ELEKTRONİK DEVRE ELEMANLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ELEKTRONİK DEVRE ELEMANLARI"

Transkript

1 1 ELEKTRONİK DEVRE ELEMANLARI

2 2

3 3 DİRENÇ ÖLÇÜMÜ

4 Dirençler ve Direnç Ölçümü Direnç kısaca elektrik akımına karşı gösterilen zorluk şeklinde tanımlanır. Birimi ohm dur ve ile gösterilir. Elektrik devrelerinde direnç aşağıdaki sembollerle temsil edilir. Sabit ve Ayarlı Direnç Sembolleri Dirençler elektrik devrelerinde enerji kaybına (I 2.R) ve gerilim düşümlerine (I.R) sebep olurlar. Dirençler elektrik devrelerinde üç şekilde kullanılır. Akım sınırlayıcı Gerilim bölücü 4 Yük

5 5

6 Dirençler imalat şekline göre Sabit değerli dirençler; karbon ve film yapıdadırlar Ayarlanabilir dirençler; potansiyometre ve trimpotlar Sabit değerli dirençler Ayarlanabilen dirençler Potansiyometre; direnç değeri sıfırdan maksimuma ayarlanabilir. Trimpotlardır; direnç değişimi üzerindeki vida ile ayarlanır. Potansiyometre ve trimpotlar 6

7 Sabit değerli dirençlerin dışında özel amaçlar için imal edilmiş; Sıcaklıkla (Termistörler - NTC ve PTC), Işık etkisiyle (LDR) Gerilimle (VDR) direnci ayarlanabilen dirençler vardır. Sıcaklık etkisiyle direnci değişen dirençler Termistörler, PTC; sıcaklıkla direnci doğrusal değişen NTC; sıcaklıkla direnci ters orantılı değişen direnç 7

8 Işık etkisiyle direnci değişen dirençler Foto Dirençler, LDR (Light Dependent Resistor) Aydınlıkta düşük, karanlıkta yüksek direnç gösterirler. Gerilimle direnç değeri değişen dirençler Varistörler, VDR (Voltage Dependent Resistor) Gerilim değeri çalışma voltajını geçtiğinde direnci hızlı bir şekilde düşerek akım çekmeye başlar 8 Metal Oksit Varistör Yüksek gerilim Varistörü

9 Dirençler üretilirken bazı özelliklere sahip olmaları beklenir. Kararlı olmalı zamanla değeri değişmemeli Sıcaklıkla direnç değeri değişmemeli Oksitlenme ve rutubetten etkilenmemeli İmalatı kolay ve maliyeti düşük olmalıdır. Dirençler kullanım yerine göre çeşitli şekillerde üretilirler. Bunlar; Karbon dirençler 9 Tek siyah band ile işaretlenen 0Ω değerli direnç

10 Tel sargılı dirençler Tel sarımlı Wattlı dirençler Sürgülü Reostalar 10

11 Karbon film dirençler: Direnç şerit şeklinde yalıtkan bir gövde üzerine sarılmıştır. İnce film dirençler: Cam veya silindirik çubuk üzerine saf karbon, metal, cam tozu karışımı, metal oksit, nikel karbon gibi değişik direnç maddeleri sprey şeklinde püskürtülerek elde edilir. Kalın film (cermet) dirençler: Seramik ve metal tozu karışımı bir yapıştırıcı ile hamur haline getirildikten sonra seramik bir gövdeye şerit halinde yapıştırılır ve yüksek sıcaklıktaki bir fırında pişirilerek direnç elde edilir. Bu yöntemle, hem sabit hem de ayarlı dirençler yapılmaktadır. Film dirençlerin toleransları %1-5 civarındadır Metal oksit dirençler: Film dirençlerden farklı olarak direnç maddesi karbon yerine oksit tabakası kullanılır. Metal film dirençler: Porselen gövde üzerine ince bir krom 11 nikel tabakası oluşturularak elde edilir.

12 Dirençlerin sağlamlık kontrolü Analog bir avometre veya ohmmetre ile direnç ölçümünde ölçü aleti uygun direnç konumuna alınarak sıfırlanır. Problar direnç uçlarına bağlanır. Ölçü aleti direnç üzerindeki değeri gösteriyorsa direnç sağlam demektir. Eğer değer farklı ise direnç bozulmuştur. İkinci bir yol olarak karbon direncin orta kısmı kararmışsa direnç aşırı akımdan dolayı bozulmuş demektir. Bu durumda direncin bir ayağı boşa alınır ve ohmmetre ile ölçülür. Eğer sıfır okunuyorsa direnç kısa devre, yüksek direnç okunuyorsa direnç açık devre olmuş demektir. Küçük değerli dirençler, sıfır ile 1 ohm arasındaki dirençler (ampermetre ve şönt dirençleri gibi); orta değerli dirençler 1 ile Ω (alıcıların dirençleri) arasındaki dirençler; yüksek değerli dirençler Ω dan büyük değerdeki dirençler için geçerli olan kavramlardır. 12

13 Direnç serisi Direnç değerleri Toleransı E %±20 E %±10 E %±5 E %±2 E %±1 E %±0,1 0,5 Direnç serileri 13

14 Direncin Fiziksel Boyutlarla İlişkisi İletkenin direnci fiziksel özellikleri ile değişir. Direnç, uzunlukla doğru, iletkenin kesitiyle ters orantılıdır. Ayrıca iletkenin direnci, yapıldığı gerecin cinsine de bağlıdır. Buna göre iletkenin direnci, R = ρ.l S şeklinde hesaplanabilir. R;İletkenin direnci (ohm), l; İletkenin uzunluğu (metre), S ; İletkenin kesiti (mm 2 ), ; İletkenin öz direnci (ohm mm 2 /metre) İletkenlik: Elektrik akımının geçişine gösterilen kolaylıktır. Özdirenç: Birim uzunluk(1m) ve kesitteki(1mm 2 ) iletkenin direncidir. Öz İletkenlik: Öz direncin tersine denir. Öz iletkenlik K ile gösterilir. Birimi S.m/mm 2 dir. Direnç öz iletkenlik cinsinden; R = l K.S şeklinde ifade edilir. 14

15 İletkenin Cinsi İletkenin Sembolü 20 C 'deki Öz Direnç (p) Ω.mm 2 /m 20 C'deki Öz İletkenlik (K) m/ω.mm 2 Gümüş Ag 0, ,5 Bakır Cu 0, Alüminyum Al 0, Wolfram W 0, Demir Fe 0,1 10 Platin Pt 0,11 9,1 Pirinç Cu + Zn 0,08 13 Krom-Nikel Ni+Cr+Mn+Fe 1,1 0,91 Bazı iletkenlerin öz direnç ve öz iletkenlikleri 15

16 Kesiti 1mm2 olan 50m uzunluğundaki bakır iletkeninin direnci 0,89ohm dur. Aynı kesitli iletkenin uzunluğu 100m olduğunda ise direnci 1,78ohm oluyor. Bu da iletkenin uzunluğu arttıkça direncinin de artacağı anlamına gelmektedir. İletkenin direnci, uzunluğu ile doğru orantılı değişir. Aynı uzunluğa sahip aynı cinsten iki iletkenden kesiti küçük olanın direnci büyüktür. İletkenin direnci, kesiti ile ters orantılı değişir. Aynı uzunluk ve kesite sahip iki iletkenden özdirenci büyük olanın direnci büyüktür. İletkenin direnci, özdirenci ile doğru orantılı değişir. (a) (b) (c) Direncin iletkenin boyu, kesiti ve cinsine göre değişimi 16

17 Kesit ve cinsleri aynı, boyları farklı iki iletken Boyları ve cinsleri aynı, kesitleri farklı iki iletken 17 Kesit ve cinsleri aynı, boyları farklı cins iki iletken

18 Örnek: Uzunluğu 150m, kesiti 2,5mm 2 olan bakır telin normal sıcaklıktaki (sıcaklık verilmemişse 20 0 C olarak alınır) direncini bulunuz. Bakırın öz direnci = 0,0178ohm.mm 2 /m, öz iletkenliği k = 56 S.m/mm 2 dir. İletkenin direnci R = ρ.l S = 0, ,5 = 1, 068Ω İkinci yol olarak öz iletkenlikten yararlanarak; R = l = 150 K.S 56.2,5 = 1, 068Ω 18

19 Örnek: Uzunluğu 100m olan kesiti 1,5-2,5 4 ve 6mm 2 lik bakır telin normal sıcaklıktaki (sıcaklık verilmemişse 20 0 C olarak alınır) direncini bulunuz. Bakırın öz direnci = 0,0178ohm.mm 2 /m, Öz iletkenliği k = 56 S.m/mm 2 dir. 1,5mm 2 lik iletkenin direnci R = ρ.l 2,5mm 2 lik iletkenin direnci 4mm 2 lik iletkenin direnci 6mm 2 lik iletkenin direnci S R = ρ.l S R = ρ.l S R = ρ.l S = 0, ,5 = 0, ,5 = 0, = 0, = 1, 187Ω = 0, 712Ω = 0, 448Ω = 0, 297Ω Hesaplamalardan da anlaşılacağı üzere sabit uzunluğa karşılık kesit artıkça direnç azalmaktadır. Direnç değişimi kesiti ile ters orantılıdır. 19

20 Örnek: 2,5mm 2 lik kesite sahip 5, 20, 45m uzunluğa sahip bakır tellerin normal sıcaklıktaki (sıcaklık verilmemişse 20 0 C olarak alınır) direncini bulunuz. Bakırın öz direnci = 0,0178ohm.mm 2 /m, Öz iletkenliği k = 56 S.m/mm 2 dir. 5m lik iletkenin direnci R = ρ.l 20m lik iletkenin direnci 45m lik iletkenin direnci S R = ρ.l S R = ρ.l S = 0, ,5 = 0, ,5 = 0, ,5 = 0, 0356Ω = 0, 1424Ω = 0, 3204Ω Hesaplamalardan da anlaşılacağı üzere sabit kesite karşılık uzunluk artıkça direnç artmaktadır. Direnç değişimi uzunluk ile doğru orantılıdır. 20

21 Örnek: Kesiti 4mm 2 ve direnci 5 olan alüminyum telin uzunluğunu bulunuz. = 0,0285 ohm.mm 2 /metre, K = 35S.m/mm 2 dir. R = ρ.l S R.S l = = 5.4 ρ 0,0285 = 701, 75m olarak bulunur. Örnek: Çapı 3mm ve uzunluğu 50Km olan bakırdan yapılmış bir hattın direncini hesaplayınız. Bakırın öz direnci =0,0178 ohm.mm 2 /m, öz iletkenliği k = 56S.m/mm 2 dir. Çapı bilinen bir iletkenin kesiti; S = π.d2 4 = π.32 4 = 7, 069 olarak bulunur. İletkenin direnci R = ρ.l S = 0, ,069 = 125, 902Ω 21

22 22 DİRENÇ BAĞLANTILARI

23 Seri Bağlantı Dirençlerin birbiri ardına eklenmesi ile elde edilen, devre akımının bütün devre elemanlarından geçtiği devreye denir. Tüm dirençlerin yerine geçecek tek dirence eşdeğer direnç veya toplam direnç denir. R T veya R eş şeklinde gösterilir. Seri devrede toplam direnç seri bağlı direnç sayısı ile artar. Birbiri ardınca bağlanan dirençler aritmetik toplanarak eşdeğer direnç bulunur. Eşdeğer direnç, R T = R 1 + R 2 + R R N şeklindedir. R1 R2 IR1 IR2 I U f 23

24 Paralel Bağlantı Dirençlerin karşılıklı uçlarının bağlanması ile oluşan devreye denir. Paralel bağlantıda toplam direnç azalır. Paralel bağlantıda eşdeğer direnç, direnç değerlerinin terslerinin toplamının tersine eşittir. Paralel dirençlerden oluşmuş bir devrede eşdeğer direnç paralel bağlı dirençlerin en küçüğünden küçüktür. Eşdeğer direnç, 1 = R T R 1 R 2 R N şeklindedir. U R1 UR1 R2 UR2 24

25 Sadece iki paralel direncin olduğu devrelerde eşdeğer direnç, paralel kollardaki dirençlerin çarpımının toplarına bölümüne eşittir. R T = R 1.R 2 R 1 +R 2 ile hesaplanabilir. RT R1 R2 25

26 Seri-Paralel (Karışık) Devre Hem paralel hem de seri bağlı dirençlerin bulunduğu devrelere karışık devre denir. Karışık devreler seri ve paralel devre özelliklerini gösterir. Karışık devre çözümlerinde devrenin seri ve paralel kısımları ayrı ayrı hesaplanarak sadeleştirme yapılır. Sadeleştirmeler sonucunda eşdeğer direnç bulunur. Şekildeki devrede R 2 ile R 3 birbirine paralel R 1 direncine seri bağlıdır. Devrenin eşdeğer direnci; R T = R 1 + R 2 R 3 IR2 R2 R T = R 1 + R 2.R 3 R 2 +R 3 dir. IR1 R1 IR3 R3 U1 U2 I U 26

27 27 DİRENÇLERİN OKUNMASI

28 Elektronik devrelerde kullanılan dirençler üzerindeki renk kodları sayesinde okunur. Aşağıdaki tabloda uluslararası standart direnç renk tablosu görülmektedir. Renk Siyah Kahverengi Kırmızı Turuncu Sarı Yeşil Mavi Mor Gri Beyaz Altın Rengi Gümüş Rengi Renksiz I ve II. Renklerin Rakam Değerleri Çarpım Rengi 1 = = = = = = = = = = ,1 = ,01 = 10-2 % Tolerans

29 Renk 1. band 2. band 3. band (çarpan) 4. band (tolerans) Isıl katsayısı Siyah yok Kahverengi ±1% (F) 100 ppm Kırmızı ±2% (G) 50 ppm Turuncu ppm Sarı ppm Yeşil ±0.5% (D) Mavi ±0.25% (C) Mor ±0.1% (B) Gri ±0.05% (A) Beyaz Altın 0.1 ±5% (J) Gümüş 0.01 ±10% (K) Boş ±20% (M) 29

30 Direnç tipi Karbon direnç İnce film dirençler Karbon Metal Metal kalın film (cermet) direnç Telli direnç Büyüklüğü 10Ω Ω 10Ω Ω 10Ω Ω 10Ω Ω 0,25Ω Ω Toleransı ± ± ± ± ± Maksimum gücü 250mW 250mW 500mW 500mW 2,5W Yükteki değer değişimi Maksimum dayanma gerilimi %10 %2 %1 %0,5 %1 150V 200V 350V 250V 200V Yalıtkanlık direnci 10 9 Ω 10¹ºΩ 10¹ºΩ 10¹ºΩ 10¹ºΩ Gerilim sabiti 2000ppm/V 100ppm/V 10ppm/V 10ppm/V 1ppm/V Çalışabildiği sıcaklık aralığı -40ºC +105ºC -40ºC +125ºC -55ºC +150ºC -55ºC +150ºC -55ºC +185ºC Sıcaklık sabiti ±1200 ppm/ºc ppm/ºc ±250 ppm/ºc ±100 ppm/ºc ±200ppm/ºC Gürültüsü 1 kw - 2µV/V, 10 MW - 1µV/V 0,1µV/V 0,1µV/V 0,01µV/V 6µV/V 30 Lehim etkisi %2 %0,5 %0,15 %0,15 %0,05

31 1. 1ppm = 10-6 Ω başına değişim miktarı. 2. Sıcaklık sabiti "+" ppm: Isındıkça artan direnç 3. Sıcaklık sabiti "-" ppm: Isındıkça azalan direnç Ppm: parts per million: Milyonda bir parçası Örneğin; saf karbon direncin: Sıcaklık sabiti ppm/ºC olup sıcaklığın her 1 artışında, direnci Ohm başına, 1200ppm=1200*10-6 =0,0012Ω azalmaktadır. 4. Sıcaklık sabiti "±" ppm: ısındıkça artan, 0ºC 'nin altında soğutulurken azalan direnç. Örneğin; Bakırın direnci -234 'te sıfır olmaktadır. 5. Gerilim sabiti: Dirence uygulanan gerilimin büyüklüğü oranında, direnci yukarıda verilen değer kadar düşmektedir. Örneğin; 150Ω'luk bir "karbon film dirence" 30V uygulandığında direnci 30*150*10-6 =0,0045Ω 31 kadar düşecektir.

32 Tolerans rengi verilmeyen dirençlerde tolerans %20 alınır. Yukarıdaki tablo 4 renk koduna sahip dirençler içindir. 5 renkli dirençlerde 1,2 ve 3. renkler rakam değerlerini 4. renk çarpım ve 5. renk tolerans rengini gösterir. 32

33 Bazı üreticiler renk kodu yazmak yerine direncin değerini yazmayı tercih etmektedirler. Tolerans olarak harf kodu kullanan üreticiler de mevcuttur. Direnci gösteren harfler: R = Ohm K = Kilo Ohm M = Mega Ohm Tolerans harfleri: F = ±%1 G = ±%2 J = ±%5 K = ±%10 M = ±%20 Endüstriyel tip gösterim Tolerans MIL Gösterim 5 ±5% J 2 ±20% M 1 ±10% K - ±2% G - ±1% F - ±0.5% D - ±0.25% C - ±0.1% B 33

34 Örnek: Aşağıda verilen direnç renk kodlarına göre direnç değerlerini yazınız. Yeşil Siyah Siyah Altın: 5 0 x 10 0 = 50 % 5 = 50R % 5 Beyaz Mor Mavi Gümüş: 9 7 x 10 6 = = 97M %10 = 97M % 10 Turuncu Mavi Sarı Yeşil Gümüş: x 10 5 = = 36,4M %10 = 36M4 %10 34

35 Kırmızı Kırmızı Sarı Sarı Renksiz: x 10 4 = = 2,24 M %20 = 2M24 %20 Kırmızı Gri Yeşil Altın Altın: x 10-1 = 28,5±%5Ω = 28R5 % 5 Yeşil Mavi Mavi Gümüş Gümüş: x 10-2 = 5,66±%10Ω = 5R66 %10 35

36 4 band renk kodlama örnekleri Katsayı = Mor (7), Yeşil (5) Çarpan = Kahverengi (1) Tolerans = Altın (%5) Direnç değeri = 75x10 1 = 750 % 5 Katsayı = Kahverengi (1), Siyah (0) Çarpan = Kahverengi (1) Tolerans = Gümüş (%10) Direnç değeri = 10x10 1 = 100 % 10 Katsayı = Beyaz (9), Kahverengi (1) Çarpan = Sarı (4) Tolerans = Altın (%5) Direnç değeri = 91x10 4 = 910 k % 5 Katsayı = Kahverengi (1), Gri (8) Çarpan = Kırmızı (2) Tolerans = Altın (%5) Direnç değeri = 18x10 2 = 1.8 k % 5 Katsayı = Kırmızı (2), Kırmızı (2) Çarpan = Sarı (4) Tolerans = Altın (%5) Direnç değeri = 22x10 4 = 220 % 5 36

37 5 band renk kodlama örnekleri Katsayı = Kahverengi (1), Siyah (0), Siyah (0) Çarpan = Kahverengi (1) Tolerans = Kahverengi (%1) Direnç değeri = 100x10 1 = 1 k % 1 Katsayı = Turuncu (3), Turuncu (3), Kırmızı (2) Çarpan = Kırmızı (2) Tolerans = Kahverengi (%1) Direnç değeri = 332x10 2 = 33.2 k % 1 Katsayı = Mavi (6), Gri (8), Kahverengi (1) Çarpan = Turuncu (3) Tolerans = Kahverengi (%1) Direnç değeri = 681x10 3 = 681 k % 1 6 band renk kodlama örnekleri Katsayı = Kahverengi (1), Siyah (0), Siyah (0) Çarpan = Gümüş (0.01) Tolerans = Kırmızı (%2) Sıcaklık katsayısı = Kahverengi (100 ppm) 37 Direnç değeri = 100x10-2 = 1 % 2

38 Yüzeye monte dirençler (SMD), sayısal değerleri bir kurala göre dirençlerin üzerinde basılı olduğu dirençlerdir. Bu teknolojide direnç değerleri için direnç üzerinde yazılı olan sayısal ilk iki rakam yan yana yazılır ve sonraki rakam çarpan sıfır değerini alır. Örneğin: "334" = 33 10,000 ohm = 330 kiloohm =330K "222" = ohm = 2.2 kiloohm =2K2 "473" = 47 1,000 ohm = 47 kiloohm =47K "105" = ,000 ohm = 1megaohm = 1M 38

39 Dirençler 100ohm dan küçük değerdedir. 100, 220, 470. Son rakam olan sıfır çarpım değeri olarak kaç sıfır yazılacağını belirtir. Örneğin; "100" = 10 1 ohm = 10 ohm = 10R "220" = 22 1 ohm = 22 ohm = 22R 10 ohm dan küçük direnç değerleri için R virgül değerini ifade eder. Örneğin; "4R7" = 4,7 ohm = 4R7 "0R22" = 0,22 ohm = R22 "0R01" = 0,01 ohm = 0R01 39

40 Direnç üzerinde yazılı olan ifade dört rakamlı ise ilk üç rakam aynen yazılarak son rakam çarpan olarak kaç sıfır ekleneceğini ifade eder. Örneğin; "1001" = ohm = 1 kilo ohm "4992" = ohm = 49.9 kilo ohm "1000" = ohm = 100 ohm Ticari sınıflama: 0 C - 70 C arası Endüstriyel sınıflama: 40 C - 85 C arası (bazen 25 C - 85 C arası) Askeri sınıflama: 55 C C arası (bazen -65 C C arası) Standart sınıflama -5 C - 60 C arası 40

41 Dirençlerin Ölçülmesi Üzerinde direnç değeri yazılmayan birçok parçaların ve bazı hallerde devrelerdeki arızaların yerleri dirençlerinin ölçülmesi ile bulunabilir. Direnç ölçümünde kullanılan yöntemler şunlardır. Ampermetre Voltmetre Metodu İle Direnç Ölçme Gerilim Düşümü Metodu İle Direnç Ölçme Voltmetre Metodu İle Direnç Ölçme Ayarlı Standart Bir Direnç İle Direnç Ölçme Standart Bir Direnç ve Ampermetre İle Direnç Ölçme Ampermetre ve Wattmetre ile Direnç Ölçme Voltmetre ve Wattmetre İle Direnç Ölçme Potansiyometreler İle Direnç Ölçme 41

42 Önce Bağlama: Bu bağlantıda ampermetre voltmetreden önce bağlanmıştır (Amon bağlantı). Ölçülecek R x direnci voltmetre iç direncinin yanında çok küçük (1/100) ise yapılacak ölçme hatası küçük olur. Bu bağlantı küçük dirençlerin ölçümünde kullanılır. U A I Iv V IRx Rx R x = U I U R V (Ω) olarak elde edilir. 42

43 Sonra Bağlama: Bu bağlantıda ampermetre voltmetreden sonra bağlanmıştır (Aval bağlantı). Ampermetrenin iç direnci, ölçmek istediğimiz R x direncinin yanında çok küçük ise kullanılır. Bu yöntem büyük dirençlerin ölçümünde kullanılır. UA A U V Rx Ux R X = U I R A(Ω) olarak elde edilir. 43

44 Wheatstone (Veston) Köprüsü Bu yöntemde değeri bilinen R 1 ve R 2 iki sabit değerli direnç ve her ayarında değeri okunabilen R 3 direnci, değeri bilinmeyen R x direnci ve batarya ile galvanometreden meydana gelmiştir. Devreye enerji verilerek R 3 direncinin değeri değiştirilerek galvanometrenin gösterdiği değerlere bakılır. Galvanometrenin sıfırı gösterdiği durumda karşılıklı dirençlerin çarpımı birbirine eşittir. R2 R1 R 1 R 2 = R X R 3 dir. G R X = R 1.R 3 R 2 olur. Ohmmetrelere göre daha hassas ölçme imkanı sağlar. Ohmmetrelerde %3-5 olan bağıl hata veston köprüsünde %0,1 44 olmaktadır. Bu aletlerle 0,05 ile 60000Ω arasındaki dirençler kolaylıkla ölçülebilir. R3 E Rx

45 45

46 Ohmmetreler Ohmmetreler elektrik devrelerinde bir cihazın, tek bir direnç yada devre direncinin ölçülmesinde veya kısa ve açık devre kontrollerinde kullanılan ölçü aletleridir. Yapı olarak döner bobinli bir ölçü aletidir. Kullanım şekline göre seri yada paralel tip ohmmetreler mevcuttur. Seri Tip Ohmmetreler Seri tip ohmmetreler genel olarak fazla doğruluk istenmeyen orta değerdeki dirençlerin ölçülmesinde, kısa ve açık devre kontrollerinde, elektrikli cihazların arızalarının tayininde kullanılırlar. 46

47 Seri Tip Ohmmetrenin Prensip Şeması 47

48 48

49 Seri tip ohmmetrelerde üreteç, döner bobin ve ölçülmek istenen direnç birbirine seri olarak bağlanmıştır. Kadranda sonsuz ( ) kadranın başında ve sıfırı (0) kadranın sonundadır. Kadran bölümlenmesi başlarda sık ve sonlarda seyrekleşir. Ölçü aleti üzerindeki R 2 potansiyometresi ile aletin sıfır ayarı yapılır. Bu tip ohmmetrelerde geçen akım üretecin emk sı ile doğru ölçülen direnç (R x ) ile ters orantılıdır. R x büyük ise alet az, küçük ise alet çok sapar. Aletin sıfırı ayarını yapmak için problar birbirine değdirilip ibrenin sona sapması sağlanır. R 2 sıfır ayar potansiyometresi ile ayar yapılarak ibrenin tam olarak sıfırı göstermesi sağlanır. 49

50 Paralel Tip Ohmmetreler Özellikle küçük değerlikli dirençlerin ölçümünde kullanılan ohmmmetre tipidir. Bu tip ohmmetrelerde ölçülecek R x direnci bobine paralel şekilde bağlanır. Paralel tip ohmmetrelerin sıfırı (0) başta sonsuz ( ) değeri ise sondadır. Probları birbirine değdirip kısa devre edilirse bobinden akım geçmeyeceğinden ibre sapmaz ve sıfırı gösterir. Paralel Tip Ohmmetrenin Prensip Şeması 50

51 Analog multimetrelerle direnç ölçerken şunlara dikkat edilmelidir. Ölçülecek direncin diğer devre elemanlarına bağlantısı olmamalıdır. Aksi halde yapılan ölçüm yanlış olur. Aletin pili içinde olduğundan alete gerilim vermeye gerek yoktur. Kademe anahtarı en büyük kademede olmalıdır. Ölçmeye başlamadan önce aletin probları kısa devre edilip sıfır ayarı yapılmalıdır. Büyük bir sapma görülünce kadar kademe anahtarı küçültülür. Her kademe değiştirilmesinde sıfır ayarı yeniden yapılmalıdır. Enerji altındaki devrede alet zarar göreceğinden direnç ölçümü yapılmamalıdır. Buzzer kademesi direncin sağlamlık kontrolünü sesli olarak yapmak için kullanılır. 51 Ölçülen her büyüklük komütatörün gösterdiği kademeye göre kadrandan okunmalıdır.

52 Dijital multimetrelerle direnç ölçerken şunlara dikkat edilmelidir. Komütatör direnç kademesinin en yükseğine alınıp uygun değer okunana kadar kademe kademe azaltılır. (850 Ω luk direnci 100 KΩ kademesinde değil de 1 KΩ kademesinde ölçmek gibi.) 52

53 KAYNAKLAR 1. NACAR, A. Mahmut; Elektrik-Elektronik Ölçmeleri ve İş Güvenliği 2. ANASIZ, Kadir; Elektrik Ölçü Aletleri ve Elektriksel Ölçmeler; MEB Yayınları 3. MEGEP; Fiziksel Büyüklüklerin Ölçülmesi; Ankara MEGEP; Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülmesi; Ankara New International Safety Standards for Digital Multimeters

ELEKTRONİK DEVRE ELEMANLARI

ELEKTRONİK DEVRE ELEMANLARI 1 ELEKTRONİK DEVRE ELEMANLARI ELEKTRONİK DEVRE ELEMANLARI 2 3 DİRENÇ ÖLÇÜMÜ DİRENÇLER VE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ Tanımlar Direnç, kısaca elektrik akımına karşı gösterilen zorluk şeklinde tanımlanır. Direnç R ile

Detaylı

DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulma

DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulma DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulma Deneyin Amacı: Elektrik Elektroniğin temel bileşeni olan direnç ile ilgili temel bigileri edinme, dirençlerin renk kodlarını öğrenme ve dirençlerin breadboard

Detaylı

Akımı sınırlamaya yarayan devre elemanlarına direnç denir.

Akımı sınırlamaya yarayan devre elemanlarına direnç denir. Akımı sınırlamaya yarayan devre elemanlarına direnç denir. Gösterimi: Birimi: Ohm Birim Gösterimi: Ω (Omega) Katları: 1 Gigaohm = 1GΩ = 10 9 Ω 1 Megaohm = 1MΩ = 10 6 Ω 1 Kiloohm = 1kΩ = 10 3 Ω 1 ohm =

Detaylı

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-2 Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-2 Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi Ders Notu-2 Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU DİRENÇLER Direnci elektrik akımına gösterilen zorluk olarak tanımlayabiliriz. Bir iletkenin elektrik

Detaylı

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI DENEY NO: DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI Bu deneyde direnç elamanını tanıtılması,board üzerinde devre kurmayı öğrenilmesi, avometre yardımıyla direnç, dc gerilim ve dc akım

Detaylı

7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri

7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri 7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri Hareketli ölçü aletleri genellikle; 1. Sabit bir bobin 2. Dönebilen çok küçük bir parçadan oluşur. Dönebilen parçanın etkisi statik sürtünme (M ss ) şeklindedir. Bunun

Detaylı

9- ANALOG DEVRE ELEMANLARI

9- ANALOG DEVRE ELEMANLARI 9- ANALOG DEVRE ELEMANLARI *ANALOG VE DİJİTAL KAVRAMLARI *Herhangi bir fiziksel olayı ifade eden büyüklüklere işaret denmektedir. *Zaman içerisinde kesintisiz olarak devam eden işaretlere Analog işaret

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

Dirençler. 08 Aralık 2015 Salı 1

Dirençler. 08 Aralık 2015 Salı 1 Dirençler 08 Aralık 2015 Salı 1 Tanımı ve İşlevi Dirençler elektrik akımına zorluk gösteren elektronik devre elemanlarıdır. Direnç R harfi ile gösterilir, birimi ohmdur. Omega simgesi ile gösterilir (Ω).

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ 1 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ Normalde voltmetrelerle en fazla 1000V a kadar gerilimler ölçülebilir. Daha yüksek gerilimlerde; Voltmetrenin çekeceği güç artar. Yüksek gerilimden kaynaklanan kaçak akımların

Detaylı

Değişken Doğru Akım Zaman göre yönü değişmeyen ancak değeri değişen akımlara değişken doğru akım denir.

Değişken Doğru Akım Zaman göre yönü değişmeyen ancak değeri değişen akımlara değişken doğru akım denir. DC AKIM ÖLÇMELERİ Doğru Akım Doğru akım, zamana bağlı olarak yönü değişmeyen akıma denir. Kısa gösterimi DA (Doğru Akım) ya da İngilizce haliyle DC (Direct Current) şeklindedir. Doğru akımın yönü değişmese

Detaylı

2. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

2. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 2. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 2. AKIM, GERİLİM E DİRENÇ 2.1. ATOM 2.2. AKIM 2.3. ELEKTRİK YÜKÜ

Detaylı

DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi

DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi Deneyin Amacı: Avometre ile doğru akım ve gerilimin ölçülmesi. Devrenin kollarından geçen akımları ve devre elemanlarının üzerine düşen gerilimleri analitik

Detaylı

7. ÜNİTE AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ

7. ÜNİTE AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ 7. ÜNİTE AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ KONULAR 1. AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ 2. AKIM BİRİMİ, ASKATLARI VE KATLARI 3. GERİLİM BİRİMİ ASKATLARI VE KATLARI 4. DİRENÇ BİRİMİ VE KATLARI 7.1. AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ

Detaylı

DİRENÇ NEDİR? MELEK SATILMIŞ 190 GAMZE ÖZTEKİN 12

DİRENÇ NEDİR? MELEK SATILMIŞ 190 GAMZE ÖZTEKİN 12 DİRENÇ NEDİR? MELEK SATILMIŞ 190 GAMZE ÖZTEKİN 12 1 DİRENÇ NEDİR Elektrik ve elektronik devrelerde, akim ve gerilimi sinirlamak amaciyla kullanilan devre elemanlarina direnç denir. R harfi ile gösterilir.

Detaylı

DİRENÇ ÇEŞİTLERİ. Sabit dirençler Ayarlı dirençler Entegre tipi dirençler Özel (ortam etkili) dirençler

DİRENÇ ÇEŞİTLERİ. Sabit dirençler Ayarlı dirençler Entegre tipi dirençler Özel (ortam etkili) dirençler DİRENÇ ÇEŞİTLERİ Sabit dirençler Ayarlı dirençler Entegre tipi dirençler Özel (ortam etkili) dirençler Sabit dirençler Direnç değerleri sabit olan, yani değiştirilemeyen elemanlardır. Ayarlı dirençler

Detaylı

DİRENÇ ELEMANLARI, 1-KAPILI DİRENÇ DEVRELERİ VE KIRCHHOFF UN GERİLİMLER YASASI

DİRENÇ ELEMANLARI, 1-KAPILI DİRENÇ DEVRELERİ VE KIRCHHOFF UN GERİLİMLER YASASI DENEY NO: 1 DİRENÇ ELEMANLARI, 1-KAPILI DİRENÇ DEVRELERİ VE KIRCHHOFF UN GERİLİMLER YASASI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 10 direnç 1 adet 2. 100 direnç 3 adet 3. 180 direnç 1 adet 4. 330 direnç 1 adet 5.

Detaylı

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-21001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. Devre elemanı üzerinden akım akmasını sağlayan

Detaylı

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir.

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. TEMEL BİLGİLER İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. Yalıtkan : Elektrik yüklerinin kolayca taşınamadığı ortamlardır.

Detaylı

DENEY 5 ÖN HAZIRLIK RAPORU

DENEY 5 ÖN HAZIRLIK RAPORU Adı Soyadı: Öğrenci No: DENEY 5 ÖN HAZIRLIK RAPORU 1) a. Şekildeki devreyi aşağıdaki breadboard üzerine kurulumunu çizerek gösteriniz.(kaynağın kırmızı ucu + kutbu, siyah ucu - kutbu temsil eder.) b. R

Detaylı

Elektrik Müh. Temelleri

Elektrik Müh. Temelleri Elektrik Müh. Temelleri ELK184 2 @ysevim61 https://www.facebook.com/groups/ktuemt/ 1 Akım, Gerilim, Direnç Anahtar Pil (Enerji kaynağı) V (Akımın yönü) R (Ampül) (e hareket yönü) Şekildeki devrede yük

Detaylı

TEMEL ELEKTRONĠK DERSĠ

TEMEL ELEKTRONĠK DERSĠ TEMEL ELEKTRONĠK DERSĠ ÖĞRETMEYE YÖNELĠK TEST SORU BANKASI HAZIRLAYAN: Öğr.Gör.Aykut Fatih GÜEN 1 ÜNĠTE 1 TEST SORU BANKASI (TEMEL ELEKTRONĠK) DĠRENÇ SORULARI Aşağıdakilerden hangisi, pasif devre elemanlarının

Detaylı

SICAKLIK ALGILAYICILAR

SICAKLIK ALGILAYICILAR SICAKLIK ALGILAYICILAR AVANTAJLARI Kendisi güç üretir Oldukça kararlı çıkış Yüksek çıkış Doğrusal çıkış verir Basit yapıda Doğru çıkış verir Hızlı Yüksek çıkış Sağlam Termokupldan (ısıl İki hatlı direnç

Detaylı

DENEY 2 ANKASTRE KİRİŞLERDE GERİNİM ÖLÇÜMLERİ

DENEY 2 ANKASTRE KİRİŞLERDE GERİNİM ÖLÇÜMLERİ Ankastre Kirişlerde Gerinim Ölçümleri 1/6 DENEY 2 ANKASTRE KİRİŞLERDE GERİNİM ÖLÇÜMLERİ 1. AMAÇ Ankastre olarak mesnetlenmiş bir kiriş üzerine yapıştırılan gerinim ölçerlerle (strain gauge) kiriş üzerinde

Detaylı

9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR

9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR 9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR 1. FORMÜLÜ 2. SABİT DİRENÇTE, AKIM VE GERİLİM ARASINDAKİ BAĞINTI 3. SABİT GERİLİMDE, AKIM VE DİRENÇ ARASINDAKİ BAĞINTI 4. OHM KANUNUYLA İLGİLİ ÖRNEK VE PROBLEMLER 9.1 FORMÜLÜ

Detaylı

DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI. Malzeme ve Cihaz Listesi:

DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI. Malzeme ve Cihaz Listesi: DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 12 k direnç 1 adet 2. 15 k direnç 1 adet 3. 18 k direnç 1 adet 4. 2.2 k direnç 1 adet 5. 8.2 k direnç 1 adet 6. Breadboard 7. Dijital

Detaylı

Bir bobinin omik direnci ile endüktif reaktansının birlikte gösterdikleri ortak etkiye empedans denir,

Bir bobinin omik direnci ile endüktif reaktansının birlikte gösterdikleri ortak etkiye empedans denir, 9.KISIM BOBİNLER Dış ısıya dayanıklı yalıtkan malzeme ile izole edilmiş Cu veya Al dan oluşan ve halkalar halinde sarılan elemana bobin denir. Bir bobinin alternatif akımdaki direnci ile doğru akımdaki

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ 1 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ Büyük Akım ve Gerilimlerin Ölçümü Ölçü Transformatörleri Ölçü Transformatörleri Normalde voltmetrelerle en fazla 1000V a kadar gerilimler ölçülebilir. Daha yüksek gerilimlerde;

Detaylı

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 4- Direnç Devreleri II

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 4- Direnç Devreleri II ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 4- Direnç Devreleri II Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net Gerilim Bölücü Bir gerilim kaynağından farklı

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ AMAÇLAR 6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ 1. Değeri bilinmeyen dirençleri voltmetreampermetre yöntemi ve Wheatstone Köprüsü yöntemi ile ölçmeyi öğrenmek 2. Hangi yöntemin hangi koşullar

Detaylı

Hareket halindeki elektrik yüklerinin oluşturduğu bir sistem düşünelim. Belirli bir bölgede net bir yük akışı olduğunda, akımın mevcut olduğu

Hareket halindeki elektrik yüklerinin oluşturduğu bir sistem düşünelim. Belirli bir bölgede net bir yük akışı olduğunda, akımın mevcut olduğu Akım ve Direnç Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız tartışmalar durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik yüklerinin hareket halinde olduğu durumları inceleyeceğiz.

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

TEMEL ELEKTRONİK VE ÖLÇME -1 DERSİ 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU

TEMEL ELEKTRONİK VE ÖLÇME -1 DERSİ 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU No Soru Cevap 1-.. kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. 2-, alternatif ve doğru akım devrelerinde kullanılan

Detaylı

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ 13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ KONULAR 1. Akım Ölçülmesi-Ampermetreler 2. Gerilim Ölçülmesi-Voltmetreler Ölçü Aleti Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar: Ölçü aletlerinin seçiminde yapılacak ölçmeye

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1 DİRENÇ DEVRELERİNDE OHM VE KİRSHOFF KANUNLARI Arş. Gör. Sümeyye

Detaylı

OHM KANUNU DĠRENÇLERĠN BAĞLANMASI

OHM KANUNU DĠRENÇLERĠN BAĞLANMASI OHM KANUNU DĠRENÇLERĠN BAĞLANMASI 2.1 Objectives: Ohm Kanunu: Farklı direnç değerleri için, dirence uygulanan gerilime göre direnç üzerinden akan akımın ölçülmesi. Dirençlerin Seri Bağlanması: Seri bağlı

Detaylı

2.5. İletkenlerde R, L, C Hesabı İletim Hatlarında Direnç (R) İletim hatlarında gerilim düşümüne ve güç kaybına sebebiyet veren direncin doğru

2.5. İletkenlerde R, L, C Hesabı İletim Hatlarında Direnç (R) İletim hatlarında gerilim düşümüne ve güç kaybına sebebiyet veren direncin doğru 2.5. İletkenlerde R, L, C Hesabı 2.5.1. İletim Hatlarında Direnç (R) İletim hatlarında gerilim düşümüne ve güç kaybına sebebiyet veren direncin doğru hesaplanması gerekir. DA direnci, R=ρ.l/A eşitliğinden

Detaylı

TEMEL DC ÖLÇÜMLERİ: AKIM ÖLÇMEK: Ampermetre ile ölçülür. Ampermetre devreye seri bağlanır.

TEMEL DC ÖLÇÜMLERİ: AKIM ÖLÇMEK: Ampermetre ile ölçülür. Ampermetre devreye seri bağlanır. TEMEL DC ÖLÇÜMLERİ: AKIM ÖLÇMEK: Ampermetre ile ölçülür. Ampermetre devreye seri bağlanır. AMPERMETRENİN ÖLÇME ALANININ GENİŞLETİLMESİ: Bir ampermetre ile ölçebileceği değerden daha yüksek bir akım ölçmek

Detaylı

Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları. Arş.Gör. Arda Güney

Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları. Arş.Gör. Arda Güney Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları Arş.Gör. Arda Güney İçerik Uluslararası Birim Sistemi Fiziksel Anlamda Bazı Tanımlamalar Elektriksel

Detaylı

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği ZENER DİYOT VE AKIM-GERİLİM KARAKTERİSTİĞİ Küçük sinyal diyotları, delinme gerilimine yakın değerlerde hasar görebileceğinden, bu değerlerde kullanılamazlar. Buna karşılık, Zener diyotlar delinme gerilimi

Detaylı

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM ELEKTRİK TEST CİHAZLARI

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM ELEKTRİK TEST CİHAZLARI BÖLÜM ELEKTRİK TEST CİHAZLARI AMAÇ: Elektriksel ölçme ve test cihazlarını tanıyabilme; kesik devre, kısa devre ve topraklanmış devre gibi arıza durumlarında bu cihazları kullanabilme. Elektrik Test Cihazları

Detaylı

Çözüm: Çözüm: Çözüm: Elektrik Ölçme Ders Notları-Ş.Kuşdoğan&E.Kandemir Beşer 16

Çözüm: Çözüm: Çözüm: Elektrik Ölçme Ders Notları-Ş.Kuşdoğan&E.Kandemir Beşer 16 Soru: Elimizde 0.5 sınıfından 500V luk bir voltmetre ile 1.5 sınıfından 120V luk bir voltmetre bulunmaktadır. Değeri 1V olan bir gerilimi hangi ölçü aleti ile ölçmek daha doğru olur? Neden? Soru: Bir direncin

Detaylı

7.2. Isıl Ölçü Aletleri. Isıl ölçü aletlerinde;

7.2. Isıl Ölçü Aletleri. Isıl ölçü aletlerinde; 7.2. Isıl Ölçü Aletleri Isıl ölçü aletlerinde; Göstergenin sapma açısı ölçü aletinin belirli bir parçasının eriştiği sıcaklığa bağlı olarak değişir. Bu sıcaklık; Ölçü aletinin belirli bir devresindeki

Detaylı

Analog Elektronik. Öğr.Gör. Emre ÖZER

Analog Elektronik. Öğr.Gör. Emre ÖZER Analog Elektronik Öğr.Gör. Emre ÖZER Analog Devre Elemanları Dirençler Dirençler elektrik akımına zorluk gösteren elektronik devre elemanlarıdır. Alman bilim adamı Ohm tarafından 1827 yılında bulunmuştur.

Detaylı

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız.

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. ÖLÇME VE KONTROL ALETLERİ Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. Voltmetre devrenin iki noktası arasındaki potansiyel

Detaylı

TEMEL ELEKTRONĠK DERS NOTU

TEMEL ELEKTRONĠK DERS NOTU TEMEL ELEKTRONĠK DERS NOTU A. ELEKTRONĠKDE BĠLĠNMESĠ GEREKEN TEMEL KONULAR a. AKIM i. Akımın birimi amperdir. ii. Akım I harfiyle sembolize edilir. iii. Akımı ölçen ölçü aleti ampermetredir. iv. Ampermetre

Detaylı

Ders 3- Direnç Devreleri I

Ders 3- Direnç Devreleri I Ders 3- Direnç Devreleri I Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net İçerik 2. Direnç Devreleri Ohm kanunu Güç tüketimi Kirchoff Kanunları Seri ve paralel dirençler Elektriksel

Detaylı

Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 30.09.2011 Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton sayısından

Detaylı

Ölçüm Temelleri Deney 1

Ölçüm Temelleri Deney 1 Ölçüm Temelleri Deney 1 Deney 1-1 Direnç Ölçümü GENEL BİLGİLER Tüm malzemeler, bir devrede elektrik akımı akışına karşı koyan, elektriksel dirence sahiptir. Elektriksel direncin ölçü birimi ohmdur (Ω).

Detaylı

DÖRT NOKTA TEKNİĞİ İLE ELEKTRİKSEL İLETKENLİK ÖLÇÜMÜ DENEYİ FÖYÜ

DÖRT NOKTA TEKNİĞİ İLE ELEKTRİKSEL İLETKENLİK ÖLÇÜMÜ DENEYİ FÖYÜ T.C ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MALZEME BİLİMİ VE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME ÜRETİM ve KARAKTERİZASYON LABORATUVARI DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI DÖRT NOKTA TEKNİĞİ İLE ELEKTRİKSEL İLETKENLİK

Detaylı

Fiz102L TOBB ETÜ. Deney 2. OHM Kanunu, dirençlerin paralel ve seri bağlanması. P r o f. D r. S a l e h S U L T A N S O Y

Fiz102L TOBB ETÜ. Deney 2. OHM Kanunu, dirençlerin paralel ve seri bağlanması. P r o f. D r. S a l e h S U L T A N S O Y Fiz102L Deney 2 OHM Kanunu, dirençlerin paralel ve seri bağlanması P r o f. D r. T u r g u t B A Ş T U Ğ P r o f. D r. S a l e h S U L T A N S O Y Y r d. D o ç. D r. N u r d a n D. S A N K I R D r. A h

Detaylı

Elektrik Devre Temelleri

Elektrik Devre Temelleri Elektrik Devre Temelleri 3. TEMEL KANUNLAR-2 Doç. Dr. M. Kemal GÜLLÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Kocaeli Üniversitesi ÖRNEK 2.5 v 1 ve v 2 gerilimlerini bulun. (KGK) 1 PROBLEM 2.5 v 1 ve v 2

Detaylı

V R. Devre 1 i normal pozisyonuna getirin. Şalter (yukarı) N konumuna alınmış olmalıdır. Böylece devrede herhangi bir hata bulunmayacaktır.

V R. Devre 1 i normal pozisyonuna getirin. Şalter (yukarı) N konumuna alınmış olmalıdır. Böylece devrede herhangi bir hata bulunmayacaktır. Ohm Kanunu Bir devreden geçen akımın şiddeti uygulanan gerilim ile doğru orantılı, devrenin elektrik direnci ile ters orantılıdır. Bunun matematiksel olarak ifadesi şöyledir: I V R Burada V = Gerilim (Birimi

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller eşitlendiğinde yani

Detaylı

9. Güç ve Enerji Ölçümü

9. Güç ve Enerji Ölçümü 9. Güç ve Enerji Ölçümü Güç ve Güç Ölçümü: Doğru akım devrelerinde, sürekli halde sadece direnç etkisi mevcuttur. Bu yüzden doğru akım devrelerinde sadece dirence ait olan güçten bahsedilir. Sürekli halde

Detaylı

Ölçme ve Devre Laboratuvarı Deney: 1

Ölçme ve Devre Laboratuvarı Deney: 1 Ölçme ve Devre Laboratuvarı Deney: 1 Gerilim, Akım ve Direnç Ölçümü 2013 Şubat I. GİRİŞ Bu deneyin amacı multimetre kullanarak gerilim, akım ve direnç ölçümü yapılmasının öğrenilmesi ve bir ölçüm aletinin

Detaylı

DİRENÇLER, DİRENÇLERİN SERİ VE PARALEL BAĞLANMASI, OHM VE KIRCHOFF YASALARI

DİRENÇLER, DİRENÇLERİN SERİ VE PARALEL BAĞLANMASI, OHM VE KIRCHOFF YASALARI DİRENÇLER, DİRENÇLERİN SERİ VE PARALEL BAĞLANMASI, OHM VE KIRCHOFF YASALARI AMAÇ: Dirençleri tanıyıp renklerine göre değerlerini bulma, deneysel olarak tetkik etme Voltaj, direnç ve akım değişimlerini

Detaylı

DEVRE TEORİSİ VE ÖLÇME LAB DENEY-3 FÖYÜ

DEVRE TEORİSİ VE ÖLÇME LAB DENEY-3 FÖYÜ DEVRE TEORİSİ VE ÖLÇME LAB DENEY-3 FÖYÜ Deneyin Amacı: Board üzerine çeşitli devreler kurarak,karmaşık devre yapısını öğrenebilmek.akım,gerilim,direnç değerleri ölçebilmek Deney Malzemeleri: (İstenen dirençler

Detaylı

K.T.Ü Elektrik-Elektronik Müh.Böl. Temel Elektrik Laboratuarı II

K.T.Ü Elektrik-Elektronik Müh.Böl. Temel Elektrik Laboratuarı II K.T.Ü Elektrik-Elektronik Müh.Böl. Temel Elektrik Laboratuarı II DENEY NO: 5 DOĞRU AKIM KÖPRÜLERİ A-WHEATSTONE KÖPRÜSÜ : --------------------------------------------- Bu köprü ile değeri 1 ohm ile 1 mega

Detaylı

İstanbul Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kolu

İstanbul Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kolu Direnç Dirençler elektronik devrelerin vazgeçilmez elemanlarıdır. Yaptıkları iş ise devre içinde kullanılan diğer aktif elemanlara uygun gerilimi temin etmektir. Elektronik devreler sabit bir gerilim ile

Detaylı

YAPISINA GÖRE ÖLÇÜ ALETLERİ - ANALOG VE DİJİTAL ÖLÇÜ ALETLERİ

YAPISINA GÖRE ÖLÇÜ ALETLERİ - ANALOG VE DİJİTAL ÖLÇÜ ALETLERİ YAPISINA GÖRE ÖLÇÜ ALETLERİ 1 - ANALOG VE DİJİTAL ÖLÇÜ ALETLERİ ANALOG VE DİJİTAL ÖLÇÜ ALETLERİ Tanımlar Analog Ölçü Aletleri Analog Ölçü Aletleri Analog ölçü aleti, hareketli bir ibreyle büyüklüğün değerini

Detaylı

1. TEMEL ELEKTRİK TEKNOLOJİSİ

1. TEMEL ELEKTRİK TEKNOLOJİSİ 1.1 GİRİŞ 1. TEMEL ELEKTRİK TEKNOLOJİSİ Elektrik mühendisliği, farklı biçimdeki enerjilerin elektrik enerjisine dönüşümü, elektrik enerjisi biçiminin dağıtımı ve iletimi, nihai faydalanma için yeniden

Detaylı

EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I

EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I Prof. Dr. Selçuk YILDIRIM Siirt Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Kaynak (Ders Kitabı): Fundamentals of Electric Circuits Charles K. Alexander Matthew N.O. Sadiku

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI ve LAMBALAR ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller

Detaylı

ELEKTRİKSEL ÖLÇÜ ALETLERİ

ELEKTRİKSEL ÖLÇÜ ALETLERİ 1 ELEKTRİKSEL ÖLÇÜ ALETLERİ Elektriksel Ölçmeler Durum ne olursa olsun, elektrik tesisatlarının düzgün bir biçimde çalışmalarını kontrol için elektrikte kullanılan büyüklüklerin (akım, gerilim, direnç,

Detaylı

ELEKTRİKSEL ÖLÇÜ ALETLERİ

ELEKTRİKSEL ÖLÇÜ ALETLERİ 1 ELEKTRİKSEL ÖLÇÜ ALETLERİ ELEKTRİKSEL ÖLÇMELER Tanımlar Elektriksel ölçme, elektriksel büyüklükleri ölçmek için kullanılan metotlar, aygıtlar ve hesaplamaları içerir. Elektriksel büyüklüklerin ölçülmesi,

Detaylı

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DENEY 1-3 DC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-22001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını

Detaylı

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü 2014-2015 Bahar Yarıyılı 7. Bölüm Özeti 28.04.2015 Ankara Aysuhan OZANSOY

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü 2014-2015 Bahar Yarıyılı 7. Bölüm Özeti 28.04.2015 Ankara Aysuhan OZANSOY FİZ102 FİZİK-II Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü 2014-2015 Bahar Yarıyılı 7. Bölüm Özeti Ankara Aysuhan OZANSOY Bölüm 7: Doğru Akım Devreleri 1. Dirençler 2. Elektrik Ölçü Aletleri 3. Kirchoff

Detaylı

DENEY 6 TUNGSTEN FİTİLLİ AMPUL VE YARIİLETKEN DİYOT

DENEY 6 TUNGSTEN FİTİLLİ AMPUL VE YARIİLETKEN DİYOT YALITKAN YARI- İLETKEN METAL DENEY 6 TUNGSTEN FİTİLLİ AMPUL VE YARIİLETKEN DİYOT Amaç: Birinci deneyde Ohmik bir devre elemanı olan direncin uçları arasındaki gerilimle üzerinden geçen akımın doğru orantılı

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Şaban ULUS Şubat 2014 KAYSERİ

Detaylı

YAPISINA GÖRE ÖLÇÜ ALETLERİ - ANALOG VE DİJİTAL ÖLÇÜ ALETLERİ

YAPISINA GÖRE ÖLÇÜ ALETLERİ - ANALOG VE DİJİTAL ÖLÇÜ ALETLERİ YAPISINA GÖRE ÖLÇÜ ALETLERİ 1 - ANALOG VE DİJİTAL ÖLÇÜ ALETLERİ Analog Ölçü Aletleri Analog ölçü aletlerinin çok çeşitli yapı ve çalışma prensibine sahip olanları bulunmakla birlikte bunların hepsinde

Detaylı

ÖLÇME TEKNİĞİ DERSİ DENEY FÖYÜ 1 ELEKTRİKİ BÜYÜKLÜKLER, AST ve ÜST KATLARI

ÖLÇME TEKNİĞİ DERSİ DENEY FÖYÜ 1 ELEKTRİKİ BÜYÜKLÜKLER, AST ve ÜST KATLARI ÖLÇME TEKNİĞİ DERSİ DENEY FÖYÜ 1 ELEKTRİKİ BÜYÜKLÜKLER, AST ve ÜST KATLARI Ast ve üst katlar Sembolü Çarpanı 10 üzeri şeklinde Terra T 1,000,000,000,000 10 12 Giga G 1,000,000,000 10 9 Mega M 1,000,000

Detaylı

TEMEL ELEKTRONĠK DERSĠ

TEMEL ELEKTRONĠK DERSĠ TEMEL ELEKTRONĠK DERSĠ ÖĞRETMEYE YÖNELĠK KLASĠK SORU VE CEVAPLARI HAZIRLAYAN: Öğr.Gör.Aykut Fatih GÜVEN 1 ÜNĠTE 1 KLASĠK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONĠK) Pasif elemanları tanımlayınız. Pasif elemanlar,

Detaylı

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ 5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR 1. Döner çerçeveli ölçü aletini (d Arsonvalmetre) tanımak.. Bu ölçü aletinin akım ve gerilim ölçümlerinde nasıl kullanılacağını öğrenmek. ARAÇLAR Döner çerçeveli ölçü

Detaylı

AKIM VE GERİLİM ÖLÇME (DOĞRU AKIM)

AKIM VE GERİLİM ÖLÇME (DOĞRU AKIM) 1 AKIM VE GERİLİM ÖLÇME (DOĞRU AKIM) Ayaklı su deposu Dolap beygiri 2 Su Dolabı (Çarkı) Su Dolabı (Çarkı) 3 Doğru Akım Kavramları Doğru gerilim kaynağının gerilim yönü ve büyüklüğü sabit olmakta; buna

Detaylı

TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FİZ 102 FİZİK LABORATUARI II FİZİK LABORATUARI II CİHAZLARI TANITIM DOSYASI Hazırlayan : ERDEM İNANÇ BUDAK BİYOMEDİKAL MÜHENDİSİ Mühendislik

Detaylı

İletkenin boyu uzadıkça direnci de artar, boyu kısaldıkça direnci azalır. Özetle boy ile direnç doğru orantılıdır.

İletkenin boyu uzadıkça direnci de artar, boyu kısaldıkça direnci azalır. Özetle boy ile direnç doğru orantılıdır. DİRENÇ ÖLÇME Direnç ve İletken En basit ifade ile direnç elektrik akımına karşı gösterilen zorluk olarak ifade edilebilir. Direnci teknik olarak tanımlayacak olursak: 1 mm 2 kesitinde, 106,3 cm boyunda

Detaylı

1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi.

1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi. 1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi. 1.2.Teorik bilgiler: Yarıiletken elemanlar elektronik devrelerde

Detaylı

15. ÜNİTE ÖLÇME ALETLERİ VE ÖLÇME

15. ÜNİTE ÖLÇME ALETLERİ VE ÖLÇME 15. ÜNİTE ÖLÇME ALETLERİ VE ÖLÇME KONULAR 1. AKIM ÖLÇEN ALETLER VE DEVREYE BAĞLAMA 2. GERİLİM ÖLÇEN ALETLER VE DEVREYE BAĞLAMA 3. AMPERMETRE-VOLTMETRE METODLARIYLA DİRENÇ ÖLÇÜLMESİ 4. AMPERMETRE ÇEŞİTLERİ

Detaylı

DEVRELER VE ELEKTRONİK LABORATUVARI

DEVRELER VE ELEKTRONİK LABORATUVARI DENEY NO: 1 DENEY GRUBU: C DİRENÇ ELEMANLARI, 1-KAPILI DİRENÇ DEVRELERİ VE KIRCHHOFF UN GERİLİMLER YASASI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 10 Ω direnç 1 adet 2. 100 Ω direnç 3 adet 3. 180 Ω direnç 1 adet 4.

Detaylı

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ Genel Bilgi MV 1438 hat modeli 11kV lık nominal bir gerilim için

Detaylı

Kırtasiye devreleri. Ne öğrenebilirsiniz Kirchoff un kanunları İletken Akım Voltaj Direnç Paralel bağlantı Seri bağlantı

Kırtasiye devreleri. Ne öğrenebilirsiniz Kirchoff un kanunları İletken Akım Voltaj Direnç Paralel bağlantı Seri bağlantı Kırtasiye devreleri Elektrik Ne öğrenebilirsiniz Kirchoff un kanunları İletken Akım Voltaj Direnç Paralel bağlantı Seri bağlantı Prensip: Vetston köprüsü devresi bilinmeyen rezistansın belirlenmesi için

Detaylı

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ DENEY 1 ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ 1.1. Genel Bilgi MV 1424 Hat Modeli 40 kv lık nominal bir gerilim ve 350A lik nominal bir akım için tasarlanmış 40 km uzunluğundaki

Detaylı

EMO İSTANBUL ŞUBESİ TARAFINDAN HOBİ ELEKTRONİK KURSU İÇİN DERLENMİŞTİR.

EMO İSTANBUL ŞUBESİ TARAFINDAN HOBİ ELEKTRONİK KURSU İÇİN DERLENMİŞTİR. PASİF DEVRE ELEMANLARI Elektrik-elektronik cihazlarını meydana getiren direnç, kondansatör, bobin, transformatör, diyot, tristör gibi elemanlara devre elemanı denir. Devre elemanları, pasif devre elemanları

Detaylı

DİRENÇLER DĠRENÇLER. 1. Çalışması:

DİRENÇLER DĠRENÇLER. 1. Çalışması: DİRENÇLER DĠRENÇLER 1. Çalışması: Dirençler üzerlerinden geçen akıma zorluk gösteren devre elemanlarıdır. Bu özelliklerinden dolayı gerilimi sınırlamak için kullanılırlar. Çalışırken direnç üzerinde, direncin

Detaylı

Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3

Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3 Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3 DENEY 1-6 AC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. GENEL BİLGİLER AC

Detaylı

TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1605 KULLANMA KLAVUZU

TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1605 KULLANMA KLAVUZU TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1605 KULLANMA KLAVUZU TES ELECTRICAL ELECTRONIC CORP ı. GÜVENLİK BİLGİSİ Ölçü aleti ile servis ya da çalışma yapmadan önce aşağıdaki güvenlik bilgilerini dikkatle okuyunuz.

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı

Bu deneyde lab cihazlarının kullanımı için 4 uygulama yapılacaktır.

Bu deneyde lab cihazlarının kullanımı için 4 uygulama yapılacaktır. Bu deneyde lab cihazlarının kullanımı için 4 uygulama yapılacaktır. Uygulama -1: Dirençlerin Seri Bağlanması Uygulama -2: Dirençlerin Paralel Bağlanması Uygulama -3: Dirençlerin Karma Bağlanması Uygulama

Detaylı

Bölüm 1 Temel Ölçümler

Bölüm 1 Temel Ölçümler Bölüm 1 Temel Ölçümler DENEY 1-1 Direnç Ölçümü DENEYİN AMACI 1. Ohmmetrenin temel yapısını öğrenmek. 2. Ohmmetre kullanarak nasıl direnç ölçüleceğini öğrenmek. GENEL BİLGİLER Tüm malzemeler, bir devrede

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Transdüser ve Sensör Kavramı Fiziksel ortam değişikliklerini (ısı, ışık, basınç, ses, vb.) algılayan elemanlara sensör, algıladığı bilgiyi elektrik enerjisine çeviren elemanlara

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET EBE-211, Ö.F.BAY 1 Temel Elektriksel Nicelikler Temel Nicelikler: Akım,Gerilim ve Güç Akım (I): Eletrik yükünün zamanla değişim oranıdır.

Detaylı

DENEY 1: MULTISIM DEVRE TASARIM PROGRAMI İLE OHM ve KIRCHOFF YASALARININ İNCELENMESİ

DENEY 1: MULTISIM DEVRE TASARIM PROGRAMI İLE OHM ve KIRCHOFF YASALARININ İNCELENMESİ DENEY 1: MULTISIM DEVRE TASARIM PROGRAMI İLE OHM ve KIRCHOFF YASALARININ İNCELENMESİ Amaç: MULTISIM devre tasarım programının kullanımının öğrenilmesi; Ohm ve Kirchoff yasalarının geçerliliğinin gözlenmesi.

Detaylı

DENEY 2. Şekil 2.1. 1. KL-13001 modülünü, KL-21001 ana ünitesi üzerine koyun ve a bloğunun konumunu belirleyin.

DENEY 2. Şekil 2.1. 1. KL-13001 modülünü, KL-21001 ana ünitesi üzerine koyun ve a bloğunun konumunu belirleyin. DENEY 2 2.1. AC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. AC voltmetre, AC gerilimleri ölçmek için kullanılan kullanışlı bir cihazdır.

Detaylı

DENEY 1: LABORATUVARLA TANIŞMA VE DİRENÇ DEĞERİNİN BELİRLENMESİ

DENEY 1: LABORATUVARLA TANIŞMA VE DİRENÇ DEĞERİNİN BELİRLENMESİ DENEY 1: LABORATUVARLA TANIŞMA VE DİRENÇ DEĞERİNİN BELİRLENMESİ A. DENEYİN AMACI : Laboratuvar araçları hakkında genel bilgi edinmek. Laboratuvarda uyulması gereken kuralları kavramak. Direnç renk kodlarından

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK ÖLÇME TESİSAT GRUBU TEMRİN-1-Mikrometre ve Kumpas Kullanarak Kesit ve Çap Ölçmek

ELEKTRİK-ELEKTRONİK ÖLÇME TESİSAT GRUBU TEMRİN-1-Mikrometre ve Kumpas Kullanarak Kesit ve Çap Ölçmek ELEKTRİK-ELEKTRONİK ÖLÇME TESİSAT GRUBU TEMRİN-1-Mikrometre ve Kumpas Kullanarak Kesit ve Çap Ölçmek Amaç: Mikrometre ve kumpas kullanarak kesit ve çap ölçümünü yapabilir. Kullanılacak Malzemeler: 1. Yankeski

Detaylı

TEMEL ELEKTRİK-ELEKTRONİK DERSİ SORU BANKASI

TEMEL ELEKTRİK-ELEKTRONİK DERSİ SORU BANKASI TEMEL ELEKTRİK-ELEKTRONİK DERSİ SORU BANKASI TEMEL ELEKTRİK ELEKTRONİK 1 1. Atomun çekirdeği nelerden oluşur? A) Elektron B) Proton C) Proton +nötron D) Elektron + nötron 2. Elektron hangi yükle yüklüdür?

Detaylı

dq I = (1) dt OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ

dq I = (1) dt OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR Ohm yasasına uyan (ohmik) malzemeler ile ohmik olmayan malzemelerin akım-gerilim karakteristiklerini elde etmek. Deneysel akım gerilim değerlerini kullanarak

Detaylı