ENERJİ ORMANCILIĞI (YEŞİL KÖMÜR) VE TÜRKİYE

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ENERJİ ORMANCILIĞI (YEŞİL KÖMÜR) VE TÜRKİYE"

Transkript

1 Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Fırat University Journal of Social Science Cilt: 13, Sayı: 2, Sayfa: 55-65, ELAZIĞ-2003 ENERJİ ORMANCILIĞI (YEŞİL KÖMÜR) VE TÜRKİYE Energy Forestation (Green Coal) And Turkey Ülkü ESER ÜNALDI Gazi Eğitim Fak. Orta Öğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Bölümü, Coğrafya Eğitimi Anabilim Dalı. E. ABSTRACT While energy consumption was 2x10 8 J in 1900s, it reached 3.4x10 20 J, multiplying 17 times in Alternative energy sources were tried in order to meet the increasing need of energy and find solution to the problem of environmental pollution. One of these sources is the Energy Forest. The utilization of this source in the modern sense is rapidly increasing in the developed countries. However, there is no modern energy forestation in its contemporary, scientific and technical dimensions in Turkey. Therefore, the energy forestation or green coal, to use more appropriate term, should be favoured in the modern sense in order to establish the optimal balance between three Es, that is, energy, economy, ecology and the growth of such energy forests should be implemented within a serious plan and consistent policy. Key Words: Alternative source of energy, maintainable improvement, energy forest ÖZET Dünyada enerji tüketimi 1900 lü yılların başlarında 2x10 8 J iken, 1998 de 17 kat artarak 3.4x10 20 J e ulaşmıştır. Giderek artan bu enerji ihtiyacını karşılamak ve çevre kirliliği sorununa çözüm bulmak amacıyla alternatif enerji kaynakları arayışına girilmiştir. Bunlardan biri de Enerji Ormanıdır. Bu kaynağın modern anlamda kullanımı, gelişmiş ülkelerde hızla yaygınlaşmaktadır. Ancak Türkiye de çağdaş, bilimsel ve teknik boyutu ile modern enerji ormancılığı yapılmamaktadır. Bu nedenle, enerji-ekonomi-ekoloji, kısaca 3E arasındaki optimal dengeyi sağlayabilmek için, enerji ormanları yada bizim tabirimizle yeşil kömür modern anlamda ele alınarak sağlıklı, ciddi bir planlama ve tutarlı bir politika ile üretime geçirilmesi sağlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Alternatif enerji kaynağı, sürdürülebilir kalkınma, enerji ormanı.

2 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) GİRİŞ: En genel tanımıyla belirli koşullarda yetişen ağaç ve ağaççıklarla kaplı sahalara orman denilmektedir. Orman, ekonomik, sosyal ve kültürel hayatla ilişkisi bulunan en önemli doğal kaynaklardan biridir ve bu kaynağın iyi bir şekilde değerlendirilmesi ülke ekonomisinde ve kalkınmasında son derece önemli bir rol oynamaktadır. Odun, yani ağaç ve orman, bilinen en eski enerji kaynağıdır ve tarihin ilk çağlarından itibaren birçok enerji kaynağı bulunmuş olmakla beraber, dünyanın büyük bir bölümü için halen birinci derecede önemlidir. Bu nedenle özellikle 1970 yılında yaşanan petrol krizi, fosil enerji kaynaklarının tükenme tehlikesi, 21. yüzyılda petrol ve buna bağlı olarak doğalgaz ve kömür fiyatlarında şok yükselmelerin olabileceği ihtimali ve çevre kirliliği sorunu karşısında, aşağı yukarı tüm ülkeler gibi, Türkiye de üretim sürecini gerçekleştirebilmek ve çağdaş yaşam koşullarını sürdürebilmek için rüzgâr enerjisi, nükleer enerji, güneş enerjisi gibi alternatif kaynakların yanı sıra, bozuk baltalık alanları ıslah etmek suretiyle sürdürülebilir ve yenilenebilir bir kaynak olan enerji ormanına dönüştürülmesini gündeme getirmiştir. Enerji ormanı, genel olarak enerji amaçlı yakacak odun üretmek amacıyla işletilen, kök ve kütük sürgünü verme özelliğine sahip ağaçlardan oluşan ormanlara denilmektedir. Enerji, ekonomi ve çevre üçlüsü çoğu zaman düşman kavramlar olmakla birlikte, enerji ormanı, yetiştiriciliğe dayandığı için, yenilenebilir, çevre dostu ve temiz bir kaynak olarak giderek önem kazanmaktadır. Nitekim odun yanma sırasında örneğin, kömüre oranla yarı yarıya daha az oksijen tüketmekte ve bıraktığı kül miktarı da 15 kat daha az olmaktadır. Bu enerji kaynağının kullanımı klâsik ve modern olmak üzere iki grupta toplanabilir. Klâsik kullanım metodunda ormandan elde edilen ürünler sadece ısınma ve pişirme amaçlı olarak kullanılmaktadır (Foto. 1). Örneğin, Türkiye de 1997 yılında ton odun klâsik anlamda yakacak olarak kullanılmıştır (Ültanır, 1998). Bunların enerji değeri yerli enerji üretiminin yaklaşık dörtte birini karşılamaktadır. Ancak bu kullanım ilkel ve ekonomik olmayan enerjiye karşılıktır. Modern kullanım metodunda ise ağaç tarımı şeklinde, ilk yıllarda hızlı büyüyen türlerle tesis edilen plântasyon alanlarından elde edilen odun, tesislerde yakılarak elektrik ve ısı enerjisine dönüştürülmektedir (Foto.2). Nitekim bugün İsveç te modern anlamda uygulanan enerji ormancılığında kullanılan söğütler (Salix viminalis, S. dasyclados) çelikler halinde hektara yaklaşık adet dikilmekte, 3 5 yıllık dönüş süreleri ile traşlama kesilip yongalanarak ısı tesislerinde yakılmakta, buradan hem elektrik hem de ısı enerjisi elde edilmekte, ısınan su yer altından borularla nakledilerek kasaba ve şehirlerin ısıtılmasında kullanılmaktadır (Kurmuş, 2000). Modern anlamda İsveç in söğüt, Kanada nın ise kavak türleri ile önderlik ettiği modern enerji ormancılığı diğer batılı gelişmiş ülkeler tarafından da benimsenerek hızla yaygınlaşmakta; Avusturya, Belçika, Kanada, Danimarka, Finlandiya, İtalya, Japonya, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, İsveç, İsviçre, İngiltere ve ABD arasında bu konuda bilgi değişimi ve gelişimi sağlanmaktadır. Bu ülkeler kavak, söğüt, kızılağaç, okaliptüs gibi hızlı büyüyen ağaçlardan elde ettikleri ısı ve elektrik enerjisi ile ülkelerinin enerji ihtiyacının %20-50 sini karşılamayı planlamaktadırlar. Örneğin, Finlandiya enerji gereksiniminin %50 sini entansif orman işletmeciliğinin 56

3 Enerji Ormancılığı (Yeşil Kömür) Ve Türkiye uygulandığı söğüt plântasyonları ile karşılamayı hedeflemiştir. Kanada da ise 2050 li yıllarda enerjinin yaklaşık yine %50 sinin bu uygulama ile karşılanması plânlanmaktadır (http:/www.emo..org.tr/eski/merkez/dergi/412/saracoğlu.html+modern+enerji+orman). Foto1.Klâsik kullanım metoduna bir örnek. Ormandan elde edilen ağaçlardan, ilkel yollarla ısınma ve sıcak su temin etmek amacıyla yararlanılmaktadır. TÜRKİYE VE ENERJİ ORMANCILIĞI Türkiye, ne yazık ki enerji kaynakları açısından kendine yeterli bir ülke değildir. Örneğin bilinen petrol ve doğalgaz rezervleri son derece az, maden kömürü rezervi sınırlı, linyit rezervi ise bol ama niteliksizdir. Bunlara ek olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 1998 planlama verilerine göre Türkiye nin enerji açığı ve dışa bağımlılığı giderek artmaktadır. Bu açık 2000 yılında yaklaşık Mtep (milyon ton eşdeğer petrol) iken, 2013 de yaklaşık Mtep olacak, 2025 de ise Mtep i aşacaktır (Şekil.1). Yine üretim ve talep miktarları göz önüne alındığında tüketimin yerli üretimle karşılanma oranı 1998 de %38 iken bunun 2010 da %30, 2020 de ise %25 e düşeceği ve talebin %75 inin dış kaynaklardan temin edileceği tahmin edilmektedir (Kurmuş, 2000) (Tablo. 1). Bu durumda Türkiye nin enerji tüketimini yalnızca fosil yakıtlara dayalı olarak sürdürmesi mümkün değildir ve ülkenin aşırı fosil yakıt kullanımını gerek rezerv, gerek çevre sorunları, gerekse çevre sorunlarının gayri safi yurtiçi hasıla üzerindeki olumsuz etkileri açısından da düşünmesi gereklidir. 57

4 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) Foto. 2. Modern enerji ormanı tesisi (Yeni Zelanda). Bu tesislerde yakılan odunlardan, elektrik ve ısı enerjisi elde edilmektedir (Foto. A. Kurmuş). Bu amaçla düşünülen alternatif enerji kaynaklarından biri de enerji ormanlarıdır. Enerji ormancılığı ile ilgili ilk çalışmalar yurdumuzda 1978 yılında başlamış ve bozuk veya çok bozuk baltalık sahaların ıslah edilerek ülkemiz yakacak odun ihtiyacının bu sahalardan karşılanması amaçlanmıştır. Ancak bugün ülkemizde enerji ormancılığı yapılmakla birlikte; hem ağaç türü olarak daha fazla çeşitliliğe sahip olunmasına hem de daha uygun yetişme koşulları bulunmasına rağmen, çağdaş, bilimsel ve teknik boyutu ile bu ormanlardan enerji üretimi yapıldığını söylemek mümkün değildir. Çünkü hem enerji ormancılığı için uygun alanın %15 i klâsik olarak değerlendirilmiştir hem de geri kalan %85 lik alanı uygulama beklemektedir (Ültanır, 1998). 58

5 Enerji Ormancılığı (Yeşil Kömür) Ve Türkiye Türkiye de enerji ormancılığı için hızlı büyümeye uygun kavak, kızılağaç, söğüt gibi ağaç türleri de bulunmakla birlikle en uygunu meşedir. Çünkü, hem doğanın bir armağanı olarak ülkemiz tür zenginliği ve kapladığı alan bakımından dünyanın sayılı meşe diyarlarından biridir hem de meşe, büyük bir yaşam gücüne ve çok geç yaşlarda bile kök ve kütükten sürgün verme özelliğine sahiptir. Hatta bu özelliğinden dolayı, Ankara Ulus Meydanındaki Atatürk Heykelinin mermer kaidesinin bir yüzünde meşe kütüğünden gelişmiş sürgün motifi bir imparatorluktan genç bir Cumhuriyetin yeşerdiğini ifade etmek için oyularak resmedilmiştir (Yaltırık,1984). Ülkemizde meşe türlerinin orman alanları içindeki payı %25.9 dur (Günal, 1997) ve 4 milyon hektar alan kaplamaktadır. Aynı şekilde İsveç te de enerji ormancılığı işletmesine uygun toplam alan potansiyeli 4 milyon hektardır ve İsveç yukarıda da belirtildiği gibi bu ormanlardan elde ettiği odunu ısı tesislerinde yakarak elektrik enerjisine dönüştürmekle ülke enerji ihtiyacının %15 ini karşılamakta, bu oranı 2010 lu yıllarda %20 nin üzerine çıkarmak için yoğun çalışmalar yapmaktadır (http:/www.emo..org.tr/eski/merkez/dergi/412/saracoğlu.html+modern+enerji+orman). Oysa Türkiye de ne yazık ki bu 4 milyon hektar potansiyel alanın sadece hektarında bu tür çalışmalar yapılmakta, o da klâsik anlamdaki uygulamadan öteye gitmemektedir. Örneğin; Konya Orman Bölge Müdürlüğü nde 1980 li yıllarda enerji ormanı kurma çalışmaları ile ıslah faaliyetleri başlatılmış, 1981 de Konya fuarında Resimlerle Enerji Ormanları adı altında sergi açılarak bu proje kamu oyuna açıklanmıştır. Beyşehir işletmesinin enerji ormanlarına konu olabilecek sahalarının projeleri köy kesim düzenlerinde ve 29 şar yıllık olarak seriler bazında yapılarak uygulamasına 1981 yılında geçilmiştir yılları arasında uygulanacak şekilde 6305 hektarlık Mardin-Mazıdağı Serisi Enerji Ormanı Tesisi Büyük Projesi yapılmış ve 1983 de 311 hektarlık uygulama ile proje devreye sokulmuştur (Foto. 3-4). Ayrıca 1985 de Savur ilçesinde bulunan ve hektar büyüklüğünde bir diğer projenin de uygulamasına geçilmiştir. Yine bu amaç doğrultusunda Seydişehir Enerji Ormanı Tesisi Büyük Uygulama Projesi yapılmış ve projenin yılları arasında uygulanması plânlanmıştır (Orman Genel Müdürlüğü, 1987, 1988a, 1988b ). Bunlar büyük projelerdir ve bu projelerin dışında da meşenin yayılış gösterdiği hemen her yerde enerji ormanı çalışmaları vardır. Ancak bunlar, son derece takdire değer çalışmalar olmakla birlikte, gerekli tesislerin kurulamaması nedeniyle batılı ülkelerin modern enerji ormancılığından uzaktır. Yukarıda da belirtildiği gibi Türkiye bir meşe denizidir ve bu alanların dışında pek çok potansiyel alanlar mevcuttur. Bu alanlar içinde en dikkate değerleri özellikle Amasya da ve Trakya da Yıldız Dağlarında yer almaktadır (Foto. 5). Bu alanların değerlendirilmesi için 1997 yılında İsveçli araştırıcılarla modern enerji ormancılığı için ortak bir proje başlatılmaya çalışılmış, ancak bu araştırıcıların ülkemiz koşullarını tam olarak bilememesi ve sadece kendi ülkeleri için uygun olan söğüt türleri üzerinde uzmanlaşmaları nedeniyle proje tamamlanamamıştır. Yine örneğin, İç Anadolu Bölgesi nde Erciyes Dağı nın özellikle kuzey, Hasan Dağı nın ise her iki yamacı yaklaşık m ler arasında meşe gelişmesine, dolayısıyla enerji ormancılığına son derece elverişli şartlar arz etmektedir (Ünaldı Eser, 1996, 2001). Ancak bu alanlar uzun süren aşırı kullanım sonucunda dejenere olmuş ve yok olma tehlikesi ile karşı karşıya 59

6 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) kalmıştır. Örneğin, Erciyes Dağı milattan önceki yıllarda tüm Kapadokya halkının yakacak ve kereste ihtiyacını karşılarken yaklaşık 3000 yıldan beri süren büyük tahribatlar sonucu bugün bu ormanlardan geriye küçük topluluklar kalmıştır (Ünaldı Eser, 1996). Bu bağlamda bozulan ekolojik dengeyi de dikkâte almak koşuluyla, buradaki baltalıklar ıslah edilerek ve modern enerji tesisleri kurarak tüm İç Anadolu Bölgesi nin enerji ihtiyacını ve geçmişin bu büyük potansiyelini bugün de değerlendirmek mümkündür. Bu yüzden gerek bu şekilde aşırı tahribatlarla varlığı yok olmaya başlayan bozuk ormanlarımızda gerekse mevcut potansiyeli yeterince değerlendirilmeyen ormanlarımızda ıslah faaliyetleri ve modern anlamda enerji ormanı kurma çalışmalarına acilen başlanılmalıdır. Yine kullanılmayan tarım alanları ve hazine arazilerinde modern enerji tesisleri kurulmalı ve bu arazilerde sadece meşe değil diğer uygun türler de yetiştirilmelidir. Çünkü Türkiye nin sürdürülebilir kalkınma yapabilmesi, çevre ile uyumlu kaynaklarını yüksek biçimde değerlendirebilmesine ve enerji ekonomi ekoloji; kısaca 3E arasındaki optimal dengeyi sağlayabilmesine bağlıdır. Ayrıca bozuk alanların üretime sokulmasından sağlanacak iş imkanı da son derece önemlidir. Nitekim modern tesislerde çalışmak üzere nitelikli ve niteliksiz elemanlara ihtiyaç duyulacak, bu da işsizlikle mücadeleye destek olacaktır. Yine enerji ormancılığına bağlı olarak köylünün yükselen yaşam standardı nedeniyle kırsal kesimlerden büyük şehirlere olan göç olayını da bu şekilde nispeten önlemek olasıdır. Bunların dışında plântasyonlar şeklinde yapılacak modern enerji ormanlarından sağlanan odunun üretim fazlası özellikle Suriye, İran, Irak gibi orman bakımından fakir ülkelere satılarak döviz kazanmak da mümkündür. Yine enerji ormanları sayesinde, tarım açısından önemli bir yeri olan tezeğin yakılması da önlenebilir. Bilindiği gibi kırsal kesimlerdeki en önemli yakacak maddesi tezektir verilerine göre tezeğin enerji üretimindeki payı %10 dur ve tezeğin yakıt olarak tüketilmesi, ekonomisi tarıma dayalı ülkemiz için büyük bir kayıptır (Başol, 1991). Bu bağlamda, enerji ormanları yaygınlaştıkça ve modern enerji ormancılığına geçildikçe yakacak olarak ilkel tezek kullanımı azalacak, buna karşılık hem biyogaz üretimi hem de organik gübre için daha çok tezek kullanılabilecektir. Bunlar enerji ormanının ekonomik etkileridir Ancak bu ormanların etkilerini sadece ekonomik olarak düşünmek doğru değildir. Ormanların ekosisteme olan katkılarını da göz önüne almak gerekir. Nitekim, bu sayede örneğin erozyon ve toprak kaymaları önlenecek, su kaynakları beslenecek, insan sağlığı olumlu yönde etkilenecek, halkın dinlenme amacıyla yeşil alan gereksinimine olanak sağlanacak, biyolojik çeşitlilik zenginleşecektir. 60

7 Enerji Ormancılığı (Yeşil Kömür) Ve Türkiye Foto Mardin Mazıdağı ndaki enerji ormanı tesislerinden görünümler (Foto.U.Tüfekçioğlu). 61

8 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) Foto.5. Yıldız dağları nda yer alan yüksek potansiyelli bir enerji ormanı (Foto.U.Tüfekçioğlu). Tablo. 1: Genel Enerji Üretim Talep Gelişimi (Kaynak: KURMUŞ 2000 ve 1997 Enerji Raporu Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi 1998 ) (BİN TEP) YIL ÜRETİM TALEP İTHALAT TYUKO * * Talebin Yerli Üretimle Karşılanma Oranı (%). 62

9 Enerji Ormancılığı (Yeşil Kömür) Ve Türkiye Toplam Talep - Yerli Üretim = Açık (Mtep) Şekil.1: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 1998 plânlama verilerine göre Türkiye nin dönemi enerji açığı (Kaynak: Ültanır, 1998) SONUÇ VE ÖNERİLER Ülkemizde enerji ihtiyacı ve buna bağlı olarak dışa bağımlılık giderek artmaktadır. Bu sorunun çözüm önerilerinden biri de, kaynağı güneş olduğu için sonsuz rezervli, temiz bir enerji kaynağı olan enerji ormanları ve bunların modern anlamda kullanılmasıdır. Bu nedenle Türkiye, içinde bulunduğu ekonomik buhranları da göz önüne alarak yaklaşık 20 milyon hektar kaplayan orman alanlarını sağlıklı ve ciddi bir planlamanın yanı sıra tutarlı bir politika ile değerlendirmek ve acilen üretime geçirmek zorundadır. Nitekim bu orman alanının en az % 32.6 lık kısmı enerji ormanı olarak kullanıma uygundur ve bu gerçekleştirildiği takdirde elde edilecek enerji 2000 yılı enerji talebinin %32 sine karşılık gelmektedir. Bu yolla Türkiye nin enerji ihtiyacının %25 den daha fazla bir kısmını karşılamak mümkündür (Ültanır, 1998). Bu amaçla, enerji ormanı için gerekli potansiyel ve ekolojik şartlara sahip olan Türkiye de; Yenilenebilir ve sürdürülebilir alternatif bir kaynak olarak modern enerji 63

10 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) ormancılığına gereken önemin verilmesi ve Enerji Bakanlığı nın konu üzerinde mutlak suretle durması, Yazılı ve görsel basında sık sık açıklamalar yapılarak halkın konu hakkında bilgilendirilmesi, işbirliğine gidilmesi, pilot bir alanda modern enerji ormanı tesisi kurarak örnek oluşturulması ve vatandaşlara uygun şartlarda kredi verilerek enerji ormancılığı ve tesislerini kurmaya teşvik edilmesi, Hayvan yemi temin etmek amacıyla enerji ormanlarının tahribini önlemek için, meraların ıslah edilmesi ve otlatmanın bir düzene bağlanarak planlı bir biçimde kullanılması, Orman kadastro çalışmalarının acilen bitirilmesi, Halen klâsik anlamda enerji ormancılığı yapılan alanların son durumlarının gözden geçirilmesi ve tahrip olmuş alanların iyileştirilerek modern ormancılığa dönüş için gerekli çalışmaların başlatılması, Enerji ormancılığına ve o alanın bitki yetişme koşullarına uygun yerli ve yerli olmayan türlerin tespit edilerek yetiştirilmesi, Kısaca doğanın yeşil elbise sinden yeşil güç olan yeşil kömür üretmek için gerekli çalışmaların acilen başlatılması enerji ekonomi ekoloji dengemizin uyumlu bir biçimde sürdürülebilmesi açısından son derece önemlidir. KAYNAKLAR Girgin E, 1987, Türkiye Ormancılığında Enerji Ormanlarının Yeri Ve Önemi İle Enerji Ormanı Kurma Teknikleri El kitabı Ve Beyşehir deki Enerji Ormanı Kurma Çalışmaları, OGM, Ağaçlandırma Ve Silvikültür Dairesi, Ankara. Başol K, 1991, Doğal Kaynaklar Ekonomisi, Ofset Tesisleri, İzmir. Günal N, 1997 Türkiye de Başlıca Ağaç Türleri, Çantay Kitabevi, İstanbul. Kurmuş A, 2000, Enerji Darboğazı ve Ormancılığımız, Orman Mühendisliği Dergisi, Şubat Sayısı, Ankara. Orman Genel Müdürlüğü, 1988, Mardin Mazıdağı Enerji Ormanı Tesisi Büyük Uygulama Projesi, Büyük Uygulama Projeleri No. 4, Ankara. Orman Genel Müdürlüğü, 1988, Seydişehir Enerji Ormanı Tesisi Büyük Uygulama Projesi, Büyük Uygulama Projeleri No. 3, Ankara. Orman Genel Müdürlüğü, 1987, Türkiye Ormancılığında Enerji Ormanlarının Yeri Ve Önemi İle Enerji Ormanı Kurma El Kitabı Ve Beyşehir deki Enerji Ormanı Kurma Çalışmaları, Orman Gen Müdürlüğü, Ankara. 64

11 Enerji Ormancılığı (Yeşil Kömür) Ve Türkiye Ültanır M. Ö, 1998, Türkiye nin enerji Stratejisinin Değerlendirilmesi, Tüsiad Yayın No T/98-12/239. Ünaldı Eser Ü, 1996, Erciyes Dağının Fiziki Coğrafyası, Lazer Matbaası, Ankara. Ünaldı Eser Ü, 2001, Hasan Dağı nın Bitki Coğrafyası Üzerine Bir Araştırma, G.Ü. Kastamonu Eğitim Dergisi, Ekim 2001, Cilt 9, No 2, , Kastamonu. Yaltırık F, 1984, Türkiye Meşeleri Teşhis Kılavuzu, Yenilik Basımevi, İstanbul. 65

TÜRKIYE NİN MEVCUT ENERJİ DURUMU

TÜRKIYE NİN MEVCUT ENERJİ DURUMU TÜRKIYE NİN MEVCUT ENERJİ DURUMU Zinnur YILMAZ* *Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, SİVAS E-mail: zinnuryilmaz@cumhuriyet.edu.tr, Tel: 0346 219 1010/2476 Özet Yüzyıllardan

Detaylı

2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL ÇAMLICA KALEM İLKÖĞRETİM OKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI ORMANDAN BİO ENERJİ ELDE EDİLMESİ YIL SONU RAPORU

2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL ÇAMLICA KALEM İLKÖĞRETİM OKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI ORMANDAN BİO ENERJİ ELDE EDİLMESİ YIL SONU RAPORU 2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL ÇAMLICA KALEM İLKÖĞRETİM OKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI ORMANDAN BİO ENERJİ ELDE EDİLMESİ YIL SONU RAPORU AYLAR HAFTALAR EYLEM VE ETKİNLİKLER 2 Okullarda Orman projesini

Detaylı

Türkiye de Enerji Ormancılığı ve Orman Atıkları Potansiyelinin Değerlendirilmesi

Türkiye de Enerji Ormancılığı ve Orman Atıkları Potansiyelinin Değerlendirilmesi Türkiye de Enerji Ormancılığı ve Orman Atıkları Potansiyelinin Değerlendirilmesi Yeşim Güçbilmez a,, İbrahim Çalış a, Eda Fıçıcı a a Anadolu Üniversitesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 26555, Eskişehir ygucbilmez@anadolu.edu.tr,

Detaylı

BİYOKÜTLENİN ENERJİ ÜRETİMİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ

BİYOKÜTLENİN ENERJİ ÜRETİMİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ BİYOKÜTLENİN ENERJİ ÜRETİMİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ Prof. Dr. NEDİM SARAÇOĞLU ZKÜ Bartın Orman Fakültesi Orman Amenajmanı ABD 74100 Bartın ÖZET Petrol, kömür, doğal gaz ve uranyum yenilenemeyen enerji kaynakları

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 24 Ekim 2014 29. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29 1.1. Orman ve Ormancılık Türkiye yaklaşık olarak 80 milyon hektar (ha) yüzölçümüyle dağlık ve eko-coğrafya bakımından zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Bu ekolojik zenginliğe paralel olarak ormanlar da

Detaylı

ENERJİ ORMANCILIĞI PROJELERİNİN TÜRKİYENİN ENERJİ POTANSİYELİNE KATKI OLANAKLARI

ENERJİ ORMANCILIĞI PROJELERİNİN TÜRKİYENİN ENERJİ POTANSİYELİNE KATKI OLANAKLARI ENERJİ ORMANCILIĞI PROJELERİNİN TÜRKİYENİN ENERJİ POTANSİYELİNE KATKI OLANAKLARI Doç. Dr. Nedim SARAÇOĞLU" Giriş Hammadde ve enerji kaynaklarının kapasitelerinin sınırlı olmasına karşın, hammadde ve enerji

Detaylı

TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ

TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ 03 ARALIK 2008 Saat 14:00 Proje Bilgisi Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü için Binalarda Enerji Verimliliğine Yönelik Toplum Bilincinin

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

Ağaçlandırma Tekniği (2+1) Bahar yarıyılı Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER

Ağaçlandırma Tekniği (2+1) Bahar yarıyılı Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER Ağaçlandırma Tekniği (2+1) 2015-2016 Bahar yarıyılı Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1 Ülkenin %27.3'si ormanlarla kaplıdır. Bu da 21.403.805 hektar ormana karşılık gelmektedir. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 2 Ağaçlandırma

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İŞLETME VE PAZARLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI. ÜLKEMİZ ORMAN VARLIĞI ve ODUN ÜRETİMİ

ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İŞLETME VE PAZARLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI. ÜLKEMİZ ORMAN VARLIĞI ve ODUN ÜRETİMİ ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İŞLETME VE PAZARLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI ÜLKEMİZ ORMAN VARLIĞI ve ODUN ÜRETİMİ Kenan AKYÜZ İşletme ve Pazarlama D. Başkanı kenanakyuz@ogm.gov.tr AHŞAP NEDİR? AHŞAP; ağaçtan üretilmiş

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

ORMAN ENDÜSTRİ POLİTİKASI DERS 3 DÜNYA VE AVRUPA ORMANLARI

ORMAN ENDÜSTRİ POLİTİKASI DERS 3 DÜNYA VE AVRUPA ORMANLARI ORMAN ENDÜSTRİ POLİTİKASI DERS 3 DÜNYA VE AVRUPA ORMANLARI DÜNYA ORMANLARI Orman Alanı FAO 2007 ye göre dünya orman alanı yaklaşık olarak 3.9 milyar hektardır. Bu miktar, dünya genel alanının % 30 udur.

Detaylı

ELEKTRİK ve PLANLAMA 21. YÜZYILDA PLANLAMAYI DÜŞÜNMEK. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Cengiz GÖLTAŞ 14 Mayıs 2011

ELEKTRİK ve PLANLAMA 21. YÜZYILDA PLANLAMAYI DÜŞÜNMEK. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Cengiz GÖLTAŞ 14 Mayıs 2011 ELEKTRİK ve PLANLAMA 21. YÜZYILDA PLANLAMAYI DÜŞÜNMEK Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Cengiz GÖLTAŞ 14 Mayıs 2011 TÜRKİYE DE ELEKTRİK ENERJİSİ KURULU GÜCÜ (Nisan 2011) TERMİK - İTHAL KÖMÜR

Detaylı

TRAKYA ORMAN ALANLARİ İLE ORMANLARIN AĞAÇ SERVETİ DEĞİŞİMİ ÜZERİNE BİR İNCELENME

TRAKYA ORMAN ALANLARİ İLE ORMANLARIN AĞAÇ SERVETİ DEĞİŞİMİ ÜZERİNE BİR İNCELENME Trakya'da Sanayileşme ve Çevre Sempozyumu II 127 T.C. ORMAN BAKANLIĞI O.G.M.. Çanakkale Bölge Müdürlüğü Çalışma Programı TRAKYA ORMAN ALANLARİ İLE ORMANLARIN AĞAÇ SERVETİ DEĞİŞİMİ ÜZERİNE BİR İNCELENME

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA Ülkemizde Tarımsal Ormancılık Çalışmaları Ülkemizde tarımsal ormancılık çalışmalarını anlayabilmek için ülkemiz topraklarının yetişme ortamı özellikleri

Detaylı

TÜRKİYE ORMANLARI VE ORMANCILIĞI

TÜRKİYE ORMANLARI VE ORMANCILIĞI TÜRKİYE ORMANLARI VE ORMANCILIĞI 1-ORMAN KAYNAKLARI VE NİTELİKLERİ Türkiye ormanlarının tamamına yakını devletin hüküm ve tasarrufu altında olup Orman Genel Müdürlüğü tarafından sürdürülebilirlik ilkesi

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

ORMAN KORUMA ORMAN KORUMA YA GİRİŞ

ORMAN KORUMA ORMAN KORUMA YA GİRİŞ ORMAN KORUMA ORMAN KORUMA YA GİRİŞ Prof. Dr. Ertuğrul BİLGİLİ Ekim 2014 Foto: İ.BAYSAL Balıkesir, 2006 Orman Korumanın Tanımı Modern ormancılığın amacı, ormanın devamlılığını sağlayarak en uygun yararlanmayı

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA Doğu Anadolu Bölgesinde Tarımsal Ormancılık Uygulamaları ve Potansiyeli Bölgenin Genel Özellikleri: Ülkemizin en yüksek ve engebeli bölgesidir.

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks :

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks : RÜZGAR ENERJİSİ Cihan DÜNDAR Tel: 312 302 26 88 Faks : 312 361 20 40 e-mail :cdundar@meteor.gov.tr Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü A r a ş t ı r m a Ş u b e M ü d ü r l ü ğ ü Enerji Kullanımının

Detaylı

KAYNAĞI ÜLKE İÇİNDEN SAĞLANAN PROJELER

KAYNAĞI ÜLKE İÇİNDEN SAĞLANAN PROJELER SIRA 1 2 5 8 DAİRE BAŞKANLIĞININ ADI Dairesi Dairesi Dairesi Dairesi Dairesi Dairesi Dairesi KAYNAĞI ÜLKE İÇİNDEN SAĞLANAN PROJELER Oduna Dayalı Orman Ürünleri Üretim Süreçleri Takip Sistemi Biyokütle

Detaylı

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisi ihtiyacı, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden dolayı hızla artmaktadır. Gıda miktarlarında, artan talebin karşılanamaması sonucunda

Detaylı

Enerji Verimliliği : Tanımlar ve Kavramlar

Enerji Verimliliği : Tanımlar ve Kavramlar TEMİZ ENERJİ GÜNLERİ 2012 15-16 17 Şubat 2012 Enerji Verimliliği : Tanımlar ve Kavramlar Prof. Dr. Sermin ONAYGİL İTÜ Enerji Enstitüsü Enerji Planlaması ve Yönetimi ve A.B.D. onaygil@itu.edu.tr İTÜ Elektrik

Detaylı

TÜRKİYE BİYOKÜTLE PROJEKSİYONU

TÜRKİYE BİYOKÜTLE PROJEKSİYONU TÜRKİYE BİYOKÜTLE PROJEKSİYONU ŞAHİN GİZLENCİ 09.03.2013 Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü YILLAR DÜNYA NÜFUSU 1000 310 Milyon 1250 400

Detaylı

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER TÜRKİYE BİRİNCİL ENERJİ TALEBİ Türkiye Birincil Enerji Talebi (Milyon TEP) 61% Son 13 yılda: Politik istikrar 77 124 İsikrarlı ekonomik büyüme İyileşen

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek.

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR --

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR -- YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Prof. Dr. Zafer DEMİR -- zaferdemir@anadolu.edu.tr Konu Başlıkları 2 Yenilenebilir Enerji Türkiye de Politikası Türkiye de Yenilenebilir Enerji Teşvikleri

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906

ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906 ISBN: 978-605-4610-19-8 ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906 The Determinition of The Problems and Solution ways, Interested in Allocated Forest Resources

Detaylı

Biyokütle Nedir? fosil olmayan

Biyokütle Nedir? fosil olmayan Biyokütle Enerjisi Biyokütle Nedir? Yeşil bitkilerin güneş enerjisini fotosentez yolu ile kimyasal enerjiye dönüştürerek depolaması sonucu oluşan biyolojik kütle, biyolojik kökenli fosil olmayan organik

Detaylı

BİYOKÜTLE ENERJİ SANTRALİ BİOKAREN ENERJİ

BİYOKÜTLE ENERJİ SANTRALİ BİOKAREN ENERJİ BİYOKÜTLE ENERJİ SANTRALİ BİOKAREN ENERJİ BİYOKÜTLE SEKTÖRÜ Türkiye birincil enerji tüketimi 2012 yılında 121 milyon TEP e ulaşmış ve bu rakamın yüzde 82 si ithalat yoluyla karşılanmıştır. Bununla birlikte,

Detaylı

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER DÜNYA & TÜRKİYE ENERJİ TALEBİ Dünya Enerji Talebi Değişimi (02-14) Türkiye Birincil Enerji Talebi (Milyon TEP) 76% 33% 1% -8% 77 61% 124 OECD Dışı Dünya

Detaylı

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI YATIRIM VE İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI YATIRIM VE İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI YATIRIM VE İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MANİSA TURGUTLU URGANLI TERMAL TURİZM MERKEZİ 1/25000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI PLAN NOTU İLAVESİ AÇIKLAMA RAPORU 2017-ANKARA 1 ALAN TANIMI

Detaylı

Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış

Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış Yrd. Doç. Dr. Vedat GÜN Enerji Piyasası İzleme ve Arz Güvenliği Daire Başkanı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 28-29-30 Haziran 2007, EMO-İÇEF,

Detaylı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Konunun önemi Belediyelerin enerji kaynakları; Hidrolik Bio kütle Bu kaynaklardan belediyeler nasıl yararlanabilir, Yenilenebilir enerji

Detaylı

Tohum ve Fidanlık Tekniği. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER

Tohum ve Fidanlık Tekniği. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER Tohum ve Fidanlık Tekniği Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER Gerek ekim ve gerekse dikim yoluyla olsun ağaçlandırmalarda ilk çıkış noktası TOHUM dur. 1997 yılında: 20.703.122 Hektar (Ülke genelinin % 26,6 ' sı),

Detaylı

AR& GE BÜLTEN Yılına Girerken Enerji Sektörü Öngörüleri

AR& GE BÜLTEN Yılına Girerken Enerji Sektörü Öngörüleri 2006 Yılına Girerken Enerji Sektörü Öngörüleri Nurel KILIÇ Dünya da ve Türkiye de ulusal ve bölgesel enerji piyasaları, tarihin hiçbir döneminde görülmediği kadar ticaret, rekabet ve yabancı yatırımlara

Detaylı

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw 1 ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty Petrolden Başka Enerjı Kaynakları Var mıdır? uiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwertyui

Detaylı

Bu dönemde birincil enerji tüketiminin yıllık ortalama yüzde 5,7, elektrik tüketiminin ise yüzde 6,7 oranında büyüdüğü tespit edilmiştir.

Bu dönemde birincil enerji tüketiminin yıllık ortalama yüzde 5,7, elektrik tüketiminin ise yüzde 6,7 oranında büyüdüğü tespit edilmiştir. Avrupa Birliği Sürecinde Enerji Sektörünün Konumu ve Enerji Yol Haritaları AB ye tam üyelik sürecinde Türkiye, ekonomik ve sosyal hayatın bütün alanlarında olduğu gibi, enerji konusunda da Avrupa Birliği

Detaylı

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2006; EYLÜL ANKARA Mustafa AKTAŞ DÜNYA BİLİNEN FOSİL REZERVLERİN ÖMRÜ (R/Ü,YIL) 2005 SONU 250 227 Y I L 200 150 100 50 0 136 65,1 40,6 14 16 PETROL DOĞALGAZ

Detaylı

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları Hidroelektrik Enerji Enerji Kaynakları Türkiye de kişi başına yıllık elektrik tüketimi 3.060 kwh düzeylerinde olup, bu miktar kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkeler ortalamasının çok altındadır. Ülkemizin

Detaylı

ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI BURSA ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ

ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI BURSA ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI BURSA ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ EĞİMLİ ARAZİLERDE TERASLAMA TEKNİĞİ BUROR HENDEKLİ TERAS BUROR ÇUKURLU SEKİ TERAS (BUROR : Bursa Orman Terası) 2009 Arazi Yetenek Sınıfları ve Bu

Detaylı

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI KONULAR 1-Güneş Enerjisi i 2-Rüzgar Enerjisi 4-Jeotermal Enerji 3-Hidrolik Enerji 4-Biyokütle Enerjisi 5-Biyogaz Enerjisi 6-Biyodizel Enerjisi 7-Deniz Kökenli Enerji 8-Hidrojen

Detaylı

TÜRKİYE DE İTHAL KÖMÜRE DAYALI ELEKTRİK ÜRETİMİ

TÜRKİYE DE İTHAL KÖMÜRE DAYALI ELEKTRİK ÜRETİMİ Mühendislik ve Mimarlık Haftası, Samsun, 21 Ekim 214 TÜRKİYE DE İTHAL KÖMÜRE DAYALI ELEKTRİK ÜRETİMİ Dr. Nejat Tamzok TMMOB Maden Mühendisleri Odası Mühendislik ve Mimarlık Haftası, Samsun, 21 Ekim 214

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

BÖLÜM 3. Artvin de Orman Varlığı

BÖLÜM 3. Artvin de Orman Varlığı BÖLÜM 3 Artvin de Orman Varlığı Özgür EMİNAĞAOĞLU Orman, oldukça geniş bir alanda kendine özgü bir iklim oluşturabilen, belirli yükseklik, yapı ve sıklıktaki ağaçlar, ağaçcık, çalı ve otsu bitkiler, yosun,

Detaylı

MODERN ENERJİ ORMANCILIĞI ORMANLARDAN BİYOKÜTLE ENERJİSİ ÜRETİMİ VE ÇÖZÜMLEMELER

MODERN ENERJİ ORMANCILIĞI ORMANLARDAN BİYOKÜTLE ENERJİSİ ÜRETİMİ VE ÇÖZÜMLEMELER MODERN ENERJİ ORMANCILIĞI ORMANLARDAN BİYOKÜTLE ENERJİSİ ÜRETİMİ VE ÇÖZÜMLEMELER Prof.Dr.Nedim SARAÇOĞLU Bartın Üniversitesi Orman Fakültesi nedsar@hotmail.com ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPLANTISI 19 Kasım

Detaylı

ENERJİ TARIMI ve GIDA ARZI , EMO-Konya

ENERJİ TARIMI ve GIDA ARZI , EMO-Konya ENERJİ TARIMI ve GIDA ARZI 07.02.2009, EMO-Konya Prof. Dr. Fikret AKINERDEM Ziraat Fakültesi fakiner@selcuk.edu.tr Yrd. Doç. Dr. Ergün PEHLİVAN S.Ü. M.M. Fakültesi epehlivan183@hotmail.com TARIM ve ENERJİ

Detaylı

Ekonomiyi Etkileyen Etmenler (Faktörler): 1- Coğrafi Etmenler. 2- Doğal Kaynaklar. 3- Teknolojik Gelişmeler. 4- İhtiyaç ve İstekler

Ekonomiyi Etkileyen Etmenler (Faktörler): 1- Coğrafi Etmenler. 2- Doğal Kaynaklar. 3- Teknolojik Gelişmeler. 4- İhtiyaç ve İstekler Ekonomiyi Etkileyen Etmenler (Faktörler): 1- Coğrafi Etmenler 2- Doğal Kaynaklar 3- Teknolojik Gelişmeler 4- İhtiyaç ve İstekler 5- Devletin Katkısı ve Desteği Tarımı Destekleyen Kurum ve Kuruluşlar: 1-Tarım

Detaylı

Ağaç Nedir? Bir ağacın yaşayıp gelişebilmesi için; ışık, sıcaklık, CO 2, O 2, su ve mineral madde gereklidir.

Ağaç Nedir? Bir ağacın yaşayıp gelişebilmesi için; ışık, sıcaklık, CO 2, O 2, su ve mineral madde gereklidir. AĞAÇ NEDĠR? Ağaç Nedir? Boyu en az 5 metre, çapı da 10 cm'den aşağı olmayan, dal sürgün ve yapraklarının oluşturduğu tepe tacını tek bir gövde üzerinde taşıyan, her yıl çap artımı yaparak kalınlaşan, sürgün

Detaylı

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU Prof. Dr. Hüsamettin BULUT Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa KISA ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. Hüsamettin BULUT EĞİTİM

Detaylı

(*Birincil Enerji: Herhangi bir dönüşümden geçmemiş enerji kaynağı) Şekil 1 Dünya Ekonomisi ve Birincil Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki

(*Birincil Enerji: Herhangi bir dönüşümden geçmemiş enerji kaynağı) Şekil 1 Dünya Ekonomisi ve Birincil Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki Nüfus artışı, kentsel gelişim ve sanayileşme ile birlikte dünyada enerji tüketimi gün geçtikçe artmaktadır. Dünya nüfusunun 2040 yılına geldiğimizde 1,6 milyarlık bir artış ile 9 milyar seviyesine ulaşması

Detaylı

SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURAKLIK YÖNETİMİ İHTİSAS HEYETİ 2.TOPLANTISI

SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURAKLIK YÖNETİMİ İHTİSAS HEYETİ 2.TOPLANTISI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURAKLIK YÖNETİMİ İHTİSAS HEYETİ 2.TOPLANTISI TOPRAK MUHAFAZA VE HAVZA ISLAHI DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALİYETLERİ DR.HAVVA KAPTAN ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK MUHAFAZA VE HAVZA

Detaylı

Prof. Dr. Uçkun Geray 1 Arş.Gör. Taner Okan 2

Prof. Dr. Uçkun Geray 1 Arş.Gör. Taner Okan 2 1. Giriş YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAĞI OLARAK ORMANLAR Prof. Dr. Uçkun Geray 1 Arş.Gör. Taner Okan 2 Orman biyokütlesinden enerji üretimi, bir bütünleşik ve sürekli sistem olarak incelendiğinde, iki açıdan,

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EnVer) & KANUNU

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EnVer) & KANUNU ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EnVer) & KANUNU Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek. Alternatif kaynaklar henüz ekonomik

Detaylı

KÖMÜRÜN ENERJİDEKİ YERİ

KÖMÜRÜN ENERJİDEKİ YERİ KÖMÜRÜN ENERJİDEKİ YERİ Prof. Dr. Güven ÖNAL Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı 1 Sunumun Ana Konuları Dünya da Kömür ve Enerji Türkiye nin Kömür Rezervleri ve Üretimi Türkiye nin Enerji Durumu Yerli

Detaylı

ENERJİ ÜRETİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİ

ENERJİ ÜRETİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİ ENERJİ ÜRETİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİ Prof. Dr. Ferruh Ertürk Doç. Dr. Atilla Akkoyunlu Çevre Yük. Müh. Kamil B. Varınca 31 Mart 2006 İstanbul İçindekiler İÇİNDEKİLER...İ ÇİZELGELER LİSTESİ...İİİ ŞEKİLLER

Detaylı

TARIM: Ülkemizde farklı iklim özellikleri görülmesi farklı tarım ürünlerinin yetişmesine sebep olmaktadır.

TARIM: Ülkemizde farklı iklim özellikleri görülmesi farklı tarım ürünlerinin yetişmesine sebep olmaktadır. ÜLKEMİZİN KAYNAKLARI VE EKONOMİK FAALİYETLER TARIM: Ülkemizde farklı iklim özellikleri görülmesi farklı tarım ürünlerinin yetişmesine sebep olmaktadır. Buğday Un,Pamuk dokuma, zeytin, ayçiçeği- yağ, şeker

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nurel KILIÇ Türkiye de tüketilen birincil enerjinin % 39 u petrol, % 27 si kömür, % 21 i doğal gaz ve % 13 ü büyük oranda hidroelektrik ve diğer yenilenebilir kaynaklardan

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Prof. Dr. H. Yıldız DAŞGAN Çukurova Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü dasgan@cu.edu.tr Elektrik enerjisi elde etmek

Detaylı

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR Osman İYİMAYA Genel Müdür Enerji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak başta sanayi, teknoloji,

Detaylı

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON-2

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON-2 SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON-2 Yrd.Doç.Dr. Mehmet Ali Dayıoğlu Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları & Teknolojileri Mühendisliği Bölümü Kaynak: YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE TEKNOLOJİLERİ

Detaylı

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Dünyanın Enerji Kaynakları Konusunda En Zengin Ülkeleri A1 Capital Yorumu Coğrafya ve tarih kitaplarında ülkemiz için jeopolitik öneme sahip kilit ve kritik

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

Endüstriyel Ağaçlandırmalar Bahar. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER

Endüstriyel Ağaçlandırmalar Bahar. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER Endüstriyel Ağaçlandırmalar 2015-2016 Bahar 2 Teknik Tanım: Verimli topraklarda yoğun toprak hazırlama ve bakım teknikleri uygulanarak, yüksek verim gücüne (hızlı gelişen) sahip türlerin genetik olarak

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA 5.3. Tarımsal Ormancılıkta Kullanılabilecek Bazı Önemli Odunsu Çok Yıllık Bitkiler ve Özellikleri 1. KAVAK (Populus ssp.) Daha sonraki yıllarda

Detaylı

TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ. 25 Kasım 2015

TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ. 25 Kasım 2015 TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ SORUNLAR ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ 25 Kasım 2015 1 Türkiye de Enerji Sektörü Ne Durumda? Fosil kaynaklar bakımından oldukça yetersiz olan Türkiye enerjide %73 oranında dışa bağımlıdır.

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA 6.3.2.4. Akdeniz Bölgesinde Tarımsal Ormancılık Uygulamaları ve Potansiyeli Bölgenin Genel Özellikleri: Akdeniz kıyıları boyunca uzanan Toros

Detaylı

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme olanağından ödün vermeksizin bugünün ihtiyaçlarını karşılayabilecek kalkınma

Detaylı

ENERJİ ORMANCILIĞININ KIRSAL KALKINMAYA KATKISI

ENERJİ ORMANCILIĞININ KIRSAL KALKINMAYA KATKISI ENERJİ ORMANCILIĞININ KIRSAL KALKINMAYA KATKISI NEDİM SARAÇOĞLU * ÖZET 1970 li yıllarda ortaya çıkan enerji krizinden sonra, tüm dünyada yenilenebilir çevre dostu yeni enerji kaynaklarının araştırılması

Detaylı

2012 ve Sonrası için Türkiye nin Kömür Performansı. Türkiye Madencilik Zirvesi Alp Gürkan, Yönetim Kurulu Başkanı.

2012 ve Sonrası için Türkiye nin Kömür Performansı. Türkiye Madencilik Zirvesi Alp Gürkan, Yönetim Kurulu Başkanı. 2012 ve Sonrası için Türkiye nin Kömür Performansı Alp Gürkan, Yönetim Kurulu Başkanı Türkiye Madencilik Zirvesi 2012 5 Haziran 2012 Sunum İçeriği - Kömürle ilgili genel bilgiler, dünya kömür rezervleri

Detaylı

TMMOB Maden Mühendisleri Odası

TMMOB Maden Mühendisleri Odası TÜRKİYE ENERJİ POLİTİKALARI İÇERİSİNDE KÖMÜRÜN K ÖNEMİ TMMOB Maden Mühendisleri Odası ENERJİNİN ÖNEMİ Sanayinin temel girdilerinden olan enerji, ulusların kalkınmalarında ve refaha ulaşmalarında büyük

Detaylı

YGS-LYS ALAN SIRA DERS İÇERİK SINIF

YGS-LYS ALAN SIRA DERS İÇERİK SINIF MART 1. Nüfus LYS-1 Nüfus politikaları *Nüfus politikası nedir, niçin uygulanır *Nüfus politikaları LYS-2 Nüfus ve ekonomi *Nüfusun dağılışını etkileyen faktörler *Yerleşme doku ve tipleri *Yapı tipleri

Detaylı

PETROL FİYATLARINDA KAYDEDİLEN DEĞİŞİMLERİN MAKROEKONOMİK BÜYÜKLÜKLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

PETROL FİYATLARINDA KAYDEDİLEN DEĞİŞİMLERİN MAKROEKONOMİK BÜYÜKLÜKLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ PETROL FİYATLARINDA KAYDEDİLEN DEĞİŞİMLERİN MAKROEKONOMİK BÜYÜKLÜKLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Veysel SARICI Nazif Hülâgü SOHTAOĞLU İ.T.Ü. Elektrik Mühendisliği Bölümü Özet: Bu çalışmada, petrol

Detaylı

AR& GE BÜLTEN. Ülkemiz önemli maden yataklarına sahip olup belirli madenlerde kendine yetebilen ender ülkelerden birisidir.

AR& GE BÜLTEN. Ülkemiz önemli maden yataklarına sahip olup belirli madenlerde kendine yetebilen ender ülkelerden birisidir. Türkiye nin Doğal Kaynağı Kömür Hande UZUNOĞLU Ülkemiz önemli maden yataklarına sahip olup belirli madenlerde kendine yetebilen ender ülkelerden birisidir. Özellikle madenciliğin gelişiminde hız kazanılmasıyla

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ TÜRKİYE DE ENERJİ VE GELECEĞE YÖNELİK PLANLAR

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ TÜRKİYE DE ENERJİ VE GELECEĞE YÖNELİK PLANLAR Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ TÜRKİYE DE ENERJİ VE GELECEĞE YÖNELİK PLANLAR Serdar İSKENDER Türkiye Teknik Elemanlar Vakfı (TÜTEV) Enerji Danışmanı, Makina Yük. Müh.

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

YAKITLAR JEOLOJİSİ DERS PROGRAMI

YAKITLAR JEOLOJİSİ DERS PROGRAMI YAKITLAR JEOLOJİSİ DERS PROGRAMI Türkiye Enerji İstatistikleri ve Yorumlanması 1. KÖMÜR JEOLOJİSİ 1.1. Kömürü önemli kılan etmenler nelerdır? Tarihsel arkaplan, günümüz için taşıdığı önem 1.2. Kömürün

Detaylı

DOĞA - İNSAN İLİŞKİLERİ VE ÇEVRE SORUNLARININ NEDENLERİ DERS 3

DOĞA - İNSAN İLİŞKİLERİ VE ÇEVRE SORUNLARININ NEDENLERİ DERS 3 DOĞA - İNSAN İLİŞKİLERİ VE ÇEVRE SORUNLARININ NEDENLERİ DERS 3 İnsan yaşamı ve refahı tarihsel süreç içinde hep doğa ve doğal kaynaklarla kurduğu ilişki ile gelişmiştir. Özellikle sanayi devrimine kadar

Detaylı

EVALUATION OF THE POTENTIAL OF LIVESTOCK BREEDING IN THE CITY OF MUŞ FOR THE RESEARCH OF BIOGAS PRODUCTION

EVALUATION OF THE POTENTIAL OF LIVESTOCK BREEDING IN THE CITY OF MUŞ FOR THE RESEARCH OF BIOGAS PRODUCTION Muş Alparslan Üni versi tesi Fen Bilimleri Dergisi Muş Alparslan University Journal of Science ISSN:2147-7930 Cilt/Volume:2 Sayı/ Issue:1 Haziran/June: 2014 MUŞ İLİNDE HAYVAN POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLEREK

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin güney doğusunda yer alan bölge nüfus ve yüzölçümü en küçük bölgemizdir. Akdeniz, Doğu Anadolu Bölgeleriyle, Suriye ve Irak Devletleriyle

Detaylı

ORGANİK TARIMDA ÖNCÜ KENT: İZMİR

ORGANİK TARIMDA ÖNCÜ KENT: İZMİR 2015 KASIM-ARALIK- SEKTÖREL ORGANİK TARIMDA ÖNCÜ KENT: İZMİR Şebnem BORAN Dünya da ve Türkiye de organik tarım hızla gelişmekte ve yaygınlaşmaktadır. Son 20 yılda Avrupa, Kuzey Amerika ve Japonya da organik

Detaylı

ENERJİ TASARRUFU VE ENERJİ ETKİNLİKLERİ YEŞİL BİNALAR M.ERDİNÇ VARLIBAŞ / CEO FORUM İSTANBUL 2023 E DOĞRU-IX / SWISSOTEL 21 MAYIS 2010

ENERJİ TASARRUFU VE ENERJİ ETKİNLİKLERİ YEŞİL BİNALAR M.ERDİNÇ VARLIBAŞ / CEO FORUM İSTANBUL 2023 E DOĞRU-IX / SWISSOTEL 21 MAYIS 2010 ENERJİ TASARRUFU VE ENERJİ ETKİNLİKLERİ YEŞİL BİNALAR M.ERDİNÇ VARLIBAŞ / CEO FORUM İSTANBUL 2023 E DOĞRU-IX / SWISSOTEL 21 MAYIS 2010 Gelecek kuşakların ihtiyaç duyacağı kaynakların varlığını ve kalitesini

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2000, saat 18:00 Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon

Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2000, saat 18:00 Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon ÜLKEMİZİN ENERJİ DURUMU, SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2, saat 18: Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon Doç.

Detaylı

Türkiye nin Elektrik Enerjisi Üretimi Kaynaklı Sera Gazı Emisyonunda Beklenen Değişimler ve Karbon Vergisi Uygulaması. Mustafa ÖZCAN, Semra ÖZTÜRK

Türkiye nin Elektrik Enerjisi Üretimi Kaynaklı Sera Gazı Emisyonunda Beklenen Değişimler ve Karbon Vergisi Uygulaması. Mustafa ÖZCAN, Semra ÖZTÜRK Türkiye nin Elektrik Enerjisi Üretimi Kaynaklı Sera Gazı Emisyonunda Beklenen Değişimler ve Karbon Vergisi Uygulaması Mustafa ÖZCAN, Semra ÖZTÜRK Çalışmanın amacı Türkiye nin 2013-2017 dönemi elektrik

Detaylı

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 World Energy Outlook 2011 Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 Bağlam: halihazırda yeterince kaygı verici olan eğilimlere yeni zorluklar ekleniyor Ekonomik kaygılar dikkatleri enerji

Detaylı

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 1. Dünya Seramik Sektörü 1.1 Seramik Kaplama Malzemeleri SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 2007 yılında 8,2 milyar m 2 olan dünya seramik kaplama malzemeleri üretimi, 2008 yılında bir önceki yıla oranla %3,5 artarak

Detaylı

İTALYA İSPANYA PORTEKİZ YUNANİSTAN TÜRKİYE

İTALYA İSPANYA PORTEKİZ YUNANİSTAN TÜRKİYE Jeotermal Enerji ülkemiz için önemli bir yenilenebilir kaynaktır. Türkiye jeotermal enerji potansiyeli açısından dünyanın yedinci ülkesidir. Muhtemel jeotermal enerji potansiyelinin kullanımının getirebileceği

Detaylı