Prof Dr Candan Gürses İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Klinik Nörofizyoloji Bilim Dalı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Prof Dr Candan Gürses İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Klinik Nörofizyoloji Bilim Dalı"

Transkript

1 Prof Dr Candan Gürses İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Klinik Nörofizyoloji Bilim Dalı

2 Hypnos ve Thanatos ikiz kardeş Hypnos uyku tanrısı Thanatos ölüm tanrısı

3 Yunan mitolojisi - uyku ile ölümün aynı Hypnos karanlık vadilerde yaşar, güneş olmayan yerlerdir Morpheus, Phobetor ve Phantasos isimli üç oğlu vardı. Morpheus (morfin) insanların rüya görmesini sağlar Phobetor kabuslardan sorumlu Phantasos fantastik rüyalardan sorumlu

4 Çok karmaşık Hala anlaşılmamış noktaların bulunduğu Yüksek düzeyde Aktif Farklı nöronların dahil olduğu bir sistem Amacı bilinmeyen Gerekli mi? EVET

5 UYKU; çevreyle iletişimin geçici, kısmi ve periodik olarak kaybolması değişik şiddette uyaranlarla geri döndürülebilir Ayırıcı tanı: koma, anestezi 1834 yılında R MacNish uyku uyanıklık ile ölüm arasında bir durum Uyku konusunda???????

6 Santral sinir sisteminin, hemodinamik, ventilatör ve metabolik parametrelerin dinamik dalgalanmalar gösterdiği aktif fizyolojik bir durumdur. UYANIK UYKU UYKU REM NREM

7 Benzerlikleri Postür Uyaranlara yanıtsızlık Geri dönebilirlik Azalmış motor aktivite Farklılıkları Beyin kan akımı Glukoz kullanımı Nörotransmitterler Talamik fonksiyonlar

8 NREM Nöronal aktivite düşük Beyin metabolizması azalmış Sempatik aktivite azalmış Parasempatik aktivite artmış Kalp hızı TA azalmış Pupiller miyotik Kas tonusu ve refleksler korunmuş REM Uyanıklık benzeri EEG Post LGN ve oksipital korteks aktif PGO pontogenikülooksipital dalgalar Nöral aktivite yüksek Göz, orta kulak ve diafram kasları dışındaki çizgili kaslarda atoni Erkeklerde penil kadınlarda klitoral uyarım

9 Yaşam 3 evreden oluşur Uyanıklık, REM uyku ve NonREM uyku (1953) Her evrenin kendine özgü özellikleri var, ancak bu fonksiyonları yapan spesifik bir alan yoktur. Uyanıklık beyinsapında ARAS REM Pons Talamus osilatuar relay (duyusal uyarana geçiş var) Non REM medulla ve bazal önbeyin Talamus---relay osilatuar (duyusal uyarana geçiş yok) evre 1 evre 2 evre 3 Normal uyku süresi 4-10 saat

10 1937 Loomis NREM (non-rapid eye movement) 1953 Aserinksy ve Kleitman REM 1968 Rechtschaffen ve Kales EEG, EMG, EOG standard Uyku evrelemesi yapan kişiler Uyanıklık ---- uyku Uyku REM-----NREM NREM Evre 1 hafif uyku Evre 2 hafif uyku Evre 3 derin uyku (slow-wave sleep SWS)

11 Normal yetişkin NREM ile uykuya başlar Uykunun son saatlerinde REM uykusu daha fazladır Uyku siklusu 90 dakikadır (80-110) Gece boyunca 5-7 uyku siklusu olur İlk REM uykusu uykuya girdikten dakika sonradır Yenidoğan döneminde REM uykunun %50 sini içerir 2 yaş civarında %20-25 e düşer Uyku patterni yaşa göre çok değişir Yenidoğan 16 saat uyur, 1 yaşında 12 saat Erişkinde saat Normal insan 4-10 saat uyur (<4 ve >10saatin üzerinde ise patolojiktir)

12 YAŞA GÖRE UYKU VE UYANIKLIK SÜRELERİ:

13 Uyku alışkanlıkları- gereksinimi İki tip uyku alışkanlığı tanımlı Gece tipi Sabah tipi Uyku gereksinimi Erişkinde saat Normalde 4-10 saat Uyku süresinin artışı ile etkinliği azalmakta Yavaş uyku azalması NREM II süresinin azalması

14 YAŞA GÖRE UYKU EVRELERİ

15 Uyanıklık: EEG bulgusu olmadan değerlendirilmesi zordur Hemisfer arka yarılarında 8-13 Hz dalgaların olması : alfa ritmi İki yaşından itibaren temel aktivitenin oluşması gerekli Hemisferler arasında >1Hz frekans var ise patolojik Hemisferler arasında %50 den fazla amplitüd farkı varsa patolojik Delta: Hz Teta: 4-7 Hz Alfa: 8-12 Hz Beta: Hz Gamma: > 35 (35-70) Hz

16

17 Fp1-F3 F3-C3 C3-P3 P3-O1 Fp2-F4 F4-C4 C4-P4 P4-O2 Fp1-F7 F7-T3 T3-T5 T5-O1 Fp2-F8 F8-T4 T4-T6 T6-O2

18 NREM Evre 1: Drowsiness uykuya geçiş dönemi Göz hareketleri giderek yavaşlar (yavaş göz hareketi <0.5Hz ) Alfa ritmi kaybolur Frontosantral bölgelerde belirgin teta ritmi görülür Kas ve hareket artefaktı giderek azalır Santral bölgelerde Verteks keskin dalga(+) Verteks keskin dalga bilateral simetrik ve senkron olmalı POST (positive occipital sharp transients) düşük amplitüdlü üçgen şekilli dalgalar, simetrik olmayabilir Tek dalga ile uykunun başlangıcı söylenemez

19 Non REM evre 1 uyku POST Alfa yok, yavaş göz hareketi var Uykunun %1-4

20 Non REM evre 2 uyku Uykunun %45-50 Uyku iğcikleri, verteks keskin dalgaları, K Kompleksi

21 Non REM evre 2 uyku Uykunun %45-50 Uyku iğcikleri, verteks keskin dalgaları, K Kompleksi

22 Non REM evre 2 uyku Uykunun %45-50 Uyku iğcikleri, verteks keskin dalgaları, K Kompleksi

23 Non REM evre 2-3 K Kompleksi

24 Non REM evre 3 Uykunun %20-25 Yavaş dalga (1-4 Hz Delta dalga)

25 REM uykusu (REM: rapid eye movement) NonREM evre 1 benzer Hızlı göz küresi hareketi vardır. ATONİ Uykunun %20-25 Rüyaların %80-90 REMde görülür

26 REM hızlı göz hareketleri

27 REM sawtooth dalgaları

28

29 Yaşa göre uyku karakteristiği: çocuk erişkin yaşlı Top uyku süresi saat NREM Evre Evre2 % Evre3 (SWS) REM % REM: NREM 50:50 20:80 20:80 Uyku siklusu 50-60dk

30 Çocuk ve gençlerde yavaş uyku maksimaldir İlk siklusta bu yaş grubunu uyandırmak neredeyse İMKANSIZDIR Yaşla birlikte uyku süresi kısalır Gece uyanmaları artar Kortikal sinaptik yoğunluğun kaybı ile orantılıdır 60 yaş üzeri ve erkeklerde daha sık Yaşlıda uyanmanın diğer nedenleri (yaşla artan hastalıklar nedeniyle) 1-uykuyla ilişkili solunum bozuklukları 2-periodik bacak hareketleri (RLS,PLM) REM uykusu sağlıklı yaşlıda mutlak % korunur REM uykusu entellektüel fonksiyonlar ile korelasyon gösterir

31 Memeliler: İnsan ve primatlar (şempanze, rhesus, maymun) dışındakilerde NREM aynı ancak insandaki 3 evreyi kesin ayırmak zor Uyku siklusuna bakılınca sıçanlarda 12 dakika, kedilerde 28 dakika İnsanlar gün içinde genellikle monofazik uyurlar Birçok memelide polifazik uyuma vardır (gün içi kısa kestirmeler gibi) Deniz memelileri tek hemisfer uykusu uyurlar bir hemisfer uykuda, diğeri uyanık (sadece NREM) Yüzebilir, ancak bir göz açık,diğeri kapalı

32 Kuşlar: NREM REM REM süresi 1/3 daha kısa, tek hemisfer uyuma(+) Sürüngenler: Hareketlerinde durma, kas tonusu azalması,uyarana cevap azlığı EEG dalgaların yavaşlaması ve amplitüd artması Diken deşarjlar yavaş uykunun komponenti (+) İki hemisfer uyuma (+) tek hemisfer uyuma (+) Balık ve kurbağalar: Çok az çalışma var EEGde frekans uykuda e düşer (kurbağa) ten a düşer (altın balık) Böcekler: Drosophila 12 saat uyku-12saat uyanık, EEG uyumlu Genomu bilinen bir canlı*

33 Uykunun ne işe yaradığı henüz iyi bilmiyoruz Enerji tasarrufu mu? Metabolik hızı yavaşlatmak! (ör. kış uykusu) Bellek yenilenmesi! kompleks uyaranların (işitsel, görsel, duyusal) bilgi olarak beyinde işlenmesi için gerekli NREM(+) bu aktiviteler için en güçlü aday

34 Ensefalitis letarjika 1900 von Economo Endemik ensefalit (uzamış insomnia---aşırı uyuma-----koma) Otopsilerde insomnia (+)---anterior hipotalamus VL preoptik nuk Aşırı uyuma (+)----posterior hipotalamus lezyon HİPOTALAMUS* Uyanıklık merkezi ARAS* (asendan retiküler aktive edici sistem) Tuberomamiller nukleus* Suprakiazmatik nukleus* 24 saatlik siklustan sorumlu BİLİNEN yapılar

35 Uykuyu kontrol eden 2 mekanizma: Homeostatik------Sirkadyen 1-Homeostatik mekanizma: Uyku süresi, yoğunluğu, kişiye ait uyku uyanıklık öyküsü Uyku yoksunluğu sonrası rebound etki 2-Sirkadyen mekanizma: Hipotalamusta SCN nukluesa lokalizedir İÇ SAATİMİZ Uyku-uyanıklılık regülasyonu VLPO Nöroendokrin hücreler----- oreksin, kortikotropin RH, TRH Gonadotropin RH, Otonomik hücreler (spinal, beyinsapı) SCN; melatonin, vücut sıcaklığı direkt etkilenir

36 Sirkadyen ritm: Biyolojik saat (Biyokimyasal+ fizyolojik + davranışsal) Hipotalamustaki suprakiazmatik nukleus (SCN)* İnternal ve eksternal uyaranların dengesi SCN günboyu uyanıklığı arttırır, sonra (22:00-06:00) azalır SCN saat için dış ortam senkronizasyonu gerekli (karanlık-aydınlık özellikle memelilerde)

37 SCN ventral kısmı fotik (ışık) uyaran nörokimyasal cevap(+) SCN dorsal (-) Işığın etkisi ile SCN deki nöronların ateşlemesi değişiyor Retinal ganglion------retinotalamik trakt scn (Glutamat) Fotik uyaran (Nöropeptid Y, monoaminler, GABA, Ach) Beyinsapı raphe nukleus -----genikulat-hipotalamik trakt-----scn (serotonin) Nöropeptid Y Nonfotik uyaran

38 Zeitgebers (dış çevredeki ritmik değişiklikler) Ritm 24 saat olmalı ne ne Karanlık-aydınlık Sosyal ilişki Günün hangi saatinde olduğunu bilmek Yemek zamanı Uyku-uyanıklık şeması Vücut derecesi Retinaya gelen ışık önemli Denekler 15 gün (gece-gündüz bilmeden) yaşamışlar Bazı gün çok yüksek ışık, bazen (-) faz kayması olmuş IŞIK (-) ise ısı diğer adaptasyon ölçüsü

39 Sirkadyen ritm----- nöroendokrin sistem Sirkadyen ritm hormonların ısı salınmına bağımlıdır(homeostaz) Yemek yeme Postürdeğişikliği Fiziksel aktivite derecesi Hormonal salınımı etkiler *kortizol sabah saat 7-8 arasında peak yapar, gece yarısı en düşük *büyüme hormonu, uyumaya başlayınca artar (çocuklarda) Yaşla birlikte yavaş uyku (delta dalgalarının) azalması ile düzeyi düşer *prolaktin öğlen en düşük düzeydedir, uykuya giriş ile artar *tirotropin gece yükselir uykuya girdikten sonra peak yapar Yaşlı kişi----sosyal aktivitesi, fiziksel aktivitesi, gün ışığına maruz

40 Diürnal ritmde Sabah uyanmadan önce kortizol seviyesi yükseliyor, sempatik otonomik aktive oluyor------vücut ısısı artıyor, Uyku---uyanıklık Gece olmadan önce* melatonin sekresyonu artıyor, vücut ısısı düşüyor Uyanıklık----uyku Fotik uyaran Nonfotik uyaran *beslenme *vücut ısısı *aktivite-uyanıklılık (şift, ilaç) *sosyal çevre (lab?)

41 Tuberomamiller nukleus: Antihistaminiklerin uyku yapıcı etkisi(+) 1984 kadar beyinde histaminerjik nöronlar bilinmiyordu Histaminerjik nöronlar tüm SSS projekte olur Serebral korteks, amigdala, substansiya nigra (en yoğun innerv) Özellikle pacemaker gibi uyanıklıkta ateşleme işini (+) NREM de çok az salınım olur

42 Pineal bez: Üçüncü ventrikülün posterodorsalinde, endokrin bir bez Melatonin salgılar (visüel uyaranlara göre) fluktuasyon gösterir Retinaya ışık düşmesi melatonini inhibe eder Retina ganglion hücresi---melanopsin----sempatik yol----pineal Bazı görmeyenlerde melatonin supresedir, rod-kon hücrelerden bağımsızdır Pineali alınmış hayvanlarda melatonin salınımı kayboluyor Sıçanlarda pineal olmasa da aydınlık-karanlık hızlı adapte oluyorlar İnsanlarda pineali alınmış kişi sayısı çok nadir!!!

43 Narkolepsi Prevalansı 1/2000 HLA DR2/DQ1 (%90) Uyku süresi normal kişilerden çok DEĞİL. REM ile başlaması ve bitmesi Hipokretin salgılanır (OREXİN) Hipotalamus ---hipo Sekretin ----kretin BOS incelemesinde veya yok Semptomları: Gün içi aşırı uyku atakları Katapleksi Hipnogojik (uykuya dalarken) Hipnopompik (uykudan uyanırken) olan hallüsinasyonlar Uyku paralizisi Otomatik davranışlar (kısmi amnezi)

44 Hipokretin (orexin) salgılayan hücreler lateral hipotalamusta bulunuyor Uyanıklık ve REM uykusunun kontrolu için önemli Hipokretin nöronları NREM de inaktif hale gelir Hipokretin 1 ve 2 olarak iki peptiddir İki tane de reseptör vardır hipokretin reseptör 1-2 Hipokretin 1 iki reseptör üzerinde etkili iken Hipokretin 2 sadece hipokretin 2 reseptöre etkilidir Lokus seruleus H1R eksprese olur Tuberomamillari nöronlar, önbeyin, mezopontin dopaminerjik alanlarda H2R eksprese olur Dorsal raphe nukleusu H1R ve H2R eksprese olurlar

45 Hipokretin eksikliği: 1-hücrelerin hasara uğraması (dejenerasyon, otoimmün) 2-hipokretin fonksiyonedeğil 3-hipokretin reseptörlerin yokluğu veya azlığı REM atoni ---- Katapleksi Loc ser akt. (-) (-) Dor raphe akt (-) (+) Emosyonel tet. (-) (+) Pontin retiküler form effektör nöronları (+) (-) H refleks kaybı, kataplekside (+) Öykü, Nörolojik Muayene, Görüntüleme (BT,MRG) VE

46 Polisomnografi bulguları: Uyku latans süresi kısa (<10 dk) REM latansı süresi kısa (<20 dk) Artmış uyanıklık dönemleri Azalmış uyku kalitesi Artmış Evre 1 NREM Azalmış Evre 3-4 NREM PLM MULT: multipl uyku latans testi: Ort uyku latans süresi (<5dk) 5 uyku başlangıcının 2- fazlasının REM ile başlaması BOS hipokrtin seviyesi Narkolepsi+Katapleksi %90-95 yok- düşük Narkolepsi +K(-) normal Başka uyku bozuklukları: PLM OUA REM uyku davranış bozukluğu

47 TEDAVİ: ARAS dopaminerjik sistemin aktive edilmesi Amfetamin, metamfetamin, metilfenidat, pemolin, mazindol Modafinil alfa-1 adrenerjik stimulan (KÖTÜYE KULLANILABİLİR İLAÇLAR) ÖRNEK OLGU: 40 yaşında K, sağ elli 5 yıldır giderek artan gün içi aşırı uyku atakları Dişçi koltuğunda kanal tedavisi yapılırken uyuduğu söyleniyor 10 yaşında uyku paralizisi başlamış 30 yaşında hipnogojik hallüsinasyon + Son 3 yıldır katapleksi+ Toplam 7.5 saat uyuyor, bardak kahve içmesine karşın uyuyor NM: normal Kranial MR: normal PSG:+, MULT 2.5dakika, 5 uykuya Dalmanın 3 ü REM Reküren hipersomni: Kleine-Levin sendromu Menstruasyona bağlı hipersomni

48 Parasomnia: Uyku-uyanıklık geçiş bozuklukları Ritmik hareket bozukluğu Nokturnal bacak krampları Uykuda konuşma Uykuda sıçrama Uyanma boz Konfüzyonel uyanma Gece terörü ve uykuda yürüme REM ait parasomnia Gece kabusu REM uyku davranış boz Uyku paralizisi REM de sinüs arresti Penil ereksiyon (fizyolojik) Bozulmuş penil ereksiyon Ağrılı ereksiyon Diğer parasomnia

49 Uyku-uyanıklık geçiş bozuklukları -Ritmik hareket bozukluğu Jactacio capitis nocturna (başı vurma) dakika----saatler %67 Normal çocuklar, 9ay-10 yaş görülme yaşı Mental retarde veya otizmi olanlarda uzun sürer -Nokturnal bacak krampları Baldırda, 30 dk süren kramplar Su-elektrolit boz, homeostaz, ilaçlar diüretik, laksatif, fenotiazin -Uykuda konuşma (somniloquy) Kısa anlamsız, nadir uzun ve kişi öfkeli olabilir, diğer parasomnilerle(+) -Uykuda sıçrama -Uyanma bozukluğu Çocuklukta sık, NREM yavaş uykuda görülür, pubertede kaybolur Dış uyaranlara cevapsız, stereotipik değildir (epilepsi ayırıcı tanıda!!) -Konfüzyonel uyanma Gecenin ilk yarısı derin uykudan uyanınca olur, anlama zor, verilen emirlere yavaş reaksiyon (+), 5-45 dakika sürebilir -Gece terörü ve uykuda yürüme %3 çocuklar,%1 erişkin Otonomik bulgu(taşikardi, taşipne,terleme, midriyazis), dezoriente, konfüzyonel uyanma, EEG NREM evre 4 bulgular Uykuda yürüme, %15 çocuklar, %4-10 erişkin, nadir düşerler, dakika, Lityum, olanzapin, zolpidem ve antikolinerjikler (+), İkisinde de amnezi

50 REM ait parasomnia -Gece kabusu (nightmares) REM uykusundan, rüyadan uyanır, uykunun ikinci yarısında sık, gördüklerini hatırlar -REM uyku davranış boz E>K, >50yaş, nörodejeneratif hastalıklar (Parkinson,LewyBD, multi-sistem atrofi) --- dopaminerjik striatal disfonksiyon? Tetikleyici: inme, demans, SAK, Guillian-Barre -Uyku paralizisi -REM de sinüs arresti 9 sn kadar süren asistol, gece ani ölüm 38,000 ve %40 AFibrilasyon(+) -Penil ereksiyon (fizyolojik) -Bozulmuş penil ereksiyon Alkol, sigara, DM, KOAH, HT, Narkolepsi, Omurilik hasarı, böbrek yet -Ağrılı ereksiyon Orta-yaşlı sık, anksiete ve stres ile ilişkili

51 Diğer parasomnia -Uykuda diş gıcırdatma (bruxism) -Uykuda idrar kaçırma (Enüresis nokturna) -Nokturnal paroksismal distoni? -Ani beklenmedik gece ölüm sendromu Genç Asyalı erişkinlerde sık Otopsi? -Süt çocuğu uyku apnesi -Ani sütçocuğu ölüm sendromu -Horlama (ObsUykuA)

52 Parasomnia: REM fenomeni -normal (kabus, hipnogojik-hipnopompik hallüsinasyonlar) -anormal REM uyku davranış bozukluğu uykuya bağlı ağrılı ereksiyon REM uyku davranış bozukluğu Örnek olgu: 65 y E sağ elli, yıldır +, canlı rüyalar görünce eşine tekme yumruk atma Rüya sırasında hayvanlar tarafından kovalanma sırasında kalkıp mobilyalara vurma, camdan atlama girişimi Aile öyküsü 74 y ablası aynı şikayet NM: normal PSG: REM kas tonusu kaybı yok Tedavi: Clonazepam 1mg

53 Spesifik bozukluklar: Gecikmiş uyku fazı sendromu: Uykuya girmekte zorluk (01:00-03:00) Normal uyur Sabah geç kalkar Melatonin peak değeri ve vücut ısısı minimum olduğu saatler sabahın geç saatleri İlerlemiş uyku fazı sendromu: Erken uyurlar Sabah erken uyanırlar (<03:00) Melatonin peak değeri ve vücut ısısı minimum olduğu saatler gecenin ilk saatleri Non 24 saat uyku fazı sendromu: Uykuya geçiş veya uyanma sırasında faz kayar Hipersomni- insomnia

54 Jetlag Zaman dilimlerini transmeridyen geçmek Her zaman değişimine iç saatimizin tekrar ayarlanması gerekli *uykuya geçiş ve idamesi zor *güniçi uyuklama *dikkat-performans düşer *GİS şikayetler *psikosomatik şikayetler Şift çalışma(vardiya) Erken işe gitme, gece işte, geçici gündüz gece çalışma Yorgunluk, uyku, GİS şikayetler Mevsimsel Affekt bozuklukları: Sonbahar ve kışın şikayetler başlar- ilkbaharda spontan düzelir Tekrarlayıcı depresyon atakları+ hipersomni

55 Melatonin: sirkadyen ritm marker, potansiyel ilaç 1959 izole edildi Serotonininden sentez ediliyor Yağda çözündüğü için birçok membranı geçebiliyor Yarılanma ömrü dakika Pineal bez primer salındığı yer Noradrenalin pinealositleri---melatonin üretimi için uyarır Alacakaranlık olmaya başladığında melatonin salınmaya başlar Karanlıkta peak seviyeye ulaşır Vücut bazal ısıda en alt seviyeye iner Işık tekrar görüldüğünde melatoninin seviyesi giderek düşer Fizyolojik doz mg Uykunun başlaması için hızlı salınan formu Uykunun devamı için yavaş salınan formu Uyku mg

56 Melatoninin doz aralığının mg kadar değişebileceği belirtiliyor (somnojenik) Uyku problemi olmayan uykuya girişi iyileştiriyor Uyku latansını kısaltıyor (PSG), bu etkisi doz ile ilişkili Vücut ısısı? Melatonin etkisi Melatonini mg, güniçi uykuda yavaş dalga uykusu (NREM3-4) suprese eder Melatonin 5 mg (saat 20:40) subjektif uyku+ uyku latansı azalmış ANCAK Melatonin 1-5mg saat 22:45 yatmadan 15 dk önce ilç verilmiş (ışıklar sönmeden 15dk önce) uyku latansı azalmamış

57 Çift kör randomize yapılmış bir çalışmada 3 hafta boyunca yatmadan 1 saat önce 2.5 mg alınan melatonin uyku süresini ve uyku yeterliliğini artırdığı bulunmuş Melatonin kesilse bile etkisi günler-haftalar sürebiliyor REM uzatıyor, NREM3-4 etkisi yok Yaşlı kişilerde melatonin seviyesi düşük Uykusuzluğu olan yaşlılarda melatonin seviyesinin uykusuz gençlere göre belirgin düşük bulunmuş

58 Aşırı uyumanın en önemli sebepleri: 1- uyku apnesi 2-narkolepsi 3-idyopatik hipersomni Apne: Havayolunun en az 10 saniye kadar akışının durmasıdır Hipopne: Torakoabdominal hareketin %30 azalması VEYA en az %4 oksijen desatürasyonu olması Respiratuar bozukluk indeksine göre: RDI 5> normal RDI <15 Hafif uyku apne Orta uyku apne >30 Ağır uyku apne

59 Obstrüktif uyku apne E>K Prevalansı diabet ve astım hastalığı kadar Erişkinlerde, erkeklerde, postmenapozal kadınlarda yaşlılarda, Kilolularda--- (kısa kalın boyun) parafarengial dokular--- (geniş tonsiller, düşük yerl yumuşak damak Küçük farenks, küçük çene, büyük dil) Sistemik HT Pulmoner HT Kor pulmonale Sağ kalp yetmezliği polisitemi Sabah başağrısı ( O2 satürasyonu düşüklüğüne bağlı) Uykusuzluk (Gece apneye bağlı sık sık uyanır) Gün içi uyuklama Lab: Polisomnografi

60 Hava akımı durması

61 Santral Uyku Apne: FİZYOLOJİK OLAN : uyku başlangıcı, yüksek rakımlı yerlere çıkıldığında PATOLOJİK: CO2 cheyne-stokes solunum Shy drager (otonomik boz +) Poliomiyelit Postpolio sendromu Kronik nöromuskuler hastalıklar Lab: Polisomnografi Tedavi altta yatan nedeni tedavi ederek olur

62 Hava akımı durması Göğüs-abdomen hareketi durması

63 Insomnia: 3 haftadan fazla süreli olmalı Akut stres, Akut medikal, jetlag---- insomnia tanısı hatalı olur 1/3 yetişkin 1- fazla epizodları olur Yaşlılarda %25 ve yüksek > 55 yaş kişilerde %67 1-2kez/ hafta --- %8 uyku bozuklukları tanısını alır İnsomnia; sadece uykusuz kalmak değil depresyon, *anksiete, *irritabilite, *konsantrasyon azalması, *bellek problemleri Sosyal ETKİLENİR PRİMER / SEKONDER 1- medikal (nörolojik, kardiak, solunum, endokrin hastalıklar) 2- psikiyatrik (affekt bozukluklar,depresyon, anksiete boz, madde kullanımı) 3- kullandığı ilaçlar (hipnotikler, kafein, nikotin...) 4- diğer uyku bozuklukları ile birlikte (huzursuz bacak send, faz kayması..)

64 Psikiyatrik faktörler İlaçlar alkol Sirkadyen faktörler Medikal ve Nörolojik hastalıklar Psikofizyolojik faktörler insomnia

65 İnsomnia nedenleri: 1- Geçici veya kısa dönem 2- Psikofizyolojik faktörlere bağlı insomnia ( kötü uyku hijyeni, sabah yatakta uzun süreli kalma, aralarda şekerleme, düzensiz uyku saatleri, Uykuya geçişte zorluk) İdyopatik insomnia 3- Psikiyatrik bopzukluklar (psikoz, duygudurum boz, anksiete, panik boz, alkolizm) 4- İlaçlara ve alkole bağlı insomnia Hipnotik, stimulan, alkol bağımlılığı 5- Sirkadyen ritm boz 6- Uykuyla ilişkili insomnia boz PLM, huzursuz bacak, santral uyku apne, obstrüktif uyku apne 7- nörolojik hastalıklar (dejeneratif hastalıklar, demans, parkinsonism) 8- Diğer dahili hastalıklar Fibrozit, gastroözafageal reflü, Kr obs pulmoner hastalık, ağır Kalp yet 9- Duruma bağlı Çevresel nedenler

66 Tedavi: -davranış tedavisi Uyku kısıtlaması (yatakta yattığı süre uyku ile eşit olmalı) Gevşeme teknikleri, anksieteyi azaltmak Kognitif terapi Uyku hijyeni Farmakolojik tedavi: hipnotikler uzun süre verilmemeli Benzodiazepin, sedasyon yapan antidepresanlar

67 Huzursuz bacak sendromu (restless leg syndrome): Bacaklarda hoş olmayan ve rahatsızlık hissi sonrası bacağı oynatma isteği Aktif durumda şikayet yok Aile öyküsü+ (antispasyon özellik) Yıllar içinde semptomlar artabilir Uyku bozukluğu+ Gün içi uyuklama+ NM önemli periferik nöropati, parkinson veya multipl skleroz komorbidite+ Gebelik ilk 3 ayında sık görülür Fe eksikliği anemisi Üremi SKALA: 1-yatakta veya uykuda semptom 2- saat 18:00 sonra 3-saat18:00 önce Tedavi: clonazepam, benzodiazepin, dopamin prekürsörleri, dopamin agonistleri, gabapentin, CBZ Altta yatan neden tedavi edilmeli

68 Örnek olgu: 79 y E sağ elli, 6 yıldır bacaklarında acayip bir his oluşuyor masaj yapınca rahatlıyor 3 yıldır şikayetleri artmış Avcılığa meraklı bir kişi ancak ava gidemiyor çünkü köpeklere yetişemiyor Dengesini kaybediyor, Gittiği Dr Parkinson tanısını koymuş Carbidopa/levodopa 25/100 mg qid vermiş şikayeti biraz azalmış, dopamin agonisti ilavesi ile rahatlamış Periodik Ekstremite hareketi (periodic limb movement) Gece uykuda en çok bacaklarda olan hareketlerdir, kendisi farketmez Huzursuz bacak sendromu ile sıklıkla beraberdir. Her saniyede bir Periodik bacaklar hareket eder Tedavi: carbidopa/l-dopa, bromocriptine, selegiline benzodiazepinler opiatlar

69 Periodic Limb Movement (periodik bacak- ekstremite hareketi) Gece boyunca periodik olan bacak hareketi Kişi rahatsız değil beraber uyuyan kişi UYKUSUZ 5-90 saniyede bir saniye süren hareketler Yüzey EMG elektrotları anterior tibialis üstüne konur Fizyolojik bacak fleksör (başparmağın ektansiyonu) olur Eğer hasta uyanı ise kriterler tekrar belirlenir hareketin süresi 5-10 saniyedir Primer Sekonder Spinal kord hasarı Multipl skleroz Parkinson hastalığı REM Uyku davranış bozukluğu Narkolepsi

70

Beyin Dalgaları-Uyku-Epilepsi

Beyin Dalgaları-Uyku-Epilepsi Beyin Dalgaları-Uyku-Epilepsi Beyin dalgaları-eeg Gözler açıldığında alfa ritminin düşük voltajlı beta ritmiyle yer değiştirmesi Uyanıklık ve uykunun farklı aşamalarında EEG Epilepsinin değişik türlerinde

Detaylı

UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ. Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D.

UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ. Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. Uyku tanımı Uyku Fizyolojisi (uyku evreleri) Sirkadiyen ritim Uyku yoksunluğu İdeal uyku Uyku ile ilgili bazı hastalıklar

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

REM UYKU ĠLĠġKĠLĠ PARASOMNĠLER. Dr Selda KORKMAZ 25-26 Ģubat 2012

REM UYKU ĠLĠġKĠLĠ PARASOMNĠLER. Dr Selda KORKMAZ 25-26 Ģubat 2012 REM UYKU ĠLĠġKĠLĠ PARASOMNĠLER Dr Selda KORKMAZ 25-26 Ģubat 2012 REM uyku iliģkili parasomniler; REM uyku davranıģ bozukluğu Tekrarlayan izole uyku paralizisi Kabus bozukluğu REM UYKU DAVRANIġ BOZUKLUĞU

Detaylı

BİLİNÇ. Doç. Dr.Lütfullah Beşiroğlu

BİLİNÇ. Doç. Dr.Lütfullah Beşiroğlu BİLİNÇ Doç. Dr.Lütfullah Beşiroğlu 1 Tanım Belirli bir anda aktif olan düşünce, duygu, algı ve anıların tümüne olan FARKINDALIK hali. İzlenimlerimiz ve eylemlerimiz üzerinde bilgi sahibi olmak Farkındalık

Detaylı

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU ICSD-2 (International Classification of Sleep Disorders-version 2) 2005 Huzursuz bacaklar sendromu Uykuda periyodik hareket bozukluğu Uykuyla

Detaylı

Çocuklarda Uyku ve İlgili Sorunlar

Çocuklarda Uyku ve İlgili Sorunlar Çocuklarda Uyku ve İlgili Sorunlar Doç. Dr. Osman Sabuncuoğlu Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocukluk ve Uyku elele gider Anne baba ve hekimler

Detaylı

Pediatrik Uyku Evrelemesi Ve Yetişkinle Karşılaştırması

Pediatrik Uyku Evrelemesi Ve Yetişkinle Karşılaştırması Pediatrik Uyku Evrelemesi Ve Yetişkinle Karşılaştırması Doç.Dr.Nalan Kayrak Nöroloji ve Klinik Nörofizyoloji İstanbul Cerrahi Hastanesi Çocuklarda Uyku Yapısı Erişkinlerdekinden Farklıdır REM süresi daha

Detaylı

Uyku Nörofizyolojisi. Dr.İbrahim Öztura DEÜTF Nöroloji AD & DEÜH Uyku bozuklukları ve Epilepsi İzlem Merkezi

Uyku Nörofizyolojisi. Dr.İbrahim Öztura DEÜTF Nöroloji AD & DEÜH Uyku bozuklukları ve Epilepsi İzlem Merkezi Uyku Nörofizyolojisi Dr.İbrahim Öztura DEÜTF Nöroloji AD & DEÜH Uyku bozuklukları ve Epilepsi İzlem Merkezi uyku Kompleks davranışsal bir durum Modern nörolojik bilimlerin en önemli gizemlerinden biri

Detaylı

Uyku skorlama-2 (Temel EEG grafo elemanlar)

Uyku skorlama-2 (Temel EEG grafo elemanlar) Uyku skorlama-2 (Temel EEG grafo elemanlar) Dr. Hikmet YILMAZ XVII. Uyku Tıbbı Hekimliği Sertifikasyon Kursu Uyku Tıbbı Teknisyenliği Sertifikasyon Kursu 26 Şubat-2 Mart 2014 Spice Otel, Belek, Antalya

Detaylı

Uykunun Temel Mekanizmaları ve Uyku Nörofizyolojisi..Dr.Zerrin.Zerrin Pelin Pendik Devlet Hastanesi Uyku Bozuklukları Birimi

Uykunun Temel Mekanizmaları ve Uyku Nörofizyolojisi..Dr.Zerrin.Zerrin Pelin Pendik Devlet Hastanesi Uyku Bozuklukları Birimi Uykunun Temel Mekanizmaları ve Uyku Nörofizyolojisi Doç.Dr.Dr.Zerrin.Zerrin Pelin Pendik Devlet Hastanesi Uyku Bozuklukları Birimi Hipokrat Vasküler reorganizasyon teorisi İç organları sıcak tutabilmek

Detaylı

ICSD3: Parasomniler. Farklar & Yenilikler. Dr. Hikmet YILMAZ CBÜ Nöroloji AD, Manisa

ICSD3: Parasomniler. Farklar & Yenilikler. Dr. Hikmet YILMAZ CBÜ Nöroloji AD, Manisa ICSD3: Parasomniler Farklar & Yenilikler Dr. Hikmet YILMAZ CBÜ Nöroloji AD, Manisa Uyku bozuklukları sınıflaması Ortak bilimsel dil kullanmak Standart tanı ve tedavi yaklaşımları için uygun zemin Hastalık

Detaylı

Uyku Bozuklukları Sınıflaması ve Ayırıcı Tanısı

Uyku Bozuklukları Sınıflaması ve Ayırıcı Tanısı Uykuda Solunum Bozuklukları Dizisi: 10 Uyku Bozuklukları Sınıflaması ve Ayırıcı Tanısı Oğuz KÖKTÜRK* * Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, ANKARA Dizinin daha önceki bölümlerinde

Detaylı

Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım. Dr. Hakan KAYNAK

Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım. Dr. Hakan KAYNAK Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım Dr. Hakan KAYNAK Uykusuzluk Birçok kişi için = Uyku ilacı Uyku hekimi için =??? Kabus 1979 Sınıflaması Diagnostic Classification of Sleep and Arousal Disorders

Detaylı

vardiyalı çalışma ve uyku bozuklukları

vardiyalı çalışma ve uyku bozuklukları vardiyalı çalışma ve uyku bozuklukları Dr.İbrahim Öztura Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Uyku-uyanıklık ritmi Sirkadiyen ve homeostatik süreçlerin etkileşimi sonucu uyku ve

Detaylı

EEG Maturasyonu Ontogenetik Yaklaşım

EEG Maturasyonu Ontogenetik Yaklaşım EEG Maturasyonu Ontogenetik Yaklaşım Dr.Ayşe SERDAROĞLU GÜTF Çocuk Nöroloji 13.Çocuk Nöroloji Kongresi, 24-27 Mayıs 2011, Kapadokya EEG Maturasyonu İki temel kriter -Uyku/uyanıklık düzeyi -Konsepsiyonel

Detaylı

Dr.İbrahim Öztura Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı Nörofizyoloji Bilim Dalı & DEÜHastanesi Epilepsi ve Uyku Merkezi

Dr.İbrahim Öztura Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı Nörofizyoloji Bilim Dalı & DEÜHastanesi Epilepsi ve Uyku Merkezi Dr.İbrahim Öztura Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı Nörofizyoloji Bilim Dalı & DEÜHastanesi Epilepsi ve Uyku Merkezi Kompleks davranışsal bir durum olarak modern nörolojik

Detaylı

Aripiprazole Bağlı NREM Parasomni Olgusu

Aripiprazole Bağlı NREM Parasomni Olgusu Aripiprazole Bağlı NREM Parasomni Olgusu D O K U Z E Y L Ü L Ü N I V E R S I T E S I N Ö R O L O J I A N A B I L I M D A L ı ( D a m l a Ç e l i k, Ö z l e m A k d o ğ a n, N u r h a k D e m i r, U l u

Detaylı

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 20082010 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞU VE UYKU Hypnos (Uyku Tanrısı) Nyks (Gece Tanrısı) Hypnos (uyku tanrısı) ve Thanatos (ölüm tanrısı) Morpheus

Detaylı

PARASOMNİ. Prof.Dr.E.Esra OKUYUCU MKÜ Tıp Fak, Hatay

PARASOMNİ. Prof.Dr.E.Esra OKUYUCU MKÜ Tıp Fak, Hatay PARASOMNİ Prof.Dr.E.Esra OKUYUCU MKÜ Tıp Fak, Hatay Sunum Plan: Giriş REM/nREM Nedenler Tedavi Parasomniler Uyku, kısmi uyanıklık ya da uykuya geçiş sırasında yapılan anormal hareket ve davranışlardır

Detaylı

Dr. Nergiz HÜSEYİNOĞLU Kafkas Üniversitesi Nöröloji AD Uyku bozuklukları Birimi

Dr. Nergiz HÜSEYİNOĞLU Kafkas Üniversitesi Nöröloji AD Uyku bozuklukları Birimi Dr. Nergiz HÜSEYİNOĞLU Kafkas Üniversitesi Nöröloji AD Uyku bozuklukları Birimi American Academy of Sleep Medicine (AASM) 2007 N1, N2, N3 ve R evresinde EEG derivasyonlarında ani başlangıçlı, alfa, teta

Detaylı

Narkolepsi..Dr.Zerrin.Zerrin Pelin Pendik Devlet Hastanesi Uyku Bozuklukları Birimi

Narkolepsi..Dr.Zerrin.Zerrin Pelin Pendik Devlet Hastanesi Uyku Bozuklukları Birimi Narkolepsi Doç.Dr.Dr.Zerrin.Zerrin Pelin Pendik Devlet Hastanesi Uyku Bozuklukları Birimi Klasik Tanım Gündüz z aşıa şırı uykululuk Katapleksi Uyku paralizisi Hipnogojik halüsinasyonlar Genişletilmi letilmiş

Detaylı

Nurhak Demir İbrahim Öztura Barış Baklan Dokuz Eylül Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Klinik Nörofizyoloji Bilim Dalı

Nurhak Demir İbrahim Öztura Barış Baklan Dokuz Eylül Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Klinik Nörofizyoloji Bilim Dalı Nurhak Demir İbrahim Öztura Barış Baklan Dokuz Eylül Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Klinik Nörofizyoloji Bilim Dalı 53 yaş, erkek, lise mezunu, esnaf, evli Yakınma 1: 10 yıldan beri yürürken ayağın

Detaylı

Dr. Kezban Aslan Çukurova Ün. Tıp Fakültesi Nöroloji ABD-Adana

Dr. Kezban Aslan Çukurova Ün. Tıp Fakültesi Nöroloji ABD-Adana Dr. Kezban Aslan Çukurova Ün. Tıp Fakültesi Nöroloji ABD-Adana Hipersomni % 36 uykuluyken araç kullanma % 29 çalışma sırasında uykululuk/ uyku atağı % 20 libido kaybı % 40 ailesel işleri unutma, görevleri

Detaylı

UYKU HASTASINA KLİNİK YAKLAŞIM. Dr.Burcu Oktay Mardin Devlet Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği

UYKU HASTASINA KLİNİK YAKLAŞIM. Dr.Burcu Oktay Mardin Devlet Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği UYKU HASTASINA KLİNİK YAKLAŞIM Dr.Burcu Oktay Mardin Devlet Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği Uyku ile ilişkili yakınmalar genel popülasyonda oldukça yaygındır. 7 kişiden 1 i kronik uyku problemi Uykusuzluk

Detaylı

Doç.Dr. Zerrin Pelin Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Nöroloji Kliniği

Doç.Dr. Zerrin Pelin Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Nöroloji Kliniği Doç.Dr. Zerrin Pelin Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Nöroloji Kliniği Katapleksi ile pozitif narkolepsi Katapleksi negatif narkolepsi Medikal hastalıklara bağlı narkolepsi

Detaylı

Uykunun Evrelendirilmesi ve. Uykunun Evrelendirilmesi Yöntemleri

Uykunun Evrelendirilmesi ve. Uykunun Evrelendirilmesi Yöntemleri Uykunun Evrelendirilmesi ve Uykunun Evrelendirilmesi Yöntemleri Prof. Murat AKSU Uykunun evrelendirilmesi EEG EOG EMG F4- M1 C4-M1 O2-M1 Çene EMG si: Orta hatta Mandibulanın inferior kenarının 1 cm üstü

Detaylı

Uyku Bozukluklarına Bağlı Oluşan Metabolik ve Kronik Hastalıklar. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU

Uyku Bozukluklarına Bağlı Oluşan Metabolik ve Kronik Hastalıklar. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU Uyku Bozukluklarına Bağlı Oluşan Metabolik ve Kronik Hastalıklar Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU OSAS ve kardiyovasküler hastalıklar OSAS ve serebrovasküler hastalıklar OSAS ve hipertansiyon OSAS ve şeker metabolizması

Detaylı

Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi. Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com

Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi. Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com Müracaat eden herkese muayenede uyku durumu sorulmalı İnsomnia (Uykusuzluk)

Detaylı

Siklik Alternan Patern CAP 06.10.2013

Siklik Alternan Patern CAP 06.10.2013 Siklik Alternan Patern CAP 06.10.2013 Prof.Dr.Barış Baklan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Uyku ve Epilepsi İzlem Ünitesi Uyku değişik düzenleyici süreçlerin altında çalışan

Detaylı

METAMFETAMİN KULLANIMININ SONUÇLARI

METAMFETAMİN KULLANIMININ SONUÇLARI METAMFETAMİN KULLANIMININ SONUÇLARI 07.10.2017 Dr. Özgür Deniz DEĞER Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi AMATEM METAMFETAMİN Opiat kullanımından sonra en çok zarar veren maddedir. Bütün dünyada kullanımı

Detaylı

Uyku Apne Sendromunun Kliniği Olgunun Değerlendirilmesi

Uyku Apne Sendromunun Kliniği Olgunun Değerlendirilmesi Uyku Apne Sendromunun Kliniği Olgunun Değerlendirilmesi Dr. Bülent B ÇİFTÇİ Atatürk Göğüs G s Hastalıklar kları ve Göğüs s Cerrahisi Eğitim E ve Araştırma rma Hastanesi, Ankara Uyku Apne Sendromunda Tanı

Detaylı

UYKUNUN FİZYOLOJİSİ VE NÖROBİYOLOJİSİ

UYKUNUN FİZYOLOJİSİ VE NÖROBİYOLOJİSİ UYKUNUN FİZYOLOJİSİ VE NÖROBİYOLOJİSİ Dr. M. Murat DEMET Psikiyatri Profesörü Farmakoloji Bilim Uzmanı Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Salı Manisa Muallim Murat, Mehmet Murat

Detaylı

UYKU EVRELERİNİN SKORLANMASI. Dr. Selda KORKMAZ

UYKU EVRELERİNİN SKORLANMASI. Dr. Selda KORKMAZ UYKU EVRELERİNİN SKORLANMASI Dr. Selda KORKMAZ UYKU EVRELERİ: AASM-2007 a. Evre W b. Evre N1 c. Evre N2 d. Evre N3 e. Evre R EPOKLARIN SKORLANMASI Çalışmanın başlangıcından itibaren 30 saniyelik epoklar

Detaylı

GEBELİK ve DOĞUM SONRASI DÖNEMDE GÖZLENEN UYKU BOZUKLUKLARI

GEBELİK ve DOĞUM SONRASI DÖNEMDE GÖZLENEN UYKU BOZUKLUKLARI GEBELİK ve DOĞUM SONRASI DÖNEMDE GÖZLENEN UYKU BOZUKLUKLARI Doç. Dr. ÇAĞATAY KARŞIDAĞ Acıbadem Altunizade Hastanesi 5 Ekim 2017, Bursa Contergan. İlaç, ilk kez Almanya da 1954 te sentezlendi. 1956 yılında

Detaylı

Uykunun Skorlanması. Prof. Dr. Murat AKSU

Uykunun Skorlanması. Prof. Dr. Murat AKSU Uykunun Skorlanması Prof. Dr. Murat AKSU Evreler: Evre W Evre N1 Evre N2 Evre N3 Evre R Çalışmanın başlangıcından itibaren 30 saniyelik epoklar Her epok= bir evre Bir epokta 2 veya daha fazla uyku evresi

Detaylı

Uyku Nörofizyolojisi. Dr. Hikmet Yılmaz VI. Uludağ Nöroloji Günleri 10-13 Mart 2011 Uludağ-Bursa

Uyku Nörofizyolojisi. Dr. Hikmet Yılmaz VI. Uludağ Nöroloji Günleri 10-13 Mart 2011 Uludağ-Bursa Uyku Nörofizyolojisi Dr. Hikmet Yılmaz VI. Uludağ Nöroloji Günleri 10-13 Mart 2011 Uludağ-Bursa Sunu planı Uyku uyanıklık döngüsü Homeostatik ve sirkadiyen süreçler Vücut ısısı Sirkadiyen ritm genetiği

Detaylı

Prof. Dr. Derya Karadeniz Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı

Prof. Dr. Derya Karadeniz Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Derya Karadeniz Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Rechtschaffen ve Kales kuralları (1968) beta, alfa >%50/epok hızlı göz hareketleri Yüksek kas tonusu teta, alfa,beta hızlı fazik

Detaylı

Dr.İbrahim Öztura. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı

Dr.İbrahim Öztura. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Dr.İbrahim Öztura Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı & Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Uyku Bozuklukları ve Epilepsi İzlem Merkezi Gündüz(asıl) uyanıklık dönemi boyunca ortaya

Detaylı

UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI SINIFLAMA VE TANIMLAR

UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI SINIFLAMA VE TANIMLAR UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI SINIFLAMA VE TANIMLAR Dr. Sibel Özkurt Pamukkale Üniversitesi Tıp T p Fak. Göğüs s Hastalıklar kları Anabilim Dalı Organizmanın çevreyle iletişiminin değişik şiddette uyaranlar

Detaylı

NORMAL UYKU. Doç. Dr. Ahmet URSAVAŞ Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

NORMAL UYKU. Doç. Dr. Ahmet URSAVAŞ Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı NORMAL UYKU Doç. Dr. Ahmet URSAVAŞ Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku nedir? karşı konulmaz cazibe vakit kaybı! dünyanın en güzel, en dinlendirici, en huzurlu anı...

Detaylı

SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder

SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder. Çeşitli duyu organlarından milyonlarca

Detaylı

Gündüz Uykuluğunu Değerlendiren Nesnel Yöntemler

Gündüz Uykuluğunu Değerlendiren Nesnel Yöntemler Gündüz Uykuluğunu Değerlendiren Nesnel Yöntemler ÇOKLU UYKU LATANS TESTİ UYANIKLIĞI SÜRDÜRME TESTİ Dr. Sinan YETKİN 1 Amaç ÇOKLU UYKU LATANS TESTİ (Multiple Sleep Latency Test) Doğrudan uykululuk düzeyi

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OSAS) Prof. Dr. Pınar Çelik

Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OSAS) Prof. Dr. Pınar Çelik Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OSAS) Prof. Dr. Pınar Çelik OSAS Uykuda solunum bozuklukları; basit horlamadan obezitehipoventilasyon sendromuna kadar giden bir dizi hastalık grubundan oluşmaktadır. OSAS

Detaylı

Uyku Bozuklukları. Dursun Karaman, Koray Kara, İbrahim Durukan

Uyku Bozuklukları. Dursun Karaman, Koray Kara, İbrahim Durukan Dursun Karaman, Koray Kara, İbrahim Durukan Giriş İnsan hayatını uyku ve uyanık olarak bir periyodik döngü içerisinde geçirir. Her canlının genetik olarak düzenlenen bir iç saati yani endojen ritmi vardır.

Detaylı

UYKU: Dış uyaranlara karşı bilincin tümden ya da bir bölümünün yittiği, tepki gücünün zayıfladığı ve her türlü etkinliğin büyük ölçüde azaldığı doğal

UYKU: Dış uyaranlara karşı bilincin tümden ya da bir bölümünün yittiği, tepki gücünün zayıfladığı ve her türlü etkinliğin büyük ölçüde azaldığı doğal Uyku Bozuklukları UYKU: Dış uyaranlara karşı bilincin tümden ya da bir bölümünün yittiği, tepki gücünün zayıfladığı ve her türlü etkinliğin büyük ölçüde azaldığı doğal dinlenme durumu. 24 saatlik endojen

Detaylı

PSG Kaydı Sırasında Uyku Evreleri ve Skorlanması. Dr. Yavuz Selim İntepe Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

PSG Kaydı Sırasında Uyku Evreleri ve Skorlanması. Dr. Yavuz Selim İntepe Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı PSG Kaydı Sırasında Uyku Evreleri ve Skorlanması Dr. Yavuz Selim İntepe Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Tanım Polisomnografi (PSG), uyku sırasında nörofizyolojik, kardiyorespiratuar,

Detaylı

Sütün Biyoaktif Bir Hormonu: Melatonin

Sütün Biyoaktif Bir Hormonu: Melatonin Sütün Biyoaktif Bir Hormonu: Melatonin Elif Ayşe Anlı, Asuman Gürsel, Ayşe Gürsoy Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Süt Teknolojisi Bölümü, Ankara MELATONİN Melatonin memelilerin pineal bezi (beyin

Detaylı

ŞUUR. Prof Dr Müfit Uğur

ŞUUR. Prof Dr Müfit Uğur ŞUUR Prof Dr Müfit Uğur Şuurluluk durumunun tarifi Eskiden şuurluluk halinde idrak, emosyonlar ve düşünce üzerinde durulurmuş. Günümüzde uyanık olma,bu uyanıklık sayesinde çevresinde ve kendi bedeni üzerinde

Detaylı

Epilepsi ayırıcı tanısında parasomniler. Dr. Hikmet YILMAZ CBÜ Tıp Fakültesi Nöroloji AD, Manisa

Epilepsi ayırıcı tanısında parasomniler. Dr. Hikmet YILMAZ CBÜ Tıp Fakültesi Nöroloji AD, Manisa Epilepsi ayırıcı tanısında parasomniler Dr. Hikmet YILMAZ CBÜ Tıp Fakültesi Nöroloji AD, Manisa Nokturnal paroksismal olaylar Jeneralize & parsiyel epileptik nöbetler Parasomniler Normal uyku varyantları

Detaylı

Bilinç (Consciousness) Prof.Dr. Güler Bahadır Dr.Nilüfer Alçalar İ. Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı

Bilinç (Consciousness) Prof.Dr. Güler Bahadır Dr.Nilüfer Alçalar İ. Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Bilinç (Consciousness) Prof.Dr. Güler Bahadır Dr.Nilüfer Alçalar İ. Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Amaç Bilinç,bilinç durumları ve bozukluklarını açıklamak 2 Öğrenim Hedefleri Öğrenciler

Detaylı

Motor Nöron ve Kas Hastalıkları. Uzm Dr Pınar Gelener

Motor Nöron ve Kas Hastalıkları. Uzm Dr Pınar Gelener Motor Nöron ve Kas Hastalıkları Uzm Dr Pınar Gelener Genel Bilgiler Vücudun herhangi bir bölümünde kas kuvveti azalması: parezi Tam kaybı (felç) : paralizi / pleji Vücudun yarısını tutarsa (kol+bacak)

Detaylı

Parkinson hastalığında Uyku yapısı Eşlik eden uyku bozuklukları Gündüz uykululuk Bektaş Korkmaz, Gülçin Benbir, Derya Karadeniz

Parkinson hastalığında Uyku yapısı Eşlik eden uyku bozuklukları Gündüz uykululuk Bektaş Korkmaz, Gülçin Benbir, Derya Karadeniz Parkinson hastalığında Uyku yapısı Eşlik eden uyku bozuklukları Gündüz uykululuk Bektaş Korkmaz, Gülçin Benbir, Derya Karadeniz İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Klinik

Detaylı

MSLT ve MWT çekimi. Prof. Dr. Serhan Sevim Mersin Ün. Tıp Fakültesi Nöroloji A. D. 11. Ulusal Uyku Tıbbı Kongresi, 2010, Antalya

MSLT ve MWT çekimi. Prof. Dr. Serhan Sevim Mersin Ün. Tıp Fakültesi Nöroloji A. D. 11. Ulusal Uyku Tıbbı Kongresi, 2010, Antalya MSLT ve MWT çekimi Prof. Dr. Serhan Sevim Mersin Ün. Tıp Fakültesi Nöroloji A. D. 11. Ulusal Uyku Tıbbı Kongresi, 2010, Antalya İçerik Gündüz Uykuluk Nedenleri MSLT (ÇULT) uygulaması ve alanları MWT (UST)

Detaylı

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ...

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... 1 Bilinmesi Gereken Kavramlar... 1 Giriş... 2 Hücrelerin Fonksiyonel Özellikleri... 2 Hücrenin Kimyasal Yapısı... 2 Hücrenin Fiziksel Yapısı... 4 Hücrenin Bileşenleri... 4

Detaylı

UYKU. Üzerinde beni uyutan minder Yavaş yavaş girer ılık bir suya. Hind'e doğru yelken açar gemiler, Bir uyku âleminden doğar dünya...

UYKU. Üzerinde beni uyutan minder Yavaş yavaş girer ılık bir suya. Hind'e doğru yelken açar gemiler, Bir uyku âleminden doğar dünya... UYKU Üzerinde beni uyutan minder Yavaş yavaş girer ılık bir suya. Hind'e doğru yelken açar gemiler, Bir uyku âleminden doğar dünya... Sırça tastan sihirli su içilir, Keskin Sırat koç üstünde geçilir, Açılmayan

Detaylı

Nöroloji alanında güncel gelişmelerin olduğu konularda seminer Nöroloji Uzmanlık Öğrencileri tarafından sunulur.

Nöroloji alanında güncel gelişmelerin olduğu konularda seminer Nöroloji Uzmanlık Öğrencileri tarafından sunulur. NÖR 23 NÖROLOJİ Dr. Ali Kemal ERDEMOĞLU /1 Dr. Ersel DAĞ /2 Dr. Yakup TÜRKEL /3 KOD DERS ADI ÖÜ T P KREDİ AKTS NOR 7001 MAKALE SAATİ Nöroloji alanında yabancı dergilerde güncel gelişmelere yönelik yayınlanan

Detaylı

Uykunun sirkadyen ritmi ve bunun diğer sirkadyen ritmlere etkisi, sirkadyen saat ve uykunun düzenlenmesinde kronobiyolojik modeller

Uykunun sirkadyen ritmi ve bunun diğer sirkadyen ritmlere etkisi, sirkadyen saat ve uykunun düzenlenmesinde kronobiyolojik modeller Uykunun sirkadyen ritmi ve bunun diğer sirkadyen ritmlere etkisi, sirkadyen saat ve uykunun düzenlenmesinde kronobiyolojik modeller Prof. Dr. Serhan Sevim Mersin Ün. Tıp Fakültesi Nöroloji A. D. TUTD sertifikasyon

Detaylı

MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN

MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN YAPISI ve İŞLEVLERİ Dr. Sinan Canan scanan@baskent.edu.tr www.baskent.edu.tr/~scanan www.sinancanan.net Sinir Sistemi

Detaylı

Parasomnilerin epidemiyolojisi, PSG endikasyonları ve parasomnilerde tedavi. 26 Şubat-2 Mart 2014 Spice Otel, Belek, Antalya

Parasomnilerin epidemiyolojisi, PSG endikasyonları ve parasomnilerde tedavi. 26 Şubat-2 Mart 2014 Spice Otel, Belek, Antalya Parasomnilerin epidemiyolojisi, PSG endikasyonları ve parasomnilerde tedavi Dr. Hikmet YILMAZ XVII. Uyku Tıbbı Hekimliği Sertifikasyon Kursu Uyku Tıbbı Teknisyenliği Sertifikasyon Kursu 26 Şubat-2 Mart

Detaylı

Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan

Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan Tanı; Dört tanı kriteri Destekleyici tanı kriterleri Eşlik eden özellikler Bu skala; 10 sorudan oluşmaktadır en fazla 40 puan verilmektedir skor sendromun

Detaylı

ZEHİRLENME VE NÖROLOJİK BAKI DOÇ. DR. YUSUF YÜRÜMEZ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ ATOK-3 İZMİR

ZEHİRLENME VE NÖROLOJİK BAKI DOÇ. DR. YUSUF YÜRÜMEZ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ ATOK-3 İZMİR ZEHİRLENME VE NÖROLOJİK BAKI DOÇ. DR. YUSUF YÜRÜMEZ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ ATOK-3 İZMİR SUNU PLANI Giriş Patofizyoloji Klinik Özet GİRİŞ Sinir sistemi; iletileri alan, analiz eden ve uygun şekilde yanıt

Detaylı

İnsomni/Uykusuzluk. Hamdullah Aydın, 2014

İnsomni/Uykusuzluk. Hamdullah Aydın, 2014 İnsomni/Uykusuzluk Hamdullah Aydın, 2014 Uykusuzluk (iki tanım). Uykusuzluk, uykunun işlevi ve yapısı dikkate alındığında, bireyin yeterli süre ve uygun zaman diliminde uyuyamadığı için dinlenemediği,

Detaylı

Ouas Tedavisinde Yaşlı Hastalara Yaklaşım

Ouas Tedavisinde Yaşlı Hastalara Yaklaşım Ouas Tedavisinde Yaşlı Hastalara Yaklaşım Oya İtil DEÜTF GÖĞÜS HASTALIKLARI AD UYKU BOZUKLUKLARI VE EPİLEPSİ TANI VE TEDAVİ MERKEZİ İZMİR Normal yaşlanma, uyku nörofizyolojisini etkiler. Yaşlılarda uyku

Detaylı

Polisomnografi(PSG) Elektrofizyolojik Temeller

Polisomnografi(PSG) Elektrofizyolojik Temeller Polisomnografi(PSG) Elektrofizyolojik Temeller Dr.İbrahim Öztura Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Nörofizyoloji Bilim Dalı Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Uyku Bozuklukları

Detaylı

UYKU EVRELERİNİN SKORLANMASI. Dr. Emine Argüder

UYKU EVRELERİNİN SKORLANMASI. Dr. Emine Argüder UYKU EVRELERİNİN SKORLANMASI Dr. Emine Argüder Uyku bozukluklarının tanısında altın standart yöntem polisomnografidir. Polisomnografi ile genellikle gece boyunca, eş zamanlı ve devamlı olarak uyku sırasında

Detaylı

Arousal & Kardiyak Skorlama MUSTAFA GAZİAYGÜNEŞ UYKU TEKN.

Arousal & Kardiyak Skorlama MUSTAFA GAZİAYGÜNEŞ UYKU TEKN. Arousal & Kardiyak Skorlama MUSTAFA GAZİAYGÜNEŞ UYKU TEKN. Arousal,uykunun EEG frekansındaki ani değişim ile yüzeyselleşmesidir. Aurosalın Kuralları KURAL 1 EEG frekans değişikliğinin arousal olarak skorlanması

Detaylı

Uyku uyanıklık döngüsü/ sirkadyen ritim Sirkadyen ritim bozuklukları ve tedavisinde parlak ışık Işık aydınlatma ve ölçüler

Uyku uyanıklık döngüsü/ sirkadyen ritim Sirkadyen ritim bozuklukları ve tedavisinde parlak ışık Işık aydınlatma ve ölçüler Dr.Ahmet U Demir Uyku uyanıklık döngüsü/ sirkadyen ritim Sirkadyen ritim bozuklukları ve tedavisinde parlak ışık Işık aydınlatma ve ölçüler Uyku uyanıklık döngüsü/ sirkadyen ritim Sirkadyen ritim bozuklukları

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

Kaliteli Uyku ve Uyku Bozuklukları

Kaliteli Uyku ve Uyku Bozuklukları Osmangazi Tıp Dergisi, 2016;38 (Özel Sayı 1): 29-34 Osmangazi Journal of Medicine, 2016;38 (Special Issue 1): 29-34 Beyin Farkındalığı Özel Sayısı/ Brain Awareness Special Issue DOI: http://dx.doi.org/10.20515/otd.40263

Detaylı

ULUSLARARASI UYKU BOZUKLUKLARI SINIFLAMASI

ULUSLARARASI UYKU BOZUKLUKLARI SINIFLAMASI ULUSLARARASI UYKU BOZUKLUKLARI SINIFLAMASI Diagnostic and Coding Manual, American Academy of Sleep Medicine (AASM) The International Classification of Sleep Disorders (ICSD) ICSD II, 2005 / ICSD III 2014

Detaylı

Tüm Uyku Teknologları Derneği. Uyku laboratuarı Akretidasyon Formu.? Telefon:.? Faks:..? E-posta:.? Web Sayfası:.

Tüm Uyku Teknologları Derneği. Uyku laboratuarı Akretidasyon Formu.? Telefon:.? Faks:..? E-posta:.? Web Sayfası:. Tüm Uyku Teknologları Derneği Uyku laboratuarı Akretidasyon Formu Tarih: A) ÇALIŞANLAR 1. Uyku laboratuarının Adı:? Adres:? Telefon:.? Faks:..? E-posta:.? Web Sayfası:. 2. Uyku laboratuarı Yönetimi:? Uyku

Detaylı

TREMOR FİZYOLOJİSİNE GENEL BAKIŞ

TREMOR FİZYOLOJİSİNE GENEL BAKIŞ TREMOR FİZYOLOJİSİNE GENEL BAKIŞ Tremor kaynakları Mekanik: kütle (mass: I ) ve yay (spring)(k) den oluşan mekanik model ω(frekans)= K / I Tremor kaynakları 2 Refleks ve mekanik refleks: periferik ve sentral

Detaylı

BİLİNÇ FARKLI BİLİNÇ DURUMLARI. PSİ153 Psikolojiye Giriş I- Prof.Dr. Hacer HARLAK

BİLİNÇ FARKLI BİLİNÇ DURUMLARI. PSİ153 Psikolojiye Giriş I- Prof.Dr. Hacer HARLAK BİLİNÇ FARKLI BİLİNÇ DURUMLARI Bilinç durumları Uyku, rüyalar, uyanıklık, hipnoz, meditasyon BİLİNÇ Bilinç= Zihin mi? Bireyin dışsal ve içsel uyaranların - yani çevredeki olayların, bedensel duyuların,

Detaylı

İdiyopatik Hipersomni

İdiyopatik Hipersomni İdiyopatik Hipersomni Doç. Dr. Fatma Özlem Orhan KSÜ Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Tanım İdiyopatik Hipersomni (İH) nadir görülen santral hipersomnidir, son zamanlarda tanımlanmıştır. Uzamış gece

Detaylı

HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ

HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ Doç.Dr. Cemil ÇELİK Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Tıp Fakültesi, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Sunumun Hedefleri Genel Bilgiler mtbi

Detaylı

ICDS 3 İnsomnia sınıflaması. Dr. Fuat Özgen

ICDS 3 İnsomnia sınıflaması. Dr. Fuat Özgen ICDS 3 İnsomnia sınıflaması Dr. Fuat Özgen Uykusuzluğun Genel Kriterleri: A. Uykuya başlamada güçlük, uykuya devam ettirmede güçlük ya da çok erken uyanma ya da kronik nitelikte dinlendirici olmayan düşük

Detaylı

Elektrofizyolojiye Giriş. Prof.Dr. Cüneyt GÖKSOY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Biyofizik Anabilim Dalı

Elektrofizyolojiye Giriş. Prof.Dr. Cüneyt GÖKSOY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Biyofizik Anabilim Dalı Elektrofizyolojiye Giriş Prof.Dr. Cüneyt GÖKSOY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Biyofizik Anabilim Dalı 1 Elektrofizyolojiye Giriş (Polisomnografi özelinde ) Prof.Dr. Cüneyt GÖKSOY Gülhane Askeri Tıp Akademisi

Detaylı

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği SUNU PLANI Tanım ve Epidemiyoloji Adrenal bez anatomi Etiyoloji Tanı Klinik Tedavi TANIM-EPİDEMİYOLOJİ Adrenal

Detaylı

Bu bulgulara göre, hastaya obstrüktif uyku apne sendromu (OSAS), santral uyku apne sendromu ve REM uykusu davranış bozukluğu (RBD) teşhisi konuldu.

Bu bulgulara göre, hastaya obstrüktif uyku apne sendromu (OSAS), santral uyku apne sendromu ve REM uykusu davranış bozukluğu (RBD) teşhisi konuldu. GİRİ WH prevalansı 40.000 de 1 olarak tahmin edilen otozomal resesif geçişli bir dejeneratif hastalıktır. Etiyolojisi, bakır taşıyıcı bir gende mutasyon sonucunda santal sinir sistemi (SSS) de dahil birçok

Detaylı

İnsomni Tanımı, İnsomni Tipleri, İnsomni Tedavisi

İnsomni Tanımı, İnsomni Tipleri, İnsomni Tedavisi İnsomni Tanımı, İnsomni Tipleri, İnsomni Tedavisi Fuat Özgen İnsomnia; Uyku için yeterli fırsat ve imkan olmasına rağmen, süreğen bir şekilde uykuya başlamada, sürdürmede, konsolide ve kaliteli uyumada

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

Yoğun Bakımda Nörolojik Resüsitasyon

Yoğun Bakımda Nörolojik Resüsitasyon Yoğun Bakımda Nörolojik Resüsitasyon Dr.Canan Aykut Bingöl Yeditepe Üniversite Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Kardiak Arrest 200 000-375 000 kardiak arrest/yıl (ABD) %20 spontan dolaşım sağlanıyor

Detaylı

Uykuda Solunum Bozuklukları ve Hastalıkları

Uykuda Solunum Bozuklukları ve Hastalıkları Uykuda Solunum Bozuklukları ve Hastalıkları Dr. Hikmet FIRAT SB Yıldırım Beyazıt Dışkapı Eğit & Araş Hast. Göğüs Hastalıkları Kliniği Uyku Bozuklukları Tanı & Tedavi Merkezi 2005 International Classification

Detaylı

PARASOMNĠLER. Doç.Dr.Nalan Kayrak Göztepe Medical Park Hastanesi Nöroloji Uzmanı

PARASOMNĠLER. Doç.Dr.Nalan Kayrak Göztepe Medical Park Hastanesi Nöroloji Uzmanı PARASOMNĠLER Doç.Dr.Nalan Kayrak Göztepe Medical Park Hastanesi Nöroloji Uzmanı Parasomniler Genel Özellikler Parasomniler, uykuya dalarken, uyku sırasında veya uyanırken ortaya çıkan istenmeyen olay veya

Detaylı

NÖROBİLİM ve FİZYOTERAPİ

NÖROBİLİM ve FİZYOTERAPİ TFD Nörolojik Fizyoterapi Grubu Bülteni Cilt/Vol:1 Sayı/Issue:5 Kasım/November 2015 www.norofzt.org DOÇ. DR. BİRGÜL BALCI YENİ BİR ALAN!!!! Sinir bilim veya nörobilim; günümüzün sinir sistemi bilimlerinin

Detaylı

Konvülsiyon tanımı ve sınıflandırması Epilepsi tanım ve sınıflandırması İlk afebril nöbet ile başvuran çocuk Epileptik sendrom kavramı ve West

Konvülsiyon tanımı ve sınıflandırması Epilepsi tanım ve sınıflandırması İlk afebril nöbet ile başvuran çocuk Epileptik sendrom kavramı ve West Konvülsiyon tanımı ve sınıflandırması Epilepsi tanım ve sınıflandırması İlk afebril nöbet ile başvuran çocuk Epileptik sendrom kavramı ve West sendromu Beyinde bir grup nöronun anormal deşarjına bağlı

Detaylı

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK ASTIM Dünya genelinde 300 milyon kişiyi etkilediği düşünülmekte Gelişmiş ülkelerde artan prevalansa sahip Hasta veya toplum açısından yüksek maliyetli bir hastalık

Detaylı

MS, gen yetişkinlerin en yaygın nörolojik hastalıklarından birisidir de Sir August D Este tarafından ilk kez tanımlanmıştır.

MS, gen yetişkinlerin en yaygın nörolojik hastalıklarından birisidir de Sir August D Este tarafından ilk kez tanımlanmıştır. Fzt. Damla DUMAN MS, gen yetişkinlerin en yaygın nörolojik hastalıklarından birisidir. 1822 de Sir August D Este tarafından ilk kez tanımlanmıştır. Kuvvetsizlik, spastisite, duyusal problemler, ataksi

Detaylı

Vestibüler Sistem ve Vertigo Prof. Dr. Onur Çelik

Vestibüler Sistem ve Vertigo Prof. Dr. Onur Çelik Vestibüler Sistem ve Vertigo Prof. Dr. Onur Çelik www.onurcelik.com Vestibuler sistem Periferik Otolitik yapılar Utrikulus Sakkulus Semisirküler kanallar Vestibüler ganglion Vestibüler sinir Vestibuler

Detaylı

Yeni Uyku Bozuklukları Sınıflaması (ICSD-3) Uykuda Solunum Bozukluklarında Neler Değişti?

Yeni Uyku Bozuklukları Sınıflaması (ICSD-3) Uykuda Solunum Bozukluklarında Neler Değişti? Derleme Review 139 Yeni Uyku Bozuklukları Sınıflaması (ICSD-3) Uykuda Solunum Bozukluklarında Neler Değişti? New Classification of Sleep Disorders (ICSD-3) What Has Changed in Sleep Breathing Disorders?

Detaylı

Parkinson hastalığı beyindeki hücre dejenerasyonu (işlev kaybı ile hücre ölümü) ile giden bir nörolojik

Parkinson hastalığı beyindeki hücre dejenerasyonu (işlev kaybı ile hücre ölümü) ile giden bir nörolojik Parkinson Hastalığı Nedir? Parkinson hastalığı beyindeki hücre dejenerasyonu (işlev kaybı ile hücre ölümü) ile giden bir nörolojik hastalıktır. Bu hastalıkta beyinde dopamin isimli bir molekülü üreten

Detaylı

BİLİMSEL PROGRAM 02 KASIM 2016, ÇARŞAMBA 03 KASIM 2016, PERŞEMBE A SALONU B SALONU C SALONU AÇILIŞ 10:45-11:00 NORMAL UYKU 1

BİLİMSEL PROGRAM 02 KASIM 2016, ÇARŞAMBA 03 KASIM 2016, PERŞEMBE A SALONU B SALONU C SALONU AÇILIŞ 10:45-11:00 NORMAL UYKU 1 BİLİMSEL PROGRAM 02 KASIM 2016, ÇARŞAMBA 08:00-24:00 GİRİŞ İŞLEMLERİ 03 KASIM 2016, PERŞEMBE A SALONU B SALONU C SALONU 17. ULUSAL UYKU TIBBI 09:00-09:30 AÇILIŞ TÖRENİ 20. UYKU TIBBI HEKİMLİĞİ KURSU 7.

Detaylı

BACAK HAREKETLERİNİN SKORLANMASI ve AROUSALLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

BACAK HAREKETLERİNİN SKORLANMASI ve AROUSALLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Selma FIRAT BACAK HAREKETLERİNİN SKORLANMASI ve AROUSALLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Uyku Bozuklukları Merkezi, Ankara BACAK HAREKETLERİNİN

Detaylı

PAZARTESİ İZMİR GÜNDEMİ

PAZARTESİ İZMİR GÜNDEMİ 17.02.2014 PAZARTESİ İZMİR GÜNDEMİ Yrd. Doç. Dr. Aydoğan: Uykusuzluk Sağlık Sorunlarına Davetiye Çıkarıyor Güzel bir uykunun önemini en iyi uykusuzluk çekenler bilir. Güzel, dinlendirici bir uyku,

Detaylı

Sinir sistemi organizmayı çevresinden haberdar eder ve uygun tepkileri vermesini sağlar.

Sinir sistemi organizmayı çevresinden haberdar eder ve uygun tepkileri vermesini sağlar. SİNİR SİSTEMİ VE BEYİN ANATOMİSİ SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi organizmayı çevresinden haberdar eder ve uygun tepkileri vermesini sağlar. Çevresel ve Merkezi olmak üzere, sinir sistemi ikiye ayrılr, ÇEVRESEL

Detaylı

Psikofarmakolojiye giriş

Psikofarmakolojiye giriş Psikofarmakolojiye giriş Genel bilgiler Beyin 100 milyar nöron (sinir hücresi) içerir. Beyin hücresinin i diğer beyin hücreleri ile 1,000 ile 50,000 bağlantısı. Beynin sağ tarafı solu, sol tarafı sağı

Detaylı

NON REM uykusu ile ilişkili parasomniler. Dr Hüseyin Per Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nörolojisi Bilim Dalı Kayseri

NON REM uykusu ile ilişkili parasomniler. Dr Hüseyin Per Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nörolojisi Bilim Dalı Kayseri NON REM uykusu ile ilişkili parasomniler Dr Hüseyin Per Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nörolojisi Bilim Dalı Kayseri Parasomniler Parasomniler, uyku sırasında ortaya çıkan normal dışı durumları

Detaylı

DİYABET VE UYKU BOZUKLUKLARI

DİYABET VE UYKU BOZUKLUKLARI DİYABET VE UYKU BOZUKLUKLARI Prof. Dr. Yusuf ÖZKAN F.Ü. Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı, ELAZIĞ 49. Diyabet Kongresi, 18 Nisan 2013, ANTALYA Sunu planı Diyabet

Detaylı