Sakarya Üniversitesi / İDÖ / HMYO/ Elektrik ve Endüstriyel Elektronik Prog. Malzemeler Select a Component penceresinden,

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sakarya Üniversitesi / İDÖ / HMYO/ Elektrik ve Endüstriyel Elektronik Prog. Malzemeler Select a Component penceresinden,"

Transkript

1 Malzemeler Select a Component penceresinden, Kaynak için ; Sources ana grubundan Power_Sources alt grubundan DC_Power kaynağından 1 adet, Direnç için ; Basic ana grubunun Resistor alt grubundan 3kohm_5% ve 100ohm_5% direncini, Transistör için ; Transistors ana grubunun BJT_NPN alt grubundan 2N2222A transistörünü, Lamba için ; Indicators ana grubunun Lamp alt grubundan 4V_05W (125mA) lambası, Toprak için ; Sources ana grubundan Power_Sources alt grubundan Ground topraklama elemanından 3 adet, Function Generator için ; Instrument Toolbar araç çubuğundan, Osilaskop için ; Instrument Toolbar araç çubuğundan seçilip, tasarım alanına getiriniz. 2.Aşama;Devre bağlantısının gerçekleştirilmesi, Şekil 208: Seçilen malzemeler Şekil 209: Devre bağlantı şeması 3.Aşama; Test cihazlarının ayar değerlerinin yapılması, Function Generator için ; kare dalga, 5 V ve 100 Hz seçili olmalı, Osilaskop için ; Time base : 5ms/div, her iki kanal 5 V/div ve her iki kanal DC polaritesinde olmalıdır. Şekil 210: Test cihazlarının ayar sahaları 4.Aşama; Devrenin simülasyonunun yapılması (çalıştırılması). Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 22

2 Devredeki Function Generator ü çıkışındaki kare dalga ile transistörün aniden doyma ve kesime gitmesini sağlamaktadır. Transistör doyum ve kesim durumlarında çalışmaktadır. Yani bir anahtar pozisyonunda çalışarak uygulanan frekansta lambanın yanıp sönmesi gerçekleşmektedir. Şekil 211: Devre simülasyonu Function Generator ünden kare dalga darbe gerilimi geldiğinde osilaskop tanda görüldüğü gibi transistör doyumdadır yani iletimdedir ve lamba yanmaktadır. Bu esnada transistör kollektör gerilim sıfıra yakın bir değere düşmüştür. Lamba ve direnç ucundaki gerilim ise yaklaşık kaynak gerilimine yakındır. Function Generator ünden kare dalga darbe gerilimi kesildiğinde transistör kesimdedir. Yani açık bir anahtar gibi olup, lamba sönmüştür. Kollektör ucundaki gerilim yaklaşık kaynak gerilimi kadardır. Bu analiz yukarıdaki osilaskop ekranında ayrıntılı olarak gözükmektedir. Tekrar devreyi çalıştırarak sizde bu anahtarlama pozisyonunu anlamaya çalışınız. Function Generator ünün frekansını değiştirerek anahtarlama frekansını değiştiriniz. Lambanın yanma ve sönme sıklığını izleyiniz TASARIM -11 Temel kapıların tasarlanması. Amacımız temel sayısal mantık kapılarını tanımak ve bunların mantık işlevlerini doğrulamaktır. 1.Aşama ; Malzemeleri tasarım alanına getirilmesi, Malzemeler Select a Component penceresinden, Kaynak için ; Sources ana grubundan Power_Sources alt grubundan DC_Power kaynağından 1 adet, Anahtar için ; Basic ana grubunu altındaki Switch grubundan SPST anahtarından 2 adet, Probe için ; Indicators ana grubunun Probe alt grubundan Probe_Blue lambası, Kapılar için ; MiscDigital ana grubunun TIL alt grubundan AND2, OR2, NOT, NOR2, NAND2, ENOR2, EOR2 kapısı, Toprak için ; Sources ana grubundan Power_Sources alt grubundan Ground topraklama elemanından 1 adet, tasarım alanına getiriniz. Şekil 215: Seçilen malzemeler Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 23

3 a. AND (ve) kapısı : AND kapısının girişlerinin tamamı 1 olduğunda çıkışı 1 dır. Diğer giriş durumlarında çıkış daima 0 olacaktır. Şekil 216: İki girişli AND kapısının çalıştırılması; (A=1, B=1) ve (A=0, B=1) durumu A ve B tuşlarına atadığımız anahtarları, kapı girişine kapalı iken lojik 1, açık iken lojik 0 uygulamış olacaktır. AND kapısının çıkışı lojik 1 ise lamba yanacak, değilse yani 0 ise sönecektir. İki girişli kapı olduğu için dört ayrı şekilde giriş uygulayabiliriz. Çıkış fonksiyonu girişlerin çarpımı şeklindedir. Çıkış Fonksiyonu; ÇIKIŞ = A.B dır. Yani AND kapısı çarpım kapısıdır. Tablo 4: İki girişli AND kapısı doğruluk tablosu b. OR (veya) kapısı : OR kapısının girişlerinin en az bir tanesi 1 olduğunda çıkışı 1 dır. Ancak tüm giriş 0 olduğunda çıkış 0 olacaktır. Buda OR kapısının toplama kapısı olduğunu gösterir. Şekil 217 : İki girişli OR kapısının çalıştırılması; (A=0, B=1) ve (A=0, B=0) durumu A ve B tuşlarına atadığımız anahtarları, kapı girişine kapalı iken lojik 1, açık iken lojik 0 uygulamış olacaktır. OR kapısının çıkışı lojik 1 ise lamba yanacak, değilse yani 0 ise sönecektir. İki girişli kapı olduğu için dört ayrı şekilde giriş uygulayabiliriz. Çıkış fonksiyonu girişlerin toplamı şeklindedir. Çıkış Fonksiyonu; ÇIKIŞ = A+B dır. Yani OR kapısı toplama kapısıdır. Tablo 5: İki girişli OR kapısı doğruluk tablosu c. NOT (değil ) kapısı : NOT kapısı, girişine uygulanan sinyali tersler. Giriş sinyali 1 olduğunda çıkışı 0 dır. giriş 0 olduğunda çıkış 1 olacaktır. NOT kapısına tersleyici kapısı adı verilir. Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 24

4 Şekil 218 : NOT kapısının çalıştırılması; (A=0,Ç=1) ve (A=1,Ç=0) durumu A atadığımız anahtarları, kapı girişine kapalı iken lojik 1, açık iken lojik 0 uygulamış olacaktır. NOT kapısının çıkışı lojik 1 ise lamba yanacak, değilse yani 0 ise sönecektir. Tek girişli kapı olduğu için iki ayrı şekilde giriş uygulayabiliriz. Çıkış fonksiyonu girişlerin değili şeklindedir. Çıkış Fonksiyonu; ÇIKIŞ = A dır. Tablo 6: NOT kapısı doğruluk tablosu d. NAND (ve değil) kapısı : NAND kapısının girişlerinin tümü 1 olduğunda çıkış 0 dır. Diğer tüm girişlerde çıkış 1 olacaktır. Buda NAND kapısının çıkışının, giriş işaretlerinin çarpımlarının tersini verdiğini gösterir. Şekil 219: İki girişli NAND kapısının ; (A=1, B=1) ve (A=0, B=0) durumu A ve B tuşlarına atadığımız anahtarları, kapı girişine kapalı iken lojik 1, açık iken lojik 0 uygulamış olacaktır. OR kapısının çıkışı lojik 1 ise lamba yanacak, değilse yani 0 ise sönecektir. İki girişli kapı olduğu için dört ayrı şekilde giriş uygulayabiliriz. Çıkış fonksiyonu girişlerin çarpımının değili şeklindedir. Çıkış Fonksiyonu; ÇIKIŞ = (A.B ) dır. Tablo 7: İki girişli NAND kapısı doğruluk tablosu e. NOR (veya değil) kapısı : NOR kapısına uygulanan herhangi bir işaret 1 olduğunda çıkış 0, girişlerin tümünün 0 olduğu durumda çıkış 1 olan kapıdır. NOR kapısının girişleri birbirine bağlanırsa İnverter gibi (not) olarak çalışır. Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 25

5 Şekil 220: İki girişli NOR kapısının çalıştırılması; (A=0, B=0) ve (A=1, B=0) durumu A ve B tuşlarına atadığımız anahtarları, kapı girişine kapalı iken lojik 1, açık iken lojik 0 uygulamış olacaktır. OR kapısının çıkışı lojik 1 ise lamba yanacak, değilse yani 0 ise sönecektir. İki girişli kapı olduğu için dört ayrı şekilde giriş uygulayabiliriz. Çıkış fonksiyonu girişlerin toplamının değili şeklindedir. Çıkış Fonksiyonu; ÇIKIŞ = (A+B ) dır. Tablo 8: İki girişli NOR kapısı doğruluk tablosu f. XOR (özel veya) kapısı : XOR kapısı iki bit i kıyaslar. Bu bit ler birbirinden farklı ise çıkış 1 dir. Aynı ise çıkış 0 dır. (Örneğin, 4 girişli XOR kapısında 0001, 0010, 0100, 0111, 1000, 1011, 1110 girişlerinde çıkış 1 dır. Girilen 1 lerin sayısı çift ise çıkış 0 olacaktır. ) Şekil 221: İki girişli XOR kapısının çalıştırılması; (A=1, B=1) ve (A=0, B=1) durumu A ve B tuşlarına atadığımız anahtarları, kapı girişine kapalı iken lojik 1, açık iken lojik 0 uygulamış olacaktır. XOR kapısının çıkışı lojik 1 ise lamba yanacak, değilse yani 0 ise sönecektir. İki girişli kapı olduğu için dört ayrı şekilde giriş uygulayabiliriz. Çıkış Fonksiyonu; ÇIKIŞ = A B =A.B+A.B dır. Tablo 9: İki girişli XOR kapısı doğruluk tablosu g. XNOR (özel veya değil) kapısı : XNOR kapısıda iki bit i kıyaslar. Bu bit ler birbirinden farklı ise çıkış 0 dir. Aynı ise çıkış 1 dır. (Örneğin, 4 girişli XOR kapısında 0000, 0011, 0110, 1001, 1010, 1100, 1111 girişlerinde çıkış 1 dır. Girilen 1 lerin sayısı tek ise çıkış 0 olacaktır. ) Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 26

6 Şekil 222: İki girişli XNOR kapısının ; (A=0, B=0) ve (A=0, B=1) durumu A ve B tuşlarına atadığımız anahtarları, kapı girişine kapalı iken lojik 1, açık iken lojik 0 uygulamış olacaktır. XNOR kapısının çıkışı lojik 1 ise lamba yanacak, değilse yani 0 ise sönecektir. İki girişli kapı olduğu için dört ayrı şekilde giriş uygulayabiliriz. Tablo 10: İki girişli XNOR kapısı doğruluk tablosu Çıkış Fonksiyonu; ÇIKIŞ = (A( B) =(A.B+A.B ) dır TASARIM -12 Mantık kapılarının giriş sayısının artırılması. MultiSIM7 programı mantık kapılarının giriş sayını 8 kadar olanlarının kullanılmasına izin vermektedir. Fakat biz genelde 2 girişli mantık kapılarını kullanarak giriş sayısını çoğaltma yoluna gitmekteyiz. Bu tasarımda giriş sayısının çoğaltılmasıyla ilgi birkaç örnek verilecektir. 1.Aşama ; Malzemeleri tasarım alanına getirilmesi, Malzemeler Select a Component penceresinden, Kaynak için ; Sources ana grubundan Power_Sources alt grubundan DC_Power kaynağından 1 adet, Anahtar için; Basic ana grubunu altındaki Switch grubundan SPST anahtarından 4 adet, Probe için ; Indicators ana grubunun Probe alt grubundan Probe_Red lambası, Kapılar için ; MiscDigital ana grubunun TIL alt grubundan NOR2, NAND2, kapılarından 5 adet, Toprak için ; Sources ana grubundan Power_Sources alt grubundan Ground topraklama elemanından üç adet, tasarım alanına getiriniz. a. 4 girişli OR (veya) kapısı : 3 adet 2 girişli OR kapısı kullanılarak 4 girişli bir OR kapısı oluşturulabilir. Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 27

7 Şekil 224 : Devre Bağlantısı OR kapısı girişlerin çarpımını çıkışa yansıtmaktaydı. Girişlerden hangisi 1 olursa çıkış 1 dir. Sadece tüm girişlerin 0 olduğunda çıkış 0 olabilir. Çıkış fonksiyonu ; ÇIKIŞ=A.B.C.D Devrede BUS bara kullanılmıştır. BUS barayı mouse sağ tuş açılan pencereden Place Bus seçeneği ile istediğimiz yere çizebileceğimizi daha önce anlatmıştık. Burada yerleştirilen Bus bara 4 anahtarı aynı gerilim kaynağına bağlantısını gerçekleştireceği için mutlaka bu baraya her bağlantının düğüm adresi aynı olmalıdır. b. 4 girişli NAND (ve değil) kapısı : 2 girişli NAND kapıları kullanılarak 4 girişli NAND kapısının elde edilebilir. Şekil 225 : Devre Bağlantısı Bu tasarımda U2 ve U4 NAND kapıları Inverter olarak kullanılmıştır. Bu mantık devresinde girişlerin hepsi 1 olduğunda çıkış 0 dır. Diğer tüm girişlerde çıkış 1 olur. Çıkış fonksiyonu ; ÇIKIŞ = (A.B.C.D) c. 4 girişli NOR(veya değil) kapısı : 2 girişli NOR kapıları kullanılarak 4 girişli NOR kapısının elde edilebilir. Şekil 226: Devre Bağlantısı Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 28

8 Bu tasarımda U2 ve U4 NAND kapıları Inverter olarak kullanılmıştır. Bu mantık devresinde girişlerin hepsi 0 olduğunda çıkış 1 dır. Diğer tüm girişlerde çıkış 0 olur. Çıkış fonksiyonu ; ÇIKIŞ = (A+B+C+D) TASARIM 13 Inverter (tersleyici) kullanılarak AND ve OR kapılarının birbirlerine çevrilmesinin tasarımı, 1.Aşama ; Malzemeleri tasarım alanına getirilmesi, Malzemeler Select a Component penceresinden, Kaynak için ; Sources ana grubundan Power_Sources alt grubundan DC_Power kaynağından 1 adet, Anahtar için ; Basic ana grubunu altındaki Switch grubundan SPST anahtarından 2 adet, Probe için ; Indicators ana grubunun Probe alt grubundan Probe_Red lambası, Kapılar için ; MiscDigital ana grubunun TIL alt grubundan NOT 3 adet, OR2, AND2 bir adet, Toprak için ; Sources ana grubundan Power_Sources alt grubundan Ground topraklama elemanından üç adet, tasarım alanına getiriniz. Şekil 227 : Seçilen malzemeler a.and kapısının OR kapısına çevrilmesi : AND kapısının giriş ve çıkışlarına NOT kapıları bağlayarak, AND kapısını OR kapısına çevirebiliriz. Şekil 228: Devre Bağlantısı Girişlerin tersini alan U1 ve U2 NOT kapılarından gelen işaretleri AND kapısı çarparak çıkışına verir. Bu çıkışı tersleyen U3 NOT kapısı ile çıkış, giriş işaretlerinin toplamı olmuştur. Çıkış fonksiyonu ; ÇIKIŞ = A+B b.or kapısının AND kapısına çevrilmesi : OR kapısının giriş ve çıkışlarına NOT kapıları bağlayarak, OR kapısını AND kapısına çevirebiliriz. Şekil 229 : Devre Bağlantısı Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 29

9 Girişlerin tersini alan U1 ve U2 NOT kapılarından gelen işaretleri OR kapısı toplayarak çıkışına verir. Bu çıkışı tersleyen U3 NOT kapısı ile çıkış, giriş işaretlerinin çarpımı olmuştur. Çıkış fonksiyonu ; ÇIKIŞ = A.B TASARIM -14 RS Flip-Flop devre tasarımı. Sayısal bilgiyi (0 veya 1) depolamada ve işlemede kullanılan temel devrelerden biridir. Girişleri S (set) ve R (reset) olarak isimlendirilir. Çıkışları Q ve Q olarak gösterilir. Q çıkışındaki bilgi Flip-Flop un durumunu gösterir. Eğer Q=1 ise F-F 1 durumunda, Q=0 ise, F-F 0 durumundadır. Flip-Flop devreleri NOR ve NAND kapıları ile oluşturulur. 1.Aşama ; Malzemeleri tasarım alanına getirilmesi, Malzemeler Select a Component penceresinden, Kaynak için ; Sources ana grubundan Power_Sources alt grubundan DC_Power kaynağından 1 adet, Anahtar için; Basic ana grubunu altındaki Switch grubundan SPST anahtarından 2 adet, Probe için ; Indicators ana grubunun Probe alt grubundan Probe_Red lambasından 2 adet, Kapılar için ; MiscDigital ana grubunun TIL alt grubundan NOR2 kapılarından 2 adet ve SR-FF bir adet, Toprak için ; Sources ana grubundan Power_Sources alt grubundan Ground topraklama elemanından üç adet, tasarım alanına getiriniz. Şekil 230 : Seçilen malzemeler Şekil 231: Devre Bağlantısı ve Doğruluk Tablosu Girişler 0 iken F-F çıkışları bir önceki durumu korur, girişler 1 olduğunda F-F un durumu kararsızdır.bu nedenle, S ve R girişlerinin her ikisine aynı anda 1 uygulanmaz. Yukarıdaki RS Flip-Flop unu NOR ve NAND kapıları ile de tasarlayabiliriz. Şekil 232: NOR ve NAND kapıları ile yapılan Flip-Flop NOR kapıları ile yapılan F-F da iki giriş de 1 iken çıkışların ikisi de 0 dır. Bu durum kullanılmaz.bunun dışında çıkışlar birbirinin tersidir. NAND kapıları ile yapılan F-F da her iki giriş 0 iken çıkışların her ikide 1 dır. Bunun dışında çıkışlar birbirinin tersidir. Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 30

10 TASARIM -15 D Flip-Flop kullanılarak 4 bitlik yukarı sayıcı devresi tasarımı. Her bir clock palsinde, önceden belirlenen durum sırasından geçen devreye sayıcı (counter) adı verilir. Devre sayıcı fonksiyonunun yanısıra ; frekans bölme, bilgi depolama ve kodlayıcı olarak geniş uygulama alanına sahiptir. Dijital bir sistemdeki işlemlerin kontrolü için gerekli zamanlama sıralarının üretilmesi için kullanılır. Her sayıcının temel elemanı Flip-Flop lardır. 1.Aşama ; Malzemeleri tasarım alanına getirilmesi, Malzemeler Select a Component penceresinden, Kaynak için ; Sources ana grubundan Power_Sources alt grubundan DC_Power kaynağından 1 adet, Probe için ; Indicators ana grubunun Probe alt grubundan Probe_Red lambasından 4 adet, D-Flip-Flop için ; MiscDigital ana grubunun TIL alt grubundan D-FF Flip-Flop undan 4 adet, Kod Çözücü 7 segmentli Display için ; Indicators ana grubunun Hex-Dısplay alt grubundan DCD-HEX display, Toprak için ; Sources ana grubundan Power_Sources alt grubundan Ground topraklama elemanından üç adet, Function Generator için ; Instrument Toolbar araç çubuğundan, tasarım alanına getiriniz. Seçilen malzemeler Şekil 233 : Devre Bağlantısı ve simülasyon Function Generator un frekansı 1000Hz (bilgisayar hızına göre değiştirebilirsiniz), Duty Cycle 50, genliği 5 volt ve kare dalga olarak tanımlayınız. Devre çalıştığında, probları izleyerek 4 bitlik yukarı sayma sürecini gözlemleyebilirsiniz. Aynı tasarımı, flip-flop çıkışlarındaki lojik probları çıkartıp yerine 7 segmen display bağlayarak ta gerçekleştirebiliriz. Kod çözücülü 7 segmentli display, Indicators ana grubunun Hex-Dısplay alt grubundan DCD-HEX olarak bulabilirsiniz. Devre bağlantısı ve çalışması aşağıdaki gibidir. 3.Aşama ; Devre bağlantısının gerçekleştirilmesi ve simülasyon, Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 31

11 Şekil 234: 7 segmentli display ile devre bağlantısı ve simülasyon Simülasyon yaptığımızda, 7 segmentli displayın 0 dan başlayarak 15 kadar (4 bit olduğu için) yukarı sayma yapacaktır. Bildiğiniz gibi 10,11,12,13,14,15 değerleri için kod çözücü yardımıyla A,B,C,D,E,F olarak ifade edilmektedir TASARIM -16 Word jeneratörü ve lojik analizörün kullanımını da kapsayan bir 0-9 arasında yukarı sayabilen devre tasarımının yapılması. Bu tasarım için 7 segmentli display kullanılacaktır. 7 li göstergeler 2 türlüdür. Bunlar anodu ortak katotlar bağımsız veya katodu ortak anodu bağımsız yedili göstergelerdir. Her ikisinde de katoda akım sınırlayıcı dirençler bağlanmalıdır. 1.Aşama ; Malzemeleri tasarım alanına getirilmesi, Malzemeler Select a Component penceresinden, Direnç için ; Basicl ana grubunun Resistor alt grubundan 30Ohm_5% direnci, Toprak için ; Sources ana grubundan Power_Sources alt grubundan Ground topraklama elemanı, Logic Analyzer için ; Instrument Toolbar araç çubuğundan, Word Generator için ; Instrument Toolbar araç çubuğundan, 7 segment display için ; Indicators ana grubunun Hex-Display alt grubundan Seven_Seg_Com_K display, tasarım alanına getiriniz. Şekil 235 : Seçilen malzemeler 3.Aşama ; Word Generator un simgesini çift tıklayarak, kontrol panelini açınız. Word girmek için Hex, Dec, Binary, veya ASCII seçeneklerini Display kısmından seçmeliyiz. Biz wordleri Binary gireceğimiz için binary işaretleyiniz. Seçildikten sonra word değerlerini gireceğimiz aktif ekran penceresi seçilen sisteme göre boyut değiştirecektir. Bu pencereden istediğimiz satırı mouse ile seçtiğimizde o satır girişler için giriş hücresi haline gelecektir. Biz aşağıda verilen kodları bu satırlara girmeliyiz. Değerleri girmemizden sonra tıklamayla veya enter ile girişler o satıra yerleşip bir alt satıra cursor kayacaktır. Word generator un frekansı 1 Khz olmalı ( bu değer bilgisayar hızına göre değişebilir,siz en uygununu seçiniz), Cycle düğmesi seçili olmalı tüm satırlar sırayla çıkışa uygulanır ve başa dönülerek işlem devam eder. Bizim girdiğimiz word 16 satır olduğu için bu döngüyü bu satırlar arasında sınırlamalıyız. Bunun için ilk satıra gelip mouse sağ tuşu ile açılan pencereden Set Initial Position seçilerek döngü başlangıcı, girdiğimiz son koda gelerek gene mouse sağ tuşu ile açılan menuden Set Final Position seçilmelidir.bu iki set edilen satırlar arasında ki binary kodlar aynen çıkışa uygulanır. İstersek bu iki set değeri arasında hangi satırdan başlayacağımızı işaretleyebiliriz, bunun için mouse satır üzerinde iken sağ tuş ile açılan pencereden Set Cursor seçilmelidir. Bu seçilince satır başında bir yeşil ok belirecektir. Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 32

12 Şekil 236 : Word generator ; girilecek binary kodlar ve satır set ayarları İsterseniz Set düğmesi ile açılacak setting penceresinden yazdığınız binary kodları save düğmesiyle saklayabilirsiniz. 4.Aşama ; Logic Analyzer simgesini çift tıklayarak, kontrol panelini açınız. Bu panelden Clock bölümünden clocks/div bölünü 1 re ve set butonunu tıklayarak açılacak clock setup penceresinden Clock Rate frekansını 1Khz ( Word generator frekansı ile aynı ) yapınız. İsterseniz ekran rengini beyaz veya siyah seçmek için kontrol panelinden Reserve düğmesi ile değiştirebilirsiniz. 5.Aşama ; Devre bağlantı şeması ve simülasyon, Şekil 237 : Logic analyzer ; kontrol paneli ve clock setup ekran Şekil 238 : Devre bağlantısı ve simülasyon Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 33

13 Simülasyona başladığımızda, Word generator üne girdiğimiz binary kodlar sırayla 7 segmentli display e uygulanacaktır. 1 uygulandığında ilgili segment yanacak, 0 uygulandığında ise sönük kalacaktır. Yanık ve sönük segmentler görüntülenecek rakamı (9 dan sonra A,B,C,D,E,F harflerini ) belirleyecektir. Word generator un çıkışını aynı anda, logic analyzer ekranında da izleyebilirsiniz TASARIM -17 Dijital bir devrenin DOĞRULUK TABLOSU elde edilmesi. AND, OR ve NOT kapılarından oluşan basit bir dijital devrenin Logic Coverter kullanılarak doğruluk tablosunun elde edilmesi. 1.Aşama ; Malzemeleri tasarım alanına getirilmesi, Malzemeler Select a Component penceresinden, Kapılar için ; MiscDigital ana grubunun TIL alt grubundan OR2 1, AND2 2 adet, NOT kapısından 1 adet, Logic Converter için ; Instrument Toolbar araç çubuğundan, tasarım alanına getiriniz. Şekil 239 : Seçilen malzemeler 2.Aşama ; Devre bağlantı şeması, Şekil 240 : Devre bağlantı şeması 3.Aşama ; Logic Convertör simgesini çift tıklayarak ön panel görüntüsünü büyütünüz. Ön paneldeki düğmesini tıklayınız. Sol bölümde devrenin girişleri ile çıkışlarını veren doğruluk tablosu görüntülenecektir. Şekil 241 : Logic Converter ön paneli ve devre doğruluk tablosu TASARIM -18 Dijital bir devrenin doğruluk tablosundan BOOLEAN (çıkış fonksiyonu) ifadesi elde etmek. AND, OR ve NOT kapılarından oluşan basit bir dijital devrenin Logic Coverter kullanılarak doğruluk tablosunun ve Boolean ifadesinin elde edilmesi. 1.Aşama ; Malzemeleri tasarım alanına getirilmesi, Malzemeler Select a Component penceresinden, Kapılar için ; MiscDigital ana grubunun TIL alt grubundan OR2, AND2 ve AND3 bir adet, NOT kapısından iki adet, Logic Converter için ; Instrument Toolbar araç çubuğundan, tasarım alanına getiriniz. Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 34

14 Şekil 242 : Seçilen malzemeler 2.Aşama ; Devre bağlantı şeması, Şekil 243: Devre bağlantı şeması 3.Aşama ; Logic Converter simgesini çift tıklayarak ön panel görüntüsünü büyütünüz. Aşağıdaki düğmelere sıra ile basınız ; düğmesini tıklayınız; sol bölümde devrenin girişleri ile çıkışlarını veren doğruluk tablosu görüntülenecektir. Şekil 244: Logic Converter ön paneli ve devre doğruluk tablosu düğmesini tıklayınız ; yukarıda elde ettiğimiz doğruluk tablosunu boolean ifadesine çevirir. Boolean ifadesi Logic Converter en altındaki pencerede A BC + A BC görülecektir. Bu ifade sadeleşmemiş haldedir. Şekil 245 : Logic Converter ön paneli ve boolean ifadesi Yukarıdaki dijital devrenin çıkış (boolean) ifadesini normalde (kağıt-kalemle) ya çıkıştan girişe (genelde ) yada girişten çıkışa doğru giderek bulabilirdik. Aşağıdaki şekilde her kapının giriş ve çıkış değerleri yazılarak çözüme gidilmiştir. Şekil 246: Örnek dijital devre Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 35

15 Şekilde de görüldüğü gibi, çıkışa bağlı kapı iki girişli bir OR kapısıdır ve toplama işlemi yapar. Bu durumda çıkış OR kapısına gelen lojiklerin toplamı olmalıdır. ÇIKIŞ = ( 1.kapı ) + ( 2. kapı ) OR kapısına bağlı lojik kapı ise iki 3 girişli AND yanı çarpım kapısıdır. Bu kapıların fonksiyonunu yazar, çıkış fonksiyonundaki yerlerine koyarsak çözüme ulaşırız.. 1.Kapı : A.B.C 2. Kapı : A.B.C - ÇIKIŞ = ( A.B.C ) + ( A.B.C ) TASARIM -19 Boolean (çıkış fonksiyonu) ifadesini SADELEŞTİRMEK. Tasarım 18 de elde ettiğimiz Boolean ifadesinin (çıkış fonksiyonunun) sadeleştirilmesini gene Logic Converter ile elde edilmesi. 1.Aşama ; Tasarım 18 deki devreyi eğer sildiyseniz tekrar kurunuz. 2.Aşama ; Logic Converter simgesini çift tıklayarak ön panel görüntüsünü büyütünüz. Aşağıdaki düğmelere sıra ile basınız ; düğmesini tıklayınız; sol bölümde devrenin girişleri ile çıkışlarını veren doğruluk tablosu görüntülenecektir. (Şekil 244) düğmesini tıklayınız ; yukarıda elde ettiğimiz doğruluk tablosunu boolean ifadesine çevirir. Boolean ifadesi Logic Converter en altındaki pencerede A BC + A BC görülecektir. (Şekil 245) düğmesini tıklayınız; alt pencerede elde ettiğimiz boolean ifadesinin sadeleşmiş hali (mümkünse) A B görüntülenecektir. Şekil 247: Logic Converter ön paneli ve sadeleşmiş boolean ifadesi Logic converter sadeleştirme işleminde Quine-McCluskey metodunu kullanır. Bu metot bildiğimiz Karnuogh Map tekniğinden farklıdır. Çünkü Karnuogh Map metodu giriş değişken sayısı az olduğu zaman kağıt üzerinde uygulanabilen bir tekniktir. Quine-McCluskey metodu ise kağıt üzerinde çok zor sayıda giriş değişkeni olduğunda başvurulan bir yöntemdir. Yukarıdaki boolean ifadesini i Boolean Cebri kuralları kurallarını kullanarak basitleştirebiliriz. ÇIKIŞ =( A.B.C ) + ( A.B.C ) Bu ifadede her iki parantez içinde ortak olan girişleri ortak paranteze alabiliriz. ÇIKIŞ =A.B ( C.C ) Boolean cebri kurallarına göre ; bir işaretin tersiyle (değili ile ) çarpımı 1 eşittir. Buna göre C.C = 1 dir. Sonuçta sadeleşmiş çıkış ifadesi ; ÇIKIŞ =A.B olur TASARIM -20 Boolean (çıkış fonksiyonu) ifadesinden DOĞRULUK TABLOSU elde edilmesi. Çıkış fonsiyonu bilinen bir dijital devrenin Logic converter kullanarak doğruluk tablosunun elde edilmesi. 1.Aşama ; Malzemeleri tasarım alanına getirilmesi, Malzemeler Select a Component penceresinden, Logic Converter için ; Instrument Toolbar araç çubuğundan, tasarım alanına getiriniz. 2.Aşama ; Logic Converter simgesini çift tıklayarak ön panel görüntüsünü büyütünüz. B C +AB+A B C+A BC boolean ifadesini Logic Converter en altındaki pencerede klavyeden aşağıdaki gibi giriniz. Şekil 248: Klavyeden boolean ifadesi girilmesi Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 36

16 3.Aşama ; Aşağıdaki butona basarak girilen boolean iafdesinin doğruluk tablosu elde edilir. ; boolean ifadesini doğruluk tablosunu elde eder. Aşağıda bu düğmeye bastığımızda elde edilen doğruluk tablosu görülmektedir. Şekil 249: Booelan ifadesinin doğruluk tablosunun elde edilmesi 4.Aşama ; Klavyeden girdiğimiz Boolean ifadesi sadeleşmemiş olabilir. Mümkünse gerekli sadeleştirmeyi yapabilmek için aşağıdaki sadeleşme butonuna basmalıyız. fonksiyonunu elde edebiliriz. düğmesini tıkladığımızda A B +AC +BC sadeleşmiş çıkış TASARIM -21 Şekil 250: Logic Converter ön paneli ve sadeleşmiş boolean ifadesi Boolean (çıkış fonksiyonu) ifadesinden DİJİTAL DEVRE ELDE ETMEK. Tasarım 20 da Çıkış fonksiyonu bilinen bir dijital devrenin Logic converter kullanarak doğruluk tablosunun elde etmiştik, Bu doğruluk tablosuna göre Logic converter kullanarak lojik kapılardan oluşan veya sadece NAND kapılarından oluşan, Dijital devreleri sadeleşmiş ve sadeleşmemiş olarak çalışma alanımıza çizdirebiliriz. 1.Aşama ; TASARIM-20 deki B C +AB+A B C+A BC boolean ifadesini Logic converter klavyeden giriniz. 2.Aşama ; Aşağıdaki butona basarak girilen boolean ifadesinin doğruluk tablosu elde ediniz. 3.Aşama ; Aşağıdaki butona basarak girilen boolean ifadesinin dijital devresini çizdiriniz. düğmesini tıklayarak; çizilecek devre çalışma alanına taşınmaya hazır olarak yani tüm elemanları seçili olarak belirecektir. İsterseniz devreyi bu seçili halde iken taşıyabilir veya bir makro içine koyabilirisiniz. Seçimi iptal etmek için çalışma alanının boş bir yerine tıklamanız yeterli olacaktır. Elde edilen dijital devre aşağıdaki gibidir.(sadeleşmemiş) Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 37

17 Şekil 251: Logic Converter ile dijital devre elde etme 4.Aşama ; Aşağıdaki butona basarak girilen boolean ifadesinin sadeleştirip tekrar sadeleşmiş dijital devreyi çizdirebiliriz. düğmesini tıkladığımızda, A B +AC +BC sadeleşmiş çıkış fonksiyonunu elde ederiz. düğmesini tıklayarak; sadeleşmiş boolean ifadesinin Doğruluk tablosu değişmemiştir. dijital devresini çizebiliriz. Şekil 252: Logic Converter ile dijital devre elde etme (sadeleşmiş) TASARIM -22 NAND kapılarından oluşan DİJİTAL DEVRE ELDE ETMEK. Tasarım 21 de sadeleşmemiş ve sadeleşmiş dijital devreleri çizdirmiştik. Logic Converter bize istersek sadece NAND kapılarından oluşan dijital devreleri çizebilir. Bilindiği gibi dijital elektronik devrelerde en çok kullanılan kapı NAND kapısıdır. Her dijital devrenin NAND kapılarından oluşan bir eş değeri bulunmaktadır. Bizde bir evvelki tasarımdaki boolean ifadesini alarak (sadeleşmiş veya sadeleşmemiş ) NAND kapılarından oluşan dijital devreyi çizdirelim. 1.Aşama ; TASARIM-20 deki B C +AB+A B C+A BC boolean ifadesini Logic converter klavyeden giriniz. Sadeleştiriniz ve doğruluk tablosunu oluşturunuz. 2.Aşama ; Aşağıdaki butona basarak girilen boolean ifadesinin NAND kapılarından oluşan dijital devresini çizdiriniz. düğmesini tıkladığımızda NAND kapılarından oluşan dijital devre aşağıdaki gibidir. Şekil 253: Logic Converter ile dijital devre elde etme (NAND Kapılarından) TASARIM -23 Logic Converter kullanarak DOĞRULUK TABLOSUNDAN dijital devre elde etmek. Klavyeden girilecek doğruluk tablosundan önce, giriş değişkenleri sayısı kadar giriş terminali, Converter üzerinde bulunan A dan H harfine kadar sıralanmış 8 giriş terminalinden seçilerek (tıklanarak) standart doğruluk tablosu girişleri otomatik olarak görüntülenmelidir. Örneğin 3 (3 bitlik) değişkenli doğruluk tablosu için, A,B C terminalleri üzerine tıkladığımızda 0 dan 7 ye kadar 8 değişik binary kombinasyonu 0 dan 7 kadar sıralanır. Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 38

18 Şekil 254: Logic Converter giriş terminallerinin açılması Sağ taraftaki OUT çıkış kolonu ise? işareti ile doludur. Çıkış kolonuna mouse ile tıklayarak her girişin durumu için 0 ve 1 çıkışları (mouse ilk tıklama 0, ikinci tıklama 1 veya klavyeden) girilebilir. Çıkışa ayrıca x değeri girilebilir ki, bu o çıkışın 1 veya 0 olmasının önemli olmadığını, dikkate alınmaması gerektiğini belirtmiş oluruz. Örnek olarak şu tasarımı ele alalım; Bir fabrikada kazan dairesinde bulunan 3 pompa motorlarında en az ikisi arızalandığında alarm veren sistemi tasarlayalım. 1.Aşama ; Sistemin doğruluk tablosunun oluşturulması; iki veya üç motor arızalandığında çıkış 1 olmalı, diğer durumlarda çıkışlar 0 dır. Motorların çalışması 1, çalışmaması 1 lojiği ile ifade edilmiştir. 2.Aşama ; Oluşturduğumuz doğruluk tablosunu Logic Converter e girilmesi, Şekil 256: Motorların doğruluk tablosunun Logic Convertere işlenmesi 3.Aşama ; Girdiğimiz doğruluk tablosundan, Aşağıdaki düğmeler yardımıyla, Boolean ifadesi ve sadeleşmiş ifadenin elde edilmesi. Şekil 255: Motorların doğruluk tablosu düğmesi ile, boolean ifadesi aşağıdaki pencerede belirecektir. düğmesi ile, elde edilen boolean ifadesi sadeleşiyor ise sadeleştirilecektir. Şekil 257: Motorların doğruluk tablosunun boolean ifadesi Şekil 258: Motorların doğruluk tablosunun boolean ifadesinin sadeleşmiş ifadesi 4.Aşama ; Sadeleşmiş boolean ifadesinden aşağıdaki düğme çizdirilmesi. kullanılarak istenen dijital devrenin düğmesi ile, dijital devreyi çizdirirsek aşağıdaki şekli elde ederiz. Şekil 259: Tasarlanan lojik devrenin şeması Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 39

19 4.Aşama ; Devrenin sadece NAND kapılarından oluşan tasarımını aşağıdaki düğmeyi kullanarak elde edebiliriz. düğmesi ile, dijital devrenin sadece NAND kapılarından oluşan modeli gelir. Şekil 260: Tasarlanan lojik devrenin şeması (sadece NAND kapıları) Analog Devrede Subcircuit Oluşturma Örneği TASARIM 24 : Örnek olarak sizlere ikinci ödev olarak verilen Turn Off devresi ele alınmıştır. Bu devrede besleme kaynağı, anahtar ve lamba dışarıda kalarak tüm diğer devre elemanlarının subcircuit (özel devre) içinde kalacak şekilde tasarımının gerçekleştirilmesi. 1.Aşama ; Malzemenin tasarım alanına getirilmesi. Malzemeler Select a Component penceresinden, Kaynak için ; Sources ana grubundan Power_Sources alt grubundan DC_Power kaynağı, Direnç için ; Basic ana grubunun Resistor alt grubundan 100Ohm_5% dirençlerden iki adet, 1.0kOhm_5% dirençlerden bir adet, 2.0kOhm_5% direnç bir adet, 240Ohm_5% direnç bir adet, Toprak için ; Sources ana grubundan Power_Sources alt grubundan Ground topraklama elemanı, Anahtar için ; Basic ana grubunu altındaki Switch grubundan SPST anahtarı, Transistör için ; Transistors ana grubunun TRANSISTOR alt grubundan BJT_NPN_VIRTUAL transistörünü, Coils-relays için ; Electro_Mechanic ana grubunun COILS_RELAY alt grubundan Control_No rölesini, Kondansatör için ; Basic ana grubunun Capacitor alt grubundan 10uF kondasatörünü, Led_Blue için ; Diodes ana grubunun LED alt grubundan LED_blue ledini, seçilerek tasarım alanına getiriniz. Şekil 303: Seçilen malzemeler Şekil 304: Devre bağlantısı Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 40

20 Şekil 305: Simülasyon esnasında osilaskop ekranı ve devre çalışma durumları 3.Aşama ; Subcircuit oluşturmak için özel devre içinde kalacak elemanların seçilmesi. Bu işlem için önce hangi elemanların blok dışı kalacağı ve hangilerin bloğa gireceğine karar verilir. Biz anahtar, kaynak, led (yük) ve osilaskop ucunu test amaçlı blok dışında bıraktık. Bunu yapabilmek için bu elemanları seçim dışında kalabilmesi için aşağıdaki şekilde olduğu gibi devre dışına çekildi. Diğer tüm elamanlar subcircuit içinde kalacak şekilde aşağıdaki gibi seçilmiştir. Ayrıca subcircuit blok dışındaki uçlarına düğümler eklenerek bunlara devre takibi için etiket değeri eklenmiştir. Şekil 306: Subcircuit içinde kalacak elemanların mouse ile seçilmesi 4.Aşama ; Subcircuit oluşturmak için özel devre içinde kalacak elemanların seçtikten sonra ; araç çubuğundan Place menüsünden Replace by Subcircuit komutu çalıştırılarak ekrana gelen Subcircuit Name penceresinden isim verilerek özel devre başlatılır. Şekil 307: Subcircuit isim penceresi Bilgisayar Destekli Tasarım Uygulamaları / Hzr : H. Atabek 41

Sakarya Üniversitesi / İDÖ / HMYO/ Elektrik ve Endüstriyel Elektronik Prog.

Sakarya Üniversitesi / İDÖ / HMYO/ Elektrik ve Endüstriyel Elektronik Prog. 2.Aşama ; Devre bağlantısının gerçekleştirilmesi, Şekil 357: Tristör lü doğrultmaç deney bağlantı şeması 3.Aşama ; Simülasyonun yapılması için test cihazlarının ayarlanması, A ve B kanallarını giriş ve

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY RAPORU. Deney No: 1 MULTİSİM E GİRİŞ

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY RAPORU. Deney No: 1 MULTİSİM E GİRİŞ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY RAPORU Deney No: 1 MULTİSİM E GİRİŞ Yrd.Doç. Dr. Ünal KURT Arş. Gör. Ayşe AYDIN YURDUSEV Öğrenci: Adı Soyadı Numarası

Detaylı

Sakarya Üniversitesi / İDÖ / HMYO/ Elektrik ve Endüstriyel Elektronik Prog.

Sakarya Üniversitesi / İDÖ / HMYO/ Elektrik ve Endüstriyel Elektronik Prog. Şekil 310: Subcircuit komutunu kullanılması durumunda oluşan devre.. 12.1. Dijital Devrede Subcircuit Oluşturma Örneği TASARIM 25 : Transistörlerden oluşan NOR (Veya Değil) kapısını subcircuit olarak oluşturalım.

Detaylı

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 00223 - Mantık Devreleri Tasarımı Laboratuar Föyleri Numara: Ad Soyad: Arş. Grv. Bilal ŞENOL Devre Kurma Alanı Arş. Grv. Bilal ŞENOL

Detaylı

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ 1. 8 bitlik Okunur Yazılır Bellek (RAM) Her biri ayrı adreslenmiş 8 adet D tipi flip-flop kullanılabilir. RAM'lerde okuma ve yazma işlemleri CS (Chip Select), RD (Read), WR (Write) kontrol sinyalleri ile

Detaylı

25. Aşağıdaki çıkarma işlemlerini doğrudan çıkarma yöntemi ile yapınız.

25. Aşağıdaki çıkarma işlemlerini doğrudan çıkarma yöntemi ile yapınız. BÖLÜM. Büyüklüklerin genel özellikleri nelerdir? 2. Analog büyüklük, analog işaret, analog sistem ve analog gösterge terimlerini açıklayınız. 3. Analog sisteme etrafınızdaki veya günlük hayatta kullandığınız

Detaylı

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits)

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits) SE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates nd Logic Circuits) Sakarya Üniversitesi Lojik Kapılar - maçlar Lojik kapıları ve lojik devreleri tanıtmak Temel işlemler olarak VE,

Detaylı

5. LOJİK KAPILAR (LOGIC GATES)

5. LOJİK KAPILAR (LOGIC GATES) 5. LOJİK KPILR (LOGIC GTES) Dijital (Sayısal) devrelerin tasarımında kullanılan temel devre elemanlarına Lojik kapılar adı verilmektedir. Her lojik kapının bir çıkışı, bir veya birden fazla girişi vardır.

Detaylı

KAÇAK AKIM RÖLESİ. www.ulusanelektrik.com.tr. Sayfa 1

KAÇAK AKIM RÖLESİ. www.ulusanelektrik.com.tr. Sayfa 1 DELAB TM-18C KAÇAK AKIM RÖLESİ İÇERİK GENEL / BUTON FONKSİYONLARI.2 PARAMETRE AYARLARI...2 PARAMETRE AÇIKLAMALARI 3 KAÇAK AKIM AYARLARI...3 AÇMA SÜRESİ AYARLARI.3 AŞIRI AKIM AYARLARI...4 ÇALIŞMA SÜRESİ..4

Detaylı

Bilgisayar yardımıyla, elimize geçen bir elektronik devre şemasının çalışıp çalışmadığını, devreyi monte etmeden

Bilgisayar yardımıyla, elimize geçen bir elektronik devre şemasının çalışıp çalışmadığını, devreyi monte etmeden ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK PROGRAMI YAZ DÖNEMİ STAJ PROGRAMI BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM DERSİ UYGULAMALARI 1.Bilgisayar Destekli Tasarıma Giriş 1.1. Tasarım Elektrik /Elektronik eğitiminde devre üretim süreci

Detaylı

T.C. istanbul ÜNiVERSiTESi ÖĞRENCi BiLGi SiSTEMi. ÖĞRETiM ELEMANI KULLANIM KILAVUZU

T.C. istanbul ÜNiVERSiTESi ÖĞRENCi BiLGi SiSTEMi. ÖĞRETiM ELEMANI KULLANIM KILAVUZU T.C. istanbul ÜNiVERSiTESi ÖĞRENCi BiLGi SiSTEMi ÖĞRETiM ELEMANI KULLANIM KILAVUZU 1 1. Sisteme Giriş Nokta Üniversite Otomasyonu sistemini kullanabilmek için öncelikle Windows işletim sisteminde bulunan

Detaylı

TÜRKÇE KULLANIM KILAVUZU

TÜRKÇE KULLANIM KILAVUZU KIRGIZİSTAN-TÜRKİYE MANAS ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ İŞLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI AKADEMİK BİLGİ SİSTEMİ (ABİS) Otomasyon Programı TÜRKÇE KULLANIM KILAVUZU İÇİNDEKİLER ABİS Nedir?... 2 Sistem Gereksinimleri...

Detaylı

ANALOG DEVRE TASARIMI VE SİMÜLASYONU

ANALOG DEVRE TASARIMI VE SİMÜLASYONU ANALOG DEVRE TASARIMI VE SİMÜLASYONU Analog Ölçü Araçları ve Üreteçleri ISIS programının elektronik laboratuarında 12 tane ölçü aleti ve cihaz bulunmaktadır. unlardan 4 tanesi analog test cihazı, 8 tanesi

Detaylı

SAYISAL UYGULAMALARI DEVRE. Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ

SAYISAL UYGULAMALARI DEVRE. Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ SAYISAL DEVRE UYGULAMALARI Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ İÇİNDEKİLER ŞEKİLLER TABLOSU... vi MALZEME LİSTESİ... viii ENTEGRELER... ix 1. Direnç ve Diyotlarla Yapılan

Detaylı

DENEY 1. 7408 in lojik iç şeması: Sekil 2

DENEY 1. 7408 in lojik iç şeması: Sekil 2 DENEY 1 AMAÇ: VE Kapılarının (AND Gates) çalısma prensibinin kavranması. Çıkıs olarak led kullanılacaktır. Kullanılacak devre elemanları: Anahtarlar (switches), 100 ohm ve 1k lık dirençler, 7408 entegre

Detaylı

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri DENEY 4-1 Flip-Floplar DENEYİN AMACI 1. Kombinasyonel ve ardışıl lojik devreler arasındaki farkları ve çeşitli bellek birimi uygulamalarını anlamak. 2. Çeşitli flip-flop

Detaylı

FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU

FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU GENEL BİLGİLER SÜRÜCÜ KONTROL BAĞLANTILARI PLC 24 VDC CM DİJİTAL GİRİŞ COM UCU FWD REV X1 - X7 EN DİJİTAL GİRİŞLER ( PNP / NPN SEÇİLEBİLİR ) ENABLE GİRİŞİ SW1 Y1 - Y4

Detaylı

Excel de çalışma alanı satır ve sütunlardan oluşur. Satırları rakamlar, sütunları ise harfler temsil eder. Excel çalışma sayfası üzerinde toplam

Excel de çalışma alanı satır ve sütunlardan oluşur. Satırları rakamlar, sütunları ise harfler temsil eder. Excel çalışma sayfası üzerinde toplam Microsoft Excel Microsoft Office paket programı ile bizlere sunulan Excel programı bir hesap tablosu programıdır. her türlü veriyi tablolar yada listeler halinde tutmak ve bu veriler üzerinde hesaplamalar

Detaylı

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA TEMEL BİLGİSAYAR Ders Notları Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA Pencerenin ortasında bulunan beyaz sayfa, slayt tasarımında kullanacağımız sayfamızdır. Sol panelde bu slayt sayfasının küçültülmüş halde bir

Detaylı

OYAK YATIRIM FX Meta İşlem Platformu Kullanma Kılavuzu

OYAK YATIRIM FX Meta İşlem Platformu Kullanma Kılavuzu İçindekiler: FX Meta İşlem Platformu Kullanma Kılavuzu 1- Demo Hesap Açılışı 2- Genel Görünüm 3- Alım-Satım İşlemleri 4- Stop-Limit İşlemleri 5- Pozisyon Kapatma 6- Grafiklerin Kullanımı 7- Göstergeler

Detaylı

SMART Board EĞİTİMLERİ(sürüm:10) 4. Aşama

SMART Board EĞİTİMLERİ(sürüm:10) 4. Aşama SMART Board EĞİTİMLERİ(sürüm:10) 4. Aşama Akıllı Mürekkep uygulamaları:bu uygulamalar SMART Board fonksiyonlarıyla entegre bir şekilde çalışır.klavye kullanarak yapabildiğiniz uygulamaları interaktif tahtanız

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM II

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM II 0 BÖLÜM 1 ORCAD PROGRAMINA GİRİŞ: OR-CAD programını başlatmak için Başlat menüsünden programlara gelinir. Programların içerisinde ORCAD Release 9 ve bunun içerisinden de ORCAD Capture seçilir. Karşımıza

Detaylı

A1FX MT4 İşlem Platformu Kullanma Kılavuzu

A1FX MT4 İşlem Platformu Kullanma Kılavuzu A1FX MT4 İşlem Platformu Kullanma Kılavuzu İçindekiler: 1- Demo Hesap Açılışı (Gerçek Hesap Girişi) 2- Genel Görünüm 3- Alım-Satım İşlemleri 4- Stop-Limit İşlemleri 5- Pozisyon Kapatma 6- Grafiklerin Kullanımı

Detaylı

PRO NA011 DĐJĐTAL OTOMATĐK TEKRAR KAPAMALI 3 FAZ AŞIRI AKIM

PRO NA011 DĐJĐTAL OTOMATĐK TEKRAR KAPAMALI 3 FAZ AŞIRI AKIM PRO NA011 DĐJĐTAL OTOMATĐK TEKRAR KAPAMALI 3 FAZ AŞIRI AKIM ve TOPRAK KORUMA RÖLESĐ HIZLI KULLANIM KILAVUZU (TEDAŞ MYD-96/27B UYGUN) VERSĐYON 1.01 OCAK 2011 1 RÖLE TUŞ TAKIMI ve LEDLER (MMI) Menü içinde

Detaylı

Mantık Devreleri Laboratuarı

Mantık Devreleri Laboratuarı 2013 2014 Mantık Devreleri Laboratuarı Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Mehmet AKBABA Laboratuar Sorumlusu: Emrullah SONUÇ İÇİNDEKİLER Deney 1: 'DEĞİL', 'VE', 'VEYA', 'VE DEĞİL', 'VEYA DEĞİL' KAPILARI... 3 1.0.

Detaylı

BÖLÜM 23 TD 200... F8 F4 SHIFT ESC ENTER M1.7 M1.6 M1.5 M1.4 M1.3 M1.2 M1.1 M1.0 F8 F7 F6 F5 F4 F3 F2 F1. Shift + F1

BÖLÜM 23 TD 200... F8 F4 SHIFT ESC ENTER M1.7 M1.6 M1.5 M1.4 M1.3 M1.2 M1.1 M1.0 F8 F7 F6 F5 F4 F3 F2 F1. Shift + F1 BÖLÜM 23 231 -TD 200 ( OPERATÖR PANEL) KULLANIMI TD 200 operatör paneli; PLC' ye mesaj göndermek, PLC' de daha önce yüklenmiş olan mesajları almak, analog işlemli projelerde ısı, nem, gaz, ışık gibi değerleri

Detaylı

FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU

FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU GENEL BİLGİLER SÜRÜCÜ KONTROL BAĞLANTILARI PLC 24 VDC CM DİJİTAL GİRİŞ COM UCU FWD REV DİJİTAL GİRİŞLER ( PNP / NPN SEÇİLEBİLİR ) SW1 X1 - X7 EN ENABLE GİRİŞİ Y1 - Y4

Detaylı

BÖLÜM 9 (COUNTERS) SAYICILAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır

BÖLÜM 9 (COUNTERS) SAYICILAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır SYISL ELETRONİ ÖLÜM 9 (OUNTERS) SYIILR u bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır Sayıcılarda Mod kavramı senkron sayıcılar senkron yukarı sayıcı (Up counter) senkron aşağı sayıcı (Down counter) senkron

Detaylı

FRENIC MULTİ ÖZET KULLANIM KLAVUZU

FRENIC MULTİ ÖZET KULLANIM KLAVUZU FRENIC MULTİ ÖZET KULLANIM KLAVUZU GENEL BİLGİLER SÜRÜCÜ KONTROL BAĞLANTILARI PLC 24 VDC CM DİJİTAL GİRİŞ COM UCU FWD REV X1 X5 EN DİJİTAL GİRİŞLER ( PNP / NPN SEÇİLEBİLİR ) ENABLE GİRİŞİ SW1 Y1 Y2 DİJİTAL

Detaylı

MS WORD 4.BÖLÜM. Bölüm Adı: NESNE EKLEME Bölümün Amacı: Belgeye nesne ekleme işlemlerini gerçekleştirmek.

MS WORD 4.BÖLÜM. Bölüm Adı: NESNE EKLEME Bölümün Amacı: Belgeye nesne ekleme işlemlerini gerçekleştirmek. MS WORD 4.BÖLÜM Bölüm Adı: NESNE EKLEME Bölümün Amacı: Belgeye nesne ekleme işlemlerini gerçekleştirmek. Neler Öğreneceksiniz? Bu bölümü bitiren kişi: 1. Ekle sekmesini tanır. 2. Kapak sayfası oluşturabilir.

Detaylı

18. FLİP FLOP LAR (FLIP FLOPS)

18. FLİP FLOP LAR (FLIP FLOPS) 18. FLİP FLOP LAR (FLIP FLOPS) Flip Flop lar iki kararlı elektriksel duruma sahip olan elektronik devrelerdir. Devrenin girişlerine uygulanan işarete göre çıkış bir kararlı durumdan diğer (ikinci) kararlı

Detaylı

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept.

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. Dijital Devre Tasarımı EEE122 A Ref. Morris MANO & Michael D. CILETTI DIGITAL DESIGN 4 th edition Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. Chapter 3 Boole Fonksiyon Sadeleştirmesi

Detaylı

LOJİK DEVRELER-I III. HAFTA DENEY FÖYÜ

LOJİK DEVRELER-I III. HAFTA DENEY FÖYÜ LOJİK DEVRELER-I III. HAFTA DENEY FÖYÜ 3 Bitlik Bir Sayının mod(5)'ini Bulan Ve Sonucu Segment Display'de Gösteren Devrenin Tasarlanması Deneyin Amacı: 3 bitlik bir sayının mod(5)'e göre sonucunu bulan

Detaylı

FUJI MICRO HIZLI DEVREYE ALMA KILAVUZU

FUJI MICRO HIZLI DEVREYE ALMA KILAVUZU FUJI MICRO HIZLI DEVREYE ALMA KILAVUZU KONTEK OTOMASYON A.Ş. BEYİT SOK. NO:27 YUKARI DUDULLU ÜMRANİYE / İSTANBUL 0216 466 47 00 (T) 0216 466 21 20 (F) www.kontekotomasyon.com.tr Sayfa 1 / 7 TUŞ FONKSİYONLARI

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

OKUL HABER EKLEME MODÜLÜ TANITIM DOSYASI. Okul haberlerinizi ilçemiz web sitesinde yayınlayabilmek için aşağıdaki adımları uygulamanız gerekmektedir.

OKUL HABER EKLEME MODÜLÜ TANITIM DOSYASI. Okul haberlerinizi ilçemiz web sitesinde yayınlayabilmek için aşağıdaki adımları uygulamanız gerekmektedir. OKUL HABER EKLEME MODÜLÜ TANITIM DOSYASI Okul haberlerinizi ilçemiz web sitesinde yayınlayabilmek için aşağıdaki adımları uygulamanız gerekmektedir. http://maltepe.meb.gov.tr/mebpanel adresine giriniz.

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA. Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA. Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642 EXCEL DE GRAFİK UYGULAMA GRAFİKLER Grafikler, çok sayıda verinin ve farklı veri serileri arasındaki ilişkinin anlaşılmasını

Detaylı

AirTies Kablosuz Erişim Noktası (Access Point) olarak kullanacağınız cihazı bilgisayarınıza bağlayarak ayarlarını yapabilirsiniz.

AirTies Kablosuz Erişim Noktası (Access Point) olarak kullanacağınız cihazı bilgisayarınıza bağlayarak ayarlarını yapabilirsiniz. Manual MESH Ayarları Değerli Müşterimiz, Kapsama alanını arttırmak için cihazınız ile tekrarlayıcı modunda çalışan bir ya da daha fazla AirTies Kablosuz Erişim Noktası (Access Point) cihazından oluşan

Detaylı

10 ADIMDA KR AKADEMİ DVD İZLEME PROGRAMI KULLANIM KLAVUZU

10 ADIMDA KR AKADEMİ DVD İZLEME PROGRAMI KULLANIM KLAVUZU 10 ADIMDA KR AKADEMİ DVD İZLEME PROGRAMI KULLANIM KLAVUZU 1. Adım (Program Kurulumu Başlatma): KR Akademi KPSS DVD Setiniz içinde yer alan derslerden herhangi birinin 1. DVD sini DVD-ROM a takıp, DVD yi

Detaylı

KOCAELİ TEKNİK LİSESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK BÖLÜMÜ OTOMASYON ATÖLYESİ EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü ) DERS NOTU. Kaynak : www.veppa.

KOCAELİ TEKNİK LİSESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK BÖLÜMÜ OTOMASYON ATÖLYESİ EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü ) DERS NOTU. Kaynak : www.veppa. KOCAELİ TEKNİK LİSESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK BÖLÜMÜ OTOMASYON ATÖLYESİ EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü ) DERS NOTU Kaynak : www.veppa.com Hakkında EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü

Detaylı

Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7

Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7 FONKSİYON ÜRETECİ KULLANIM KILAVUZU (FUNCTION GENERATOR) İçindekiler Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7 Şekil Listesi Şekil 1 Fonksiyon üreteci... 2 Şekil 2 Fonksiyon

Detaylı

TECO N3 SERĐSĐ HIZ KONTROL CĐHAZI HIZLI BAŞLAT DÖKÜMANI. ADIM 1: Sürücü beslemesini ve motor uçlarını bağlama

TECO N3 SERĐSĐ HIZ KONTROL CĐHAZI HIZLI BAŞLAT DÖKÜMANI. ADIM 1: Sürücü beslemesini ve motor uçlarını bağlama 1/6 TECO N3 SERĐSĐ HIZLI BAŞLAT DÖKÜMANI ADIM 1 Sürücü beslemesini ve motor uçlarını bağlama Monofaze N3 serisinde 220 volt beslemesi L1 (L) ve L3 (N) girişlerine bağlanarak cihaza enerji verilir. Aşağıdaki

Detaylı

Yarı İletkenler ve Temel Mantıksal (Lojik) Yapılar. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1

Yarı İletkenler ve Temel Mantıksal (Lojik) Yapılar. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Yarı İletkenler ve Temel Mantıksal (Lojik) Yapılar Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Yarı İletkenler Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 2 Elektrik iletkenliği bakımından, iletken ile yalıtkan arasında kalan

Detaylı

HESABINIZA GİRİŞ YAPMAK İÇİN:

HESABINIZA GİRİŞ YAPMAK İÇİN: 1. SÜRÜM KONTROLÜ: Matriks Trader'ı kullanabilmeniz için, Matriks programınızın sürümünün 2.7.6 ve üzeri olması gerekmektedir. Sürüm kontrolünü, Matriks menüsünün üzerinde fare imlecini bekleterek yapabilirsiniz.

Detaylı

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNĠVERSĠTESĠ. BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI. AKADEMĠK PERSONEL KĠġĠSEL WEB SAYFASI KULLANIM KILAVUZU MUKWEB ĠÇĠNDEKĠLER TABLOSU

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNĠVERSĠTESĠ. BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI. AKADEMĠK PERSONEL KĠġĠSEL WEB SAYFASI KULLANIM KILAVUZU MUKWEB ĠÇĠNDEKĠLER TABLOSU MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNĠVERSĠTESĠ BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI AKADEMĠK PERSONEL KĠġĠSEL WEB SAYFASI KULLANIM KILAVUZU MUKWEB ĠÇĠNDEKĠLER TABLOSU 1. GENEL BĠLGĠLER... 1 2. Ana Sayfa... 4 3. MukWeb Sayfaları...

Detaylı

4-1. Ön Kontrol Paneli

4-1. Ön Kontrol Paneli 4-1. Ön Kontrol Paneli 1 Açma/Kapama(ON/OFF) Düğmesi.! Fan motoru termostat kontrollü olduğu için sadece soğutma gerektiğinde çalışır.! Su soğutma ünitesi otomatik kontrollüdür, sadece gerektiğinde çalışır.

Detaylı

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept.

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. Dijital Devre Tasarımı EEE122 A Ref. Morris MANO & Michael D. CILETTI DIGITAL DESIGN 4 th edition Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. 2. BÖLÜM Boole Cebri ve Mantık

Detaylı

INTERNET BAĞLANTISININ KURULMASI İÇİN GEREKLİ YÖNLENDİRİCİ AYARLARI

INTERNET BAĞLANTISININ KURULMASI İÇİN GEREKLİ YÖNLENDİRİCİ AYARLARI INTERNET BAĞLANTISININ KURULMASI İÇİN GEREKLİ YÖNLENDİRİCİ AYARLARI Not: Bu klavuza geçmeden önce, ürününüzün paketinden çıkan Hızlı Kullanım Klavuzu nda açıklanan adımları gerçekleştiriniz. Internet Bağlantısının

Detaylı

İSTANBUL ECZACI ODASI BİLGİ İŞLEM BİRİMİ - 2010 -

İSTANBUL ECZACI ODASI BİLGİ İŞLEM BİRİMİ - 2010 - İSTANBUL ECZACI ODASI BİLGİ İŞLEM BİRİMİ - 2010 - İnternet Explorer sayfasını açınız. Adres çubuğuna http://arsiv.ieo.org.tr adresini yazarak klavyeden Enter tuşuna basınız. (1) Açılacak olan sayfadan

Detaylı

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile POWERPOINT PROGRAMI Powerpoint bir sunu hazırlama programıdır. Belirli bir konu hakkında bilgi vermek için, derslerle ilgili bir etkinlik hazırlamak için, dinleyicilere görsel ortamda sunum yapmak için

Detaylı

LAYOUT ORTAMINDA ÇALIŞMA:

LAYOUT ORTAMINDA ÇALIŞMA: BÖLÜM 13 LAYOUT ORTAMINDA ÇALIŞMA: Daha önce projesini capture ortamında hazırlamış olduğumuz diyot devresini layout ortamında açalım. Karşımıza aşağıdaki şekil gelir(şekil 13.1.). Şekil 13.1. Diyot Devresi

Detaylı

MEBİS Kullanım Kılavuzu. Öğrenci. 2013-2015 - İstanbul Medipol Üniversitesi

MEBİS Kullanım Kılavuzu. Öğrenci. 2013-2015 - İstanbul Medipol Üniversitesi MEBİS Kullanım Kılavuzu Öğrenci 2013-2015 - İstanbul Medipol Üniversitesi İçindekiler 1. Uzem 1. Uzem Seçili haftaya öğretim elemanının eklediği bir canlı ders varsa dersin başlığı üzerine tıklayınız açılan

Detaylı

Proje Teslimi: 2012-2013 güz yarıyılı ikinci ders haftasında Devre ve Sistem Analizi Dersinde teslim edilecektir.

Proje Teslimi: 2012-2013 güz yarıyılı ikinci ders haftasında Devre ve Sistem Analizi Dersinde teslim edilecektir. ELEKTRONĐK YAZ PROJESĐ-1 (v1.2) YTÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü birinci sınıf öğrencileri için Elektrik Devre Temelleri Dersinde isteğe bağlı olarak verilen pratik yaz ödevidir. Proje

Detaylı

CAEeda ÇÖZÜMÜ YAPILMIŞ NACA 0012 KANADI İÇİN 2B ÇİZİM EĞİTİM NOTU. EDA Tasarım Analiz Mühendislik

CAEeda ÇÖZÜMÜ YAPILMIŞ NACA 0012 KANADI İÇİN 2B ÇİZİM EĞİTİM NOTU. EDA Tasarım Analiz Mühendislik CAEeda TM ÇÖZÜMÜ YAPILMIŞ NACA 0012 KANADI İÇİN 2B ÇİZİM EĞİTİM NOTU EDA Tasarım Analiz Mühendislik 1. Kapsam Çözümü yapılmış *.pos.edf dosyasında bulunan çözümağını al. Sonlu eleman modeli üzerinde bulunan

Detaylı

İZMİR BUCA 1. ve 2. ETAP KONUT PROJELERİNDEN ARTAN 138 KONUT PROJESİ TERCİH SİSTEMİ KULLANIM KILAVUZU

İZMİR BUCA 1. ve 2. ETAP KONUT PROJELERİNDEN ARTAN 138 KONUT PROJESİ TERCİH SİSTEMİ KULLANIM KILAVUZU İZMİR BUCA 1. ve 2. ETAP KONUT PROJELERİNDEN ARTAN 138 KONUT PROJESİ TERCİH SİSTEMİ KULLANIM KILAVUZU Şekil 1: Online Üye Hizmetleri Ana Sayfa OYAK WEB Sayfası ONLINE ÜYE HİZMETLERİ Bölümünün altında yer

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. İkili Kodlama ve Mantık Devreleri. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. İkili Kodlama ve Mantık Devreleri. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ İkili Kodlama ve Mantık Devreleri Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Kodlama Kodlama, iki küme elemanları arasında karşılıklığı kesin olarak belirtilen kurallar bütünüdür diye tanımlanabilir.

Detaylı

Kullanım Uygulamaları Ön Görünüş. Dijital Ekran Mode Butonu Programlama Tuşu Sıcaklık Değiştirme tuşu ( - ) Sıcaklık Değiştirme tuşu ( +)

Kullanım Uygulamaları Ön Görünüş. Dijital Ekran Mode Butonu Programlama Tuşu Sıcaklık Değiştirme tuşu ( - ) Sıcaklık Değiştirme tuşu ( +) Kullanım Uygulamaları Ön Görünüş Dijital Ekran Mode Butonu Programlama Tuşu Sıcaklık Değiştirme tuşu ( - ) Sıcaklık Değiştirme tuşu ( +) Dijital Ekran Üzerindeki Bilgiler 1.Manuel Çalışma 2.Çalışma Fonksiyonları

Detaylı

PEY-D810 SĠNYALĠZASYON SĠSTEMĠ

PEY-D810 SĠNYALĠZASYON SĠSTEMĠ PEY-D810 SĠNYALĠZASYON SĠSTEMĠ AÇIKLAMALAR-KULLANIM-BAĞLANTILAR Sayfa 1 ĠÇĠNDEKĠLER SAYFA 1-) Sistemin Genel Tanıtımı 3 2-) Sistemin ÇalıĢma ġekli.4 3-) Sistem Yazılımı 5 4-) Sistemin Elektrik ve Bağlantı

Detaylı

OYAK ERYAMAN KONUT PROJESİ 2.ETAP 344 KONUT İÇİN TERCİH SİSTEMİ KULLANIM KILAVUZU

OYAK ERYAMAN KONUT PROJESİ 2.ETAP 344 KONUT İÇİN TERCİH SİSTEMİ KULLANIM KILAVUZU OYAK ERYAMAN KONUT PROJES 2.ETAP 344 KONUT Ç N TERC H S STEM KULLANIM KILAVUZU Şekil 1: Online Üye Hizmetleri Ana Sayfa Şekil 1: Online Üye Hizmetleri Ana Sayfa OYAK WEB Sayfasında ONLINE ONLINE ÜYE H

Detaylı

PIC PROGRAMLAMA STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ NEDİR? Unipolar Step Motorlar. Uç TESPİTİ NASIL YAPILIR?

PIC PROGRAMLAMA STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ NEDİR? Unipolar Step Motorlar. Uç TESPİTİ NASIL YAPILIR? PIC PROGRAMLAMA hbozkurt@mekatroniklab.com www.mekatroniklab.com.tr STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ Bu ayki sayımızda, özellikle CNC ve robotik uygulamalarda oldukça yaygın olarak kullanılan step motorlar

Detaylı

Wolvox Kapı Ekranı. AKINSOFT Wolvox Kapı Ekranı Yardım Dosyası. Doküman Versiyon : 1.02.01

Wolvox Kapı Ekranı. AKINSOFT Wolvox Kapı Ekranı Yardım Dosyası. Doküman Versiyon : 1.02.01 AKINSOFT Yardım Dosyası Doküman Versiyon : 1.02.01 Tarih : 15.11.2014 1 1. KULLANIM AMACI Personel takip sistemi kullanmak isteyen tüm işletmeler için geliştirilmiştir. WOLVOX İnsan Kaynakları programı

Detaylı

3MK-AFP29 1 Loop 64 Adresli Yangın Algılama Paneli

3MK-AFP29 1 Loop 64 Adresli Yangın Algılama Paneli 3MK-AFP29 1 Loop 64 Adresli Yangın Algılama Paneli 3MK-AFP29 adresli alarm paneli mikroişlemci tabanlı ve SMD teknolojisi ile üretilmiştir. 3MK-AFP29 adresli alarm paneline 64 adet dedektör veya buton

Detaylı

MULTİMETRE. Şekil 1: Dijital Multimetre

MULTİMETRE. Şekil 1: Dijital Multimetre MULTİMETRE Multimetre üzerinde dc voltmetre, ac voltmetre,diyot testi,ampermetre,transistör testi, direnç ölçümü bazı modellerde bulunan sıcaklık ölçümü ve frekans ölçümü gibi bir çok ölçümü yapabilen

Detaylı

TECO N3 SERİSİ HIZ KONTROL CİHAZLARI

TECO N3 SERİSİ HIZ KONTROL CİHAZLARI 1/55 TECO N3 SERİSİ HIZ 230V 1FAZ 230V 3FAZ 460V 3FAZ 0.4 2.2 KW 0.4 30 KW 0.75 55 KW 2/55 PARÇA NUMARASI TANIMLAMALARI 3/55 TEMEL ÖZELLİKLER 1 FAZ 200-240V MODEL N3-2xx-SC/SCF P5 01 03 Güç (HP) 0.5 1

Detaylı

LOJİK İFADENİN VE-DEĞİL VEYA VEYA-DEĞİL LOJİK DİYAGRAMLARINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ

LOJİK İFADENİN VE-DEĞİL VEYA VEYA-DEĞİL LOJİK DİYAGRAMLARINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ LOJİK İFADENİN VE-DEĞİL VEYA VEYA-DEĞİL LOJİK DİYAGRAMLARINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ Sayısal tasarımcılar tasarladıkları devrelerde çoğu zaman VE-Değil yada VEYA-Değil kapılarını, VE yada VEYA kapılarından daha

Detaylı

KÖHLER. Okuma Programı Kullanma Klavuzu v 2.86 TEL: 0212 256 81 90 TEL: 0322 352 75 70-07 FX: 0212 256 81 97-98 FX: 0322 352 13 19

KÖHLER. Okuma Programı Kullanma Klavuzu v 2.86 TEL: 0212 256 81 90 TEL: 0322 352 75 70-07 FX: 0212 256 81 97-98 FX: 0322 352 13 19 KÖHLER Okuma Programı Kullanma Klavuzu v 2.86 MERKEZ ADANA BÖLGE TEL: 0212 256 81 90 TEL: 0322 352 75 70-07 FX: 0212 256 81 97-98 FX: 0322 352 13 19 İZMİR BÖLGE ANKARA BÖLGE TEL: 0232 459 59 95 TEL: 0312

Detaylı

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri DENEY 4-1 Flip-Floplar DENEYİN AMACI 1. Kombinasyonel ve ardışıl lojik devreler arasındaki farkları ve çeşitli bellek birimi uygulamalarını anlamak. 2. Çeşitli flip-flop

Detaylı

MT4 Platformu u Kullanıcı Kılavuzu ARALIK 2011

MT4 Platformu u Kullanıcı Kılavuzu ARALIK 2011 MT4 Platformu u Kullanıcı Kılavuzu ARALIK 2011 Platformun Başlat latılması Program indirme linki: http://www.gedik.com/liveupdate liveupdate/gedikforex4setup. /gedikforex4setup.zip Program çift tıklayarak

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642 1 MİCROSOFT EXCEL Elektronik tablolama veya hesaplama programı olarak da adlandırılan Excel, girilen veriler üzerinde

Detaylı

Stok Modülü Muhasebeleştirme İşlemleri

Stok Modülü Muhasebeleştirme İşlemleri Stok Modülü leştirme İşlemleri 1- Stok girişlerinin(tesellüm/faturalar) muhasebeleştirilmesi Stoktan muhasebeleştirme işlemi için öncelikle tanımlamaların tam ve doğru şekilde yapılması gerekmektedir.

Detaylı

SHERIFF PROTEK V7.37

SHERIFF PROTEK V7.37 SHERIFF PROTEK V7.37 KURULUM: Güvenlik koruma yazılımının kurulumu çift aşamalıdır. Birincisi DOS ortamında BOOT edilebilir CD den ikinci aşama ise Windows üzerindeki programın çalıştırılması ile. A DOS

Detaylı

Açılan penceren gerekli ayarlamalar yapılarak sayfa numaraları görüntülenir.

Açılan penceren gerekli ayarlamalar yapılarak sayfa numaraları görüntülenir. Sayfa numarası ekleme: Ekle menüsünden sayfa numaraları seçeneğine tıklandığında Açılan penceren gerekli ayarlamalar yapılarak sayfa numaraları görüntülenir. Tarih ve saat ekleme: Ekle menüsünden Tarih

Detaylı

ORSOFT 5.22 AMERİKAN KÜLTÜR DERNEĞİ DİL OKULLARI YÖNETİM BİLGİ SİSTEMİ KURULUMU

ORSOFT 5.22 AMERİKAN KÜLTÜR DERNEĞİ DİL OKULLARI YÖNETİM BİLGİ SİSTEMİ KURULUMU ORSOFT 5.22 AMERİKAN KÜLTÜR DERNEĞİ DİL OKULLARI YÖNETİM BİLGİ SİSTEMİ KURULUMU UDİSA Bilgisayar Limited Şirketi tarafından yazımı tamamlanan ve sizler için özel olarak geliştirilen bilgisayar programımızın,

Detaylı

MT4 Platformu Kullanıcı Kılavuzu

MT4 Platformu Kullanıcı Kılavuzu MT4 Platformu Kullanıcı Kılavuzu OCAK 2012 PLATFORMUN BAŞLATILMASI Program indirme linki: http://www.gedik.com/liveupdate/gedikforex4setup.zip Program çift tıklayarak başlatılır. Açılan pencere İleri butonu

Detaylı

Unidrive M200, M201 (Boy 1-4) Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Unidrive M200, M201 (Boy 1-4) Hızlı Başlangıç Kılavuzu Bu kılavuzun amacı bir motoru çalıştırmak üzere bir sürücünün kurulması için gerekli temel bilgileri sunmaktır. Lütfen www.controltechniques.com/userguides veya www.leroy-somer.com/manuals adresinden indirebileceğiniz

Detaylı

SYTP ÜYELİK İŞLEMLERİ

SYTP ÜYELİK İŞLEMLERİ 1-)Kullanıcı,tarayıcının adres çubuğuna, bağlı bulunduğu ilin sytp linkini yazdığı zaman karşısına ilk olarak sağ taraftaki gibi bir ekran gelir. 2-)Sisteme üye olacak olan eczane kullanıcısı sağ taraftaki

Detaylı

MİCROSOFT EXCEL PROGRAMI DERS NOTLARI

MİCROSOFT EXCEL PROGRAMI DERS NOTLARI MİCROSOFT EXCEL PROGRAMI DERS NOTLARI ( 6. sınıflar için hazırlanmıştır. ) Fevzi Başal Bilişim Teknolojileri Öğretmeni İçindekiler 1. KAVRAMLAR... 1 2. DOSYA İŞLEMLERİ... 2 3. EXCEL DE KULLANILAN FARE

Detaylı

ROKAY. Robot Operatör Kayıt Cihazı KULLANMA KILAVUZU V:1.0

ROKAY. Robot Operatör Kayıt Cihazı KULLANMA KILAVUZU V:1.0 ROKAY Robot Operatör Kayıt Cihazı KULLANMA KILAVUZU V:1.0 1 İÇİNDEKİLER SAYFA Cihazın Genel Özellikleri... 3 Programın Kurulumu... 4 Windows-7 Sürücülerin Yüklenmesi... 5 Windows-Vista Sürücülerin Yüklenmesi...

Detaylı

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır.

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. 6. Osiloskop Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Osiloskoplar üç gruba ayrılabilir; 1. Analog osiloskoplar 2. Dijital osiloskoplar

Detaylı

L300P GÜÇ BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ

L300P GÜÇ BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ L3P HITACHI HIZ KONTROL ÜNİTESİ KULLANIM KILAVUZU L3P GÜÇ BAĞLANTISI KONTROL DEVRESİ TERMİNAL BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ Terminal Tanımı Açıklama Sembolü L1 L2 L3 Giriş fazları Şebeke gerilimi bağlanacak

Detaylı

1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek.

1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek. DENEY 7-2 Sayıcılar DENEYİN AMACI 1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek. GENEL BİLGİLER Sayıcılar, flip-floplar

Detaylı

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri Armatür (endüvi) gerilimini değiştirerek devri ayarlamak mümkündür. Endüvi akımını değiştirerek torku (döndürme momentini) ayarlamak mümkündür. Endüviye uygulanan

Detaylı

STK6 KURUTMA KONTROL ÜNİTESİ KULLANMA KLAVUZU V1.1

STK6 KURUTMA KONTROL ÜNİTESİ KULLANMA KLAVUZU V1.1 STK6 KURUTMA KONTROL ÜNİTESİ KULLANMA KLAVUZU V1.1 STK6 KONTROL ÜNİTESİ TUŞ TAKIMI Bir numaralı program tuşu. Birinci programın parametrelerine ulaşmak için kullanılan tuştur. İki numaralı program tuşu.

Detaylı

MEBİS Kullanım Kılavuzu. Öğretim Elemanı Yeni. 2013-2015 - İstanbul Medipol Üniversitesi

MEBİS Kullanım Kılavuzu. Öğretim Elemanı Yeni. 2013-2015 - İstanbul Medipol Üniversitesi MEBİS Kullanım Kılavuzu Öğretim Elemanı Yeni 2013-2015 - İstanbul Medipol Üniversitesi İçindekiler 1. Uzem 1. Uzem mebis.medipol.edu.tr adresine girdiğinizde sol alt tarafta bulunan seçeneklerden "Muzem

Detaylı

B603 - B603B SERİSİ FREKANS KONTROLLÜ SÜRÜCÜLER KULLANMA KILAVUZU

B603 - B603B SERİSİ FREKANS KONTROLLÜ SÜRÜCÜLER KULLANMA KILAVUZU B603 - B603B SERİSİ FREKNS KONTROLLÜ SÜRÜCÜLER KULLNM KILUZU İÇERİK Sayfa BĞLNTI E KULLNIM BİLGİLERİ... 1 1.0 Elektriksel bağlantılar... 1 1.1 na terminal... 1 1.2 Kontrol devresi bağlantıları... 1 2.0

Detaylı

Hukuk Parter Rapor Modülü (Q-Biz Viewer) Kullanım Klavuzu

Hukuk Parter Rapor Modülü (Q-Biz Viewer) Kullanım Klavuzu Hukuk Parter Rapor Modülü (Q-Biz Viewer) Kullanım Klavuzu Hukuk Partner Rapor Modülü (Q-Biz Viewer) Kullanım Klavuzu İÇİNDEKİLER Hukuk Partner Rapor Modülü... 3 Bir Raporu Çalıştırmak... 4 Rapor Serbest

Detaylı

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör Multivibratörler Kare dalga veya dikdörtgen dalga meydana getiren devrelere MULTİVİBRATÖR adı verilir. Bu devreler temel olarak pozitif geri beslemeli iki yükselteç devresinden oluşur. Genelde çalışma

Detaylı

SPEED DOME KAMERA KULLANIM KILAVUZU

SPEED DOME KAMERA KULLANIM KILAVUZU SPEED DOME KAMERA KULLANIM KILAVUZU Teknik Veriler Kablo Renkleri Fonksiyon Açıklaması Data Kırmızı Kamera Güç DC +12V Siyah Kamera Güç DC -12V Sarı/Yeşil Toprak Kablosu Toprak Hattına Yeşil RS485 A (

Detaylı

SIEMENS LOGO KULLANIMI VE UYGULAMALAR

SIEMENS LOGO KULLANIMI VE UYGULAMALAR SIEMENS LOGO KULLANIMI VE UYGULAMALAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 SIEMENS S7 200 UYGULAMALARI UYGULAMA _1 3 Fazlı Asenkron motorun iki yönde

Detaylı

Şekil 7.14: Makro Kaydet Penceresi

Şekil 7.14: Makro Kaydet Penceresi 7.2.4. Makrolar Kelime işlemci programında sık kullanılan bir görevi (çok kullanılan düzenleme ve biçimlendirme işlemlerini hızlandırma, birden çok komutu birleştirme, iletişim kutusu içinde daha kolay

Detaylı

RS-232 ile Seviye Ölçüm Cihazı Kullanım Talimatnamesi

RS-232 ile Seviye Ölçüm Cihazı Kullanım Talimatnamesi RS-232 ile Seviye Ölçüm Cihazı Kullanım Talimatnamesi......... RS - 232 Cihazın ön görüntüsü. +5V -5V NC 0V +5V Ölçüm Cihazın arka görüntüsü. Cihazın ön yüzündeki RS-232 bağlantısı bilgisayarın seri (COM)

Detaylı

DENEY 5: PSPICE İLE DEVRE ANALİZİ

DENEY 5: PSPICE İLE DEVRE ANALİZİ A. DENEYİN AMACI : PSPICE programı ile devre analizi yapmayı öğrenmek. Hesap ve ölçüm ile elde edilen sonuçları simülasyonla doğrulamak. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. PSPICE paket programı. C.

Detaylı

Adım Motoru: açıya adım. Şekil 8.2 tekyönlü. Lab 8. Siyah (A) Mavi ( B ) Kırmızı (B)

Adım Motoru: açıya adım. Şekil 8.2 tekyönlü. Lab 8. Siyah (A) Mavi ( B ) Kırmızı (B) 446 GÖMÜLÜ SİSTEM TASARIMI Adım Motoru 8.1 Amaç Bu laboratuvarda LauchPad a dışarıdan bağlanacak adım motorunun dönme yönünü ve hızını kontrol eden programın yazılımı verilecektir. 8.2 Gerekli Malzeme

Detaylı

TOBB ETU IEEE ÖĞRENCİ KOLU. PSIPCE A BAŞLANGIÇ Y.Onur KOÇBERBER. 2006 Yenileme:2007 Elektrik ve Elektronik Mühendisliği

TOBB ETU IEEE ÖĞRENCİ KOLU. PSIPCE A BAŞLANGIÇ Y.Onur KOÇBERBER. 2006 Yenileme:2007 Elektrik ve Elektronik Mühendisliği TOBB ETU IEEE ÖĞRENCİ KOLU PSIPCE A BAŞLANGIÇ Y.Onur KOÇBERBER 2006 Yenileme:2007 Elektrik ve Elektronik Mühendisliği 1 İÇİNDEKİLER PSPICE Nedir?... 3 SCHEMATIC ÇİZME... 5 SİMÜLASYON VE GRAFİK AYARLARI...

Detaylı

UYGULANMIŞ ÖRNEK PLC PROGRAMLARI

UYGULANMIŞ ÖRNEK PLC PROGRAMLARI UYGULANMIŞ ÖRNEK PLC PROGRAMLARI Örnek 1: Örneğ e başlamadan önce CPU yu 221 seçmeliyiz.(bu işlem program sonunda da yapılabilir.) Girişler I 0.0 dan I 0.5 e, Çıkışlar Q 0.0 dan Q 0.3 e kadardır. Amacı

Detaylı

1. DÖNEM SINAV TARİHLERİ 1. SINAV 2.SINAV 3.SINAV

1. DÖNEM SINAV TARİHLERİ 1. SINAV 2.SINAV 3.SINAV 1. DÖNEM SINAV TARİHLERİ 1. SINAV 2.SINAV 3.SINAV HAFTALAR TARİH İŞLENECEK KONU UYGULAMALAR ( TEMRİNLER ) GELMEDİĞİNİZ HAFTAYI İŞARETLEYİN 1 EYLÜL 3 2 EYLÜL 4 MODÜL 1 : BİLGİSAYARLA DEVRE ÇİZİMİ VE SİMÜLASYONU

Detaylı

ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA

ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA ARTOS7F1 Arıza Tespit Cihazı ve PC Osiloskop her tür elektronik kartın arızasını bulmada çok etkili bir sistemdir. Asıl tasarım amacı

Detaylı

2000 de Programlarla Çalışmalar

2000 de Programlarla Çalışmalar Windows 2000 de Programlarla Çalışmalar 24 3 Windows 2000 de Programlarla Çalışmalar Programları Başlatmak Programları başlat menüsünü kullanarak, başlatmak istediğiniz programın simgesini çift tıklayarak

Detaylı

YENİ DÜNYALAR REKLAM POWERLED KULLANIM KILAVUZU

YENİ DÜNYALAR REKLAM POWERLED KULLANIM KILAVUZU YENİ DÜNYALAR REKLAM POWERLED KULLANIM KILAVUZU 1- Kayan yazı tabelasının enerji kablosuna 220V enerji veriniz. Tabelada daha önce yazılmış bilgiler varsa ekranda akmaya başlayacaklardır. 2- Kayan yazı

Detaylı

HM150 ZEMİN KAT 1. KAT 2. KAT KUMANDA PANOSU 031 032 02 12 100 A B C D E F G 2BC 2G İBRAHİMOĞLU MÜHENDİSLİK ÇAĞRI BAĞLANTILARI

HM150 ZEMİN KAT 1. KAT 2. KAT KUMANDA PANOSU 031 032 02 12 100 A B C D E F G 2BC 2G İBRAHİMOĞLU MÜHENDİSLİK ÇAĞRI BAĞLANTILARI ZEMİN KAT 1. KAT 2. KAT KUMANDA PANOSU 031 032 02 12 SDS MEŞGUL SDS MEŞGUL SDS MEŞGUL 1000 816 YK YK YK 100 A B C D E F G 2BC 2G g 2g ORTAK ANOT DISPLAY e d c d 2g ef f g b a bc a g 2g ORTAK ANOT DISPLAY

Detaylı