SEKTÖREL. HABER BÜLTENi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SEKTÖREL. HABER BÜLTENi"

Transkript

1 SEKTÖREL HABER BÜLTENi Haziran 2008 Sayı: 33 IRU Kongresi: Çağdaş İpek Yolu Kuruluyor Sektörel Derneklerden Sektörlerin Gündemi TÜRKONFED Ekonomi Notları Emre Aykar: Yurtdışında Büyük Ortaklık Aşamasına Geçtik III. Kimya Endüstrisi Gelişim Şurası

2 İçindekiler Destek Verenler SEDEFED Gündemi Sanayi Politikası: Sektörler, Gelişmeler ve Eğilimler Konferansı Açılış Konuşmaları 4 Panel Oturumları 6 Türkiye Sanayisine Sektörel Bakış Raporu Özet Bulgular 10 Raporun Hazırlık Süreci 16 Demir - Çelik En Büyük İkinci İhracatçı Sektör Oldu 19 GAP Eylem Planı Basın Bülteni 20 Konfederasyon Gündemi TÜRKONFED Ekonomi Notları 21 STK lardan Sektörel Gündem Sektörel Derneklerden Sektörelerin Gündemi 22 Kotasız Avrupa Logo Yarışması 29 IRU Kongresi: Çağdaş İpek Yolu Kuruluyor 30 OSD Otomotiv Sanayii Değerlendirmesi 34 ODD Otomotiv Pazarı Değerlendirmesi 35 Demir Çelik Sektörü Gündemi Kırtasiye Fuarı nın Ardından 39 III. Kimya Endüstrisi Gelişim Şurası 41 Emre Aykar İnşa Edenler Zirvesinde Konuştu 43 Barbaros Bulvarı No:24 / Balmumcu - İstanbul Telefon: Faks: Rekabet Gücü Kamu Alımları ve Ulusal Teknoloji Yeteneği 44 SEDEFED Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

3 Yönetim Kurulu Başkanından Değerli okurlar, Ülke gündeminin ay, hafta değil, artık gün hatta saat bazında değiştiği bir dönem yaşıyoruz. İş dünyasında çoğu kez zamanla yarışan bizlerin de, bu gündemi takip etmesi neredeyse olanaksız hale geldi. SEDEFED olarak gündem oldukça yoğun, bir yandan 4. Rekabet Kongresi nin hazırlıklarını sürdürürken bir yandan Türkiye nin imalat sanayisinin bir stratejiye kavuşabilmesi için ihtiyaç duyulan alt yapının tesisine yönelik çalışıyoruz. Kurucu üyemiz TÜSİAD ın aylardır üzerinde çalıştığı ve sektörlerin görüşlerinin alınması sürecinde Federasyonumuzun da destek verdiği Türkiye İmalat Sanayisine Sektörel Bakış çalışmasını nihayet 27 Mayıs tarihinde düzenlediğimiz bir konferans ile kamuoyuna tanıttık. TÜSİAD tarafından yayınlanan raporda imalat sanayimize yönelik çok ilginç saptamalar bulacaksınız. Bazı sektörlerimizde ihracat rekoru kırıyor olsak da -ki burada demir çelik sektörünün mayıs ayındaki başarısını takdirle karşılıyor ve kendilerini tebrik ediyorum- ihracatımızı daha da artırabilmek ve yüksek katma değer yaratan bir üretim yapısına dönüşebilmek için öncelikle imalat sanayimizin yapısını dönüştürmemizin şart olduğu raporda çok net bir şekilde göze çarpmaktadır. Raporu incelediğinizde bu dönüşümün neden teknoloji ve inovasyon odaklı olması gerektiğini ayrıntıları ile göreceksiniz. Raporda dikkat çeken bir başka konu da; imalat sektörünün Türkiye de uzunca bir süre daha temel itici güç olma özelliğini koruyacağına dair olan saptamadır. Türkiye İmalat Sanayisi ni dosya konusu yaptığımız 33.sayımızı keyifle okumanızı diliyor, raporun bir kopyasını Genel Sekreterliğimizden edinebileceğinizi hatırlatmak istiyorum. Verimli ve bol kazançlı bir ay geçirmenizi dilerim. Saygılarımla, Bülent Akgerman Yönetim Kurulu Başkanı SEDEFED 3 Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

4 SEDEFED Gündemi Sanayi Politikası: Sektörler, Gelişmeler ve Eğilimler Konferansı - Açılış Konuşmaları Sektörel Dernekler Federasyonu SEDEFED ve Türk Sanayici ve İş Adamları Derneği TÜSİAD Sanayi Politikası: Sektörler, Gelişmeler ve Eğilimler Konferansını, Sanayi ve Ticaret Bakanı Zafer Çağlayan ın katılımı ile 27 Mayıs 2008 tarihinde İstanbul da düzenlendi. Sanayinin gelişmesinin, yalnızca ihracat gelirinin artması açısından önemli olmadığını belirten TÜSİAD Başkanı, sanayinin, istihdam yaratma, ücret seviyelerini yükseltme, bölgesel gelişme farklılıklarını azaltma ve gelir dağılımının düzelmesine katkıda bulunma potansiyeli açısından da önemli olduğunu sözlerine ekledi. Yalçındağ bu potansiyeli ortaya çıkarabilmenin, ancak sanayi politikasının önceliklerini belirlemek ile mümkün olabileceğini vurguladı. Sanayinin hızlandırılması için önceliklerin belirlenmesi zorunluluğunun, eski tip merkezi planlamaya dayalı sanayi politikaları ile karıştırmamak gerektiğinin altını çizen Yalçındağ, izlenecek stratejinin bazı temel ilkelerini şöyle sıraladı: Toplantının açılış konuşmalarında, TÜSİAD Başkanı Arzuhan Doğan Yalçındağ raporun Marmara Üniversitesi İngilizce İktisat Bölümü nden Prof. Dr. Suut Doğruel ve Prof. Dr. Fatma Doğruel tarafından hazırlandığını; proje sürecinde SEDEFED ve Sanayi Çalışma Grubu üyelerinin de görüş ve yorumlarıyla önemli katkılar yaptıklarını belirterek, yazarlara, SEDEFED e ve TÜSİAD üyelerine teşekkür etti. Yalçındağ, Türkiye nin karşı karşıya olduğu ekonomik dengesizliklerin başında cari işlemler açığının geldiğini belirterek, ihracatımızı yeteri kadar artıramamamız, üretime devam edebilmek için yurtdışından ara malı ve yatırım malı ithal etmek zorunda olmamız sonucunda, dış ticaret açığının sürekli olarak bozulduğunu vurguladı. Bu açığı uzun vadede kapatmanın yegane yolunun ise, sanayi yapısının dönüşümünden geçtiğini, bu dönüşümü teknoloji ve inovasyona odaklanmış, katma değer üreten, verimliliği hızla artırabilen bir imalat sanayii yapısına sahip olmakla gerçekleştirebileceğimizi söyledi. İmalat sektörünün Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde verimliliğe ve teknolojik ilerlemeye katkısının yanı sıra ekonominin geneline yönelik yarattığı diğer dışsallıklar ile ekonomik performansın en önemli belirleyicisi olduğunu belirten Yalçındağ, ancak Türkiye de imalat sanayinin son 40 yıllık başarısına baktığımızda mütevazi bir çizgi gördüğümüzü hatırlattı. Öncelikle tek bir sektöre ya da sadece seçilmiş birkaç sektöre odaklanmak yaklaşımı Türkiye örneğinde anlamsızdır. Ülkenin büyüklüğü, ülkede üretilebilen her ürünün ve iktisadi olarak karlılık gösteren, varlığını sürdürebilen her sanayinin geliştirilmesi ve ihracata dönük ölçeğinin büyütülmesi istihdam ve refah açısından önem taşımaktadır. Sanayi yapısının çeşitlenmesinin gerekliliği, her sektörün önündeki engellerin kaldırılmasını zorunlu kılmaktadır. Bir sektörün önündeki engelin kaldırılması, çoğu kez, diğer sektörlerin de önünün açılması anlamına gelir. Ülke öncelikleri ile sektörlerin öncelikleri uyumlulaştırılmalıdır. Sektörlerimizin gelişiminin önünde bu kadar kısıt olan ülkemizde, cevap aranması gereken soru hangi sektörlerin destekleneceği değil, her bir sektörün gelişimini kısıtlayan faktörün ne olduğudur Strateji için önceliklerin belirlenmesi önemlidir. Stratejiye daha çok sayıda sektör üzerinde en geniş etkiye yol açacak olan önlemlerden başlanmalıdır. Ve tabii, makroekonomik istikrarın devamı, reform sürecinin yapısal reformlardan mikro reformlara doğru genişletilmesi ve derinleştirilmesi, tüm sektörler üzerinde en büyük etki yaratacak önlemlerdir. SEDEFED Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

5 SEDEFED Gündemi Türkiye nin sanayi stratejisinin ortak akıl ve katılımcı bir yaklaşımla tasarlanması gerektiği inancındayız. Bu nedenle ülkemiz adına ortaya konulacak olan sanayi strateji belgesinin bir diyalog ve iletişim belgesi olmasına önem veriyor ve yeni gelişmeler doğrultusunda sürekli güncellenmesi gerektiğini vurguluyoruz. Çağlayan, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı olarak hazırlayacakları sanayi stratejisinin temel verilerini oluşturacak ve bu yıl sonuna kadar tamamlamayı hedefledikleri çalışmayla Cumhuriyet tarihinde ilk kez Türkiye nin sanayi envanterini çıkarmayı hedeflediklerini kaydetti. Zafer Çağlayan, zaman kaybını önlemek için sanayi envanterinin ilk adımını oluşturan bir çalışmayı tamamlamak üzere olduklarını ve birkaç hafta içinde bu çalışmayı kamuoyu ile paylaşacaklarını ifade ederek, şunları kaydetti: Yalçındağ konuşmasında Tuzla Tersanelerinde yaşanan üzüntü verici iş kazaları ve ekonomi yönetimindeki populist yaklaşımlarla ilgili olarak da çeşitli yorumlarda bulundu. Konferansın açılış konuşmaları Sanayi ve Ticaret Bakanı Zafer Çağlayan ile devam etti. Çağlayan Konferansı düzenleyen TÜSİAD ve SEDEFED e teşekkür ederek, Türkiye için en doğru, en etkin sanayi politikasını tasarlamak ve uygulamak için bakanlık olarak hummalı bir çalışma içinde bulunduklarını söyledi. Çağlayan hedeflerinin, yarın tüm dünyada Türkiye nin başarı hikayesinin anlatılması olduğunu belirterek, Bu karmaşık çağda sanayi politikası en etkin nasıl uygulanır bunu tüm dünyaya göstermek istiyoruz. Sanayi politikamız Türkiye mizin dünyada nasıl bir konuma sahip olacağına ışık tutmalıdır dedi. İmalat sanayinin ekonomideki yeri ve önemi, dış ticaret yapısındaki değişime de değinen Bakan Çağlayan, Türkiye nin son 6 yılda sağladığı siyasi ve ekonomik istikrar sayesinde gerçekleştirdiği makro ekonomik düzenlemeleri pekiştirecek mikro reformları bugün yapmak zorunda olduğunu vurgulayarak, Hükümetimizin geçmiş dönemi makro ekonomik reformların yapıldığı, bu dönem ise mikro reformların yapılacağı dönemdir. Bu konuda değerli başkanım (TÜSİAD Başkanı Yalçındağ) hiç kuşkunuz olmasın yapılıyor ve yapılmaya devam edecek diye konuştu. Türkiye nin 21 inci yüzyılda hayata geçireceği sanayi politikasının, seçilmiş bazı sektörlere teşvik vermenin ötesine geçen, gelişmiş ve yeni gelişmeye açık tüm sektörlerde işletmelerin verimliliğini artırmaya yönelik politikaları içermesi gerektiğini vurgulayan Çağlayan, konuşmasına şöyle devam etti: 2007 yılına ait gerçek rakamlarla Türkiye nin şu anda MR ını çekmiş durumdayız, röntgeni kaldırdık. 530 bin kayıtlı kurumlar vergisi mükellefi ve 1 milyon 576 bin gelir vergisi mükellefi kuruluşumuzun öz kaynak, üretim, ihracat, istihdam, katma değer, ar-ge ve karlılık oranlarını gerçek rakamlarla değerlendirdik. Emin olun bu bilgiler hepimizin ezberini bozacak. Gerçek bir Türkiye fotoğrafını gözler önüne serecektir. Burada 2 milyon 100 bin kayıtlı firmanın biraz önce bahsetmiş olduğum başlıklarda MR ını çekmiş durumdayız. Sektör sektör, kent kent Türkiye nin ekonomik haritası ortaya çıkıyor. Bu çalışmamızla ülke, bölge ve kent bazında hangi sektörlerde ne kadarlık öz kaynak ve çalışanla hangi karlılık oranına ulaşılabildiğini net olarak görebileceğiz. Hangi sektörlerin, hangi bölgemizde ve kentimizde kümelendiğini, kar marjı dahil bütün ekonomik parametreleriyle birlikte tespit edebileceğiz. Sonuçta sektörlerin özkaynak, çalışan, karlılık oranlarını yani yıldız olabilecek ya da olamayacak sektörlerimizi görebileceğiz. Cumhuriyet tarihimizde ilk kez ticari ve sınai Türkiye haritasını elimize alacağız. Bakan Çağlayan, bu gelişmeyi takiben hazırlayacakları sanayi stratejisi doğrultusunda teşvik sistemini de silbaştan ele alacaklarını, yeni teşvik modelinin bölgeselliğin yanında sektörel ve proje bazlı olarak yapılandırılacağını, yüksek rekabet gücüne ve katma değere dayalı sektörlerin teşvikte öncelik alacağını anlattı. SEDEFED Sektörel Dernekler Federasyonu TÜSİAD Başkanı Arzulan Doğan Yalçındağ ın konuşmasının tam metnini aşağıdaki linkten indirebilirsiniz: Sanayi ve Ticaret Bakanı Zafer Çağlayan ın konuşmasının resmi özetini aşağıdaki linkten okuyabilirsiniz: SEDEFED Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

6 SEDEFED Gündemi Sanayi Politikası: Sektörler, Gelişmeler ve Eğilimler Konferansı - Rapor Tanıtımı - Panel Oturumları Açılış konuşmalarının ardından Türkiye Sanayiine Sektörel Bakış raporunun tanıtım paneline geçildi. Panelde bir konuşma yapan TÜSİAD Sanayi Çalışma Grubu Başkanı Agah Uğur, raporun hazırlanış amacını, büyümenin motoru niteliğini taşıyan, rekabet gücü yüksek, katma değer içeriği yüksek, istihdam yaratan, bölgesel farklılıkların azaltılmasına zemin hazırlayan bir imalat sektörünün önünü açmak ve kişi başına gelir seviyesini sürekli ve kalıcı olarak artırarak gelişmiş ülkelerle olan gelir farkını kapatmak olarak ifade etti. Uğur konuşmasında imalat sanayisinin önemini şöyle özetledi, Daha müreffeh bir Türkiye için, toplamında büyüyen, teknolojik düzeyi ve katma değeri artmış bir imalat sektörü gerekmektedir. Bu hedefe ulaşmak için vizyoner ve veriye dayalı stratejik odaklanma ile uygulama disiplini birbirlerinin ayrılmaz parçalarıdır. Güçlü imalat sanayi hedefine ulaşılması için ne yapılması gerektiği konusunda yatay ve sektörel önlemleri sıralayan Uğur şu ifadeleri kullandı: Yatay Önlemler 1. Enerji teminindeki sorunlar çözülmeli ve enerji fiyatlarının düşmesi sağlanmalıdır. 2. Ulaşım ve lojistik altyapısından kaynaklanan sorunlar çözümlenmelidir. 3. Teknoloji üretimi, inovasyon ve Ar-Ge faaliyetlerinin artması teşvik edilmelidir. 4. Nitelikli işgücü temini bir çok sektörün karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan birisidir. 5. Kayıtdışı ekonomi ile güçlü ve sonuç alıcı bir mücadele başlatılmalıdır. 6. Üretimle ilgili altyapı sektörlerinde serbestleşmeye gidilmelidir. 7. İdari, beşeri ve teknolojik altyapıdaki sorunlar ortadan kaldırılmalıdır. Sektörel Önlemler 1. Yatay politika önlemlerinin yanı sıra sektör spesifik çözüm önerileri geliştirerek, inisiyatifler başlatılmalıdır. 2. İlgili sektör temsilcileri ile birlikte her sektörün gelişmesinin önünü açacak önlemler, yeniden yapılandırma faaliyetleri, kümeleme önerileri ve çözümler formüle edilmelidir. 3. Tüm sektörel bazdaki çözümler konsolide edilmeli ve politika haline getirilmelidir. Agah Uğur un sunumunu indirmek için tıklayın: Panel de bir konuşma yapan, rapor yazarlarından Prof.Dr. Suut Doğruel imalat sektörü için geleceğe yönelik temel ilkeleri şöyle sıraladı: Hiçbir sektörü ihmal etmemek ancak yüksek teknoloji grubuna giren ürünlerin imalat sektörü içindeki payını artırmak. Küresel gelişmeleri göz ardı etmeden, Türk ekonomisinin özellikleri ve gelişme potansiyelleri ile uyumlu özgün politikalar geliştirmek. SEDEFED Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

7 SEDEFED Gündemi Politika ve uygulamaların temel alanları: 1. Sanayinin üretim ve yatırım maliyetlerinin iyileştirilmesi 2. Sanayinin gelişmesi için uygun ortamın yaratılması 3. Beşeri sermayenin ve teknolojik düzeyin iyileştirilmesi 4. İşsizlik ve bölgesel farklılıklar gibi sosyal alanların ihmal edilmemesi. Prof.Dr.Suut Doğruel in sunumunu indirmek için tıklayınız: Panelde son olarak, rapor yazarlarında Prof. Dr. Fatma Doğruel bir sunum yaptı. Prof. Doğruel sunumunda, sanayileşme sürecinde başta gıda tekstil ve giyimin olmak üzere öncü sektörlerin ağırlığının devam ettiğini belirtti. Doğruel, Türkiye nin büyük bir nüfusa sahip olması nedeniyle üretim, katma değer, istihdam ve bölgesel dağılım açısından bu sektörlere ihtiyacın azalmadığı vurguladı. Doğruel imalat sektörüne ara girdi sağlayan sektörleri, Türkiye sanayi tarihinde önemli bir yeri olan kağıt, kimya, plastik ve kauçuk ve ana metal sektörleri olarak sıralayarak, gelişen imalat sanayinin birçok alt sektörünün bu sektörlerle güçlü bir geri bağlantı içinde olduklarını belirtti. Bu sektörlerdeki kapasite yetersizliği ve diğer üretim sorunlarının, ilgili sektörlerde de sorun yaratabildi uyarını getiren Doğruel, özelleştirme sürecinin bu sektörlerdeki üretimin devamlılığı açısından sorunlar yarattığını hatırlattı. Doğruel bu sektörlerin özelliklerini şöyle sıraladı: Bu sektörler yoğun enerji kullandığı için enerji üretimi ve fiyatlarına karşı duyarlılıkları çok yüksektir. Özellikle kimya ve plastik çevre ile ilgili yatırım maliyetlerinden olumsuz etkilenmektedirler. Gelişmiş ülkeler bu alanlardan bir ölçüde vazgeçme eğilimindedirler. Bu da Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere yeni fırsatlar yaratmaktadır. Doğu Asya rekabetinden kısmen etkilenmekle birlikte bu sektörlerin Türkiye nin çevre ülkeleri ile ticaret potansiyeli vardır. Prof.Dr. Fatma Doğruel in sunumunu indirmek için tıklayınız: Rapor tanıtımının ardından University of Southern California, Ekonomi Profesörü Prof. Jeffrey B. Nugent ın Mesleki Örgütler ve Sanayi Politikası Oluşturulmasındaki İşlevleri başlıklı ana tema konuşmasına geçildi. Prof.Nugent konuşmasında mesleki örgütlerin işlevlerini şöyle sıraladı: Hükümet üzerinde genel ve özel çıkarlara yönelik lobi çalışmaları yapmak Hükümet kararları ve programları konusunda bilgi sağlamak Gelişen teknoloji ve standartlar konusunda bilgi sağlamak Gelişen pazarlar konusunda bilgi sağlamak Firmalar arasındaki anlaşmazlıklara çözüm aramak Kredi ve fon sağlayan kurumlarla bağlantılar kurmak Ortak çalışmaları kolaylaştırmak Firmaların yönetmeliklere ve hükümet programlarına uyum sağlamalarını ve bunlardan avantaj çıkarmalarını sağlamak Hükümete iş dünyasının destek olmasını sağlamak Nugent konuşmasında Türkiye deki mesleki örgütlere de değindi ve TOBB, TÜSİAD, OSD, TGSD ve İTKİB e değindi. Prof. Nugent ın sunumunu indirmek için tıklayınız: Panel: Dünden Bugüne Türkiye Sanayi Politikasındaki Dönüşüm Panel Başkanı: Prof. Dr. Refik Erzan Konuşmacılar: Boğaziçi Üniversitesi Geçmişten Günümüze Türkiye de Sanayi Politikaları Prof. Dr. Zafer Toprak, Boğaziçi Üniversitesi Türkiye de Sanayinin Rekabet Gücünün Artırılması Latif Tuna, DPT Sanayi Daire Başkanı Sektörel bir Perspektiften Sanayi Politikası Arayışları Bülent Akgerman, SEDEFED Yönetim Kurulu Başkanı Türkiye için Sanayi Politikası Seçenekleri Prof. Dr. Erol Katırcıoğlu, Bilgi Üniversitesi Aranın ardından konferans Boğaziçi Üniversitesi nden Prof. Dr. Refik Erzan ın oturum başkanlığında, Dünden Bugüne Türkiye Sanayi Politikasındaki Dönüşüm başlıklı panel ile devam etti. SEDEFED Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

8 SEDEFED Gündemi Panel de Geçmişten Günümüze Türkiye de Sanayi Politikaları başlıklı bir sunum yapan Boğaziçi Üniversitesi nden Prof. Dr. Zafer Toprak, çeşitli dönemlerde Türk Sanayisinin geçirdiği evreleri aktardı. Birinci dünya savaşı sonrasında dünya ekonomisinin bir deglobalizasyon dönemine girdiğini aktaran, Toprak bu dönemin bizim için son derece önemli olduğunu belirtti. Toprak İkinci dünya savaşının ardından 1980 li yıllara geçen süreci çekingen küreselleşme dönemi olarak tanımladı. Panel de DPT Sanayi Daire Başkanı, Latif Tuna Türkiye de Sanayinin Rekabet Gücünün Artırılması başlıklı bir sunum gerçekleştirdi. Tuna kamudaki kurumsal değişim yaklaşımlarını şu başlıklarda sıraladı: Planlama yaklaşımındaki değişim: Planlarda yapısal dönüşüm yaklaşımı ve daha sonra eksen odaklı yaklaşım Sektörel hedef belirleme yaklaşımından tahmin yaklaşımı Sektör stratejileri Daha katılımcı planlama Uygulama birimlerinin ayrılması (teşvik-yabancı sermaye) Yeni kurumlar oluşması Düzenleyici kurumlar (Rekabet Kurumu,EPDK,Tütün vb.) Türk Patent Enstitüsü Türk Akreditasyon Kurumu Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Kalkınma Ajansları Özel Kesimle Birlikte Çalışma Yaklaşımı ESDK, YOİKK, Plan ÖİK ların daha etkili şekilde çalıştırılması Daimi özel ihtisas komisyonu Panelde, SEDEFED Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Akgerman, Sektörel bir Perspektiften Sanayi Politikası Arayışları başlıklı bir konuşma yaptı. Akgerman, Sektörel Dernekler Federasyonu, farklı sektörlerin uzmanlaşmış sektör örgütlerini bir çatı altıda toplayan bir gönüllü kuruluş olarak tanıtırken, birbirlerinden farklı alanlarda faaliyet gösteren ve bazen çıkarları da çatışabilecek bu kuruluşları bir araya getiren temel motivasyonla, bu panelin konusu arasında doğrudan bir ilişki olduğunu belirtti. Akgerman SEDEFED üyelerinin en büyük ilgi alanının, kimi zaman oluşumuna katkıda bulundukları, kimi zaman destekledikleri, çoğu zaman ise şikayet ettikleri makro politikalar, sanayi ve sektör politikaları olduğunu söyledi. Türkiye ekonomisi ve imalat sanayisinin çeşitli dönemlerine değinen Akgerman insanı bazen doğru yönde ilerlemeye sevk edenin, diğer yönlerde önünün kapalı olması olabileceğini söyleyerek Türkiye ekonomisiyle ilgili birçok analiz ve araştırmanın, 2001 sonrası istikrar ve uyum programı ile yakalanan hızlı büyüme eğiliminin, verimlilik ve rekabet gücü artışlarının bir sınıra dayandığını ortaya koymakta olduğu uyarısını yaptı. Mevcut olumsuz konjonktüre rağmen, yeni bir strateji ve yeni sanayi politikaları ile iddialı bir hamlenin tasarımını yapmak zorunda olunduğunu belirten Akgerman bu hamleyi oluşturacak yeni politikaları şöyle sıraladı: Sanayinin rekabet gücü ve verimliliğini yeniden artırmalı, İhracat potansiyelini geliştirmeli, İşletmelerin kendilerini geliştirmelerinin, verimliliklerini artırmalarının ve küresel fırsatlardan yararlanabilmelerinin altyapısını oluşturabilmeli, İş ve yatırım ortamını küresel rekabet koşullarına göre sürekli iyileştirebilmeli, Başta kayıt dışı olmak üzere, rekabet koşullarını bozan olumsuzlukları gidermeyi önüne koymalı, İnsan kaynaklarının geliştirilmesini, işgücü piyasalarında becerinin artırılmasını sağlamalı, AB sürecini göz önüne almış olmalı, Yatırım, üretim, teknoloji, kalite, dış ticaret, enerji, tarım, çevre, insan kaynakları, AR-GE, inovasyon, yönetim ve rekabet gibi alanları birarada düşünmüş olmalıdır. Latif Tuna nın sunumunu indirmek için tıklayınız: Bülent Akgerman ın konuşmasının tam metnini aşağıdaki linkten indirebilirsiniz: SEDEFED Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

9 SEDEFED Gündemi Panelde son olarak Türkiye için Sanayi Politikası Seçenekleri başlıklı sunumu ile Bilgi Üniversitesi nden Prof. Dr. Erol Katırcıoğlu kürsüye çıktı. Katırcıoğlu sunumunda ekonomide merkez-çevre ilişkisine değindi ve son dönemde çevre olarak ifade edilen Anadolu sermayesinin merkez olarak ifadele edilen büyük sermaye kuruluşlarına oldukça yaklaştıklarını belirtti. Küresel Eğilimler Işığında Sanayi Politikası: Uluslararası Örnekler Panel Başkanı: Doç. Dr. Kamil Yılmaz Koç Üniversitesi Konuşmacılar: Ortadoğu ve Akdeniz Ülkelerinde Sanayi Politikası Uygulamaları Hadi Salehi Esfahani, University of Illinois AB de Sanayi Polikası Ulrike Hauer, Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu Müsteşarı Geçmişten günümüze Kore de Sanayi Politikası Uygulamaları Meral Karasulu, IMF Kore Ofisi Temsilcisi Gelişmiş Ülkelerde Sanayileşme Sonrası Süreç Deniz Akagül, Faculté des Sciences Economiques et Sociales de Lille-1 Konferansın son oturumu, Koç Üniversitesi nden Doç. Dr. Kamil Yılmaz ın panel başkanlığını yaptığı Küresel Eğilimler Işığında Sanayi Politikası: Uluslararası Örnekler paneliydi. Panelde, Geçmişten günümüze Kore de Sanayi Politikası Uygulamaları başlıklı bir konuşma yapan IMF Kore Ofisi Temsilcisi Meral Karasulu, Kore nin kalkınma politikalarına değindi. Konferansa University of Illinois ten katılan Hadi Salehi Esfahani Ortadoğu ve Akdeniz Ülkelerinde Sanayi Politikası Uygulamaları başlıklı sunumunda Ortadoğu ve Güney Afrika ülkeleri ile ticari ilişkileri güçlendirmenin faydaları ve maliyetlerine değindi. Prof. Esfahani nin sunumunu indirmek için tıklayınız: Panel ve Konferansın son sunumunda Faculté des Sciences Economiques et Sociales de Lille den Deniz Akagül, Gelişmiş Ülkelerde Sanayileşme Sonrası Süreç başlıklı bir sunum yaptı. Sunumunda Sanayide Özün Korunması kavramının önemine işaret eden Akagül şu ilkeleri sıraladı: Sanayi sektörü ülkelerin büyüme hızlarını belirlemede etkin rol oynamaya devam edecektir. Yeni teknoloji ve yüksek vasıflı emek kullanan, katma değeri yüksek, talebi hızlı artış vadeden yeni ürünler üreten sektörler sanayini özünü teşkil ederler. Bu özün korunması, bu sektörlerdeki yatırımlara ve vasıflı emek kaynaklarının varlığına bağlıdır. Bu yatırımlar da uzun vadeli bir sanayi politikasını gerektirmektedir. Deniz Alagül ün sunumunu indirmek için tıklayın: SEDEFED Sektörel Dernekler Federasyonu Karasulu başlangıçta Türkiye gibi ithal ikameci bir anlayışla yola çıkan Kore nin, ihracata dayalı sanayi anlayışına daha hızlı adapte olduğunu söyledi. Karasulu, tekstil ile başlayan Kore sanayisinin, tekstil makineları üretimini de başarılı bir şekilde yapabildiğini ve dönüşümünün görece kolay sağlandığını belirtti. Karasulu ihracatın daha ilköğretimden başlayan son derece ağır bir eğitim programı içinde bütün Korelilere öğretildiğini de sözlerine ekledi. Panelde, Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu Müsteşarı Ulrike Hauer ise AB de Sanayi Polikası nı Lizbon Gündemi ekseninde dinleyicilere aktardı. SEDEFED Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

10 SEDEFED Gündemi Türkiye Sanayiine Sektörel Bakış - Özet Bulgular Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD), Türkiye Sanayisine Sektörel Bakış başlıklı raporunu, 27 Mayıs 2008 tarihinde, İstanbul Ceylan Intercontinental Oteli nde Sektörel Dernekler Federasyonu (SEDEFED) ile ortaklaşa düzenlediği Sanayi Politikası: Sektörler, Gelişmeler ve Eğilimler başlıklı bir seminer ile kamuoyuna sundu. Türk sanayisinin mevcut yapısından hareketle, sanayinin bütün sektörlerini rekabet, yasal düzenleme, çevre, istihdam, bölgesel kalkınma, yüksek katma değer yaratma ve uluslararası üretim süreçlerinin parçası olma açısından ele alınan rapor, Marmara Üniversitesi Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Suut Doğruel ve Prof. Dr. Fatma Doğruel tarafından hazırlandı. Türkiye Sanayiine Sektörel Bakış adlı raporda özetle şu bulgular yer alıyor: 20. yüzyılın ikinci yarısı özellikle gelişmekte olan ülkelerin iktisat tarihleri açısından ilginç deneylere tanıklık etmiştir. Bu süreçte dünyanın değişik coğrafik bölgelerinde güçlü bir sanayi yapısı ile hızlı bir büyümeyi yakalayabilen ülkelerin yanı sıra varolan büyüme ve sanayi güçlerini koruyamayan ülkeleri de görmekteyiz. Bu son yarım yüzyıl bazı Asya ve Doğu Asya ülkeleri açısından önemli bir başarı çizgisinin yakalandığı dönem olurken Latin Amerika ülkeleri ağırlıklı olarak kriz ve makro dengelerle boğuşmuşlardır. Merkezi planlama deneyimindeki ülkelerin 1990 siyasi çözülme sonrası dünya ticaret sistemine daha etkin bir biçimde katılması, kalkınma çabası içindeki bütün ülkeler için eskisinden oldukça farklı ve daha zorlu koşullar ortaya çıkarmıştır. Bütün bu gelişme ve büyüme hikayelerinin arkasında şüphesiz tek bir faktör yoktur. Kalkınma iktisatçıları ticaret ve dolayısıyla dışa açılma, eğitim, teknoloji, coğrafik konum ve benzeri değişik faktörlerin etkileri ile bu faktörlerin karşılıklı etkileşimleri üzerine çok sayıda farklı düşünceler ileri sürmektedirler. Ancak, tanımlanması zor bu karmaşık sürecin gerisinde bir ülkenin üretim gücü canalıcı önemini korumaktadır. Bu üretim gücü içinde de, ülkelerin kalkınmalarının ilk aşamalarında tarım önemli olsa ve bazı küçük ülkelerde hizmet sektörü ön plana çıksa da, imalat sektörü Türkiye gibi büyük nüfusa sahip ülkeler açısından birincil öneme sahiptir. Hızlı bir verimlilik artışı, teknolojik ilerleme ve ekonominin geneline yönelik yarattığı diğer dışsallıklar ile imalat sektörü gelişmekte olan ülkelerin ekonomilerinde kritik bir öneme sahiptir. Kalkınma sürecine etkisi olan diğer çok sayıdaki faktörün önemini yadsımadan, imalat sektörünü güçlendirmek ve rekabet potansiyellerini artırmak sürdürülebilir büyüme açısından temel bir hareket noktası olarak ortaya çıkmaktadır. Türkiye Sanayisine Sektörel Bakış çalışması bu noktadan hareketle imalat kesiminin mevcut durumunu ve potansiyellerini sistematik bir yaklaşımla ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede, 1980 li yıllardan bu yana imalat sanayi yapısını derinden etkileyen politika değişikliklerinin bu sektördeki gelişmeyi nasıl biçimlendirdiğini anlamak ve sektörün ulaştığı düzeyin bir dökümünü yapmak hedeflenmiştir. Böylece, sektörün bugünkü yapısındaki güçlü ve kırılgan yönlerin yansız bir bakışla sergilenebileceği; buna bağlı olarak sektörün geleceğe yönelik potansiyellerine SEDEFED 10 Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

11 SEDEFED Gündemi ilişkin ayrıntıların daha somut bir biçimde görülebilmesinin sağlanacağı düşünülmüştür. Şüphesiz iktisat araştırmalarının genel özelliği olarak, bu çalışma geleceğe yönelik fütürist bir kestirimde bulunmak iddiasında değildir. Ancak, imalat sektörünün son dönemlerde gerçekleştirdiği gelişim ve geldiği nokta hakkında sağlam bir bilgi birikimine sahibi olmak, alınacak kararların isabetli olmasına katkıda bulunabilecek bir unsurdur. Açıktır ki, bilginin muğlak ve bulanık olduğu bir ortamda politika ve strateji tasarlamak zordur. Buna karşın, objektif bir yaklaşımla kantitatif ve kalitatif analizler ile desteklenmiş bilgi birikiminin politika ve strateji tasarlamayı kolaylaştıracağı düşünülmektedir. Bu yaklaşım ve hedefle, imalat sanayinin alt sektörleri herhangi bir hiyerarşik ayırıma tabi tutulmadan, TÜİK tarafından kullanılan üretim faaliyetleri sınıflaması ISIC Rev3 e göre iki basamaklı sektör ayırımı dikkate alınarak incelenmiştir. Bu sınıflama ile birlikte sektörlerin teknolojik yapısını yansıtan bir sınıflama da geri planda dikkate alınmıştır. Bu nedenle farklı teknolojik grupta yer alan faaliyetler için üç ve dört basamak ayırımında da sektör değerlendirmesi yapılmıştır. Kalkınma sürecinde ülkelerin imalat sanayilerinin yapısında bir değişim olmaktadır. Ülkenin gelişmişlik düzeyi yükseldikçe, geleneksel bazı sanayiler yaşamaya devam etse bile, teknoloji olarak yüksek sektörlere doğru bir geçiş olmaktadır. Bu değişimi sektörel değerlendirmelere yansıtabilmek amacıyla, OECD tarafından kullanılan teknolojik yapı farklılıklarını yansıtan sınıflandırılma kullanılmıştır. İmalat sanayi bu sınıflama ile yüksek, orta-üst, orta-alt ve düşük teknoloji olmak üzere dört gruba ayrılmaktadır. Sektörlerin değerlendirilmesi, genel görünüm, AR-GE ve teknoloji, rekabet ve iç piyasa, idari ve yasal çerçeve, çevre regülasyonları, uluslararası rekabet, istihdam ve bölgesel dağılım olmak üzere, sekiz ana bölüm altında yapılmıştır. Sektörel yapının ve gelecekteki potansiyellerinin değerlendirilmesi, proje çerçevesinde dikkate alınan kriterlerle belirlenen göstergelere dayanmaktadır. Bu göstergelerin bir bölümü sektörlerin bir arada değerlendirilebilmesi için hazırlanan matrisin değişkenleri olarak da kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan kantitatif göstergeler, her sektörle ilgili üretim, istihdam, katma değer, verimlilik, dışa açıklık, endüstri içi ticaret katsayısı, kamu ve özel kesimin sektör içindeki payı ve girdi-çıktı tablolarından elde edilen sektörün geriye ve ileriye bağlantılarına ilişki katsayılardır. Kalitatif göstergeler ise, teknoloji, rekabet gücü ve bölgesel farklılıkları azaltma gücüdür. İmalat sektörüne bütün olarak bakıldığında, katma değer ve istihdam bakımından 1970 yılından bu yana ekonomi içindeki payının yükseldiği görülmektedir. Toplam ihracat içindeki payındaki artış ise daha belirgindir. Kriz yılları dışında, imalat sektörünün yıllık büyüme oranları GSMH büyüme oranlarından daha yüksektir. Bu temel göstergelere dayanarak, Türkiye nin son dönemlerde gerçekleştirdiği ekonomik büyüme ve ihracat artışında temel itici gücün imalat sektörü olduğunu düşünmek gerçekçi bir değerlendirme olacaktır. Başarılı bir büyüme performansı izlemiş ve ekonomik büyüme sürecinde Türkiye ye oranla daha ileri aşamalara gelmiş ülkelerin deneyimleri dikkate alındığında, imalat sektörünün Türkiye de uzunca bir süre daha temel itici güç olma özelliğini koruyacağı açıktır. Ağırlıklı olarak yurtiçine yönelik üretim yapan 15 nolu gıda sektörünün dışa açılma oranı çok düşük olmakla birlikte; üretim ve istihdam bakımından ise en büyük sektörlerden biridir. Sektördeki önemli gelişmeler üretim ve istihdamda devletin payının özelleştirmeler sonucu hızla azalması ve sektörün doğrudan yabancı sermaye gelişinde üst sıralara çıkmasıdır. Gıda farklı düzeylerde üretim teknolojilerinin birlikte varolduğu, kayıt dışı üretim ve istihdamın yaygın olduğu bir sektördür. Bu yapı uzun vadede rekabet açısından sorun yaratmaya adaydır. Özellikle kayıt dışı üretim, gıda güvenliğinin kontrolünde yarattığı ve gelecekte yaratabileceği sorunlar nedeniyle iç piyasada halk sağlığı ve dış piyasalarda ise rekabet üzerine olumsuz etkileri açısından önemlidir. Türkiye de iç pazarda yerli firmalar ve uluslararası gıda firmaları birlikte varolabilmektedir. Yerel gıda firmaları, bulundukları bölgede yerel dağıtım ağı içinde başarılı olabilmektedirler. Dış rekabette ise, gıda sektörünün Türkiye nin çevre ülkelere yönelik bir ihracat potansiyeli vardır. Sektör daha çok ekonominin dengede olduğu dönemlerde başarı şansını artırmaktadır. Sektörün güçlenmesini engelleyen faktörler temel ürünlerdeki korumacılık, kayıt dışı sektörü besleyen bölünmüş iç piyasa yapısı ile gıda sektörü ile tarımsal üretim arasındaki koordinasyon eksikliği olarak sıralanabilir. Sektör, bölgesel farklılıklar ve istihdam yaratma potansiyeli bakımından güçlüdür. Gıda sektörü geriye bağlantıları güçlü, ancak ileriye bağlantısı zayıf bir sektördür. Türkiye nin büyük ve geleneksel sektörlerinden 17 nolu tekstil, imalat sanayi içinde üretim ve istihdam bakımından en büyük sektördür. Yüksek dışa açıklık oranına sahip olmamasına rağmen, ihracatın önemi nedeniyle sektör uluslararası rekabete açıktır. Küreselleşme Türkiye de geleneksel olarak tekstil ile giyim imalatı arasında uzun yıllardır oluşmuş güçlü entegrasyonu zayıflatmaktadır. Ancak, tekstilin hazır giyim ile bağları zayıflarken özellikle çevre ülkelere ihracat yapma potansiyelinin artması yeni bir gelişmedir. Sektör çok fazla araştırma gerektiren bir alanda yer alan bir faaliyet olmasına rağmen, araştırma ve geliştirme konusunda diğer sektörlere göre daha zayıftır ve bu durum uzun vadede sektörün gelişimi açısından tehlike yaratma potansiyeli tanımaktadır. Bu sektörün alt sektörlerinden güçlü üretim potansiyeli ile dünyada önemli bir yere sahip olan tekstil terbiye sektörünün yenilikleri izlemekteki gecikmesi önemli bir sorun olarak ortaya çıkmaktadır. Enerji ve istihdam maliyetleri ile kayıtdışı istihdam bu sektör için sıralanan sorunlarda önde gelmektedir. Bölgesel dağılım açısından sektör değişik bölgelerde kümelenmelere sahiptir. Kümelenme tekstil için gerekli olmakla birlikte kümelenmelerin ve genel olarak tekstil üretiminin Türkiye nin değişik bölgelerine yayılmış SEDEFED 11 Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

12 SEDEFED Gündemi olması, sektörün bölgesel dağılımın düzeltilmesine katkı yapabileceğini düşündürmektedir. İmalat içinde özellikle istihdam ve bir ölçüde üretim bakımından bir diğer önemli sektör de 18 nolu giyim sektörüdür. Sektör için ihracat önemlidir. Çok sayıda küçük firmanın üretim yaptığı bir piyasa yapısına sahiptir. Bu sektörün en önemli sorunları arasında üretim maliyetleri ve kayıt dışı üretim gelmektedir. Bölgesel olarak giyim sanayisinin İstanbul dışına kaymasının maliyetleri düşürebileceği düşünülmektedir. Böyle bir kaymanın bölgesel dağılım üzerine de olumlu bir etkisi olacaktır. Tekstil ve giyim sanayi arasındaki entegrasyonun çözülmesi küreselleşme ile artmakla beraber bu iki sektör imalat sanayi içindeki önemini bir süre daha sürdürmesi beklenmelidir. Zengin bir kültürel birikimin olması giyim sektörü rekabetini yükseltecek bir tasarım ortamının doğmasını kolaylaştırabilir. Ancak, burada eğitim ve tanıtımın (fuar gibi) iyileştirilmesi gerekmektedir. Bilginin ve zanaatkarlığın hakim olduğu 19 nolu deri işleme sektörü ise dikkate değer değişmelerin gerçekleştiği bir sektör değildir. Sektörün imalat sanayi içindeki payı çok büyük olmamakla birlikte geleneksel sektörler içinde varlığı önemlidir. Sektör, alt sektörleri bakımından farklı bir yapıya sahiptir. Ayakkabı iç piyasada daha rekabetçi bir sektörken deri işlemede az sayıda firma piyasada yer almaktadır. Enerji ve işçilik maliyetleri bu sektörde önemli sorunlardır. Bu sektörü bekleyen zorluklar arasında çevre yatırımları ve arıtma tesislerine ilişkin maliyetler yer almaktadır; bu yatırımlar bölgesel dağılımı etkileyecek kadar önem taşımaktadır. Sektörün alışılmış üretim merkezlerinin dışına çıkması nitelikli işgücü bulamama sorunu potansiyelini taşımaktadır. Sektörün karmaşık ve geleneklere dayalı yapısı bu sektöre yönelik önlemler için kısıtlı bir ortam yaratmaktadır. Başarılı bir üretim, istihdam ve verimlilik artışı gösteren 20 nolu ağaç ve mantar ürünleri imalat sanayi içinde küçük bir paya sahiptir. Devlet 2000 li yıllarda üretici olarak sektörden çekilmiş olmasına rağmen, hammadde karşılamaktaki önemi nedeniyle Orman İşletmeleri nin sektörün önünü açacak politikalarda nasıl bir rol alacağı önemlidir. İhracat ve istihdam potansiyeli düşük olan bu sektörün, geleneksel sanayi merkezleri dışındaki bölgelerde gelişmesi nedeniyle, istihdamın bölgesel dağılımına mütevazi bir katkı yapabileceği düşünülebilir. Diğer sektörlere etkileri bakımından 21 nolu kağıt ve kağıt ürünleri önemli bir sektördür. Özellikle üretim ve ihracatı artan diğer imalat sanayi ürünleri bu sektöre yönelik gittikçe artan bir talep yaratmaktadır. Ancak, sektörün ciddi kapasite yetersizliği sorunu vardır. SEKA nın özelleştirilmesi selüloz hammaddesinin elde edilmesinde tıkanıklıklar yaratmıştır. Sektörün atık kağıdı hammadde olarak kullanması nedeniyle 37 nolu yeniden değerlendirme sektörü ile bağlarının artması beklenebilir. İthal ham maddedeki maliyet sorunları sektör açısından sıkıntı yaratmaktadır. Bu sektörün istihdam ve bölgesel dağılım açısından önemli bir konum alması beklenemez. Ancak, diğer sektörler açısından stratejik bir öneme sahiptir. 22 nolu basım ve yayım sektörü dışa kapalı bir sektördür. Piyasa yoğunlaşma oranları dikkate alındığında kayıtlı medya (plak, kaset, vb) ile gazete, dergi ve süreli yayınların yayımı alt sektörlerinde çok yüksek derecede; diğer basımla ilgili faaliyetlerde de yüksek bir yoğunlaşmanın olduğu görülmektedir. Sektörün sorunları arasında eski teknoloji makine ithalinin yarattığı kapasite fazlalığı; kalifiye işgücü eksikliğinin ithal edilen bu eski teknolojiye sahip makinelerin bile etkin kullanımında zorluk yaratması dikkat çekmektedir. Matbaacılıktaki küçük işletmelerde ham madde firesi ve işçilik kayıpları nedeniyle kalite ve verimlilik sorunları vardır. Günümüzde dijital medyanın giderek öne çıkması bu sektörün geleceği açısından dikkatli izlenmesi gereken bir gelişmedir. 23 nolu kok kömürü, rafine edilmiş petrol ürünleri ve nükleer yakıt imalatı sektörünün neredeyse tamamını rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı oluşturmaktadır. Bu sektörün payı ekonomi içinde küçüktür. Ancak, sektörün imalat sanayi ithalatı içindeki payı nedeniyle dış ticarette orta büyüklüktedir. Net ithalatçı bir sektördür. İşgücü yoğunluğu düşük ve buna bağlı olarak işgücü verimliliği yüksektir. İlaç dışında kalan 24 nolu kimyasal madde ve ürünlerinin imalatı imalat sanayisinin önemli bir ara malı sektörlerinden biridir. Yüksek bir dışa açıklık ve ithalat oranına sahiptir. İşgücü yoğunluğu düşük bir sektördür. Bu sektör de önemli sorunlarla karşı karşıyadır. Kimyasal madde üretiminin yarattığı çevre sorunları bu sektörde yapılacak yeni yatırımlar için fabrika yeri bulunmasında sorun yaratmaktadır. Ayrıca, lojistik bu sektör için önemlidir. Enerji maliyetleri, kayıt dışı üretimin yarattığı haksız rekabet sektördeki diğer sorunlardır. Kümelenme politikaları bu sektörün yer bulma sorununu çözmek ve lojistikten kaynaklanan maliyetleri düşürmek açısından önemli bir politika olacaktır. Sektör birçok imalat sanayi için girdi sağlaması nedeniyle kritik öneme sahiptir nolu eczacılıkta ve tıpta kullanılan kimyasal ve bitkisel kaynaklı ürünlerin imalatı yüksek teknoloji grubunda yer almaktadır. Buna karşılık, bir parçası olduğu 24 nolu kimya sektörünün geriye kalan bölümü orta üst teknoloji grubuna girmektedir. Bu nedenle ilaç dört basamak ayrımında ayrı olarak incelenmiştir. Türkiye ilaç üretebilen az sayıda ülkelerden biridir. Genel olarak ilaç, araştırma ve geliştirme maliyetleri çok yüksektir. Bu nedenle araştırma faaliyetleri daha çok gelişmiş ülkelerde yapılmakta ve genellikle geliştirme faaliyetleri bizim gibi orta gelirli ülkelere kaydırılmaktadır. Son yıllarda İrlanda ve Singapur gibi küçük ülkeler ilaç sanayilerini geliştirmekte ve yabancı sermaye çekmekte başarılı olmuşlardır. Bu gelişme Türkiye için de bir model olarak gösterilmektedir. Diğer taraftan Türkiye, eşdeğer ilaç üretiminde önemli bir kapasiteye sahiptir. İlaç sektörünün SEDEFED 12 Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

13 SEDEFED Gündemi gelişmesinde bu iki tip potansiyelin nasıl değerlendirileceği sağlam ve iyi düşünülmüş bir strateji gerektirmektedir. İlaç üretme bilgi birikimi ve becerisi ile önemli bir üretim kapasitesine sahip olan bu sektör için standartları oldukça yüksek bir sağlık sektörünün Türkiye de gösterdiği gelişme önemli bir potansiyel yaratmaktadır. Sağlık sektöründeki dinamizm 33 nolu tıbbi araç ve gereçler üretiminde de uyarıcı bir rol oynamaktadır. Son üç yılda ticaret fazlası vermeye başlayan 25 nolu plastik ve kauçuk ürünleri imalatı sektörünün ihracat potansiyeli güçlüdür. Petrokimya sanayisinden girdi kullanması nedeniyle özelleştirme sürecinde PETKİM deki aksamalar, yoğun enerji kullanıldığı için enerji üretimindeki yetersizlikler ve fiyatlarının yüksekliği bu sektörde üretim ile ilgili önde gelen sorunlardır. Ayrıca, lastik sektörü için Doğu Asya rekabeti, plastik sektörü için ise kayıt dışı üretimin yarattığı düşük kalite mal imajı diğer sorunlar arasında sıralanabilir. İstihdam açısından sektörün potansiyeli güçlü kabul edilebilir. Ancak, teknoloji ve rekabet gücü orta düzeydedir. Bölgesel farklılıkları giderme potansiyeli ise zayıftır. 26 nolu metalik olmayan diğer mineral ürünlerinin imalatı çimento, seramik ve cam olmak üzere üç alt sektörü kapsamaktadır. Genel olarak ticaret göstergeleri bu sektörün lehine bir gelişmeyi işaret etmektedir. Türkiye, dünyada en fazla çimento ve klinker ihracatı yapan ülkedir ve çimento üretiminde güçlü bir üretim yapısı vardır. Cam alt sektöründe gelişmekte olan ülkelerde cam talebindeki büyüme bu sektör için pazar potansiyeli yaratmaktadır. Çin ve Hindistan yarattıkları taleple bir rakip olmaktan çok bir fırsat olarak değerlendirilmektedir. Seramik ve payı çok küçük olmakla birlikte doğal taşlar alt sektöründe Türkiye çok hızlı gelişen bir ihracat potansiyeline sahiptir. 27 nolu sektör olan ana metal sanayi önemli bir ara malı üreticisidir. Sektörün alt sektörlerinden vasıflı çelik üretimi ağırlıklı olarak otomotiv, otomotiv yan sanayi, makine imalat sanayi, savunma sanayi, demiryolu ve deniz ulaşım araçları, petrol sanayi ekipmanı ve madencilik alanlarında girdi olarak kullanılmaktadır. Dolayısıyla, Türkiye nin ihracat yapan sektörleri ve iç tüketim için gerekli birçok malın üretimi için kritik bir öneme sahiptir. Ancak, sektörde kapasite yetersizliği sorunu vardır ve bu durum ithalatın hızlı bir biçimde artmasına neden olmaktadır. Kapasite yetersizliği hem vasıflı hem de yassı çelik üretiminde vardır. Diğer imalat sanayi sektörlerinin üretimindeki rolü nedeniyle ana metal sanayi üretimini geliştirecek bir ortamın yaratılması kritik bir öneme sahiptir. Bu sektörün önündeki sorunlar arasında girdi maliyetleri, özellikle enerji maliyetleri ve çevre uyum maliyetleri önem taşımaktadır. Ayrıca, vasıflı çelik üretimine yönelik talebin artmasının, uzun vadede nitelikli işgücü talebinin artması sonucunu doğurması beklenebilir. 28 nolu metal eşya sektörü, makine ve teçhizatı üretimi dışında kalan metal yapı malzemeleri, tanklar, sarnıç ve buhar kazanı ve diğer birçok metal eşyanın üretimi ile metal işleri ile ilgili hizmet faaliyetlerini kapsamaktadır. Bu sektör imalat sanayi içinde üretim bakımından orta sıralarda, istihdamda ise daha üstlerde yer almaktadır. Üretim, katma değer, istihdamda düzenli bir artış trendine sahip bu sektörün ihracat ve dolayısıyla rekabet potansiyelinin güçlü olduğu söylenebilir. Bu sektörün istihdam yaratma kapasitesi de güçlüdür. Ancak, sektör geleneksel sanayi bölgelerinde toplandığı için bölgesel dağılımın düzeltilmesi açısından güçlü değildir. 29 nolu sektör, bir önceki sektörde dışarıda bırakılan başka yerde sınıflandırılmamış makine ve teçhizat imalatıdır. Bu sektör Türkiye imalat sanayisinin üretimini oluşturan birçok sektörün üretim makinelerini, tarım makinelerini ve önemli bir ihracatçı alt sektör olan beyaz eşya üretimini kapsamaktadır. Özel kesim üretiminin üçte ikisi başka yerde sınıflandırılmamış ev aletlerine (beyaz eşya) aittir. Savunma sanayi ile ilgili üretim de bu sektör altında gerçekleşmektedir. Sektör üretim ve istihdam bakımından en üst sıralarda yer almaktadır. Dış ticaret bakımından alt sektörlerden beyaz eşya üretimi ticaret fazlası verirken sektörün geriye kalan bölümü net ithalatçıdır. Kullanılan teknoloji bakımından ev aletleri sektörü güçlüdür. Ancak, beyaz eşya dışında firma büyüklüğüne göre kullanılan teknoloji farklılaşmaktadır. Küçük ve orta ölçekli firmaların teknolojisi büyüklere oranla daha düşüktür. Makine imalatı alt sektöründe gelişmiş bir yan sanayinin olmaması, sektörde ortalama ücretlerin yüksekliği, nitelikli işgücü açığı ve sınai mülkiyet haklarının korunmasındaki yetersizlikler rekabeti zayıflatan nedenler olarak öne çıkmaktadır. 30 nolu büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı, imalat sanayii içinde üretim, istihdam ve ihracat payı bakımından en alt sıradadır ve kararsız bir üretim yapısına sahiptir. Bilgisayar vb. malların üretimini içeren bu sektör yüksek teknolojili ve ağırlıklı olarak ithalatçı bir yapı sergiler. Az sayıda firmanın olduğu iç piyasada yerli üreticiler belli bir satış başarısı yakalamaktadırlar. Ancak, üretilen malların önemli ölçüde ithal girdi ile üretildiğini gözardı etmemek gerekmektedir. Herşeye rağmen bu sektör Türkiye açısından potansiyel olarak bir gelişme trendi yakalama şansına sahip gibi görünmektedir. Bölgesel dağılımın iyileştirilmesi açısından güçlü bir potansiyele sahip olmayan bu sektör istihdamda nitelikli işgücü talebine mütevazi bir katkıda bulunabilir. 31 nolu başka yerde sınıflandırılmamış elektrikli makine ve cihazların imalatı elektrik motoru, kablo, pil, akümülatör, ampul, vb. her tür elektrik teçhizat imalatını kapsamaktadır. İmalat sektörü içinde üretim ve istihdamda büyüklük bakımından orta sıralarda yer almaktadır. İç pazarda talebin üçte biri ithalat ile karşılanmaktadır. Dolayısıyla sektör iç pazarda uluslararası rekabete açıktır. İstihdam hacmi imalat sektörü ortalamasından hızlı büyüdüğü için, istihdam payının çok yüksek olmamasına rağmen, sektörün bir istihdam yaratma potansiyelinden söz edilebilir. Mevcut SEDEFED 13 Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

14 SEDEFED Gündemi durumda geleneksel olarak sanayileşmiş bölgelerde yer almasına rağmen, sektörün potansiyel olarak diğer bölgelere yayılmasında bir engel görülmemektedir. Yüksek teknoloji grubunda yer alan 32 nolu sektör radyo, televizyon, haberleşme teçhizatı ve cihazları imalatını içermektedir. İmalat sanayi içinde büyüklük olarak orta sıralarda yer almakla beraber önemli bir ihracatçı sektördür. Sektörün uzun vadede geleceği, karşı karşıya bulunduğu büyüme potansiyelini sınırlayan sorunların hangi düzeyde çözülebileceğine bağlıdır. Sorunlardan birincisi, Türkiye nin dijital teknoloji üretememesidir. Buna bağlı olarak, ikincisi ise, ara girdi bakımından ithalata bağımlı olmasıdır. Bu sorunların kaynağı AR-GE yatırımlarındaki yetersizliklerdir. Ancak, bu sektörde dünyadaki teknolojik gelişmeleri yakalayabilmek için gerekli bilgi birikimini sağlamak zaman almaktadır ve AR-GE konusundaki iyileşmeler varolan sorunlara hemen bugün için bir çözüm olmayacaktır. Sektör istihdam yaratma potansiyeli bakımından sınırlı bir potansiyele sahiptir. 33 nolu sektörün üretiminin neredeyse tamamını tıbbi araç ve gereçler, ölçme, kontrol, test, seyrüsefer ve benzer amaçlı alet ve cihazların imalatı kapsamaktadır. Optik aletler ve fotoğrafçılık teçhizatının payı ise çok küçüktür. Yüksek teknoloji grubuna giren bu sektör imalat sanayi içinde üretim ve istihdam bakımından küçük paylara sahiptir. Ancak, bu sektörün ithalatı önemlidir. Dolayısı ile, yerli ürünler iç piyasada ithal ürünlerle birlikte yer almaktadır. Bununla birlikte, farklı mallarla piyasaya girdikleri için, bir tahmin olarak, yerli ve ithal ürünlerin iç pazarda rekabet etmekten çok bir pazar paylaşımına gitmiş olabileceği düşünülebilir. Gelişmiş teknoloji içeren tıbbi aletler Türkiye de üretilememektedir. Bu tür aletler ithal edilirken talebin diğer kısmının yerli üretimle karşılanıyor olması muhtemeldir. İhracattaki artış, yurtiçinde üretimi gerçekleştirilebilen ürünlerde rekabet potansiyelinin olduğunu göstermektedir. Ancak, sektöre bütün olarak bakıldığında göstergeler rekabet açısından daha çok zayıf bir durumu işaret etmektedir. 34 nolu motorlu kara taşıtı, römork ve yarı-römork imalatı, kısaca otomotiv sektörü son göstergelere göre üretimde ikinci, ihracatta birinci, istihdamda da yine üst sıralarda kalan bir sektördür. Bu sektörün Türkiye açısından önemi, Doğu Marmara bölgesinde yer alan otomotiv firma ve yan sanayisinin oluşturduğu kümelenmenin, istihdam ve uzmanlaşma bakımından AB içindeki en güçlü otomotiv kümelenmelerinden biri olmasıdır. Verimliliğin yüksek olduğu bu sektörde üretim sürecinde kullanılan teknoloji mevcut yenilikleri içermektedir. Sektörde uluslararası AR-GE yatırımlarının Türkiye ye kayması için gerekli ekonomik ölçek, 2006 yılında bir milyon araç üretimi aşılarak yakalanmıştır. Otomotiv üretiminin Kuzey Amerika ve Avrupa dan diğer gelişmekte olan ülkelere kayması sürecinde önemli fırsatlar yakalamış olmakla birlikte sektörde uluslararası piyasalarda güçlü rakipleri bulunmaktadır. Sektörün pazar stratejisi Avrupa odaklıdır. Sektörün hızlı gelişmesini kalıcı kılmak için yapılması gerekenler, öncelikle, yeterli sayıda kalifiye işgücü arzını sağlayacak eğitim altyapısının geliştirilmesi ve genişleyen üretim kapasitesine bağlı olarak artan ulaşım talebinin gerekli altyapı yatırımlarıyla sektörün ihtiyaçlarına uygun biçimde karşılanmasıdır. Kümelenme sektörün özellikleri nedeniyle çok önemlidir. Güçlü sanayi kümelenmeleri ise yarattıkları dışsallıklarla ekonominin bütününe katkıda bulunurlar. Bu nedenle, otomotiv sektörü bölgesel dağılımı düzeltmekten çok ekonomide yarattığı dinamizm ve dışsallıklar bakımından öne çıkmaktadır. İstihdam açısından ise, otomotiv sektörü şu anda güçlü olmakla birlikte işgücü talebinde büyük artışlar beklenmemelidir. 35 nolu ulaşım araçları sektörü, yine teknolojik düzey farklılıkları dikkate alınarak üç basamaklı alt sektörler ayrı ayrı incelenmiştir. Bu sektörlerden 351 nolu deniz taşıtlarının yapımı ve onarımı imalat sektörü içinde son yıllarda çok hızlı büyüyen bir sektördür li yıllarda kamu kesiminin hakim olduğu bu sektörde kamunun üretim ve istihdamdaki payı zaman içinde azalmıştır. Artan üretim hacmine bağlı olarak sektör 2000 li yıllarda dış ticaret fazlası vermeye başlamıştır. Bu gelişmede, 2003 sonrası dünya talebinde ortaya çıkan artışın yanı sıra, bazı gelişmiş ülkelerin sektörü kısmen terketmesi belirleyici olmuştur. Özellikle yük taşımacılığı ile ilgili yüksek standartlı ve güvenli deniz araçlarına yönelik talebin artması birçok gelişmekte olan ülke gibi Türkiye gemi imalatı için de bir fırsat yaratmıştır. Türkiye de gemi inşa ve onarımı teknolojik olarak gelişmiş ülkelerin altında bir üretim teknolojisine sahip olmakla birlikte gelişmekte olan birçok ülkeye göre iyi bir durumdadır. Ayrıca, talebe uygun ürün geliştirme bakımından da sektör esnek bir yapıya sahiptir. Sektörü geliştirecek iki nokta vurgulanabilir: İlki, yeni tersanelerin yer seçimi ve kurulması konusunda kamunun destekleyici yaklaşımının gerekliliği; diğeri ise, kalifiye işgücü ihtiyacını hızla çözecek eğitim altyapısının oluşturulmasıdır. Sektörde taşeronluk oranı çok yüksektir ve işgücü kalitesi bakımından sorunlar yaşanmaktadır. 352 nolu sektör demiryolu ve tramvay lokomotifleri ile vagonlarının imalatını, 359 ise motosiklet, bisiklet ve özürlü taşıyıcılarını içine alan başka yerde sınıflandırılmamış ulaşım araçları imalatını kapsamaktadır. 352 nolu sektör yüksek teknoloji grubu içinde yer almakla birlikte Türkiye de kullanılan teknoloji çok geridir. Demiryolu araçlarının üretimindeki bu zayıflık ağır tonajlı demiryolu taşımacılığına ihtiyaç duyan otomotiv, ana metal, metalik olmayan diğer mineral ürünlerinin imalatı gibi sektörlerde sorunlar yaratmaktadır. Büyüyen kentlerin artan ulaşım altyapı ihtiyaçları bu sektörün gelişimi için önemli potansiyeller içermektedir. 353 nolu hava ve uzay taşıtları imalatı yüksek teknoloji grubunda yer almaktadır. Türkiye de bu sektör daha çok askeri kurumlarla bağlantılı olarak büyümüştür. Az sayıda firmanın yer aldığı bu sektör ihracat yapabilme kapasitesine sahiptir. Gelişme potansiyeli oldukça yüksek bir sektördür. Son yıllarda sektör dünyanın önde gelen uçak firmaları ile yurtiçinde parça üretimi için anlaşmalar yapma başarısını göstermiştir. Ancak, sektörün çok güçlü bir araştırma SEDEFED 14 Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

15 SEDEFED Gündemi ve geliştirme ile desteklenmesi gerekmektedir. Sanayi üretiminde yeni ufuklar açma kapasitesi ve teknolojik düzeyi sıçratma potansiyeli nedeniyle imalat sanayi açısından önemlidir. 36 nolu sektör mobilya üretimi ile kuyumculuğu da içeren diğer imalat sektörünü kapsamaktadır. Mobilya ve kuyumculuktaki üretim, istihdam ve ihracat artış oranları imalat sanayi ortalamalarının üzerindedir. İç piyasadaki rekabette mobilyacılık sektörünün öncelikli sorunu yüksek kayıt dışılıktır. Mobilya sektörü 1999 yılından bu yana net ihracatçıdır; rekabet potansiyeli güçlüdür. Kuyumculuk imalatı da uluslararası piyasalarda güçlü bir rekabet potansiyeline sahiptir. Bu iki alt sektörden mobilyanın Avrupa ve diğer yakın pazarlarda taşıma maliyetinin düşüklüğünden kaynaklanan bir avantajı vardır. Kuyumculuk ise, Anadolu da takı üretiminin geleneksel köklerin derinliği ve buna bağlı olarak ortaya çıkan tasarım başarısı ile dış rekabette güçlü bir konumdadır. Genel olarak bakıldığında, imalat sektörünün üretim ve ihracat artışında gösterdiği belirgin başarılara karşın, aşması gereken temel tıkanma noktalarının da bulunduğu bir gerçektir. Üretim ve ihracatta yüksek ve orta üst teknoloji grubuna giren malların payı giderek yükselmesine rağmen, düşük teknoloji grubuna giren geleneksel mallar önemini korumaya devam etmektedir. İşsizlik ve bölgesel farklılıklar gibi sosyal alanlarda katkı yapma potansiyeli yüksek olan bu geleneksel sektörleri ihmal etmemek ve mevcut durumlarını daha ileriye götürecek politika ve düzenlemelerle desteklemek kaçınılmazdır. Ancak, imalat sektörünün ekonomik büyümede temel itici güç olma özelliğinin daha da güçlenmesi, kalıcı ve hızlı bir büyüme çizgisinin sürdürülebilmesi için üretim komposizyonunun yüksek teknoloji grubuna giren mallar lehine değişmesi uzun dönemli strateji ve politikaların temel hedefi olmalıdır. TÜSİAD Türk Sanayicileri ve İş Adamları Derneği SEDEFED Asil Üyesidir SEDEFED 15 Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

16 SEDEFED Gündemi Raporun Hazırlık Süreci Türkiye ekonomisinin itici gücünü oluşturan sanayi sektörünün karşılaştığı sorunları irdelemek ve bu sorunlara çözüm önerileri geliştirmek amacıyla 2007 yılının başında TÜSİAD bir rapor yayınlama kararı aldı. Marmara Üniversitesi İngilizce İktisat Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. A. Suut Doğruel ve Prof. Dr. Fatma Doğruel tarafından kaleme alınma aşamasında ilgili sektörler ile yapılan temaslar SEDEFED koordinasyonunda gerçekleşti. Türkiye Sanayiine Sektörel Bakış Raporu nun hazırlık sürecinde yazarlar, TÜSİAD Sanayi, Hizmetler ve Tarım Komisyonu altında faaliyet gösteren Sanayi Çalışma Grubu ve SEDEFED yoğun bir çalışma sürecine girdi. Yazar Özgeçmişleri Prof. Dr. A. Suut DOĞRUEL A. Suut Doğruel orta öğrenimini Ankara Fen Lisesi nde, lisans, yüksek lisans ve doktora çalışmalarını Boğaziçi Üniversitesi İktisat Bölümü nde tamamladı. Çukurova Üniversitesi İktisat Bölümü nde görev yaptı yılında Marmara Üniversitesi İngilizce İktisat Bölümü ne geçti yıllarında Dinamik Optimizasyon ve Optimal Kontrol Teorisi üzerine çalışmalar yapmak üzere Central Michigan Üniversitesi nde Fulbright Misafir Öğretim Üyesi olarak bulundu yılında profesör olan A. Suut Doğruel halen Marmara Üniversitesi İngilizce İktisat Bölümü nde öğretim üyesidir ve Eylül 2004 ten itibaren bölüm Başkanlığı görevini sürdürmektedir. A. Suut Doğruel 1987 yılında Türk Sosyal Bilimler Derneği Genç Sosyal Bilimcileri Özendirme Ödülü nü, 1990 yılında ise Sedat Simavi Vakfı Sosyal Bilimler Ödülü nü aldı. Çalışmalarının bir bölümü 1991 yılında Ford Foundation, 1995 yılında NATO Araștırma Bursu, 2002 ve 2005 yıllarında TÜBİTAK tarafından desteklendi. Ekonomik büyüme, bölgesel ekonomik entegrasyon, bölgesel ekonomi, gelişmekte olan ülkelerde uygulanan istikrar politikaları ve cumhuriyet dönemi Türkiye iktisat tarihi üzerine yurtiçi ve yurtdışında yayınlanmış makale ve kitapları bulunan A. Suut Doğruel, Türk Sosyal Bilimler Derneği, Türkiye Ekonomi Kurumu, Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı, Middle East Economic Association ile American Economic Association üyesidir. Prof. Dr. Fatma DOĞRUEL Fatma Doğruel orta öğrenimini Adana Kız Lisesi nde, lisans çalışmalarını Hacettepe Üniversitesi Matematik Bölümü nde tamamladı. Doktora derecesini Çukurova Üniversitesi Tarım Ekonomisi Bölümü nden aldı. Çukurova Üniversitesi Tarım Ekonomisi Bölümü nde görev yaptı yılında Marmara Üniversitesi İngilizce İktisat Bölümü ne geçti de Central Michigan Üniversitesi nde Misafir Öğretim Üyesi olarak bulundu yılında profesör olan Fatma Doğruel halen bu bölümdeki görevine devam etmektedir. Fatma Doğruel 1987 yılında Türk Sosyal Bilimler Derneği Genç Sosyal Bilimcileri Özendirme Ödülü nü, 1990 yılında ise Sedat Simavi Vakfı Sosyal Bilimler Ödülü nü aldı. Çalışmalarının bir bölümü 1991 yılında Ford Foundation, 2002 ve 2005 yıllarında TÜBİTAK tarafından desteklendi. Ekonomik büyüme, bölgesel ekonomi, bölgesel ekonomik entegrasyon, tarım sorunları ve cumhuriyet dönemi Türkiye iktisat tarihi üzerine yurtiçi ve yurtdışında yayınlanmış makale ve kitapları bulunan Fatma Doğruel, Türk Sosyal Bilimler Derneği, Türkiye Ekonomi Kurumu, Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı, Middle East Economic Association ile American Economic Association üyesidir. TÜSIAD Sanayi Çalışma Grubu TÜSİAD, Türkiye nin büyüme hedeflerine ulaşabilmesi için özel sektörün katma değeri yüksek sektörlere yatırım yapması gerektiğini, bu hususta en önemli unsurun da öncelikleri belirlenmiş bir sanayi politikasının oluşturulması olduğunu düşünmektedir yılında faaliyete geçen TÜSIAD Sanayi Çalışma Grubu, Türkiye ekonomisinin itici gücünü oluşturan sanayi sektörünün karşılaştığı sorunları irdelemek ve bu sorunlara çözüm önerileri geliştirmek, Avrupa Birliği müzakere başlıklarından birisini oluşturan Türkiye sanayileşme politikasının oluşturulması ve uygulanmasına dönük hususlar ile sektörel ve bölgesel sanayi politikaları ile ilgili olarak çalışmalar yapmaktadır. Çalışma Grubu TÜSİAD görüşü SEDEFED 16 Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

17 SEDEFED Gündemi oluşturmak ve kamuoyunun bilinçlendirilmesine katkıda bulunmak amacı ile faaliyetlerde bulunmaktadır. Sanayi Çalışma Grubu nun bu yöndeki ilk faaliyeti Harvard Üniversitesinden Profesör Dani Rodrik in katılımı ile 25 Aralık 2007 tarihinde gerçekleştirilen Uluslararası Uygulamalar Işığında Türkiye için Sanayi Stratejisi Arayışları konferansıdır. Türkiye nin sanayi politikasının geliştirilmesine ve uygulanmasına katkıda bulunmak amacıyla Sanayi Çalışma Grubu, Türkiye Sanayiine Sektörel Bakış başlıklı çalışmayı gerçekleştirmiştir. Sektörlerin karşı karşıya olduğu piyasa aksaklıklarının belirlenerek giderilmesi için çeşitli öneriler geliştirilecek olan bu çalışmanın sonucunda TÜSIAD Sanayi Çalışma Grubu koordinasyonunda her bir sektör için somut önerilerin getirileceği bir politika dokümanının yayımlanması hedeflenmektedir. SEDEFED Koordinasyonunda Yapılan Sektörel Görüşmeler Ağaç Ve Mantar Ürünleri (Mobilya Hariç) Yaman İrepoğlu Ulusal Ahşap Birliği Başkanı Kâğıt Ve Kâğıt Ürünleri Erdal Sükan Selüloz Ve Kâğıt Sanayicileri Vakfı Başkanı Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri Ve Nükleer Yakıt İmalatı Alper Zümrüt Petrol Sanayi Derneği, Teknik ve Dış İlişkiler Koordinatörü Gıda Ürünleri ve İçecek İmalatı Rint Akyüz Nişasta ve Glikoz Üreticileri Derneği Başkanı ve Gıda Federasyonu Yönetim Kurulu Üyesi Kimya Mustafa Bağan Türkiye Kimya Sanayicileri Derneği Genel Sekreteri Tekstil Ürünleri İmalatı Mehmet Ali İnce Tekstil Terbiye Sanayicileri Derneği Eski Başkanı Eczacılık Ve Tıpta Kullanılan Kimyasal Ve Bitkisel Kaynaklı Ürünlerin İmalatı Kemalettin Akalın Türkiye İlaç Sanayi Derneği Genel Sekreteri Giyim Eşyası İmalatı Mehmet Kumbaracı Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği Genel Sekreteri Engin Güner Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği (AİFD) Genel Sekreteri Turgut Tokgöz İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası (İEİS) Genel Sekreteri Murat Salihoğlu Deri ve Ayakkabı Onur Görgün Deri Sanayicileri Derneği, Genel Sekreter İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası Genel Sekreter Yardımcısı Burak Özdemir İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası, Uzman SEDEFED 17 Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

18 SEDEFED Gündemi Plastik Ve Kauçuk Ürünleri İmalatı Barbaros Demirci Plastik Sanayicileri Derneği Genel Sekreteri Hande Marda Plastik Sanayicileri Derneği Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı ve Cihazları İmalatı Başka Yerde Sınıflandırılmamış Ev Aletleri İmalatı Dilek Temel Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği Başkanı (TÜRKBESD) İstanbul Elektrik Ve Elektronik İhracatçıları Birliği Başkanı Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünlerinin İmalatı Germiyan Saatçioğlu SERFED Seramik Federasyonu Genel Sekreteri Arçelik Resmi Ve Sektörel İlişkiler Koordinatörü Motorlu Kara Taşıtı, Römork Yarı-Römork İmalatı Prof. Dr. Ercan Tezer Ana Metal Sanayi Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Genel Sekreteri Dr. Veysel Yayan Demir Çelik Üreticileri Derneği Genel Sekreteri Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Teçhizat İmalatı Arslan Sanır Makine İmalatçıları Birliği Koordinatörü Deniz Taşıtlarının Yapımı ve Onarımı Doç. Dr. Mustafa İnsel Türk Loydu Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Burak Saraçoğlu Sörveyör Türk Loydu TÜRKTERMAP Koordinatörü SEDEFED Sektörel Dernekler Federasyonu SEDEFED 18 Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

19 SEDEFED Gündemi Demir - Demirdışı Metaller En Büyük İkinci İhracatçı Sektör Oldu İmalat Sanayisindeki yükseliş trendi başta ihracat rakamları olmak üzere ekonomik göstergelere de yansıyor yılı sonunda, demir-demirdışı metaller ihracatı, Türkiye nin toplam ihracatı içerisindeki % 14.9 payı ile, % 16.4 oranında paya sahip bulunan hazır giyim ve konfeksiyon ihracatının 1.5 puan gerisinde, 3. en büyük ihracatçı sektör konumunda idi yılının Haziran ayında, demir çelik ve demir-demirdışı metaller ihracat rakamları ayrı ayrı verilmeye başladığında, demir çelik ürünleri faslından yapılan ihracatın toplam ülke ihracatı içerisindeki payı % 11.5, demir-demirdışı metaller ihracatının payı, % 5 ve toplamda demir çelik ve demirdemirdışı metaller sektörünün payı % 16.5 seviyesinde bulunuyordu. Aynı tarihlerde, hazır giyim ve konfeksiyon sektörünün toplam ülke ihracatı içerisindeki payı % 15.5 seviyesindeydi. Bu yönüyle, demir çelik ürünleri ihracatımız tek başına değerlendirildiğinde, hazır giyim ve konfeksiyon ihracatının payının 4 puan altında seyrediyordu yılını ise, % 31 oranında artışla, 11.4 milyar dolar seviyesinde tamamlayan demir çelik ürünleri ihracatımızın, toplam ülke ihracatı içerisindeki payı % 10.8, demir-demirdışı metaller sektörünün ihracatı ise, % 28 oranında artışla, 5.2 milyar dolar, payı ise, % 4.9 seviyesinde gerçekleşmişti. Böylece 2007 yılını 16.6 milyar dolarlık ihracat ve % 15.7 oranında pay ile tamamlamış bulunan demir çelik ve demirdemirdışı metaller sektörü, ihracatını % 15 oranında artışla, 16 milyar dolara ve payını % 15.2 seviyesine yükselten hazırgiyim ve konfeksiyon sektörünün önünde, 21.2 milyar dolarlık ihracatı ve % 20.1 oranındaki payı ile ilk sırada yer alan taşıt araçları ve yan sanayi sektörünün arkasından ikinci sırada tamamlamıştı. Ancak, tek başına demir çelik ürünleri ihracatımız, hazır giyim ve konfeksiyon sektörünün 4.4 puan altında kalmıştı yılının başlarından itibaren demir çelik fiyatlarında ve miktar yönünden demir çelik ürünleri ihracatımızdaki hızlı yükseliş sonrasında, 21 Mayıs 2008 tarihi itibariyle, tek başına demir-çelik ürünleri ihracatımızın toplam ihracat içerisindeki payı % 13 e ulaşarak, demir-çelik sektörümüz, otomotivden sonra 2. en büyük ihracatçı sektör konumunu elde etti. 21 Mayıs itibari ile hazır giyim ve konfeksiyon sektörünü geride bırakan demir çelik sektörümüz, ihracatını hızla arttırmaya devam ediyor. 27 Mayıs itibari ile, demir çelik sektörümüz, 6.97 milyar dolar tutarındaki ihracatı ve toplam Ülke ihracatı içerisindeki % 13.1 oranındaki payı ile, 6.74 milyar dolarlık ihracata ve % 12.7 oranındaki paya sahip bulunan hazır giyim ve konfeksiyon sektörü ile arasındaki farkı 1 haftada 0.4 puan açmış bulunuyor. 1 Ocak-27 Mayıs tarihleri arasında, demir çelik ürünleri ihracatımız, değer bazında % 59 oranında artış gösterirken, demir-demirdışı metaller sektöründeki artışın, % 36, hazır giyim-konfeksiyon sektöründeki artışın % 12 ve otomotiv sektöründeki artış, % 50 seviyesinde kaldığı gözleniyor. Bu yönüyle, demir çelik ürünleri ihracatımız, 27 Mayıs 2008 tarihi itibariyle, ihracatını en fazla arttıran sektör konumuna ulaşmış ve demir-demirdışı metaller sektörü ile birlikte, % 18.1 oranındaki payı ile, ihracatını hazırgiyim ve konfeksiyon sektörünün 5.4 puan üzerinde çıkardı. Taşıt araçları ve yan sanayi sektörü ile arasındaki farkı, 4 puana indirmiş bulunuyor. Yıl sonu itibariyle, demir çelik sektörümüzün ihracat değerinin, tek başına 16 milyar dolar seviyesinin üzerine çıkması, demirdemirdışı metaller ihracatı ile birlikte, sözkonusu rakamın 22 milyar dolar seviyesini aşması bekleniyor. Sektörümüzde başlatılan ve planlanan yeni üretim kapasitelerinin yanında, kısa vadede yükselen çelik fiyatlarında önemli bir düşüş beklenmediği hususu da dikkate alındığında, sektörümüzün demir-demirdışı metaller sektörü ile birlikte, 2010 yılına kadar Türkiye nin ihracatında ilk sıraya yerleşmesinin ihtimal dahilinde olduğu değerlendiriliyor. DÇÜD Demir Çelik Üreticileri Derneği, SEDEFED Üyesidir Dr. Veysel Yayan Yönetim Kurulu Üyesi, Sektörel Dernekler Federasyonu Genel Sekreter, Demir Çelik Üreticileri Derneği SEDEFED 19 Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

20 SEDEFED Gündemi GAP Eylem Planı Basın Bülteni GAP Eylem Planını Destekliyoruz. Ancak Kaş Yaparken Göz Çıkarmayalım SEDEFED Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Akgerman, Başbakan tarafından önceki gün açıklanan GAP Eylem Planına ilişkin görüşlerini açıkladı. Akgerman yayınladığı mesajda; Küresel düzeyde genel kabul gören anlayışa göre, toplumsal barış, ancak bölgelerarası gelişmişlik farklılıklarının azaltılması ile sağlanabilir. Avrupa Birliği nde en önem verilen hususlardan birisinin bölgelerarası gelişmişlik düzeyinin asgariye indirilmesi olduğu gözardı edilmemelidir. Unutulmamalıdır ki Türkiye ile AB arasındaki tam üyelik müzakere başlıklarının birisi de Bölgesel Politika lar olarak belirlenmiştir. Diğer yandan söz konusu eylem planının alternatif maliyetlerinin çok yakından izlenmesi ve kaş yaparken göz çıkarılmasından kaçınılması gerektiğini bildirdi. Bülent Akgerman; SEDEFED olarak, bölgelerarası gelişmişlik düzeyinin azaltılması ve toplumsal barışın ülke düzeyinde tesis edilmesine yönelik olarak hükümetimizin açıkladığı Güneydoğu Anadolu Projesi Eylem Planı nı içtenlikle desteklemekte ve bu projeye katkıyı kendimize görev bilmekteyiz diyerek reel sektör olarak eylem planına destek verdiklerini ifade etti. SEDEFED Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Akgerman yaptığı açıklamada, SEDEFED in hayati önemde gördüğü bu Eylem Planı nın, plan düzeyinden çıkarak eyleme geçmesi sürecini yakından izleyeceğini özellikle vurguladı. SEDEFED Sektörel Dernekler Federasyonu SEDEFED 20 Sektörel Haber Bülteni - Haziran 2008

kanı CEO, Borusan Holding

kanı CEO, Borusan Holding TÜRKİYE SANAYİSİNE NE SEKTÖREL BAKIŞ Agah Uğur TÜSİAD, Sanayi Çalışma Grubu Başkan kanı CEO, Borusan Holding 27 Mayıs s 2008 AMAÇ NEDİR? Büyümenin motoru: Rekabet gücü yüksek Katma değer içeriği yüksek

Detaylı

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU Şekil 1 Kırşehir Sanayi Rekabetçilik Eksenleri İş Yapma Düzeyi Yenilikçilik potansiyeli Girişimcilik Düzeyi Teşviklerden yararlanma

Detaylı

Mayıs 2008 (Yayın No. TÜSİAD-T/2008-05/466)

Mayıs 2008 (Yayın No. TÜSİAD-T/2008-05/466) TÜRK SANAYİCİLERİ VE İȘADAMLARI DERNEĞİ Mayıs 2008 (Yayın No. TÜSİAD-T/2008-05/466) Meșrutiyet Caddesi, No.46 34420 Tepebașı/İstanbul Telefon: (0212) 249 07 23 Telefax: (0212) 249 13 50 2008, TÜSİAD Tüm

Detaylı

TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI DEGERLENDİRME USUL VE ESASLARI

TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI DEGERLENDİRME USUL VE ESASLARI 1.0 Usul ve Esaslar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca teknolojik ürün ya da prototipin tanıtım ve pazarlanması amacıyla desteklenecek başvurular, 20 Haziran 2013 tarihli ve 28683 sayılı Resmi Gazete

Detaylı

tepav Türkiye İçin Yeni Bir Sanayi Politikası Çerçevesi Güven Sak İstanbul, 25 Aralık 2007 Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Türkiye İçin Yeni Bir Sanayi Politikası Çerçevesi Güven Sak İstanbul, 25 Aralık 2007 Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye İçin Yeni Bir Sanayi Politikası Çerçevesi Güven Sak İstanbul, 25 Aralık 2007 Yeni bir Sanayi Politikası Çerçevesi Slide 2 Çerçeve 2001 krizinin

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ Ahmet GÜNEŞ Dış Ticaret Uzmanı BURSA 21/05/2015 1 SUNUM PLANI 1. Yeni Teşvik Sisteminin Hazırlık Süreci

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ VAN GENEL BİLGİLER VAN TÜRKİYE VAN IN PAYI Nüfus (TÜİK 2012) 1.051.975 75.627.384 1,39% İlçe Merkezleri Nüfusu (TÜİK 2012)

Detaylı

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1 ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1- Genel Olarak Bir ekonominin başarı ölçütlerinden birisi de istihdam yaratma kapasitesidir.

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi RAPORUN AMACI Türk İnşaat Sektörünün rekabet gücünün arttırılması amacıyla

Detaylı

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 HÜKÜMETİN YAPISI VE BAKANLIKLAR EKONOMİ YÖNETİMİ; REFORMLAR İLE HIZLI EKONOMİK

Detaylı

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ Türklerin dericiliğe başlamaları kaynaklara göre, 12. yüzyıla kadar gitmektedir. Köklü bir tarihsel geçmişe sahip olan deri ve deri sanayinin 1970 lerden itibaren ülkemizde

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ DIYARBAKıR ın İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 DIYARBAKıR GENEL BİLGİLER Nüfus Diyarbakır: 1.607.437 Türkiye:76.667.864 KOBİ

Detaylı

Küresel Eğilimler ve Türkiye

Küresel Eğilimler ve Türkiye economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikalarıaraş tırmaenstitüsü Küresel Eğilimler ve Türkiye Güven Sak Ankara, 22 Kasım 2006 Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 2 Gündem Dünyaya ne oluyor? Dünyada

Detaylı

TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü. Temmuz 2010 ANKARA

TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü. Temmuz 2010 ANKARA Belirli Göstergelerle İmalat Sanayindeki Aylık Gelişmeler TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Temmuz 21 ANKARA Hazırlayanlar Sektör Adı Sayfa No Dr. Serdar Şahinkaya

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI. 15 Kasım 2012 İSTANBUL. Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI. 15 Kasım 2012 İSTANBUL. Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI 15 Kasım 2012 İSTANBUL Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü 1. HAZIRLIK SÜRECİ YENİ TEŞVİK SİSTEMİNİN HEDEFLERİ Ø

Detaylı

Makroekonomik Hedeflere Ulaşmada Rekabet Politikası ve Uygulamalarının Rolü

Makroekonomik Hedeflere Ulaşmada Rekabet Politikası ve Uygulamalarının Rolü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Makroekonomik Hedeflere Ulaşmada Rekabet Politikası ve Uygulamalarının Rolü Durmuş Yılmaz, Başkan 26 Mart 2008, Ankara Değerli Konuklar, Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Detaylı

Mayıs 2008 (Yayın No. TÜSİAD-T/2008-05/466)

Mayıs 2008 (Yayın No. TÜSİAD-T/2008-05/466) TÜRK SANAYİCİLERİ VE İȘADAMLARI DERNEĞİ Mayıs 2008 (Yayın No. TÜSİAD-T/2008-05/466) Meșrutiyet Caddesi, No.46 34420 Tepebașı/İstanbul Telefon: (0212) 249 07 23 Telefax: (0212) 249 13 50 2008, TÜSİAD Tüm

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI ŞUBAT 2015

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI ŞUBAT 2015 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI ŞUBAT 2015 İZMİR YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİNİN HEDEFLERİ 1. Mevzuat ve Hedefler Tasarrufların katma değeri yüksek yatırımlara yönlendirilmesi, Üretim ve

Detaylı

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ M. Özger BOZOĞLU Dış Ticaret Uzmanı Ahmet GÜNEŞ Dış Ticaret Uzmanı İSTANBUL 10/12/2014 1 SUNUM PLANI 1.

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ ANTALYA NıN İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 ANTALYA GENEL BİLGİLER Nüfus Antalya: 2.158.265 Türkiye: 76.667.864 KOBİ Sayısı

Detaylı

Türkiye Sanayisine Sektörel Bakı

Türkiye Sanayisine Sektörel Bakı 27 Mayıs 2008 TS/BAS-BÜL/08-47 Türkiye Sanayisine Sektörel Bakı Özet Bulgular Türk Sanayicileri ve adamları Derne i (TÜS AD), Türkiye Sanayisine Sektörel Bakı ba lıklı raporunu, 27 Mayıs 2008 tarihinde,

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies(CEPS) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği ne Üyelik

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ OSMANİYE TÜRKİYE OSMANİYE NİN PAYI Nüfus (TÜİK 2011) 485.357 74.724.269 0,65% İlçe Merkezleri Nüfusu (TÜİK 2011) 354.054 57.385.706

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ HATAY ın İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 HATAY GENEL BİLGİLER Nüfus Hatay: 1.503.066 Türkiye:76.667.864 KOBİ Sayısı Hatay

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Makine ve

Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Makine ve 31 Cihazların Başka Yerde Sınıflandırılmamış Elektrikli Makine ve İmalatı Faruk SEKMEN Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Sektöre İlişkin Özet Bilgiler B.y.s. Elektrikli Makine

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK

DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK 11/7/2014 DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK (Çeviren:Şeyda YILDIZ, Aybüke Tuğçe KARABÖRK) MAKİNE ŞUBESİ Kaynak: Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı (UNIDO) www.unido.org DÜNYA ÜRETİMİ 2014

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI EKİM 2015

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI EKİM 2015 Türkiye-Kahramanmaraş Açılan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Kapanan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Yatırım Teşvikleri Türkiye-Kahramanmaraş Yıllar İtibariyle İhracat ve İthalatı Türkiye-Kahramanmaraş

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI TEMMUZ 2015

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI TEMMUZ 2015 Türkiye-Kahramanmaraş Açılan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Kapanan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Yatırım Teşvikleri Türkiye-Kahramanmaraş Yıllar İtibariyle İhracat ve İthalatı Türkiye-Kahramanmaraş

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI HAZİRAN 2015

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI HAZİRAN 2015 Türkiye-Kahramanmaraş Açılan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Kapanan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Yatırım Teşvikleri Türkiye-Kahramanmaraş Yıllar İtibariyle İhracat ve İthalatı Türkiye-Kahramanmaraş

Detaylı

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU Güldem Berkman YASED Fikri Ve Sınai Mülkiyet Hakları Çalışma Grubu Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi YATIRIMLARIN

Detaylı

İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI

İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI 2023 e 10 Kala Kamu Üniversite Sanayi İşbirliği Bölgesel Toplantısı nda konuya yönelik düşüncelerimi ifade etmeden önce sizleri, şahsım ve İstanbul

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

KİMYA SEKTÖRÜ ARAŞTIRMASI (Ön Araştırma)

KİMYA SEKTÖRÜ ARAŞTIRMASI (Ön Araştırma) Petrol-iş Araştırma KİMYA SEKTÖRÜ ARAŞTIRMASI (Ön Araştırma) Dünyada ve Türkiye de Sektörün Genel Dinamikleri Aralık 2004 Araştırma Yöntemi Kimya Sektörü Araştırması 2004 çalışmasında, sektörün dünya ve

Detaylı

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu Doğu Avrupa, Orta Asya ve Türkiye de İnsana Yakışır İstihdamın Geliştirilmesi Alena Nesporova Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktör Yardımcısı Uluslararası Çalışma Ofisi, Cenevre Sunumun yapısı Kriz öncesi

Detaylı

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu tmmob makina mühendisleri odası TMMOB SANAYİ KONGRESİ 2009 11 12 ARALIK 2009 / ANKARA ALAN ARAŞTIRMASI II Türkiye de Kalkınma ve İstihdam Odaklı Sanayileşme İçin Planlama Önerileri Oda Raporu Hazırlayanlar

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ KOCAELİ NİN İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 KOCAELİ GENEL BİLGİLER Nüfus; Kocaeli: 1.780.055 Türkiye:78.741.053 Nüfus Yoğunluğu

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı. Hatice Şafak BOZKIR İG Uzmanı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı. Hatice Şafak BOZKIR İG Uzmanı T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı Hatice Şafak BOZKIR İG Uzmanı ? UR-GE Tebliği nin Çıkış Noktası UR-GE Tebliği nin Vizyonu ve Yapıtaşları UR-GE

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ. Bu uygulamalar kapsamında sağlanacak destek unsurları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ. Bu uygulamalar kapsamında sağlanacak destek unsurları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. YENİ TEŞVİK SİSTEMİ UYGULAMALAR 15.06.2012 tarih ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren yeni teşvik sistemi 4 farklı uygulamadan oluşmaktadır: 1- Genel Teşvik Uygulamaları 2- Bölgesel

Detaylı

İktisadi Kalkınma Vakfı

İktisadi Kalkınma Vakfı İktisadi Kalkınma Vakfı Türkiye-AB ilişkilerinin tarihi kadar eski ve köklü bir kurum olan İktisadi Kalkınma Vakfı, Türkiye ile AB arasındaki ortaklık ilişkisini başlatan Ankara Anlaşması nın imzalanmasından

Detaylı

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı KALKINMA AJANSLARI VE BÖLGE PLANLARI İÇİN ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ ÇALIŞTAYI 31 Ocak 1 Şubat 2013 CK Farabi

Detaylı

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I KÜRESEL KRİZ SONRASI TÜRKİYE EKONOMİSİNDE İKTİSAT POLİTİKALARI Prof. Dr. Adem ahin TOBB-ETÜ Öğretim Üyesi 14 Mayıs 2010, İSTANBUL KRİZLER 2008 2001 İç Kaynaklı Finansal Derinliği Olan Olumlu Makro Ekonomik

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI KEMAL KILIÇDAROĞLU NUN KONUK KONUŞMACI OLDUĞU TOPLANTI YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI 1 ARALIK 2014 İZMİR Cumhuriyet Halk Partisi nin çok değerli Genel Başkanı ve çalışma arkadaşları,

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları. 30.05.2013 Merinos AKKM

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları. 30.05.2013 Merinos AKKM 214-223 BÖLGE PLANI SÜRECİ Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları 3.5.213 Merinos AKKM Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik krizler Kaynak kısıtları ve yeni kriz alanları

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI

TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI Programın Amacı Ar-Ge ve yenilik projeleri sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürünlerin veya prototiplerin tanıtımı ve pazarlanması için ülkemizde yerleşik

Detaylı

Yahya Arıkan: Rekor kıran ihracatın şifresi; ithalat

Yahya Arıkan: Rekor kıran ihracatın şifresi; ithalat Tarih: 17.04.2011 Sayı: 2011/10 Türkiye Dış Ticareti ve Eğilimler Raporu: Türkiye ihracat rakamı yanıltıyor Yahya Arıkan: Rekor kıran ihracatın şifresi; ithalat Türkiye, ihracatta rekorlara imza atarken,

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 25 Kasım 2013 ACI KAYBIMIZ TÜRKİYE-NORVEÇ İŞBİRLİĞİ FORUMU 1938 DEN 2013 E 10 KASIM LAR END RUSYA TAYLAND ÇİN İZMİR İKTİSAT KONGRESİ 3 gün boyunca

Detaylı

İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular. Atilla Hakan ÖZDEMİR

İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular. Atilla Hakan ÖZDEMİR İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular Atilla Hakan ÖZDEMİR PhD, MBA, PMP Biyoteknoloji Sektörel İnovasyon Sistemi Semineri 3 Nisan 2013, Ankara İrlanda Göstergeler 2005 2012 Nüfus

Detaylı

DOĞU MARMARA BÖLGESİ NDE 2006-2010 DÖNEMİNDE YATIRIM TEŞVİKLERİNDEN YARARLANMA DURUMU DEĞERLENDİRMESİ

DOĞU MARMARA BÖLGESİ NDE 2006-2010 DÖNEMİNDE YATIRIM TEŞVİKLERİNDEN YARARLANMA DURUMU DEĞERLENDİRMESİ DOĞU MARMARA BÖLGESİ NDE 2006-2010 DÖNEMİNDE YATIRIM TEŞVİKLERİNDEN YARARLANMA DURUMU DEĞERLENDİRMESİ Yayın Tarihi: Mayıs, 2011 MARKA Yayınları Serisi DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI DOĞU MARMARA BÖLGESİ

Detaylı

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Öncelikler ve İhtisaslaşma Organizasyon ve Eşgüdüm Yaşam Kalitesinin Artırılması Sürdürülebilir Kalkınma Bilgi Toplumuna Dönüşüm Rekabet Gücünün

Detaylı

Betül KONAKLI Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcısı

Betül KONAKLI Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcısı Sanayi Genel Müdürlüğü TÜRKİYE SANAYİ STRATEJİSİ VE ATIK YÖNETİMİ Betül KONAKLI Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcısı 21.10.2015 - Ankara 1 Geçmişten EKK günümüze atığa bakış açısında ve atık yönetiminde

Detaylı

TÜRKİYE İMALAT SANAYİNİN TEKNOLOJİK YAPISI: SÜRDÜRÜLEBİLİR Mİ? (*)

TÜRKİYE İMALAT SANAYİNİN TEKNOLOJİK YAPISI: SÜRDÜRÜLEBİLİR Mİ? (*) TÜRKİYE İMALAT SANAYİNİN TEKNOLOJİK YAPISI: SÜRDÜRÜLEBİLİR Mİ? (*) B. Ali Eşiyok (**) I. Giriş Türkiye 1930 lardan günümüze sanayide önemli başarımlar göstermesine karşın, geleneksel birkaç sektör dışında

Detaylı

Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığığ Ülke ve Kamu Kurumları Düzeyinde Strateji Yönetimi Anıl YILMAZ Stratejik t Planlama l Dairesi i Bşk. ODTÜVT Yönetim ve Mühendislik Günleri 2 Mart 2008 Gündem Ülkesel

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Teşvik Belgesi Alma İşlem Basamakları

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Teşvik Belgesi Alma İşlem Basamakları Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr Teşvik Belgesi Alma İşlem Basamakları 2013 TEŞVİK BELGESİ ALMA İŞLEM BASAMAKLARI Başvuru Mercii: Ekonomi Bakanlığı (Ancak, büyük ölçekli yatırımlar, bölgesel

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ (Taslak Rapor Özeti) Faruk Aydın Hülya Saygılı Mesut Saygılı Gökhan Yılmaz Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü

Detaylı

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ocak 2010 1 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. MEVCUT DURUM... 4 2.1. Dünya İş Makinaları Pazarı... 4 2.2. Sektörün Türkiye deki Durumu... 4

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

EGE BÖLGESİ SANAYİ ODASI. Faaliyet Programı

EGE BÖLGESİ SANAYİ ODASI. Faaliyet Programı EGE BÖLGESİ SANAYİ ODASI 2010 Faaliyet Programı İçindekiler 1- Ege Bölgesi Sanayi Odası Yönetim Kurulu 2010 Yılı Faaliyet 1-2 Programı 2- EBSO Üyelerine Yönelik Faaliyetler 3-4 3- EBSO Dışı Kuruluşlarla

Detaylı

6. Aile İşletmeleri Kongresi 10 Nisan 2014. Mustafa MENTE Türkiye İhracatçılar Meclisi Genel Sekreter

6. Aile İşletmeleri Kongresi 10 Nisan 2014. Mustafa MENTE Türkiye İhracatçılar Meclisi Genel Sekreter 6. Aile İşletmeleri Kongresi 10 Nisan 2014 Mustafa MENTE Türkiye İhracatçılar Meclisi Genel Sekreter Ajanda 1. Türkiye İhracatçılar Meclisi Biz Kimiz? Türkiye nin İhracat Gelişimi 2. Türkiye Ekonomisi

Detaylı

TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ

TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ Savaş M. ÖZAYDEMİR ESO Yönetim Kurulu Başkanı 18 Mayıs 2015 ESOGÜ Türkiye nin Mevcut Durumu ve 2023 Hedefleri! İhracatımız artıyor, ancak yüksek teknolojili

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ Musa Yaşar Bilimsel ve teknolojik faaliyetler, ülkelerin kalkınmasında büyük bir öneme sahip olup, ulusal gelirden bu tür faaliyetlere

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

SON ÜÇ YILDA ADANA İLİNE VERİLEN YATIRIM TEŞVİK BELGELERİ

SON ÜÇ YILDA ADANA İLİNE VERİLEN YATIRIM TEŞVİK BELGELERİ SON ÜÇ YILDA ADANA İLİNE VERİLEN YATIRIM TEŞVİK BELGELERİ MEHMET KARAKUŞ 11 ARALIK 2015 Adana Sanayi Odası Son Üç Yılda Adana İline Verilen Yatırım Teşvik Belgeleri-Özet Türkiye nin 2023 vizyonu ile üretim,

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

İşletmelerin Karşılaştığı Tehdit Nedir? Zafer-İn Operasyonu nun Hedefleri Nedir?

İşletmelerin Karşılaştığı Tehdit Nedir? Zafer-İn Operasyonu nun Hedefleri Nedir? İşletmelerin Karşılaştığı Tehdit Nedir? Pek çok işletme, sektördeki yeniliklere ve değişen taleplere hızlı uyum sağlayamadığı için rekabet edemez ve hatta devamlılığını sağlayamaz hale gelebilmektedir.

Detaylı

GİTES OTOMOTİV EYLEM PLANI

GİTES OTOMOTİV EYLEM PLANI GİTES OTOMOTİV EYLEM PLANI HEDEF -1 1.1 1.2 MOTOR VE AKTARMA ORGANLARINDA YURT İÇİ ÜRETİM VE KATMA DEĞERİN ARTIRILMASI Otomotiv ana sanayinin motor ve aktarma organları yatırımlarının ülkemize çekilmesine

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Serkan VALANDOVA Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü Bölgesel Rekabet Edebilirlik Dairesi Başkanı

Serkan VALANDOVA Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü Bölgesel Rekabet Edebilirlik Dairesi Başkanı Serkan VALANDOVA Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü Bölgesel Rekabet Edebilirlik Dairesi Başkanı Gündem Yaklaşım/İlkeler Planlama Uygulama Güncel Çalışmalar

Detaylı

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 ENDÜSTRİYEL YAPININ YENİLİKÇİ VE BİLGİ ODAKLI DÖNÜŞÜMÜNÜN BURSA ÖRNEĞİNDE İNCELENMESİ PROJE RAPORU İÇİNDEKİLER

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

TIBBİ CİHAZLAR SEKTÖR ANALİZİ

TIBBİ CİHAZLAR SEKTÖR ANALİZİ TIBBİ CİHAZLAR SEKTÖR ANALİZİ 1. Tıbbi cihazlar sektörü dünyada çok hızla büyüyen, dinamizmi yüksek ve temel özellikleri zamanla gelişmiş ülkeler/dev firmalar lehine oluşmuş bir yapıya sahiptir. Dünya

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ MERSİN GENEL BİLGİLER Nüfus Mersin: 1.705.774 Türkiye: 76.667.864 Okur Yazarlık Oranı (6+Yaş) Mersin: %95 Türkiye: %93 İlçe

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

DIŞ TİCARET BEKLENTİ ANKETİ 2011 2. ÇEYREĞİNE İLİŞKİN BEKLENTİLER

DIŞ TİCARET BEKLENTİ ANKETİ 2011 2. ÇEYREĞİNE İLİŞKİN BEKLENTİLER DIŞ TİCARET BEKLENTİ ANKETİ 2011 2. ÇEYREĞİNE İLİŞKİN BEKLENTİLER 18 Nisan 2011 DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR VE DEĞERLENDİRME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ "Öncü Göstergeler" Erken Uyarı Mekanizmaları

Detaylı

Bu yıl 2.si düzenlenen Euromoney Türkiye Finans ve Yatırım Forumu nda Akbank adına sizlerle bir arada olmaktan büyük mutluluk duyuyorum.

Bu yıl 2.si düzenlenen Euromoney Türkiye Finans ve Yatırım Forumu nda Akbank adına sizlerle bir arada olmaktan büyük mutluluk duyuyorum. Sayın Bakan, Değerli Konuklar, Bu yıl 2.si düzenlenen Euromoney Türkiye Finans ve Yatırım Forumu nda Akbank adına sizlerle bir arada olmaktan büyük mutluluk duyuyorum. Forumun Türkiye hakkındaki genel

Detaylı

Avrupa Bölgesel Sosyal Güvenlik Forumu -1ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK:

Avrupa Bölgesel Sosyal Güvenlik Forumu -1ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK: Avrupa Bölgesel Sosyal Güvenlik Forumu -1ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK: -BU FORUM KASIM AYINDA KATAR DA DÜZENLENECEK DÜNYA SOSYAL GÜVENLİK FORUMU NA IŞIK TUTACAKTIR -TÜRKİYE BUGÜN DÜNYANIN

Detaylı

Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı Cihazları İmalatı. Emrah ERSOY Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı

Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı Cihazları İmalatı. Emrah ERSOY Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı 32 ve Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı Cihazları İmalatı Emrah ERSOY Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Sektöre İlişkin Özet Bilgiler Radyo, TV, Haberleşme Teçhizatı ve

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM VE TTGV FİNANSMAN DESTEKLERİ

SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM VE TTGV FİNANSMAN DESTEKLERİ SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM VE TTGV FİNANSMAN DESTEKLERİ Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı İskenderun Körfezi nde Endüstriyel Simbiyoz Projesi - Endüstriyel Simbiyoz ve Temiz Üretim Ar-Ge Proje

Detaylı

IMALAT. SANAYI RAPORU

IMALAT. SANAYI RAPORU .. YOZGAT ILI. IMALAT. SANAYI RAPORU .. ỴOZGAT ILI IMALAT. SANAYI RAPORU ÖNSÖZ Kayseri, Sivas ve Yozgat illerini kapsayan Orta Anadolu Kalkınma Ajansı (ORAN); kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum

Detaylı

Sunu planı. Sunu Planı. Slayt No 3-6 Tekstil ve Hazır Giyim Sektörlerinin Brüt Katma Değeri. 7-8 Sektörlerin Büyüme Eğilimleri

Sunu planı. Sunu Planı. Slayt No 3-6 Tekstil ve Hazır Giyim Sektörlerinin Brüt Katma Değeri. 7-8 Sektörlerin Büyüme Eğilimleri YÖNETİCİ ÖZETİ Sunu planı Sunu Planı Slayt No 3-6 Tekstil ve Hazır Giyim Sektörlerinin Brüt Katma Değeri 7-8 Sektörlerin Büyüme Eğilimleri 9-11 Tekstil ve Hazır Giyim İstihdamı 12 İşyeri Sayısı 13 Sektörün

Detaylı