Çalışma Yaşamı, Çevre, Toksik Etmenler ve Biyolojik İzlem

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çalışma Yaşamı, Çevre, Toksik Etmenler ve Biyolojik İzlem"

Transkript

1 Çalışma Yaşamı, Çevre, Toksik Etmenler ve Biyolojik İzlem Klinik Toksikoloji Kursu Alp Ergör DEÜTF Halk Sağlığı AD Nisan 2010 Çalışma, çevre sağlık ilişkisi Tarihsel gelişim Koruma paradigması Biyolojik izlem ve koruma bağlamında özellikleri Örnekler 1

2 Çalışma Yaşamı ve Sağlık İlişkisi Çalışma İlişkileri Çalışma Ortamı Çalışma Koşulları SAĞLIK Yaşanan Çevre Bireysel Özellikler Toplumsal Özellikler Çalışma yaşamında sağlık irdelenirken 3 bileşen göz önünde tutulmalıdır Paul A. Landsbergis, JOEM 2003 Çevreleyen yapılar Örgütsel yapılar İşin yapısal özelliği 2

3 Sağlık Latent hastalık Klinik hastalık Ölüm Sosyoekonomik durum/sistem Çevresel etmenler Beslenme Alışkanlıklar Genetik etmenler Psikososyal, sosyakültürel özellikler Uyarlama: Aw, Gardiner & Harrington 2007 Muhammad ibn Zakariya al-razi , İran Yoksulların hekimi, etik kavramının uygulayıcısı, çalışanların hastalıkları 3

4 Agricola ( ), Germany De re metallica E Yer bilimci Mineralojinin kurucusu De Morbis Artificum Diatriba Diseases of Workers - B.Ramazzini 1700 İş Sağlığının kurucusu Franco G. THE LANCET Vol 354(4);

5 Alice Hamilton ( ) Epidemiyolog, endüstriel toksikoloji ve hijyen the first American physician to devote her life to the practice of industrial medicine." ÇEVRESEL KİRLENME Risk değerlendirme, öykü, izlem Karşılaşma-Hastalık- Etkilenim Modeli KARŞILAŞMA UPTAKE Emilim, internal doz, dağılım, metabolizma, atılma HEDEF ORGAN Biyolojik etkin doz öykü, fiziksel, biyolojik izlem, ortam izlemi BİYOLOJİK DÖNÜŞÜM KLİNİK BULGU 5

6 Karşılaşma Değerlendirme Modelleri Birey-ortam ölçümü Kayıtlar-anketler vd VERİ Analitik Model Bağımlı-bağımız değişkenler arasındaki ilişki Tanımlayıcı Model Çevresel veri birey/toplum davranışı ilişkisi Olasılık Modeli Tanımlayıcı model ve değişkenlerin dağılımı arasındaki ilişki Olası bireysel sonuçların öngörülmesi Olası toplumsal sonuçların öngörülmesi sanayide kullanılan kimyasal maddeler hayvanlarda etkisi çalışılanlar 50 insanlarda üreme sağlığına etkisi yeterli düzeyde çalışılanlar 6

7 Jaga and Dharmani. Exposure to and public health implications of organophosphate pesticides Rev Panam Salud Publica/Pan Am J Public Health 14(3), 2003 McDiarmid MA, Gehle K. Preconception Brief: Occupational/Environmental Exposures Matern Child Health J (2006) 10:S123 S128 7

8 Johri, Jacquillet, Unwin. Biometals. DOI /s y Yaşadığımız alanlar İş dışı uğraşlarımız Beslenme Kozmetikler İlaçlar 8

9 İş Sağlığında Sonuçların (kuramsal) Oluş Mekanizmaları ve Koruma Kavramı 9

10 İş Sağlığında En yalın Etkilenme Modeli etmen çalışan sonuç Zorunlu nedensellik (meslek hastalığı) etmen çalışan sonuç 10

11 Artırıcı, kolaylaştırıcı etmen (işle ilişkili hastalık) birey, çevre, genetik, etmen çalışan sonuç Zorunlu nedensellik (iş kazası) etmen çalışan sonuç 11

12 25000 Number of new cases of occupational diseases Belgium Finland Germany Italy Netherlands Norway Spain United Kingdom Source: European health for all database (2007) Slide from Dr.Rokho KIM, WHO Euro Regional Office Hastanıza şu soruyu sorunuz: Ne iş yapıyorsun? B.Ramazzini BİLDİRİLEN Tanı konan Tıbbi bakım+, tanı yok BİLDİRİLMEYEN Bulgu +, Tıbbi bakım yok Etkilenim +, bulgu yok Levy-Wegman

13 YAPISAL ÖĞELER Sosyal ekonomik demografik durum KARŞILAŞMA Ç.ortamı Toplumsal alan Ev sonuç ilişki SAĞLIK SONUÇLARI İyilik durumu Mortalite Morbidite EYLEM Koruyucu eylemler İyileştirici Yaşanan çevre Sağlık çıktıları Bireyin sağlık durumu Mesleksel karşılaşmalar İşyeri Uyarlama: Aw, Gardiner & Harrington

14 İş Sağlığında Koruma Modeli ve Girişim Noktaları Birincil Koruma Zararsız etmen Yalıtım Havalandırma vd İkincil Koruma Kişisel koruyucular, maske, eldiven, baret vd İşe giriş bakısı, periyodik bakı Üçüncül Koruma Sağaltım, esenlendirme RİSK ETMENİ Akut ya da kronik ETKİLENEN Birey-Çalışan - TOPLUM SONUÇ Zehirlenme, ölüm, iş kazası, meslek hast., ÇEVRESEL ETKİ Groneberg-Kloft B et al. Analysing the causes of chronic cough: relation to diesel exhaust, ozone, nitrogen oxides, sulphur oxides and other environmental Factors. Journal of Occupational Medicine and Toxicology 2006, 1:6 14

15 GİRİŞ Solunum, deri, GİS,... KAYNAK Etkilenme Yolu Yoğunluk ÇEVRE Ortam yoğunluğu, toz, toprak, yiyecekleri su, hava, ürünler... Bireysel Toplumsal Sağlığın Bozulması Org. alınma UPTAKE DOZ Biyolojik etki TOKSİK SONUÇ Uyarlama: Sexton et al, 1995 Control of Risk (COR) SIG A Hygienist s Guide to Biological Monitoring in

16 Brouwer E, Exposure to manufactured nanoparticles in different workplaces. Toxicology 269 (2010) J. Angerer et al. / Int. J. Hyg. Environ.-Health 210 (2007)

17 ÖYKÜ nasıl? ne? nerede? süre ne kadar? ne? nereden? EMİLİM BİRİKİM ATILIM Solunum Sindirim Dermal Kemik doku Yumuşak KAN doku Karaciğer Deri Böbrek Dışkı Künk üretimi Özel sektör İşyeri hekimi çalışıyor ve işyeri sağlık birimi var 17

18 Küçük sanayi sitesinde bir mobilya boya-cila atölyesi, sipariş üzerine çalışıyorlar Çırak da içinde olmak üzere 4 çalışan var Atölye 4. katta, 120 metre karelik bir alan, penceresi yok, tuvalet vb olanaklar yok Genellikle korsan boya ve çözücüler kullanıyorlar Ölçütler göstergeler - araçlar Epidemiyoloji ve ölçütleri Risk analiz yöntemleri HAZOP, Fault Tree,... JEM, TEM Eşik değerler Biyolojik izlem, ortam izlemi Kayıt, surveyans Veri 18

19 Doz Yanıt ile ilgili risk değerlendirme ölçütleri NOEL (No observed effect level) NOAEL (No observed adverse effect level) LOEL (Lowest observed effect level) LOAEL (Lowest observed adverse effect level) FEL (Frank effect level) TLV (Treshold limit value) MOS (Margin of safety) İşyerinde Önlem - Koruma 19

20 Çalışan Sağlığına Yönelik Korumanın Basamakları 1. Durum saptama - Risklerin belirlenmesi 2. Risk sağlık ilişkisinin tanımlanması (Etkilenim, doz, yol, sınırlar vb.) 3. Risk altındaki grupların belirlenmesi 4. Korunma sistemlerinin, yöntemlerinin ve araçlarının değerlendirilmesi 5. Çözümleme - değerlendirme 6. Sürecin izlenmesi 5 temel soru: Korunma: Risk etmenine mi yönelmiş? Birincil koruma! Etkilenene mi yönelmiş? İkincil koruma! Sonuçlara mı yönelmiş? Üçüncül koruma! Koruma izlenebiliyor mu? Koruma paylaşılıyor mu? 20

21 İşyerinde İzlem 3 temel soru: Bu ortamda sağlığı etkileyebilecek etmenler nelerdir? Etkileşmeler nasıl önlenebilir? Risk etmeni sağlık ilişkisi nasıl izlenebilir? 21

22 Araçlar Kayıtlar Ortam izlemi İşyeri gezileri, durum saptama, ölçümler Biyolojik izlem Tıbbi izlem İşe giriş Periyodik İşyerinde İzlem Yöntemleri Duyarlı mı? Özgün mü? Uygulanabilir mi? Güvenli mi? Ucuz mu? Doğru kişi - grup Doğru risk Doğru yer Gizlilik - etik Değerlendirme 22

23 Manini P, et al. / Toxicology Letters 168 (2007) Olgular - Örnekler 23

24 Duffus & Worth, IUPAC Acute Toxicity, 2001 Duffus & Worth, IUPAC Acute Toxicity,

25 Toksik süreçlerle ilgili kitlesel olgular - epidemiler!? Minamata Bay - Hg Itai Itai - Cd Bophal Urfa HCB ( ) Çernobil Bikini Atolü ( ) 25

26 DİOKSİN Geniş bir toksik madde grubu! Yüzlerce Klorin! Yanma-yakma, endüstriyel süreçler TCDD (tetrachlorodibenzodioxin) Doğada uzun süre kalım Adipoz dokuda depolanma uzun erimli etkiler! Klorakne! Karsinojen (meme) Figure 1. Clinical picture of Patient 1 one year after the diagnosis of chloracne. Multiple cysts were present ( A) on the face and ( B) in the auricular areas, which normally are not affected in patients with common acne. Only a few cysts were present on the patient s back in summer 1998 ( C), whereas 1 year later ( D) the patient s back was covered with many severely inflamed cysts. Geusau et al. Environmental Health Perspectives VOLUME 109 NUMBER 8 August

27 Emery RJ, Delclos GL. Occup. Environ. Med.2005;62;

28 BOPHAL Felaketi Union Carbide Plant MIC salınımı Toplam 6000 akut ölüm Yaklaşık kronik etkilenim Ekzotermik reaksiyon (su) MIC + HCN + CO + NOx Fotoraflar: DHARA, GASSERT. The Bhopal Syndrome: Persistent Questions about Acute Toxicity and Management of Gas Victims. INT J OCCUP ENVIRON HEALTH 8: ;

29 29

30 Başvuru Kaynaklarından Örnekler İlaç ve Zehir Danışma Merkezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji AD., Klinik toksikoloji Bilim Dalı. Ulusal Zehir Danışma Merkezi, Refik Saydam Hıfzısıhha Merkezi Başkanlığı. Agency for Toxic Substances and Disease Registry (ATSDR), Center for Disease Control & Prevention, USA. International Chemical Safety Cards (ICSC), International Occupational Safety and Health Information Centre (CIS), International Labour Organization. asht/ International Hazard Datasheets on Occupation, ILO. m/index.htm International Agency for Research on Cancer (IARC) Monographs On The Evaluation Of Carcinogenic Risks To Humans. 30

31 İş sağlığı ile ilgili kaynaklardan bir seçki: -Bülent Piyal. İş Sağlığı ve Güvenliğinde Türkiye nin Avrupa Birliği ne Uyum Sorunu. Belediye-İş Sendikası, AB ye Sosyal Uyum Dizisi, Temmuz 2009, Ankara. - Nazmi Bilir, A Naci Yıldız. İş Sağlığı ve Güvenliği. Hacettepe Üniversitesi Yayınları, 2004 Ankara. - TC Aw, K Gardiner, LM Harrington. Pocket Consultant Occupational Health. 5th Edition. Blackwell Publishing, J Smedley, F Dick, S Shadra. Oxford Handbook of Occupational Health. Oxford University Pres, African Newsletter on Occupational Health and Safety (Asian Passific Newsletter on OHS) ya da -Çalışma Ortamı (www.fisek.org.tr) - TTB Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi (www.ttb.org.tr/isak) - Önlem Dergisi bizler basımevi işçileriyiz kurşun akar kanımızda çıban çıkar canımızda işler gibi kör testere meyveli dalımızda işler zaman paslı puslu etlerimizde gece çökmüş üstümüze kurşun kalıplar gibi mevsim nerde aylardan ne günler bize ne söyler biz biliriz bir akşamı sabahı bir de Hasan Hüseyin 31

Çalışma yaşamında sağlık ve güvenlik arasındaki ilişki nedir? Çalışma yaşamında sağlık ve mühendislik uygulamaları nelerdir?

Çalışma yaşamında sağlık ve güvenlik arasındaki ilişki nedir? Çalışma yaşamında sağlık ve mühendislik uygulamaları nelerdir? İSG 5003 Çalışma yaşamında sağlık ve güvenlik arasındaki ilişki nedir? Çalışma yaşamında sağlık ve mühendislik uygulamaları nelerdir? Güz 2014 Prof.Dr.O.Alp ERGÖR DEÜ Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı AD DEÜ

Detaylı

Alp Ergör Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD DEÜ İş Sağlığı Araştırma ve Uygulama Merkezi (İSAMER)

Alp Ergör Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD DEÜ İş Sağlığı Araştırma ve Uygulama Merkezi (İSAMER) Alp Ergör Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD DEÜ İş Sağlığı Araştırma ve Uygulama Merkezi (İSAMER) Halk Sağlığı Bakışı İle Meslek Hastalıkları Tanı Süreci Bir halk sağlığı sorunu olarak

Detaylı

HAS 5030 ĠĢ Sağlığı Uygulamaları Kimyasal ve Fiziksel Risk Etmenleri. Alp Ergör alp.ergor@deu.edu.tr

HAS 5030 ĠĢ Sağlığı Uygulamaları Kimyasal ve Fiziksel Risk Etmenleri. Alp Ergör alp.ergor@deu.edu.tr HAS 5030 ĠĢ Sağlığı Uygulamaları Kimyasal ve Fiziksel Risk Etmenleri Alp Ergör alp.ergor@deu.edu.tr Anımsayalım: ÇalıĢma yaģamında sağlığın bileģenleri nelerdir? ÇalıĢma YaĢamı ve Sağlık ĠliĢkisi ÇalıĢma

Detaylı

İSG 5003 İş ve Sağlık İlişkisinde Temel Kavramlar

İSG 5003 İş ve Sağlık İlişkisinde Temel Kavramlar İSG 5003 İş ve Sağlık İlişkisinde Temel Kavramlar Güz 2014 Prof.Dr.O.Alp ERGÖR DEÜ Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı AD DEÜ İş Sağlığı Araştırma ve Uygulama Merkezi İSAMER DEÜ Hastanesi Çalışan Sağlığı Birimi

Detaylı

İSG 5003 İş ve Sağlık İlişkisinde Temel Kavramlar

İSG 5003 İş ve Sağlık İlişkisinde Temel Kavramlar İSG 5003 İş ve Sağlık İlişkisinde Temel Kavramlar Güz 2014 Prof.Dr.O.Alp ERGÖR DEÜ Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı AD DEÜ İş Sağlığı Araştırma ve Uygulama Merkezi İSAMER DEÜ Hastanesi Çalışan Sağlığı Birimi

Detaylı

İ.S.G. TEMEL KAVRAMLAR VE TARİHSEL GELİŞİMİ

İ.S.G. TEMEL KAVRAMLAR VE TARİHSEL GELİŞİMİ İ.S.G. TEMEL KAVRAMLAR VE TARİHSEL GELİŞİMİ İşyerlerinde, işlerin yürütülmesi sırasında, çeşitli nedenlerden kaynaklanan, sağlığa zararlı durumlardan korunmak amacıyla yapılan sistemli çalışmalara iş sağlığı

Detaylı

İş Hijyeni Temel Kavramlar ve Uygulamalar

İş Hijyeni Temel Kavramlar ve Uygulamalar II. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ SEMPOZYUMU FİZİKSEL ETKENLER İş Hijyeni Temel Kavramlar ve Uygulamalar Prof Dr.. Yücel Demiral Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD İş Sağlığı Araştırma ve

Detaylı

MRL Nedir? (Maksimum Kalıntı Limiti) Özden Güngör Ziraat Mühendisleri Odası Genel Merkez Yönetim Kurulu Başkanı 10.Temmuz.

MRL Nedir? (Maksimum Kalıntı Limiti) Özden Güngör Ziraat Mühendisleri Odası Genel Merkez Yönetim Kurulu Başkanı 10.Temmuz. MRL Nedir? (Maksimum Kalıntı Limiti) Özden Güngör Ziraat Mühendisleri Odası Genel Merkez Yönetim Kurulu Başkanı 10.Temmuz.2015 - Ankara Pestisit kalıntısı nedir? Pestisitlerin kullanımı sonucunda; tarımsal

Detaylı

İş Kazası ve Sağlık İşkolu

İş Kazası ve Sağlık İşkolu İş Kazası ve Sağlık İşkolu Alp Ergör Sağlık Çalışanlarının Sağlığı ve Örgütlenme Çalıştayı PAÜ, Denizli Şubat 2014 Çalışma Yaşamı ve Sağlık İlişkisi Çalışma Ortamı Çalışma İlişkileri SAĞLIK Çalışma Koşulları

Detaylı

KLİNİK TOKSİKOLOJİ EĞİTİMİNİN ÖNEMİ. Prof. Dr. Arzu Denizbaşı

KLİNİK TOKSİKOLOJİ EĞİTİMİNİN ÖNEMİ. Prof. Dr. Arzu Denizbaşı KLİNİK TOKSİKOLOJİ EĞİTİMİNİN ÖNEMİ Prof. Dr. Arzu Denizbaşı Tanım Toxicon = Zehir Logos =Bilgi Sizde iki kolay dersle bir toksikolog olabilirsiniz. Ancak bu derslerin her biri 10 yıldır. Arnold Lehman,1955

Detaylı

ISGIP 3T RISK ASSESSMENT

ISGIP 3T RISK ASSESSMENT Türkiye de İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Koşullarının İyileştirilmesi Projesi (www.isgip.org) This project is co-financed by the European Union and the Republic of Turkey Improvement of Occupational

Detaylı

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü 10 Ekim 2014 nbilir@hacettepe.edu.tr Sunum Planı Sağlık Hizmetlerinin Gelişmesi

Detaylı

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü,

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, TOZ İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, Termal Konfor gibi unsurlardan biriside Tozdur. Organik

Detaylı

HALK SAĞLIĞI VE AİLE HEKİMLİĞİ VI. DERS KURULU (20 NİSAN 2015-25 MAYIS 2015)

HALK SAĞLIĞI VE AİLE HEKİMLİĞİ VI. DERS KURULU (20 NİSAN 2015-25 MAYIS 2015) T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI VE AİLE HEKİMLİĞİ VI. DERS KURULU (20 NİSAN 2015-25 MAYIS 2015) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM III KOORDİNATÖRÜ

Detaylı

Doktora 6. Yarıyıl DERS KODU DERSLER TEO. UYG. KRD. AKTS Z/S. Doktora 8. Yarıyıl

Doktora 6. Yarıyıl DERS KODU DERSLER TEO. UYG. KRD. AKTS Z/S. Doktora 8. Yarıyıl AVRASYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ DOKTORA PROGRAMI DERSLERİ VE DERS İÇERİKLERİ Doktora 1. Yarıyıl ISGD 601 İş Sağlığı ve İş Hijyeni 3 2 3 Z ISGD 603 Meslek Hastalıkları

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE KLİNİK TOKSİKOLOJİ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE KLİNİK TOKSİKOLOJİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE KLİNİK TOKSİKOLOJİ Yeşim Tunçok DEÜTF Farmakoloji Anabilim Dalı, Klinik Toksikoloji Bilim Dalı İlaç ve Zehir Danışma Merkezi, İzmir Klinik Toksikoloji Zehirlenmelerin önlenmesi, tanısı,

Detaylı

KOLAYLAŞTIRICI: Prof.Dr.A.Gürhan Fişek

KOLAYLAŞTIRICI: Prof.Dr.A.Gürhan Fişek ODTÜ KKTC KAMPUSU İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ SEMİNERİ 29 MAYIS 2014 KOLAYLAŞTIRICI: Prof.Dr.A.Gürhan Fişek Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı Genel Yönetmeni www.fisek.org.tr Ankara

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI-3 PROF.DR.SARPER ERDOĞAN

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI-3 PROF.DR.SARPER ERDOĞAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI-3 PROF.DR.SARPER ERDOĞAN Meslek Hastalıkları-3 Meslek Hastalıkları Listesi Meslek Hastalıklarının Tıbbi ve Yasal Tanı Koyma Süreci

Detaylı

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) ÇOCUK HASTALIKLARINDA BES305 5.Güz 2 2 0 5

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) ÇOCUK HASTALIKLARINDA BES305 5.Güz 2 2 0 5 ÇOCUK HASTALIKLARINDA BESLENME Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Laboratuar ÇOCUK HASTALIKLARINDA BES305 5.Güz 2 2 0 5 BESLENME Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe Dersin Türü Zorunlu Dersin öğrenme ve öğretme

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 Eğitim Yılı Dönem III 1. Ders Kurulu Hastalıkların Biyolojik Temeli Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü Dönem Koordinatörü Koordinatör Yardımcısı Ders kurulu başkanı Başkan Yardımcısı PDÖ

Detaylı

Türkiye de İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Koşullarının İyileştirilmesi Projesi (www.isgip.org) DUYURU

Türkiye de İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Koşullarının İyileştirilmesi Projesi (www.isgip.org) DUYURU Koşullarının İyileştirilmesi Projesi (www.isgip.org) Improvement of Occupational Health and Safety Conditions at Workplaces in Turkey (www.isgip.org) This Project is co-financed by the European Union and

Detaylı

HAS 5030 Biyolojik ve Ergonomik Risk Etmenleri. Alp Ergör alp.ergor@deu.edu.tr

HAS 5030 Biyolojik ve Ergonomik Risk Etmenleri. Alp Ergör alp.ergor@deu.edu.tr HAS 5030 Biyolojik ve Ergonomik Risk Etmenleri Alp Ergör alp.ergor@deu.edu.tr Biyolojik risk etmenleri Etmenler: Bakteriler Mantarlar Virüsler Paraziter hastalıklar Organik tozlar, proteinler, enzimler

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 DERS YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI, TIP EĞİTİMİ, BİYOİSTATİSTİK, BİYOFİZİK, TIP TARİHİ VE ETİK

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 DERS YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI, TIP EĞİTİMİ, BİYOİSTATİSTİK, BİYOFİZİK, TIP TARİHİ VE ETİK DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 DERS YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI, TIP EĞİTİMİ, BİYOİSTATİSTİK, BİYOFİZİK, TIP TARİHİ VE ETİK 26.04.2016 30.05.2016 Dersler Teorik Pratik Toplam Halk Sağlığı 78

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI VE AILE HEKIMLIĞI DERS KURULU

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI VE AILE HEKIMLIĞI DERS KURULU T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI VE AILE HEKIMLIĞI DERS KURULU ( 6. ) DERS KURULU ( 28 NİSAN 06 HAZİRAN 2014) DERS PROGRAMI T.

Detaylı

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BESĠN GÜVENLĠĞĠ. BES-337 5.güz 2 0 0 4 Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe Dersin Türü Zorunlu

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BESĠN GÜVENLĠĞĠ. BES-337 5.güz 2 0 0 4 Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe Dersin Türü Zorunlu Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Laboratuar BESĠN GÜVENLĠĞĠ BES-337 5.güz 2 0 0 4 Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe Dersin Türü Zorunlu Dersin öğrenme ve Tartışma öğretme teknikleri Anlatım Dersin sorumlusu(ları)

Detaylı

SAĞLIK KURUMLARINDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK DEĞERLENDİRMESİ

SAĞLIK KURUMLARINDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK DEĞERLENDİRMESİ SAĞLIK KURUMLARINDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK DEĞERLENDİRMESİ Doç. Dr. Yakup KARA A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı İşyeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı Eğiticisi Risk Değerlendirmesi İlgili Mevzuat

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ ZORUNLU DERSLER İş Sağlığı Epidemiyolojisi ISG701 1 3 + 0 6 İş sağlığı ve epidemiyoloji kavramlarının

Detaylı

SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ

SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ Sağlık Ekonomisi Nedir? YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN Sağlık Ekonomisinin Tanımı Sağlık ekonomisi, ekonomi biliminin (özelde

Detaylı

NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE. 2007- sonrası. Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE

NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE. 2007- sonrası. Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE 2007- sonrası Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE Nadir hastalık ve yetim ilaç tanımı Ülkemizdeki durum Nadir hastalıkların

Detaylı

MESLEK HASTALIKLARI. Bunun ışığında hastalık ise kişinin bedensel, ruhsal ve toplumsal olarak tam iyilik halinde olmaması durumudur.

MESLEK HASTALIKLARI. Bunun ışığında hastalık ise kişinin bedensel, ruhsal ve toplumsal olarak tam iyilik halinde olmaması durumudur. 1 MESLEK HASTALIKLARI SAĞLIK: Kişinin bedensel, ruhsal ve toplumsal olarak tam iyilik halidir. Bunun ışığında hastalık ise kişinin bedensel, ruhsal ve toplumsal olarak tam iyilik halinde olmaması durumudur.

Detaylı

Program Çıktıları. Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi

Program Çıktıları. Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Program Çıktıları Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi 2015 Program Çıktılarının telif hakları Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi ne aittir. 2015 Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi. Yeditepe Üniversitesi

Detaylı

İşyeri Sağlık Hizmetleri Düzeyinde Meslek Hastalıkları Tanı Çalışmaları

İşyeri Sağlık Hizmetleri Düzeyinde Meslek Hastalıkları Tanı Çalışmaları İşyeri Sağlık Hizmetleri Düzeyinde Meslek Hastalıkları Tanı Çalışmaları Dr. A. Kadir Atlı Halk Sağlığı (İş Sağlığı) Bilim Uzmanı 16 Ekim 2012-Hacettepe İş Sağlığı Gözetimi Çalışma Ortamı Gözetimi, Çalışanların

Detaylı

BİSFENOL A (BPA ) NIN YENİDOĞAN VE BEBEKLERİDE İÇEREN İNSAN POPÜLASYONU. SAĞLIĞINA ETKİSİ RAPORLARI ve GÖRÜŞ

BİSFENOL A (BPA ) NIN YENİDOĞAN VE BEBEKLERİDE İÇEREN İNSAN POPÜLASYONU. SAĞLIĞINA ETKİSİ RAPORLARI ve GÖRÜŞ BİSFENOL A (BPA ) NIN YENİDOĞAN VE BEBEKLERİDE İÇEREN İNSAN POPÜLASYONU SAĞLIĞINA ETKİSİ RAPORLARI ve GÖRÜŞ ( 2006 2011 YILLARI BİLİMSEL ARAŞTIRMA SONUÇLARINI İÇERMEKTEDİR ) Çeviren ve Derleyen: Kim. Müh.

Detaylı

Hacettepe Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Meslek Hastalıkları Uygulama ve Araştırma Merkezi

Hacettepe Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Meslek Hastalıkları Uygulama ve Araştırma Merkezi Hacettepe Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Meslek Hastalıkları Uygulama ve Araştırma Merkezi YÖNETİM KURULU Prof. Dr. Ali Naci Yıldız Prof. Dr. Alpaslan Kılıçaslan Doç. Dr. Sergül Duygulu Prof. Dr.

Detaylı

Lisans ve Lisanüstü Düzeyde Klinik Toksikoloji Eğitimi: Dokuz Eylül Üniversitesi Örneği

Lisans ve Lisanüstü Düzeyde Klinik Toksikoloji Eğitimi: Dokuz Eylül Üniversitesi Örneği Lisans ve Lisanüstü Düzeyde Klinik Toksikoloji Eğitimi: Dokuz Eylül Üniversitesi Örneği Dr. Yeşim Tunçok Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Klinik Toksikoloji Bilim Dalı,

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA GÜNCEL DURUM > 6330 Aile Sağlığı Merkezi

Detaylı

İşyeri Hekimliği Standart Eğitim Programı

İşyeri Hekimliği Standart Eğitim Programı İşyeri Hekimliği Standart Eğitim Programı Eğitim programın genel amacı: İşyeri hekimi olmak isteyen hekimlere, mesleki becerilerini işyerinde uygulayabilmeleri için gerekli iş sağlığı ve güvenliği bilgilerini

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

T.C. AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÖNETİM KURULU KARARLARI

T.C. AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÖNETİM KURULU KARARLARI Toplantı Tarihi : 02.08.2013 Toplantı Sayısı : 019 T.C. AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ YÖNETİM KURULU KARARLARI KARAR 2013/019-01: Enstitümüz disiplinler arası İş Güvenliği Tezsiz Yüksek Lisans İkinci Öğretim

Detaylı

Joao Breda. Bölge Beslenme Danışmanış. Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Sağlığın Geliştirilmesi

Joao Breda. Bölge Beslenme Danışmanış. Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Sağlığın Geliştirilmesi Aşırı ş Kilo ve Obeziteyi engellemek için Yerel Eylem Joao Breda Bölge Beslenme Danışmanış Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Sağlığın Geliştirilmesi DSÖ Avrupa Bölge Ofisi - Kopenhag Genel Bakış ş Arka Plan.

Detaylı

D.E.Ü. TIP FAKÜLTESİ RADYASYON ONKOLOJİSİ A.D ÇALIŞANLARININ SAĞLIK TARAMALARI VE ÇALIŞMA KOŞULLARI İZLEMİ

D.E.Ü. TIP FAKÜLTESİ RADYASYON ONKOLOJİSİ A.D ÇALIŞANLARININ SAĞLIK TARAMALARI VE ÇALIŞMA KOŞULLARI İZLEMİ D.E.Ü. TIP FAKÜLTESİ RADYASYON ONKOLOJİSİ A.D ÇALIŞANLARININ SAĞLIK TARAMALARI VE ÇALIŞMA KOŞULLARI İZLEMİ Yüksel Özmen, Semra Yakan, Sevinç Uz, Alp Ergör, Candan Kıyman, Özay Işık, Sabriye Özcan, Gül

Detaylı

Dr. Kenan Ergus İşyeri Hekimi ve Eğiticisi Bilgemed OSGB - BURSA

Dr. Kenan Ergus İşyeri Hekimi ve Eğiticisi Bilgemed OSGB - BURSA Dr. Kenan Ergus İşyeri Hekimi ve Eğiticisi Bilgemed OSGB - BURSA Tanımlar Kapsam Dünyada ve Türkiye de MH Hedefler Sonuçlar Başka Sonuç Mümkün mü? 5510 sayılı SSGSS- K/2006: M14- Sigortalının çalıştığı

Detaylı

DENEYSEL ARAŞTIRMALAR MÜDAHALE ARAŞTIRMALARI Dr. Meltem Şengelen HÜTF Halk Sağlığı AD 12 Şubat 2015 Epidemiyoloji Sağlıkla ilgili tüm sorunların ve hastalıkların kişi-yerzaman özelliklerine göre tanımlanması,

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr Kültür, inanç Fiziksel çevre SAĞLIK Yaşam koşulları Ekonomik

Detaylı

DİOKSİNLER VE BUNLARIN İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

DİOKSİNLER VE BUNLARIN İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ DİOKSİNLER VE BUNLARIN İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Mustafa Cüneyt Gezen MEng, DGSA, CIH, ATEX 137 mustafacuneyt.gezen@uskudar.edu.tr 1 Bütün maddeler zehirdir. Zehirsiz hiçbir şey yoktur. Şifa ile

Detaylı

2 - İş Sağlığı Ve Güvenliğinin Kavram Ve Kurallarının Gelişimi UE Asenkron SANAL DERSLİK 3 - İş Sağlığı Ve Güvenliğine Genel Bakış

2 - İş Sağlığı Ve Güvenliğinin Kavram Ve Kurallarının Gelişimi UE Asenkron SANAL DERSLİK 3 - İş Sağlığı Ve Güvenliğine Genel Bakış Drs. Bşl. Saati Derslik Adı Ders Adı 0 Aralık 205 0:00 :00 2:00 3:00 4:00 Aralık 205 Cuma :00 2:00 3:00 4:00 5:00 6:00 2 Aralık 205 Cumartesi 0:00 :00 2:00 3:00 4:00 3 Aralık 205 0:00 :00 2:00 3:00 Drs.

Detaylı

Meslek Hastalıkları ve İşle İlgili Hastalıklar HULYAER.COM

Meslek Hastalıkları ve İşle İlgili Hastalıklar HULYAER.COM Meslek Hastalıkları ve İşle İlgili Hastalıklar Konu Amaç Meslek Hastalıkları ve İşle İlgili Hastalıklar Meslek hastalıkları ve işle ilgili hastalıklar hakkında bilgi sahibi olmak ve sebep-sonuç ilişkilerini

Detaylı

Ayşe Devrim Başterzi. Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur.

Ayşe Devrim Başterzi. Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur. Ayşe Devrim Başterzi Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur. Epidemiyoloji ve eğitim mi? Eğitim ve epidemiyoloji mi?

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği nde Radyasyondan Korunma İş Sağlığı ve Güvenliği nde Radyasyondan Korunmanın Uluslararası Kuralları

İş Sağlığı ve Güvenliği nde Radyasyondan Korunma İş Sağlığı ve Güvenliği nde Radyasyondan Korunmanın Uluslararası Kuralları İş Sağlığı ve Güvenliği nde Radyasyondan Korunma İş Sağlığı ve Güvenliği nde Radyasyondan Korunmanın Uluslararası Kuralları Prof. Dr. Yücel Demiral Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD

Detaylı

Dersin I.Sınıf 2.Yarıyıl (02) I. st Year 2. nd Semester Teorik/Theory Lab./Lab. Uyg./Practice Toplam/Total Kredi/Credit ECTS

Dersin I.Sınıf 2.Yarıyıl (02) I. st Year 2. nd Semester Teorik/Theory Lab./Lab. Uyg./Practice Toplam/Total Kredi/Credit ECTS T.C. ISTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU ISTANBUL BILIM UNIVERSITY SCHOOL OF HEALTH FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON BÖLÜMÜ DEPARTMENT OF PHYSICAL THERAPY AND REHABILITATION MÜFREDAT DERS PROGRAMI

Detaylı

Tekstil endüstrisinde sağlık gözetimi

Tekstil endüstrisinde sağlık gözetimi Tekstil endüstrisinde sağlık gözetimi Millworkers by Laurence Stephen Lowry (1948) Prof.Dr. Nadi Bakırcı Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı A.D. Tekstil Sektörü Elyaf ve ipliği kullanım eşyasına

Detaylı

Çevrimsel Araştırma. Prof.Dr. Yağız Üresin. İ.Ü. İlaç Araştırmaları Birimi İTF Tıbbi Farmakoloji AD

Çevrimsel Araştırma. Prof.Dr. Yağız Üresin. İ.Ü. İlaç Araştırmaları Birimi İTF Tıbbi Farmakoloji AD Çevrimsel Araştırma Prof.Dr. Yağız Üresin İ.Ü. İlaç Araştırmaları Birimi İTF Tıbbi Farmakoloji AD 1 2 Çevrimsel ve Klinik Bilim- Yeni bir bakış açısı zamanı Çevrimsel Araştırma yayınlarının yıllara göre

Detaylı

health and safety in the work places.

health and safety in the work places. Dr. Alparslan TÜRKKAN Doktora Öðr. Uludað Üniversitesi Týp Fakültesi Halk Saðlýðý AD. Dr. Seher NACARKÜÇÜK Arþ. Gör. Uludað Üniversitesi Týp Fakültesi Halk Saðlýðý AD. Dr. Kayýhan PALA Yrd. Doç. Uludað

Detaylı

Güvenlik Veri Belgesi

Güvenlik Veri Belgesi Güvenlik Veri Belgesi (KONSEYYÖNETMELİĞİ(AB)No453/2010'auygunolarak) Ürüntanımlayıcı BÖLÜM 1:Maddenin/karışımınveşirketin/girişimintanımlanması Ürünadı REACHkayıtnumarası STOP SOLUTION, BOTTLED YılıkithalatmiktarıbirtonunaltındaolduğundanveyaREACHMadde23uyarınca

Detaylı

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP HACCP teriminin çıkış noktası Hazard Analysis Critical Control Points Kritik Kontrol Noktalarında Tehlike Analizi HACCP nedir? Gıda güvenliği ve tüketici sağlığı

Detaylı

SPONSORLUK BİLGİLERİ

SPONSORLUK BİLGİLERİ İş hijyeni çalışma ortamından kaynaklanan fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik, psikososyal tehlikelerin tanımlanması, kontrolü ve önlenmesi için yapılan çalışmalar olarak tanımlanır. Bu işi yapan

Detaylı

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) KLİNİK BESLENME ÇOCUK. BES403 7.Güz 2 8 0 8 UYGULAMASI Önkoşullar

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) KLİNİK BESLENME ÇOCUK. BES403 7.Güz 2 8 0 8 UYGULAMASI Önkoşullar KLİNİK BESLENME ÇOCUK UYGULAMASI Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Laboratuar KLİNİK BESLENME ÇOCUK BES403 7.Güz 2 8 0 8 UYGULAMASI Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe Dersin Türü Zorunlu Dersin öğrenme ve öğretme

Detaylı

tepav Etki analizi neden önemlidir? Güven Sak Ankara, 22 Şubat 2007 economic policy research foundation of turkey

tepav Etki analizi neden önemlidir? Güven Sak Ankara, 22 Şubat 2007 economic policy research foundation of turkey tepav economic policy research foundation of turkey Etki analizi neden önemlidir? Güven Sak Ankara, 22 Şubat 27 Etki analizi neden önemlidir? Slide 2 Türk kamuoyunda AB üyeliğine olan destek azalıyor 8

Detaylı

Drs. Bşl. Saati Derslik Adı Ders Adı Drs. Uyg. Şkl. UE Uyg. Şkl.

Drs. Bşl. Saati Derslik Adı Ders Adı Drs. Uyg. Şkl. UE Uyg. Şkl. Drs. Bşl. Saati Derslik Adı Ders Adı Drs. Uyg. Şkl. UE Uyg. Şkl. 12 Ağustos 2015 Çarşamba 2 - İş Sağlığı Ve nin Kavram Ve Kurallarının Gelişimi UE Asenkron 10:00 SANAL DERSLİK 1 3 - İş Sağlığı Ve ne Genel

Detaylı

17:00 SANAL DERSLİK 5 - Temel Hukuk UE Asenkron - 19:00 SANAL DERSLİK 6 - İş Hukuku UE Asenkron -

17:00 SANAL DERSLİK 5 - Temel Hukuk UE Asenkron - 19:00 SANAL DERSLİK 6 - İş Hukuku UE Asenkron - Drs. Bşl. Saati Derslik Adı Ders Adı Drs. Uyg. Şkl. UE Uyg. Şkl. Eğitici 09 Ocak 2016 15:00 SANAL DERSLİK 3 - İş Sağlığı Ve Güvenliği Kültürü UE Asenkron - 3 - İş Sağlığı Ve Güvenliği Kültürü UE Asenkron

Detaylı

PERİYODİK MUAYENE. - Dosyası olan toplam kişi sayısı 3170

PERİYODİK MUAYENE. - Dosyası olan toplam kişi sayısı 3170 PERİYODİK MUAYENE - Dosyası olan toplam kişi sayısı 3170 2013 Periyodik Tetkikler Antineoplastik hazırlayanlara 79 hemşire + 3 personel 126 Tıbbi Biyokimya (Hepatit seroloji) 175 dozimetre taşıyana hemogram,

Detaylı

TEMEL ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ Prof. Dr. Gül Ergör

TEMEL ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ Prof. Dr. Gül Ergör TEMEL ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ Prof. Dr. Gül Ergör Tıpta araştırmalar günümüzde giderek artan bir hızla gerçekleştirilmektedir. Araştırmalar eğitimin de ayrılmaz bir parçasıdır. Bir hekimin eğitimi ve akademik

Detaylı

STANDARDİZASYON KURUMLARI VE TÜRKİYE

STANDARDİZASYON KURUMLARI VE TÜRKİYE STANDARDİZASYON KURUMLARI VE TÜRKİYE (yalnızca CLSI mı?) Dr.ELViN DiNÇ OKMEYDANI E.A.H ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KLİNİĞİ Antibiyotik tedavisi gerektiren bir enfeksiyonda rolü olan

Detaylı

2 - İş Sağlığı Ve Güvenliğinin Kavram Ve Kurallarının Gelişimi. Genel Bakış Ve Güvenlik Kültürü

2 - İş Sağlığı Ve Güvenliğinin Kavram Ve Kurallarının Gelişimi. Genel Bakış Ve Güvenlik Kültürü Drs. Bşl. Saati Derslik Adı Ders Adı Drs. Uyg. Şkl. 03 Eylül 2014 Çarşamba 04 Eylül 2014 Perşembe 05 Eylül 2014 Cuma UE Uyg. Şkl. 2 - İş nin Kavram Ve Kurallarının Gelişimi 3 - İş ne Genel Bakış Ve Güvenlik

Detaylı

Güvenlik Veri Belgesi

Güvenlik Veri Belgesi Güvenlik Veri Belgesi BÖLÜM 1:Maddenin/karışımınveşirketin/girişimintanımlanması Maddeveyakarışım tanımlama Ürünadı UltraPure Acrylamide Şirket/girişim bilgileri Life Technologies 5791 Van Allen Way PO

Detaylı

Lab./Lab Teorik/Theory

Lab./Lab Teorik/Theory Dersin ISınıf IYarıyıl I st Year 1 st Teorik/Theory Lab/Lab Uyg/Practice Toplam/Total Kredi/Credit ECTS Kodu/Co (01) Semester (01) 101 Anatomi -I Anatomy-I 2 2-4 3 5 103 Fizyoloji - I Physiology-I 2 2-4

Detaylı

Dünyada ve Türkiyede Hepatit B ve Hepatit C Epidemiyolojisi. Dr Meral Sönmezoğlu Yeditepe Üniversitesi Hastanesi

Dünyada ve Türkiyede Hepatit B ve Hepatit C Epidemiyolojisi. Dr Meral Sönmezoğlu Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Dünyada ve Türkiyede Hepatit B ve Hepatit C Epidemiyolojisi Dr Meral Sönmezoğlu Yeditepe Üniversitesi Hastanesi EKMUD İstanbul Günleri 1 Mart 2016 Kronik hepatit B ve C Kronik hepatit B ve C dünyada önemli

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MSDS

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MSDS MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MSDS MSDS KANUNİ SORUMLULUK Malzeme Güvenlik Bilgi Formları 26 Aralık 2008 tarih ve 27092 sayılı Remi Gazetede yayınlanan Tehlikeli Maddeler ve Müstahzarlara İlişkin Güvenlik

Detaylı

6331 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yaparak, Şifa Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından ;

6331 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yaparak, Şifa Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından ; 17.12.2013 İŞ GÜVENLİĞİ KAPSAMINDAKİ HİZMET TEKLİFİ TEKLİF BİLGİLERİ YETKİLİ ANKARA DİŞ HEKİMLERİ ODASI DANIŞMAN ŞİFA ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ ADRES: HEPKEBİRLER MAH. NASRULLAH İŞ MERKEZİ KAT:5

Detaylı

Teori (saat/hafta) Uygulama (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) Dersin Adı Kodu Yarıyıl TOPLUMDA BESLENME SORUNLARI VE EPİDEMİYOLOJİSI I Önkoşullar

Teori (saat/hafta) Uygulama (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) Dersin Adı Kodu Yarıyıl TOPLUMDA BESLENME SORUNLARI VE EPİDEMİYOLOJİSI I Önkoşullar Dersin Adı Kodu Yarıyıl TOPLUMDA BESLENME SORUNLARI VE EPİDEMİYOLOJİSI I Önkoşullar Dersin dili Dersin Türü Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin amacı Dersin öğrenme çıktıları

Detaylı

SAĞLıK KURUMLARıNDA İŞÇİ SAĞLıĞı HİZMETLERİ: BAZı AVRUPA ÜLKELERİNDEN ÖRNEKLER

SAĞLıK KURUMLARıNDA İŞÇİ SAĞLıĞı HİZMETLERİ: BAZı AVRUPA ÜLKELERİNDEN ÖRNEKLER SAĞLıK KURUMLARıNDA İŞÇİ SAĞLıĞı HİZMETLERİ: BAZı AVRUPA ÜLKELERİNDEN ÖRNEKLER Dr André Burgmeier, IUSTE (Institut Universitaire Santé Travail Environnement), Service de Médecine du Travail du Personnel

Detaylı

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BESİN TOKSİKOLOJİSİ BES232 4. Bahar 2 0 0 4 Önkoşullar

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BESİN TOKSİKOLOJİSİ BES232 4. Bahar 2 0 0 4 Önkoşullar BESİN TOKSİKOLOJİSİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Laboratuar BESİN TOKSİKOLOJİSİ BES232 4. Bahar 2 0 0 4 Önkoşullar Dersin dili Dersin Türü Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin

Detaylı

HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI

HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI Programın Yürütücüsü Programın Kadrolu Öğretim Üyeleri : Prof. Dr. M.Fikret GENÇ : Prof. Dr. Erkan PEHLİVAN Prof. Dr. Gülsen GÜNEŞ Doç. Dr. Ali ÖZER Programa Kabul Koşulları

Detaylı

DÖNEM 4 -GENEL CERRAHİ ( CTB 402) 1. HAFTA 15-19 EYLÜL 2014 PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA

DÖNEM 4 -GENEL CERRAHİ ( CTB 402) 1. HAFTA 15-19 EYLÜL 2014 PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA DÖNEM -GENEL CERRAHİ ( CTB 0). HAFTA -9 EYLÜL 0 Prof.Dr.Hasan Kaplan.00 Küçük Cerrahi Girişimler ( Minor surgical interventions) Prof.Dr.Hasan Kaplan Akut Karın (Acute abdomen) Akut pankreatit (Acute pancreatitit)

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ HİJYENİ-3 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İş Hijyeni-3 Tozlar Toz ölçümü Gürültü 1 Tozlar Tozlar ve duman sisle birlikte aerosolleri

Detaylı

Drs.Bş.Saati Derslik Adı Ders Adı Drs.Uyg.Şkl. UE Uyg.Şkl. Eğitici 1. Yedek Eğitici 2. Yedek Eğitici

Drs.Bş.Saati Derslik Adı Ders Adı Drs.Uyg.Şkl. UE Uyg.Şkl. Eğitici 1. Yedek Eğitici 2. Yedek Eğitici 02 Mart 2013 Cumartesi 15:00 SANAL DERSLİK 2 - İş Sağlığı Ve nin Kavram Ve Kurallarının Gelişimi 16:00 SANAL DERSLİK 3 - İş Sağlığı Ve ne Genel Bakış Ve Güvenlik Kültürü 17:00 SANAL DERSLİK 3 - İş Sağlığı

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA

İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA Dr. Sibel TÜRKEŞ YILMAZ Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesi sibel.turkes@taek.gov.tr İçerik Türkiye Atom Enerjisi Kurumu

Detaylı

Üniversite Hastanelerinde Meslek Hastalığı Tanısı Çalıştayı. Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu

Üniversite Hastanelerinde Meslek Hastalığı Tanısı Çalıştayı. Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı-ÇSGB İSGGM, Sosyal Güvenlik Kurumu-SGK, Üniversite Hastaneleri Temsilcileri, Meslek Hastalıkları Hastanesi-MHH,

Detaylı

23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI

23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI 1)Duyma eşiği kaç desibeldir?.0.87.80. 30.50 23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI 2)işveren kulaklık almakla almamak arasında kalmıştır işyerinde gürültü seviyesi kaç db(a) ise

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

Drs. Bşl. Saati Derslik Adı Ders Adı Drs. Uyg. Şkl. UE Uyg. Şkl. 06 Şubat 2015 Cuma

Drs. Bşl. Saati Derslik Adı Ders Adı Drs. Uyg. Şkl. UE Uyg. Şkl. 06 Şubat 2015 Cuma Drs. Bşl. Saati Derslik Adı Ders Adı Drs. Uyg. Şkl. UE Uyg. Şkl. 06 Şubat 2015 Cuma 09:00 SANAL DERSLİK 10:00 SANAL DERSLİK 2 - Türkiye Ve Dünyada İş Sağlığı Ve Güvenliği UE Asenkron 3 - İş Sağlığı Ve

Detaylı

Kurşun ile Zehirlenmeler

Kurşun ile Zehirlenmeler Kurşun ile Zehirlenmeler Dr. Müge Tecder-Ünal Başkent Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Farmakoloji Anabilim Dalı Klinik Toksikoloji Kursu, Nisan 2010, İzmir 15 aylık kız çocuk Şikayet: saçma yutma Öykü: 14.03.2010

Detaylı

SAFETY DATA SHEET. Acil durumlarda kullanilabilecek telefon numarasi 866-536-0631 301-431-8585 Outside of the U.S.

SAFETY DATA SHEET. Acil durumlarda kullanilabilecek telefon numarasi 866-536-0631 301-431-8585 Outside of the U.S. SAFETY DATA SHEET Madde/preparat kimligi Ürün kodu Ürün ismi 0915221IT L ARGININE HCL INVITROGEN CORPORATON 5791 VAN ALLEN WAY PO BOX 6482 CARLSBAD, CA 92008 760-603-7200 5250 MAINWAY DRIVE BURLINGTON,

Detaylı

Güvenlik Veri Belgesi

Güvenlik Veri Belgesi Güvenlik Veri Belgesi (KONSEYYÖNETMELİĞİ(AB)No453/2010'auygunolarak) Ürüntanımlayıcı BÖLÜM 1:Maddenin/karışımınveşirketin/girişimintanımlanması Ürünadı REACHkayıtnumarası Precipitation Buffer (N3) YılıkithalatmiktarıbirtonunaltındaolduğundanveyaREACHMadde23uyarınca

Detaylı

LOGO. Doç. Dr. Esin SUZER. Prof. Dr. Aynur KONTAŞ. Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü

LOGO. Doç. Dr. Esin SUZER. Prof. Dr. Aynur KONTAŞ. Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü LOGO Doç. Dr. Esin SUZER Prof. Dr. Aynur KONTAŞ Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü Deniz Kirliliği İnsan kaynaklı ya da doğal etkiler sonucu ortaya çıkan,

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

Drs. Bşl. Saati Derslik Adı Ders Adı Drs. Uyg. Şkl. UE Uyg. Şkl.

Drs. Bşl. Saati Derslik Adı Ders Adı Drs. Uyg. Şkl. UE Uyg. Şkl. Drs. Bşl. Saati Derslik Adı Ders Adı Drs. Uyg. Şkl. UE Uyg. Şkl. 05 Şubat 2015 Perşembe 06 Şubat 2015 Cuma 2 - İş Sağlığı nin Kavram Ve Kurallarının Gelişimi UE Asenkron 3 - İş Sağlığı ne Genel Bakış Ve

Detaylı

Pandemik İnfluenza A H1N1 ve Korunma Yolları

Pandemik İnfluenza A H1N1 ve Korunma Yolları 15.10.2009 Pandemik İnfluenza A H1N1 ve Korunma Yolları Doç. Dr. Önder Ergönül Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Influenza A Virüsleri: sleri:1889-19771977

Detaylı

Drs.Bş.Saati Derslik Adı Ders Adı Drs.Uyg.Şkl. UE Uyg.Şkl. Eğitici 1. Yedek Eğitici 2. Yedek Eğitici

Drs.Bş.Saati Derslik Adı Ders Adı Drs.Uyg.Şkl. UE Uyg.Şkl. Eğitici 1. Yedek Eğitici 2. Yedek Eğitici 26 Şubat 2013 Salı 15:00 SANAL DERSLİK 2 - İş Sağlığı Ve nin Kavram Ve Kurallarının Gelişimi 16:00 SANAL DERSLİK 3 - İş Sağlığı Ve ne Genel Bakış Ve Güvenlik Kültürü 17:00 SANAL DERSLİK 3 - İş Sağlığı

Detaylı

Türkiye de Kadınların Sağlığı

Türkiye de Kadınların Sağlığı + Pratisyen Hekimlik Kongresi 16-18 Mayıs 2015 İstanbul Türkiye de Kadınların Sağlığı Prof. Dr. Nilay Etiler Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi Üyesi + Zaman: 2015

Detaylı

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizde bulunan sağlık kuruluşları, herhangi bir sağlık probleminde müdahalede bulunan ve tedavi amacı güden kuruluşlardır. Yaşadığınız çevrede bulunan

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ Cem Baloğlu AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ Beta Yayın No : 2873 Hukuk Dizisi : 1414 1. Baskı Mart 2013 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-897 - 4 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

30- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ. Dr. VOLKAN DÜNDAR

30- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ. Dr. VOLKAN DÜNDAR 30- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Dr. VOLKAN DÜNDAR 1 Epidemiyoloji 1 Toplumlarda sağlıkla ilgili olayların dağılım ve nedenlerini inceleyen bilim dalıdır. İnsan toplulukları üzerine

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU. Bölüm 1 : Ürün ve Tedarikçi Kimlik Kartı Ürün Adı: İzober Taşyünü Levha, Şilte ve Prefabrik Boru

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU. Bölüm 1 : Ürün ve Tedarikçi Kimlik Kartı Ürün Adı: İzober Taşyünü Levha, Şilte ve Prefabrik Boru MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU Bölüm 1 : Ürün ve Tedarikçi Kimlik Kartı Ürün Adı: İzober Taşyünü Levha, Şilte ve Prefabrik Boru Üretici Firma: Beşler Tekstil San.Tic. A.Ş O.S.B 20 Cad. No: 54 38070 KAYSERİ

Detaylı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ ve ÇALIŞANLARIN İSG EĞİTİMLERİ. Ali Kaan ÇOKTU

RİSK DEĞERLENDİRMESİ ve ÇALIŞANLARIN İSG EĞİTİMLERİ. Ali Kaan ÇOKTU T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ RİSK DEĞERLENDİRMESİ ve ÇALIŞANLARIN İSG EĞİTİMLERİ Ali Kaan ÇOKTU İSG Uzman Yardımcısı Endüstri Mühendisi Giriş Genel

Detaylı

Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

Yıldırım Beyazıt Üniversitesi ÜRÜN TANITIM ELEMANLARININ YETERLİLİK BELGESİ EĞİTİM PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ (TASLAK) 1. AKILCI İLAÇ KULLANIMI (AİK) Akılcı İlaç Kullanımı (AİK) Nedir? Akılcı Olmayan İlaç Kullanımı Nedir? AİK in ve Genel

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr. M. Bülent Sönmez 9. Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi 10-12 Aralık 2015, Edirne

AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr. M. Bülent Sönmez 9. Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi 10-12 Aralık 2015, Edirne AKILCI İLAÇ KULLANIMI Dr. M. Bülent Sönmez 9. Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi 10-12 Aralık 2015, Edirne AKILCI İLAÇ KULLANIMI Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Dünya Sağlık

Detaylı