MEKANİZMALAR VE DETAY 3

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MEKANİZMALAR VE DETAY 3"

Transkript

1 1

2 2. Hafta 2

3 MEKANİZMALAR VE DETAY 3

4 Kavramsal Çerçeve Neden gerekli? Mekanizma nedir? Temel elemanlar - Bağlantı - Hareket Dönüştürme / Güç ve Kuvvet İletme - Birleştirme / Yataklama Mekanizmalar / Çeşitleri / Problemler / Sorular / Çözümler Detay örnekleri / Çalışmaları 4

5 Tanımak Karşısındakini ne kadar tanırsa insan, o kadar iyi iş çıkarır ondan. A. Togay 5

6 Dahi misiniz? 6

7 Dahi misiniz? 7

8 İçerik.. problemler üzerine kurulu bir süreç, çözümler ve detayları. 8

9 9

10 Mekanik Statik: Cisimlerin sükunet halindeki durumlarını inceler. Dinamik: Cisimlerin hareket halindeki davranışını inceler. Kinematik: Dinamiğin alt dalıdır. Cisimlerin hareketini, hız ve ivme yönünden inceler. Kinetik: Dinamiğin alt dalıdır. Cisimlerin hareketini, o hareketi doğuran kuvvetlere nazara alarak inceler. 10

11 Mekanizma nedir? Belli bir sonuca ulaşmak için karmaşık bir biçimde düzenlenmiş organ veya parçalar birleşimi, sistem yada düzenek. Mekanizmayı oluşturan temel elemanlar; gövde, miller, muylular, yataklar, kollar, dişli çarklar, kayış-kasnak tertibatları, kamlar, bağlama elemanları vb.dir. 11

12 Birleştirme İki veya daha fazla parçayı bir arada tutmak için yapılan işleme birleştirme denir. Sökülebilir ve sökülemeyen olmak üzere iki türde yapılır. 12

13 Sökülebilir Birleştirmeler Sökülebilir birleştirmeler; iki veya daha fazla parçanın birbiri ile tahrip olmadan birleştirilmesi şeklinde yapılan birleştirme çeşididir. Bu tür birleştirmelerde parçalar sökülse dahi kendi özelliklerini kaybetmezler. Sökülebilir birleştirmelerin türleri aşağıda sıralandığı gibidir. Ø Vidalı birleştirmeler Ø Kamalı birleştirmeler Ø Pimli birleştirmeler Ø Perçinli birleştirmeler 13

14 Vidalı Birleştirmeler İki veya daha fazla parçayı birbirine bağlamak ve daha sonra parçaları tahrip etmeden sökmek için, özel şekillendirilmiş elemanlar kullanılır. Bu elemanların görevlerini yerine getirebilmesi için silindirik olan gövdelerine özel profilli yivler (dişler) açılmıştır. Vidalı bağlama (birleştirme) elemanlarının görevlerini yapabilmesi amacıyla, kullanma yeri göz önünde bulundurularak değişik isim ve şekillerde yapılır. Ayrıca vidalı birleştirme elemanlarının anahtar, tornavida, el vb. araçlarla sökülüp takılması amacıyla baş adı verilen kısımlarının oluşturulması gerekmektedir. 14

15 15

16 Vida Çeşitleri 16

17 Ölçü sistemlerine göre vidalar Metrik vidalar: TS 61/1 de tanımlanan metrik vidalarda, vida elemanlarının boyutsal birimi mm dir. İki diş arası adımla ifade edilir. Whitworth vidalar: Boyutlandırılması inch (parmak) ölçü sistemine göre yapılan vida türüdür. Metrik vidalardaki adım değeri yerine, bu vidalarda 1 (25,4 mm) uzunluktaki diş sayısı esas alınmıştır. İnch sisteminin kullanıldığı ülkelerde hazırlanan standartlarda, whitworth vidanın anma çapına göre; serileri, boyut ve diğer özellikleri belirlenmiştir. Ülkemizde de whitworth vidalar kullanılmaktadır. 17

18 Cıvatalar ve Somunlar Cıvatalar: Özel baş biçimine sahip, silindirik gövde üzerine belli boylarda diş açılmış bağlantı elemanlarına cıvata denir. Cıvatalar kullanma yerinde bazen tek başına bağlantı elemanı olarak bazen de uygun bir somunla birlikte kullanılır. Cıvataların diş açılmış kısımları üçgen vida profillidir. Baş kısımları özel tezgâhlarda dövülerek sıcak veya soğuk şekillendirilerek yapılır. Dişler TS de belirlenen standartlara uygun olarak açılır. 18

19 19

20 20

21 Cıvatalar ve Somunlar Somunlar: İç yüzeyine vida açılmış, dış yüzeyi altıgen, kare, yuvarlak ya da farklı profilde olan, saplama veya cıvatalarla kullanılan makine elemanlarına denir. 21

22 Kamalı Birleştirmeler Kamalar: Mil üzerinde çalışan ve mille birlikte dönmesi istenen; dişli çark, kasnak, kavrama vb. makine parçalarını sökülebilir biçimde bağlayan elemanlara kama denir. 22

23 Pimli Birleştirmeler Pimler: Birden fazla parçayı, istenilen konumda tutma, parçalar arası yatay ve düşey kaymayı önleme, merkezlemeyi sağlama amacıyla kullanılan makine elemanlarına denir. Pimler, parçaları hareketsiz; fakat sökülebilir şekilde birleştiren silindirik veya konik elemanlardır. Pimlerin Kullanıldığı Yerler Pimlerin görevi, parçaların karşılıklı durumlarını sabit olarak merkezlemek, Birbirine geçen parçaları bağlamak ve eksenine dik olmak şartıyla, bağladığı parçaların etkilendiği kuvvetleri karşılamak veya iletmektir. 23

24 Rondelalar Rondela; parçaların, cıvata, somun ve benzeri vidalı elemanlarla birbirine bağlanmaları sırasında, oturma yerindeki yüzeylerin zedelenmesini önleyen ve/veya bağlantının kısmende olsa kendiliğinden gevşemesine engel olan, ortası delik metal makine elemanlarıdır. 24

25 Halkalar Halka, parçaların cıvata, somun ve benzeri vidalı elemanlarla birbirine bağlanmaları sırasında, oturma yerindeki yüzeylerin zedelenmesini önleyen ve/veya bağlantının kısmende olsa kendiliğinden gevşemesine engel olan, ortası delik bir noktadan kesik, metal makine elemanlarıdır. Halka aşağıda belirtilen amaçlar için kullanılır; Kısmen bağlantı elemanlarının birbirine temas eden yüzeyinin genişletilmesi için. Zorlanmaya maruz kalan bağlantının kendiliğinden gevşemesini önlemek için. Bağlanan parçalardan, cıvata geçecek deliklerin çapı normalden olduğu durumlarda. 25

26 Emniyet Sacı Emniyet sacları, parçaların cıvata, somun ve benzeri vidalı elemanlarla birbirine bağlanmaları sırasında, oturma yerindeki yüzeylerin zedelenmesini önleyen ve/veya bağlantının kesin olarak kendiliğinden gevşemesine engel olan, ortası delik, dışında ve ortasında çeşitli geometrilerde kulak ve gaga (tırnak) bulunan metal makine elemanlarıdır. Titreşimli ve darbeli çalışılan yerlerde somunlar gevşeyip, çözülmemesi için altlarına konulacak emniyet sacları ile emniyete alınır. Sıkıştırılmış bir cıvata da vida dişleri somun dişlerine tek taraflı dayanır. Dayanma yüzeyindeki sürtünme, somun veya vidanın çözülmesini önler. Darbe ve sarsıntılar cıvataların ve somunların çözülmesine sebebiyet verdiğinden, emniyet saclarına ihtiyaç duyulur ve kullanılır. 26

27 Pernolar Perno, makine, aparat ve mekanizmalarda, parçaların genellikle hareketli birleştirme yapmaya ve çözülebilir şekilde birbirine bağlanmasına yarayan, silindir gövdeli ve çeşitli şekillerde yapılan makine elemanlarıdır. Şekil bakımından silindirik pimlere benzerler. Hareketli birleştirme yapmaya yarayan pernolar mafsallı birleştirmelerde, makaralarda çok kullanılır. Pernolar genel olarak, makine imalatında, lokomotiflerde, vagon yapımında, madencilikte, motorlu taşıt yapımında ve kaldırma iletme makinelerinde kullanılır. 27

28 Ayar Bileziği Millerin üzerine takılan dişli çark, kasnak, makara, vb. makine elemanlarının eksen doğrultusunda kaymasını önlemek ve aynı konumda tutabilmek için kullanılan, çözülebilen makine elemanlarına, ayar bilezikleri denilir 28

29 Gupilya Titreşimli çalışan makinelerde, somunların kendiliğinden çözülmesini, perno ve ayar bileziklerinin ekseni boyunca çözülmesini emniyete almak amacıyla kullanılan standart makine elemanlarına gupilya denir. 29

30 Emniyet Segmanı Mil üzerine veya delik içine açılan kanallara yerleştirilerek, mil üzerindeki veya delik içindeki elemanların, eksenel kaymalarını emniyete alan makine elemanlarına emniyet segmanı denir. 30

31 Emniyet Segmanı Mil üzerine veya delik içine açılan kanallara yerleştirilerek, mil üzerindeki veya delik içindeki elemanların, eksenel kaymalarını emniyete alan makine elemanlarına emniyet segmanı denir. 31

32 Sökülemeyen Birleştirmeler 3. hafta 32

33 Sökülemeyen Birleştirmeler İki veya daha fazla parçanın birbiri ile birleştirilmesi işleminden sonra parçalar tekrar ayrılmak istendiğinde, birleştirilen veya birleştiren elemanlarda sökülme sonucunda şekillerinde bir bozulma oluyor ise bu tür birleştirmelere sökülemeyen birleştirmeler denir. Başlıca sökülemeyen birleştirme çeşitleri: 1- Perçinli birleştirmeler 2- Yapıştırıcılar ile birleştirmeler 3- Kaynaklı birleştirmeler 33

34 Perçinler Makine parçaları, sac levhalar, kayış, balata vb. elemanların sökülemez biçimde birleştirilmesinde kullanılan; bir başı hazır, diğer başı montajda biçimlendirilen, silindirik yapılı elemanlara denir. Perçinler TS 94 de standartlaştırılmış ve sınıflandırılmıştır. 34

35 35

36 Yapıştırıcılar ile Birleştirmeler Eskiden ahşap, kösele, kâğıt, porselen, lastik gibi malzemeler için kullanılan yapıştırma usulü, son zamanlarda yeni yapıştırma malzemelerinin geliştirilmesiyle, büyük ölçüde madeni parçaların bağlanmasında kullanılmaktadır. Bağlantının mukavemeti, zamkın molekülleri ile parçaların yüzeyleri arasında meydana gelen adhezyon olayına dayanır. Böylece yapıştırma bağlantıları fiziksel bir nitelik taşır. 36

37 Güç ve Hareket İletimi Mekanizmalarda güç ve hareket iletimi önemli bir konudur. Üretilen gücün ve hareketin aktarımı mekanizmalarda; miller, dişli çarklar, kayış kasnak tertibatları kullanılarak aktarılır. 37

38 Güç ve Hareket İletimi 38

39 Miller ve Muylular Milin Tanımı ve Çeşitleri; Enine kesitleri daire, çapına göre boyları uzun, dönme hareketi yaparak üzerindeki elemana hareket veren ya da hareket alan makine elemanıdır. Çeşitleri; 1- Düz miller 2- Krank mili 3- Eğilebilen miller 4- Kamalı miller 5- İçi boş miller 39

40 Miller ve Muylular Muylunun Tanımı ve Çeşitleri Millerin yataklar içinde kalan (çalışan) kısımlarıdır. Sürtünerek çalıştıkları için yüzeyleri hassas işlenmelidir. Milin kullanım ömrünü uzatmak için, muylular üzerine burç yapılabilir. Çeşitleri; uç muylu, ara muylu, konik muylu, küresel muylu ve taraklı muyludur. 40

41 Yataklar Mekanizmalarda güç ve hareket iletimi önemli bir konudur. Üretilen gücün ve hareketin aktarımı mekanizmalarda; miller, dişli çarklar, kayış kasnak tertibatları kullanılarak aktarılır. 41

42 Yataklar Milleri muylu kısımlarından destekleyen, radyal ve eksenel yükleri karşılayan, minumum sürtünme ve maksimum taşıma kapasitesine sahip elemanlardır. Makinede hareket iletmek için kullanılan miller mutlaka yataklanmalıdır. Kullanılan yatağın özellikleri; makinenin gücünü, kapasitesini, verimini ve kullanım ömrünü doğrudan etkiler. Yataklar, dönme anında oluşan sürtünme direnci ve gelen yükün doğrultusuna göre sınıflandırılır. 1- Kayma dirençli (Kaymalı) yataklar a- Radyal kaymalı b- Eksenel kaymalı 2- Yuvarlanma dirençli (Rulmanlı) y. a- Radyal rulmanlar b- Eksenel rulmanlar Yatak burcu: Kayma dirençli yatakların en önemli elemanıdır. Yapımı ve değiştirilmesi kolay olduğu için muylu gerecinden daha yumuşak olması istenir. Burçlar; dökme demir, bronz, pirinç, beyaz metal, fiber, teflon, grafit gibi malzemelerden yapılır. 42

43 Dişli Çarklar Üzerinde özel profilli dişleri bulunan, çeşitli konumda çalışan, miller arasında hareket iletimi sağlayan düz, silindirik ve konik yüzeyli elemanlara dişli çark denir. Eksenleri birbirine yakın miller arasında kaymasız hareket ilettikleri için her anda kullanılır. Çeşitleri; 1. Düz dişli çark 2. Helis dişli çark 3. Kremayer dişli 4. Konik dişli çark 5. Sonsuz vida karşılık dişlisi 6. Zincir dişli çark 43

44 Dişli Çarklar Düz dişli çark: Eksenleri paralel millerde kullanılır. Dişleri dönme eksenine paraleldir. Kendi özelliklerine uygun düz dişli veya kremayer dişli ile çalışır. Yapımları kolay, yataklamaları basit olduğundan; iş tezgâhları ve motorlu taşıtların hız kutularında kullanılır. 44

45 45

46 46

47 47

48 Dişli Çarklar Helis dişli çark: dişleri dönme eksenine paralel olmayan dişli çarktır. Birlikte çalıştığı eş dişli çark, kendi zelliklerine uygun helis dişli çark ya da kremayer dişlidir. Eksen uzantıları birbirini kesmeyen, eksenleri paralel, dik ve açılı millerde büyük kuvvetlerin sessiz iletilmesinde kullanılır. 48

49 Dişli Çarklar Kremayer dişli çark: Üzerinde düz ya da açılı diş açılmış doğrusal çubuklara denir. Çubuk kesitleri; daire, dikdörtgen veya karedir. Diş profilleri 30º - 40º açılı, trapez biçimlidir. Çalıştığı eş dişlinin adıyla anılır. 49

50 Dişli Çarklar Konik dişli çark: diş yüzeyleri kesik koni biçimli, diş doğrultuları eksenle kesişecek şekilde açılmış dişli çarktır. Eksen uzantıları kesişen millerde hareket iletmek amacıyla, iş tezgâhları ve motorlu taşıtların diferansiyellerinde kullanılır. 50

51 Dişli Çarklar 51

52 Dişli Çarklar Sonsuz vida ve çarkı: eksenleri birbirine dik, fakat eksen uzantıları kesişmeyen miller arasında, tek yönlü hareket iletimini sağlayan sistemdir. İç-dış vida prensibiyle çalışır. Hızın önemli oranda düşürülmesi istenen yerlerde (vinç, asansör, redüktör, mikser, divizör vb.) kullanılır. 52

53 Ne öğreniyoruz? Neden? Ne öğreniyoruz? Neden? 53

54 Uzak Mesafelere Güç İletimi 4. hafta 54

55 Uzak Mesafelere Güç İletimi Kayışlar: Oldukça esnek bir yapıya sahip olan kayışlar, döndüren kasnaktan döndürülen kasnağa güç ve hareketi, temas yoluyla aktarır. Hareketin iletimi sürtünme yolu ile olmakta ve meydana gelen titreşim kayış tarafından emilmektedir. 55

56 Uzak Mesafelere Güç İletimi Kayışla iletimin avantajları; Eksenleri birbirinden uzakta olan miller arasında güç ve hareket iletir. İletim oranı serbestçe seçilebilir. Kayış malzemesi esnek olduğundan darbeleri emer. Elemanları ucuzdur ve bulunmaları kolaydır. Kademeli kasnak ya da çapları bir mekanizma ile değiştirilebilen kasnak kullanılarak değişik hız aralığı elde edilebilir. Ani yük büyümelerinde kayma yaptığından emniyet görevi de üstlenirler. 56

57 Uzak Mesafelere Güç İletimi Kayış-kasnakla iletiminin dezavantajlı yönleri; Kayış-kasnak arasındaki küçük kaymalardan dolayı tam ve sabit güç aktarımı olmaz. Kayışta zamanla meydana gelebilecek gevşemeler, ek gerdirme tertibatına ihtiyaç duyulmasına neden olmaktadır. 57

58 Uzak Mesafelere Güç İletimi Düz Kayışlar Düz kayışlar uzak mesafeler arası güç iletimini sessiz ve etkili bir biçimde sağlar. Eksenleri paralel miller arasında güç iletinde kullanıldığı gibi eksenleri açılı, hatta 90 derece olan millerde dahi kullanılır. Kayış, kasnak üzerine düz ve çapraz olmak üzere iki tür sarılır. Düz sarımda her iki kasnak da aynı yönde döner. Çapraz kayışta ise zıt yönde döner. Özellikle kademeli kasnaklarda kullanılmaya elverişlidir. 58

59 Uzak Mesafelere Güç İletimi V-Kayışı V kayışları düz kayışların aksine kısa mesafelerde kullanılır. V Kayışı ile iletimde büyük sürtünme kuvvetleri oluşur. Kayış kaynak üzerindeki kanallara oturduğundan kayışın kasnak üzerindeki kayması azdır. Kayışın eni dar olduğundan kasnak üzerinde birkaç kayış gerdirmek mümkündür. 59

60 Uzak Mesafelere Güç İletimi Zaman (Triger) Kayışlar Zaman kayışlarının üzerinde dişler vardır. Bu yüzden bunlara dişli kayış da denilmektedir. Bu dişler kasnak üzerinde açılan oluklara geçmektedir. Güç aktarımı sırasında dişlerinden dolayı kasnakla arasında bir kayma olmamasından dolayı sabit açısal hızda hassas güç aktarımı mümkün olmaktadır. Gürültüsüz çalışması, küçük çaplı kasnaklarda bile kullanılabilmesi, gıda ve sağlık sektöründe, ofis makinalarında kendine geniş kullanım alanı bulmasına sebep olmuştur. 60

61 Uzak Mesafelere Güç İletimi Yuvarlak Kayışlar Güç ve hareket iletimi için kullanılan termoplastik poliüretandan ya da köseleden üretilen bu kayışlar pratik kaynak işlemi ile isteğe göre boyutlandırılmaktadır. Yuvarlak kesitli kayışlar, dikiş makinesi, sinema ve kamera teçhizatı, pamuklu ve yünlü üretim makineleri, gıda, baskı ve paketleme makineleri, vantilatör ve benzeri makinelerde ufak güçlerin iletilmesinde kullanılır. 5, 6, 7, 8 ve 10 mm çaplarında yapılır. 61

62 Uzak Mesafelere Güç İletimi Kayış Uzunluğunun Hesabı Kayış-kasnak hesabında ilk adım iletim oranının belirlenmesidir. Döndüren mildeki devir sayısı, dolayısıyla döndürme momenti, döndürülen mile arttırılarak mı yoksa azaltılarak mı aktarılma sorusunu, iletim oranı cevaplamaktadır. Döndüren mile bağlı olan kasnağa çeviren kasnak, döndürülen mile bağlı olan kasnağa çevrilen kasnak denilmektedir 62

63 Uzak Mesafelere Güç İletimi Çeviren kasnağın devir sayısı n1, çapı D1, çevrilen kasnağın devir sayısı n2, çapı D2 olduğuna göre kasnağın iletim oranı aşağıdaki ifade ile gösterilebilir (kasnak ile kayış arasındaki kayma ihmal edilmiştir). İfadeden de anlaşılacağı üzere iletim oranı büyüdükçe çevrilen kasnaktaki devir sayısı düşmekte; buna bağlı olarak döndürme momenti artmaktadır. 63

64 Uzak Mesafelere Güç İletimi Bir kasnaktaki hareketi diğer bir kasnağa aktararak hareketin yönünü değiştirmek istediğimizde ne yapabiliriz? 64

65 Uzak Mesafelere Güç İletimi Bir kasnaktaki hareketi diğer bir kasnağa aktararak hareketin yönünü değiştirmek istediğimizde ne yapabiliriz? 65

66 Uzak Mesafelere Güç İletimi Bir kasnaktaki hareketi diğer bir kasnağa aktararak hareketin yönünü değiştirmek istediğimizde ne yapabiliriz? 66

67 Uzak Mesafelere Güç İletimi Bir kasnaktaki hareketi diğer bir kasnağa aktararak hareketin yönünü değiştirmek istediğimizde ne yapabiliriz? 67

68 Uzak Mesafelere Güç İletimi Bir kasnaktaki hareketi diğer bir kasnağa aktararak hareketin yönünü değiştirmek istediğimizde ne yapabiliriz? 68

69 Uzak Mesafelere Güç İletimi Basit Makaralar Basit makara yani tek bir makaranın kullanıldığı sistemlerde uygulanan kuvvetten kazanılmaz. Sadece kuvvetin yönü değişir.100 kg lık yük varsa 100 kg kuvvet uygulaması gerekir. Sabit bir makara bir mesnede ya da duvara irtibatlanır. Taşınan yükle beraber yükselmez ya da alçalmaz. Çubuk ekseninden mesnetlenmiş bir kaldıraca benzer. 69

70 Uzak Mesafelere Güç İletimi Hareketli Makaralar Hareketli makara, taşına yükle beraber iner ya da çıkar. Yükün mesnet ve uygulanan kuvvetin arasında olduğu bir kaldıraca benzer. Birçok uygulamada hem sabit hem de hareketli makaralar aynı anda kullanılır. Böyle mekanizmalara palanga adı verilir. Palangalar hem kuvvetin yönünü değiştirir hem de mekanik avantaj sağlarlar. 70

71 Uzak Mesafelere Güç İletimi Diferansiyel Palanga Eş merkezli ve birlikte dönen iki sabit ve bir de hareketli serbest makaradan meydana gelir. Boyutlarının küçük olması dolayısıyla küçük atölye ve işletmelerde yaygın olarak kullanılırlar. Diferansiyel palanga esasında çıkrıkların gelişmiş halidir. Çıkrık bir mil üzerine tutturulmuş disk farklı yarıçaplara haizdir. Cisim diske sarılı iple asılır. 71

72 Uzak Mesafelere Güç İletimi Zincir dişli çark: Diş profiline uygun zincirle çalışan dişli çarktır. Eksenler arası uzaklığın fazla olduğu millerde, hareket iletmek amacıyla kullanılır. Motorlu taşıtlarda, vinçlerde, kaldırma ve taşıma araçlarında, konveyörlerde kullanılır. Birlikte çalıştığı zincir türünün adıyla anılır. 72

73 Kamlar Kamların temeli; 73

74 Kam Mekanizmaları Giriş olarak verilen bir hareketi ki çoğunlukla bu bir dönme hareketidir, başka bir hareket türüne dönüştürmede kam mekanizmalarından da yararlanılır. Diğer dönüşüm elemanları bir sonraki modülde ayrıntılı olarak incelenecektir. Kam, hareket dönüşümünde tek başına kullanılmaz. Şekilde de görüldüğü gibi İzleyici adı verilen ve ileri-geri hareket eden bir eleman da kamın hareketini diğer elemanlara iletir. 74

75 Kam Mekanizmaları Kam, eğrisel bir dış ya da iç yüzeye sahip makine elemanları olarak tarif edilir. Kamın hem şekli hem de hareketine (salınım ya da dönme) bağlı olarak rasgele seçilen bir çok hareket izleyiciden elde edilebilir. 75

76 Kam Mekanizmalarının Sınıflandırılması Kam mekanizmaların bölümleri: a) Hareket Modu b) İzleyicinin Biçimi c) İzleyicinin Yerleşimi d) Kamın Şekli 76

77 Kam Mekanizmalarının Sınıflandırılması a) Hareket Modu 77

78 Kam Mekanizmalarının Sınıflandırılması b) İzleyicinin Biçimi Düz Noktasal/Bıçak Uçlu Makaralı Eğik Yüzeyli Küresel Yüzeyli 78

79 Kam Mekanizmalarının Sınıflandırılması c) İzleyicinin Yerleşimi Hizalı İzleyici: İzleyicinin merkezi ile kamın merkezi aynı doğru üzerindedir. Kaçık İzleyici: : İzleyicinin merkez doğrusu ile kamın merkez doğrusu arasında kaçıklık vardır. 79

80 Kam Mekanizmalarının Sınıflandırılması d) Kamın Şekli İki Boyutlu Kamlar Dairesel: Pürüzsüz bir eksantrik hareket verir. Kalp Biçimli: Sabit hızla düşme ve alçalma imkânı verir. Armut Biçimli: Belli bir anda izleyicinin sabit kalmasını sağlar. Disk: Değişik hızlarda yükselme ve düşme sağlar. Ani Düşmeli: Belli bir anda izleyicinin ani düşmesini sağlar. 80

81 Kam Mekanizmalarının Sınıflandırılması Üç Boyutlu Kamlar Silindirik / Konik / Küresel / Eğrisel / Oyuklu 81

82 Kam Mekanizmaları 82

83 Kam Mekanizmaları 83

84 Kam Mekanizmaları 84

85 Kam Mekanizmaları 85

86 Kam Mekanizmaları 86

87 Kam Mekanizmaları 87

88 Kam Mekanizmaları 88

89 Kam Mekanizmaları 89

90 Kam Mekanizmaları 90

91 Kam Mekanizmaları 91

92 5. hft. 92

93 Düzlemsel Mekanizmalar İş yapan mekanik parçalar zümresi 93

94 Düzlemsel Mekanizmalar İş yapan mekanik parçalar zümresi 94

95 Mekanizmalar / Sınıflama Mekanizmalar hareket tipine bağlı olarak düzlemsel, küresel ve uzaysal olmak üzere üçe ayrılır. Mekanizmanın kinematik yapısı hangi uzvun hangi uzva ne çeşit mafsalla bağlandığı bilgisini sağlar. Kuvvet uygulandığında her cisim şekil değiştirir. Fakat mühendislik hesaplamalarında cisimlerin, kuvvetlerin etkisi altında şekil değiştirmediği, cisme ait iki nokta arasındaki uzaklığın sabit kaldığı ya da ihmal edilebilir derecede olduğu kabul edilir. Böyle cisimlere rijit cisimler ya da katı cisimler denir. Cismi rijit kabul etmek, mekanizmanın kinematik hesaplarını kolaylaştırır. Buna rağmen ağırlıkça hafif ve hızın yüksek olduğu yerlerde cismin şekil değişiminin olabileceği de gözden uzak tutulmamalıdır. 95

96 Mekanizmalar / uzuv Bir makineyi ya da mekanizmayı meydana getiren her bir elemana uzuv denir. Kinematik açıdan aralarında herhangi bir göreceli hareketi olmayan iki ya da daha fazla eleman da bir uzuv olarak kabul edilir. Örneğin bir takım çantasındaki her eleman bir uzuvdur. Çünkü birbirlerine göre izafi bir hareketi vardır. Uzuvlar mekanizma ya da makinede çifter bağlanır. Yani tek başına bir değer ifade etmez. Bu iki uzuv arasındaki bağlantıya mafsal denir. Mafsallar iki eş uzuv arasındaki göreceli harekete sınırlama getirir. Mafsal tarafından izin verilen bağıl hareketin cinsi, iki mafsal arasındaki temas yüzeyinin biçimiyle alâkalıdır. 96

97 Mekanizmalar Serbestlik Derecesi Bir mekanizmada uzuvlarının konumunu bulmak için gerekli olan parametredir. Uzuv ve mafsal sayısına göre değişmektedir.şekil 1.5 te görülen üç çubuktan oluşan mekanizmanın her bir uzvunun konumunu söylemek için çubuklarının boyutunun yanında iki uzuv arasındaki bir açının da bilinmesi gerekir. Bu açıdan yararlanarak uzuvların uç koordinatları bulunabilir. 97

98 Mekanizmalar / mafsal Mafsal çeşitleri: 98

99 Mekanizmalar / mafsal 99

100 Mekanizmalar / mafsal 100

101 Mekanizmalar Kinematik zincirler: Kinematik zincirdeki uzuvların biri bir yere yada bağlanırsa bu zincire mekanizma denir. Kurallara bağlı uzva, sabit uzuv denir. Seçilen bir uzva kuvvet uygulanarak kurallara göre hareket ettirilirse, diğer tüm uzuvlar, serbest halde değilde mafsallara bağlı olarak zoraki hareket ederler. 101

102 Mekanizmalar Krankbiyel: Şekil de çeşitli uzuvlardan meydana gelen bir krankbiyel mekanizmasını göstermektedir. Bu mekanizma krankın daimi dönme hareketini pistonun gidip geri hareketine çevirmektedir. 102

103 Mekanizma Çeşitleri 103

104 Mekanizma Çeşitleri Mekanizmaları kesin olarak sınıflandırmak mümkün olmamakla beraber belirli görevleri üstlenenleri bir araya toplanabilir. Aşağıdaki liste, hareket tiplerine göre mekanizmaların fonksiyon listesidir. a) Salınım Hareketi Yapan Mekanizmalar b) İleri-Geri Çalışan Mekanizmaları c) İndeksleme Mekanizmaları d) Tersine Hareket Üreten Mekanizmalar e) Düz-Çizgi Üreteci Mekanizmalar f) Kaplinler g) Kayıcı Mekanizmalar h) Durma ve Bekleme Mekanizmaları ı) Eğri Üreteçleri i) Sıkma ve Konumlama Mekanizmaları f) Doğrusal Hareketlendirici Mekanizmalar 104

105 Mekanizma Çeşitleri a) Salınım Hareketi Yapan Mekanizmalar: Bu tip mekanizmalar salınım hareketi yapar. Salınım hareketi ileri-geri hareketi yaparken her seferinde aynı yolu takip eder. Duvar saatlerinin sarkacı gibi 105

106 Mekanizma Çeşitleri b) Dört çubuk mekanizması: Dört çubuk mekanizması en sık karşımıza çıkan mekanizmadır. Biri sabit üçü hareketli dört uzuvdan meydana gelir. Uzuvlar arası mafsallanmıştır. 106

107 Mekanizma Çeşitleri b) Dört çubuk mekanizması: Dört çubuk mekanizması en sık karşımıza çıkan mekanizmadır. Biri sabit üçü hareketli dört uzuvdan meydana gelir. Uzuvlar arası mafsallanmıştır. 107

108 Mekanizma Çeşitleri 108

109 Mekanizma Çeşitleri Hızlı Dönüş Mekanizması 109

110 Mekanizma Çeşitleri Kam ve İzleyici Mekanizması 110

111 Mekanizma Çeşitleri Krameyer Düz Dişli Mekanizması 111

112 Mekanizma Çeşitleri İleri-Geri Çalışan Mekanizmaları - İskoç Boyunduruğu: İskoç mekanizması, kapalı bir alanda dairesel hareket eden bir kolun hareketini değişken doğrusal harekete; yani harmonik harekete çevirir. Tersi de mümkündür. Bir piston ya da bir mil doğrudan bir çerçevenin içindeki yarık içinde hareket eden kayan parçaya bağlıdır. Kayıcı parça ise dönen diske bir pimle bağlıdır. Kayıcı parça sürgü olarak adlandırılır. 112

113 Mekanizma Çeşitleri 113

114 Mekanizma Çeşitleri - Eksenleri Kaçık Krank Sürgü Mekanizması Bazen krank ekseni ile sürgü ekseninin farklı olması istenir. Burada geri dönüş hızı, ilerleme hızından çok daha fazladır. 114

115 Mekanizma Çeşitleri Cenova (Geneva) Mekanizması Disk dönerken disk üzerinde bulunan pim, haç şeklindeki parça üzerindeki yarığa girer ve dörtte bir döndürür. Pim yarıktan kurtulur ve tekrar diğer yarığa girerek bir çeyrek daha döndürür. 115

116 Ödev 116

117 6. hft. 117

118 Mekanizma Çeşitleri 118

119 Mekanizma Çeşitleri Mandal Dişliler Mandal dişli mekanizması çevresine belli bir şekilde diş açılan bir çarktan ve bu çark dönerken çark dişlerini takip eden bir mandaldan meydana gelir. 119

120 Mekanizma Çeşitleri Cenova (Geneva) Mekanizması Disk dönerken disk üzerinde bulunan pim, haç şeklindeki parça üzerindeki yarığa girer ve dörtte bir döndürür. Pim yarıktan kurtulur ve tekrar diğer yarığa girerek bir çeyrek daha döndürür. 120

121 Mekanizma Çeşitleri 121

122 Mekanizma Çeşitleri Tersine Hareket Üreten Mekanizmalar Bir yönde uygulanan hareketin tersi yönde hareket elde etmek için kullanılır. Günümüzde daha çok hidrolik ve pnömatik silindirlerle elde edilmesine rağmen rijit cisimlerin hala revaçta olduğu yerler de vardır. 122

123 Mekanizma Çeşitleri Tersine Hareket Üreten Mekanizmalar 123

124 Mekanizma Çeşitleri Tersine Hareket Üreten Mekanizmalar 124

125 Mekanizma Çeşitleri Tersine Hareket Üreten Mekanizmalar 125

126 Mekanizma Çeşitleri Tersine Hareket Üreten Mekanizmalar 126

127 Mekanizma Çeşitleri Tersine Hareket Üreten Mekanizmalar 127

128 Mekanizma Çeşitleri Düz-Çizgi Üreteci Mekanizmalar Günümüzde doğrusal hareket üretmek kolay olsa da geçmişte bu hiçte kolay olmamıştır. 128

129 Mekanizma Çeşitleri Kaplinler Eksenleri paralel, eş, kesişen ve açılı olan millerde hareket iletimi, mekaniksel kaplinlerle yapılır. Kaplinlerin birçok çeşiti vardır. En basit kullanımı iki eş merkezli mil arasında hareket ve güç iletimidir. 129

130 Mekanizma Çeşitleri Kayıcı Mekanizmalar Bir yuva içinde kayan sürgünün hareketi, aynı düzlemde bulunan fakat farklı yönlerdeki başka bir sürgüyü kaydırır 130

131 Mekanizma Çeşitleri Durma ve Bekleme Mekanizmaları Çalışma anında bazen durup bir süre bekledikten sonra harekete devam etmesi istenen yerler vardır. Örneğin, içten yanmalı motorlarda valf sistemi gibi 131

132 Mekanizma 132

133 Mekanizma ne kadar detay? 133

134 Mekanizma 134

135 Mekanizma 135

136 Mekanizma 136

137 Mekanizma 137

138 Mekanizma 138

139 Mekanizma 139

140 Mekanizma 140

141 Mekanizma 141

Mekanizma Tekniği. Fatih ALİBEYOĞLU Ahmet KOYUNCU

Mekanizma Tekniği. Fatih ALİBEYOĞLU Ahmet KOYUNCU Mekanizma Tekniği Fatih ALİBEYOĞLU Ahmet KOYUNCU KİNEMATİK DİYAGRAM 2 Kinematik Diyagram, mekanizmaların uzuvlarını şekil ve ölçülerinden ziyade şematik olarak göstermeyi ve uzuvların mafsallarla bağlanabilirliğini

Detaylı

MEKANİZMA YAPIMI DÜZLEMSEL MEKANİZMALAR

MEKANİZMA YAPIMI DÜZLEMSEL MEKANİZMALAR MEKANİZMA YAPIMI DÜZLEMSEL MEKANİZMALAR DÜZLEMSEL MEKANİZMALAR Güç ve hareket aktarımında kullanılan önemli makine elemanlarındadır. Düzlemsel Mekanizma Tanımı Mekanik parçaların bir araya getirilmesiyle

Detaylı

Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde

Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde DİŞLİ ÇARKLAR Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde özel bir yeri bulunan mekanizmalardır. Mekanizmayı

Detaylı

DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI

DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI Hareket ve güç iletiminde kullanılan,üzerinde eşit aralıklı ve özel profilli girinti ve çıkıntıları bulunan silindirik veya konik yüzeyli elemanlara DİŞLİ ÇARKLAR denir. Dişli

Detaylı

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) 2 DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) 2 DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ Makine Elemanları 2 DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ 1 Bu bölümden elde edilecek kazanımlar Güç Ve Hareket İletim Elemanları Basit Dişli Dizileri Redüktörler Ve Vites Kutuları : Sınıflandırma Ve Kavramlar Silindirik

Detaylı

Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir.

Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir. 9. VİDALAR Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir. Vida Helisi Vida Adımı Bir kenarı silindirin çapına eşit dik bir üçgen, silindirin üzerine sarıldığında

Detaylı

Silindirik Düz Pim : Sertleştirilmeden kullanılan silindirik bir pimdir. Şekilde görüldüğü gibi iki tipi mevcuttur.

Silindirik Düz Pim : Sertleştirilmeden kullanılan silindirik bir pimdir. Şekilde görüldüğü gibi iki tipi mevcuttur. PİMLER Tanım : Birden fazla sayıda parçayı istenilen konumda tutma, parçalar arası yatay ve düşey kaymayı önleme, merkezlemeyi sağlamak amacıyla kullanılan makine elemanlarına PİM denir. Silindirik Düz

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR CIVATALAR Cıvatalar: Özel baş biçimine sahip silindirik gövde üzerine belli boylarda diş açılmış bağlantı elemanlarına cıvata denir. Cıvataların diş açılmış kısımları üçgen vida

Detaylı

Mekanizma Tekniği. Fatih ALİBEYOĞLU Ahmet KOYUNCU -1-

Mekanizma Tekniği. Fatih ALİBEYOĞLU Ahmet KOYUNCU -1- Mekanizma Tekniği Fatih ALİBEYOĞLU Ahmet KOYUNCU -1- 2 Mek. Tek. DERSİN İÇERİĞİ DERSİN AMACI Mekanizma Tekniğinde Ana Kavramlar Eleman Çiftleri Kinematik Zincirler Serbestlik Derecesi Üç Çubuk Mekanizmaları

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1

MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1 A. TEMEL KAVRAMLAR MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1 B. VİDA TÜRLERİ a) Vida Profil Tipleri Mil üzerine açılan diş ile lineer hareket elde edilmek istendiğinde kullanılır. Üçgen Vida Profili: Parçaları

Detaylı

T.C. GAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ MAKĠNE RESĠM VE KONSTRÜKSĠYON ÖĞRETMENLĠĞĠ ANABĠLĠM DALI LĠSANS TEZĠ KAYMALI YATAKLAR. Hazırlayan : Ġrem YAĞLICI

T.C. GAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ MAKĠNE RESĠM VE KONSTRÜKSĠYON ÖĞRETMENLĠĞĠ ANABĠLĠM DALI LĠSANS TEZĠ KAYMALI YATAKLAR. Hazırlayan : Ġrem YAĞLICI T.C. GAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ MAKĠNE RESĠM VE KONSTRÜKSĠYON ÖĞRETMENLĠĞĠ ANABĠLĠM DALI LĠSANS TEZĠ KAYMALI YATAKLAR Hazırlayan : Ġrem YAĞLICI 051227054 Tez Yöneticisi : Prof. Dr. H. Rıza BÖRKLÜ ANKARA 2009 Giriş

Detaylı

RULMANLAR YUVARLANMALI YATAKLAR-I. Makine Elemanları 2. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız. BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering

RULMANLAR YUVARLANMALI YATAKLAR-I. Makine Elemanları 2. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız. BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering Makine Elemanları 2 YUVARLANMALI YATAKLAR-I RULMANLAR Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu Bölümden Elde Edilecek Kazanımlar Yuvarlanmalı Yataklamalar Ve Türleri Bilyalı Rulmanlar Sabit Bilyalı Rulmanlar Eğik

Detaylı

BASİT MAKİNELER. Basit makine: Kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü değiştiren araçlara basit makine denir.

BASİT MAKİNELER. Basit makine: Kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü değiştiren araçlara basit makine denir. BASİT MAKİNELER Bir işi yapmak için kas kuvveti kullanırız. Ancak çoğu zaman kas kuvveti bu işi yapmamıza yeterli olmaz. Bu durumda basit makinelerden yararlanırız. Kaldıraç, makara, eğik düzlem, dişli

Detaylı

02.01.2012. Freze tezgahında kullanılan kesicilere Çakı denir. Çakılar, profillerine, yaptıkları işe göre gibi çeşitli şekillerde sınıflandırılır.

02.01.2012. Freze tezgahında kullanılan kesicilere Çakı denir. Çakılar, profillerine, yaptıkları işe göre gibi çeşitli şekillerde sınıflandırılır. Freze ile ilgili tanımlar Kendi ekseni etrafında dönen bir kesici ile sabit bir iş parçası üzerinden yapılan talaş kaldırma işlemine Frezeleme, yapılan tezgaha Freze ve yapan kişiye de Frezeci denilir.

Detaylı

1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ

1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ 11 1.1. SI Birim Sistemi 12 1.2. Boyut Analizi 16 1.3. Temel Bilgiler 17 1.4.Makine Elemanlarına Giriş 17 1.4.1 Makine

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1

ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 Uygun ortam sağlandığında standart makine elemanlarının çizimlerini ve standart makine elemanları ile birleştirme çizimleri yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA

Detaylı

MEKANİZMA TEKNİĞİ (1. Hafta)

MEKANİZMA TEKNİĞİ (1. Hafta) Giriş MEKANİZMA TEKNİĞİ (1. Hafta) Günlük yaşantımızda çok sayıda makina kullanmaktayız. Bu makinalar birçok yönüyle hayatımızı kolaylaştırmakta, yaşam kalitemizi artırmaktadır. Zaman geçtikce makinalar

Detaylı

YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR

YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR Rulmanlı Yataklar YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Rulmanlı Yataklar Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Yuvarlanmalı

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER Dış Kuvvetler : Katı cisimlere uygulanan kuvvet cismi çekmeye, basmaya, burmaya, eğilmeye yada kesilmeye zorlar. Cisimde geçici ve kalıcı şekil değişikliği

Detaylı

12.1 Makine Elemanları Tanımı BÖLÜM-12: MAKİNE ELEMANLARI Birleştirme Çeşitleri Birleştirmenin Önemi ve Çeşitleri

12.1 Makine Elemanları Tanımı BÖLÜM-12: MAKİNE ELEMANLARI Birleştirme Çeşitleri Birleştirmenin Önemi ve Çeşitleri TPM113 TEKNİK RESİM BÖLÜM-12: MAKİNE ELEMANLARI 12.1 Makine Elemanları Tanımı Güç iletme, değiştirme veya biriktirme gibi fonksiyonları yerine getirerek iş yapma kabiliyetine sahip olan birçok elemanın

Detaylı

ÖZET. Basit Makineler. Basit Makine Çeşitleri BASİT MAKİNELER

ÖZET. Basit Makineler. Basit Makine Çeşitleri BASİT MAKİNELER Basit Makineler Basit Makine Nedir? Günlük hayatımızda yaptığımız işleri kolaylaştırmak için bir takım araçlar kullanırız. Bir kuvvetin yönünü, büyüklüğünü ya da bir kuvvetin hem büyüklüğünü hem de yönünü

Detaylı

1. Kayma dirençli ( Kaymalı) Yataklar 2. Yuvarlanma dirençli ( Yuvarlanmalı=Rulmanlı ) Yataklar

1. Kayma dirençli ( Kaymalı) Yataklar 2. Yuvarlanma dirençli ( Yuvarlanmalı=Rulmanlı ) Yataklar YATAKLAR Miller, dönel ve doğrusal hareketlerini bir yerden başka bir yere nakletmek amacıyla üzerlerine dişli çark, zincir, kayış-kasnak ve kavramalara bağlanır. İşte yataklar; millerin bu görevlerini

Detaylı

CIVATA BAĞLANTILARI. DEÜ Makina Mühendisliği Böl. Çiçek ÖZES

CIVATA BAĞLANTILARI. DEÜ Makina Mühendisliği Böl. Çiçek ÖZES CIVATA BAĞLANTILARI Cıvata bağlantıları teknikte en çok kullanılan çözülebilen bağlantılardır. Cıvatalar makinaların montajında, yatakların ve makinaların temele tespitinde, boru flanşların, silindir kapaklarının

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III 1. BÖLÜM MAKİNA BİLGİSİ... 1 2. BÖLÜM BAĞLAMA ELEMANLARI... 7

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III 1. BÖLÜM MAKİNA BİLGİSİ... 1 2. BÖLÜM BAĞLAMA ELEMANLARI... 7 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III 1. BÖLÜM MAKİNA BİLGİSİ... 1 1.1. Kuvvet Makinaları... 1 1.2. İş Makinaları... 2 1.3. Tarifler... 2 1.4. Birimler ve Uluslararası Birim Sistemleri (SI)... 3 1.5. Makinalarda Tanımlar...

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. Frezeleme Đşlemleri. (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt.

MAK-204. Üretim Yöntemleri. Frezeleme Đşlemleri. (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. MAK-204 Üretim Yöntemleri Freze Tezgahı Frezeleme Đşlemleri (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Freze tezgahının Tanımı: Frezeleme işleminde

Detaylı

Günlük yaşantımızda işlerimizi kolaylaştırmak için kullandığımız, bir yada. iki parçadan oluşan araçlara BASİT MAKİNELER denir.

Günlük yaşantımızda işlerimizi kolaylaştırmak için kullandığımız, bir yada. iki parçadan oluşan araçlara BASİT MAKİNELER denir. BASİT MAKİNELER Günlük yaşantımızda işlerimizi kolaylaştırmak için kullandığımız, bir yada iki parçadan oluşan araçlara BASİT MAKİNELER denir. Basit Makinelerin Özellikleri Basit makineler, kuvvetin doğrultusunu,

Detaylı

Silindirik Düz Pim : Sertleştirilmeden kullanılan silindirik bir pimdir. Şekilde görüldüğü gibi iki tipi mevcuttur.

Silindirik Düz Pim : Sertleştirilmeden kullanılan silindirik bir pimdir. Şekilde görüldüğü gibi iki tipi mevcuttur. PİMLER Tanım : Birden fazla sayıda parçayı istenilen konumda tutma, parçalar arası yatay ve düşey kaymayı önleme, merkezlemeyi sağlamak amacıyla kullanılan makine elemanlarına PİM denir. Silindirik Düz

Detaylı

Prof. Dr. İrfan KAYMAZ

Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Kayış-kasnak mekanizmalarının türü Kayış türleri Meydana gelen kuvvetler Geometrik

Detaylı

Rulmanlı Yataklarla Yataklama. Y.Doç.Dr. Vedat TEMİZ. Esasları

Rulmanlı Yataklarla Yataklama. Y.Doç.Dr. Vedat TEMİZ. Esasları Rulmanlı Yataklarla Yataklama Y.Doç.Dr. Vedat TEMİZ Esasları Sabit bilyalı rulmanlar Normal uygulamalar dışında, tek rulmanın yük taşıma açısından yetersiz olduğu yerlerde veya her iki doğrultuda ön görülen

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü Yrd.Doç.Dr. Kemal ÜÇÜNCÜ

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü Yrd.Doç.Dr. Kemal ÜÇÜNCÜ Öğrenci Numarası Adı ve Soyadı İmzası: CEVAP ANAHTARI Açıklama: Bellek yardımcısı kullanılabilir. Sorular eşit puanlıdır. SORU 1. Standart vida profillerini çizerek şekil üzerinde parametrelerini gösteriniz,

Detaylı

RULMANLI YATAKLAR 28.04.2016. Rulmanlı Yataklar

RULMANLI YATAKLAR 28.04.2016. Rulmanlı Yataklar RULMANLI YATAKLAR MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-II DERS NOTU Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI Rulmanlı Yataklar Yataklar minimum sürtünme ile izafi harekete müsaade eden, fakat kuvvet doğrultusundaki

Detaylı

BASİT MAKİNELER Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER Muğla-2016

BASİT MAKİNELER Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER Muğla-2016 BASİT MAKİNELER Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER Muğla-2016 BASİT MAKİNELER Yukarıdaki resim bir odun parçasından bir çiviyi sökmek için kullanılan demir levyeyi göstermektedir. Levyeye numaralı oklarla gösterilmiş

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş MAK-204 Üretim Yöntemleri Vidalar-Vida Açma Đşlemi (8.Hafta) Kubilay Aslantaş Kullanım yerlerine göre vida Türleri Bağlama vidaları Hareket vidaları Kuvvet ileten vidaları Metrik vidalar Trapez vidalar

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler Rulmanlar

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler Rulmanlar Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel bilgiler Rulmanlar İçerik Giriş Rulmanlar Yuvarlanma elemanı geometrileri Rulman çeşitleri Rulman malzemeleri Rulman standardı 2 Giriş www.sezerrulman.com.tr

Detaylı

2. Kuvvet kazancı, yükün kuvvete oranı olarak ifade edilir. Yük kuvvet ile dengede ise,

2. Kuvvet kazancı, yükün kuvvete oranı olarak ifade edilir. Yük kuvvet ile dengede ise, Bir işi daha kolay yapabilmek için kullanılan düzeneklere basit makineler denir. Bu basit makineler kuvvetin doğrultusunu, yönünü ve değerini değiştirerek günlük hayatta iş yapmamızı kolaylaştırır. Basit

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ BASİT MAKİNALAR

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ BASİT MAKİNALAR MEKATRONİĞİN TEMELLERİ BASİT MAKİNALAR Basit Makine Kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü değiştiren araçlara basit makine denir. Ayrıca basit makineler, küçük bir kuvvetle büyük kuvvetleri yenmek ya da dengelemek

Detaylı

KAYIŞ-KASNAK MEKANİZMALARI

KAYIŞ-KASNAK MEKANİZMALARI KAYIŞ-KASNAK MEKANİZMALARI Müh.Böl. Makina Tasarımı II Burada verilen bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. Bir milden diğerine güç ve hareket iletmek için kullanılan mekanizmalardır. Döndürülen Eleman

Detaylı

CIVATA BAĞLANTILARI. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş M. Belevi, Ç. Özes, M. Demirsoy

CIVATA BAĞLANTILARI. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş M. Belevi, Ç. Özes, M. Demirsoy CIVATA BAĞLANTILARI Cıvata bağlantıları teknikte en çok kullanılan çözülebilen bağlantılardır. Cıvatalar makinaların montajında, yatakların ve makinaların temele tespitinde, boru flanşlarının, silindir

Detaylı

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Mühendislik Fakültesi Makina Müh.Böl.Çiçek Özes. Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir.

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Mühendislik Fakültesi Makina Müh.Böl.Çiçek Özes. Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. AKSLAR ve MİLLER Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. AKSLAR MİLLER Eksenel kuvvetlerde her iki elemanda çekmeye veya basmaya zorlanabilirler. Her iki elemanda içi dolu veya boş imal edilirler.

Detaylı

Basit Makineler. Basit Makinelerin Kuralı. Çift Taraflı Kaldıraçlar 1.Tip. Kaldıraçlar

Basit Makineler. Basit Makinelerin Kuralı. Çift Taraflı Kaldıraçlar 1.Tip. Kaldıraçlar Basit Makineler Basit Makinelerin Kuralı Çok az parçadan oluşan ve tek bir kuvvet çeşidine göre çalışan makinelere BASİT MAKİNELER denir. Basit makinelerin yapım amacı kuvvetten kazanç sağlamaktır. Basit

Detaylı

FREZE TEZGÂHINDA BÖLME İŞLEMLERİ

FREZE TEZGÂHINDA BÖLME İŞLEMLERİ Üniversal Bölme Aygıtları(Divizörler) Freze tezgâhında her çeşit bölme işlemleri, divizör yardımıyla yapılabilir. Divizör ile, silindirik parçalar üzerine değişik sayılarda bölme yapma, konik parçalara

Detaylı

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. Mil-Göbek Bağlantıları Soruları 1. Mil-göbek bağlantılarını fiziksel esasa göre sınıflandırarak her sınıfın çalışma prensiplerini açıklayınız. 2. Kaç çeşit uygu kaması vardır? Şekil ile açıklayınız. 3.

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARINA GİRİŞ

MAKİNE ELEMANLARINA GİRİŞ MAKİNE ELEMANLARINA GİRİŞ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-I DERS NOTU Makineler 2 / 30 Makineler: Enerjiyi bir formdan başka bir forma dönüştüren, Enerjiyi bir yerden başka bir yere ileten,

Detaylı

METAL İŞLEME TEKNOLOJİSİ. Doç. Dr. Adnan AKKURT

METAL İŞLEME TEKNOLOJİSİ. Doç. Dr. Adnan AKKURT METAL İŞLEME TEKNOLOJİSİ Doç. Dr. Adnan AKKURT Takım Tezgahları İnsan gücü ile çalışan ilk tezgahlardan günümüz modern imalat sektörüne kadar geçen süre zarfında takım tezgahları oldukça büyük bir değişim

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DİŞLİ VERİMLİLİĞİNİ BELİRLEME DENEYİ FÖYÜ 2015-2016 Güz Dönemi 1.1. Deneyin Amacı DĠġLĠ VERĠMLĠLĠĞĠNĠ BELĠRLEME DENEYĠ Mevcut deney

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Atatürk Üniversitesi Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: ın

Detaylı

Chapter 22: Tornalama ve Delik Açma. DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing

Chapter 22: Tornalama ve Delik Açma. DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing Chapter 22: Tornalama ve Delik Açma DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing 22.1 Giriş Tornalama, dışı silindirik ve konik yüzeylere sahip parça işleme sürecidir. Delik açma, işleme sonucunda

Detaylı

Konik Dişli Çarklar. Prof. Dr. Mehmet Fırat 89

Konik Dişli Çarklar. Prof. Dr. Mehmet Fırat 89 Prof. Dr. Mehmet Fırat 89 Konik Dişli Çarklar Hareketi, ekseni döndüren milin ekseni ile kesişen başka bir mile aktarmak ve gerektiğinde hız dönüşümü de sağlamak amacı ile kullanılan mekanizmalar konik

Detaylı

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş Ç. Özes, M. Belevi, M. Demirsoy

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş Ç. Özes, M. Belevi, M. Demirsoy AKSLAR ve MİLLER AKSLAR MİLLER Eksenel kuvvetlerde her iki elemanda çekmeye veya basmaya zorlanabilirler. Her iki elemanda içi dolu veya boş imal edilirler. Eksen durumlarına göre Genel olarak düz elemanlardır

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR İçerik Giriş Konik dişli çark mekanizması Konik dişli çark mukavemet hesabı Konik dişli ark mekanizmalarında oluşan kuvvetler

Detaylı

KRS Ürünler. {slide= Silindirik Makaralı Rulman }

KRS Ürünler. {slide= Silindirik Makaralı Rulman } KRS Ürünler {slide= Silindirik Makaralı Rulman } İdeal radyal rulmanlar olarak en çok tercih edilen makaralı rulman tipidir: Yüksek radyal yükleri taşıyabilirler (Sadece radyal yönde etkiyen yükler altında

Detaylı

Tarih İŞYERİ AMİRİ Konunun adı MÜHÜR-İMZA

Tarih İŞYERİ AMİRİ Konunun adı MÜHÜR-İMZA PRESLER Sac levhaların kabartma, bükme, oluk açma, kesme vb şekillendirme işlemlerinde işlemin karakteristiğine göre çeşitli türden presler kullanılmaktadır. Bu işlemlerde diğer önemli nokta da belli bir

Detaylı

Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller

Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller İçerik Aks ve milin tanımı Akslar ve millerin mukavemet hesabı Millerde titreşim hesabı Mil tasarımı için tavsiyeler

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI PERÇİN VE YAPIŞTIRICI BAĞLANTILARI P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Perçin; iki veya

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği -Fizik I 2013-2014 Dönme Hareketinin Dinamiği Nurdan Demirci Sankır Ofis: 364, Tel: 2924332 İçerik Vektörel Çarpım ve Tork Katı Cismin Yuvarlanma Hareketi Bir Parçacığın Açısal Momentumu Dönen Katı Cismin

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI

DİŞLİ ÇARKLAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI DİŞLİ ÇARKLAR MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI Dişli Çarklar 2 Dişli çarklar, eksenleri birbirine paralel, birbirini kesen ya da birbirine çapraz olan miller arasında

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Dinamik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 16 Rijit Cismin Düzlemsel Kinematiği Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Dinamik, R.C.Hibbeler, S.C.Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 16 Rijit

Detaylı

Bilyalı Vida ile Aktarma Vidalarının Farkı

Bilyalı Vida ile Aktarma Vidalarının Farkı Bilyalı Vida ile Aktarma Vidalarının Farkı Mekanik bir sistemde güç veya hareketi lineer olarak aktarmak istediğinizde en çok karşılaşılan mekanik unsur, vida mekanizmalarıdır. Özellikle CNC ve 3B yazıcı

Detaylı

Makina Dinamiği. Yrd. Doç. Dr. Semih Sezer.

Makina Dinamiği. Yrd. Doç. Dr. Semih Sezer. Yrd. Doç. Dr. Semih Sezer Makina Dinamiği sezer@yildiz.edu.tr Dersin İçeriği : Makinaların dinamiğinde temel kavramlar, Kinematik ve dinamik problemlerin tanımı, Mekanik sistemlerin matematik modeli, Makinalarda

Detaylı

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller İçerik Giriş Temel kavramlar Sınıflandırma Aks ve mil mukavemet hesabı Millerde titreşim kontrolü Konstrüksiyon

Detaylı

CNC FREZE TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI

CNC FREZE TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI CNC FREZE TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI Frezelemenin Tanımı Çevresinde çok sayıda kesici ağzı bulunan takımın dönme hareketine karşılık, iş parçasının öteleme hareketi yapmasıyla gerçekleştirilen talaş

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR III: HELİSEL DİŞLİ ÇARKLAR

DİŞLİ ÇARKLAR III: HELİSEL DİŞLİ ÇARKLAR DİŞLİ ÇARKLAR III: HELİSEL DİŞLİ ÇARKLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Helisel Dişli Çarklar Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular:

Detaylı

Deneyin Amacı Kayış - kasnak mekanizmalarında farklı tiplerde ve farklı sarım açılarındaki kayış ve kasnak arasındaki sürtünmenin incelenmesi.

Deneyin Amacı Kayış - kasnak mekanizmalarında farklı tiplerde ve farklı sarım açılarındaki kayış ve kasnak arasındaki sürtünmenin incelenmesi. 1 Deneyin Adı Kayışlarda Sürtünme Deneyi Deneyin Amacı Kayış - kasnak mekanizmalarında farklı tiplerde ve farklı sarım açılarındaki kayış ve kasnak arasındaki sürtünmenin incelenmesi. 1. Teorik Bilgi 1.1

Detaylı

Makina Elemanları I (G3) Ödev 1:

Makina Elemanları I (G3) Ödev 1: Makina Elemanları I (G3) Ödev 1: 1. Şekilde verilen dönen aks aynı düzlemde bulunan F 1 ve F 2 kuvvetleri ile yüklenmiştir. Değişken eğilme zorlanması etkisindeki aks Fe50 malzemeden yapılmıştır. Yatakların

Detaylı

MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI

MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI 2013-2014 Bahar Yarıyılı Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Egemen Avcu Makine Bir veya birçok fonksiyonu (güç iletme,

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Atatürk Üniversitesi Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: ın

Detaylı

RİJİT CİSİMLERİN DÜZLEMSEL KİNEMATİĞİ

RİJİT CİSİMLERİN DÜZLEMSEL KİNEMATİĞİ RİJİT CİSİMLERİN DÜZLEMSEL KİNEMATİĞİ MUTLAK GENEL DÜZLEMSEL HAREKET: Genel düzlemsel hareket yapan bir karı cisim öteleme ve dönme hareketini eşzamanlı yapar. Eğer cisim ince bir levha olarak gösterilirse,

Detaylı

6.12 Örnekler PROBLEMLER

6.12 Örnekler PROBLEMLER 6.1 6. 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 Çok Parçalı Taşıyıcı Sistemler Kafes Sistemler Kafes Köprüler Kafes Çatılar Tam, Eksik ve Fazla Bağlı Kafes Sistemler Kafes Sistemler İçin Çözüm Yöntemleri Kafes Sistemlerde

Detaylı

Redüktörler genel olarak sahip oldukları dişli tiplerine göre sınıflandırılırlar.

Redüktörler genel olarak sahip oldukları dişli tiplerine göre sınıflandırılırlar. REDÜKTÖR TİPLERİ VE ÖZELLİKLERİ Redüktörler genel olarak sahip oldukları dişli tiplerine göre sınıflandırılırlar. Helisel dişli redüktörler Sonsuz dişli redüktörler Konik dişli redüktörler Planet dişli

Detaylı

RULMANLI YATAKLAR. Dönme şeklindeki izafi hareketi destekleyen ve yüzeyleri arasında yuvarlanma hareketi olan yataklara rulman adı verilir.

RULMANLI YATAKLAR. Dönme şeklindeki izafi hareketi destekleyen ve yüzeyleri arasında yuvarlanma hareketi olan yataklara rulman adı verilir. RULMANLI YATAKLAR Yataklar iki eleman arasındaki bir veya birkaç yönde izafi harekete minimum sürtünme ile izin veren fakat kuvvet doğrultusundaki harekete engel olan destekleme elemanlarıdır. Dönme şeklindeki

Detaylı

MİLLER ve AKSLAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-I DERS NOTU

MİLLER ve AKSLAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-I DERS NOTU MİLLER ve AKSLAR MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-I DERS NOTU Miller ve Akslar 2 / 40 AKS: Şekil olarak mile benzeyen, ancak döndürme momenti iletmediği için burulmaya zorlanmayan, sadece eğilme

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI AKSLAR VE MİLLER P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Dönen parça veya elemanlar taşıyan

Detaylı

YAYLAR. Bu sunu farklı kaynaklardan derlenmiştir.

YAYLAR. Bu sunu farklı kaynaklardan derlenmiştir. YAYLAR Gerek yapıldıktan malzemelerin elastiktik özellikleri ve gerekse şekillerinden dolayı dış etkenler (kuvvet, moment) altında başka makina elemanlarına kıyasla daha büyük bir oranda şekil değişikliğine

Detaylı

MİL GÖBEK BAĞLANTILARI

MİL GÖBEK BAĞLANTILARI MİL GÖBEK BAĞLANTILARI Mil üzerine yerleştirilen dişli çark, kasnak, volan gibi disk şeklindeki Mil Mil elemanlara genel anlamda GÖBEK denir. Mil ve göbek tek bir sistem meydana getirecek şekilde birbirlerine

Detaylı

Fizik-1 UYGULAMA-7. Katı bir cismin sabit bir eksen etrafında dönmesi

Fizik-1 UYGULAMA-7. Katı bir cismin sabit bir eksen etrafında dönmesi Fizik-1 UYGULAMA-7 Katı bir cismin sabit bir eksen etrafında dönmesi 1) Bir tekerlek üzerinde bir noktanın açısal konumu olarak verilmektedir. a) t=0 ve t=3s için bu noktanın açısal konumunu, açısal hızını

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR Helisel Dişli Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Erzurum Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Erzurum Teknik Üniversitesi

Detaylı

Tezgahın tablosına göre kullanılan devir hız kolları Siper (Support) Devir hız \ kutusu Ayna l i---- hareket düzeni.

Tezgahın tablosına göre kullanılan devir hız kolları Siper (Support) Devir hız \ kutusu Ayna l i---- hareket düzeni. Elektrik motoru \ Tezgahın tablosına göre kullanılan devir hız kolları Siper (Support) Devir hız \ kutusu Ayna l.------------ i---- \ \ Enine (Tabla) hareket düzeni Gezer punto Ana mil Talaş mili Şalter

Detaylı

Kuvvet x Kuvvet Kolu = Yük x Yük Kolu. 7.Sınıf Fen ve Teknoloji. KONU: Basit Makineler

Kuvvet x Kuvvet Kolu = Yük x Yük Kolu. 7.Sınıf Fen ve Teknoloji. KONU: Basit Makineler Hayatımızı Kolaylaştıran Makineler Günlük hayatımızda iş yapma kolaylığı sağlayan pek çok araç gereç kullanılmaktadır. Makineler Genel Olarak; Uygulanan kuvveti arttırabilir. Bir kuvvetin yönünü değiştirebilir.

Detaylı

TORNACILIK. Ali Kaya GÜR Fırat Ün.Teknik Eğitim Fak.MetalFırat Ün.Teknik Eğitim Fak.Metal Eğ.Böl. ELAZIĞ

TORNACILIK. Ali Kaya GÜR Fırat Ün.Teknik Eğitim Fak.MetalFırat Ün.Teknik Eğitim Fak.Metal Eğ.Böl. ELAZIĞ TORNACILIK Ali Kaya GÜR Fırat Ün.Teknik Eğitim Fak.MetalFırat Ün.Teknik Eğitim Fak.Metal Eğ.Böl. ELAZIĞ TORNANIN TANIMI VE ENDÜSTRİDEKİ ÖNEMİ Bir eksen etrafında dönen iş parçalarını, kesici bir kalemle

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR III: HELİSEL DİŞLİ ÇARKLAR

DİŞLİ ÇARKLAR III: HELİSEL DİŞLİ ÇARKLAR DİŞLİ ÇARKLAR III: HELİSEL DİŞLİ ÇARKLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Prof. Dr. Akgün ALSARAN Arş. Gör. İlyas HACISALİHOĞLU Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Helisel Dişli Çarklar Bu bölüm

Detaylı

AKSLAR VE MĐLLER 1. GENEL

AKSLAR VE MĐLLER 1. GENEL AKSLAR VE MĐLLER 1. GENEL Akslar ve miller benzer elemanlar olmakla beraber aralarında fonksiyon bakımından fark vardır. Akslar kasnak, tekerlek, halat makarası vs. gibi elemanları taşırlar ve esas olarak

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Statik Denge ve Esneklik

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Statik Denge ve Esneklik 1 -Fizik I 2013-2014 Statik Denge ve Esneklik Nurdan Demirci Sankır Ofis: 364, Tel: 2924332 2 İçerik Denge Şartları Ağırlık Merkezi Statik Dengedeki Katı Cisimlere ler Katıların Esneklik Özellikleri 1

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET 11 1.1. Dairesel Hareket 12 1.2. Açısal Yol 12 1.3. Açısal Hız 14 1.4. Açısal Hız ile Çizgisel Hız Arasındaki Bağıntı 15 1.5. Açısal İvme 16 1.6. Düzgün Dairesel

Detaylı

Problem 1 OABC 380 mm statik AISI MPa 25 mm Problem 2 F=22000 N Problem 3 F=1000 N Problem 4 F=10 kn 70 MPa Makine Elemanları Problemleri -

Problem 1 OABC 380 mm statik AISI MPa 25 mm Problem 2 F=22000 N Problem 3 F=1000 N Problem 4 F=10 kn 70 MPa Makine Elemanları Problemleri - Problem 1 Şekildeki OABC ankastre çubuğu 380 mm uzunluğundaki bir kola statik olarak uygulan F kuvveti ile zorlanmaktadır. Çubuk AISI 1035 çeliğinden imal edilmiştir ve sünek olan malzemenin akma mukavemeti

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-2 2. ZİNCİR DİŞLİ ÇARKLAR

ÖĞRENME FAALİYETİ-2 2. ZİNCİR DİŞLİ ÇARKLAR ÖĞRENME FAALİYETİ -2 AMAÇ TS ISO Standart çielgelerinde, incir dişli çark ile ilgili hesaplamaları yapabilecek, elde edilen verilere göre yapım resmini çiebileceksini. ARAŞTIRMA İmal edilmiş ve yapım resimleri

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ MEKANİZMA TEKNİĞİ-4 Ankara 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

Sektöre ÖzgüRedüktörler - 1

Sektöre ÖzgüRedüktörler - 1 Sektöre ÖzgüRedüktörler - 1 Yılmaz Redüktörün standart üretim yelpazesinin içerisinde genel kullanım amaçlı üretilen redüktörlerin dışında sektöre özgü imal edilmiş özel redüktörlerde bulunmaktadır. Bu

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ

DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Prof. Dr. Akgün ALSARAN Arş. Gör İlyas HACISALİHOĞLU Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Dişli Çarklar Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular:

Detaylı

Yuvarlanmalı Yataklar- Rulmanlar. Bir rulman iç bilezik, dış bilezik, yuvarlanma elemanları ve kafesten oluşan bir sistemdir.

Yuvarlanmalı Yataklar- Rulmanlar. Bir rulman iç bilezik, dış bilezik, yuvarlanma elemanları ve kafesten oluşan bir sistemdir. YATAKLAR Yataklar Genellikle milleri veya aksları destekleyen yataklar, kaymalı ve yuvarlanmalı (rulman) olmak üzere iki gruba ayrılır. Kaymalı yataklarda yüzeyler arasında kayma, rulmanlarda ise yüzeyler

Detaylı

Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması

Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması Hidrolik Fren Sistemi Sürtünmeli Frenler Doğrudan doğruya

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

MAKİNA ELEMANLARI I-1 2013-2014 GÜZ DÖNEMİ. Dr. Yavuz SOYDAN soydan@sakarya.edu.tr 264-2955853 (kat 4 / 7352) www.soydan.info

MAKİNA ELEMANLARI I-1 2013-2014 GÜZ DÖNEMİ. Dr. Yavuz SOYDAN soydan@sakarya.edu.tr 264-2955853 (kat 4 / 7352) www.soydan.info MAKİNA ELEMANLARI I-1 2013-2014 GÜZ DÖNEMİ Dr. Yavuz SOYDAN soydan@sakarya.edu.tr 264-2955853 (kat 4 / 7352) www.soydan.info 1. HAFTA GENEL BİLGİ 1. Ders tanıtımı ve değerlendirme 2. Teknik sistemler ve

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR II: HESAPLAMA

DİŞLİ ÇARKLAR II: HESAPLAMA DİŞLİ ÇARLAR II: HESAPLAMA Prof. Dr. İrfan AYMAZ Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Dişli Çark uvvetleri Diş Dibi Gerilmeleri

Detaylı

Çözüm, istikrar, güven...

Çözüm, istikrar, güven... Sızdırmazlık Elemanları Güç Aktarma Elemanları Mobilya ve Sanayi Tekerleri Rulmanlar Pompa ve Pompa Yedek Parçaları Bağlantı Elemanları Mühendislik Hizmetleri Teknik Servis Hizmetleri Çözüm, istikrar,

Detaylı

T.C MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ

T.C MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ T.C MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ MEKANİZMA TEKNİĞİ 1 ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

Cıvata-somun bağlantıları

Cıvata-somun bağlantıları Cıvata-somun bağlantıları 11/30/2014 İçerik Vida geometrik büyüklükleri Standart vidalar Vida boyutları Cıvata-somun bağlantı şekilleri Cıvata-somun imalatı Cıvata-somun hesabı Cıvataların mukavemet hesabı

Detaylı

ÜÇ ÇUBUK MEKANİZMASI

ÜÇ ÇUBUK MEKANİZMASI ÜÇ ÇUBUK MEKNİZMSI o l min l, lmaks B l,, B o Doç. Dr. Cihan DEMİR Yıldız Teknik Üniversitesi Dört çubuk mekanizmalarının uygulama alanı çok geniş olmasına rağmen bu uygulamalar üç değişik gurupta toplanabilir.

Detaylı

14. ÜNİTE BASİT MAKİNALAR

14. ÜNİTE BASİT MAKİNALAR 14. ÜNİTE BASİT MAKİNALAR KONULAR 1. BASİT MAKİNALAR VE ÇEŞİTLERİ 2. Kaldıraçlar 3. Makaralar 4. Sabit Makara 5. Hareketli Makaralar 6. Palangalar 7. Kasnaklar 8. Dişliler 9. Dönme Eksenleri Farklı Olan

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Hesaplamalar ve seçim Rulmanlar

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Hesaplamalar ve seçim Rulmanlar Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Hesaplamalar ve seçim Rulmanlar İçerik Giriş Dinamik yük sayısı Eşdeğer yük Ömür Rulman katalogları Konstrüksiyon ilkeleri Örnekler 2 Giriş www.tanrulman.com.tr

Detaylı

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Cıvata ve somun-flipped classroom Bağlama Elemanları

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Cıvata ve somun-flipped classroom Bağlama Elemanları Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN Cıvata ve somun-flipped classroom Bağlama Elemanları İçerik Giriş Vida Vida çeşitleri Cıvata-somun Hesaplamalar Örnekler 2 Giriş 3 Vida Eğik bir doğrunun bir

Detaylı