HÜCRE ORGANELLERİ VE MEMBRAN YAPILARI. Doç.Dr. Remisa GELİŞGEN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HÜCRE ORGANELLERİ VE MEMBRAN YAPILARI. Doç.Dr. Remisa GELİŞGEN"

Transkript

1 HÜCRE ORGANELLERİ VE MEMBRAN YAPILARI Doç.Dr. Remisa GELİŞGEN

2 PLAZMA MEMBRAN YAPISI Hücre Membranlarının Özellikleri Hücre içini dış ortamdan ve hücre içi organelleri sitoplazmadan membranlar ayırmaktadır. Plazma membranı, hücreye yapısal ve mekanik bütünlük sağlayan seçici geçirgen bir yapıdır. Membranlar hücre içinde kompartımanlar oluşturur. İntrasellüler membranlar, mitokondriler, endoplazmik retikulum, golgi aygıtı,lizozomlar, salgı vesikülleri ve nukleus gibi birbirinden yapısal olarak ayırt edilebilen birçok yapı ( organel ) oluşturur. Membranlar visköz ancak esnek yapılardır.

3 Lipidler, proteinler ve az miktarda glikoprotein ve glikolipid yapısında karbohidratlardan oluşur. Membranlar bir iç ve bir dış yüzeye sahip asimetrik çift tabaka şeklinde yapılardır. Bu tabaka şeklindeki yapılar termodinamik olarak kararlı ve metabolik olarak aktif olup, nonkovalan bir yolla bir araya gelmişlerdir (nonkovalan oluşum). Membranların yapısı, organizmalar arası, hücrelerarası ve organeller arası farklılık gösterir. Farklı fonksiyon : farklı yapı Yapıda değişim : fonksiyonda değişim

4 Hücre Organellerinin Fonksiyonları Nukleus DNA sentezi ve onarımı RNA sentezi Nukleolus RNA nın işlenmesi ve ribozom sentezi Endoplazmik Retikulum Membran sentezi Protein ve lipid sentezi (organeller ve salgılanacak moleküller) Lipid ve steroid sentezi (hidroksilasyon ve desatürasyon) Detoksifikasyon

5 Golgi Aygıtı Proteinlerin işlenmeleri ve etiketlenmeleri (membranlar,organeller ve salgılanacak moleküller) Proteinlerin salgılanmaları Endomembranöz kompartman Mitokondri ATP oluşumu Hücresel solunum Karbohidratların ve lipidlerin oksidasyonu (TCA siklusu, yağ asidi β oksidasyonu,amino asit oksidasyonu,oksidatif fosforilasyon) Üre ve hem sentezi

6 Lizozom Hücresel sindirim,protein,karbohidrat ve nükleik asitlerin sindirimi Peroksizom Yağ asidi oksidasyonu O2 ile oksidatif reaksiyonlar H2O2 kullanımı Mikrotübuluslar,ara filamentler ve mikrofilamentler Hücre iskeleti Hücre morfolojisi Hücre hareketi Hücre içi hareket (transport) Sitozol Karbohidrat,lipid,amino asit ve nükleotidlerin metabolizmaları gerçekleşir. Protein sentezi

7 Plazma Membranının Fonksiyonları Bariyer Selektif Permeabilite Endositoz, eksositoz, gap junction Reseptörler ve sinyal iletimi Tanıma ve hücreler arası etkileşim Hücrenin şekil ve hareketi(örn.amiboid hareket)

8 Plazma membranı,akışkan mozaik model Lipidler ve proteinler membranda, Singer ve Nicolson ( 1972 ) tarafından akışkan mozaik modeli olarak tanımlanan bir düzende yerleşmektedir. Bu modele göre, plazma membranının temel yapısını fosfolipid çift tabakası oluşturmakta, proteinler bu yapıya gömülmüş veya lipid çift tabakanın iç veya dış yüzeyine tutunmuş halde bulunmaktadır.

9 Hücre membranının bileşimleri Membran Protein Lipid Karbohidrat Myelin Eritrosit Karaciğer ( p.m.) Dış mitokondri İç mitokondri Membranlardaki protein / lipid oranları birbirinde farklılık gösterir.

10 Membran Lipidleri 3 temel lipid komponenti bulunmaktadır. Fosfolipidler Gliserofosfolipidler ( Fosfoaçilgliseroller, Fosfogliseridler ) Sfingofosfolipidler ( Sfingomiyelin ) Glikosfingolipidler Serebrozidler Gangliozidler Kolesterol (serbest kolesterol) Plazma membranında yüksek oranda Akışkanlık Lipoid matriksle fiziksel etkileşim Proteolipidler

11 Amfipatik lipidler Membran yapısında bulunan lipidler amfipatik özelliktedir Polar, hidrofilik ve nonpolar hidrofobik gruplar içerirler. Polar, hidrofilik gruplar baş kısmını, hidrofobik gruplar ise kuyruk kısmını oluştururlar.

12 Membran lipidlerinin hidrofobik ve hidrofilik grupları : Hidrofilik grupları : Fosfolipidlerin polar başları ( fosforil alkol ) Sfingomiyelinlerin, fosforil kolin grubu Kolesterolün 3. karbonundaki OH grubu Glikolipidlerin şekerleri Hidrofobik ( lipofilik ) grupları : Fosfogliseridlerde yağ asidlerinin hidrokarbon zincirleri Kolesterolün steran halkası Sfingomiyelinlerde sfingozin ve yağ açil zinciri Lipid tabakaları kovalent olmayan etkileşimler ile bir arada tutulmaktadır.

13 Membranda kolesterolün yerleşimi Kolesterol lipid çift tabakada fosfolipid molekülleri arasına yerleşmiştir.yapıdaki tek polar grup olan hidroksil grubu sulu ortama doğru yönelmiş ve fosfolipidlerin yüklü baş grupları ile etkileşimdedir.polar olmayan steroid çekirdeği ve hidrokarbon zinciri ise fosfolipidlerin hidrokarbon kuyrukları arasında bulunur.lipoid matriks ile fiziksel etkileşime girer. Plazma membranındaki kolesterolün tamamı serbest kolesteroldür. Kolesterol lipid çift tabakaya kovalent bağlarla tutunmadığı için, plazma membranından içeriye ve dışarıya serbestçe hareket edebilir.bu özelliği nedeniyle kolesterol plazma lipoproteinlerine ya da lipoproteinlerden membrana aktarılabilmektedir. Kolesterol membran akışkanlığını düzenler ; artırabilir ya da azaltabilir.

14 Membran Proteinleri Major fonksiyonel moleküller Enzim D-β-hidroksibütirat dehidrogenaz / fosfatidil kolin Na+ K+ATPaz / kolesterol Kanal Yapısal komponent Antijen Reseptör Asetil kolin reseptörleri / kolesterol Plazma membranı > 100 çeşit Sarkoplazmik retikulum membran < 12 çeşit

15 İntegral proteinler Lipid tabakalara gömülü/transmembran ( alfa-heliks yapı ) yerleşim gösterirler. Fosfolipidlerle sıkı etkileşimdedirler. Deterjanlarla ( SDS, deoksikolat, Triton X 100 ) veya organik çözücülerle izole edilirler. Eritrosit membranı integral proteinleri Örneğin; anyon kanal proteini glikoforin ( integral glikoprotein yapılı protein ) Hücrelerarası etkileşimlerde rol alan integral proteinler Örneğin ; integrinler, kadherinler, selektinler, immunoglobulin benzeri moleküller

16 Periferal proteinler Lipid çift tabakasının hücre içi ve dışı temasta olan yüzeylerine bağlıdır. İntegral proteinlere zayıf bağlıdır Elektrostatik ve hidrojen bağları ile Fosfolipidlere elektrostatik bağlıdır. Hidrofobik etkileşim yoktur. Yüksek konsantrasyonda tuz,asid,alkali,üre çözeltileri ile izole edilir. Örneğin anyon kanal proteini ( band 3 ), ankyrin

17 Enzimler membranları işaretler Plazma membranı ; 5 -Nukleotidaz,adenil siklaz,na+k+atpaz Endoplazmik retikulum ; Glukoz 6-fosfataz Golgi ; cis: GlcNAc transferaz I medyal ; Golgi mannozidaz II trans:galaktozil transferaz TGN:Sialil transferaz

18 Membran karbohidratları Glikoprotein veya glikolipid yapısında bulunur. Glukoz,galaktoz,mannoz,fukoz,N-asetilgalaktozamin,sialikasit en sık bulunan karbohidrat birimleridir. Sialik asit, oligosakkarid zincirinin en ucunda bulunur, membran yüzeyine negatif yük kazandırır ve negatif yük hücreler arası nonspesifik agregasyonu önler. Karbohidratlar daima membranın dış ortama bakan yüzeyine yerleşirler. Asimetrik yerleşim Hücre yüzeyine antijenik özellik kazandırırlar. Hücrelerin birbirini tanımaları ve adhezyonda rol alırlar. Proteinin katlanması, hücre yüzeyine transportu, reseptör fonksiyonları

19 Membran bileşenlerinin hareketleri Rotasyonel difüzyon : Lipid çift tabakada fosfolipid molekülünün yağ asidi hidrokarbon zincirlerinin C-C bağları etrafında dönmesi Transvers mobilite ( transvers difüzyon,flip-flop ) : Lipid çift tabakada molekül bir tabakadan diğerine geçer.flip flop çok nadir ve yavaştır. Lateral mobilite ( lateral difüzyon ) : Aynı tabaka içinde hızla yana doğru hareket Bu hareketlerin gerçekleşebilmesi için membranın akışkan olması gerekir.

20 Akışkanlık Lipid bileşimine ve temparatüre bağlıdır. Lipid çift tabaka içindeki hidrokarbon zincirlerinin hareket derecesi membran akışkanlığı olarak adlandırılır. Membran lipidlerinin bileşimi ve temparatür membranın akışkanlığını etkiler.

21 Lipid bileşimi Yağ asidi hidrokarbon zinciri karbon sayısı arttıkça akışkanlık azalır, doymamışlık derecesi arttıkça akışkanlık artar, cis konfigürasyonu akışkanlığı artırır. Kısa zincirli ve doymamış yağ asidleri membranı daha akıcı hale getirirken, uzun zincirli ve doymuş yağ asidleri membran akışkanlığını azaltır. Kolesterol:modülatör doymamış yağ asidleri arasında : akışkanlığı azaltır doymuş yağ asidleri arasında : akışkanlığı arttırır.

22 Temperatür Temparatür arttıkça membran akışkanlığı artarken, düşük temparatürlerde akışkanlık azalır. Jel-kristallin likid kristallin : transisyon temparatürü ( Tm ) Vücut ısısında ; likid zeminde jelöz bölgeler Yüksek kolesterol, yüksek sfingomiyelin, yüksek doymuş yağ asidi : jel Aynı membranda özellikleri farklı olan bölgeler Permeabilite, transport ve reseptör fonksiyonları için akışkanlık gerekir. Akışkanlık arttıkça permeabilite artar. Gap junction ve tight junctionlar akışkanlığı azaltır.

23 Membran asimetrisi İç- dış ( transvers ) asimetri Fosfolipidler : Kolin içeren fosfolipidler ( Fosfatidilkolin, sfingomiyelin ) membranın dış tabakasında, Aminofosfolipidler ( fosfatidiletanolamin, fosfatidilserin ) membranın iç tabakasında yer alır. Lateral mobiliteleri hızlı, asimetrik yerleşimleri nedeni ile transvers mobiliteleri ( flip flop ) yavaş Proteinler : Membranların iç veya dış kısmında yer alan spesifik enzimler Karbohidratlar : Membranın dış ortama bakan tarafına yerleşir. Fosfolipid asimetrisini sağlayan taşıyıcılar : Flippaz,Floppaz,Skramblaz

24 Bölgesel asimetri Gap junction ve tight junction Sinapslar Mukoza hücrelerinde villuslar Fonksiyonel asimetri Na+ K+ -ATPaz plazma membranında

25 Lipozomlar - Sentetik membran sistemleridir. - Lipid bileşimi ve membran özellikleri arasındaki ilişkilerin araştırılması - Protein fonksiyonu için gerekli protein veya lipidlerin araştırılması - Çevresel koşulların membran fonksiyonları üzerine etkilerinin araştırılması - Antibiyotik, antineoplastik, antimalariyal, antiviral, antifungal, antiinflamatuar ilaçlar, enzimler ve genlerin paketlenmeleri - Antikorlu lipozomlar ile dokuların hedeflenmeleri

26 Membran Transport Sistemleri Taşınacak bileşiğin özelliklerine göre sınıflandırma Küçük moleküllerin geçişi Basit difüzyon Kolaylaştırılmış difüzyon Aktif transport Büyük moleküllerin geçişi Endositoz Eksositoz

27 Taşıyıcı protein varlığına göre sınıflandırma 1. Aracısız transport Basit difüzyon 2. Aracılı transport Kolaylaştırılmış difüzyon : transport proteinler, kanallar : voltaj against, camp bağımlı Aktif transport Primer aktif transport : pompalar Sekonder aktif transport : pompalar ve transport proteinler Grup translokasyonu

28 Basit difüzyon Konsantrasyon gradyanı yönünde Kolaylaştırılmış difüzyon Elektrokimyasal gradyan yönünde Aktif transport Elektrokimyasal gradyana karşı

29 Transport : uniport / kotransport Transport sistemleri hareket eden moleküllerin sayısı ve hareket yönüne göre tanımlanabilir. Uniport sistemi, bir tip molekülü çift yönde hareket ettirir. Kotransport sistemlerinde, bir solütün membran boyunca taşınması, bir diğer solütün eş zamanlı veya ardışık taşınmasına bağımlıdır ; Simport sistemi : Solütleri aynı yönde hareket ettirir. Antiport sistemi : İki molekülü zıt yönde hareket ettirir.

30 Yarı geçirgen ( semipermeable ) membrandan basit difüzyon O 2, N 2, CH 4, NO gibi nonpolar, küçük ve yüksüz gazlar membranlardan konsantrasyon gradyanı yönünde kolayca difüze olurlar. Üre, etanol, küçük organik asidler : polar ama yüksüz Lipofilik bileşikler membranlardan lipide çözünme dereceleri, şekil ve boyutlarına bağlı olarak difüze olabilirler. Su : polar ama yüksüz ve 55 M : osmos Hızlı su geçişi akuaporinler ( hidrofilik transmembran kanallar )

31 İyonlar membranlardaki porlardan geçebilir. Katyonlar yükle, anyonlar + yükle çevrelenmiş porlardan geçebilir. Membranı yüksüz moleküller daha kolay geçer.tek yük taşıyanlar, iki yük taşıyanlardan daha kolay geçer. Monovalent > divalent > trivalent ph elektrolitlerin iyonizasyon derecelerini etkiler. İyonların hidratasyon küreleri Li, Na, K iyonlarının difüzyon hızları : K + > Na + > Li + Şekerler ve anorganik iyonlar gibi polar, hidrofilik bileşikler ise çok yavaş difüze olur. Plazma membranının geçirgenliği, permeabilite kofisienti Basit difüzyon ile transport hızı, solüt konsantrasyonu ile doğru orantılıdır.

32 Kolaylaştırılmış difüzyon Doygunluk kinetiği ( Vmax, Kt ) gösterir. Özgünlük Yarışmalı inhibisyona uğrar. Konsantrasyon gradyanı yönünde hareket, iki yönlü Enerji harcamı yok

33 Kolaylaştırılmış difüzyona örnekler: Glukoz taşıyıcı proteinler Doku Fonksiyonu GLUT1 beyin,böbrek,plasenta,eritrosit,kas,kalp glukozun alınımı GLUT2 karaciğer,pankreas β hücreleri glukozun hızlı ince barsak,böbrek alınımı ve serbestleşmesi GLUT3 beyin,böbrek,plasenta glukozun alınımı GLUT4 kalp ve iskelet kası,yağ dokusu insülin ile stimüle edilen glukoz alınımı GLUT5 ince barsak glukozun emilimi SGLT1 ince barsak ve böbrek (sodyum bağımlı glukoz transport protein : sekonder aktif transport ) ince barsak lümeninden glukozun aktif alınımı böbrek proksimal tubulusundan glukozun geri emilimi

34 GluT1: Eritrositte glukoz transportu, GluT 1 aracılı kolaylaştırılmış difüzyon ile gerçekleştirilir. Uniport sistem ile taşınır. Basit difüzyondan kat daha hızlı D-glukoz için afinitesi yüksek olup, diğer şekerler için afinitesi çok daha düşüktür. D- glukoz Kt : 1.5mM, glisemi 4-5 mm L - glukoz Kt > 3000 mm D - mannoz Kt : 20 mm D- galaktoz Kt : 30 mm

35 - İyon kanalları Transmembran oligomerik proteinler Çoğunlukla bir iyon için selektif Difüzyon hızına yakın hız: /s, doygunluk yok (hızları yüksek konantrasyonuda maksimuma ulaşmaz) Voltaj (Na+ iyon kanalı) ve ligand (asetil kolin reseptörleri) kapılı Yüksek derecede korunmuş yapı Hücrelerin çoğunda Na +, K +, Ca 2+, Cl - iyon kanalları Kodlayan genlerde mutasyon Hastalık Aktivitelerini bazı ilaçlar etkiler. - Anyon kanal proteini Eritrositlerde anyon kanal proteini ( Band 3 ), Cl- ve HCO3- ın kolaylaştırılmış difüzyon, antiport sistem ile taşınmasını sağlar.

36 Aktif transport Doygunluk kinetiği gösterir. Özgünlük gösterir. İnhibisyona uğrar. Konsantrasyon gradyanına karşı Enerji harcamı var.

37 Aktif transport tipleri: Primer aktif transport (Na + K + ATPaz : Na + K + transportu) Sekonder aktif transport Na+/glukoz simportu (SGLT,Na + bağımlıglukoz emilimi) Na+/aminoasit simportu Ca +2 /Na + antiportu

38 Primer aktif transport mekanizmaları ATP az lar -F-ATPaz : H+ ATPaz Mitokondri iç membranı,fofı ATPaz,ATP sentezi. H+ elektrokimyasal gradyanı oluşturur ve kullanır. Enerji kenetleyen faktörler -V-ATPaz : H+ ATPaz Lizozom,endozomlar,golgi ve sekretuvar vesiküllerin asidlendirilmesinden sorumlu proton pompalarıdır. Plazma membranı:kemiğin yeniden şekillendirilmesi,idrarın asitlendirilmesi Vakuolar

39 -P-ATPaz : Siklik fosforilasyon/defosforilasyon,vanadat inhibisyonu Na+ - K+ ATPaz : Hücrelerin plazma membranlarında, böbrek ve kalp H+ - K+ ATPaz : mide,periteral hücre Ca+2 ATPaz : sarkoplazmik retikulum ve ER Ca+2 ATPaz : plazma membranı,sarkoplazma Cu+2 ATPaz : plazma membranı ve sitoplazmik vesiküller,barsaktan absorbsiyon ve karaciğerden atılım -ABC transport proteinler

40 Na + K + ATPaz pompası Na +K +ATPaz tarafından hidroliz edilen her bir ATP başına üç Na + iyonu hücre içinden dış ortama, iki K + iyonu hücre dışından hücre içine transport edilir. Na + K + ATPaz ın inhibisyonu Kardiyak glikozidler:steroid türevi digoksin,ouabain Kronik kalp yetmezliği tedavisinde kullanılır. Na+ - K+ ATPaz intrasellüler Na+ Na+ - Ca +2 ATPaz antiportu Sitoplazmik Ca +2 Kalp kası kuvvetle kasılır.

41 Ca +2 ATPaz Sitozolde [Ca +2 ] ~100nM:10-7 M Pi, PPi ~mm Ca3PO4 ın çökme tehlikesi!letal! Plazma membranında Ca +2 pompası ER ve sarkoplazmik retikulumda Ca +2 pompaları (SERCA) 2 Ca +2 /ATP (her ATP hidrolizi ile 2 Ca +2 hücre dışına pompalanır.) Kalsekestrin (kalsiyum bağlayıcı protein)

42 Antibiyotikler ve permeabilite Peptid antibiyotikler Mobil iyon taşıyıcısı : valinomisin Transmembran kanal : gramisidin Polien antibiyotikler(amfoterisin B,nistatin) Valiomisin:K+ iyonoforu ATP sentezinde kenetlenmeyi bozar.

43 ABC Transport Proteinler ABC:ATP binding cassette ATP bağlayıcı bölgeleri çok iyi korunmuş proteinler:>30;8 aile Substrat spesifiteleri geniş İyonlar,ağır metaller,şekerler,ilaçlar,amino asitler,peptidler ve proteinlerin transportunda rol oynarlar. Kanal,transport protein veya reseptör fonksiyonlu olabilirler. ATP ye bağımlıdırlar.

44 ABC Transport Proteinler P-glikoproteinler : plazma membranı Çok çeşitli hidrofobik ilaç ve doğal lipid analoglarının (fosfatidil kolin) ksenobiyotiklerin hücre dışına transportu Multidrug resistance associated proteins (MRPs) : aşırı sentez tümör hücrelerinin ilaçlara karşı direncini sağlar. Kolesterolün hücre dışına transportu,safra asitlerinin karaciğer kanaliküler membranından transportu

45 Sulfonilüre reseptörü : ATP e duyarlı K+ kanalı ATP/sulfonilüre bağlanması kanalı kapatır depolarizasyon, Ca +2 ve insülin salgılanır. Cystic fibrosis transmembrane conductance regulator (CFTR) ABC transport protein ailesinin bir üyesi Cl - için spesifik bir iyon kanalı : Hava yolları ve mide-barsak sistemi eksokrin bezlerinde epitel hücre membranından tuz ve sıvı geçişini sağlar. 5 alt birim : 2 transmembran, 2 ATP bağlayıcı, 1 düzenleyici ( camp bağımlı ) ATP bağlayıcı alt birimde Phe 508 delesyonu kanal disfonksiyonu kistik fibroz

46 Grup Translokasyonu:Gama glutamil siklusu Beyin, böbrek, barsak epitel hücreleri Gama glutamil transpeptidaz (GGT) ve GSH Amino asidlerin sekonder aktif transportlarına göre çok enerji 3 ATP / amino asit Hızlı ve yüksek kapasiteli Prolin dışında diğer amino asidler

47 Endositoz Endositik vesikül oluşumu Enerji ( ATP ) Fagositoz : makrofaj ve granülositler virus, bakteri, hücre... Pinositoz : sıvı faz pinositoz : seçici değil absortif pinositoz : reseptör aracılı (klatrin kaplı çukur) Eksositoz Genellikle hormonal uyarı sonucunda hücre içinde [Ca 2+ ] artışı ile tetiklenir. Periferik proteinler Ekstrasellüler matriks komponentleri Hormonlar, nörotransmitterler Hücreler arası haberleşme Gap junction Nuklear porlar

48 Reseptörler Sinyal iletimi Transport : reseptör aracılı endositoz Antikor oluşumu : antijenik uyarı ile B-lenfositlerinin plazma hücrelerine dönüşümleri Reseptörler Hücre yüzeyi reseptörleri Hücre içi reseptörler

49 Hücre yüzeyi reseptörleri 7 transmembran (alfa heliks),g proteini kenetli reseptörler İyon kanal reseptörü(ligand kapılı) (asetil kolin reseptörü) Tirozin kinaz aktiviteli reseptör (intrinsik) (insülin) Tirozin kinaz aktiviteli protein ile ilişkili reseptör (GH) Guanilat siklaz aktiviteli reseptör (intrinsik) (ANP) Serin-treonin kinaz aktiviteli reseptör (intrinsik)(tgf-b) Tirozin fosfataz aktiviteli reseptör (intrinsik) (CD45) Ölüm clomeni taşıyan reseptör (TNF α)

50 Membran Akışkanlığı İle İlgili Hastalıklar Ağır karaciğer hastalığı ( alkolik siroz ) : plazma kolestoerol eritrosit membranında kolesterol akışkanlık eritrosit yüzeyi dikenli bir görünüm alır. eritrositler dolaşımdan erken uzaklaştırılır. spur cell anemia Alkol : Sinir hücrelerinde membran akışkanlığını ( reseptörler, iyon kanalları ) etkiler. Abetalipoproteinemi : Hücre membranlarında ssfingomiyelin Fosfatidil kolin akışkanlık Anestetikler : lipidlerde çözünür, akışkanlığı artırırlar.

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı Hücrenin fiziksel yapısı HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücreyi oluşturan yapılar Hücre membranı yapısı ve özellikleri Hücre içi ve dışı bileşenler Hücre membranından madde iletimi Vücut sıvılar Ozmoz-ozmmotik basınç

Detaylı

HÜCRE ZAR SİSTEMLERİ. Yüzey (plazma) zarı: Tüm hücrelerde var. İç zar: Ökaryotik hücrelerde var.

HÜCRE ZAR SİSTEMLERİ. Yüzey (plazma) zarı: Tüm hücrelerde var. İç zar: Ökaryotik hücrelerde var. HÜCRE ZAR SİSTEMLERİ Yüzey (plazma) zarı: Tüm hücrelerde var. İç zar: Ökaryotik hücrelerde var. HÜCRE ZARININ GÖREVLERİ Hücre içini çevresinden ayırır Hücrenin iç bölümlerini belirler Proteinlere bağlı

Detaylı

HÜCRE ZARINDA TAŞINIM

HÜCRE ZARINDA TAŞINIM HÜCRE ZARINDA TAŞINIM Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ YDÜ TIP FAKÜLTESİ BİYOFİZİK AD Küçük moleküllerin zardan geçişi Lipid çift tabaka Polar moleküller için geçirgen olmayan bir bariyerdir Hücre içindeki suda

Detaylı

HÜCRE MEMBRANI. Prof. Dr. Turgut Ulutin

HÜCRE MEMBRANI. Prof. Dr. Turgut Ulutin HÜCRE MEMBRANI Prof. Dr. Turgut Ulutin HÜCRE MEMBRANI PLAZMA MEMBRANI PLAZMALEMMA 75-80 Aº EM * Mekanik mikromanipulasyon 1926 Chamber * Fizyolojik deneyler hipotonik hipertonik Fonksiyonları 1.Sitozol

Detaylı

Hücre Membranı Prof.Dr.SELMA YILMAZER Prof.Dr.TURGUT ULUTİN

Hücre Membranı Prof.Dr.SELMA YILMAZER Prof.Dr.TURGUT ULUTİN Hücre Membranı Prof.Dr.SELMA YILMAZER Prof.Dr.TURGUT ULUTİN İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı HÜCRE MEMBRANI PLAZMA MEMBRANI PLAZMALEMMA 75-80 Aº Elektron Mikroskobu

Detaylı

Sfingozin türevi membran lipidleri

Sfingozin türevi membran lipidleri Dr. Suat Erdoğan Sfingozin türevi membran lipidleri Sfingolipidler Sfingomyelin Glikolipidler Kolesterol ve Steroidler Bu tür lipidler gliserol içermezler Yapıda bir amino alkol olan sfingozin bulunur

Detaylı

ÜNİTE 5:HÜCRE ZARI VE MADDE GEÇİŞMESİ

ÜNİTE 5:HÜCRE ZARI VE MADDE GEÇİŞMESİ ÜNİTE 5:HÜCRE ZARI VE MADDE GEÇİŞMESİ Anahtar kavramlar 5.1.Hücre zarları sıvı haldedir ve yağ ile protein moleküllerinden meydana gelmişlerdir. 5.2.Hücre zarlarının birbirlerini tanımasında karbonhidrat

Detaylı

Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı. İlhan Onaran

Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı. İlhan Onaran Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı İlhan Onaran Doku organisazyonu: Hücrelerin bağlanması 1- Hücre-matriks bağlantıları: ekstraselüler matriks tarafından hücrelerin bir arada tutulması 2- Hücre-hücre

Detaylı

HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI

HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI Prokaryotlardan en karmaşık çok hücreli ökaryotlara kadar canlı sistemlerin hepsinde canlı organizma ve cansız ortam arasında madde alışverişi vardır. Hücresel seviyede madde

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

ZAR YAPISI VE İŞLEVİ

ZAR YAPISI VE İŞLEVİ ZAR YAPISI VE İŞLEVİ Zar yapısı Karbohidratlar, lipitler ve proteinler zarların temel bileşenleridir. Zarlarda en bol bulunan lipitler fosfolipitlerdir. Fosfolipitler, amfipatik moleküllerdir. Zardaki

Detaylı

ZAR YAPISI ve FONKSİYONLARI

ZAR YAPISI ve FONKSİYONLARI ZAR YAPISI ve FONKSİYONLARI ZARLAR Zarlar yaşayan hücrede 5-10nm kalınlığında iki fosfolipit tabakadan oluşur. Burada yer alan fosfolipit tabaka amfipatik (amphipatic)bir özelliğe sahiptir. Amfipatik terimi,

Detaylı

madde2 Transport protein Transport protein

madde2 Transport protein Transport protein Terimler Uniport taşınma Hücre zarına yerleşmiş bir transport proteinin tek bir maddeyi tek yönde taşıması. Taşınan maddeye göre pasif veya aktif olarak gerçekleşir madde Transport protein Simport taşınma

Detaylı

FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU

FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU Fizyolojiye Giriş Temel Kavramlar Fizyolojiye Giriş Canlıda meydana gelen fiziksel ve kimyasal değişikliklerin tümüne birden yaşam denir. İşte canlı organizmadaki

Detaylı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

HÜCRE FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ HÜCRE FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ 1 2 HÜCRELERİN GENEL ÖZELLİKLEİ Hücreler hem morfolojik (şekilsel) hem de metabolik olarak çok büyük farklılıklar gösterirler. E.coli isimli bakteri 1µm (µm=mikrometre=

Detaylı

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları Doç. Dr. Ahmet Özaydın Nükleus (çekirdek) ökaryotlar ile prokaryotları ayıran temel özelliktir. Çekirdek hem genetik bilginin deposu hem de kontrol merkezidir.

Detaylı

Hücre zarında madde taşınım yolları Sitoplazma ve organeller

Hücre zarında madde taşınım yolları Sitoplazma ve organeller Hücre zarında madde taşınım yolları Sitoplazma ve organeller Hücre zarının en önemli görevi hücreyi dış ortamdan ayırmak ve hücreye madde giriş ve çıkışını kontrol etmektir. Böylece maddelerin, özellikle

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV (5 Hafta) (04 Ocak-26 Şubat) DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Biyokimya 36 10 46 Tıbbi Genetik 18 10

Detaylı

Organizmanın temel bileşimi Canlı sistemi organlar, organları dokular ve dokuları hücreler meydana getirir:

Organizmanın temel bileşimi Canlı sistemi organlar, organları dokular ve dokuları hücreler meydana getirir: HÜCRE VE METABOLİZMAYA GİRİŞ Organizmanın temel bileşimi Canlı sistemi organlar, organları dokular ve dokuları hücreler meydana getirir: Hücre Canlıların en küçük yapısal ve fonksiyonel ünitesi hücredir;

Detaylı

HÜCRE ZARLARINDA ETKİLEŞMELER ve ENZİMATİK TEPKİMELER

HÜCRE ZARLARINDA ETKİLEŞMELER ve ENZİMATİK TEPKİMELER HÜCRE ZARLARINDA ETKİLEŞMELER ve ENZİMATİK TEPKİMELER Prof. Dr. Hamdi ÖĞÜŞ hamdiogus@gmail.com Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı, Lefkoşa, KKTC Basit diffüzyon Eşit olmayan

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI

HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI Prokaryotlardan en karmaşık çok hücreli ökaryotlara kadar canlı sistemlerin hepsinde canlı organizma ve cansız ortam arasında madde alışverişi vardır. Suda eriyen moleküllerin

Detaylı

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Outline (İzlence) 1. Hafta Biyokimya Nedir? Organizmadaki Organik Bileşiklerin Yapısı. 2. Hafta Enerji Sistemleri 3. Hafta

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı Kolesterol Metabolizması Prof. Dr. Fidancı Kolesterol oldukça önemli bir biyolojik moleküldür. Membran yapısında önemli rol oynar. Steroid hormonların ve safra asitlerinin sentezinde öncül maddedir. Diyet

Detaylı

SİNİR DOKUNUN BİYOKİMYASAL KOMPOZİSYONU

SİNİR DOKUNUN BİYOKİMYASAL KOMPOZİSYONU SİNİR DOKUNUN BİYOKİMYASAL KOMPOZİSYONU Sinir doku hücreleri Sinir doku sinir sistemini oluşturan dokudur. Fonksiyonel açıdan bakıldığında sinir dokuda nöronlar ve glia hücreleri olmak üzere iki önemli

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler MBG 111 BİYOLOJİ I 3.1.Karbon:Biyolojik Moleküllerin İskeleti *Karbon bütün biyolojik moleküllerin omurgasıdır, çünkü dört kovalent bağ yapabilir ve uzun zincirler

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 Canlıların prokaryot ve ökoaryot olma özelliğini hücre komponentlerinden hangisi belirler? MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 B. Stoplazmik membran C. Golgi membranı D. Nükleer membran E. Endoplazmik retikulum

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ 05-06 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 0: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ Ders Kurulu Başkanı: / Başkan Yardımcıları: / Histoloji Embriyoloji Yrd. Doç. Dr. Bahadır Murat Demirel / Üyeler: / Tıbbi / Dersin AKTS

Detaylı

Biyokimya. Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler)

Biyokimya. Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler) Biyokimya Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler) Bölüm 1: Biyokimya ve önemi: 1. Biyokimya tanımı, önemi ve boyutsal

Detaylı

I. DÖNEM - 2. DERS KURULU ( )

I. DÖNEM - 2. DERS KURULU ( ) Açıklamalar: I. DÖNEM - 2. DERS KURULU (2014-2015) Kısaltmalar: DK: Ders kurulu, IHU: İyi hekimlik uygulamaları, Mİng: Akademik/Medikal İngilizce, TDE: Türk Dili ve Edebiyatı, Bilgisayar Okur yazarlığı:

Detaylı

Adı ve Soyadı : Sınıfı ve Numarası : 1- DNA molekülünün görevlerini yazınız? * * 2- ATP molekülünün görevini açıklayınız?

Adı ve Soyadı : Sınıfı ve Numarası : 1- DNA molekülünün görevlerini yazınız? * * 2- ATP molekülünün görevini açıklayınız? Adı ve Soyadı : Sınıfı ve Numarası : A 1- DNA molekülünün görevlerini yazınız? 2- ATP molekülünün görevini açıklayınız? 3- Hücre teorilerinin açıklayınız? 4- Ökaryatik hücre yapısına sahip canlıları yazınız?

Detaylı

Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu)

Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu) Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu) Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Yağ Asitleri Uzun karbon zincirine sahip

Detaylı

Hücre Niye Küçük? O2 ve diğerleri difüzyon ile hücreye girer ve CO2 dışarı difüzyon ile atılır. Hacim küçüldükçe difüzyon daha hızlı ve verimli işler

Hücre Niye Küçük? O2 ve diğerleri difüzyon ile hücreye girer ve CO2 dışarı difüzyon ile atılır. Hacim küçüldükçe difüzyon daha hızlı ve verimli işler Hücre Cell Hücre Niye Küçük? O2 ve diğerleri difüzyon ile hücreye girer ve CO2 dışarı difüzyon ile atılır. Hacim küçüldükçe difüzyon daha hızlı ve verimli işler Optik Mikroskop ile Hücre Görüntüleri Konfokal

Detaylı

İlaçların hedefleri. Hücreler

İlaçların hedefleri. Hücreler İlaçların hedefleri. Hücreler FARMAKOLOJİYE GİRİŞ 1 Yard. Doç. Dr. M. Kürşat Derici Tıbbi Farmakoloji Ab. Dalı mkursatderici@hitit.edu.tr 2 İlaç; bir hastalığı tedavi etmek için insan vücuduna uygulanan

Detaylı

Membran Biyokimyası. Yüksek Lisans Dersi Dr. Akın Yeşilkaya

Membran Biyokimyası. Yüksek Lisans Dersi Dr. Akın Yeşilkaya Membran Biyokimyası Yüksek Lisans Dersi Dr. Akın Yeşilkaya Plazma Membran Tarihçesi 1665: Robert Hooke 1895: harles verton lipidlerden oluştuğu 1900-1920 s: fosfolipid içermesi 1925: E. Gorter and G. Grendel

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ 04-05 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 0: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ Ders Kurulu Başkanı: / Başkan Yardımcısı: Yrd. Doç. Dr. Hakan Darıcı / ve Embriyoloji Üyeler: / ve Embriyoloji / Tıbbi / Dersin AKTS Kredisi:

Detaylı

HÜCRENĐN ORGANELLERĐ. Doç.Dr. Erdal BALCAN

HÜCRENĐN ORGANELLERĐ. Doç.Dr. Erdal BALCAN Hücrelerin yapı ve fonksiyon maddeleri, kimyasal reaksiyonları kolaylaştıran bu sıvı ortamda belirli oranlarda dağılmıştır: MOLEKÜL VÜCUT AĞIRLIĞINA GÖRE Su %60 Protein %17 Lipid %15 Mineraller (Na, K,

Detaylı

Hücreler Arası Sinyal İletim Mekanizmaları

Hücreler Arası Sinyal İletim Mekanizmaları Hücreler Arası Sinyal İletim Mekanizmaları Prof. Dr. Selma YILMAZER Tibbi Biyoloji Anabilim Dalı Hücrelerarası iletişim(sinyalleşme) Sinyal molekülleri: Protein,küçük peptid,amino asid, nukleotid,steroid,vit

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE HÜCRE Hücre ya da göze, bir canlının yapısal ve işlevsel özellikler gösterebilen en küçük birimidir. Atomların molekülleri,

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

Doç. Dr. Kadir DEMİRCAN Tıbbi Biyoloji A.D. kdemircan1@gmail.com twitter.com/kdemircan1 İnsan Fibroblastları Alp Can, 2002

Doç. Dr. Kadir DEMİRCAN Tıbbi Biyoloji A.D. kdemircan1@gmail.com twitter.com/kdemircan1 İnsan Fibroblastları Alp Can, 2002 Hücre Organelleri Doç. Dr. Kadir DEMİRCAN Tıbbi Biyoloji A.D. kdemircan1@gmail.com twitter.com/kdemircan1 İnsan Fibroblastları Alp Can, 2002 Hücre Organelleri Doç. Dr. Kadir DEMİRCAN Tıbbi Biyoloji A.D.

Detaylı

Protein Ekstraksiyonu

Protein Ekstraksiyonu Protein Ekstraksiyonu Dr.Gaye Güler Tezel Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı Proteinler tüm canlı organizmalar için en önemli makromoleküllerden biridir. Bazıları yapısal komponentleri

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D.

Kolesterol Metabolizması. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Kolesterol Metabolizması Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Steroidler Steroidlerin yapı taşı birbirine yapışık 4 halkalı karbon iskelehdir, bu yapı

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

GAZİ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK ÖĞRETMENLİĞİ

GAZİ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK ÖĞRETMENLİĞİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK ÖĞRETMENLİĞİ DUYGU HARİKA AYDIN 020557004 duyguharika@yahoo.com dharika@mynet.com DANIŞMAN Dr. MUSTAFA KARADAĞ BİYOFİZİK AKTİF SODYUM POTASYUM POMPASI VE HÜCRE

Detaylı

Golgi Kompleksi. Prof.Dr.Müjgan Cengiz Prof.Dr.Melek Öztürk. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji AD

Golgi Kompleksi. Prof.Dr.Müjgan Cengiz Prof.Dr.Melek Öztürk. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji AD Golgi Kompleksi Prof.Dr.Müjgan Cengiz Prof.Dr.Melek Öztürk İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji AD GOLGİ Camillo Golgi (1898 ) İlk kez nöronlarda tespit edildi; Internal reticular apparatus Nukleus

Detaylı

Yağ Asitlerinin β Oksidayonu. Prof. Dr. Fidancı

Yağ Asitlerinin β Oksidayonu. Prof. Dr. Fidancı Yağ Asitlerinin β Oksidayonu Prof. Dr. Fidancı Yağ Asitlerinin Beta Oksidasyonu Yağ asitlerinin enerji üretimi amacı ile yıkımında (yükseltgenme) en önemli yol β oksidasyon yoldudur. β oksidasyon yolu

Detaylı

Lipidler. Yrd. Doç. Dr. Ahmet GENÇ Adıyaman Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu

Lipidler. Yrd. Doç. Dr. Ahmet GENÇ Adıyaman Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Lipidler Yrd. Doç. Dr. Ahmet GENÇ Adıyaman Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Lipidler Suda çözünmeyen fakat kloroform gibi polar olmayan organik çözücülerde çözünebilen bileşiklerin heterojen

Detaylı

Prof. Dr. Şefik DURSUN

Prof. Dr. Şefik DURSUN 98 ĐÇĐNDEKĐLER Bölüm 1. Membranların Yapısı Bölüm 2. Membranda Transport Olayları Bölüm 3. Hücrelerarası Đletişim Bölüm 4. Membran Potansiyeli Nörobiyofizik Đyon Kanalları Voltaj Klamp (kenetleme) Yöntemi

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI. 11. Sınıf

YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI. 11. Sınıf YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI 11. Sınıf 1) Oksijenli solunumda, oksijen molekülleri, I. Oksidatif fosforilasyon II. Glikoliz II. Krebs Evrelerinden hangilerinde kullanılır? A) Yalnız I B) Yalnız II C)

Detaylı

HÜCRELERARASI İLETİŞİM

HÜCRELERARASI İLETİŞİM HÜCRELERARASI İLETİŞİM Bazı sorular!!! Bitki hücreleri ne hakkında konuşur? Bir hücre diğerine ne söyler ve diğer hücre buna nasıl cevap verir? Bu sorulara, önce mikroorganizmalar arasındaki iletişime

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

Amino Asitler. Amino asitler, yapılarında hem amino grubu ( NH 2 ) hem de karboksil grubu ( COOH) içeren bileşiklerdir.

Amino Asitler. Amino asitler, yapılarında hem amino grubu ( NH 2 ) hem de karboksil grubu ( COOH) içeren bileşiklerdir. Amino Asitler Amino asitler, yapılarında hem amino grubu ( NH 2 ) hem de karboksil grubu ( COOH) içeren bileşiklerdir. 1 Fizyolojik ph da, amino asitlerin amino grubu proton taşır ve pozitif yüklüdür;

Detaylı

RİBOZOM YAPI, FONKSİYON BİYOSENTEZİ

RİBOZOM YAPI, FONKSİYON BİYOSENTEZİ RİBOZOM YAPI, FONKSİYON VE BİYOSENTEZİ Ribozom Palade adlı araştırıcı tarafından elektron mikroskop ile tanımlanmıştır. Viruslar hariç tüm canlılarda bulunan bir membranla çevrili olmayan organellerdir.

Detaylı

HISTOLOJIDE BOYAMA YÖNTEMLERI. Dr. Yasemin Sezgin. yasemin sezgin

HISTOLOJIDE BOYAMA YÖNTEMLERI. Dr. Yasemin Sezgin. yasemin sezgin HISTOLOJIDE BOYAMA YÖNTEMLERI Dr. Yasemin Sezgin yasemin sezgin HÜRESEL BOYAMANIN TEMEL PRENSİPLERİ Hem fiziksel hem kimyasal faktörler hücresel boyamayı etkilemektedir BOYAMA MEKANIZMASı Temelde boyanın

Detaylı

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ 2009-2010,Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin amacı Eritrositlerin yapısal özellikleri Fonksiyonları Eritrosit yapımı ve gerekli maddeler Demir metabolizması Hemoliz Eritrosit

Detaylı

DİKKATİNİZE: ÖZETİN TAMAMININ HÜCRE KİMYASI KISAÖZET KOLAYAOF

DİKKATİNİZE: ÖZETİN TAMAMININ HÜCRE KİMYASI KISAÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HÜCRE KİMYASI KISAÖZET KOLAYAOF Kolayaöf.com

Detaylı

Lipitler; Yapı ve Fonksiyonları

Lipitler; Yapı ve Fonksiyonları Lipitler 1 Lipitler; Yapı ve Fonksiyonları Biyolojik lipitler kimyasal olarak farklı özelliklere sahip bileşiklerden oluşmuş bir gruptur. Lipitlerin ortak ve tanımlayıcı özellikleri suda çözünmemeleridir.

Detaylı

AMİNO ASİTLER. COO - H 3 N + C a H R

AMİNO ASİTLER. COO - H 3 N + C a H R AMİNO ASİTLER AMİNO ASİTLER H 3 N + C a H R a-amino Asit (AA) Yapılarında Amino (-NH 3 + ) grubu Karboksil (- ) grubu Yan zincir ( R ) taşıyan organik bileşiklerdir (a-amino karboksilik asitler) Kısa zincirli

Detaylı

METABOL ZMA. Metabolizmanın amacı nedir?

METABOL ZMA. Metabolizmanın amacı nedir? METABOL ZMA Canlıda olu an ve devam eden fiziksel ve kimyasal olayların tümüne birden metabolizma adı verilmektedir Ara metabolizma, katabolizma ve anabolizma olmak üzere iki faz içerir; bu iki faz arasındaki

Detaylı

Lipidler, ya gerçekten ya da potansiyel olarak yağ asitleri ile ilişkileri olan heterojen bir grup bileşiktir

Lipidler, ya gerçekten ya da potansiyel olarak yağ asitleri ile ilişkileri olan heterojen bir grup bileşiktir LİPİDLER Lipidler, ya gerçekten ya da potansiyel olarak yağ asitleri ile ilişkileri olan heterojen bir grup bileşiktir Lipidlerin ortak özellikleri Lipidler, biyolojik kaynaklı organik bileşiklerdir Lipidlerin

Detaylı

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016)

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DERS SAATİ DERS ADI DERS KONUSU DERSİ VEREN ÖĞRETİM ÜYESİ 4. DK 1. Hafta 07 Aralık Pazartesi Mikrobiyoloji Mikrobiyolojinin tarihçesi ve mikroorganizmalara genel

Detaylı

HÜCREDE MADDE ALIŞ VERİŞİ

HÜCREDE MADDE ALIŞ VERİŞİ 1 HÜCREDE MADDE ALIŞ VERİŞİ Zardan Geçebilecek Büyüklüklteki Maddelerin Alış Verişi Zardan Geçemeyecek Büyüklükteki Maddederin Alış Verişi Pasif Taşıma Aktif Taşıma Endositoz Ekzositoz Difüzyon Ozmoz Fagositoz

Detaylı

Hücre Üzerine Mikrocerrahi Uygulamaları Hücrenin altbirimlerine ayrılması Moleküllerin analizi. Prof. Dr. Müjgan Cengiz

Hücre Üzerine Mikrocerrahi Uygulamaları Hücrenin altbirimlerine ayrılması Moleküllerin analizi. Prof. Dr. Müjgan Cengiz Hücre Üzerine Mikrocerrahi Uygulamaları Hücrenin altbirimlerine ayrılması Moleküllerin analizi Prof. Dr. Müjgan Cengiz Canlı Hücrelerdeki Moleküllerin İzlenmesi Mikroskopla inceleme hücrede belli düzeyde

Detaylı

Yağ ihtiyacı nereden karşılanır?

Yağ ihtiyacı nereden karşılanır? Besinde Lipitler Besinsel Yağlar 1. Trigliseritler (%90) 2. Kolesterol (serbest ya da yağ asitlerine bağlı halde) 3. Serbest Yağ Asitleri 4. Fosfolipitler 5. Yağda Çözünen Vitaminler (A,D,E,K) Suda çözünmezler

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

Meryem BULUT DUMANLI Yüksek Lisans Tezi Biyoloji Anabilim Dalı Doç. Dr. Necmettin Yılmaz 2008 Her hakkı saklıdır

Meryem BULUT DUMANLI Yüksek Lisans Tezi Biyoloji Anabilim Dalı Doç. Dr. Necmettin Yılmaz 2008 Her hakkı saklıdır 1 DEPRESİF HASTALARIN ERİTROSİT MEMBRAN FOSFOLİPİD KOMPOZSİYONUN ARAŞTIRILMASI Meryem BULUT DUMANLI Yüksek Lisans Tezi Biyoloji Anabilim Dalı Doç. Dr. Necmettin Yılmaz 2008 Her hakkı saklıdır 2 T.C. GAZİOSMANPAŞA

Detaylı

24.03.2015. Hücre zarında en fazla fosfolipidler yer alır.en çok fosfotidil kolin (Lesitin) bulunur. %25 lipit. %42 lipit içerir.

24.03.2015. Hücre zarında en fazla fosfolipidler yer alır.en çok fosfotidil kolin (Lesitin) bulunur. %25 lipit. %42 lipit içerir. Prokaryotik Hücre Ökaryotik Hücre Büyüklük Küçük (1-10 m) Büyük (5-100 m ) HÜCRE MEMBRANI-SIVI MOZAİK MODEL Genom Hücre bölünmesi Membranlı organel DNA ve nonhiston proteinlerden oluşur. Nukleus zarı yoktur.

Detaylı

DÖNEM I HAFTALIK DERS PROGRAMI

DÖNEM I HAFTALIK DERS PROGRAMI TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I HAFTALIK DERS PROGRAMI DÖNEM I. DERS KURULU Eylül Kasım 0 Dekan : Dönem Koordinatörü : Ders Kurulu Başkanı : Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ Doç.Dr. Doç.Dr. KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK

Detaylı

Endoplazmik Retikulum

Endoplazmik Retikulum Endoplazmik Retikulum Prof.Dr.Melek Öztürk Prof.Dr.Müjgan Cengiz İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji AD Endoplazmik Retikulum Hücrede yapı ve fonksiyon olarak birbirinden farklı iki ER vardır

Detaylı

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü Proteinler, yağlar ve karbohidratlar balıklar amino asitlerin dengeli bir karışımına gereksinim tarafından enerji

Detaylı

BİTKİ BESLEME DERS NOTLARI

BİTKİ BESLEME DERS NOTLARI BİTKİ BESLEME DERS NOTLARI Dr. Metin AYDIN KONYA 2011 BİTKİ BESİN ELEMENTLERİNİN GÖREVLERİ, ALINIŞ FORMLARI ve KAYNAKLARI Besin Elementi Bitkideki Görevi Alınış Formu Kaynakları Karbon (C) Karbonhidratların

Detaylı

Hücre Yüzey Reseptör Çeşitleri

Hücre Yüzey Reseptör Çeşitleri Hücre Yüzey Reseptör Çeşitleri İyon Kanalı Eşlikli Reseptörler Por oluşturan hücre zarı proteinleridir. Hemen hemen bütün hücrelerde bulunurlar. Kimyasal sinyali elektrik sinyaline dönüştürürler. Hücre

Detaylı

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri DOKU Dicle Aras Doku ve doku türleri Doku Bazı özel görevler üstlenmiş hücre topluluklarıdır. Bir doku aynı yönde özelleşmiş hücre ve hücreler arası maddelerin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. İntrauterin

Detaylı

1. ÜNİTE: YAŞAM BİLİMİ BİYOLOJİ...10

1. ÜNİTE: YAŞAM BİLİMİ BİYOLOJİ...10 İçindekiler 1. ÜNİTE: YAŞAM BİLİMİ BİYOLOJİ...10 1. BÖLÜM: BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI ve BİYOLOJİ... 12 A. BİLİMSEL ÇALIŞMA YÖNTEMİ... 12 1. Bilim İnsanı ve Bilim... 12 B. BİLİMSEL YÖNTEMİN AŞAMALARI...

Detaylı

Hücre Membranının Elektriksel Modeli. Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyofizik AD

Hücre Membranının Elektriksel Modeli. Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyofizik AD Hücre Membranının Elektriksel Modeli Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyofizik AD Goldman tarafından yapılan kabullerde, membranın içindeki elektrik alanın hemen hemen her

Detaylı

00220 Gıda Biyokimyası

00220 Gıda Biyokimyası 00220 Gıda Biyokimyası Hazırlayan: Doç.Gökhan DURMAZ 00220 Gıda Biyokimyası-Şubat 2013 1 Bu notların hazırlanmasında aşağıdaki eserlerden yararlanılmıştır; Biyokimya, Engin Gözükara, Nobel Tip Kitabevi,

Detaylı

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm ORGANĠK BĠLEġĠKLER 2. ÜNİTE 6. Bölüm Organik ve Anorganik BileĢiklerin Ayırt Edilmesi Kimya bilimi temelde organik ve anorganik olmak üzere ikiye ayrılır. * Karbonun oksitleri (CO, CO 2 ) * Karbonatlar

Detaylı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ Beslenme Boşaltım Üreme Büyüme Uyarıları algılama ve cevap verme Hareket Solunum Hücreli yapı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ Beslenme Boşaltım Üreme Büyüme Uyarıları algılama ve cevap verme Hareket Solunum Hücreli yapı CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ Beslenme Boşaltım Üreme Büyüme Uyarıları algılama ve cevap verme Hareket Solunum Hücreli yapı Hayvan hücreleri mikroskop ile incelendiğinde hücre şekillerinin genelde yuvarlak

Detaylı

Hipotalamus hormonları. Leptin 1/30/2012 HİPOFİZ ÖN LOP HORMONLARI. Growth hormon : Büyüme hormonu Somatotropin

Hipotalamus hormonları. Leptin 1/30/2012 HİPOFİZ ÖN LOP HORMONLARI. Growth hormon : Büyüme hormonu Somatotropin Hipotalamus hormonları Hipotalamik hormonlar, ön hipofiz hormonlarının sentezini ve sekresyonunu düzenler. Hipotalamik hormonlar, hipotalamik-hipofizer sistemin kapillerlerindeki hipotalamik sinir uçlarından

Detaylı

HÜCRELER VE DOKULAR DOÇ.DR.MİTAT KOZ

HÜCRELER VE DOKULAR DOÇ.DR.MİTAT KOZ HÜCRELER VE DOKULAR DOÇ.DR.MİTAT KOZ 1 Hücreler vücudu inşa eden yapıtaşlarıdır ve hücreler birleşerek dokuları oluşturur. Herbirimiz hayata tek bir hücre, döllenmiş bir yumurta olarak başladık. O hücre

Detaylı

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır.

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır. CANLILARDA ENERJİ Besinlerin Enerjiye Dönüşümü Besin öğeleri: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler, vitaminler, mineraller Besin maddelerindeki bu öğelerin vücut tarafından kullanılabilmesi için sindirilmesi

Detaylı

YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI. Dönem II TIP 2030 SİNDİRİM ve METABOLİZMA DERS KURULU

YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI. Dönem II TIP 2030 SİNDİRİM ve METABOLİZMA DERS KURULU YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2016-2017 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI Dönem II TIP 2030 09.01.2017-03.03.2017 DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM 26 5x2 31 EMBRİYOLOJİ 12 4x2 16 FİZYOLOJİ 18 1X2 19 BİYOFİZİK

Detaylı

Enzimler Enzimler metabolizma reaksiyonlarını hızlandıran moleküllerdir. Katalitik RNA moleküllerinin küçük bir grubu hariç, bütün enzimler

Enzimler Enzimler metabolizma reaksiyonlarını hızlandıran moleküllerdir. Katalitik RNA moleküllerinin küçük bir grubu hariç, bütün enzimler Enzimler Enzimler metabolizma reaksiyonlarını hızlandıran moleküllerdir. Katalitik RNA moleküllerinin küçük bir grubu hariç, bütün enzimler proteindir. Katalitik aktiviteleri doğal protein konformasyonunun

Detaylı

AMİNO ASİTLER. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ

AMİNO ASİTLER. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ AMİNO ASİTLER Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ Proteinler, tüm hücrelerde ve hücrelerin tüm bölümlerinde en çok bulunan biyolojik makromoleküllerdir ve canlının kuru ağırlığının % 50 veya daha fazlasını kapsarlar.

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

KONU BAŞLIKLARI. Molekül Hareketleri, Hücrenin Fiziksel Yapısı, Hücre zarının özellikleri ve görevleri Hücrede Zarında TaĢınma, (ilke ve çeģitleri)

KONU BAŞLIKLARI. Molekül Hareketleri, Hücrenin Fiziksel Yapısı, Hücre zarının özellikleri ve görevleri Hücrede Zarında TaĢınma, (ilke ve çeģitleri) KONU BAŞLIKLARI Molekül Hareketleri, Hücrenin Fiziksel Yapısı, Hücre zarının özellikleri ve görevleri Hücrede Zarında TaĢınma, (ilke ve çeģitleri) Biyolojik sistemlerde süreçler, enzimlerin kontrolleri

Detaylı

REAKSİYON KİNETİĞİ, REAKSİYONLARLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR VE METABOLİZMA. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004

REAKSİYON KİNETİĞİ, REAKSİYONLARLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR VE METABOLİZMA. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004 REAKSİYON KİNETİĞİ, REAKSİYONLARLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR VE METABOLİZMA Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004 1 Reaksiyon (tepkime) türleri 1 Gerçekte tüm organik tepkimeler dört sınıftan

Detaylı

DÖNEM I T.C. KONYA N.E. ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ DERS YILI A GRUBU I. DERS KURULU (7 HAFTA) (HÜCRE BİLİMLERİ) (3 EKİM-18 KASIM 2016)

DÖNEM I T.C. KONYA N.E. ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ DERS YILI A GRUBU I. DERS KURULU (7 HAFTA) (HÜCRE BİLİMLERİ) (3 EKİM-18 KASIM 2016) DÖNEM I T.C. KONYA N.E. ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ 2016-2017 DERS YILI A GRUBU I. DERS KURULU (7 HAFTA) (HÜCRE BİLİMLERİ) (3 EKİM-18 KASIM 2016) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR BAŞKOORDİNATÖR YARD. DÖNEM I

Detaylı

Fizyoloji Nedir? 19/11/2015. FİZYOLOJİ KAVRAMI ve HÜCRE. Yaşayan organizmaların karakteristik özellikleri nelerdir?

Fizyoloji Nedir? 19/11/2015. FİZYOLOJİ KAVRAMI ve HÜCRE. Yaşayan organizmaların karakteristik özellikleri nelerdir? Fizyoloji Nedir? FİZYOLOJİ KAVRAMI ve HÜCRE Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Canlıyı oluşturan doku ve organların fonksiyonlarını ve bu fonksiyonların nasıl yerine geldiklerini inceleyen bilim dalıdır. Yaşayan

Detaylı

HAYVAN HÜCRESİ BİTKİ HÜCRESİ

HAYVAN HÜCRESİ BİTKİ HÜCRESİ HÜCRE Canlıların en küçük yapıtaşı ve en küçük canlıdır. Bütün canlılar hücrelerden meydana gelmiştir.canlılar ya tek hücrelidir yada çok hücrelidir. Alg ve bakteriler tek hücreliler olup bütün olaylar

Detaylı

KALSİYOTROPİK İLAÇLAR

KALSİYOTROPİK İLAÇLAR KALSİYOTROPİK İLAÇLAR Kalsiyumun vücut için önemi: Hücrede; membran, mitokondri, Endoplazmik retikulumda bağlı halde ve; stoplazmada serbest halde bulunur. Hücrenin canlılığı ve fonksiyonları için önemlidir.

Detaylı

Bölüm 03 Dersin Anahatları

Bölüm 03 Dersin Anahatları Bölüm 03 Dersin Anahatları Hücresel Yapı, Proteinler, ve Metabolizma Eric P. Widmaier Boston University Hershel Raff Medical College of Wisconsin Kevin T. Strang University of Wisconsin - Madison Copyright

Detaylı

MAKROMOLEKÜLLERİN YAPI VE İŞLEVLERİ

MAKROMOLEKÜLLERİN YAPI VE İŞLEVLERİ MAKROMOLEKÜLLERİN YAPI VE İŞLEVLERİ Polimerlerin yapısı Polimer, birbirinin aynısı veya benzeri yapıtaşlarının kovalent bağlarla bağlanarak oluşturdukları uzun bir moleküldür. Polimerlerin yapıtaşı olarak

Detaylı

SİNİR HÜCRELERİ. taşınması çevresel sinir sistemi tarafından meydana getirilen sinir hücreleri tarafından gerçekleştirilir.

SİNİR HÜCRELERİ. taşınması çevresel sinir sistemi tarafından meydana getirilen sinir hücreleri tarafından gerçekleştirilir. SİNİR HÜCRELERİ Sinir hücreleri nöron adını alır.hayvanlarda değişik görevler üstlenen nöronlar örneğin deniz anemonunda bir sinirsel ağ oluşturmuştur.tentaküllerin hareketi bu sinir ağı tarafından kontrol

Detaylı

Temel Makromoleküller ve Moleküler Biyolojinin Merkezi Doktrini

Temel Makromoleküller ve Moleküler Biyolojinin Merkezi Doktrini Temel Makromoleküller ve Moleküler Biyolojinin Merkezi Doktrini Yaşamın Yedi Temel Direği Makromoleküller Merkezi Doktrin ve Genetik Sınıflandırma Paul Selvin ve Arif Altıntaş ın ders notlarından derlenmiştir.

Detaylı

ORGANİK BİLEŞİKLER Karbon Dünyası

ORGANİK BİLEŞİKLER Karbon Dünyası ORGANİK BİLEŞİKLER Canlı Organizmalarda bulunan büyük ve karışık yapılı moleküller yani makromoleküllerdir Makromoleküllerin hepsinde karbon vardır. Karbon Dünyası Makromoleküller birbirlerine kovalent

Detaylı

KAS DOKUSU. Kontraksiyon özelliği gelişmiş hücrelerden oluşur Kas hücresi : Fibra muskularis = Kas teli = Kas iplikleri

KAS DOKUSU. Kontraksiyon özelliği gelişmiş hücrelerden oluşur Kas hücresi : Fibra muskularis = Kas teli = Kas iplikleri KAS DOKUSU Kontraksiyon özelliği gelişmiş hücrelerden oluşur Kas hücresi : Fibra muskularis = Kas teli = Kas iplikleri Kasın Fonksiyonu Hareket Solunum Vücut ısısının üretimi İletişim Organların kontraksiyonu

Detaylı