TÜRKĠYE NĠN ENERJĠ ARZ POLĠTĠKALARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKĠYE NĠN ENERJĠ ARZ POLĠTĠKALARI"

Transkript

1 REX/270 Türkiye-AB Karma Ġstişare Komitesi Istanbul, 27 Nisan 2009 Türkiye-AB Karma Ġstişare Komitesi 26. Toplantısı Ġstanbul, Türkiye Nisan, 2009 RAPOR TÜRKĠYE NĠN ENERJĠ ARZ POLĠTĠKALARI RAPORTÖR Selahattin HAKMAN TÜSİAD Enerji Çalişma Grubu Üyesi

2 TÜRKĠYE NĠN ENERJĠ ARZ POLĠTĠKALARI 1 Enerji arz güvenliğinin sağlanması ve küresel iklim değişikliği ile mücadele zorunluluğu, ülkeleri bütüncül bir konu ve bütüncül bir piyasa ile karşı karşıya bırakıyor. Türkiye nin enerji vizyonunu en iyi şekilde çizebilmesi için, küresel düzlemdeki gelişmeleri çok yakından takip etmesi gerekmektedir. Gelişmekte olan ülkemizin enerji talebi artma eğilimindedir. Uluslararası Enerji Ajansı projeksiyonları gelecek 25 yıl içerisinde dünya enerji tüketiminin %60 ın üzerinde artacağını öngörmektedir. Türkiye de ise enerji tüketiminin, 2020 yılına kadar, dünya ortalamasının üzerinde artacağı tahmin edilmektedir. İçinde bulunduğumuz dönemde, neredeyse her türlü sanayinin, her çeşit üretim kolunun en önemli girdisi olan enerjinin arz güvenliğinin sağlanması ve ekonomik istikrarın sürdürülebilmesi için dünyanın ekonomik bölgeleri birbirlerine bağımlıdırlar. Sektörlerin rekabet gücünü artırabilmek için, kaliteli enerjinin, uygun fiyattan temin edilebilmesi ve verimli kullanılabilmesi gerekmektedir. Birincil enerjide arz güvenliğinin sağlanması ise enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesini ile mümkündür. Türkiye de birincil enerji kaynaklarında çeşitlilik istenilen ölçüde sağlanamamıştır. Ülkenin enerji kaynakları arasında da belirli bir denge gözetmek gerekmektedir. Türkiye enerjisinin % 33 ü petrolden, %28 kömürden, % 29 doğalgazdan ve %10 u yenilenebilir kaynaklardan sağlanmaktadır yılında doğal gazın % 37 pay ile petrolü geçmesi beklenmektedir. Türkiye petrol ve doğal gaz enerji kaynakları bakımından sınırlı ve ithalatçı bir ülkedir yılında enerji tüketiminin %70 inden fazlasını ithalat ile karşılamıştır. Enerjide arz güvenliğinin sağlanması, kaynak ve ülke çeşitlendirmesini gerektirmektedir. Türkiye, 2006 yılında ithal ettiği doğalgazın % 64 ünü Rusya dan, % 19 unu ise İran dan tedarik etmiştir. Tek kaynağa bağımlılık, enerjinin her çeşidinde hem ekonomik, hem de siyasi risk unsuru barındırmaktadır. Bu durumun etkileri hem 2006 yılı, hem de 2009 yılında Rusya ile Ukrayna arasında yaşanan krizde bir kere daha ortaya çıkmıştır. Avrupa Birliği nin, Türkiye kadar derin olmasa da benzer sıkıntıları bulunmaktadır. AB enerji ihtiyacının yaklaşık %50 sinde dışa bağımlıdır ve bu rakamın 2020 yılına kadar %70 e ulaşması beklenmektedir. AB ülkelerine ihraç edilen doğalgaz ve petrolün % 25 i Rusya Federasyonu ndan gelmektedir. Orta Doğu nun AB enerji arzındaki payı ise % 45 tir. Dünya petrol ve doğalgazının % 70 i Türkiye yi çevreleyen Ortadoğu, Kafkasya ve Rusya bölgesindedir. Türkiye nin bu konumu Avrupa ya transit taşımalar için de idealdir: Kaynak ülkelerinin çeşitlendirilmesi: Irak, İran ve Rusya Federasyonu gibi petrol ve doğalgaz kaynak ülkelerine yakınlığı ile Türkiye enerji transiti için en uygun adaydır. Güzergah çeşitlendirilmesi: Ukrayna ile Rusya Federasyonu arasında gerginlik 2006 ve 2009 yıllarında hem Avrupa Birliği ne, hem de Türkiye ye doğalgaz akışını durdurmuştur. Yaşanan doğalgaz kesintileri, enerjide arz güvenliğinin 1 Bu Rapor, Sanayi, Hizmetler ve Tarım Bölüm Sorumlusu Hale Altan ve Sanayi, Hizmetler ve Tarım Bölümü Uzmanı Hande Baloğlu tarafından, TÜSİAD Enerji Çalışma Grubu görüşleri esas alınarak hazırlanmıştır. 1

3 Bin Varil/gün sağlanması için güzergah çeşitlendirmesinin, kaynak ülkeleri çeşitlendirmek kadar önemli olduğunu göstermiştir. Türkiye, bu coğrafi konumundan yararlanarak uluslararası enerji arenasında daha etkin bir rol alarak, istediği projeleri gerçekleştirdiği takdirde hem kendi arz güvenliğini sağlayacak, hem de AB nin kendi içersinde arz güvenliğini sağlamasına yardımcı olacaktır. Enerjide arz çeşitliliğinin sağlanması, arz güvenliğinin sağlanmasının en önemli unsurlarındandır. Türkiye bu amaç doğrultusunda, Doğu-Batı Enerji koridoru çerçevesinde çeşitli çalışmalara başlamıştır. Doğu-Batı Enerji Koridoru, Kafkasya ve Orta Asya ülkelerinin enerji kaynaklarının Batı pazarlarına güvenli ve çeşitli güzergahlardan ulaştırılmasını öngörmektedir. Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Ham Petrol Boru Hattı, Bakü-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı ile Hazar Geçişli (Türkmenistan-Türkiye-Avrupa) Doğal Gaz Boru Hattı tasarılarını kapsamaktadır. Türkiye bu proje kapsamında, ülke içerisinde yaklaşık 3,400 km ham petrol ve 9,800 km doğal gaz hattını tamamlamıştır. Bu hatlar ile yılda 130 milyon ton doğal gaz ve ham petrol taşınabilmektedir. PETROL Türkiye de bilinen üretilebilir petrol rezervleri 2007 yılı itibarı ile 37.3 milyon ton, yılda tüketilen petrol (ürünü) tüketimi ise 31 milyon tondur. Rafinerilerimizde işlenen 25.5 milyon tonun, sadece 2.2 milyon tonu yerli üretimdir. Türkiye petrol ve petrol ürünlerinin net ithalatçısıdır. Türkiye nin Petrol Üretimi ve Tüketimi Tüketim Net İthalat Üretim Yıl Türkiye de etkili bir petrol kanunun tasarlanması, petrol üretimine de ivme kazandıracaktır. Potansiyel kara alanlarımızın %80 inde, denizlerimizin ise %99 unda henüz hiçbir arama faaliyeti yürütülmemiştir. Dünyada bir yılda 20,000 den fazla kuyu açılırken, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde sadece 3,326 kuyu açılabilmiştir. Birincil enerjide dışa bağımlılığımızın azaltılabilmesi için Türkiye nin petrol arama, nükleer enerji, yenilenebilir enerji kaynakları gibi çok boyutlu bir enerji politikasına sahip olması gerekmektedir. Bu çerçevede, Karadeniz, Trakya ve Güneydoğu bölgelerinde arama ve yatırım faaliyetlerinin sürdürülmeli ve geliştirilmelidir. Bu kapsamda, yerli ve yabancı özel 2

4 şirketlerin de arama faaliyetlerine katkıda bulunması amacı ile Türk Petrol Kanunu nun günümüz şartlarına uygun bir şekilde yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Türkiye, enerjide arz güvenliğini sağlamak ve Avrupa ve dünya pazarlarına açılan etkin bir ülke olabilmek amacıyla uluslararası alanda da belirli projeler gerçekleştirmektedir. Türkiye nin tamamlanmış ve yürütülen uluslararası projeleri şunlardır: Tamamlanmış uluslararası projeler Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Hazar Denizi nden Akdeniz e Rusya topraklarını geçmeden ve Boğazlar ı kullanmadan geçiş sağlayan ilk projedir. 13 Temmuz 2006 tarihinde işlerliğini kazanmıştır. 1,776 km uzunluğundaki hattın azami kapasitesi günde 1 milyon varildir. Bu kapasitenin 1.6 milyon varile çıkarılması için çalışmalar sürdürülmektedir. Kerkük-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Kuzey Irak ın Kerkük kentinden Türkiye nin Ceyhan Limanı na 600 mil uzunluğunda iki paralel boru hattı ile günde azami 1.6 milyon varil taşınmaktadır. Ancak, hat düzensiz bir şekilde çalışmaktadır. Enerji terminali rolünü üstlenebilmek için boru hatlarının güvenliğinin sağlanması önem taşımaktadır. Planlama aşamasında olan projeler Samsun-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Samsun-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı projesi, her ne kadar yurtiçi petrol taşıma projesi gibi görünse de, aslında dünyadaki günlük petrol tüketiminin yaklaşık % 3.7 sinin geçtiği Türk Boğazlarının yerine ikame bir proje olması açısından uluslararası bir niteliği bulunmaktadır yılında İstanbul Boğazı ndan geçen petrol ve petrol ürünlerinin miktarı 60 milyon ton iken, 10 yıl sonra 2006 yılında milyon tona ulaşmıştır. Bu rakamın, 2009 yılında Hazar Denizi nden Karadeniz e ulaştırılması beklenen petrol ve büyük miktarlardaki Rus petrolüyle yaklaşık milyon tonu bulması öngörülmektedir yılında Rusya Federasyonu nun doğalgaz ihracatının %25 i Türkiye Boğazlarından geçmiştir. Bu sebeple, hem Türkiye Boğazlarının güvenliği, hem de petrolun daha etkin bir şekilde taşınması için başlanan Samsun-Ceyhan projesinin temel atma töreni 24 Nisan 2007 tarihinde gerçekleştirilmiştir. DOĞALGAZ Diğer fosil kaynaklara göre çevre açısından daha temiz ve verimliliği yüksek bir kaynak olması nedeniyle doğal gaz, 1980 li yılların ikinci yarısından itibaren, enerji tüketimi içerisinde daha yüksek bir paya sahip olmuştur. TPAO nun Hamitabat sahasından üretilen gazın yanı sıra, 1987 yılında Rusya Federasyonu ile imzalanan anlaşma kapsamında ülkemiz ilk kez enerji tüketimi için doğal gaz ithal etmiştir. 3

5 Bin Varil/gün Türkiye nin Doğalgaz Üretimi ve Tüketimi Tüketim Net İthalat Üretim Yıl 2007 yılı sonu itibariyle ülkemizin kalan üretilebilir doğal gaz rezervi yaklaşık 8 milyar m³ tür. Türkiye de aynı yıl milyar m³ gaz tüketilmiştir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 2008 yılı sonunda tüketimin bir önceki yıla oranla % 5.5 oranında artarak 33.6 MTEP olmasını beklemektedir. Türkiye nin 2007 yılında anlaşmaları çerçevesinde doğalgaz ithal ettiği ülkeler: Rusya : % milyar m³ Ġran : % milyar m³ Cezayir (LNG) : % milyar m³ Nijerya (LNG) : % milyar m³ Azerbaycan : % milyar m³ Spot (LNG) : % milyar m³ Toplam: 36.1 milyar m³ Kaynak: BOTAŞ Anlaşma Ġmza Tarihi Ġşletim Tarihi Süre (Yıl) Miktar (Plato-miyar m³ / yıl) Rusya (Batı) Şubat 1986 Haziran Cezayir Nisan 1988 Ağustos (LNG) Nijerya Kasım 1995 Kasım (LNG) İran Ağustos 1996 Aralık Rusya Aralık 1997 Şubat (Mavi Akım) Rusya (Batı) Şubat1998 Mart Türkmenistan Mayıs Azerbaycan Mart Bitiş Tarihi Kaynak: BOTAŞ 4

6 TÜRKĠYE NĠN DOĞALGAZ ARZ-TALEP DENGESĠ Talep Arz Kaynak: Deloitte Yukarıdaki tablolarda da görülebileceği üzere Türkiye nin önümüzdeki 5 yıl içerisinde, 2012 yılında Gazexport-Rusya Federasyonu ile 6 milyar m³ ve 2014 yılında Sonatrach-Cezayir ile 4 milyar m³ olmak üzere toplam 10 milyar m³ lük ithalat sözleşmesi sona erecektir. Bahse konu sözleşmelerin bu konuda yeterli bilgi, deneyim ve finansal gücü olan özel sektör şirketleri tarafından yenilenmesinin önünün açılması AB kriterleri ile uyumlu olarak sektörün serbestleşmesine katkıda bulunacaktır. Yurt içi tüketim tahminleri dikkate alındığında, artan iç talep karşısında, BOTAŞ ın var olan ithalat sözleşmeleri ve yukarıda sözü geçen sözleşmeler yenilense dahi, Türkiye de yıllarından itibaren doğal gaz açığı ortaya çıkmaktadır. Yukarıdaki sözleşmelere ek olarak Türkiye nin doğal gaz açığını giderecek yeni ithalat sözleşmelerinin özel sektör şirketleri tarafından yapılmasının da önü açılmalıdır. Türkiye nin doğalgaz tedariğindeki bir diğer sorunu da yeterli ölçüde doğalgaz deposunun bulunmayışıdır yılından beri Türkiye nin gündeminde yer alan konu ile ilgili belirli adımlar atılmıştır. Silivri de 2006 yılında 1.6 milyar m³ kapasiteli bir doğalgaz deposu faaliyete alınmıştır. Ancak, bu oran 2007 yılında 36 milyar m³ doğalgaz tüketen ülkemizin, yaklaşık 18 günlük tüketimine denk gelmektedir. Kaldı ki, bu sene Rusya ile Ukrayna arasında yaşanan doğalgaz krizinde ülkemizin 17 günlük ihtiyacına denk olan doğalgaz deposundaki mevcut stokları ciddi bir şekilde azalmıştır. Sorunun çözümü için Mavi Akım ın kapasitesi 8 milyon m³ arttırılmış, maliyetler artırılarak spot piyasadan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) temin edilmiş, termik santrallerde ikincil yakıtlara geçilmiş ve elektrik üretimi için hidrolik santrallere ağırlık verilmiştir. Bir diğer ifadeyle, bu deponun geç de olsa devreye girmesi, ülkemizin enerji arz güvenliği açısından önemli olsa da, kapasitesi ihtiyacı karşılamaya yeterli değildir. Uzun yıllardır gündemde olan ve yıllık depolama kapasitesinin 1 milyar m³ olması düşünülen Tuz Gölü Doğalgaz Yeraltı Depolama Projesinin bir an önce devreye alınması Türkiye de enerji arzının güvenliği için büyük önem arz etmektedir. 5

7 Tamamlanmış Uluslararası Projeler Türkiye hem yurtiçi tüketim amaçlı, hem de enerji geçiş ve terminal ülkesi olma iddiasını güçlendirmek için belirli uluslararası projeleri tamamlamış ve yürütmektedir. Bu projeler: Mavi Akım Doğal Gaz Boru Hattı Mavi Akım, Karadeniz in altından geçerek Rus gazını doğrudan Türkiye ye ulaştıran ve Samsun dan Ankara ya kadar uzanan, azami seviyede ülkemize yılda 16 milyar m³ gaz ulaştıracak bir boru hattıdır. Bu seviyeye 2010 yılında erişilmesi beklenmektedir. Mavi Akım ile Türkiye ye gaz sevki 2003 yılı Şubat ayında başlamıştır. Mavi Akım Projesi, Türkiye nin Rusya ya bağımlılığını artırmasından ve gerçekleştirilebilecek diğer projelere yer bırakmamasından dolayı eleştirilmektedir. Baku-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı Büyük bir kısmı Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı na paralel bir şekilde inşa edilen doğal gaz boru hattı, 2007 yılında tamamlanmış ve ilk doğal gaz 3 Temmuz 2007 tarihinde Türkiye ye ulaşmıştır. Bu hattan gelecekte yılda 5 milyar m³ doğalgaz satın alınması hedeflenmektedir. Türkiye-Yunanistan Doğal Gaz Boru Hattı Azerbaycan dan alınacak doğal gazın Türkiye üzerinden Yunanistan a ulaştırılacağı doğalgaz hattı 18 Kasım 2007 tarihinde işlerlik kazanmıştır. Bu hat, ilk kez Rusya yı by-pass ederek Kafkasya dan Avrupa ya doğalgaz sağlama imkanı doğurmuştur. Bu açıdan Avrupa Birliği nin kaynak çeşitlendirme prensibi açısından çok önemlidir. Türkiye-Yunanistan boru hattı projesi ile Yunanistan a yılda 750 milyon m³ doğal gaz iletilecektir. Hattın Yunanistan üzerinden İtalya ya kadar uzatılmasını öngören Doğu Avrupa Gaz Ringi Projesi üzerinde mutabakat sağlanmıştır. İran-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı 2002 Ocak ayında, İran ile Türkiye arasındaki 10 milyar m³ lük doğal gaz boru hattı çalışmaya başlamıştır. 750 mil uzunluğundaki boru hattı Tebriz den Ankara ya kadar uzanmaktadır. Hattın azami doğal gaz sevkiyat kapasitesinin yılda 495 Bcf olmasına rağmen, yılda Bcf doğal gaz elde edilmektedir. Ayrıca bu hatta doğal gaz akımı, İran kaynaklı kesintilere de uğramıştır. Türkiye, üzerinde anlaşılan 495 Bcf lik gaz miktarının tedarik edilmemesinden dolayı 2006 yılında tahkim sürecini başlatmıştır. Tahkim sürecinin Türkiye lehine sonuçlandığı basında yer almış ve BOTAŞ Genel Müdürü Hüseyin Saltuk Düzyol tarafından da onaylanmıştır. Bu kararın Türkiye'nin diğer satıcı ülkelerle olan hali hazırdaki kontratları açısından da önemli olduğu düşünülmektedir. 6

8 Planlama aşamasında olan projeler Doğu Avrupa Gaz Ringi Türkiye-Yunanistan doğal gaz boru hattına İtalya nın dahil olmasıyla oluşturulacak boru hattıdır. Boru hattından Yunanistan a 3 milyar m³, İtalya ya ise 8 milyar m³ doğal gaz iletilmesi hedeflenmektedir yılında tamamlanması planlanan boru hattı AB nin kaynak ve güzergah çeşitlendirilmesi hedefleri ile örtüşmektedir. Nabucco Doğalgaz Boru Hattı Projesi Avrupa nın hızla artan gaz ithalat gereksiniminin, özellikle Türkiye üzerinden geçecek alternatif hatlarla karşılanması kapsamındaki en önemli proje, Türkiye üzerinden geçecek Orta Doğu, Hazar ve/veya Orta Asya kaynaklı doğal gazın Avrupa ya taşınmasını hedefleyen Nabucco Doğalgaz Boru Hattı Projesi dir. Hattın Türkiye den sonra Bulgaristan, Romanya, Macaristan ve Avusturya ya ulaşması hedeflenmektedir. Fizibilite çalışmasının 2007 sonunda tamamlanması, inşaata 2008 yılında, hattan gaz sevkine ise 2012 yılından itibaren başlanması hedeflenmektedir. Çalışmalar yılları arasında yılda milyar m³ doğalgazın bu hattan iletileceğini öngörmektedir. Avrupa nın gaz temininde kaynak çeşitliliğini hedefi ile birebir örtüşen bu projede ne yazık ki istenen gelişme gerçekleşmemektedir. Projeye kaynak bulmak için Türkiye nin insiyatifi ile projeye davet edilmiş olan Gazprom, projeye katılmayacağını açıklamıştır. Projenin kaynak bulma konusundaki endişelerinin bir türlü giderilememiş olması dolayısı ile Nabucco, Avrupa Birliği nin öncelikli projeleri arasından çıkarılma aşamasına gelmiştir. Avrupa nın Burgaz- Dedeağaç ve Güney Akım gibi alternatiflerle de ikinci plana ötelediği proje, AB nin enerjide arz güvenliğinin sağlanması açısından çok farklı bir niteliğe sahiptir. Enerjide arz güvenliğinin sağlanmasının, Türkiye ile AB nin ortak hedefi olması gerektiğini düşünmekteyiz. Bu ortak hedef doğrultusunda, Doğu-Batı enerji Koridoru çerçevesinde, durma noktasına gelen Nabucco Projesi ne hem AB, hem de Türkiye açısından gereken önemin verileceğine inanmaktayız. Bu proje, gerçekleştiği takdirde, enerji güvenliğine büyük katkı sağlayacaktır. Diğer Uluslararası Projeler Türkiye, Irak ve İran ile ilişkilerini güçlendirmeye yönelik çalışmalara devam etmektedir. Bunun yanı sıra, Kuzey-Güney ekseninde ise Mavi Akım Doğal Gaz Boru Hattının ardından Türkiye-İsrail Enerji Koridoru projesini geliştirmektedir. Türkiye nin kaynak ülkesi olmaması, enerjide dışa bağımlılığın azaltılması için yerli kaynakların ve nükleer enerjinin kullanımını önemli kılmaktadır. Türk iş dünyası olarak, nükleer enerjinin Türkiye için önemli bir kaynak olduğunu düşünmekteyiz. Ancak, bir yandan kaynak çeşitliliği sağlanırken, enerjide tek ülkeye bağımlılığın artırılmamasına özen gösterilmelidir. Ülkemizde ilk defa kurulacak olan nükleer enerji santrallerinin hayata geçirilmesi için belirli koşulların da sağlanması gerektiği inancındayız. Nükleer santrallerin ihale, inşaat ve de üretime geçiş süreçleri, öngörüldüğünden daha uzun bir süre alabilecektir. Nükleer enerji 7

9 santrallerinin bir an önce işlerlik kazanması için halen özel sektörün önünde bulunan altyapı ve finansman konusundaki engellerin giderilmesi sürece önemli katkı sağlayacaktır. Yerli kaynaklarımızın gelişimi için yenilenebilir enerji kaynakları, enerjinin etkin kullanımı ve temiz kömür teknolojilerinin geliştirilmesi ve kullanımının teşvik edilmesi önem taşımaktadır. Ancak, etkilerini giderek daha fazla hissetmeye başladığımız küresel finansal kriz, enerjinin her alanı için gerekli yatırımların gerçekleştirilmesini daha da güçleştirmektedir. Bu ortamda, yeni yatırımların yapılabilmesi için devlet özel sektör yatırımları için uygun bir yatırım ortamı yaratmalıdır. Liberal bir piyasanın oluşturulması, gerek Türk iş dünyası, gerekse Türkiye nin AB müzakere süreci açısından önemlidir. Enerji faslında katılım müzakerelerinin yakın bir dönemde açılması beklenmektedir. Bu çerçevede, enerjinin sektörlerinde rekabeti öngören, gerekli düzenlemeleri yapılmış, işleyen bir piyasa yapısının oluşturulması gerekmektedir. Elektrik Türkiye nin enerji arz politikaları sadece birincil enerji kaynaklarından oluşmamaktadır. Türkiye, hali hazırda 42,000 MW lık kurulu güç kapasitesi ve yıllık 198 milyar kwh elektrik tüketimi ile bölgesinde elektrik ticareti yapılması ve elektrik arzının dengelenmesi açısından çok önemli bir konumdadır. Özellikle Avrupa ile olan zaman farkı, Türkiye nin AB ile enterkonneksiyonu sağlandığı takdirde iki taraf için de elektrik arzının dengelenmesinde önemli rol oynayacaktır. Böyle bir enterkonneksiyon sisteminin kurulması, yedek kapasitenin ortak kullanılarak yeni üretim tesislerinden tasarruf edilmesini, arızalar sonucu oluşan üretim kayıplarında kesintilerin asgari seviyeye indirilmesini, ülkeler arası elektrik ticaretinin artırılmasını ve maliyeti en düşük tesislerin çalıştırılmasıyla ortak işletme tasarrufu sağlayacaktır. Türkiye nin değişik enterkonneksiyon projeleri olsa da Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı nın Türkiye nin Avrupa Elektrik İletimi Koordinasyon Birliği nin bir parçası olmayı öncelikli bir proje olarak değerlendirmesini iş dünyası olarak desteklemekteyiz. Türkiye 1970 lerden beri takip ettiği UCTE nin bir parçası olmak için 2001 yılından beri daha ciddi çalışmalar yapmaktadır. Projeye Türkiye nin dahil olmasına ilişkin Avrupa Birliği ne kıyasla Türkiye elektrik sisteminin yüksek hidrolik santral kapasitesi ve Sırbistan-Romanya enterkonneksiyon hattının termal limiti gibi kısıtlar belirlenmiştir. AB Türkiye nin elektrik sisteminin UCTE bağlantısının oluşturulmasını Akdeniz elektrik ringinin (MEDRING) gerçekleştirilmesi için bir ön koşul olarak görerek konuya ayrı bir hassasiyet göstermektedir. Ülkemizin altyapı eksikliklerinin giderilerek UCTE projelerinin bir an önce tamamlanması Avrupa Birliği ne katılım öncesinde gerekli altyapıların oluşturulması için büyük önem taşımaktadır. Doğalgaz ve ham petrol boru hattı projelerinde olduğu gibi elektrik üretim, iletim ve ticaretinde Türkiye nin ülkemiz çıkarları doğrultusunda uluslararası projelerde yer almasını desteklemekteyiz. Ayrıca bu tarz bir projeyi ülkemiz elektrik üreticileri ve özellikle ülkemiz elektrik piyasasının serbestleşmesi açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirmekteyiz. Enerji faslında katılım müzakerelerinin yakın bir dönemde açılması beklenmektedir. Bu çerçevede, elektrik sektöründe de rekabeti öngören, gerekli düzenlemeleri yapılmış, işleyen bir piyasa yapısının oluşturulması şarttır. Avrupa Enerji politikası arz güvenliğinin sağlanmasında ve enerjinin rekabetçi fiyatlardan temininde, ulusal kamu idaresinin piyasadaki 8

10 hakimiyetinin azaltılmasını, piyasada şeffaflığın sağlanmasını öngörmektedir. Ayrıca bu sürecin işlerlik kazanması için ikili anlaşmalar piyasasının oluşturulması da gereklidir yılında yürürlüğe giren dengeleme ve uzlaştırma sistemini piyasanın arz güvenliğini sağlayacak yatırımların, kamuya yük getirmeksizin gerçekleşebilmesi ve büyük ölçüde, şeffaf, güvenilir ve fiyatın maliyetlere dayalı olarak arz-talep dengesine göre oluştuğu bir piyasanın tesis edilmesi için bir ilk adım olarak görmekteyiz. Bunun devamı olarak gün öncesi ve vadeli işlemler piyasalarının ve bunların gerekliliği olarak öne çıkan ikili anlaşmalar piyasası modelinin tesis edilmesi özellikle üreticiler açısından öngörülebilir ve şeffaf bir piyasanın oluşturulması ve gerekli yatırım kararlarının daha sağlıklı bir şekilde alınabilmesi için bir zemin oluşturacaktır. Türkiye de elektrik piyasalarında liberalizasyonun gecikmesi, ülkemizi yaşanmakta olan mali krizin etkilerinin aşılması ile beraber arz sıkıntısı riski ile karşı karşıya bırakacaktır. Sektörlerimizin, enerjiye rekabetçi fiyatlardan ve sürekli olarak erişimi için liberalizasyon sürecinde hız kesilmemeli ve dağıtım ve üretim özelleştirmelerine devam edilmelidir. 9

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI Selahattin HAKMAN TÜSĐAD Enerji Çalışma Grubu Üyesi Sabancı Holding Enerji Grup Başkanı Enerji Arz ve Talebi 6000 (Mtoe) 5000 4000 3000 2000 1000 0 1980 2000 2006 2015

Detaylı

5.5. BORU HATLARI 5.5-1

5.5. BORU HATLARI 5.5-1 5.5. BORU HATLARI Türkiye coğrafi ve jeopolitik açıdan çok önemli bir konumda yer almaktadır. Ülkemiz, dünyanın en büyük ham petrol ve doğal gaz rezervlerinin bulunduğu Ortadoğu ve Orta Asya ülkeleri ile

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

PETFORM Üyesi 34 Enerji Şirketi

PETFORM Üyesi 34 Enerji Şirketi Nusret Cömert Yönetim Kurulu Başkanı PETFORM Üyesi 34 Enerji Şirketi AKSA ALADDIN MIDDLE EAST ARGM ATTİLA DOĞAN İNŞAAT AVRASYA GAZ BOSPHORUSGAZ BP ÇALIK ENERJİ EDISON EGEGAZ ENERCO ENERJİ ENERGY OPERATIONS

Detaylı

Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Doğalgaz Piyasasının Liberalizasyonu

Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Doğalgaz Piyasasının Liberalizasyonu Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Doğalgaz Piyasasının Liberalizasyonu Nusret Cömert Yönetim Kurulu Üyesi STEAM 13.Uluslararası Enerji Arenası 8 Eylül 2011 İstanbul PETFORM Hakkında 2000 yılında kurulan

Detaylı

European Gas Conference 2015 Viyana

European Gas Conference 2015 Viyana GAZMER - GAZBİR European Gas Conference 2015 Viyana Toplantı Notları Rapor No : 2015 / 001 Tarih : 29.01.2015 Bu rapor 27.01.2015-29.01.2015 tarihlerinde yapılan Avrupa Gaz Konferansına katılım gösteren;

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TÜRKİYE NİN ENERJİ STRATEJİSİ. Enerji, Su ve Çevre İşleri Genel Müdür Yardımcılığı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TÜRKİYE NİN ENERJİ STRATEJİSİ. Enerji, Su ve Çevre İşleri Genel Müdür Yardımcılığı TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TÜRKİYE NİN ENERJİ STRATEJİSİ Enerji, Su ve Çevre İşleri Genel Müdür Yardımcılığı Ocak 2009 TÜRKİYE NİN ENERJİ STRATEJİSİ Türkiye, başta Orta Doğu ve Hazar Havzası

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

TÜRKİYE NİN ENERJİ POLİTİKALARI

TÜRKİYE NİN ENERJİ POLİTİKALARI TEMEL POLİTİKALAR Elektrik Enerjisi Piyasası ve Arz Güvenliği Strateji Belgesi ne göre, Türkiye nin enerji sektöründeki stratejisi; ülkenin ekonomik ve sosyal hayatında önemli role sahip enerji kaynakları

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TÜRKİYE NİN ENERJİ STRATEJİSİ. Enerji, Su ve Çevre İşleri Genel Müdür Yardımcılığı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TÜRKİYE NİN ENERJİ STRATEJİSİ. Enerji, Su ve Çevre İşleri Genel Müdür Yardımcılığı TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TÜRKİYE NİN ENERJİ STRATEJİSİ Enerji, Su ve Çevre İşleri Genel Müdür Yardımcılığı Ocak 2008 TÜRKİYE NİN ENERJİ STRATEJİSİ Türkiye, başta Orta Doğu ve Hazar Havzası

Detaylı

PETFORM üyelerinin 2 ana faaliyet alanı: Arama Üretim Sektörü Doğalgaz Piyasası

PETFORM üyelerinin 2 ana faaliyet alanı: Arama Üretim Sektörü Doğalgaz Piyasası Küresel Dinamikler Işığında Türkiye Doğalgaz Piyasası Altan Kolbay Genel Sekreter ODTÜ Mezunları Derneği Ankara 17 Nisan 2010 PETFORM Hakkında 2000 yılında kurulan PETFORM, geçtiğimiz 10 yılda tüm enerji

Detaylı

PETROL VE DOĞALGAZ ZENGİNİ ÜLKELER ORTASINDA TÜRKİYE

PETROL VE DOĞALGAZ ZENGİNİ ÜLKELER ORTASINDA TÜRKİYE WEC- TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ PETROL VE DOĞALGAZ ZENGİNİ ÜLKELER ORTASINDA TÜRKİYE Tebliğ Sahipleri: Y.Müh.Tuğrul ERKİN Semih DURAN Bosphorus Gas Corparation A.Ş 1 Doğalgaz 2.Dünya Savaşından sonra

Detaylı

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 2014 İÇİNDEKİLER 1. Talebe İlişkin Baz Senaryolar 2. Doğal Gaz Şebekesi Arz İmkânlarına

Detaylı

AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI

AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI GÜNEY GAZ KORİDORU PROJELERİ ÇELİK BORU İMALATÇILARI DERNEĞİ 2012 AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI GÜNEY GAZ KORİDORU PROJELERİ 1. Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP)

Detaylı

Bu dönemde birincil enerji tüketiminin yıllık ortalama yüzde 5,7, elektrik tüketiminin ise yüzde 6,7 oranında büyüdüğü tespit edilmiştir.

Bu dönemde birincil enerji tüketiminin yıllık ortalama yüzde 5,7, elektrik tüketiminin ise yüzde 6,7 oranında büyüdüğü tespit edilmiştir. Avrupa Birliği Sürecinde Enerji Sektörünün Konumu ve Enerji Yol Haritaları AB ye tam üyelik sürecinde Türkiye, ekonomik ve sosyal hayatın bütün alanlarında olduğu gibi, enerji konusunda da Avrupa Birliği

Detaylı

CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ

CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ AYLAR İTİBARIYLA TAŞINAN HAM PETROL MİKTARLARI (BİN VARİL) "Son 12 Ay" YIL AY IRAK- TÜRKİYE CEYHAN- KIRIKKALE BATMAN- DÖRTYOL 2011 Aralık 12.653 1.739 1.232 17.743 2011

Detaylı

ÜNĠVERSiTESĠ ULAġTIRMA VE LOJĠSTĠK BÖLÜMÜ LOJĠSTĠK KULÜBÜ 7.LOJĠSTĠK ZĠRVESĠ. 10 Mayıs 2010. Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Nabucco Boru Hattı Projeleri

ÜNĠVERSiTESĠ ULAġTIRMA VE LOJĠSTĠK BÖLÜMÜ LOJĠSTĠK KULÜBÜ 7.LOJĠSTĠK ZĠRVESĠ. 10 Mayıs 2010. Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Nabucco Boru Hattı Projeleri ĠSTANBUL ÜNĠVERSiTESĠ ULAġTIRMA VE LOJĠSTĠK BÖLÜMÜ LOJĠSTĠK KULÜBÜ 7.LOJĠSTĠK ZĠRVESĠ 10 Mayıs 2010 Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Nabucco Boru Hattı Projeleri Osman Z. Göksel BOTAġ BTC Proje Direktörü Nabucco

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

ENERJİ SEKTÖRÜMÜZÜN POZİTİF GÖRÜNÜMÜ

ENERJİ SEKTÖRÜMÜZÜN POZİTİF GÖRÜNÜMÜ ENERJİ SEKTÖRÜMÜZÜN POZİTİF GÖRÜNÜMÜ Önce, bir haber aktaralım. Anadolu Ajansı nın Ocak 2015 tarihli haberi, Türkiye nin enerji ithalatı 2014 yılında bir önceki yıla göre yüzde 1,8 azalarak 54 milyar 906

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

Doğal Gaz Piyasasındaki Hedef Model Ne?

Doğal Gaz Piyasasındaki Hedef Model Ne? Doğal Gaz Piyasasındaki Hedef Model Ne? Barış Sanlı 24 Eylül 2014 All Energy Turkey 24.9.2014 Barış Sanlı 1 Enerji İşleri Genel Müdürlüğü 24.9.2014 Barış Sanlı 2 www.enerji.gov.tr (Yayınlar/Raporlar) 24.9.2014

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Kasım2015 N201534

tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Kasım2015 N201534 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Kasım2015 N201534 DEĞERLENDİRME NOTU Ayşegül Aytaç 1 Araştırmacı, Ekonomi Çalışmaları Rus Doğalgazı Türkiye İçin Ne Kadar Önemli? Türkiye ve Rusya nın

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

TÜRKİYE NİN ENERJİ SATRANCI EKİM 2007

TÜRKİYE NİN ENERJİ SATRANCI EKİM 2007 EKONOMİ TÜRKİYE NİN ENERJİ SATRANCI EKİM 2007 SARIKONAKLAR İŞ MERKEZİ C. BLOK D.16 AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE 02123528795-02123528796 www.turksae.com TÜRKİYE NİN ENERJİ SATRANCI Yirmi birinci yüzyılda ekonomik

Detaylı

KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU

KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU 2013 KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU Gökhan GÖMCÜ Kırşehir Yatırım Destek Ofisi 15.04.2013 KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU 1. Karayolu Taşımacılığı Karayolu taşımacılığı, başlangıç ve varış noktaları arasında aktarmasız

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

AR&GE BÜLTEN 2014 EKİM SEKTÖREL

AR&GE BÜLTEN 2014 EKİM SEKTÖREL ENERJİ SEKTÖRÜNDE FIRSATLAR VE TÜRKİYE NİN DURUMU Övgü PINAR Günümüzde enerji kavramı, gelişme ve kalkınmanın temel ölçüsü olarak kullanılmaktadır. Bir ülkenin, kendi kendine yetebilecek düzeyde enerji

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

2014 İKİNCİ ÇEYREK ELEKTRİK SEKTÖRÜ. Tüketim artışı aheste, kapasite fazlası sürüyor. Yael Taranto tarantoy@tskb.com.tr

2014 İKİNCİ ÇEYREK ELEKTRİK SEKTÖRÜ. Tüketim artışı aheste, kapasite fazlası sürüyor. Yael Taranto tarantoy@tskb.com.tr Tüketim artışı aheste, kapasite fazlası sürüyor Yılın ilk yarısında elektrik tüketimi 2013 yılının aynı dönemine kıyasla %3,6 artış gösterdi. Yıllık tüketim artış hızı ilk çeyrekte %3 olarak gerçekleşirken,

Detaylı

tepav Doğalgaz tüketimi artıyor, depolama kapasitesi yerinde sayıyor Aralık2013 N201343 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Doğalgaz tüketimi artıyor, depolama kapasitesi yerinde sayıyor Aralık2013 N201343 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Aralık2013 N201343 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ozan ACAR 1 Analist, Ekonomi Etütleri Doğalgaz tüketimi artıyor, depolama kapasitesi yerinde sayıyor Avrupa nın doğalgaz

Detaylı

NABUCCO PROJESİ, 28 MART 2009, ODTÜ MEZUNLARI DERNEĞİ NABUCCO PROJESİ

NABUCCO PROJESİ, 28 MART 2009, ODTÜ MEZUNLARI DERNEĞİ NABUCCO PROJESİ NABUCCO PROJESİ, 28 MART 2009, ODTÜ MEZUNLARI DERNEĞİ NABUCCO PROJESİ VE TÜRKİYE H. Saltuk DÜZYOL BOTAŞ Genel Müdürü TÜRKİYE VE AB NİN DOĞAL GAZDA BAĞIMLILIK SORUNU Source: Nabucco-Pipeline.com AB NİN

Detaylı

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ Önemli Rakamlar 2013 de 81,3 milyar gelir 147,400 dünyada çalışan sayısı

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2012 2013 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2012 2013 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER 2012 2013 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER 2012 İÇİNDEKİLER 1. Talebe İlişkin Baz Senaryolar 2. Doğal Gaz Şebekesi Arz İmkânlarına Dair Varsayımlar 3. Elektrik

Detaylı

ÜLKEMİZİN GENEL ENERJİ GÖRÜNÜMÜ

ÜLKEMİZİN GENEL ENERJİ GÖRÜNÜMÜ ÜLKEMİZİN GENEL ENERJİ GÖRÜNÜMÜ Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK üyemiz, Bakan Yardımcımız, Milletvekilimiz, Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik

Detaylı

ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI

ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI 1 ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI İ. Kürşat BÜLBÜL 1 ÖZET Bu çalışmada; rüzgâr santrallerinin güç sistemlerine entegrasyonu, iletim sistemi operatörünün bakış açısından

Detaylı

BOTAŞ BORU HATLARI İLE PETROL TAŞIMA A.Ş. 2010 YILI SEKTÖR RAPORU BİLKENT ANKARA

BOTAŞ BORU HATLARI İLE PETROL TAŞIMA A.Ş. 2010 YILI SEKTÖR RAPORU BİLKENT ANKARA BOTAŞ BORU HATLARI İLE PETROL TAŞIMA A.Ş. 2010 YILI SEKTÖR RAPORU BİLKENT ANKARA İ ç i n d e k i l e r Sayfa No I. B0TAŞ IN SEKTÖR İÇİNDEKİ YERİ 3-11 II. DÜNYADA SEKTÖRÜN GÖRÜNÜMÜ 11 1. Doğal Gaz 12 1.1.

Detaylı

Arz Güvenliğini Etkileyen Faktörleri

Arz Güvenliğini Etkileyen Faktörleri Arz Güvenliği Mevsimsel Gaz Çekişlerin dengelenmesi Ani gaz Çekişlerinin Karşılanması Kesintisiz Gaz Arzının Sağlanması Alım Satım Taahhütlerinin Yerine Getirilmesi Gaz Alım Satışlarına Esneklik Kazandırılması

Detaylı

2008 Yılı. Petrol ve Doğalgaz. Sektör Raporu

2008 Yılı. Petrol ve Doğalgaz. Sektör Raporu Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü 2008 Yılı Petrol ve Doğalgaz Sektör Raporu Mart 2008 İÇİNDEKİLER DÜNYADA PETROL ve DOĞALGAZ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ... 3 Petrol Sektörü... 3 Petrol Tüketimi... 3 Petrol

Detaylı

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları Hidroelektrik Enerji Enerji Kaynakları Türkiye de kişi başına yıllık elektrik tüketimi 3.060 kwh düzeylerinde olup, bu miktar kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkeler ortalamasının çok altındadır. Ülkemizin

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

Dünyada ve Türkiye'de Enerji Sektörünün Durumu

Dünyada ve Türkiye'de Enerji Sektörünün Durumu Dünyada ve Türkiye'de Enerji Sektörünün Durumu Oğuz TÜRKYILMAZ Endüstri Mühendisi TMMOB Makina Mühendisleri Odası Enerji Çalışma Grubu Başkanı Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi (DEK-TMK) Yönetim

Detaylı

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Dünyanın Enerji Kaynakları Konusunda En Zengin Ülkeleri A1 Capital Yorumu Coğrafya ve tarih kitaplarında ülkemiz için jeopolitik öneme sahip kilit ve kritik

Detaylı

ĠSMAĠL KÜRġAD ÇAPANOĞLU DIġ ĠLĠġKĠLER MÜDÜRÜ STRATEJĠ VE Ġġ GELĠġTĠRME DAĠRE BAġKANLIĞI BOTAġ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 7-8.09.2007 ĠSTANBUL

ĠSMAĠL KÜRġAD ÇAPANOĞLU DIġ ĠLĠġKĠLER MÜDÜRÜ STRATEJĠ VE Ġġ GELĠġTĠRME DAĠRE BAġKANLIĞI BOTAġ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 7-8.09.2007 ĠSTANBUL ĠSMAĠL KÜRġAD ÇAPANOĞLU DIġ ĠLĠġKĠLER MÜDÜRÜ STRATEJĠ VE Ġġ GELĠġTĠRME DAĠRE BAġKANLIĞI BOTAġ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 7-8.09.2007 ĠSTANBUL Sayın BaĢkan, Değerli katılımcılar, Yansı 1 Türk Mühendis ve Mimar Odaları

Detaylı

T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Petrol İşleri Genel Müdürlüğü GENEL GÖRÜNÜM. Selami İNCEDALCI Genel Müdür

T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Petrol İşleri Genel Müdürlüğü GENEL GÖRÜNÜM. Selami İNCEDALCI Genel Müdür T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Petrol İşleri Genel Müdürlüğü PETROL ARAMA - ÜRETİM SEKTÖRÜ GENEL GÖRÜNÜM PETROL ARAMA - ÜRETİM SEKTÖRÜ I. İSTİŞARE TOPLANTISI 10 Mart 2012 Selami İNCEDALCI Genel

Detaylı

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ Murat Sungur BURSA Enerji Grubu Başkanı Zorlu Holding (CEO Zorlu Holding Energy Group) 11 Ocak 2010 ANKARA SUNUM İÇERİĞİ 1. Türkiye nin doğalgaz üretim ve tüketim durumu

Detaylı

Türkiye nin. Enerji Profili 1/70

Türkiye nin. Enerji Profili 1/70 Türkiye nin ve DünyaD nya nın Enerji Profili 1/70 Sunumdaki grafik ve tabloların n büyük b k kısmk smı TMMOB Makine Mühendisleri M Odası Enerji Çalışma Grubu Başkan kanı Sn. Oğuz O TÜRKYILMAZ T tarafından

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

ULUSLARARASI ENERJİ AJANSI NIN 2012 DÜNYA ENERJİ GÖRÜNÜMÜ RAPORU

ULUSLARARASI ENERJİ AJANSI NIN 2012 DÜNYA ENERJİ GÖRÜNÜMÜ RAPORU ULUSLARARASI ENERJİ AJANSI NIN 2012 DÜNYA ENERJİ GÖRÜNÜMÜ RAPORU Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) bünyesinde faaliyet gösteren ve merkezi Paris te bulunan Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) nın

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

Türkiye Elektrik Sektörü Serbestleşen bir piyasa için gelecek senaryoları. Mayıs 2012 Uygar Yörük Ortak I Danışmanlık I Enerji ve Doğal Kaynaklar

Türkiye Elektrik Sektörü Serbestleşen bir piyasa için gelecek senaryoları. Mayıs 2012 Uygar Yörük Ortak I Danışmanlık I Enerji ve Doğal Kaynaklar Türkiye Elektrik Sektörü Serbestleşen bir piyasa için gelecek senaryoları Mayıs 2012 Uygar Yörük Ortak I Danışmanlık I Enerji ve Doğal Kaynaklar Türkiye Elektrik Piyasası Reform Süreci Yan Hizmetlerin

Detaylı

BOTAŞ. Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. SEKTÖR RAPORU. Bilkent - ANKARA

BOTAŞ. Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. SEKTÖR RAPORU. Bilkent - ANKARA BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. SEKTÖR RAPORU 2013 Bilkent - ANKARA İçindekiler 1. Giriş... 3 2. Dünyada Sektörün Görünümü... 4 2.1. Enerji Talebi... 4 2.2. Enerji Rezervleri... 6 2.3. Enerji

Detaylı

AR& GE BÜLTEN. Enerjide Yeni Ufuklara

AR& GE BÜLTEN. Enerjide Yeni Ufuklara Enerjide Yeni Ufuklara Nurel KILIÇ Enerji yol haritalarının oluşturulduğu dünyada, yapısal değişim gözleniyor. Ülkemizi coğrafi/stratejik konumu gereği çok yakından etkileyen bu süreçte ülkemiz için çizilen

Detaylı

2014 Yılı Sektör Raporu

2014 Yılı Sektör Raporu 2014 Sektör Raporu 2014 Yılı Sektör Raporu Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. İçindekiler 1. Giriş... 4 2. Dünyada Sektörün Görünümü... 5 a) Enerji Talebi... 5 b) Enerji Rezervleri... 7 c) Enerji Üretimi...

Detaylı

Türkiye nin Bölgesel Piyasalara Entegrasyonu Kısa Sorular

Türkiye nin Bölgesel Piyasalara Entegrasyonu Kısa Sorular Türkiye nin Bölgesel Piyasalara Entegrasyonu Kısa Sorular Barış Sanlı 1 Bölgesel Piyasalara Entegrasyon - Türkiye enerji sistemindeki bazı anahtar parametreler - Petrol - Doğal gaz - Elektrik - Karbon

Detaylı

Sayın Başkan, Değerli Milletvekilleri, Konuşmama başlarken hepinizi saygıyla selamlıyorum. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı nın 2011 Yılı Bütçesini sunmak üzere huzurlarınızda bulunuyorum. Dünyada nüfus

Detaylı

Enerji, bir ülkenin ekonomik

Enerji, bir ülkenin ekonomik TÜRKİYE NİN ENERJİ YAPISI VE İZLEYECEĞİ ÖNCELİKLİ POLİTİKALAR Enerji, bir ülkenin ekonomik ve sosyal kalkınmasının en önemli girdilerinden birisidir. Dünyada ve Türkiye de nüfus artışı, sanayileşme, şehirleşme

Detaylı

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk Tarih: 13.01.2013 Sayı: 2013/01 (RAPOR 13 OCAK PAZAR GÜNÜNE AMBARGOLUDUR) Türkiye Enerji İstatistikleri ve Vizyon Raporu na göre; Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk İstanbul Serbest Muhasebeci

Detaylı

Avrasya Kıtasının Enerji Kaynakları ve Türkiye ile Avrupa nın Enerjilerinin Sürdürülebilir Bir Şekilde Tedarik Edilmesi Açısından Bu Kaynakların Önemi

Avrasya Kıtasının Enerji Kaynakları ve Türkiye ile Avrupa nın Enerjilerinin Sürdürülebilir Bir Şekilde Tedarik Edilmesi Açısından Bu Kaynakların Önemi Avrasya Kıtasının Enerji Kaynakları ve Türkiye ile Avrupa nın Enerjilerinin Sürdürülebilir Bir Şekilde Tedarik Edilmesi Açısından Bu Kaynakların Önemi Dr. Manuela Troschke Tebliği metinlerinin yayınlandığı

Detaylı

Doğal Gaz Piyasası Sektör Raporu / 2015

Doğal Gaz Piyasası Sektör Raporu / 2015 Doğal Gaz Piyasası Sektör Raporu / 2015 A PİYASASI 2015 YILI SEKTÖR RAPORU Bu raporda yer alan tüm bilgi, tablo ve şekillerin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz. T.C. ENERJİ PİYASASI

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ. Yavuz Aydın 10 Ocak 2014

ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ. Yavuz Aydın 10 Ocak 2014 ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ Yavuz Aydın 10 Ocak 2014 Enerji Tasarrufunda Kombine Çevrim ve Kojenerasyon Yaşadığımız dünyada elektrik üretiminin % 80 i fosil yakıtlardan

Detaylı

3. TÜRKİYE ULAŞTIRMA SİSTEMİNE GENEL BAKIŞ

3. TÜRKİYE ULAŞTIRMA SİSTEMİNE GENEL BAKIŞ 3. TÜRKİYE ULAŞTIRMA SİSTEMİNE GENEL BAKIŞ Cumhuriyetin 1950 yılına kadar olan döneminde, doğru bir ulusal politika ile demiryolu ve denizyoluna ağırlık verilmiştir. leştirilen atılım sonunda, ülkenin

Detaylı

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI RAPOR: TÜRKİYE NİN LOJİSTİK GÖRÜNÜMÜ Giriş: Malumları olduğu üzere, bir ülkenin kalkınması için üretimin olması ve bu üretimin hedefe ulaşması bir zorunluluktur. Lojistik, ilk olarak coğrafyanın bir ürünüdür,

Detaylı

Yaz Puantı ve Talep Yönetimi

Yaz Puantı ve Talep Yönetimi Yaz Puantı ve Talep Yönetimi Genel elektrik talebi kış aylarında ısıtma ve aydınlatma, yaz aylarında ise soğutma (klima) ihtiyacına bağlı olarak bölgesel ve mevsimsel farklılıklar oluşturur. modus Enerji

Detaylı

TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ MEVCUT DURUM ve GELECEK VİZYONU

TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ MEVCUT DURUM ve GELECEK VİZYONU TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ MEVCUT DURUM ve GELECEK VİZYONU BAHTİYAR DURSUN KIRKLARELİ-2013 Kırklareli Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ MEVCUT DURUM ve GELECEK

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

ABD Shale Gas Devrimi Işığında Türkiye İçin Politika Önerileri

ABD Shale Gas Devrimi Işığında Türkiye İçin Politika Önerileri ABD Shale Gas Devrimi Işığında Türkiye İçin Politika Önerileri EIF 2013 24 Ekim 2013 Ankara Orhan Duran Yönetim Kurulu Başkanı PETFORM Hakkında 2000 yılında kurulan PETFORM, geçtiğimiz 12 yılda arama üretim

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

Türkiye Elektrik İletim A.Ş.

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Türkiye Elektrik İletim Sistemi Emrah Besci Elektrik - Elektronik Mühendisi (EE 04) Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi http://emrah.besci.gen.tr Emrah@Besci.gen.tr

Detaylı

PETFORM PANELLERİ I KAPANIŞ KONUŞMASI

PETFORM PANELLERİ I KAPANIŞ KONUŞMASI PETFORM PANELLERİ I KAPANIŞ KONUŞMASI Tarih : 16.09.2008 Mekân : Sheraton Hotel Ankara Konuşmacı : Hasan Köktaş (EPDK Başkanı) Petrol Platformu Derneği ve Türkiye enerji sektörünün saygıdeğer temsilcileri,

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

3. Ekonomik Kriterler 3.1. İşleyen bir piyasa ekonomisinin varlığı Makroekonomik istikrar (s. 38 41) Piyasa güçlerinin etkileşimi (s.

3. Ekonomik Kriterler 3.1. İşleyen bir piyasa ekonomisinin varlığı Makroekonomik istikrar (s. 38 41) Piyasa güçlerinin etkileşimi (s. TÜRKİYE 2010 YILI İLERLEME RAPORU NDA ENERJİ Makroekonomik istikrar (s. 38 41) ( ) Son yıllarda, Türkiye güçlü bir istikrar programını başarıyla uygulamış, bankacılık, işletmelerin yeniden yapılandırılması,

Detaylı

RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ A. Emre Demirel Ege Kule AŞ/Fabrika Müdürü 1 EGE KULE A.Ş. Ege Kule, 1955

Detaylı

Yük. Müh. Fatih ÜNLÜUYSAL İGDAŞ Etüd Proje Md. Proje Şefi 29 Mayıs 2013

Yük. Müh. Fatih ÜNLÜUYSAL İGDAŞ Etüd Proje Md. Proje Şefi 29 Mayıs 2013 Slide 1 title Başlıklar özet Bullet 2 point Bullet 3 point İstanbul Avrupa Yakası Doğalgaz Dağıtım Şebekesinin En Yüksek Debide Çekişlerde TPAO Silivri Doğalgaz Depolarından Beslenmesinin İncelenmesi Yük.

Detaylı

4646 SAYILI DOĞAL GAZ PİYASASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI TASLAĞI İLE ÖNGÖRÜLEN DÜZENLEMELER

4646 SAYILI DOĞAL GAZ PİYASASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI TASLAĞI İLE ÖNGÖRÜLEN DÜZENLEMELER 4646 SAYILI DOĞAL GAZ PİYASASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI TASLAĞI İLE ÖNGÖRÜLEN DÜZENLEMELER 1 4646 SAYILI DOĞAL GAZ PİYASASI KANUNUNDAKİ YENİLİKLER Lisans sahibi şirketler aralarında

Detaylı

Çin i Gösteriyor. Kasım ayında Pekin de gerçekleştirilen. Altay ATLI

Çin i Gösteriyor. Kasım ayında Pekin de gerçekleştirilen. Altay ATLI KAPAK DOSYASI Rusya nın Enerji İbresi Çin i Gösteriyor Altay ATLI Kasım ayında Pekin de gerçekleştirilen Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi üye ülkeler arasında imzalanan çok sayıda ikili anlaşmaya

Detaylı

DOĞAL GAZ PİYASASI 2014 YILI SEKTÖR RAPORU

DOĞAL GAZ PİYASASI 2014 YILI SEKTÖR RAPORU DOĞAL GAZ PİYASASI 2014 YILI SEKTÖR RAPORU Bu raporda yer alan tüm bilgi, tablo ve şekillerin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz. T.C. ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU Strateji Geliştirme

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİNDE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİ TEİAŞ

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİNDE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİ TEİAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİNDE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİ TEİAŞ Kemal YILDIR Genel Müdür Yönetim Kurulu Başkanı TÜREK, İstanbul Kasım 2013 ANA FAALİYET KONULARI Türkiye Elektrik Sistemini yönetmek Türkiye

Detaylı

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw 1 ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty Petrolden Başka Enerjı Kaynakları Var mıdır? uiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwertyui

Detaylı

GİRİŞ. Anahtar kavramlar: Lojistik merkez, Kars, demir ipek yolu, kombine taşımacılık, enerji kaynakları, Avrupa, Çin, Orta Asya ve Kafkasya dır.

GİRİŞ. Anahtar kavramlar: Lojistik merkez, Kars, demir ipek yolu, kombine taşımacılık, enerji kaynakları, Avrupa, Çin, Orta Asya ve Kafkasya dır. LOJİSTİK MERKEZİNİN KARS TA KURULABİLİRLİĞİNE İLİŞKİN RAPOR GİRİŞ İki kutuplu sistem üzerine inşa edilen uluslararası ilişkiler teorileri, Soğuk Savaş sonrası dönemle birlikte yeni dünya düzenini açıklamakta

Detaylı

TÜRKİYE PLASTİK HAMMADDE VE MAMUL SEKTÖR RAPORU ( 2012 YILI 6 AYLIK KESİN ve 2012 YILI TAHMİNİ DEĞERLENDİRMESİ )

TÜRKİYE PLASTİK HAMMADDE VE MAMUL SEKTÖR RAPORU ( 2012 YILI 6 AYLIK KESİN ve 2012 YILI TAHMİNİ DEĞERLENDİRMESİ ) TÜRKİYE PLASTİK HAMMADDE VE MAMUL SEKTÖR RAPORU ( 2012 YILI 6 AYLIK KESİN ve 2012 YILI TAHMİNİ DEĞERLENDİRMESİ ) Hazırlayan : Kimya Mühendisi Neslihan ERGÜN neslihan.ergun@pagev.org.tr 1 PLASTİKLER GTİP

Detaylı

TR52 DÜZEY 2 BÖLGESİ (Konya-Karaman)

TR52 DÜZEY 2 BÖLGESİ (Konya-Karaman) TR52 DÜZEY 2 BÖLGESİ (Konya-Karaman) 2023 VİZYON RAPORU (Enerji Sektörü) -TASLAK- İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... 1 TABLOLAR LİSTESİ... 2 GRAFİKLER LİSTESİ... 3 ŞEKİLLER LİSTESİ... 3 ENERJİ... 4 ARKA PLAN...

Detaylı

ENERJİ KAYNAĞI OLARAK DOĞALGAZ VE TÜRKİYE (The Naturel Gas as an Energy Sources and Turkey)

ENERJİ KAYNAĞI OLARAK DOĞALGAZ VE TÜRKİYE (The Naturel Gas as an Energy Sources and Turkey) MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 22, TEMMUZ - 2010, S. 233-244 İSTANBUL ISSN:1303-2429 copyright 2010 http://www.marmaracografya.com ENERJİ KAYNAĞI OLARAK DOĞALGAZ VE TÜRKİYE (The Naturel Gas as an Energy

Detaylı

SANAYİDE VE KOBİ LERDE ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ARTIRILMASI PROJESİ HAZIRLIK ÇALIŞTAYI. Dr. Mehmet DUYAR

SANAYİDE VE KOBİ LERDE ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ARTIRILMASI PROJESİ HAZIRLIK ÇALIŞTAYI. Dr. Mehmet DUYAR SANAYİDE VE KOBİ LERDE ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ARTIRILMASI PROJESİ HAZIRLIK ÇALIŞTAYI Dr. Mehmet DUYAR Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Sanayi Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Ankara- Haziran 2009 ENERJİ

Detaylı

Kaynak: Uluslararası Enerji Ajansı (International Energy Agency IEA)

Kaynak: Uluslararası Enerji Ajansı (International Energy Agency IEA) Avrupa Birliği Yenilenebilir Enerji Kaynakları YEK Üniteleri, Gaz Boru Hatları ve Elektrik Ara Bağlantıları (Electricity Interconnectors) Kanalıyla AB Enerji Arz Güvenliği İyileştirilmesi Perspektifleri

Detaylı

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum Politika ve Strateji Geliştirme Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti Ozon Tabakasının Korunması İklim Değişikliği Uyum 1 Birleşmiş Milletler İklim değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve ilgili uluslararası

Detaylı

ENERJĠ PĠYASASI DÜZENLEME KURUMU TÜRKĠYE LPG DERNEĞĠ SEKTÖR DEĞERLENDĠRME TOPLANTISI. 14 Mart 2008

ENERJĠ PĠYASASI DÜZENLEME KURUMU TÜRKĠYE LPG DERNEĞĠ SEKTÖR DEĞERLENDĠRME TOPLANTISI. 14 Mart 2008 ENERJĠ PĠYASASI DÜZENLEME KURUMU ve TÜRKĠYE LPG DERNEĞĠ SEKTÖR DEĞERLENDĠRME TOPLANTISI 14 Mart 2008 LPG Yaygın Pratik Çevreci Enerji kaynağı Bin ton Türkiye Avrupa nın 2.büyük pazarı 4.500 4.000 3.500

Detaylı

RUS UÇAĞININ DÜŞÜRÜLMESİ ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİMİZİ NASIL ETKİLER

RUS UÇAĞININ DÜŞÜRÜLMESİ ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİMİZİ NASIL ETKİLER RUS UÇAĞININ DÜŞÜRÜLMESİ ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİMİZİ NASIL ETKİLER Özkan AĞIŞ TÜRKOTED Onursal Başkanı RUS UÇAĞI KRİZİNİN GETİRDİKLERİ Kırım ve Ukrayna krizinin getirdiği AB ve ABD ambargosuyla ve düşük petrol

Detaylı

Prof. Dr. Fatih Mehmet Botsalı

Prof. Dr. Fatih Mehmet Botsalı Prof. Dr. Fatih Mehmet Botsalı 1950 den beri dünya nüfusu 2 kattan fazla artarken enerji talebi ise 6 kat artmıştır. Halen dünya nüfusu 6,4 milyar olarak tahmin edilmektedir ve Birleşmiş Milletler in tahminine

Detaylı

DOĞAL GAZ PİYASALARINDA ARZ GÜVENLİĞİ

DOĞAL GAZ PİYASALARINDA ARZ GÜVENLİĞİ DOĞAL GAZ PİYASALARINDA ARZ GÜVENLİĞİ AVRUPA BİRLİĞİNDE ARZ GÜVENLİĞİ VE DÜZENLEYİCİ KURUMLAR TÜRKİYE DOĞAL GAZ PİYASASINDAKİ HUKUKİ DURUM Dr. Özlem Döğerlioğlu IŞIKSUNGUR Yönetici Ortak ozlem@dogerlihukuk.com

Detaylı

Araştırma Raporu. Sayı : 2009/18/281. Konu : ENERJİ SEKTÖRÜ 2008 YILI DEĞERLENDİRMESİ. KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi. Tarih: 30.04.

Araştırma Raporu. Sayı : 2009/18/281. Konu : ENERJİ SEKTÖRÜ 2008 YILI DEĞERLENDİRMESİ. KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi. Tarih: 30.04. KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi Araştırma Raporu Tarih: 30.04.2009 Sayı : 2009/18/281 Konu : ENERJİ SEKTÖRÜ 2008 YILI DEĞERLENDİRMESİ Hazırlayan: Veyis ERSÖZ i İÇİNDEKİLER TABLOLAR LİSTESİ..iii

Detaylı

TÜRKİYE de ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU UYGULAMA POLİTİKALARI

TÜRKİYE de ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU UYGULAMA POLİTİKALARI TÜRKİYE de ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU UYGULAMA POLİTİKALARI KISACA EPDK Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) elektrik piyasalarının düzenlenmesi amacıyla 4628 sayılı Yasa ile 2001 yılında kurulmuştur.

Detaylı

T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI STRATEJİK PLANI

T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI STRATEJİK PLANI T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI STRATEJİK PLANI (2010-2014) 0 BAKAN SUNUŞU Dünyada nüfus artışı, sanayileşme ve kentleşme olguları, küreselleşme sonucu artan ticaret olanakları doğal kaynaklara

Detaylı

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ. DOĞAL GAZ PİYASASI DURUM TESPİTİ ve ALINMASI GEREKLİ ÖNLEMLERE DAİR DEĞERLENDİRMELER

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ. DOĞAL GAZ PİYASASI DURUM TESPİTİ ve ALINMASI GEREKLİ ÖNLEMLERE DAİR DEĞERLENDİRMELER DOĞAL GAZ PİYASASI DURUM TESPİTİ ve ALINMASI GEREKLİ ÖNLEMLERE DAİR DEĞERLENDİRMELER 2012 İÇİNDEKİLER 1. 2011-2012 Kış Döneminde Yaşanan Tecrübeler 2. Piyasanın Gelişimi ve Gelinen Nokta 3. Tespitler ve

Detaylı