TÜRKİYE NİN KEKİK ÜRETİM MERKEZİ OLAN DENİZLİ DE KÜLTÜR KEKİĞİNİN (Origanum onites L.)TARIMSAL VE TEKNOLOJİK ÖZELLİKLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE NİN KEKİK ÜRETİM MERKEZİ OLAN DENİZLİ DE KÜLTÜR KEKİĞİNİN (Origanum onites L.)TARIMSAL VE TEKNOLOJİK ÖZELLİKLERİ"

Transkript

1 TÜRKİYE NİN KEKİK ÜRETİM MERKEZİ OLAN DENİZLİ DE KÜLTÜR KEKİĞİNİN (Origanum onites L.)TARIMSAL VE TEKNOLOJİK ÖZELLİKLERİ Hasan Baydar 1 Olcay Arabacı 2 1 Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü-ISPARTA 2 Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü-AYDIN ÖZET: Türkiye de kültür kekiği (Origanum onites L.) üretiminin ve ihracatının %80 den fazlasını karşılayan Denizli ilinde Merkez ilçe, Güney, Çal ve Uzunpınar ilçelerine bağlı kasabalar ve köylerden rakımları m arasında değişen toplam 10 lokasyondan 2011 yılının Temmuz ayında tam çiçeklenme devresinde bitki ve toprak numuneleri alınmış, bazı tarımsal ve teknolojik özellikler incelenmiştir. Kuru herbada yaprak, çiçek ve sap oranları tespit edilmiş, ayrıca her bir kısım Clevenger su distilasyonu aparatında damıtılarak uçucu yağ içerikleri ve GC/MS cihazında analiz edilerek uçucu yağ bileşenleri belirlenmiştir. Toprak numunelerin bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri tespit edilmiştir. Denizli ilinde kekik üretimi yapılan kültür topraklarının orta bünyeli, tuzsuz, fazla alkali, aşırı kireçli ve organik maddesi düşük bulunmuştur. Kuru herbada yaprak oranı % , çiçek oranı % ve sap oranı % arasında değişmiştir. Kekikte yaprak ve sap oranları azaldıkça genel olarak çiçek oranının arttığı tespit edilmiştir. Kuru yapraktan ortalama %2.1, kuru çiçekten ortalama %4.3, yaprak+çiçek'ten ortalama %3.8 oranında uçucu yağ alınmıştır. Çiçek ve yaprak oranları fazla ve sap oranı düşük olan bitkilerden daha yüksek oranda uçucu yağ verimi elde edilmiştir. Bütün lokasyonlarda en önemli uçucu yağ bileşeninin karvakrol (% ) olmakla birlikte iki lokasyonda linalool oranının yüksek oranlarda (%21.3 ve %21.5) bulunduğu tespit edilmiştir. Çiçek oranı fazla olan numunelerin uçucu yağlarında karvarol içeriğinin daha yüksek olduğu belirleniştir. Anahtar Kelimeler: İzmir kekiği, Origanum onites L., Denizli yöresi kekik tarımı, uçucu yağ Agricultural and Technological Properties of Oregano (Origanum onites L.) Cultured in Denizli District Which is Oregano Production Center of Turkey ABSTRACT: Denizli province is the primary oregano (Origanum onites L.) cultivation center of Turkey with a ratio of over 80% in both production and exporting. In this research, plant and soil samples were obtained from the oregano fields during the flowering stage in July, 2011 from 10 locations with m altitude of Center, Güney, Çal and Uzunpınar districts of Denizli province. Plant samples from the locations were analyzed for leaf, flower and stem ratios in the dried herb, essential oil contents by Clevenger type hydro-distillation and essential oil compounds by GC/MS analyses. The soil samples were analyzed for physical and chemical properties. The samples with higher flower ratio had more carvacrol content than that of the samples with lower flower ratio. The soils under oregano culture in Denizli province were generally medium-textured and non-salinity, but high alkaline and excessively calcareous, and with low levels of organic matter. Leaf, flower and stem ratio in dried herbs were found as , and %, respectively. Flower ratio increased together with decreases in leaf and stem ratios. Essential oil contents of dried leaf, flower and leaf + flower were 2.1, 4.3, and 3.8% in average, respectively. It was found that the plant samples with higher percentages of flower and leaf, and lower percentages of stem gave more essential oil yield. The major essential oil compound was carvacrol ( %) in all locations, but two of them contained also high percentage of linalool (21.3 and 21.5%). Key words: Turkish oregano, Origanum onites L., Denizli district, oregano cultivation, essential oil

2 1. GİRİŞ Anadolu'da 45 cins, 546 tür ve 730 takson ile temsil edilen Labiatae (Lamiaceae) familyasında 38 Thymus türü (%52'si endemik), 23 Origanum türü (%65 i endemik), 14 Satureja türü (%28 i endemik), 2 Thymbra türü ve 1 Coridothymus türü yayılış göstermekte (Başer, 1993;1994), genel bir ifade ile kekik olarak adlandırılan bu türler çok güçlü antimikrobiyal ve antioksidan etkileri olduğu tespit edilen karvakrol/timol bileşenlerince zengin uçucu yağlar içerdiğinden gıda, parfüm, kozmetik ve ilaç olarak büyük önem taşımaktadırlar (Baydar ve ark., 2004; Özkan ve ark., 2009). Dünyada nüfus artışına ve gelir seviyesinin yükselişine bağlı olarak her geçen yıl kekik tüketimi artmaktadır. Ancak yoğun ve kontrolsüz bir şekilde yabani olarak toplanan kekik türlerinin koruma (in-situ ve ex-situ) altına alınması ve ticari değeri olanların da kültürü yapılması büyük önem kazanmıştır (Baydar ve ark., 2009). Türkiye de kekik türleri arasında hem ekonomik hem de tarımsal olarak en değerlileri Origanum cinsine dahil olup, Ege, Akdeniz ve Güney Doğu Anadolu bölgelerinde yayılış gösteren İzmir kekiği (O. onites), İstanbul kekiği (O. vulgare ssp. hirtum), Sütçüler kekiği (O. minutiflorum), Alanya kekiği (O. majorana, syn. O. dubium) ve Suriye kekiği (O. syriacum var. bevanii) dir. Özellikle İzmir kekiği veya Bilyeli kekik olarak isimlendirilen Origanum onites L., Türkiye de en fazla toplanan, en fazla kültürü yapılan ve en fazla ihracatı yapılan kekik türüdür. Türkiye de yayılış gösteren Origanum türlerinde uçucu yağ oranı %0.2 ile %6.4 arasında değişmektedir (Başer, 1994). İzmir kekiği, özellikle Ege ve Akdeniz bölgesinde deniz seviyesinden 1750 m rakıma kadar olan bölgelerde doğal olarak yayılış göstermekte, yabani olarak toplandığı gibi kültürü de yapılmaktadır. Kültür koşullarında çiçeklenme devresinde toprak seviyesinden cm yukarıdan biçilen ürün kurtulduktan ve harman edildikten sonra drog yaprak (Folia Origani) olarak pazarlanmaktadır. Ayrıca damıtma tesislerinde su buharı distilasyonu tekniği ile damıtıldıktan sonra uçucu yağı (Aetheroleum Origani) elde edilmekte, karvakrol bakımından çok zengin olan yağı ihracat edilmektedir. Dünya kekik (Origanum türleri) ihracatının %50 den fazlasını karşılayan Türkiye de yılda 10 bin tonun üzerinde kuru kekik yaprağı üretilmekte ve 30 milyon Dolara yakın ihracat geliri elde edilmektedir (İGEME, 2010). Türkiye de 2002 yılında uygulamaya konulan Tütün Yasası gereği tütün ekiminin sınırlandırılmaya başlamasıyla birlikte Denizli ilinde kekik alternatif ürün olarak denenmiş (Merkez ilçeye bağlı Gözler kasabasında) ve başarılı olduğu anlaşıldıktan sonra 20 yılda Türkiye nin kekik üretiminin %80 den fazlasını tek başına sağlayan il konumuna gelmiştir. Ege bölgesi tütün üretiminin yaklaşık 1/3 ünü gerçekleştiren Denizli yöresinde 2000 li yıların başında 25 bin tondan fazla tütün yaprağı üretilirken, 10 yılda tütün ekim alanı 20 bin hektara ve tütün üretimi 10 bin tona kadar gerilemiş, 20 binin üzerinde olan sözleşmeli üretici sayısı yarı yarıya azalmıştır. İlde tütün ekim alanlarının azalışına paralel olarak kekik üretim alanları artmıştır yılı itibariyle Denizli ilinde (başta Merkez, Güney ve Çal ilçelerinde olmak üzere) yaklaşık dekar tarım arazisinde ortalama yaklaşık ton kadar kuru kekik yaprağı üretimi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Denizli İl Özel İdaresi nin katkılarıyla 2004 yılında hizmete giren Gözler Tarımsal Kalkınma Kooperatifi bünyesinde kuru kekik işleme ve kekik yağı üretim tesisi de hizmet vermektedir. Bölgede üretilen kekik yaprağı, kekik yağı ve kekik suyu başta AB ve ABD olmak üzere çok sayıda ülkeye ihraç edilmektedir yılında Türkiye yaklaşık 14 bin ton kekik yaprağı ihracatından 40 milyon Doların üzerinde gelir sağlamıştır.

3 Kekik çok yıllık bir bitki olduğundan aynı kekik tarlasından uzun yıllar (bazen 10 yıldan fazla) ekonomik olarak yararlanılmaktadır. Denizli de tütün üretimine benzer şekilde kekik tohumları 15 Ekim-15 Kasım tarihleri arasında hazırlanan fide yastıklarına ekilmektedir. Ekimde 1 m 2 fide yastığına ortalama 1.5 g tohum serpilmekte, fidelik 50 cm yükseklikte plastik örtü ile kapatılmaktadır. 1 da kekik plantasyonu için yaklaşık 10 m 2 fideliğe ihtiyaç duyulmaktadır. Güz aylarında örtü altında fide yastıklarına ekilen tohumlardan ilkbahar aylarında tarlaya şaşırtılacak büyüklükte fideler elde edilmektedir. Kekik dikimi plantuvar kullanılarak elle veya tütün dikim makinesi ile Mart sonu-nisan başında cm sıra arası ve cm sıra üzeri mesafe verilerek dikim yapılmaktadır (1 da alan için 15,000 adet fideye ihtiyaç duyulmaktadır). Dikim öncesi sürümde dekara kompoze gübreden dekara 30 kg verilmektedir. İzmir Menemen ekolojik koşullarında yapılan bir araştırmada; x 20 cm sıklıkta yetiştirilen İzmir kekiğinin en yüksek uçucu yağ oranı verdiği, daha sık ve daha seyrek koşullara doğru gidildikçe uçucu yağ oranında bir azalma meydana geldiği, azotlu gübre dozları arttıkça drog yaprak veriminde artış olduğu, 520 kg/da ile en yüksek verim 15 kg/da azot dozunda elde edildiği, fosforlu gübrelemenin drog yaprak verimi ve uçucu yağ oranı üzerine önemli bir etkisi olmadığı saptanmıştır (Arabacı, 1995). Denizli ilinde kekik kuru tarım alanlarında yetiştirildiğinden sulama yapılmamaktadır. Sulama yapılmadığı için yılda tek biçim alınmaktadır. Kekik hasadı bölgede bitkilerin tam çiçeklenme devresinde Haziran ayının son haftasında başlamakta ve Temmuz ayı ortasına kadar devam etmektedir. Kekik hasadı toprak seviyesinden 15 cm yukarıdan orak yardımıyla elle veya anason, kimyon ve nohut biçiminde kullandıkları makineler ile yapılmaktadır. Ancak kekiklerle birlikte yabancı otlar da biçildiğinden elle yapılan hasat kadar kalite yüksek olmamaktadır. Biçilen kekikler (biçim devresinde toprak üstü organlarda su oranı %40-60 tır) demetler halinde iki gün kadar tarlada kurutulduktan sonra harmanlanacağı yere taşınmakta, orada bir hafta kadar açıkta kurutulduktan sonra sopa ile dövülerek, traktörle çekilen silindir ile çiğnenerek veya harman makinelerine atılarak yaprakları saplarından ayrılmaktadır. Yaprak/sap ayrımı için göz açıklıkları farklı boyutlarda olan tel eleklerden yararlanılmaktadır. Harman makinelerinden geçirilen kekiklere yüksek oranda sap parçaları karışmasından ve yaprakların aşırı ufalanmasından dolayı kalite düşmektedir. Saplardan ayrılan kekik yaprakları nem içeriği %12 nin altına düşene kadar kurutulmakta ve serin, kuru ve karanlık depo koşullarında en az bir yıl kalitesinde önemli bir değişiklik olmaksızın muhafaza edilebilmektedir. Kuru kekik sapları çok düşük oranda uçucu yağ içerdiğinden damıtmada kullanılmamaktadır. Bu araştırmada, Türkiye kekik üretimi ve ihracatının %80 den fazlasını karşılayan Denizli ilinde kültürü yapılan İzmir kekiğinin bazı önemli tarımsal ve teknolojik özellikleri incelenmiş, elde edilen bulgulara dayanılarak mevcut sorunlar ortaya konulmuş ve bu sorunların çözümüne dönük önerilerde bulunulmuştur. 2. MATERYAL VE YÖNTEM Denizli ilinde kültür koşullarında üretimi yapılan İzmir kekiği (Origanum onites L., syn. O. smyrneum L.) ve bu türün yetiştirildiği tarlaların toprak örnekleri materyal olarak kullanılmıştır yılı biçim sezonunda (Temmuz ayı) Denizli ilinin yoğun olarak kekik tarımının yapıldığı Merkez ilçe, Güney, Çal ve Uzunpınar ilçelerine bağlı kasabalar (Uzunpınar ve Gözler) ve köylerden (Aydoğdu, Kabalar, Karakaya, Güzelpınar, Kurtluca, Doğanlı) olmak üzere rakımları m arasında değişen toplam 10 lokasyondan tarlayı en iyi temsil edecek şekilde bitki ve toprak numuneleri alınmıştır (Kacar, 2009). Ayrıca Çal ilçesinin 1100 m rakımlı Karakaya köyünde doğal (yabani) kekik habitatlarından bitki ve toprak numuneleri alınmıştır (Çizelge 1).

4 Denizli Meteoroloji İl Müdürlüğü kayıtlarına göre yörenin yıllık ortalama sıcaklık 13.1 o C, yıllık ortalama yüksek sıcaklık 19.4 o C, yıllık ortalama düşük sıcaklık: 6.6 o C, en düşük ortalama sıcaklık ocak ayında -1.8 o C, en yüksek ortalama sıcaklık temmuz ayında 31.0 o C, sonbahar erken don tarihi 27 Eylül de -0.6 o C, ilkbahar geç don tarihi 11 Nisan da -3.0 o C, bulutlu günler sayısı 186 gün, kapalı günler sayısı 47 gün, yıllık ortalama yağışı mm ve en fazla yağış aralık ayıdır. Çizelge 1. Denizli ilinde örneklenen kekik (Origanum onites L.) tarlalarının bulunduğu lokasyonlar Lokasyon No Lokasyon Adı Rakım (m) 1 Güney ilçesi Hatı mevki Güney ilçesi Aydoğdu köyü Dikiler mevki Güney ilçesi Aydoğdu köyü Ağzıbüyük mevki Güney ilçesi Tepecik mevki Güney ilçesi Doğanlı köyü Merkez ilçe Gözler kasabası Merkez İlçe Uzunpınar kasabası Merkez ilçe Kurtluca köyü Merkez ilçe Güzelpınar köyü Çal ilçesi Kabalar köyü 1075 Doğal habitat Çal ilçesi Karakaya köyü 1100 Kekik biçim döneminde kekik üretimi yapılan tarlalarda yetiştirilen kekik bitkileri toprak seviyesinin 15 cm yukarısından biçilmiş, oda koşullarında kurutulduktan sonra yaprakları, çiçekleri ve sapları birbirinden ayrılmış ve her birinin ayrı ayrı kuru herbada temsil oranları (%) tespit edilmiştir. Ayrıca Clevenger tipi su distilasyonu aparatında yaklaşık 3 saat süreyle damıtılarak % uçucu yağ içerikleri (v/w) belirleniştir. Yaprak+çiçek olarak sap dışındaki kısımlardan elde edilen yağların uçucu yağ bileşenleri, 10 µl uçucu yağ 1 ml n- hekzan içinde eritildikten sonra SDÜ Deneysel ve Gözlemsel Araştırma ve Uygulama Merkezi nde bulunan GC/MS (Gas chromatography/mass spectrometry) cihazında belirlenmiştir: Detektör: QP-5050, Kolon: CP-Wax 52 CB (50 m x 0.32 mm, 0.25 μm), Enjektör sıcaklığı: 240 o C, Detektör sıcaklığı: 250 o C, Fırın sıcaklık programı: Dakikada 2 o C artarak 60 o C den 220 o C ye ulaşmış ve 220 o C de 20 dakika kadar beklemiştir, Akış hızı: 10 psi, Detektör: 70 ev, İyonlaştırma türü: EI, Taşıyıcı gaz: Helyum (20 ml/dak.), Kullanılan kütüphaneler: Wiley, Nist, Tutor. Kekik numunelerinin alındığı tarlalardan aynı zamanda toprak numuneleri de alınmış ve bu topraklarda bünye, tuzluluk (mmhos/cm), ph, kireç (%), organik madde (%), fosfor (ppm), potasyum (ppm), kalsiyum (ppm) ve magnezyum (ppm) analizleri yapılmıştır (Kacar, 2009). 3. ARAŞTIRMA SONUÇLARI VE TARTIŞMA Kekik Yetiştirilen Toprakların Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri Denizli ilinde kekik üretimi yapılan kültür topraklarının fiziksel ve kimyasal özellikleri Çizelge 2 de verilmiştir. 10 farklı lokasyonun toprak numunelerinde kil oranı % , silt oranı %20-66 ve kum oranı % arasında değişmiştir. Fiziksel toprak analizi sonuçlarına göre kekik tarlası toprakları orta bünyeli, geçirgen, havalanma kapasitesi yüksek, su tutma kapasitesi düşük olan topraklar olduğu söylenebilir. Kimyasal toprak analizi sonuçlarına göre ise kekik tarlası toprakları tuzsuz ( mmhos/cm), alkali (ph: ), çok fazla kireçli (% ), organik maddesi genellikle düşük (% ), fosfor içeriği genellikle yeterli (10-76 ppm), potasyum içeriği yüksek ( ppm), kalsiyum içeriği fazla ( ppm) ve magnezyum içeriği düşük

5 ( ppm) derecede olan topraklardır. Kekik bitkilerinin üzerinde doğal (yabani) olarak yetiştikleri topraklar ise kumlu tınlı, tuzsuz (0.26 mmhos/cm), alkali (ph: 7.98), çok fazla kireçli (%68.48), organik maddesi yüksek (%5.4), fosfor içeriği orta (10 ppm), potasyum içeriği yüksek (148 ppm), kalsiyum içeriği yeterli ( ppm) ve magnezyum içeriği yeterli ( ppm) derecede olan topraklardır (Çizelge 2). Çizelge 2. Denizli ilinde kekik üretimi yapılan kültür topraklarının fiziksel ve kimyasal özellikleri No Bünye Tuzluluk (mmhos/cm) ph Kireç (%) Organik Madde (%) P (ppm) K (ppm) Ca (ppm) Mg (ppm) 1 Kumlu Tın Kumlu Tın Tın Tın Siltli Tın Killi Tın Tın Tın Tın Tın Doğal Kumlu Tın Sınıf Orta Tuzsuz Alkali Çok kireçli Düşük Yeterli Yüksek Fazla Düşük Denizli ilinde kekik üretimi yapılan kültür topraklarının fiziksel ve kimyasal özellikleri dikkate alındığında, bu tip topraklar özellikle fazla alkali, aşırı kireçli ve taşlı olması nedeniyle, birçok tarla bitkisinin ekonomik olarak yetiştirilmesine elverişli değildir. Ancak kekik tarımının başarıyla yapılıyor olması, kekik bitkisinin bu tip topraklarda bile kolay uyum sağladığını göstermektedir. Yabani olarak kekik bitkilerinin yetiştiği topraklar kekik kültürünün yapıldığı topraklar ile kıyaslandığında kil oranı daha düşük, genel olarak kum oranı daha fazla, organik madde ve magnezyum (Mg) miktarları daha yüksek, fosfor (P), potasyum (K) ve kalsiyum (Ca) miktarları daha azdır (Çizelge 2). Kekiğin doğal yetişme alanlarında organik madde oranı oldukça değişkendir. Genel olarak kekik topraklarının organik madde kapsamı %1-10 arasında, azot içeriği ise %0.1-1 arasında değişmektedir. Bu değerler, kekik bitkilerinin genel olarak orta ve yüksek seviyede organik madde ve azot içeren topraklarda yayılış gösterdiğini ifade etmektedir. Toprağın organik madde ve azot miktarı arttıkça kekik verimliliği de yükselmektedir Kültür Kekiğinin Bitkisel ve Kimyasal Özellikleri Kekik üretiminde harman sonrasında saplarından ayrılan yapraklar ve çiçekler bir arada pazarlanmaktadır. Denizli ilinde 10 farklı lokasyondan toplanan kültür kekiği numunelerinde kuru herbada yaprak oranı % arasında, çiçek oranı % arasında ve sap oranı % arasında değişmiştir (Çizelge 3). Yaprak oranı azaldıkça çiçek oranının arttığı, buna karşın yaprak oranı arttıkça sap oranının da arttığı tespit edilmiştir. Uçucu yağ oranı sadece kuru yapraklar damıtıldığında % , sadece kuru çiçekler damıtıldığında % , yapraklar ve çiçekler bir arada damıtıldığında % arasında değişmiştir (Çizelge 3). Çiçekler yapraklara göre daha fazla uçucu yağ içerdiğinden, çiçek oranı yüksek olan ürünlerin uçucu yağ oranları da genel olarak daha yüksek bulunmuştur. Örneğin çiçek oranları %66.4 olan 3 nolu lokasyondan %3.9, çiçek oranı %37.0 olan 10 nolu lokasyondan ise %3.6 oranında uçucu yağ verimi elde edilmiştir. Bu bulguları destekler nitelikte Baydar (2002) tarafından Isparta ilinde yapılan bir araştırmada; kültür kekiğinin kuru çiçeklerinde %3.9 oranında, kuru yapraklarında %3.6 oranında ve çiçek+yaprak+sap birlikte %2.9 oranında uçucu yağ verimi elde edilmiştir.

6 Sonuç olarak kekikte yüksek uçucu yağ verimi için çiçek ve yaprak oranlarının olabildiğince fazla ve sap oranının olabildiğince düşük olması gerekmektedir. Kekiğin uçucu yağ oranı TSE standartlarına göre en az %1, ASTA standartlarına göre ise en az %2 olmalıdır. Bu standartlar dikkate alındığında, Denizli ilinin karakteristik iklim ve toprak koşullarında sulama yapılmadan, kireçli ve alkali topraklarında yetiştirilen kekiklerin uçucu yağ oranı standartların oldukça üzerinde bulunmuştur. Çizelge 3. Denizli kültür kekiği numunelerinde kuru herbada kısımlar ve uçucu yağ oranları Lokasyon Kuru herbada kısımlar Uçucu yağ oranları No Yaprak (%) Çiçek (%) Sap (%) Yaprak (%) Çiçek (%) Yaprak+Çiçek (%) Ortalama Doğal form Kekik yağının kalitesi en başta uçucu yağı meydana getiren bileşenler tarafından belirlenir. Çizelge 4 te Denizli ilinde 10 farklı lokasyonu temsil eden kültür kekiği numunelerinden elde edilen uçucu yağların bileşenleri verilmiştir. Kekik yağının en önemli uçucu yağ bileşeninin karvakrol (% ) olduğu, ayrıca α-pinen (% ), β-mirsen (% ), α-terpinen (% ), -terpinen (% ), p-simen (% ), linalool (% ), borneol (% ) ve timol (% ) olduğu tespit edilmiştir (Çizelge 4). Çizelge 4. Denizli kültür kekiği numunelerinden elde edilen uçucu yağların bileşenleri Bileşenler Rt* (dak.) Lokasyonlar α-pinen β-mirsen α-terpinen γ-terpinen p-simen Linalool Borneol Timol Karvakrol *Rt: GC/MS geliş zamanı (dakika) Doğal Form Kekik yağında karvakrol oranı arttıkça kalitesi ve değeri de artmaktadır. Bu yönüyle Denizli Merkez ilçeye bağlı Kurluca köyü (8 nolu) ve Güzelpınar köyü (9 nolu) hariç diğer tüm lokasyonlardan elde edilen numunelerin karvakrol içeriği %85 in üzerinde bulunmuştur. Sayılan bu iki köyün kekiklerinde ayrıca yüksek oranlarda (sırasıyla %21.3 ve %21.5) linalool saptanmıştır. Bu yönüyle, bu iki lokasyonda (8 ve 9 nolu) yetiştirilen kekiklerin fideleri büyük olasılıkla linalool kemotipinde olan yabani kekik bitkilerinden toplanan tohumlardan elde edilmiştir. Nihayet Çal ilçesi Karakaya köyünden toplanan yabani kekiklerin (doğal form) %51.9 gibi yüksek oranda linalool içermesi bu görüşü desteklemektedir (Çizelge 4). Benzer şekilde Baydar ve ark. (2009) tarafından yapılan bir araştırmada, Göller yöresinde doğal yayılış gösteren Origanum onites poulasyonlarının genel olarak karvakrol tipinde olduğu, ancak linalool tipinde olan populasyonlara da rastlandığı bildirilmiştir.

7 Çiçek oranı daha fazla olan numunelerin uçucu yağlarında genel olarak karvarol içeriği, yaprak oranı daha fazla olan numunelerin uçucu yağlarında ise karvakrol dışındaki bileşenlerin daha yüksek olduğu bulunmuştur. İlgili çizelgede sunulmamış olmakla birlikte, çiçek ve yaprak droglarının ortalama karvakrol içerikleri sırasıyla %89.9 ve %87.2 olarak tesit edilmiştir. Örneğin çiçek oranı en yüksek olan 3 nolu Güney ilçesi Aydoğdu köyü Ağzıbüyük mevkinden biçilen kekiklerin karvakrol oranı %94.3 ile en yüksektir (Çizelge 3 ve 4). Bu bulguyu destekler nitelikte Baydar (2002) tarafından Isparta ilinde yapılan bir araştırmada çiçek salkımlarından damıtılan yağların yapraklardan damıtılan yağlara göre daha yüksek karvakrol, daha düşük α-pinen, β-mirsen, α-terpinen, -terpinen, p-simen ve timol içerdiği tespit edilmiştir. Özkan ve ark. (2009), kültür altında yetiştirilen kekik (Origanum onites) bitkilerinin en yüksek uçucu yağ oranını (%3.2) ve en yüksek karvakrol oranını (%88.7) Temmuz ayında çiçeklenme sonunda biçilen üründen elde etmişlerdir. Benzer bir sonuç Yaldız ve ark. (2005) tarafından yapılan bir araştırmada da tespit edilmiştir. Ancak Kokkini (1996), Özgüven ve Stahl-Biskup (1989) ve Özgüven ve ark. (1996) tarafından yapınla araştırmalarda en yüksek uçucu yağ oranının tohum oluşum başlangıcında elde edildiği rapor edilmiştir. Baydar (2005) tarafından Isparta Sütçüler yöresine özgü endemik bir tür olan yayla kekiği (Origanum minutiflorum) üzerinde yapılan bir araştırmada en yüksek uçucu yağ içeriği %4.9 ile çiçeklenme başında toplanan, en yüksek karvakrol içeriği %92.3 ile çiçeklenme sonunda toplanan kekik yapraklarından elde edilmiştir. Bu araştırma bulguları kekikte çiçeklenme zamanının ve buna bağlı olarak biçim zamanının uçucu yağ oranı ve kalitesi üzerine önemli etkisi olduğu ve bu nedenle kekiğin biçim zamanına çok dikkat edilmesi gerektiğini göstermektedir. 4. SONUÇ VE ÖNERİLER Denizli Tarım İl Müdürlüğü nün yıllık raporlarına göre, ilde kekik tarlalarının ortalama kuru yaprak verimi kg/da arasında değişmektedir. Bu verim düzeyi, Ege Bölgesi koşullarda elde edilen verim değerlerinden düşüktür (Arabacı, 1995). Araştırmamızda Denizli yöresinde kültür kekiğinde yaprak veriminin düşük olmasının nedenleri arasında; (1) kekik tarlalarının sulanmaması ve toprak su tutma kapasitesinin düşük olması nedeniyle yılda sadece bir defa biçim yapılması, (2) toprakların aşırı alkali, kireçli ve taşlı ve organik maddesinin zayıf olması nedeniyle toprak verimliliğinin düşük olması, (3) toprak besin elementlerinin çoğunlukla yeterli seviyelerde olmasına rağmen, aşırı alkali ve kireçlilik nedeniyle bitkilerin bundan yeterince faydalanamaması, (4) bitki ve toprak analizleri dikkate alınmadan gelişigüzel gübreleme yapılması ve hatta bazen hiç yapılmaması, (5) kekik plantasyonlarının birçoğunun ekonomik verim yaşını aşmış olması, (6) biçim zamanının bazen erken veya bazen geç yapılıyor olması gibi nedenler sayılabilir. Denizli ili ekolojik şartlarında kekik verimini ve buna bağlı olarak gelir düzeyini artırmak için; (1) sulama imkanı olan yörelerde kekik tarlalarının sulanarak biçim sayısının artırmak, (2) ahır gübresi kullanılarak düşük olan toprak organik madde oranını yükseltmek, (3) agro-jips ve toz kükürt gibi toprak ıslahına yardımcı maddeler kullanmak, (4) bitki ve toprak analizlerine dayalı gübreleme ile toprak verimliliğini artırmak, (5) ekonomik verim yaşını aşmış olan kekik plantasyonlarını yenilemek, (6) çiçeklenme başında veya en geç çiçeklenme ortasında biçim yapılarak yaprak ve uçucu yağ verimini artırmaktır. Yörede kuru kekik sapları daha çok yakacak olarak değerlendirilmektedir. Oysa kuru kekik sapları ufalanarak hayvan yemlerine karıştırılıp antibiyotik etkisinden faydalanılabilir. Ayrıca yine ufalandıktan sonra fakir tarım topraklarına organik madde kazandırmak için de katılabilir.

8 Denizli ilinde yetiştirilen kekik bitkilerinin fideleri yabani kekik populasyonlarından toplanan tohumlardan elde edildiği için genetik olarak önemli farklılıklar olabilmektedir. Örneğin Origanun onites in karvakrol ve linalool tipleri karışık olarak bulunabilmektedir. Ayrıca Origanum onites tarlalarında Origanum vulgare, Origanum spyleum ve Thymbra spicata türerine ait bitkilere rastlanabilmektedir. Bu türler Origanum onites e göre daha düşük oranlarda karvakrol (%60-85), ancak daha yüksek oranlarda γ-terpinen (%5-20) içermektedir. Bu nedenle bu genetik karışıklığı önlemek için yörede Ceylan-2002 ve Tayşi-2002 gibi tescilli Origanum onites çeşitlerinin yetiştirilmesi gerekmektedir. Genel olarak kekik tarımının yapıldığı topraklarda en azından 3-4 yılda bir defa dekar başına 3-4 ton ahır gübresi atılması, her yıl dekara saf madde üzerinden 5 kg N ve 5 kg fosfor düşecek şekilde gübreleme yapılması, daha çok amonyum sülfat, triple süper fosfat ve mono amonyum fosfat gibi toprak alkaliliğini düşürmeye yardımcı olan gübreleri tercih etmek fayda sağlayabilir. Her ne kadar kekiğe özgü ruhsatlı bir herbisit yoksa da, bazı üreticiler sonbaharda Trifluralin terkipli, kış sonrası Paraquat terkipli herbisitler uygulayarak yabancı otlarla mücadele etmektedir. Ancak ihracatta "pestisit kalıntısı" sorunu nedeniyle yabancı otlarla mücadelede herbisitler yerine kültürel ve mekanik yöntemlerle mücadele yapılması gerekmektedir. Mutlaka yörede en uygun dikim zamanı, dikim sıklığı, biçim zamanı, biçim yüksekliği, ekonomik verim yaşı, gübre çeşidi ve miktarı, gübreleme zamanı, sulama suyu miktarı ve şekli gibi tarımsal uygulamalara dönük çiftçi katılımlı tarla denemelerinin yürütülmesine ve elde edilen sonuçların hızla üreticilere uygulatılmasına gereksinim vardır. Kekik üreticileri tarımsal mekanizasyon konusunda önemli sorunlar yaşamaktadır. Verim ve kaliteyi artıracak şekilde kekiğe özgü geliştirilmiş fide dikim makineleri, kekik biçim makineleri ve kekik harman makinelerine ihtiyaç vardır. Özellikle kurutma ve sterilizasyon gibi biçim sonrası uygulamalarda da önemli eksiklikler ve uygulama hataları göze çarpmaktadır. Biçilen kekiğin kendine has kokusunu ve rengini koruması için direkt güneş altında uzun süre bekletilmemelidir. Bunun için üstü kapalı, yanlardan havalandırılabilir ve altı beton olan kurutma ve harmanlama mekanlarına gereksinim vardır. Gelişigüzel köy meydanlarında, toprak yollar üzerinde, her türlü araç ve hayvan trafiğinin geçtiği yerlerde yapılan kurutma ve harmanlama (saptan yaprağın ayrılması işlemi) elde edilen üründe yabancı madde, böcek ve mikroorganizma bulaşıklığını artırmakta, dünya pazarlarında Türk kekiğine olan imajı zedelemektedir (ASTA standartlarına göre işlenmemiş kekik yaprağı içerisinde ölü böcek sayısı en fazla 4 adet/kg olmalı, yabancı madde ve böcek parçaları ağırlık olarak %1'i geçmemelidir). Bu nedenle, önemli kekik üretim merkezlerinde ivedilikle modern kurutma, ayıklama, sınıflandırma, ambalajlama ve sterilizasyon işlemlerinin yapılacağı entegre tesislerin faaliyete geçirilmesi gerekmektedir. Kekik gibi organik (ekolojik) tarıma çok uygun olan bir ürünün organik sertifikalı üretimine geçilmesi ve kekik borsasının oluşturulması gibi konularda da yoğun çaba harcanmalıdır. Kısaca, son 20 yılda sadece Türkiye nin değil aynı zamanda dünyanın da en önemli kekik üretim merkezi konumuna gelmiş olan Denizli ilinde, tarladan tüketiciye kadar bütün aşamaları kontrol altında tutulduğu sürdürülebilir bir üretim modeline veya organizasyonuna geçilmesi sektörün geleceği açısından önemli görülmüştür. Teşekkür: Bu araştırmaya destek veren İnan Tarım Ürünleri Ticaret in sahibi Sayın Abdullah İNAN a, toprak analizlerinde teknik desteklerinden dolayı Eğirdir Meyvecilik Araştırma İstasyonu Müdürlüğü ne ve Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Besleme Bölümü ne teşekkür ederiz.

9 5. KAYNAKLAR Arabacı, O., İzmir Kekiği (Origanum onites L.) nin Yetiştirme Tekniği ve Kalite Özellikleri Üzerinde Araştırma. EÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri ABD Doktora Tezi, İzmir. Başer, K.H.C., Essential oils of Anatolian Lamiaceae: A profile. Acta Horticulturae 333: Başer, K.H.C., Essential oils of Lamiaceae from Turkey: Recent results. Lamiales Newsletter 3:6-11. Baydar, H., Isparta koşullarında İzmir kekiğinin (Origanum onites L.) verimi ve uçucu yağ kalitesi üzerine araştırmalar. SDÜ Fen Bilimleri Dergisi 6 (2): Baydar, H., Yayla kekiği (Origanum minutiflorum O. Schwarz et P.H. Davis)'nde farklı toplama zamanlarının uçucu yağ içeriği ve uçucu yağ bileşenleri üzerine etkisi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 18 (2): Baydar, H. ve İ. Erdal, Bitki büyüme düzenleyicilerinin İzmir kekiğinin (Origanum onites L.) yaprak kalitesine etkisi. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi 10 (1): 9-13 Baydar, H., Karadoğan, T. ve H. Özçelik, Göller yöresinde yayılış gösteren kekik (Origanum, Thymus, Satureja ve Thymbra sp.) türlerinin belirlenmesi ve uçucu yağ özelliklerinin saptanması. Türkiye VIII. Tarla Bitkileri Kongresi, Ekim 2009, Hatay. Baydar, H., O. Sağdiç, G. Özkan ve T. Karadoğan, Antibacterial activity and composition of essential oils from Origanum, Thymbra and Satureja species with commercial importance in Turkey. Food Control, 15: Kacar, B., Toprak Analizleri. Nobel Yayınları, Ankara. Kokkini, S., Taxonomy,diversity and distribution of Origanum species, in Proceedings of the IPGRI International Workshopon Oregano, CIHEAM, ed. by Padulosi S, Valenzano, Bari, Italy, 8 12 May 1996, pp Özgüven, M., Schneider, M. and R. Marquard, Yield and quality aspect of Origanum wild species collected in the Çukurova region of Turkey, in Proceedings of the International Symposium on Breeding Research on Medicinal and Aromatic Plants, Quedlinburg, Germany, 30 June 4 July pp Özgüven, M. and E. Stahl-Biskup, Ecological and ontogenetical variation in essential oil of Origanum vulgare L., in 37th Annual Congress on Medicinal Plant Research, Society of Medicinal Plant Research, Braunschweig, 5 9 September Özkan, G., Baydar, H., and S. Erbaş The influence of harvest time on essential oil composition, phenolic constituents and antioxidant properties of Turkish oregano (Origanum onites L.). Journal of the Science of Food and Agriculture 90: Yaldız, G., Şekeroglu, N., Özgüven, M. and M. Kirpik, Seasonal and diurnal variability of essential oil and its components in Origanum onites L. grown in the ecological conditions of Çukurova. Grasasy Aceites 56:

Farklı Sıra Arası ve Sıra Üzeri Mesafelerinin Kekik (Origanum vulgare var. hirtum) de Verim ve Verim Öğeleri Üzerine Etkisi

Farklı Sıra Arası ve Sıra Üzeri Mesafelerinin Kekik (Origanum vulgare var. hirtum) de Verim ve Verim Öğeleri Üzerine Etkisi TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ 2006, 12 (3) 246-251 ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ Farklı Sıra Arası ve Sıra Üzeri Mesafelerinin Kekik (Origanum vulgare var. hirtum) de Verim ve Verim Öğeleri Üzerine Etkisi

Detaylı

BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİ

BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİ BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİ HAZIRLAYAN YALÇIN YILMAZ ZİRAAT MÜHENDİSİ UZMAN TARIM DANIŞMANI Ülkemizde buğday yaklaşık 9.5 milyon hektar alanda ekilmekte, üretimde yıldan yıla değişmekle birlikte 20 milyon ton

Detaylı

Araştırma Makalesi. Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 27 (1): (2013) 8-13 ISSN:

Araştırma Makalesi.  Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 27 (1): (2013) 8-13 ISSN: Araştırma Makalesi http://stgbd.selcuk.edu.tr/stgbd Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 27 (1): (2013) 8-13 ISSN:1309-0550 Konya Ekolojik Şartlarında Yetiştirilen İzmir Kekiğinde

Detaylı

DEĞĐŞĐK AZOT DOZLARININ FLORADAN TOPLANAN KARABAŞ KEKĐK (Thymbra spicata var. spicata L.) in BAZI AGRONOMĐK VE KALĐTE ÖZELLĐKLERĐ ÜZERĐNE ETKĐSĐ

DEĞĐŞĐK AZOT DOZLARININ FLORADAN TOPLANAN KARABAŞ KEKĐK (Thymbra spicata var. spicata L.) in BAZI AGRONOMĐK VE KALĐTE ÖZELLĐKLERĐ ÜZERĐNE ETKĐSĐ ANADOLU, J. of AARI 13 (1) 2003, 132-141 MARA DEĞĐŞĐK AZOT DOZLARININ FLORADAN TOPLANAN KARABAŞ KEKĐK Süleyman KIZIL Özlem TONÇER Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Diyarbakır/TURKEY

Detaylı

SOĞAN YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ:

SOĞAN YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ: SOĞAN YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ: Soğan insan beslenmesinde özel yeri olan bir sebzedir. Taze veya kuru olarak tüketildiği gibi son yıllarda kurutma sanayisinde işlenerek bazı yiyeceklerin hazırlanmasında da

Detaylı

KEKİK Rasim ÇETİNER 1

KEKİK Rasim ÇETİNER 1 KEKİK Rasim ÇETİNER 1 GİRİŞ: Kekik önemli ihraç ürünlerimizden biridir. Türkiye dünya kekik ticaretinin yaklaşık %70 ini elinde tutmaktadır. Türkiye de kekik olarak tanımlanan Lamiaceae familyasına ait

Detaylı

Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 21 (42): (2007) 43-48

Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 21 (42): (2007) 43-48 www.ziraat.selcuk.edu.tr/dergi Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 21 (42): (2007) 43-48 KÜLTÜRE ALINAN ADAÇAYI(Salvia halophila Hedge) NIN BAZI AGRONOMİK VE KALİTE ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE GÜBRELERİN

Detaylı

Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize

Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale Ekrem Yüce Dr. Turgay Turna Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize Ali Kabaoğlu Safiye Pınar Özer Gökhan Tanyel ÇAYKUR Atatürk

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI KORUMA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI YEMLİK PANCAR (HAYVAN PANCARI)

Detaylı

unalkarik@gmail.com YABANCI DİL BİLGİSİ Yabancı Dil / Derecesi KPDS ÜDS TOEFL IELTS

unalkarik@gmail.com YABANCI DİL BİLGİSİ Yabancı Dil / Derecesi KPDS ÜDS TOEFL IELTS KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Ünvan Dr. Ünal KARIK Mühendis Dahili 451 E-mail Doğum Tarihi - Yeri unalkarik@gmail.com 16.07.1973-ERZİNCAN EĞİTİM BİLGİLERİ Doktora Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü-Tarla

Detaylı

İzmir Kekiğinde (Origanum onites L.) Farklı Sıklıkların Bazı Agronomik ve Kalite Özellikleri Üzerine Etkisinin Belirlenmesi

İzmir Kekiğinde (Origanum onites L.) Farklı Sıklıkların Bazı Agronomik ve Kalite Özellikleri Üzerine Etkisinin Belirlenmesi U.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi Sayı: 2 (2006) Cilt: 21 51 İzmir Kekiğinde (Origanum onites L.) Farklı Sıklıkların Bazı Agronomik ve Kalite Özellikleri Üzerine Etkisinin Belirlenmesi Oya KAÇAR 1 Erdinç GÖKSU

Detaylı

Ankara Ekolojik Koşullarında Sater (Satureja hortensis L) Bitkisinde Uçucu Yağ ve Bileşenlerinin Ontogenetik Varyabilitesinin Belirlenmesi

Ankara Ekolojik Koşullarında Sater (Satureja hortensis L) Bitkisinde Uçucu Yağ ve Bileşenlerinin Ontogenetik Varyabilitesinin Belirlenmesi Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi Katar ve ark, 2011 8(2 ) Ankara Ekolojik Koşullarında Sater (Satureja hortensis L) Bitkisinde Uçucu Yağ ve Bileşenlerinin Ontogenetik Varyabilitesinin Belirlenmesi D Katar

Detaylı

DEĞİŞİK AZOT DOZLARININ FLORADAN TOPLANAN KARABAŞ KEKİK (Thymbra spicata var. spicata) İN BAZI AGRONOMİK VE KALİTE ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİ

DEĞİŞİK AZOT DOZLARININ FLORADAN TOPLANAN KARABAŞ KEKİK (Thymbra spicata var. spicata) İN BAZI AGRONOMİK VE KALİTE ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİ DEĞİŞİK AZOT DOZLARININ FLORADAN TOPLANAN KARABAŞ KEKİK (Thymbra spicata var. spicata) İN BAZI AGRONOMİK VE KALİTE ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİ Süleyman KIZIL Özlem TONÇER Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi

Detaylı

Flue Cured Tütün Çeşidinde Farklı Potasyum Formlarının Kaliteye Etkisi

Flue Cured Tütün Çeşidinde Farklı Potasyum Formlarının Kaliteye Etkisi Flue Cured Tütün Çeşidinde Farklı Potasyum Formlarının Kaliteye Etkisi Mahmut Tepecik 1 M.Eşref İrget 2 ÖZET Düzce ili merkeze bağlı Otluoğlu köyünde çiftçi koşullarında yürütülen bu denemede K un farklı

Detaylı

KEMAL BAY OTEL'İN MUZ BAHÇESİNDE EM ( Efektif mikroorganizmalar ) UYGULAMALARI. Elde Edilen Sonuçlar Ve Gözlemler ( 03.09.2004 --04.02.

KEMAL BAY OTEL'İN MUZ BAHÇESİNDE EM ( Efektif mikroorganizmalar ) UYGULAMALARI. Elde Edilen Sonuçlar Ve Gözlemler ( 03.09.2004 --04.02. KEMAL BAY OTEL'İN MUZ BAHÇESİNDE EM ( Efektif mikroorganizmalar ) UYGULAMALARI Elde Edilen Sonuçlar Ve Gözlemler ( 03.09.2004 --04.02.2005 ) Bu Bölgede Naturem'in Akdeniz Bölge Bayii Albi Tarım Ve Hayvancılık

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.. TRIM VE KÖYİŞLERİ KNLIĞI KORUM VE KONTROL GENEL MÜÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESİL VE SERTİFİKSYON MERKEZİ MÜÜRLÜĞÜ TRIMSL EĞERLERİ ÖLÇME ENEMELERİ TEKNİK TLİMTI KOLZ (rassica napus oleifera L.) 2001 TRIMSL EĞERLERİ

Detaylı

Yağ Gülü Yetiştiriciliği

Yağ Gülü Yetiştiriciliği Meyvecilik Araştırma İstasyonu Müdürlüğü Yayın No: 45 Yayın Tarihi: 15.11.2011 Yağ Gülü Yetiştiriciliği Rafet SARIBAŞ, Hasan ASLANCAN Lütfen Dikkat!... Gül yağı, parfüm ve kozmetik sanayinin yanında antibakteriyel

Detaylı

Farklı Kökenli İstanbul Kekiği (Origanum vulgare subsp. hirtum L.) Populasyonlarında Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Araştırmalar1

Farklı Kökenli İstanbul Kekiği (Origanum vulgare subsp. hirtum L.) Populasyonlarında Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Araştırmalar1 Araştırma Makalesi (Research Article) Sezgin SANCAKTAROĞLU² Emine BAYRAM³ ¹ Sezgin SANCAKTAROĞLU nun aynı isimli doktora tezinden alınmıştır. ² Iğdır Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü,

Detaylı

DOĞADAN TARLAYA... KEKİK

DOĞADAN TARLAYA... KEKİK 22 DOĞADAN TARLAYA... KEKİK Dr. Ali Osman Sarı, Mehmet Altunkaya Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü aosari@tagem.gov.tr Giriş Türkiye bulunduğu coğrafya

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

ERİĞİN GÜBRELENMESİ. Verim Çağındaki Klasik Erik Bahçesinde Gübreleme. 20 kg iyi yanmış ahır gübresi (veya 4 kg leonardit veya 1 kg hümik asit),

ERİĞİN GÜBRELENMESİ. Verim Çağındaki Klasik Erik Bahçesinde Gübreleme. 20 kg iyi yanmış ahır gübresi (veya 4 kg leonardit veya 1 kg hümik asit), Değerli çiftçilerimiz; hiç şüphesiz en doğru gübreleme tavsiyeleri usulüne uygun olarak alınmış toprak ve yaprak örneklerinin tam teşekküllü laboratuarlarda yapılan analiz sonuçlarına göre yapılabilmektedir.

Detaylı

ÇİLEĞİN GÜBRELENMESİ

ÇİLEĞİN GÜBRELENMESİ Değerli çiftçilerimiz; hiç şüphesiz en doğru gübreleme tavsiyeleri usulüne uygun olarak alınmış toprak ve yaprak örneklerinin tam teşekküllü laboratuarlarda yapılan analiz sonuçlarına göre yapılabilmektedir.

Detaylı

BAZI KÜLTÜR BİTKİLERİNDE KLASİK GÜBRELERE İLAVETEN ÖZEL GÜBRELERİN KULLANILMASI

BAZI KÜLTÜR BİTKİLERİNDE KLASİK GÜBRELERE İLAVETEN ÖZEL GÜBRELERİN KULLANILMASI BAZI KÜLTÜR BİTKİLERİNDE KLASİK GÜBRELERE İLAVETEN ÖZEL GÜBRELERİN KULLANILMASI Değerli çiftçilerimiz; hiç şüphesiz en doğru gübreleme tavsiyeleri usulüne uygun olarak alınmış toprak ve yaprak örneklerinin

Detaylı

Tohum yatağının hazırlanması:

Tohum yatağının hazırlanması: Toprak isteği: Yem bezelyesi tüm baklagillerde olduğu gibi, özellikle yeterli kireç bulunan ve PH değeri 6,5-7 olan toprakları sever. PH değeri 6-8 aralığında olan topraklarda da ekimi yapılabilir. Bu

Detaylı

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER Dünya üzerinde çay bitkisi, Kuzey yarımkürede yaklaşık 42 0 enlem

Detaylı

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ Yulafın Kökeni Yulafın vatanını Decandolle Doğu Avrupa ve Tataristan; Hausknecht ise orta Avrupa olduğunu iddia etmektedir. Meşhur tasnifçi Kornicke ise Güney Avrupa ve Doğu Asya

Detaylı

: Menşe Adı : Kale Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı Başvuru Sahibinin Adresi : Hükümet Konağı Kale/DENİZLİ Ürünün Adı

: Menşe Adı : Kale Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı Başvuru Sahibinin Adresi : Hükümet Konağı Kale/DENİZLİ Ürünün Adı Koruma Tarihi : 18.12.2008 Başvuru No : C2008/049 Coğrafi İşaretin Türü Başvuru Sahibi : Menşe Adı : Kale Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı Başvuru Sahibinin Adresi : Hükümet Konağı

Detaylı

DOMATESİN GÜBRELENMESİ

DOMATESİN GÜBRELENMESİ Değerli çiftçilerimiz; hiç şüphesiz en doğru gübreleme tavsiyeleri usulüne uygun olarak alınmış toprak ve yaprak örneklerinin tam teşekküllü laboratuarlarda gerçekleştirilen analiz sonuçlarına göre yapılabilmektedir.

Detaylı

ELMANIN GÜBRELENMESİ

ELMANIN GÜBRELENMESİ Değerli çiftçilerimiz; hiç şüphesiz en doğru gübreleme tavsiyeleri usulüne uygun olarak alınmış toprak ve yaprak örneklerinin tam teşekküllü laboratuarlarda yapılan analiz sonuçlarına göre yapılabilmektedir.

Detaylı

Ege Sahil Kuşağına Uygun Kavuzsuz Yulaf Çeşidinin Geliştirilmesi Beslenme Yaklaşımı

Ege Sahil Kuşağına Uygun Kavuzsuz Yulaf Çeşidinin Geliştirilmesi Beslenme Yaklaşımı Ege Sahil Kuşağına Uygun Kavuzsuz Yulaf Çeşidinin Geliştirilmesi Beslenme Yaklaşımı 07.10.2016 Özge YILDIZ Gıda Yük. Müh. Aydın İMAMOĞLU, Seda PELİT Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü İzmir Proje:

Detaylı

FARK NEREDE? Aynı koşullar içinde, verim neden farklıdır? Topraklar arasında farklılıklar nelerdir ve nasıl bulunur?

FARK NEREDE? Aynı koşullar içinde, verim neden farklıdır? Topraklar arasında farklılıklar nelerdir ve nasıl bulunur? FARK NEREDE? Aynı koşullar içinde, verim neden farklıdır? Topraklar arasında farklılıklar nelerdir ve nasıl bulunur? FARKLAR, HANGİ YÖNTEMLER İLE BULUNUR. Bilimsel yöntemleri kullanmadan farkları bulmak,

Detaylı

Kabak Çekirdeği Kabuğu ve Pirolizinin Buğday ın Gelişimi ve Bitki Besin Elementi. İçeriklerine Etkisi EMRE CAN KAYA

Kabak Çekirdeği Kabuğu ve Pirolizinin Buğday ın Gelişimi ve Bitki Besin Elementi. İçeriklerine Etkisi EMRE CAN KAYA Kabak Çekirdeği Kabuğu ve Pirolizinin Buğday ın Gelişimi ve Bitki Besin Elementi EMRE CAN KAYA NAZLI ZEYNEP ARIÖZ AYŞENUR ŞAHIN ABDULLAH BARAN İçeriklerine Etkisi 1. GİRİŞ Tarımda kimyasal girdilerin azaltılması

Detaylı

BUĞDAY (Triticum spp.) Buğdayda Toprak Hazırlığı:

BUĞDAY (Triticum spp.) Buğdayda Toprak Hazırlığı: BUĞDAY (Triticum spp.) Buğdayda Toprak Hazırlığı: Toprak işlemenin sebebi, tohumların uygun çimlenme ve çıkış ortamını hazırlamak; su kaybını en aza indiren, toprağın yapısını en az bozan, erozyonu önemli

Detaylı

ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR

ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR GİRİŞ Solanaceae familyasına ait olduğu bilinen patatesin Güney Amerika`nın And Dağları nda doğal olarak yetiştiği; 16. yüzyılın ikinci yarısında

Detaylı

TARIM SİSTEMLERİ 3. Nemli Tarım

TARIM SİSTEMLERİ 3. Nemli Tarım NEMLİ TARIM TARIM SİSTEMLERİ 3 Nemli Tarım Nemli Tarım Yağan yağışlarla gelen su, evaporasyon ve transpirasyonla harcanan sudan fazla olur ise böyle yerlere nemli bölgeler denir. Bu bölgelerde uygulanan

Detaylı

BROKKOLİ (Brassica oleracea var. italica)

BROKKOLİ (Brassica oleracea var. italica) BROKKOLİ (Brassica oleracea var. italica) SİSTEMATİKTEKİ YERİ Takım: Brassicales Familya: Brassicaceae Cins: Brassica Tür: B. oleracea var. italica SAĞLIK VE BESLENME YÖNÜNDEN Brokkoli, A ve C vitamini,

Detaylı

YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ

YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA ANABİLİM

Detaylı

RULO ÇİM ÜRETİMİ DR TOHUMCULUK 2013

RULO ÇİM ÜRETİMİ DR TOHUMCULUK 2013 RULO ÇİM ÜRETİMİ DR TOHUMCULUK 2013 TOPRAK İyi drenajlı, Kumlu ve hafif killi, Ayrık türleri,tarla sarmaşığı,darıcan gibi yabani otlardan ari olmalı. İyi kaliteli yer altı suyu veya yakınında akarsu bulunmalı.

Detaylı

GÜBRE TAVSİYELERİ Gübrelemenin Amacı, - Önce Toprak Analizi - Usulüne Uygun Toprak Örneği Alma

GÜBRE TAVSİYELERİ Gübrelemenin Amacı, - Önce Toprak Analizi - Usulüne Uygun Toprak Örneği Alma GÜBRE TAVSİYELERİ Gübrelemenin Amacı, Toprakta eksikliği tespit edilen bitki besin maddelerini toprağa ilave etmek suretiyle, mümkün olduğu kadar yüksek bir bitkisel üretim ve kaliteli ürün elde etmektir.

Detaylı

Nutrient Contents of Runner Plants of Some Strawberry Cultivars Grown Under Open Field and Protected Cultivation Conditions

Nutrient Contents of Runner Plants of Some Strawberry Cultivars Grown Under Open Field and Protected Cultivation Conditions YYÜ TAR BİL DERG (YYU J AGR SCI) 2012, 22 (1):1-6 Geliş Tarihi (Received): 09.03.2011 Kabul Tarihi (Accepted): 10.10.2011 Araştırma Makalesi/Research Article (Original Paper) Örtü Altı ve Açık Arazi Koşullarında

Detaylı

zeytinist

zeytinist 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 KALSİYUM

Detaylı

Taksonomi. Familya: Compositea Tür : Cichorium endive Çeşit : Cichorium intybus (witloof)

Taksonomi. Familya: Compositea Tür : Cichorium endive Çeşit : Cichorium intybus (witloof) Taksonomi Familya: Compositea Tür : Cichorium endive Çeşit : Cichorium intybus (witloof) Anavatanı Hindistan Türkmenistan Baykal Gölü Çevresi Sibirya D.Akdeniz Türkiye Ülkemizde Şikori Akdeniz Böglesinde

Detaylı

Biberiye (Rosmarinus Officinalis) Bitkisinin Fiziko-Mekanik Özelliklerine Nem İçeriğinin Etkisi

Biberiye (Rosmarinus Officinalis) Bitkisinin Fiziko-Mekanik Özelliklerine Nem İçeriğinin Etkisi Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpasa University http://ziraatdergi.gop.edu.tr/ Araştırma Makalesi/Reseach Article JAFAG ISSN: 1300-2910 E-ISSN:

Detaylı

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi. Đmge Đ. TOKBAY. Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi. Đmge Đ. TOKBAY. Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı iii ÖZET Yüksek Lisans Tezi AYDIN EKOLOJĐK KOŞULLARINDA FARKLI EKĐM ZAMANI VE SIRA ARALIĞININ ÇEMEN (Trigonella foenum-graecum L.) ĐN VERĐM VE KALĐTE ÖZELLĐKLERĐNE ETKĐSĐ Đmge Đ. TOKBAY Adnan Menderes

Detaylı

TÜRKİYE DE MISIR TARIMINDA SON GELİŞMELER VE ÇEŞİDİN ETKİSİ. Burhan KARA

TÜRKİYE DE MISIR TARIMINDA SON GELİŞMELER VE ÇEŞİDİN ETKİSİ. Burhan KARA TÜRKİYE DE MISIR TARIMINDA SON GELİŞMELER VE ÇEŞİDİN ETKİSİ Burhan KARA Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü-Isparta Giriş İletişim: burhankara@sdu.edu.tr, Tel: 0246 211

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE,

Detaylı

KAYISININ GÜBRELENMESİ

KAYISININ GÜBRELENMESİ Değerli çiftçilerimiz; hiç şüphesiz en doğru gübreleme tavsiyeleri usulüne uygun olarak alınmış toprak ve yaprak örneklerinin tam teşekküllü laboratuarlar da yapılan analiz sonuçlarına göre yapılabilmektedir.

Detaylı

ORGANİK SIVI GÜBRE GRUBU

ORGANİK SIVI GÜBRE GRUBU ORGANİK SIVI GÜBRE GRUBU TERRA FARM ORGANİK SIVI GÜBRE GRUBU ÜRÜNLERİN ORAN VE İÇERİK BİLGİLERİ BİR SONRAKİ SAYFADA VERİLMİŞTİR. Verilen değerler ürünlerimizde bulunan minimum değerlerdir Ürün İçerik Toplam

Detaylı

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı Anadolu dan, önce Suriye ve Filistin e sonrasında buradan da Çin ve Hindistan a yayılmıştır. Dünya kuru incir üretimine

Detaylı

ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ. GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN

ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ. GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN Toprak İsteği Derin Kumlu- tınlı Kısmen kireç içeren Süzek topraklar İdeal toprak Kuru koşullarda Tabanda su tutabilen killi topraklar daha verimli

Detaylı

ZBB306 KODLU SÜS BİTKİLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ DERSİ NOTLARI. Doç.Dr. Soner KAZAZ

ZBB306 KODLU SÜS BİTKİLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ DERSİ NOTLARI. Doç.Dr. Soner KAZAZ ZBB306 KODLU SÜS BİTKİLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ DERSİ NOTLARI Doç.Dr. Soner KAZAZ Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü 06110-Ankara skazaz@ankara.edu.tr GERBERA YETİŞTİRİCİLİĞİ-1 Anavatanı

Detaylı

S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 18 (33): (2004) 17-22

S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 18 (33): (2004) 17-22 S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 18 (33): (2004) 17-22 KONYA YÖRESİNDE FARKLI EKİM ZAMANLARINDA YETİŞTİRİLEN BAZI HAVUÇLARDA KALİTE Tahsin SARI 1 Mustafa PAKSOY 2 1 Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü,

Detaylı

TANIMI VE ÖNEMİ Susam dik büyüyen tek yılık bir bitkidir. Boyu ( cm) ye kadar uzayabilir. Gövdeler uzunlamasına oluklu (karıklıdır) ve sık tüylü

TANIMI VE ÖNEMİ Susam dik büyüyen tek yılık bir bitkidir. Boyu ( cm) ye kadar uzayabilir. Gövdeler uzunlamasına oluklu (karıklıdır) ve sık tüylü SUSAM HASADI TANIMI VE ÖNEMİ Susam dik büyüyen tek yılık bir bitkidir. Boyu (30-125 cm) ye kadar uzayabilir. Gövdeler uzunlamasına oluklu (karıklıdır) ve sık tüylüdür. Ülkemizde tarımı yapılan yağ bitkileri

Detaylı

AÇIK TARLADA DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ

AÇIK TARLADA DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ AÇIK TARLADA DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ: Domates ülkemizde en çok üretilen ve tüketilen sebzedir. Dünyada taze olarak, yemeklerde diğer sebzelerle pişirilerek, dayanıklı domates suyu, konsantre domates

Detaylı

4. Hafta Bahçe bitkilerinin ekolojik istekleri: İklim ve toprak faktörleri, yer ve yöney

4. Hafta Bahçe bitkilerinin ekolojik istekleri: İklim ve toprak faktörleri, yer ve yöney 4. Hafta Bahçe bitkilerinin ekolojik istekleri: İklim ve toprak faktörleri, yer ve yöney BAHÇE BİTKİLERİNİN EKOLOJİK İSTEKLERİ Bitkide büyüme ve gelişme, bitkisel üretimde çeşitlilik Bitkinin genetik yapısı

Detaylı

Farklı Azot ve Fosfor Dozlarının Ak Üçgül (Trifolium repens L.) de Ot ve Tohum Verimi ile Bazı Verim ve Kalite Komponentleri Üzerine Etkileri

Farklı Azot ve Fosfor Dozlarının Ak Üçgül (Trifolium repens L.) de Ot ve Tohum Verimi ile Bazı Verim ve Kalite Komponentleri Üzerine Etkileri Ulud. Üniv. Zir. Fak. Derg., (2002) 16(2): 127-136 Farklı Azot ve Fosfor Dozlarının Ak Üçgül (Trifolium repens L.) de Ot ve Tohum ile Bazı Verim ve Kalite Komponentleri Üzerine Etkileri Mehmet SİNCİK*

Detaylı

YERFISTIĞI (Arachis hypogaea L.) YETİŞTİRİCİLİĞİNDE FARKLI ÇEŞİTLER VE SIRA ÜZERİ MESAFELERE GÖRE TEK VE ÇİFT SIRALI EKİM YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YERFISTIĞI (Arachis hypogaea L.) YETİŞTİRİCİLİĞİNDE FARKLI ÇEŞİTLER VE SIRA ÜZERİ MESAFELERE GÖRE TEK VE ÇİFT SIRALI EKİM YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Türkiye 10. Tarla Bitkileri Kongresi, Konya-2013, Kitap2, sayfa 350-357 YERFISTIĞI (Arachis hypogaea L.) YETİŞTİRİCİLİĞİNDE FARKLI ÇEŞİTLER VE SIRA ÜZERİ MESAFELERE GÖRE TEK VE ÇİFT SIRALI EKİM YÖNTEMLERİNİN

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

Umbelliferae. Daucus carota L. (HAVUÇ) Apium graveolens var. dulce (YAPRAK KEREVİZİ) Apium graveolens var. rapaceum (KÖK KEREVİZİ) Anethum graveolens

Umbelliferae. Daucus carota L. (HAVUÇ) Apium graveolens var. dulce (YAPRAK KEREVİZİ) Apium graveolens var. rapaceum (KÖK KEREVİZİ) Anethum graveolens Umbelliferae Daucus carota L. (HAVUÇ) Apium graveolens var. dulce (YAPRAK KEREVİZİ) Apium graveolens var. rapaceum (KÖK KEREVİZİ) Anethum graveolens (DEREOTU) Foeniculum vulgare (REZENE) Petroselinum crispum

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI KORUMA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI NOHUT (Cicer arietinum L.) MERCİMEK

Detaylı

zeytinist

zeytinist 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 Potasyum:

Detaylı

AYVANIN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN

AYVANIN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN AYVANIN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN Ayvanın İklim İstekleri Ayva bir ılıman iklim meyve türüdür. Kışın yapraklarını dökerek dinlenmeye girer. Ilıman deniz ikliminden hoşlanır.

Detaylı

TIBBĠ VE AROMATĠK BĠTKĠLERĠN KULLANIM ALANLARI, TIBBĠ ADAÇAYI (Salvia officinalis L.) VE ÜLKEMĠZDE KEKĠK ADIYLA BĠLĠNEN TÜRLERĠN YETĠġTĠRME TEKNĠKLERĠ

TIBBĠ VE AROMATĠK BĠTKĠLERĠN KULLANIM ALANLARI, TIBBĠ ADAÇAYI (Salvia officinalis L.) VE ÜLKEMĠZDE KEKĠK ADIYLA BĠLĠNEN TÜRLERĠN YETĠġTĠRME TEKNĠKLERĠ Tıbbi Ve Aromatik Bitkilerin Kullanım Alanları,Tıbbi Adaçayı (salvia officinalis l.) Ve Ülkemizde Kekik Adıyla Bilinen Türlerin Yetiştirme Teknikleri TIBBĠ VE AROMATĠK BĠTKĠLERĠN KULLANIM ALANLARI, TIBBĠ

Detaylı

Türkiye`de Hububat Alanları

Türkiye`de Hububat Alanları BUĞDAY DOSYASI Türkiye, birçok ürünün yetiştirilmesine imkan veren iklim ve ekolojik özellikleri nedeniyle tarımsal üretim açısından avantajlı bir ülke olup, toplam istihdamın %24,6`sı tarım sektöründe

Detaylı

Archived at http://orgprints.org/21162

Archived at http://orgprints.org/21162 MARMARA BÖLGESİNDE BAZI BİTKİ BESLEME UYGULAMALARININ ORGANİK MEYVE YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KULLANIMI (ÇİLEK) Dr. Burhan ERENOĞLU 1 burhanerenoglu@hotmail.com, Dr. Erol YALÇINKAYA 1 erolyalcinkaya@gmail.com,

Detaylı

Ömer KILIÇ ve Eyüp BAĞCI Fırat Üniversitesi, Fen Ed. Fak. Biyoloji Bölümü, Elazıg ebagci@firat.edu.tr

Ömer KILIÇ ve Eyüp BAĞCI Fırat Üniversitesi, Fen Ed. Fak. Biyoloji Bölümü, Elazıg ebagci@firat.edu.tr Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Dergisi Science and Eng. J of Fırat Univ. 20 (1), 83-89, 2008 20 (1), 83-, 2008 Origanum vulgare L. subsp. gracile (C.Koch) Ietswaart nin Uçucu yağ Verimi, Kompozisyonu ve

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... I İÇİNDEKİLER...II ÖZ... III ABSTRACT... IV 1. GİRİŞ...1 2. LİTERATÜR ÖZETİ...3 3. MATERYAL VE YÖNTEM...6 4. BULGULAR...

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... I İÇİNDEKİLER...II ÖZ... III ABSTRACT... IV 1. GİRİŞ...1 2. LİTERATÜR ÖZETİ...3 3. MATERYAL VE YÖNTEM...6 4. BULGULAR... ÖNSÖZ Bu çalışma 1996 yılında projelendirilmiş olup İzmir kekiği ve adaçayında planlamaya ilişkin amenajman esaslarının ortaya konması ve bir örnek alanda bu esaslara dayalı amenajman planının yapılmasını

Detaylı

Neobioplus Nasıl Üretilir?

Neobioplus Nasıl Üretilir? Seperasyon Neobioplus Nasıl Üretilir? NH3, NH4, CH4, H2S Gibi Zararlı Bileşenlerin Giderimi Böcek Yumurta Yabancı Ot Tohum Giderimi Pelet Toz Hayvan Dışkıları Bitkisel Atıklar Anaerobik Ortamda Fermentasyon

Detaylı

İYİ TARIM UYGULAMALARI NASIL YAPILIR?

İYİ TARIM UYGULAMALARI NASIL YAPILIR? İYİ TARIM UYGULAMALARI HAKKINDA YÖNETMELİK: Yönetmelik metni uzun olduğundan adresinden ulaşılabilir. güncel yönetmelik hükümlerine Bakanlığımızın aşağıda veb Resmi Gazete Tarihi: 07.12.2010 Resmi Gazete

Detaylı

GÖREV YERLERİ(Tarih/Unvan/Kurum) 1996-2000 Araştırma Görevlisi Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi

GÖREV YERLERİ(Tarih/Unvan/Kurum) 1996-2000 Araştırma Görevlisi Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Unvan Arzu KÖSE Doktor Telefon 222-32403-00 E-mail Doğum Tarihi - Yeri arzu.kose @gthb.gov.tr Ankara-1972 EĞİTİM BİLGİLERİ Yüksek Lisans Akademik Birim/ Mezuniyet Yılı Lisans

Detaylı

Selçuk Tarım Bilimleri Dergisi

Selçuk Tarım Bilimleri Dergisi Selçuk Tar Bil Der, 3(2): 205-209 205 Selçuk Tarım Bilimleri Dergisi Ankara (Gölbaşı) Şartlarında Farklı Ekim Zamanlarında Yetiştirilen Kimyon (Cuminum cyminum L.)'un Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Detaylı

DUFED 4(2) (2015) 77-82

DUFED 4(2) (2015) 77-82 DUFED 4(2) (2015) 77-82 Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi dergi anasayfa: http://www.dufed.org Tek melez mısır genotiplerinin Diyarbakır şartlarındaki performanslarının belirlenmesi Determination

Detaylı

Erzurum İlinin Mekanizasyon Özellikleri

Erzurum İlinin Mekanizasyon Özellikleri Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Derg. 4 (2), 57-7, 29 ISSN : 13-936 Erzurum İlinin Mekanizasyon Özellikleri Sefa ALTIKAT Ahmet ÇELİK Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü, 2524 Erzurum

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Pamuk, Gossypium hirsutum L., Verim, Verim Unsurları, Lif Kalite Özellikleri

Anahtar Kelimeler: Pamuk, Gossypium hirsutum L., Verim, Verim Unsurları, Lif Kalite Özellikleri AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2005, 18(2), 245-250 AZERBAYCAN DA ELDE EDİLMİŞ BAZI MUTANT PAMUK (Gossypium hirsutum L.) ÇEŞİTLERİNİN ŞANLIURFA KOŞULLARINDA VERİM VE LİF KALİTE ÖZELLİKLERİNİN

Detaylı

B) Toprak İsteği Yoncanın en iyi yetiştiği topraklar; tınlı, kumlu-tınlı, kumu çok fazla

B) Toprak İsteği Yoncanın en iyi yetiştiği topraklar; tınlı, kumlu-tınlı, kumu çok fazla Yonca Tarımı Yurdumuzda adi yonca veya kısaca yonca olarak tanınan bu bitki, dünyada en çok yetiştirilen yem bitkisidir. Yem bitkilerinin kraliçesi olarak adlandırılan yonca, tarımı yapılan hemen tüm yem

Detaylı

zeytinist

zeytinist 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 Zeytin

Detaylı

GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları

GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları GİRİŞ Sulamanın amacı kültür bitkilerinin ihtiyacı olan suyun, normal yağışlarla karşılanmadığı hallerde insan eliyle toprağa verilmesidir. Tarımsal

Detaylı

Farklı Dikim Sıklıklarının Tarhun (Artemisia dracunculus L.) Bitkisinin Bazı Agronomik Özellikleri ve Uçucu Yağ Oranları Üzerine Etkileri

Farklı Dikim Sıklıklarının Tarhun (Artemisia dracunculus L.) Bitkisinin Bazı Agronomik Özellikleri ve Uçucu Yağ Oranları Üzerine Etkileri Tarım Bilimleri Dergisi Tar. Bil. Der. Dergi web sayfası: www.agri.ankara.edu.tr/dergi Journal of Agricultural Sciences Journal homepage: www.agri.ankara.edu.tr/journal Farklı Dikim Sıklıklarının Tarhun

Detaylı

Van Ekolojik Koşullarında Üretilen Çilek Fidelerinin Meyve Verim Özelliklerinin Belirlenmesi

Van Ekolojik Koşullarında Üretilen Çilek Fidelerinin Meyve Verim Özelliklerinin Belirlenmesi Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 1(2): 15-22, 2011 Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Iğdır University Journal

Detaylı

TARIMDAKİ GELİŞMELER

TARIMDAKİ GELİŞMELER TARIMDAKİ GELİŞMELER Tarımdaki Gelişmeler İlkçağ dan itibaren tarımdaki gelişmeler Avrupa da yaşanmaya başlamıştır. Romalıların Ortaçağ da uyguladığı ikili ekim sistemi. Üçlü ekim sistemi nin ortaya çıkışı

Detaylı

ARMUDUN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN

ARMUDUN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN ARMUDUN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN Armudun İklim İstekleri Armut bir ılıman iklim meyve türüdür. Elmaya göre soğuklara karşı daha az dayanıklıdır. Bu nedenle kuzey yarım

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ İLİNİN GENEL MEYVECİLİK DURUMU Mehmet SÜTYEMEZ*- M. Ali GÜNDEŞLİ" Meyvecilik kültürü oldukça eski tarihlere uzanan Anadolu'muz birçok meyve türünün anavatanı

Detaylı

ZBB306 KODLU SÜS BİTKİLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ DERSİ NOTLARI. Doç.Dr. Soner KAZAZ

ZBB306 KODLU SÜS BİTKİLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ DERSİ NOTLARI. Doç.Dr. Soner KAZAZ ZBB306 KODLU SÜS BİTKİLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ DERSİ NOTLARI Doç.Dr. Soner KAZAZ Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü 06110-Ankara skazaz@ankara.edu.tr KASIMPATI (KRZANTEM) YETİŞTİRİCİLİĞİ-1

Detaylı

Tohum Bahçeleri. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER

Tohum Bahçeleri. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER Tohum Bahçeleri Tohum bahçeleri irsel (genetik) bakımdan daha yüksek nitelikli tohum elde etmek üzere, bir anlamda damızlık olarak seçilen üstün ağaçlardan alınan aşı kalemleriyle aşılanan fidanlardan

Detaylı

Aydın İlindeki Bazı Süt Sağım Tesislerinin Teknik Özellikleri. Technical Properties of Some Milking Parlours in Aydın Province

Aydın İlindeki Bazı Süt Sağım Tesislerinin Teknik Özellikleri. Technical Properties of Some Milking Parlours in Aydın Province Aydın İlindeki Bazı Süt Sağım Tesislerinin Teknik Özellikleri Türker SARAÇOĞLU, Nurettin TOPUZ, Cengiz ÖZARSLAN Adnan Menderes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Makinaları Bölümü, Aydın turksar@hotmail.com

Detaylı

ŞEFTALİNİN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN

ŞEFTALİNİN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN ŞEFTALİNİN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN Şeftali bir ılıman iklim meyve türüdür. Kış mevsiminde dinlenmeye girer ve yapraklarını döker. Dünya üzerinde kış mevsiminde hava

Detaylı

Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 2(3): ,

Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 2(3): , Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 2: 290 296, 2015 TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.turkjans.com Bingöl Koşullarında Değişik Macar Fiği (Vicia

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.. TRIM VE KÖYİŞLERİ KNLIĞI KORUM VE KONTROL GENEL MÜÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESİL VE SERTİFİKSYON MERKEZİ MÜÜRLÜĞÜ TRIMSL EĞERLERİ ÖLÇME ENEMELERİ TEKNİK TLİMTI HŞHŞ (Papaver somniferum L.) 2005 İÇİNEKİLER Sayfa

Detaylı

The Effects of Different Phosphorous and Nitrogen Doses on the Yield and Quality of Fennel (Foeniculum vulgare Mill.) in Van Ecological Conditions

The Effects of Different Phosphorous and Nitrogen Doses on the Yield and Quality of Fennel (Foeniculum vulgare Mill.) in Van Ecological Conditions YYÜ TAR BİL DERG (YYU J AGR SCI) 2011, 21(1):19-27 Geliş Tarihi (Received):18.08.2010 Kabul Tarihi (Accepted):12.10.2010 Araştırma Makalesi/Research Article (Original Paper) Van Ekolojik Koşullarında Değişik

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

Elma Ağaçlarında Gübreleme

Elma Ağaçlarında Gübreleme Yayın No: 40 Yayın Tarihi: 15.11.2011 Elma Ağaçlarında Gübreleme Kadir UÇGUN, Hüseyin AKGÜL Lütfen Dikkat!.. Gübreleme, başarılı bir meyvecilik için gerekli uygulamalardan biridir ve yetiştiriciler tarafından

Detaylı

Türk Tarımı nda verimi ve kaliteyi arttırmak için Yerli organik kaynaklardan üretilen Organomineral gübre Hexaferm in kullanımı

Türk Tarımı nda verimi ve kaliteyi arttırmak için Yerli organik kaynaklardan üretilen Organomineral gübre Hexaferm in kullanımı Türk Tarımı nda verimi ve kaliteyi arttırmak için Yerli organik kaynaklardan üretilen Organomineral gübre Hexaferm in kullanımı Hexaferm, organomineral gübre olarak adlandırılan yeni nesil bir gübre cinsidir.

Detaylı

8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI

8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI 8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI 8.1. Ağaçlandırma: Bölgemiz imar planı içerisinde yeşil alan olarak ayrılan yerlerin çevre tanzimi ve ağaçlandırma çalışmaları kapsamında; 2009 yılı içerisinde

Detaylı

TIBBĐ VE AROMATĐK BĐTKĐLERĐN YETĐŞTĐRĐLMESĐ

TIBBĐ VE AROMATĐK BĐTKĐLERĐN YETĐŞTĐRĐLMESĐ MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE TIBBĐ VE AROMATĐK BĐTKĐLERĐN YETĐŞTĐRĐLMESĐ Harun YILMAZ 1 Gülçin KÜÇÜKÖZCÜ 1 Ebru TERZĐ 1 1 Pazaryeri Meslek Yüksekokulu

Detaylı

~_. TUBITAK. TÜRKiYE TARLA BiifıKiLERi ONGRESi 12-15 Eylül 2011 BURSA. CiLT II

~_. TUBITAK. TÜRKiYE TARLA BiifıKiLERi ONGRESi 12-15 Eylül 2011 BURSA. CiLT II ~_. ~ TÜRKiYE TARLA BiifıKiLERi ONGRESi 12-15 Eylül 2011 BURSA CiLT II TUBITAK Ankara Ekolojik Koşullarında Uçucu Yağ Parametrelerinin Kültüre Alınan Satureja hortensis L. Türünün Verim ve Araştırılması

Detaylı

GENEL BAKIŞ Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu'

GENEL BAKIŞ Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu' ORGANİK GÜBRE GENEL BAKIŞ Günümüzde yaklaşık 7 milyar insanın yaşadığı dünyada 1 milyardan fazla insan açlıkla mücadele etmektedir. Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu'nun belirlemelerine göre dünya nüfusunun

Detaylı

Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Bazı Koca Fiğ Genotiplerinin Verim ve Verim Unsurları

Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Bazı Koca Fiğ Genotiplerinin Verim ve Verim Unsurları TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.turkjans.com Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Bazı Koca Fiğ Genotiplerinin Verim ve Verim Unsurları a Seyithan

Detaylı

BROKOLĠ YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Gübreleme Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise ekim öncesinde dekara 1,5 lt gelecek şekilde Hum Elit

BROKOLĠ YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Gübreleme Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise ekim öncesinde dekara 1,5 lt gelecek şekilde Hum Elit BROKOLĠ YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Gübreleme Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise ekim öncesinde dekara 1,5 lt gelecek şekilde Hum Elit -18, 2-4 arasında ise 40 lt su ile Hum Elit 15 uygulaması

Detaylı

TARLA BİTKİLERİ MERKEZ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ TESCİL YILI:

TARLA BİTKİLERİ MERKEZ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ TESCİL YILI: COLFIORITO Başakları orta uzunlukta, kılçıklı ve beyaz 1000 tane ağırlığı 19.1-36.5 gr arasındadır. Yatmaya dayanımı iyidir. Kahverengi pas ve sarı pasa orta hassastır. DEMİR 2000 Sağlam saplı ve uzun

Detaylı

Gemlik Zeytini. Gemlik

Gemlik Zeytini. Gemlik Gemlik Meyve ve çekirdekleri orta irilikte olup % 29.9 oranında yağ içerir. Siyah sofralık olarak değerlendirilir. Meyveleri yağ bakımından zengin olduğundan sofralık kalite dışındaki taneler yağlık kolarak

Detaylı