Türkiye de Siyasal Partilerin Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinliğinin 29 Mart 2009 Yerel Seçimleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türkiye de Siyasal Partilerin Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinliğinin 29 Mart 2009 Yerel Seçimleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi"

Transkript

1 Türkiye de Siyasal Partilerin Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinliğinin 29 Mart 2009 Yerel Seçimleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi Đhsan Kamalak * Hakan M. Kiriş ** Hüseyin Gül *** Özet: Yerinden yönetimin etkinliği ve aday belirleme konusunda Türkiye de yetersizlikler bulunmaktadır. Ulusal siyasetin, yerel siyaset ve seçimler üzerindeki aşırı etkisi dolayısıyla, yerel seçimlerin yerelliği tartışılmaktadır. Çalışmada öncelikle ulusal ve yerel seçim süreçleri ve dinamikleri ile bunların karmaşıklığı ortaya konarak, 29 Mart 2009 yerel seçimleri resmi sandık sonuçları üzerinden, siyasal partilerin aday belirlemede ne düzeyde başarılı ya da etkin olduğu incelenmektedir. Bu amaçla, bir partinin belediye başkan adayının aldığı oylar ile o partinin aynı seçim bölgesinde il genel meclisi seçiminde aldığı oylar arasındaki fark temelinde bir çözümleme yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Yerel seçimler, siyasal partiler, partilerin aday belirleme etkinliği, belediye başkanlığı seçimleri, il genel meclisi seçimleri. The Evaluation of Political Parties Process of ominating Mayoral Candidates in Turkey in the Context of the 29 March 2009 Local Elections Abstract: There are some shortcomings in the efficiency of local governance and in determining the candidates in local elections in Turkey. The extensive influence of national politics on local politics and elections leads to questioning the locality of local elections. This study first discusses national and local election processes and dynamics and their complexity. Then, it attempts to evaluate the level of the success or efficiency of a party nominating the candidates in local elections through the final results of March 29, 2009 local elections. For this purpose, an analysis has been conducted based on the difference between the votes received by a mayoral candidate and those by the party at provincial general council election in the same election district. Key Words: Local elections, political parties, efficiency of parties in nominating candidates, elections for mayor, elections for provincial general council * Yrd. Doç. Dr., Mersin Üniversitesi, ĐĐBF, Kamu Yönetimi Bölümü, 33342, Çiftlikköy/Mersin/Türkiye. ** Yrd. Doç. Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi, ĐĐBF, Kamu Yönetimi Bölümü, Doğu Kampüsü, 32260, Çünür/Isparta/Türkiye. *** Prof. Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi, ĐĐBF, Kamu Yönetimi Bölümü, Doğu Kampüsü, 32260, Çünür/Isparta/Türkiye. Çağdaş Yerel Yönetimler, Cilt 22, Sayı 3, Temmuz 2013, s

2 2 Çağdaş Yerel Yönetimler, 22(3) Temmuz 2013 GĐRĐŞ Yerel yönetimlerin gelişmişliği ve yerel seçimlerin düzeni, günümüzde bir ülkedeki demokrasinin gücünün bir göstergesi olarak kabul edilmektedir (Keleş, 2000: 57 58). Ancak, yerel seçimlerde aday belirlemede parti içi demokrasinin işletilmesi konusunda Türkiye deki sorunlar ve yetersizlikler devam etmektedir. Ayrıca, siyasal partilerin yerel seçimlerdeki başarı veya başarısızlıklarının ölçüsü olarak, hizmete yönelik söylem ve icraatlarından öte, milletvekili seçimlerinde olduğu gibi, ülke genelinde birinci parti olup olmadıkları değerlendirilmektedir. Oysa siyasal partilerin ve adaylarının, ulusal iktidar çoğunluğundan uzak da olsalar, başarılı olup olmadıkları, yerel seçimler üzerinden de incelenebilir li yılların hemen başında, gelişen dünyada yerel yönetimlerin ve yerel seçimlerin önemini o dönemin BM Genel Sekreteri olan Kofi Annan şöyle özetlemektedir (Sisk, 2001: 9): Yerel seçimler seçilen temsilcilerle bir seçmen arasındaki ilk doğrudan bağlantıyı sağlamaktadır. Temsilcinin bireysel performansı onun yeniden ya da bir üst makama seçilmesini belirlemektedir. Seçen ve seçilen arasındaki bu bağ ve yerel düzeyde hesap verebilirlik ulusal düzeyde de demokrasinin ilerletilmesi açısından örnek bir uygulama alanı sunmaktadır. Buna ek olarak yerel yönetimler, yerel seçim çevresi ve genellikle yaşça genç yerel siyasetçiler, ulusal siyasette inisiyatif alacak gelecek kuşakların önemli bir kaynağını oluşturmaktadır. Modern gelişmiş demokrasilerin önemli iki unsuru olan seçimler ve siyasal partiler, halkın temsilcilerinin belirlenmesinde hem yöntem hem de araç işlevi görmektedir. Siyasal partiler, toplumsal talepleri sisteme aktaran, toplum içindeki farklı çıkarları ve düşünceleri uygulanabilir kamusal politikalara dönüştürerek halka seçenek olarak sunan, siyasal iktidarı kullanacak kadroları yetiştiren, ulusal ve yerel seçimlerde iktidara gelecek çoğunluğu elde edebilmek için yarışa giren, çoğulcu demokratik sistemin işlerliğini sağlayan ve eğer başarılı olursa hükümet kuran kurumlardır (Erdoğan Tosun - Tosun, 2007: 46; Kapani, 2007: , ). Ancak, seçimlerde takip edilecek stratejiler ve seçim sonuçları üzerinde seçim sistemlerinin etkisi çok büyüktür. Seçim sistemleri ise, iktidar yarışının kurallarını ve meclise temsilci gönderme biçimlerini belirleyerek, yarışa katılan siyasal partilerden iktidarı kullanacak veya muhalefet edecek olanların saptanmasını sağlayan kural ve yöntemleri içerir (Duverger, 1986: 43). Diğer bir deyişle seçim sistemleri halk/seçmen tercihlerinin siyasal sisteme yansıtılmasının, temsilcilerinin belirlemesinin ve demokrasinin vazgeçilmez ilkesi katılımın yaşama geçirilmesinin en temel yöntemidir (Erdoğan Tosun - Tosun, 2007: 46; Çukurçayır, 2008: 27). Yerel siyaset söz konusu olduğundaysa buna, ulusal siyasetin etkisi kaçınılmaz görülmektedir (Akbulut, 2004; Çukurçayır, 2008: 27). Türkiye de siyasi partilerin, özellikle iktidar partilerinin ve ulusal siyasetin yerel siyaset ve yerel

3 Türkiye de Siyasal Partilerin Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinliğinin 29 Mart 2009 Yerel Seçimleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi 3 seçimler üzerinde bazen belirleyici rol oynaması ve yerelin tercihlerini dışlayan bir etkisinin bulunması, yerel seçimlerin yerelliğini tartışma konusu yapmaktadır. Vatandaş beklentilerinin karşılanmasına yönelik taleplerle, merkezi yönetimle olan yetki ve sorumluluk paylaşımının etkin şekilde düzenlenmemiş olması bu sorunları ortaya çıkaran öncelikli konu başlıklarıdır (Erençin, 2007: 343). Merkezi yönetimin yerel yönetimler üzerinde devam eden vesayeti ve müdahaleleri de bu tartışmayı artırmaktadır. Bir anket sonucuna göre, Đstanbul Đl Genel Meclisi üyelerinin yüzde 76 sının il özel idarelerini merkezi yönetimin taşradaki hizmet birimi olarak görmeleri bu etkinin yerel siyasi aktörlerce de kabul edildiğine işaret etmektedir (Oktay, 2010: 140). Bu çalışmada, öncelikle ulusal ve yerel seçim süreçleri ve dinamikleri, bu süreç ve dinamiklerin karmaşıklığı ve iç içe geçmişliği ortaya konmaktadır. Ayrıca, partilerin belediye başkan adayı belirleme etkinliği konusu açıklanarak, bu olgunun ölçülebilmesi için bir gösterge geliştirilmektedir. Daha sonra, Yüksek Seçim Kurulu nun 29 Mart 2009 yerel seçimlerinin kesin sandık sonuçları verileri kullanılarak, siyasal partilerin gösterdikleri belediye başkan adaylarının seçmenlerce ne düzeyde benimsendiği ve dolayısıyla da partinin aday belirlemede ne düzeyde başarılı veya etkin olduğu belirlenmeye çalışılmaktadır. Bu amaçla, aynı seçim bölgesinde bir partinin belediye başkanlığı seçiminde ve il genel meclisi seçiminde aldığı oy oranları arasındaki fark temelinde bir çözümleme yapılmıştır. Bu çözümlemede, belediye başkanlığı seçimlerinde seçmenlerin siyasal parti kadar adayı da dikkate alarak, il genel meclisi seçimlerinde ise adaydan çok parti tercihine göre oy kullanıldığı varsayımından hareket edilmektedir. Söz konusu fark ya da aday belirleme etkinlik skoru (ABES), bu çalışmada ele alınan partileri ve adaylarını, 29 Mart yerel seçimlerinin sonuçları çerçevesinde belediye başkan adayı belirleme etkinliği açısından, birbirleriyle karşılaştırmakta ve derecelendirmektedir. Yerel Seçimler ve Türkiye Deneyimi Temsili ya da çoğulcu demokrasilerde, siyasal iktidar sadece ulusal düzeyle sınırlı değildir. Demokratik ülkelerde halk bir yandan ülke yönetimine gelecek temsilcileri belirlemek için ulusal temsilci seçiminde oy kullanırken diğer yandan da bulunduğu mahaldeki yerel yöneticilerini ve temsilcilerini belirlemek ve tercihlerini ortaya koymak üzere yerel seçimlerde oy kullanırlar. Yerel seçimler, yerelde kimlerin yönetici ve / veya temsilci olacağını belirlerler. Yerel yöneticiler deyimi de, atanmıştan daha çok seçilmiş olan ve yerel / bölgesel yönetsel biriminin karar vericilerini ve / veya uygulayıcılarını ifade eden bir kavramdır (Turan, 2008: 1). Yerel seçim ve yönetim sistemleri de, demokrasinin tabandan itibaren kurulmasına, yönetenle yönetilenler arasındaki mekânsal ayrışmışlığın azaltılarak etkileşimli ve katılımlı bir siyasal ve yönetsel yapının, etkin bir demokratik sistemin oluşmasına ve tabanın talepleri doğrultusunda politikalar üre-

4 4 Çağdaş Yerel Yönetimler, 22(3) Temmuz 2013 tilmesine katkı sağlarlar (Çitçi, 1996: 5-6; Gül; Özgür, 2004; Gyford, 1991; Low, 2004: ). Gelişmiş Batı demokrasilerinde yerel iktidarlar/yönetimler köklü özerk bir geçmişe sahiptir (Kleniewski, 1997: 61; Norton, 1994: 10-11) ama Türkiye nin bu konudaki deneyimi görece daha yenidir (Gül, 2008; Gül - Özgür, 2004: 178). Türkiye de belediye başkanları 1963 tarihinden itibaren halk tarafından doğrudan seçilmeye başlamıştır. Yerel yönetimler 1970 lerin başlarında toplumcu belediyecilik (Güler, 2009; Bayraktar, 2009) anlayışı ile gelişmeye başlamış ve özellikle de 1980 lerden bu yana artarak güçlenmiştir (Gül - Memişoğlu, 2007). Büyük belediyelerin bütçelerinin önemli büyüklüklere ulaşması, merkezi hükümetin belediyeleri de hizmet götürme ve nimet dağıtma aracı olarak görmesine yol açmıştır. Buna paralel olarak belediyeler siyasal iktidarlar tarafından daha fazla önemsenmiş ve belediye başkanlığı seçimlerinin önemi de artmıştır. Bu durum başarılı ve tanınan belediye başkanlarının ulusal siyasette de önemli bir yer edinmelerine 1 olanak sağlarken, siyasal partiler de belediyeler aracılığı ile patronaj ilişkilerini devam ettirme olanağına kavuştuklarından, belediye başkanlığı seçimlerine özel bir ilgi göstermişlerdir. Bunun yanında, doğrudan halk tarafından seçilen yürütme makamı olarak belediye başkanlarından yerelde etkin bir liderlik ve yerel sorunlara çözüm beklenmektedir. Bu da, belediye başkanlığını hem önemli bir yerel hizmet makamı yapmakta, hem de bu makam partiler için seçimde önemli bir rekabet alanı olmaktadır. Karmaşık ve iç içe geçmiş bir görünüm sergileyen yerel yönetim seçimleri ile ulusal seçimler başka açılardan da karşılaştırılmaktadır. Bu doğrultuda temsil edenler ile temsil edilenler arasındaki mesafenin milletvekili seçimlerine göre çok daha az olmasından hareketle yerel yönetim seçimlerinin gerçek bir seçme olanağı olduğundan söz eden Çitçi (1996: 6), buna rağmen yerel yönetim seçimlerine katılma oranlarının Türkiye nin de dahil olduğu pek çok ülke örneğinde genellikle milletvekili seçimlerinin gerisinde kaldığını belirtmektedir. Bu sonucun ortaya çıkmasında, ulusal seçimlere daha fazla önem atfedilmesinin, yerel seçimlerin ulusal gündemin gölgesinde kalmasının ve yerel seçim sürecinde ye- 1 Murat Karayalçın Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı iken, Sosyal Demokrat Halkçı Parti Genel Başkanlığı na seçilmiş; Recep Tayyip Erdoğan, Đstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı ndan AK Parti Genel Başkanı ve ardından da başbakan olmuştur. Şişli Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül de benzer şekilde CHP genel başkanlığına aday olmuştur. Son olarak Đstanbul Milletvekili Kemal Kılıçdaroğlu, 2009 yerel seçimlerinde Đstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı na aday olmuş, seçimi kazanamamakla birlikte Đstanbul da CHP nin oylarını arttırmayı başarmış ve sonrasında CHP nin genel başkanlığına mutabakatla seçilmiştir. Yine 2009 yerel seçimlerinde Ankara da önemli oranda oy almayı başaran Mansur Yavaş ın adı o dönemde MHP Genel Başkanlığı için geçmeye başlamıştır. Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Yılmaz Büyükerşen in adı ise, DSP liderliği için olduğu kadar çeşitli sol partilerin içinde bulunacağı bir birlik için de geçmiştir. Yine belediye başkanlarının yerelde de güçlü olabildiklerini göstermesi açısından Urfa belediye başkanlığı seçimi ilginç bir örnektir.

5 Türkiye de Siyasal Partilerin Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinliğinin 29 Mart 2009 Yerel Seçimleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi 5 rel adayların özelliklerinden ve politika önerilerinden çok siyasal partilerin söylem ve politikalarının önde olmasının etkili olduğu söylenebilir. Yerel seçimler, yerelin tercih ve taleplerini yansıtmanın ve yerel yönetim mekanizmalarını oluşturacak olanların belirlenmesinin ötesinde pek çok anlama sahiptir. Yerel seçimler yerel demokrasinin işleyişi ve sağlığı ile ilgili göstergeler de ortaya koyar. Seçmen katılım düzeyi, temsilcilik için rekabet seviyesi ve mücadelesi, yerel meclisin temsil düzeyi, tarafsız, azınlık partisi ve uç parti adaylarının rolü ve yeri gibi göstergeler bu bağlamda örnek olarak verilebilir (Rallings-Thrasher, 1997: 9). Ayrıca, yerel seçimler ulusal siyasette etkili olamayacak kadar küçük ölçekli grupların da siyasal sisteme dahil edilmesine ve temsiline olanak sağlar. Bunun yanında, yerel seçimler siyasal parti rekabetinin doğasındaki değişikliklere de duyarlı olabilir ve ulusal düzeydeki seçim ve parti sistemlerinin de geliştirilmesi için bir araç işlevi de görebilir (Sisk, 2001: 118). Son olarak yerel seçimler, ulusal çaptaki siyasal partiler ve siyasetçilerce, ne kadar halk desteğine sahip olduklarını görmek üzere de kullanabilirler. Örneğin Đngiltere de hem 1983 te hem de 1987 de Thatcher, yerel seçimlerdeki durumunu gördükten bir ay kadar sonra ulusal seçim çağrısı yapmıştır (Rallings- Thrasher, 1997: 10). Benzer biçimde Türkiye de özellikle milletvekili seçimleriyle aynı seçmen tabanını kapsayan il genel meclisi seçimi sonuçları ülke genelindeki siyasal yönelimi gösteren en geçerli sonuç olarak (Altan, 2005: 176), siyasal partilerce genel başarı durumlarını değerlendirmede bir gösterge olarak değerlendirilmektedir (Akbulut, 2001: 39). Dolayısıyla yerel yönetim seçimlerine ilişkin çözümlemelerin sadece yerel dinamikler çerçevesinde ulusal dinamiklerden bağımsız olarak yapılaması yetersiz olacaktır. Yerel seçimler, yerel konulardan olduğu kadar, ulusal konuların yerel yansımalarından da etkilenmektedir. Yerel yönetimlerin şekillenmesi bakımından merkez ile yerel arasındaki genelde yerel açısından dezavantajlı olan ilişki, ulusal partilerin yerel siyasette de etkin olmaları nedeni ile merkezileşmeyi ortaya çıkarmakta ve yerel siyaset ulusal siyasetin daha fazla etkisi altına girmektedir (Kiriş - Gül, 2008: 104). Diğer bir açıdan Akbulut (2001: 38), yerel yönetim seçimlerinde aday olan ya da gösterilen kişilerin, partilerini ve partilerinin programlarını temsil ettiklerinden dolayı, ulusal siyaset ile yerel siyaset arasında bir bütünlük sağlanmasına katkı yaptığına işaret eder. Çaha ve Guida (2011: 196) demokratik ülkelerde yerel seçimlerin daha çok yerel sorunlara odaklanan kampanya süreçlerine sahne olduğunu ve bu kampanyalarda partilerin yerel yönetim anlayışlarının, kent sorunlarının, alt yapının, ulaşımın, trafiğin, sağlığın, çevrenin öne çıktığını ileri sürerler. Ancak, yazarlar Türkiye de yapılan 2009 yerel seçimlerinin daha önce yapılan yerel seçimlere göre biraz daha yerel konulara değinen bir kampanya dönemine sahne olmasına rağmen yine de, ulusal konu ve sorunların gündemde ağır-

6 6 Çağdaş Yerel Yönetimler, 22(3) Temmuz 2013 lığını koruduğunu belirtiler. Çitçi de (2005: 37), bu durumu siyasetin ulusallaşması olarak adlandırmaktadır. Bu bakımdan yerel siyasetin özerkliği önermesinin geçerliliğini, ulusal seçime yakınlık, iktidar partisinin/partilerinin konumu, seçimlere katılma oranı, yerel seçim türlerinde oy farklılaşması ve bağımsızların durumu gibi unsurlar etrafında değerlendiren Akbulut a göre (2004), yerel seçimlerin ulusal siyaset ekseninde yürütülmesi ve bu seçimlerin sonuçlarının ulusal siyaseti belirleyen bir özelliği de olmasından dolayı, yerel siyasetin özerkliği oldukça kısıtlıdır. Ancak, ulusal konular yerel seçimlerde ağırlık kazandığında ve siyasal partiler etrafında politize olma düzeyi arttığında, bu kez yerel yönetimlerde çoğulculuk ilkesinin gerçekleşmesinde pürüzler ortaya çıkabilir (Rallings-Thrasher, 1997: 9). Ulusal siyaset ile yerel siyaset ilişkisi bazı dönemsel koşullara göre farklılık gösterebilmektedir. Bazı dönemlerde lider veya bölge partileri, yörenin ileri gelenlerini aday gösterip başarılı olabilmektedir. Diğer yandan ulusal siyaset yanında yerel sorunlar da seçim sonuçlarında belirleyici rol oynayabilmektedir. Ayrıca ön seçim mekanizmasının işletilmesi, katılımcılığı ve yerel siyasete olan ilgiyi canlandırarak ulusal siyasetin etkisini azaltabilmektedir (Akbulut, 2001: 40). Seçmenler ulusal düzeyde temsilci belirlemek amacıyla yapılan seçimlerde, siyasal partilerin söylemlerine, sembollerine, lider ve kadrolarına ağırlık verirken; yerel yönetim seçimlerinde siyasal parti aidiyeti kadar, belediye başkan adayları, siyasal partilerin kazandıkları belediyelerdeki icraat ve performansları, seçim bölgesindeki parti örgütlerinin performansı, partilerin ve adaylarının imajı, adayların bölgeyi temsil yeteneği gibi özelliklere de bakarak yönelimlerini belirtmektedir (Çaha - Guida, 2011: 11). Türkiye de siyasal partilerin seçimlerdeki performansları üzerinde liderler/lider kadroları etkili olsa da, farklı birimlerdeki örgütlerin çalışmalarının da, özellikle yerel seçimlerde etkili olduğu gözden kaçırılmamalıdır. Bu yüzden de siyasal partilerin seçimlerden önceki ve seçimler süresince performansları bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Örneğin, bu çerçevede adayların belirlenmesi süreçleri ve yöntemleri dikkatle ele alınmalıdır. Adaylar demokratik bir süreç içerisinde, parti tabanının görüşlerini yansıtacak bir şekilde mi belirlenmektedir? Yoksa ön seçim yapılmaksızın yerel örgütlerce mi, yerel örgütlerin görüşü alınarak ya da eğilim yoklaması yapılarak genel merkezce mi ya da doğrudan genel merkezce mi belirlenmektedir? Adayların parti genel merkezince belirlendiği durumlarda, partilerce belirli ölçütler kullanılmakta mıdır? Bu bağlamda, Türkiye de siyasal partiler adaylarını genellikle merkezden belirledikleri için, partiler arasında bir karşılaştırma yapma ve partilerin başarılarını bu ölçeğe göre sorgulama olanağı ortadan kalkmaktadır. Kısacası bu konuda tüm partilerin benzer olduğu varsayılarak başka değişkenlere odaklanmak gereği ortaya çıkmaktadır.

7 Türkiye de Siyasal Partilerin Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinliğinin 29 Mart 2009 Yerel Seçimleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi 7 Türkiye de yerel seçim sisteminin özellikleri de kuşkusuz yerel seçim sonuçları üzerinde etkili olmaktadır. Türkiye de yerel seçimler, tek oy kullanılan bir seçim değil, belediye başkanlıkları, belediye meclisi, il genel meclisi, muhtarlık gibi farklı organlar için ayrı ayrı oy kullanarak, seçmenlerin tercihlerini belirtmesi gereken seçimlerdir. Farklı yerel yönetim organları için yapılan ve farklı özellikler gösteren bu seçimler, incelenmesi gereken bir başka olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Örneğin, (büyükşehir, il, ilçe ve belde) belediye başkanlığı ile il genel meclisi seçimleri sonuçları farklılaşmaktadır ve bu çalışmanın temel amacı açısından da bu farklılaşmadan yararlanılmaktadır. Bu bağlamda il genel meclisleri ile belediye başkanlığı seçim sonuçları arasındaki farklılığın bir nedeni uygulanan seçim sistemidir. Yerel düzeyde il genel meclisi seçimlerinde nispi temsil, belediye başkanlığı seçimlerinde ise çoğunluk yöntemlerinin uygulanması, seçim sonuçlarının da farklılaşmasına etki etmektedir. Duverger e göre (1986: 43-44), seçim sistemleri seçmenlerin tercihleri üzerinde şöyle etkili olmaktadır: Nispi temsil sistemleri pek çok partinin var olmasına ve parçalanmaya neden olurken, çoğunluk sistemleri iki partili ve toplanmış bir sonuç ortaya çıkarmaya elverişlidir. Diğer bir deyişle, seçmenler nispi temsil sisteminde kendi görüşlerinin temsil olanağı bulacağını bildiklerinden, bu tercihlerinde ısrarcı olabilirler. Oysa çoğunluk sistemi, azınlıkta kalan görüşlerin temsilini kısıtladığından seçmenler asıl tercihlerinden daha farklı gerekçelerle oy kullanabilirler. Bu çeşit bir taktikle oy kullanma seçmenin parti bağlılığını zayıflatabilir, rasyonelliğini arttırabilir veya partiden bağımsız olarak adayların niteliğine daha fazla önem vermelerine neden olabilir (Çitçi, 2005: 26). Türkiye de Đl Genel Meclisi ve Belediye Başkanlığı Seçimlerinin Anlamı Türkiye de yerel seçimleri düzenleyen 1984 tarihli 2972 sayılı Mahalli Đdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve Đhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun da, il genel meclisi ve belediye meclisi seçimleri için onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sisteminin, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sisteminin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Yani nispi temsil ile geniş seçim çevresi sisteminin uygulandığı il genel meclisi seçimlerinde, seçmenlerin tercihlerinde ısrarı artmakta ve hangi partiyi destekliyorlarsa ona oy verme olasılıkları yükselmektedir. Buna karşın; basit çoğunluğun uygulandığı belediye başkanlığı seçimlerinde, seçmenler kendi görüşlerinde ısrarlı olduklarında oylarının boşa gidebileceğini ve/veya istemedikleri adayın kazanabileceğini dikkate almak durumunda kalmaktadırlar. Bu da belediye başkanlığı seçimlerinde seçmenlerin farklı stratejiler üretmelerine, asıl parti tercihlerinden ayrılarak, adayların özelliklerini ve önerilerini daha fazla dikkate almalarına neden olabilmektedir.

8 8 Çağdaş Yerel Yönetimler, 22(3) Temmuz 2013 Türkiye de belediye başkanları 1963 tarihinden bu yana doğrudan halk tarafından seçilmekteyse de, yerel seçimlerin tarihi 1800 lü yılların ortalarına kadar gitmektedir. Türkiye de yerel seçimler, il genel meclisi seçimleri; büyükşehir, il, ilçe ve belde belediye başkanlığı ve belediye meclisi seçimleri, mahalle ve köy muhtarlığı ve ihtiyar heyetinin seçimlik üyelerinin seçimlerini kapsamaktadır. Mahalle ve köy muhtarlarının görev alanları seçildikleri mahalle ve köy ile sınırlıdır. Đl genel meclisi, ildeki her ilçenin nüfusları oranında kanunda belirlenmiş olan sayıda o ilçe sınırları dâhilindeki seçmenler tarafından seçilen temsilcilerinden oluşan ve ilin genelini temsil eden bir meclistir. Çalışma alanı ilin tamamıdır. Belediye başkanlığı ve belediye meclisi seçimleri ise, belediye yönetimini belirlemek üzere yapılmakta ve bu seçimlerde belediye sınırları dâhilindeki seçmenler oy kullanmaktadır. Belediye başkanının ve belediye meclisinin görev ve yetki alanı belediyenin hizmet alanını ve mücavir alanları kapsamaktadır. Türkiye de yerel seçimlerde aday olanların, adaylıklarını siyasi parti temelinde açıklamaları, aday oldukları partilere sıkı bağlarla bağlı olmaları sonucunu doğurmaktadır. Bu sonuç, merkeziyetçilik karşısında yerinden yönetim geleneğinin güçlü olmaması ve yerel yönetim birimlerinin merkezi yönetime özellikle mali açıdan bağımlı olduğu gerçeği ile birlikte düşünüldüğünde, yerel seçimlerin milletvekili seçimlerinin gölgesinde kalmasını anlamak kolaylaşmaktadır. Bu durum, yerel seçimlerde oy kullanan seçmenlerin, iktidar partisine ve onun adaylarına daha yakın durması sonucunu doğurmaktadır (Kiriş - Şataf, 2007; Akbulut, 2004). Bu unsurlar doğrultusunda il genel meclisi ve milletvekili seçimlerinde oy verdiği partiyi desteklemek, belediye yönetimini ise iktidar partisinin adayına devretmek seçmen davranışının temel stratejileri haline gelmiştir (Kiriş - Gül, 2008: 118). Bu durum, adayların ve yerel koşulların seçmenler tarafından dikkate alınmasını azaltarak, seçimlerde kimin aday olduğunun önemini azaltan ve aynı zamanda partilerin aday belirleme etkinliğini sınırlandıran bir durumu ortaya çıkarmaktadır. Buna karşın iktidar partisi olmanın, eğer ki halk iktidarın uygulamalarını yetersiz görüyorsa, yereldeki ve ülke genelindeki sorunlardan şikayetçi ise, dezavantaj yaratabileceğini de göz ardı etmemek gerekir (Altan, 2005: 189). Bu durum ise, partilerin göstermiş oldukları adayların önemini arttıran bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Belediye yönetiminde doğrudan halk tarafından seçilen güçlü belediye başkanlığı modelinin uygulandığı ülkelerde belediye başkanları, bir yandan ulusal düzeyde yerelin temsilini ve yerel çıkarların ifade edilmesini sağlamaktayken diğer taraftan da doğrudan seçme olanağından dolayı seçmenin yerel yönetime olan ilgisinin artmasını da ortaya çıkarmaktadır (Sharpe, 1966: 153 ten aktaran Erençin, 2007: 336). Bu doğrultuda güçlü belediye başkanı modelinin uygulandığı Türkiye de de, belediye başkanlığı seçimleri, diğer yerel yönetim seçimle-

9 Türkiye de Siyasal Partilerin Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinliğinin 29 Mart 2009 Yerel Seçimleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi 9 rinden farklılaşmakta ve belediye başkan adayı profili, seçmenlerin yönelimlerinde rol oynayan öncelikli etkenlerden biri haline gelmektedir. Bu bağlamda belediye başkanlığı seçimi başlı başına halk katılımını sağlamanın bir yolu olmaktadır. Ancak, belediye başkanlarının, siyasal bir organ olarak (Keleş, 2000: 366) bunun ötesine geçerek katılımcı yönetim anlayışının hayata geçirilmesi açısından da aktif bir rol üstlenmesi, yerel yönetim ile vatandaş arasında iletişimin ve güvenin arttırılmasına katkı sağlaması gerektiğini ileri sürenler vardır (Rose, vd., 1991: 179; Dursun, 2008: 82 83). Gerek seçim sistemindeki ve gerekse temsil ettiği kesim ve bölgeler açısından gösterdiği değişiklikler nedeniyle il genel meclisi ve belediye başkanlığı seçimlerinin farklılaşması, il genel meclisi ile belediye başkanlığının seçmenler tarafından farklı önem ve öncelikler atfedilerek değerlendirilmesi, iki seçimin özellikle sonuçlar bakımından da farklılaşmasına yol açmaktadır. Türkiye de seçmenlerin il genel meclisi seçimlerinde, pek çok yerde adayları neredeyse hiç tanımamaları (Bayraktar vd., 2011: 158), siyasal parti tercihini ön planda tutarak oy kullandıklarının ileri sürülmesine olanak vermektedir. Oysa belediye başkanlığı seçimlerinde, siyasal parti tercihi ve adayın iktidar partisinden olup olmaması halen önemli rol oynamakla birlikte, bazen seçmenler adayların özelliklerini ön plana alarak oy kullanma davranışında bulunabilmektedir. Doğal olarak burada il genel meclisi seçimleri ile belediye başkanlığı seçimleri arasında seçmen kitlesi açısından var olan farka bir kez daha vurgu yapmak gereği ortaya çıkmaktadır. Đl genel meclisi seçimlerinde, il çapında bütün seçmenlerin, yani köyde, beldede, ilçe veya il merkezi kentte yaşayan tüm seçmenlerin oy kullandığı gözden kaçırılmamalıdır. Her ne kadar partiler köylerde teşkilatlanamasalar ve köy yönetimi için aday gösteremeseler de, köylerde yaşayan seçmenler de il genel meclisi seçimlerinde siyasal partilerin adaylarına oy vermektedirler. Diğer taraftan, yukarıda da değinildiği gibi, (büyükşehir, ilçe ve belde) belediye başkanlığı seçimlerinde, il genel meclisi ve milletvekili seçimlerinden farklı olarak dar bölge ve basit çoğunluk sistemi uygulanmaktadır. Bu farklı seçim sistemi, seçmenlerin tercihleri üzerinde etkide bulunabilmektedir ve onları belediye başkanlığı seçimlerinde stratejik oy kullanmaya itebilmektedir. Bu sistem seçmelerin parti bağlarını zayıflatarak, onları kazanma şansı daha yüksek olan ya da imajını, projelerini vb. daha fazla beğendiği bir başka adaya yönlendirebilmektedir. Oysa il genel meclisi seçimleri, nispi temsilin uygulandığı ve sonuçlarının milletvekili genel seçimleri ile karşılaştırıldığı seçimlerdir. Bu nedenle, bu seçimlerde seçmenin kendi partisine bağlı kalarak oy kullanma olasılığı artmaktadır. Bununla birlikte, seçmenlerin davranışlarını etkileyen başka faktörler de olabilir. Örneğin il genel meclisi adayının da, tanınırlık ve etkinlik düzeyinin yük-

10 10 Çağdaş Yerel Yönetimler, 22(3) Temmuz 2013 sek olması durumunda böyle bir istisna ortaya çıkabilir. 2 Yerel düzeyde seçmen, kendi partisi ile karşılaştırmalı olarak daha tercih edilebilir bir aday çıkarmış olan diğer bir siyasal partinin adayına veya bağımsız adaya yönelebilir. Bu nedenle, her ne kadar adaylar genellikle merkezden belirlense de, partiler yerel kaygıları ve tercihleri değişik biçimlerde belirleyerek göz önüne almaktadırlar. Daha fazla destek bulacak aday çıkarma, yerel düzeyde seçmenlerin taleplerine bir nebze de olsa yanıt anlamı taşımaktadır. Oy potansiyeli yüksek ve yerel halk tarafından tercih edilen kişinin aday gösterilmesi, aday olunan siyasi partinin görünümü, uygun koşulların oluşması, iyi bir seçim propagandası hazırlanması vb. unsurlar belediye başkanlık seçimindeki önemli başarı unsurları olarak görülebilir. Ancak, bu unsurların her zaman ve/veya her seçim bölgesinde uyumlu bir şekilde bir araya gelmesi mümkün olmayabilir. Yerel halkın da tercih ettiği uygun belediye başkan adaylarının belirlenmesi, bu süreçte en önemli etkenlerden birisi olabilir. Belediye başkanlığı seçimlerini kazanmak için en uygun formülün, doğru konjonktürde doğru adayın doğru partiden belirlenmesi olduğu ileri sürülebilir. Her üç bileşenin de birbiriyle uyumlu bir birliktelik sergilemesi durumunda belediye başkanlığı seçiminin, ilgili aday ve onu aday olarak gösteren siyasal parti tarafından kazanılamaması oldukça güç görünmektedir (Kiriş, 2010a: 71). Bununla birlikte, bu bileşenlerin birbirinden ayrılması, yani güçlü adayın iktidar dışındaki bir partide, güçsüz adayın iktidar partisinde gösterilmesi, iktidar partisine karşıt bir konjonktürün ya da muhalefet partilerinin etkin olamadığı bir konjonktürün olması gibi, belediye başkanlığı seçimlerinde rekabeti arttıran ya da azaltan unsurlar olarak ortaya çıkabilmektedir. Uygun konjonktürün, avantajlı siyasal partinin ve önde gelen belediye başkan adayı gibi unsurların birbirleriyle örtüşmemesi durumu, belediye başkanlığı seçimini siyasal partinin mi yoksa adayın mı kazanacağı sorusunu ön plana çıkarmaktadır. Bu soruyu Türkiye özelinde daha da somutlaştırmak gerekirse ortaya özellikle ulusal düzeyde iktidar olan partiye karşı kazanan muhalif partilerin belediye başkan adayları ya da bağımsız belediye başkan adayları çıkmaktadır. 29 Mart 2009 yerel yönetim seçimleri bu çerçevede incelenebilir. 29 Mart 2009 Yerel Seçimleri 29 Mart 2009 yerel yönetim seçimleri sonucunda ortaya çıkan tablo, Türkiye de siyasal parti tercihleri açısından bölgesel temelli bir kutuplaşmanın varlığını gözler önüne sermiştir. Bu seçimlerle CHP, Türkiye nin kıyı kesimlerinde 2 Diğer yandan Türkiye de il genel meclisinin gelecek on yıllarda, yerel yönetim reformlarıyla başkanı da doğrudan seçmenlerce seçilen ve il düzeyinde kaynak kullanımında yetkilerini arttıran bir yönelim içinde olması, başkan ve üye adaylarının da seçmenlerce dikkate alınabileceğine dair bir öngörünün geçerlilik kazanmasına yol açabilir. Bu durum ise, il genel meclisini milletvekili seçimleriyle eşdeğer kabul etmenin ve belediye başkanlığı seçimleriyle farklılaştırmanın güçleşeceğini gösterebilir.

11 Türkiye de Siyasal Partilerin Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinliğinin 29 Mart 2009 Yerel Seçimleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi 11 ve Trakya da varlık gösterirken; DTP, Güneydoğu Anadolu ile Doğu Anadolu nun bazı illerinde başarı kazanmıştır. MHP iç bölgelerde yer alan bazı illerde başarılı olurken, iktidar olmanın da etkisiyle AKP, Đç ve Orta Anadolu başta olmak üzere pek çok ilde başarı kazanmıştır. CHP, MHP, DSP, DP ve bağımsız adayların belediye başkanlığını kazandığı bazı illerde de AKP il genel seçimlerinde birinci parti olmayı başarmıştır. Yani bu partilerin il belediye başkanlıklarını kazandığı Isparta, Uşak, Kütahya, Çanakkale, Adana, Kastamonu, Sinop, Karabük gibi illerde AKP il genel meclisi seçimlerinden birinci parti olarak çıkmıştır. Bu bakımdan 2009 yerel seçimlerini tek tek partiler açısından değerlendirmekte yarar vardır. 29 Mart 2009 yerel seçimleri, 2002 yılında iktidara gelen AKP nin tek partili iktidarının yedinci yılında yapılmıştır seçimleri bu partinin girdiği dördüncü ulusal seçim olmuştur. AKP il genel meclisi seçimlerinde Türkiye genelinde yüzde 38,7 oranında oy alarak, 2007 milletvekili genel seçimlerinde aldığı yüzde 46,5 lik oy oranına göre gerilemiştir. Partinin belediye başkanlığı seçimlerinde Türkiye genelinde aldığı oy oranı ise yüzde 40,1 olmuştur. Bu oranlar, 2009 yerel seçimlerinde AKP nin iktidar partisi olmanın avantajını da kullanarak belediye başkanlığı seçimlerinde de başarılı olduğunu işaret edebilir. Bu seçimlerde AKP, büyükşehirlerin de dahil olduğu toplam 45 ilde belediye başkanlığı kazanmıştır. Ancak, 2004 yerel seçimleri ile karşılaştırıldığında bu sayı bir gerilemeye işaret etmektedir te AKP, 67 ilde belediye başkanlığını kazanmışken, 2009 da bu sayı 45 e gerilemiştir. Yine AKP nin il genel meclisinde kazandığı oy oranı da 2004 te yüzde 41 den 2009 seçimlerinde yüzde 38,7 ye gerilemiştir. Dolayısıyla 2009 yerel seçimlerinde AKP, az bir gerileme ile yine birinci parti olmuştur seçimlerinde ana muhalefet partisi CHP oy oranını arttırmıştır milletvekili genel seçimlerinde yüzde 20,8 lik oy alan parti, 2009 da il genel meclisinde yüzde 23,1 lik, belediye başkanlığında ise yüzde 28,1 lik oy oranını yakalamıştır ve 2009 yerel seçimleri karşılaştırıldığında ise; 2004 te sadece 6 ilde belediye başkanlığı kazanabilen ve il genel meclisi seçimlerinde de Türkiye genelinde yüzde 18,2 lik oy alabilen CHP, 2009 yerel seçimlerinde 13 il belediye başkanlığı kazanmış ve il genel meclisi oylarını da beş puan arttırarak yüzde 23 e yükseltmiştir. Dolayısıyla 2009 yerel seçimleri, 2000 li yıllardaki diğer seçimlerle karşılaştırıldığında, 2011 seçimleri öncesinde, CHP açısından en başarılı seçim olmuştur. Ancak bu başarının ülkenin sadece kıyı şeridine sıkışıp kalması, CHP nin tüm ülkeyi temsil edebilen, ülkenin her bölgesinde kabul gören ve tüm ülkeyi kucaklayan politikalar üretebilen bir parti olmaktan uzak olduğu izlenimi doğurmaktadır yerel seçimleri MHP açısından da 2004 yerel seçimlerine göre küçük bir yükseliş anlamı taşımaktadır genel seçimlerinde yüzde 14,2 lik bir oy

12 12 Çağdaş Yerel Yönetimler, 22(3) Temmuz 2013 oranı elde eden MHP, 2009 da il genel meclisi seçimlerinde yüzde 16 lık ve belediye başkanlığı seçimlerinde de yüzde 14 lük bir oy oranı yakalamıştır. Bu durum AKP ile zıt bir tablo oluşturmaktadır. Çünkü MHP, il genel meclisi seçimlerinde daha başarılı iken, belediye başkanlıklarını kazanmada zorlanmaktadır. Bu durum şüphesiz partinin iktidarda olmaması ve yerel yönetim deneyiminin yetersizliği ve tabanın AKP ile geçişkenlik göstermesi gibi etkenler kadar partinin belediye başkan adayı belirleme etkinliği ile de ilgilidir yerel seçim sonuçları MHP nin belediye başkan adayı belirlemede başarısız olduğuna işaret etse de, 2004 te il belediyesi kazanamayan MHP, bu seçimlerde 10 ilin belediye başkanlığını kazanmıştır. Yine 2004 te yüzde 10,4 olan il genel meclisi oyları da 2009 da yaklaşık altı puanlık bir artışla 16,3 puana yükselmiştir. MHP nin 2009 yerel seçimlerindeki başarısı da şüphesiz 2007 seçimleriyle TBMM ne geri dönmesi büyük bir rol oynamıştır. MHP kazandığı belediye başkanlıklarıyla da, AKP nin alternatifi olarak ortaya çıkan diğer sağ parti işlevini yerine getirmiştir. DTP, 2004 yerel seçimlerine SHP çatısı altında ve 2007 milletvekili genel seçimlerine ise seçim barajına takılmamak için bağımsız adaylarla girmiştir seçimlerine aday göstererek giren DTP, il genel meclisi seçimlerinde yüzde 5,6 lık oy oranına erişmiş, belediye başkanlığı seçimlerinde de yüzde 5 lik oy alarak, Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgeleri nde 8 ilde belediye başkanlığı kazanmıştır. Bunun yanında DTP, il genel meclisi seçimlerinden 10 ilde birinci parti olarak çıkmıştır. Bu iller de yine aynı iki bölgede yer almaktadır. Bu sonuçlara göre DTP nin etno-bölgeci parti kimliği güçlenmiştir. 3 Bu durum en somut şekilde 1999 yerel seçimlerinde okunmaktadır. Milletvekili genel seçimleriyle birlikte yapılan bu seçimlerde MHP milletvekili seçimlerinde yüzde 18 lik oy oranıyla ikinci parti olurken belediye başkanlığı seçimlerinde ancak dördüncü parti olabilmiş ve yerel yönetim deneyimleri fazla olan merkez sağ partilerin, yerel yönetimlerde kısa sürede isim yapan RP-FP geleneğinin gerisinde kalmıştır. Bu konuda Bkz. Kösecik, 2005.

13 Türkiye de Siyasal Partilerin Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinliğinin 29 Mart 2009 Yerel Seçimleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi 13 Harita Mart 2009 Yerel Seçimleri nde Đl Belediye Başkanlıklarının Partilere Göre Dağılımı 2009 seçimlerinde Mecliste grubu bulunan partiler dışındaki bazı partiler de il genel meclisi seçimlerinden birinci parti olarak çıkmış ya da il belediye başkanlığı kazanmışlardır. Bunlardan biri olan BBP, helikopter kazası sonucu ölümünün yarattığı duygusal tepkiyle liderinin memleketi olan Sivas ta hem il genel meclisi seçimlerinde birinci parti olmuş hem de belediye başkanlığını kazanmıştır. DSP, Ordu ve Eskişehir de; DP ise Yalova da il belediye başkanlığını kazanırken, Şanlıurfa da bağımsız aday belediye başkanlığı koltuğuna oturmuştur (Bkz. Harita 1 ve Harita 2). Harita Mart 2009 Yerel Seçimleri nde Đl Genel Meclisi Seçimlerinde Birinci Olan Partiler

14 14 Çağdaş Yerel Yönetimler, 22(3) Temmuz 2013 Belediye Başkanlığı Seçimlerinde Aday Belirleme Etkinliği Bu çalışmada aday belirleme etkinliği, bir partinin belediye başkanlığı seçimlerinde aldığı oyla, o partinin aynı mahalde il genel meclisi seçimlerinde aldığı oyların karşılaştırılması ile elde edilen ve partilerin başarısının karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesinde yararlanılan sayısal bir göstergedir. Diğer bir ifade ile; bu gösterge hesaplanırken, bir partinin belediye başkanlığında gösterdiği adayın aldığı oy ile o partinin aynı mahalde il genel meclisi seçimlerinde aldığı oylar dikkate alınmaktadır. Yukarıda da belirtildiği gibi, il genel meclisi oylarının parti oyları olarak değerlendirilmesi, nisbi temsil seçim yöntemi ve seçmenlerin il genel meclisi ve adaylar hakkında yetersiz bilgi sahibi olmaları dolayısıyla adayların özelliklerinin dikkate alınmamasına dayandırılmaktadır. Birinin aday odaklı (belediye başkanlığı), diğerinin parti odaklı (il genel meclisi), seçmen davranışlarının incelenmesi bağlamında il genel meclisi ile belediye başkanlığı seçim sonuçları arasındaki farklılıkları, seçmenlerin parti aidiyeti ve ideolojik tercihleri ile açıklamanın yetersiz kaldığı ileri sürülebilir. Bu yüzden de partilerin aday belirleme etkinliği gibi ek tamamlayıcı değişkenlere ihtiyaç duyulmaktadır. Yine yukarıda açıklandığı gibi belediye başkanlığı seçim yöntemi, adayı daha çok öne çıkarmaktadır. Bu da adayların parti kimliklerinden bağımsız oy alma potansiyellerinin artması anlamına gelmektedir. Bu durum bu çalışmanın il genel meclisi ve belediye başkanlığı seçimleri temelinde karşılaştırma yaparak partilerin aday belirleme etkinliği hakkında değerlendirmede temel oluşturmaktadır. Bunun için çalışmada, siyasal partilerin aday belirleme etkinliğini ölçmek amacıyla şöyle bir formül kullanılmaktadır: Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinlik Skoru (ABES) = Partinin Seçim Bölgesinde Belediye Başkanlığı Seçiminde Aldığı Oy Partinin Seçim Bölgesinde ĐGM Seçiminde Aldığı Oy Bir siyasi partinin belediye başkanlığı ve il genel meclisi seçimlerinde aldığı oyları karşılaştırılarak hesaplanan aday belirleme etkinliği, partinin gösterdiği belediye başkan adayının seçmenlerce beğenilip beğenilmediğini ölçmekte kullanılmakta ve değerin pozitif çıkması siyasal parti açısından aday belirlemede başarı olarak değerlendirilmektedir. Dolayısıyla bu fark ne kadar büyürse belediye başkan adayı belirlemedeki başarı ya da etkinlik de o kadar artmaktadır. Tersi bir ifade ile belediye başkanlığı seçiminde il genel meclisi seçimine göre bir partinin belediye başkan adayının daha az oy alması aday belirleme etkinliğinin düşük olduğunu göstermektedir. Kısacası bir başka adaya yönelme nedeni farklı da olsa diğer parti seçmenlerinin de ağırlıklı olarak bir belediye başkan adayında toplanması ve bu adayın belediye başkanlığı seçiminde, kendi partisinin (il genel meclisi) oylarından daha çok veya daha az oy alması aday belirleme etkinliği hakkında ipucu vermektedir. Aday belirleme etkinliği, seçmenlerin, kendi duyarlılıklarını ve taleplerini göz ardı eden partileri cezalandırdığı (aday

15 Türkiye de Siyasal Partilerin Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinliğinin 29 Mart 2009 Yerel Seçimleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi 15 belirleme etkinliğinin negatif çıkması) veya tersi durumda (aday belirleme etkinliğinin pozitif çıkması) ödüllendirdiği anlamında bilinçli hareket ettiğinin ileri sürülmesine olanak verecektir. Aday belirleme etkinliği çerçevesinde partilerin başarılarının değerlendirilmesi yanında, parti aidiyeti, ideolojik tercihler, seçmen bilinci gibi konular da öne çıkmaktadır. Zira parti yerel örgütünün tercih etmeyeceği bir kişinin belediye başkanlığında aday gösterilmesi, yerel örgütün çalışmasını negatif etkileyebilir ve aday belirleme etkinliği negatif çıkabilir. Ancak genel varsayım ideolojik oy kullanmanın siyasal yelpazenin merkezinde yer alan partilerde, uç partilerle karşılaştırmalı olarak daha düşük olduğudur. Aidiyet duygusunun ve ideolojik 4 oy verme davranışının yüksek olduğu sağ ve sol uçlardaki parti seçmenlerinin, adaya değil partiye oy vermelerinin, en azından karşılaştırmalı olarak daha baskın olması beklenir. Ancak Hopa belediyesi ve ÖDP örneğindeki gibi, istisnai de olsa bunun tersi de olabilir. Yani, böyle durumlarda genel olarak aday belirleme etkinliğinin nötr ya da negatif çıkması beklenebilir. Örneğin, uç partilerin seçmenleri daha ideolojik hareket ediyorlarsa, il genel meclisi seçim sonuçları ile belediye başkanlığı seçim sonuçları arasındaki farkın karşılaştırmalı olarak daha düşük olması gerekir. Bu çerçevede aslında seçim bölgeleri ihmal edilerek, Türkiye genelinde il genel meclisi ile belediye başkanlığı seçim sonuçlarını karşılaştırmalı incelemek, seçmen davranışları çerçevesinde önemli bulgulara ulaşılmasına olanak sağlayabilir. Aday belirleme etkinliği ile Türkiye de yerel seçimlerin milletvekili seçimlerinin gölgesinde geçtiği biçimindeki varsayımı sorgulamak da olanaklı olacaktır. Eğer seçmenler, tercihlerini belirlerken adaya veya seçim bölgesi koşullarına değil de partiye oy veriyorlarsa, aday belirleme etkinliği nötr çıkacak ve adayların etkinliğini inceleme gereği ortadan kalkacaktır. Aksi durum, yani aday belirleme etkinliğinin pozitif veya negatif çıkması, seçmenlerin aday odaklı seçimlerde siyasal parti dışında aday veya seçim bölgesi koşulları gibi niteliklerin dikkate alınıp alınmadığının görülmesine olanak verecektir. Bu da, yerel seçimlerin ulusal siyasetin gölgesinde kaldığı savını, en azından belediye başkanlığı seçimlerinde sorgulamamıza olanak vermektedir. Diğer bir deyişle bu genel kabul geçerli olarak düşünülse de, il genel meclisi seçimlerinde alınan oylar ile belediye başkanlığı seçimlerinde alınan oylar arasındaki farklılık açıklanması gereken bir olgu olarak karşımızda durmaktadır. Aday belirleme etkinliği bağlamında yapılan inceleme, seçim sonuçlarının seçmen tercihleri açısından değil, fakat seçmenlerin oylarına talip olan siyasal partiler açısından da incelenmesine olanak vermektedir. Seçmen davranışları 4 Şüphesiz uç partilerde daha çok karşılaşılabilecek olan adaya tepkinin daha net sonuçlar doğurabileceği durumu da ihmal edilmiş olmaktadır.

16 16 Çağdaş Yerel Yönetimler, 22(3) Temmuz 2013 üzerine yapılan çalışmalar, seçmenlerin oy verme davranışlarını etkileyen yaş, eğitim, meslek, cinsiyet, gelir düzeyi ve yerleşim birimi gibi etkenler üzerine yoğunlaşmaktadır. Buna karşın seçmenlerin oy kullanırken, siyasal partilerin de aday gösterirken geliştirdiği taktik davranışları ağırlıklı olarak siyasal imaj ve kampanya süreci olarak değerlendirilmektedir. Buna bir de yerel seçimlerle ilgili çalışmaların görece azlığı da eklenebilir. Bu çalışma ise, aday belirleme etkinliğinin, seçimleri seçmen, aday ve siyasal parti etkileşimi çerçevesinde inceleme olanağı sunacağını varsaymaktadır. Aday belirleme etkinliği, siyasal partilerin başarı / başarısızlığını sorgulamaktan öte, onların adlarına temsilci olarak yönetecekleri halk kitlelerinin duyarlılıklarını ne kadar göz önüne aldıkları veya önemsedikleri konusunda bize ipuçları verecektir. Zira, aday belirleme etkinliğinin yüksek çıkması, hangi nedenlerle olursa olsun bir siyasi partinin gösterdiği aday ile, en azından o seçim çevresindeki seçmenlerin (o seçim çevresinde iktidar olabilecek kadar bir çoğunluğun) duyarlılıklarına ve taleplerine olumlu yanıt verebildiği anlamında yorumlanabilir. Aday belirleme etkinliğinin ayrıca, Türkiye de seçmenlerin oy verme anlamında bilinçleri konusunda da veriler sunacağı düşünülmektedir. Zira Türkiye de yerel seçimlerde karmaşık / çoklu oy kullanılmaktadır. Diğer bir ifade ile, yerel seçimlerde sandığa giden bir seçmen aynı anda (büyükşehir ve ilçe belediye başkanlığı, il genel meclisi belediye meclisi ve muhtarlık) 5 farklı oy kullanmaktadır. Đşte aday belirleme etkinliği, seçmenlerin yerel seçimlerde oy verirken, 5 oyunu da aynı yönde kullanıp kullanmadığını ortaya koymaktadır. Aday belirleme etkinliğinin ayrıca, aday odaklı seçimlerde, siyasal partilerin seçimlerdeki performanslarını seçim bölgeleri özelinde değerlendirilmesinde kullanılması önerilmektedir. Đl Belediye Başkanlıkları Düzeyinde Partilerin Aday Belirleme Etkinliğine Örnekler Bu çerçevede aday belirleme etkinliğini incelemek için Türkiye genelinde siyasal partilerin (büyükşehir, il ve ilçe) belediye başkan adayları için aldıkları oylar ile il genel meclisi seçimlerinde aldıkları oylar karşılaştırılacaktır. Karşılaştırma, 2009 yerel yönetim seçimleri sonuçları ile sınırlı tutulmuştur. Araştırma kapsamına ayrıca, Türkiye genelinde değil, kamuoyunda ilginç olarak değerlendirilen belediye seçimleri ile üç büyük kentin büyükşehir belediye seçimleri alınmıştır. Böylece, bu seçim çevrelerine ilişkin kısa da olsa değerlendirme yapmak olanaklı olmuştur. Bunun yanında, tüm sonuçlar genel olarak aday belirleme etkinliği açsından da değerlendirilmiştir. Bu bölümde incelenen belediyeler, özellikle AKP nin kaybettiği seçim bölgelerinden seçilmiştir. Bunun bir nedeni Türkiye de iktidar partisinin yerel seçime güçlü girdiği tezini sınayabilmektir. Diğer bir neden de muhalefette kalan parti-

17 Türkiye de Siyasal Partilerin Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinliğinin 29 Mart 2009 Yerel Seçimleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi 17 lerin belediye başkanlıklarını kazanması aday belirleme etkinliğini öne çıkarmaktadır. Bu nedenlere bir de aynı seçim bölgesinde, iktidar partisinin il genel meclisi seçimlerini kazanırken belediye başkanlığı seçimlerini kaybetmesi durumu eklendiğinde konuyu inceleme açısından daha çarpıcı veriler ortaya çıkmaktadır. Diğer bir deyişle, aday belirleme etkinliğini görmek için iktidar partisinin kaybettiği belediye örneklerini incelemek daha anlamlı ve ilgi çekici sonuç verecektir. Bunun yanında, üç büyükşehir belediye örneği de ele alınmıştır. En sonda da partileri ulusal siyasette etkin olmadığı halde ya da bağımsız aday olarak iktidar partisine karşı seçilmeyi başarmış belediye başkanları da istisnai örnekler başlığında değerlendirilmiştir. Isparta Belediyesi Seçimlerinde Aday Belirleme Etkinliği Son on yıla kadar Isparta da seçmenler ağırlıklı olarak DP - AP - DYP ekseninde oy kullanmışlardır. Gerek milletvekili genel seçimlerinde gerekse de yerel seçimlerde bu eğilimin etkili olduğu görülmektedir. Bununla birlikte 1999 ve sonrasında bu eğilim etkisini önemli ölçüde kaybetmiş, Isparta da siyasal görünüm Türkiye geneli ile daha fazla benzeşmeye başlamıştır (Kiriş, 2010b: 9). Isparta belediye başkanlığını yılları arasında yapılan yerel seçimlerde Adalet Partili (AP), 1984 yerel seçimlerinde Anavatan Partili (ANAP), 1989 ve 1994 yerel seçimlerinde Doğru Yol Partili (DYP), 1999 yerel seçimlerinde Milliyetçi Hareket Partili (MHP) ve 2004 yerel seçiminde de Adalet ve Kalkınma Partili (AKP) belediye başkan adayları kazanmıştır yerel seçimlerine gelindiğinde Isparta da güçlü konumdaki üç parti daha önce belediye başkanlığı yapmış olanları tekrar aday göstermiştir. AKP nin adayı 2004 yerel seçimlerinde belediye başkanı olan ve daha sonraki süreçte gerek uygulamaları gerekse de söylemleri ile Türkiye gündeminde de tanınan bir sima haline gelen Hasan Balaman olmuştur. MHP, döneminde belediye başkanlığı yapan Yusuf Ziya Günaydın ı, Isparta da güçlü konumunu korumaya çalışan Demokrat Parti (DP) ise döneminde belediye başkanlığı yapmış olan Mehmet Aybatılı yı aday göstermiştir (Kiriş, 2010a: 72). Isparta da seçmenin tepkisini çeken AKP adayı partisinin oy oranının gerisinde kalarak seçimi kaybetmiştir. Buna karşın seçimi kazanan MHP adayının, AKP adayı karşısında MHP li olmayan seçmenler tarafından da desteklendiği görülmektedir. DP adayı ise partisinin oy oranını oldukça aşmasına rağmen diğer iki adaya göre oldukça geride yer almıştır. MHP adayı AKP adayını önemli bir farkla geride bırakırken il genel meclisinde MHP ve AKP nin oyları sadece küsuratta farklılaşmaktadır. Bu durum ise AKP nin belediye başkanlığı için yerel istemle uyuşmayan bir aday tercihi yaptığına işaret etmektedir.

18 18 Çağdaş Yerel Yönetimler, 22(3) Temmuz 2013 Tablo 1. Isparta da 2009 Yerel Seçimlerinde Partilerin Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinlik Düzeyi (ABES Skoru) Siyasal Partiler Belediye Başkan Adayının Aldığı Oy Đl Genel Meclisi Seçiminde Alınan Oy Belediye Başkan Adayının Etkinlik Düzeyi (Sayı) Belediye Başkan Adayının Etkinlik Düzeyi (%) MHP ,02 AKP ,08 MHP nin Isparta Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinlik Düzeyi (ABES Skoru) = = = AKP nin Isparta Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinlik Düzeyi (ABES Skoru) = = = Etkinlik düzeylerine bakıldığında MHP adayının partisinin aynı bölgede il genel meclisi seçimlerinde almış olduğu oy oranından daha fazla bir orana erişerek belediye başkanlığını kazandığı, bu nedenle yüzde 15,02 lik yüksek bir etkinlik düzeyine sahip olduğu söylenebilir. Buna karşın AKP adayı partisinin aynı seçim bölgesinden aldığı il genel meclisi oylarının gerisine düşmüştür. Bu durum AKP adayının AKP li seçmenlerin bir kısmınca dahi kabul görmediğine işaret etmektedir. AKP li adayın etkinliği bu nedenle negatif bir göstergeye sahip olarak yüzde 5,08 olmaktadır. Bu ise AKP nin yerel seçimlerde benimsenen bir aday belirlemede başarısız olduğuna işaret etmektedir. Aydın Belediyesi Seçimlerinde Aday Belirleme Etkinliği Aydın, Isparta ya benzer şekilde, özellikle 1980 öncesinde olmak üzere seçmenlerin ağırlıklı olarak DP AP çizgisinde olduğu bir seçim bölgesi olarak dikkat çekmektedir ve 1977 seçimlerinde Aydın Belediye Başkanlığı nı AP li adaylar kazanırken Isparta dan farklı olarak 1977 seçimlerinde CHP li aday kazanmıştır seçimlerini ANAP lı aday, 1989 seçimlerini DYP li ve 2004 seçimlerini ise AKP li aday kazanmıştır seçim sonuçlarına göre CHP, Aydın da 1977 den bu yana ilk kez belediye başkanlığını az farkla da olsa kazanabilmiştir. CHP nin belediye başkanlığını kazanmasının ardında yatan en önemli gelişme şüphesiz ki, sağın oylarının Aydın da güçlü üç parti olan AKP, MHP ve DP arasında üç parçaya bölünmüş olmasıdır. Daha da somut olarak ifade edilecek olursa DP adayının partisinin gücünün önemli oranda önüne geçmiş olması, CHP yi çok yakından takip eden AKP li ve MHP li adayların seçimi kazanmaları için yeterli oy oranına erişmelerini engellemiş görünmektedir. Yine CHP adayı olan Aydın Milletvekili Özlem Çerçioğ- 5 Belediye Sınırları Dahilindeki Oyların (35.279) Hesaplanması: Isparta Merkez Đlçe ve Merkez Köyler Oyları (37.897) Merkez Köylerin Oyları (2.618).

19 Türkiye de Siyasal Partilerin Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinliğinin 29 Mart 2009 Yerel Seçimleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi 19 lu nun partisinin oy oranına göre önemli bir fark oluşturamadığını ve sadece CHP ye oy veren seçmenlerden oy aldığını göstermektedir. AKP nin adayı olan Mustafa Ancın ın etkinlik düzeyi düşük seyretmiştir. MHP adayı 1994 ve 1999 da ANAP tan katıldığı seçimlerde belediye başkanlığını kazanan Hüseyin Aksu nun ivme yaratamadığı hatta partisinin oylarının az da olsa gerisinde kaldığı görülmektedir. Aydın Belediye Başkanlığı seçimlerinde öne çıkan adaylardan en etkin olanının partisinin aldığı oydan çok daha fazla bir oy oranına ulaşan DP li aday olduğu söylenmelidir. Tablo 2. Aydın da 2009 Yerel Seçimlerinde Partilerin Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinlik Düzeyi (ABES Skoru) Siyasal Partiler Belediye Başkan Adayının Aldığı Oy Đl Genel Meclisi Seçiminde Alınan Oy Belediye Başkan Adayının Ekinlik Düzeyi (Sayı) Belediye Başkan Adayının Ekinlik Düzeyi (%) CHP ,6 AKP ,86 MHP ,1 DP ,64 Aydın Belediye Başkanlığı nı kazanan CHP li adayın partisinin aynı bölgedeki il genel meclisi oylarından sadece 159 tane daha fazla oy aldığı görülmektedir. Bu durum her CHP linin hem il genel meclisi hem de belediye başkanlığında partisine oy verdiği kanısını güçlendirmektedir. Buna karşın DP adayı oldukça iyi bir etkinlik düzeyine sahip olmuş ve il genel meclisi seçiminde DP ye oy vermeyen seçmenden de oy aldığını göstermiştir. AKP ve MHP adaylarının da partilerinden önemli bir farklılık göstermediği, AKP li adayın düşük bir farkla pozitif; MHP li adayın ise yine düşük bir oranla negatif göstergeye sahip olduğu görülmektedir. Diğer bir deyişle, AKP, CHP ve MHP belediye başkan adayları parti kimliklerinden bağımsız, seçmence kabul görecek bir imaj oluşturamamışlardır. Edirne Belediyesi Seçimlerinde Aday Belirleme Etkinliği döneminde AP li belediye başkanları tarafından yönetilen Edirne Belediyesi ni, Aydın da olduğu gibi, 1977 de CHP li aday kazanmıştır ve 1999 da ANAP lı, 1989 da SHP li, 1994 ve 2004 te de CHP li adaylar tarafından kazanılan Edirne Belediye Başkanlığı nı 2009 da yine CHP nin adayı kazanmıştır. Edirne de CHP ve AKP li adaylar kendi partilerinin oylarını geçmişler ancak CHP li aday AKP li adayı belediye başkanlığı seçiminde, il genel meclisi seçiminde CHP AKP yi büyük bir farkla geride bırakmıştır. Seçimi kazanan CHP adayı Hamdi Sedefçi, yılları arasında iki dönem belediye başkanlığı yapmış, 2004 seçimlerini tekrar kazanarak 2009 seçimlerine mevcut belediye başkanı olarak girmiş ve dördüncü kez kazanmıştır.

20 20 Çağdaş Yerel Yönetimler, 22(3) Temmuz 2013 Tablo 3. Edirne de 2009 Yerel Seçimlerinde Partilerin Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinlik Düzeyi (ABES Skoru) Siyasal Partiler Belediye Başkan Adayının Aldığı Oy Đl Genel Meclisi Seçiminde Alınan Oy Belediye Başkan Adayının Ekinlik Düzeyi (Sayı) Belediye Başkan Adayının Ekinlik Düzeyi (%) CHP ,7 AKP ,478 +6,21 Edirne Belediye Başkanlığı nda her iki partinin adayları da kendi partilerinin aynı seçim çevresinden il genel meclisi seçiminde aldıkları oy oranının üstüne çıkabilmişlerdir. AKP li adayın etkinlik düzeyi yüzde 6,21 iken CHP li aday yüzde 9,7 lik bir etkinlik düzeyine ulaşmıştır. Kısacası, CHP aday belirlemede daha etkindir. Tunceli Belediyesi Seçimlerinde Aday Belirleme Etkinliği ve 1999 da CHP li, 1994 te SHP li adaylar tarafından kazanılan Tunceli Belediye Başkanlığı, ve 2004 te Bağımsız adaylar tarafından kazanılmıştır seçimlerinde ise Tunceli Belediye Başkanlığı nı DTP nin adayı kazanmıştır seçimleri Tunceli yi Türkiye gündemine taşımıştır. Tunceli de iktidar partisinin yaptığı doğrudan yardımlar diğer partiler tarafından seçim rüşveti olarak adlandırılmış ve bu durumun haksız rekabet yarattığı ileri sürülmüştür. Bu seçimlerde Tunceli de başlıca iki parti yarışmıştır. DTP Edibe Şahin i, AKP ise Cihan Açıkgöz ü aday göstermiştir. Seçimi DTP li aday kazanırken AKP li aday bağımsız bir başka adayın gerisinde kalmıştır. Tablo.4. Tunceli de 2009 Yerel Seçimlerinde Partilerin Belediye Başkan Adayı Belirleme Etkinlik Düzeyi (ABES Skoru) Siyasal Partiler Belediye Başkan Adayının Aldığı Oy Đl Genel Meclisi Seçiminde Alınan Oy Belediye Başkan Adayının Ekinlik Düzeyi (Sayı) Belediye Başkan Adayının Ekinlik Düzeyi (%) DTP ,81 AKP ,85 Tunceli Belediye Başkanlığı nda da, Edirne de olduğu gibi, her iki partinin adayları da kendi partilerinin aynı seçim çevresinden aldıkları oy oranının üstüne çıkabilmişlerdir. DTP li adayın etkinlik düzeyi yüzde 8,81 iken AKP li aday yüzde 9,85 lik bir etkinlik düzeyine ulaşmış ve her iki parti de aday belirleme konusunda çok yakın oranlarda etkin olmuştur. Ancak Tunceli de belediye başkanlığını DTP adayı kazanmıştır.

28 MART 2004 YEREL YÖNETİMLER SEÇİMLERİ

28 MART 2004 YEREL YÖNETİMLER SEÇİMLERİ 28 MART 2004 YEREL YÖNETİMLER SEÇİMLERİ Erol TUNCER * Yerel yönetim seçimlerinde, bilindiği gibi, il özel idareleri ve belediyeler ile köy ve mahalle muhtarlarlıklarının yürütme ve karar organları seçilmektedir.

Detaylı

MAHALLİ İDARELER SEÇİMİ 29.03.2009

MAHALLİ İDARELER SEÇİMİ 29.03.2009 TÜİK MAHALLİ İDARELER SEÇİMİ 29.03.2009 İl Genel Meclisi Üyeleri Büyükşehir Belediye Başkanlığı Belediye Başkanlığı Belediye Meclisi Üyeleri ISSN????-???? TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU MAHALLİ İDARELER SEÇİMİ

Detaylı

ACR Group. NEDEN? neden?

ACR Group. NEDEN? neden? ACR Group NEDEN? neden? CİNSİYET YÜZDE % Kadın Erkek 46,8 53,2 YAŞ - - - - - - 18-25 26-35 20,1 27,6 36-45 46-60 29,4 15,2 60+ 7,7 I. AMAÇ Bu çalışmanın amacı, aylık periyotlar halinde düzenlediğimiz,

Detaylı

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER VII İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...V İÇİNDEKİLER...VII GİRİŞ...XII I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER A. YEREL YÖNETİMLER...3 İl Özel İdareleri...3 Belediyeler...3... Köy İdareleri...4 Mahalle Muhtarlıkları...4 Yerel Yönetim

Detaylı

Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği

Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği Erol TUNCER Seçim sistemlerinin belirlenmesinde temsilde adalet ve yönetimde istikrar (fayda)

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim Türkiye de 2007 genel milletvekili seçimlerine ilişkin değerlendirme yaparken seçim sistemine değinmeden bir çözümleme yapmak pek olanaklı değil. Türkiye nin

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Amaç MADDE 1 KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kent yaşamında, kent vizyonunun

Detaylı

Türkiye Siyasi Gündem Araştırması

Türkiye Siyasi Gündem Araştırması I. AMAÇ Bu çalışmanın amacı, aylık periyotlar halinde düzenlediğimiz, Türkiye nin Siyasi Gündemine paralel konuların ele alınarak halkın görüşlerini tespit etmek ve bu görüşlerin NEDENİ ni saptamak adına

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim CHP

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim CHP 1999 ve 2002 Seçimlerinde CHP 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim CHP 1999 seçimlerine Türkiye yükselen milliyetçilikle girdi. Ecevit in azınlık iktidarında seçimlere kısa bir süre kala Türkiye

Detaylı

3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler...

3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler... 3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler... Seçime Doğru Giderken Kamuoyu: 3 Kasım 2002 seçimlerine bir haftadan az süre kalmışken, seçimin sonucu açısından bir çok spekülasyon bulunmaktadır.

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII. I. BÖLÜM 2011 den 2015 e DOĞRU

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII. I. BÖLÜM 2011 den 2015 e DOĞRU VII İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII I. BÖLÜM 2011 den 2015 e DOĞRU A. 2011 MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMLERİ... 3 12 Haziran 2011 Milletvekili Genel Seçimleri... 3 TBMM nin Açılması... 4 Bağımsız

Detaylı

Öğr.Gör. İbrahim Ersin TURGUT, Öğr.Gör.Dr.Cumali ERDEMİL Pamukkale Üniversitesi Buldan Meslek Yüksekokulu ieturgut@pau.edu.tr, cerdemil@pau.edu.

Öğr.Gör. İbrahim Ersin TURGUT, Öğr.Gör.Dr.Cumali ERDEMİL Pamukkale Üniversitesi Buldan Meslek Yüksekokulu ieturgut@pau.edu.tr, cerdemil@pau.edu. 1980 Lİ YILLARDA YAPILAN GENEL SEÇİMLERİN TÜRKİYE DE VE DENİZLİ GENELİNDEKİ SEÇİM SONUÇLARI VE BULDAN İLÇESİ SEÇİM SONUÇLARI İLE KARŞILAŞTIRILMASI Öğr.Gör. İbrahim Ersin TURGUT, Öğr.Gör.Dr.Cumali ERDEMİL

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP VERİ ARAŞTIRMA A.Ş. Bu çalışma, Radikal Gazetesinin isteği üzerine seçim istatistiklerinden yararlanılarak VERİ ARAŞTIRMA A.Ş. tarafından RADİKAL Gazetesi

Detaylı

EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK

EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK TEMEL KAVRAMLAR Kamu Kamuoyu Bir ülkedeki halkın bütünü, halk, amme. Belirli bir konu ve olay hakkında toplumun büyük bir kesimi veya belli gruplar tarafından benimsenen

Detaylı

ARAŞTIRMA GRUBU. Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011

ARAŞTIRMA GRUBU. Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011 ARAŞTIRMA GRUBU Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011 Bu rapor Mayıs-2011 araştırmasının II. kısmıdır. Araştırmanın bu kısmında;

Detaylı

BASA BELEDİYE HİZMETLERİNDE VATANDAŞIN NABZINI ÖLÇTÜ ISPARTA HALKI BELEDİYE HİZMETLERİNDEN MEMNUN MU?

BASA BELEDİYE HİZMETLERİNDE VATANDAŞIN NABZINI ÖLÇTÜ ISPARTA HALKI BELEDİYE HİZMETLERİNDEN MEMNUN MU? BASA BELEDİYE HİZMETLERİNDE VATANDAŞIN NABZINI ÖLÇTÜ Batı Akdeniz Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (BASA), geçen hafta basına duyurduğu Antalya-Isparta-Burdur araştırmasının Isparta Belediyesi ve halkın

Detaylı

tepav Haziran2011 N201143 POLİTİKANOTU 12 Haziran 2011 Seçiminde Seçim Sisteminin Parlamento Yapısına Etkileri

tepav Haziran2011 N201143 POLİTİKANOTU 12 Haziran 2011 Seçiminde Seçim Sisteminin Parlamento Yapısına Etkileri POLİTİKANOTU Haziran2011 N201143 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Dr. Türkmen Göksel Öğretim Üyesi, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dr. Yetkin Çınar Öğretim Üyesi, Ankara

Detaylı

KAMU VE BELEDİYE HİZMETLERİNİN YEREL SEÇİME ETKİSİ

KAMU VE BELEDİYE HİZMETLERİNİN YEREL SEÇİME ETKİSİ DEĞERLENDİRMENOTU Mayıs2014 N201416 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Hasan Çağlayan Dündar 1 Araştırmacı, Ekonomi Çalışmaları KAMU VE BELEDİYE HİZMETLERİNİN YEREL SEÇİME ETKİSİ TÜİK,

Detaylı

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015 ARGETUS ARAŞTIRMA, DANIŞMANLIK, EĞİTİM, PROJE VE ORGANİZASYON AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI 25 AĞUSTOS 2015 Mehmet Akif Mah.Recep Ayan Cad. Günaydın Sok. No:6 Kat:3 Çekmeköy

Detaylı

EK 1. 21 Temmuz 1946 Milletvekili Genel Seçim Sonuçları Seçim Sistemi: Çoğunluk Sistemi

EK 1. 21 Temmuz 1946 Milletvekili Genel Seçim Sonuçları Seçim Sistemi: Çoğunluk Sistemi EK 1 21 Temmuz 1946 Milletvekili Genel Seçim Sonuçları Seçim Sistemi: Çoğunluk Sistemi Cumhuriyet Halk Partisi() 397 85,4 Demokrat Parti (DP) 61 13,1 Bağımsızlar (DP Listesinde 4 0.9 Yer Alarak Seçilen)

Detaylı

Türkiye'de "Decentralization" Süreci

Türkiye'de Decentralization Süreci Türkiye'de "Decentralization" Süreci 30 Nisan 2013 Bahçeşehir Üniversitesi İlker Girit Ahmet Ketancı Türkiye'de "Decentralization" Süreci Decentralization Prensipleri Türkiye deki Tarihi Süreç Türkiye

Detaylı

TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA. Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir

TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA. Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir 30 Haziran 2014 ÇALIŞMANIN AMACI Kutuplaşma konusu Türkiye de çok az çalışılmış olmakla birlikte, birçok Avrupa ülkesine

Detaylı

A N A L İ Z. 7 Haziran dan 1 Kasım a Seçim Beyannameleri: Metin Analizi. Furkan BEŞEL

A N A L İ Z. 7 Haziran dan 1 Kasım a Seçim Beyannameleri: Metin Analizi. Furkan BEŞEL A N A L İ Z 7 Haziran dan 1 Kasım a Seçim Beyannameleri: Metin Analizi Furkan BEŞEL Ekim 2015 7 HAZİRAN DAN 1 KASIM A 7 Haziran 2015 te yapılan 25. Dönem milletvekili genel seçiminde 53.741.838 kayıtlı

Detaylı

2014 Yerel Yönetimler Seçimleri

2014 Yerel Yönetimler Seçimleri 2014 Yerel Yönetimler Seçimleri Mülki Yönetim Birimlerinin Sayısı 2009 2014 İl Sayısı 81 81 İlçe Sayısı 892 919 Bucak Sayısı 638 - Köy Sayısı 34.305 18.067 Mahalle Sayısı 18.460 30.050 2014 Seçimlerinde

Detaylı

Yürütülen bu çalışmada Ankara ili ile ilgili şu spesifik bilgilerin elde edilmesi amaçlanmıştır.

Yürütülen bu çalışmada Ankara ili ile ilgili şu spesifik bilgilerin elde edilmesi amaçlanmıştır. 1.GİRİŞ Varyans İstatistik Araştırma ve Danışmanlık Ltd. Şti. tarafından hazırlanan bu çalışmanın ilgi odağı 29.03.2009 tarihinde yapılacak yerel seçim için Ankara ili seçim sonuçlarının istatistiksel

Detaylı

SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR

SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR BÜLTEN 21.05.2015 SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR 7 Haziran genel seçimine günler kala nefesler tutuldu, gözler yapılan anket çalışmalarına ve seçim vaatlerine çevrildi. Liderlerin seçim savaşının

Detaylı

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik; 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 76 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik; 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 76 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ İçişleri Bakanlığından: Resmi Gazete Tarihi : 08/10/ 2006 Resmi Gazete Sayısı : 26313 BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU

SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU Erol Tuncer TESAV Vakfı Başkanı 2 Kasım 2013 GİRİŞ İki Ana Seçim Sistemi Çoğunluk sistemi, Nispi temsil sistemi. Seçim Sistemlerinin İki Boyutu Temsilde adalet, Yönetimde istikrar.

Detaylı

YEREL YÖNETİMLERDE İNTERNET KULLANIMI ve BULDAN BELEDİYE Sİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLERDE İNTERNET KULLANIMI ve BULDAN BELEDİYE Sİ ÖRNEĞİ YEREL YÖNETİMLERDE İNTERNET KULLANIMI ve BULDAN BELEDİYE Sİ ÖRNEĞİ Öğr. Gör. Özlem FEDAİ DENİŞ Pamukkale Üniversitesi, İ.İ.B.F GİRİŞ Türkiye de yerel yönetimlerin kamu bütünü içindeki payı 1950 li yıllardan

Detaylı

Metodoloji Türkiye Ne Diyor?

Metodoloji Türkiye Ne Diyor? HAZİRAN 2013 Metodoloji Türkiye Ne Diyor? Araştırması İNC Araştırma ve İletişim Danışmanlığı tarafından 24-29 Haziran 2013 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın alan uygulaması NUTS 2 sınıflamasına

Detaylı

KARARSIZ AK PARTĠ SEÇMENĠ PARTĠSĠNE DÖNÜYOR

KARARSIZ AK PARTĠ SEÇMENĠ PARTĠSĠNE DÖNÜYOR Türkiye 7 Haziran 2015'te yapılacak milletvekili genel seçimlerine hazırlanırken araştırma şirketleri de seçmenlerin nabzını tutmaya devam ediyor. Genel seçim öncesi Politic's Araştırma Şirketi'nce yapılan

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

Araştırmanın Künyesi;

Araştırmanın Künyesi; Araştırmanın Künyesi; Araştırma; 05 06 Nisan 2008 günleri Türkiye nin 7 coğrafi bölgesinde, 26 il ve 68 ilçede bunlara bağlı 81 mahalle ve köyde, 18 yaş ve üstü seçmen nüfusunu temsil eden 724 ü kadın

Detaylı

2014 Yerel Seçimleri Tekirdağ Kapaklı Siyasi Eğilim Araştırması

2014 Yerel Seçimleri Tekirdağ Kapaklı Siyasi Eğilim Araştırması 2014 Yerel Seçimleri Tekirdağ Kapaklı Siyasi Eğilim Araştırması ARAŞTIRMANIN AMACI Yaklaşan Belediye Başkanlığı seçimlerinde ortaya çıkacak tablonun önceden tahmin edilmesi araştırmanın en temeldeki amacı

Detaylı

CHP CUMHURİYET HALK PARTİSİ PARTİ İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ

CHP CUMHURİYET HALK PARTİSİ PARTİ İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ CHP CUMHURİYET HALK PARTİSİ PARTİ İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ 2012 1 PARTİ İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ KAPSAM MADDE 1- Parti içi eğitim çalışmaları, Parti Tüzük ve Programında belirtilen amaç ve hedeflerini, partinin

Detaylı

tepav Mart2011 N201121 POLİTİKANOTU Seçim Barajını Yönetimde İstikrarı Azaltmayan Bir Seviyeye Düşürmek Mümkün mü?

tepav Mart2011 N201121 POLİTİKANOTU Seçim Barajını Yönetimde İstikrarı Azaltmayan Bir Seviyeye Düşürmek Mümkün mü? POLİTİKANOTU Mart2011 N201121 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Dr. Türkmen Göksel, Öğretim Görevlisi, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dr. Yetkin Çınar, Öğretim Görevlisi,

Detaylı

10 Ağustos. Cumhurbaşkanlığı Seçimleri Yazılı Medya Araştırması. 18 Ağustos 2014. 10 Ağustos 2014 Cumhurbaşkanlığı Seçimi Yazılı Medya Araştırması

10 Ağustos. Cumhurbaşkanlığı Seçimleri Yazılı Medya Araştırması. 18 Ağustos 2014. 10 Ağustos 2014 Cumhurbaşkanlığı Seçimi Yazılı Medya Araştırması 10 Ağustos Cumhurbaşkanlığı Seçimleri Yazılı Medya Araştırması 18 Ağustos 2014 İÇİNDEKİLER 1. SUNUŞ... 3 2. ADAYLAR HAKKINDA ÇIKAN HABERLER NASIL SUNULDU?... 3-4 2.1 HABERLERİN ADAYLARA GÖRE DAĞILIMI...

Detaylı

YERELYÖNETİM TARKANOKTAY

YERELYÖNETİM TARKANOKTAY YERELYÖNETİM REFORMUSONRASINDA İLÖZELİDARELERİ Dünyadayaşananküreseleşme,sanayitoplumundanbilgitoplumuna geçiş,şehirleşmeninartışı,ekonomikvesosyaldeğişimleryönetim paradigmalarınıveyapılarınıdaetkilemektedir.çevrefaktörlerinde

Detaylı

BURSA KENT KONSEYİ BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ NİN KATKILARIYLA

BURSA KENT KONSEYİ BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ NİN KATKILARIYLA BURSA KENT KONSEYİ BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ NİN KATKILARIYLA KENT KONSEYİ MEVZUATI YASA 5393 SAYILI BELEDİYE KANUNU (TC Resmi Gazete Tarih: 13 Temmuz 2005, Sayı 25874) Kent Konseyi MADDE 76 Kent Konseyi

Detaylı

Yerel Seçimler Sonrası Sandık ve Seçmen Analizi

Yerel Seçimler Sonrası Sandık ve Seçmen Analizi Yüksek İstişare Konseyi Toplantısı Yerel Seçimler Sonrası Sandık ve Seçmen Analizi 17 Nisan 201 Yüzde (%) Birim SANDIK SONUÇLARI (yüzde) Seçim Tipi Partiler 30 BÜYÜKŞEHİR BB + 51 İGM 30 BÜYÜKŞEHİR MECLİSİ

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

İşte Marpoll'ün Son Anketi

İşte Marpoll'ün Son Anketi İşte Marpoll'ün Son Anketi Marpoll Kamuoyu Araştırma Şirketi Yönetim Kurulu Başkanı Selim Işık; Araştırmada anketörlerimiz Şehit Abdullah Çavuş, Namık Kemal, Mağralı, Sakarya, Yunus Emre ve İsmet paşa

Detaylı

Türkiye de Belediye Nüfusları

Türkiye de Belediye Nüfusları 1 Türkiye de Belediye Nüfusları Yrd. Doç. Dr. Hüsniye AKILLI 1580 sayılı Belediye Kanununda bir yerleşmeye belediye tüzel kişiliğinin verilebilmesi için, son nüfus sayımına göre o yerleşimin 2000 den fazla

Detaylı

Toplumcu Düşünce Enstitüsü Tartışma Notu. 2014 YEREL YÖNETİM SEÇİMLERİ: İlk Bakış

Toplumcu Düşünce Enstitüsü Tartışma Notu. 2014 YEREL YÖNETİM SEÇİMLERİ: İlk Bakış Toplumcu Düşünce Enstitüsü Tartışma Notu TN-Siyaset/14-04 Hazırlayan: Sedef KÜÇÜK 4 Nisan 2014 Giriş: 2014 YEREL YÖNETİM SEÇİMLERİ: İlk Bakış 2014 Yerel Seçimlerinde; Büyükşehirlerde belediye meclisi,

Detaylı

Belediyenin gelirleri

Belediyenin gelirleri Belediyenin gelirleri a) Kanunlarla gösterilen belediye vergi, resim, harç ve katılma payları. b) Genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan pay. c) Genel ve özel bütçeli idarelerden yapılacak ödemeler. d)

Detaylı

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki

Detaylı

MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA Tel: (312) 441 4600 Faks: (312) 441 7490

MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA Tel: (312) 441 4600 Faks: (312) 441 7490 MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA Tel: (312) 441 4600 Faks: (312) 441 7490 www.metropoll.com.tr Yerel seçimlerden sonra ülke gündeminde

Detaylı

136 SAYILI GENELGE 1 / 9

136 SAYILI GENELGE 1 / 9 136 SAYILI GENELGE İl Seçim Kurullarının Seçim Sonuçlarına İlişkin Görevleri ile Yurt Düzeyi Seçim Sonuçlarının Belirlenmesinde Uygulanacak Esas ve İlkeleri Amaç ve kapsam MADDE 1- Bu Genelge, 7 Haziran

Detaylı

YENİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİ KURULMASINA İLİŞKİN YASA HAZIRLIKLARI

YENİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİ KURULMASINA İLİŞKİN YASA HAZIRLIKLARI YENİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİ KURULMASINA İLİŞKİN YASA HAZIRLIKLARI Bu yasa hazırlığı ile ilgili tartışmaya açılmış bir taslak bulunmamaktadır. Ancak hükümetin bir çalışma yaptığı ve bu çalışmanın tamamlanma

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER TABLOLAR Tablo 1. TR63 Bölgesi Doğum Sayısının Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 1 Tablo 2. Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)...

Detaylı

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 30 MART 2014

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 30 MART 2014 30 MART 2014 AraştırmaHakkında Araştırma, 30 Mart 2014 günü, Bilgisayar Destekli Telefon Görüşmesi (CATI) yöntemi ile mahalli seçimlerde oy kullanan toplam 1383 seçmen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma

Detaylı

R A P O R. Doç. Dr. Fatih YARDIMCIOĞLU Arş. Gör. Furkan BEŞEL. Mayıs 2015

R A P O R. Doç. Dr. Fatih YARDIMCIOĞLU Arş. Gör. Furkan BEŞEL. Mayıs 2015 R A P O R 1 Doç. Dr. Fatih YARDIMCIOĞLU Arş. Gör. Furkan BEŞEL Mayıs 2015 Sunuş 4.264 kişi ile yüz yüze görüşme şeklinde yapılan anket bulgularına dayanan bu rapor, Mart- Nisan 2015 tarihinde Sakarya ilinin

Detaylı

BOR İlçesi Mevcut Siyasi Durum Tespit Araştırması 24 ŞUBAT 2014

BOR İlçesi Mevcut Siyasi Durum Tespit Araştırması 24 ŞUBAT 2014 BOR İlçesi Mevcut Siyasi Durum Tespit Araştırması 24 ŞUBAT 2014 BOR İlçesi Mevcut Siyasi Durum Tespit Araştırması - 2014 1 1.1. ARAŞTIRMANIN ADI BOR İlçesi Mevcut Siyasi Durum Tespit Araştırması 1. 2.

Detaylı

2014 YILI MAHALLİ İDARELER SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER

2014 YILI MAHALLİ İDARELER SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER 2014 YILI MAHALLİ İDARELER SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER A- İLGİLİ MEVZUAT Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 76 ncı maddesinin son fıkrasında; hakimler ve savcılar, yüksek

Detaylı

Haziran 25. Medya ve Güven. Gündem. Tüm hakları gizlidir.

Haziran 25. Medya ve Güven. Gündem. Tüm hakları gizlidir. Haziran 25 Medya ve Güven 2013 Tüm hakları gizlidir. Gündem 1. Yöntem Bu araştırma Xsights Araştırma ve Danışmanlık, bu konu hakkında online araştırma yöntemiyle, toplamda 741 kişi ile bir araştırma gerçekleştirmiştir.

Detaylı

Karar No : 1888 Karar Tarihi : 07/10/2015

Karar No : 1888 Karar Tarihi : 07/10/2015 Karar No : 1888 Karar Tarihi : 07/10/2015 Adalet ve Kalkınma Partisi SKM Başkanı Yıldız SEFERİNOĞLU ve Adalet ve Kalkınma Partisi Yüksek Seçim Kurulu Temsilcisi Şeref MALKOÇ tarafından müştereken imzalanarak

Detaylı

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Wilson Learning in yaptığı araştırma, Evet e Doğru Müzakere eğitiminin satış performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Detaylı

Mobbing Araştırması. Haziran 2013

Mobbing Araştırması. Haziran 2013 Mobbing Araştırması Haziran 2013 Araştırma Hakkında 2013 Haziran ayında PERYÖN ve Towers Watson tarafından düzenlenen Mobbing Araştırması na çeşitli sektörlerden 143 katılımcı veri sağlamıştır. Ekteki

Detaylı

Yerel Yönetimler Katılımcılık - Mevzuat

Yerel Yönetimler Katılımcılık - Mevzuat Yerel Yönetimler Katılımcılık - Mevzuat Dr. Nuran Talu, ODTÜMD/STK Üyesi ODTÜMD, 11 Nisan 2009 1 5393 Sayılı Belediye Kanununda (13.7.2005 tarih ve 25874 sayılı RG) yeralan Katılımcılık ile ilgili Hükümler

Detaylı

Gayri Safi Katma Değer

Gayri Safi Katma Değer Artıyor Ekonomik birimlerin belli bir dönemde bir bölgedeki ekonomik faaliyetleri sonucunda ürettikleri mal ve hizmetlerin (çıktı) değerinden, bu üretimde bulunabilmek için kullandıkları mal ve hizmetler

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

Ankara İli Demografik Yapısı ve Karşılaştırmalı Seçim Sonuçları

Ankara İli Demografik Yapısı ve Karşılaştırmalı Seçim Sonuçları Ankara İli Demografik Yapısı ve Karşılaştırmalı Seçim Sonuçları 2002-2014 Ankara nın demografik bilgileri ile son seçimlere ilişkin Ankara sonuçları ve bu sonuçların karşılaştırmalı analizleri KASIM 2014,

Detaylı

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KANUNU

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KANUNU BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KANUNU Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK üyemiz, Bakan Yardımcımız, Milletvekilimiz, Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik

Detaylı

Yerel Yönetim Reformuna Destek Projesi

Yerel Yönetim Reformuna Destek Projesi Yerel Yönetim Reformuna Destek Projesi Proje Finansmanı: Avrupa Komisyonu Yararlanıcı Kurum: İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü Proje Yürütücüsü: Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI KEMAL KILIÇDAROĞLU NUN KONUK KONUŞMACI OLDUĞU TOPLANTI YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI 1 ARALIK 2014 İZMİR Cumhuriyet Halk Partisi nin çok değerli Genel Başkanı ve çalışma arkadaşları,

Detaylı

Sivil Toplum Geliştirme Merkezi KATILIMCI DEMOKRASİDE YEREL YÖNETİM-STK İŞBİRLİĞİ 1. TOPLANTI

Sivil Toplum Geliştirme Merkezi KATILIMCI DEMOKRASİDE YEREL YÖNETİM-STK İŞBİRLİĞİ 1. TOPLANTI Sivil Toplum Geliştirme Merkezi KATILIMCI DEMOKRASİDE YEREL YÖNETİM-STK İŞBİRLİĞİ 1. TOPLANTI 25-26 Kasım 2005, İstanbul Sivil Toplumun Geliştirilmesi İçin Örgütlenme Özgürlüğünün Güçlendirilmesi Projesi,

Detaylı

2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015

2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015 2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015 Haziran 2015 Tüketici Fiyat Endeksi ne(tüfe) ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 3 Temmuz 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK tarafından

Detaylı

POLİTİKA GÜNDEMİNİ BELİRLEYEN AKTÖRLER

POLİTİKA GÜNDEMİNİ BELİRLEYEN AKTÖRLER SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İşletme Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü SAĞLIK POLİTİKASI VE PLANLAMASI POLİTİKA GÜNDEMİNİ BELİRLEYEN AKTÖRLER Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Bölüm Hedefi *Bu derste; *Sağlık politikalarının

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Odabaş

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Odabaş Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Odabaş Bütün araştırmalar kendilerinden önce yapılan araştırmalara, bir başka deyişle, var olan bilgi birikimine dayanırlar. Bir araştırmaya başlarken yapılacak ilk iş, daha önce

Detaylı

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI İSTANBUL ATIK MUTABAKATI 2013 ün Mayıs ayında İstanbul da bir araya gelen dünyanın farklı bölgelerinden belediye başkanları ve seçilmiş yerel/bölgesel temsilciler olarak, küresel değişiklikler karşısında

Detaylı

TÜRKİYE GENELİ SEÇİM ARAŞTIRMASI

TÜRKİYE GENELİ SEÇİM ARAŞTIRMASI TÜRKİYE GENELİ SEÇİM ARAŞTIRMASI MAYIS 2015 TÜRKİYE GENELİ SEÇİM ARAŞTIRMASI MAYIS 2015 Araştırma Siyasal ve Sosyal Araştırma Merkezi (SAMER) tarafından, 17-22 Mayıs 2015 tarihleri arasında, Türkiye nüfusunu

Detaylı

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİM YORUMLARI VE SONRASINDA BİZİ BEKLEYENLER

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİM YORUMLARI VE SONRASINDA BİZİ BEKLEYENLER 11 AĞUSTOS 2014 CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİM YORUMLARI VE SONRASINDA BİZİ BEKLEYENLER Türkiye de 10 Ağustos ta ilk olarak Türk halkı Cumhurbaşkanı nı seçmek için sandık başına gitti. Seçim sonucuna göre, Başbakan

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

Hazırlayan: Bilgehan TURHAN Bilgisayar Y. Mühendisi

Hazırlayan: Bilgehan TURHAN Bilgisayar Y. Mühendisi Hazırlayan: Bilgehan TURHAN Bilgisayar Y. Mühendisi turhan@infosoft.com.tr Yönetici Özeti 30.Mart Yerel Seçimlerine ait YSK' dan alınan tutanakların oldukça önemli bölümünde mühür olmaması başlı başına

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

III-13 KAMU İDARELERİNCE HAZIRLANACAK PERFORMANS PROGRAMLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

III-13 KAMU İDARELERİNCE HAZIRLANACAK PERFORMANS PROGRAMLARI HAKKINDA YÖNETMELİK III-13 KAMU İDARELERİNCE HAZIRLANACAK PERFORMANS PROGRAMLARI HAKKINDA YÖNETMELİK KAMU İDARELERİNCE HAZIRLANACAK PERFORMANS PROGRAMLARI HAKKINDA YÖNETMELİK R.G. Tarihi : 05/07/2008 R.G. Sayısı : 26927 BİRİNCİ

Detaylı

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği 3. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu 21-23 Ekim 2011, Çanakkale Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği Aslı

Detaylı

SİLİVRİ 2014 PAYDAŞ ANALİZİ

SİLİVRİ 2014 PAYDAŞ ANALİZİ SİLİVRİ 2014 PAYDAŞ ANALİZİ Paydaşlar, belediyenin hizmetleri ile ilgisi olan, kuruluştan doğrudan veya dolaylı, olumlu yada olumsuz yönde etkilenen veya belediyenin yönetimi ile hizmetlerini etkileyen

Detaylı

KADIN DOSTU KENTLER - 2

KADIN DOSTU KENTLER - 2 KADIN DOSTU KENTLER - 2 KADIN DOSTU KENT NEDİR? KADINLARIN Sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere İstihdam olanaklarına Kaliteli, kapsamlı kentsel hizmetlere (ulaşım, konut vb) Şiddete maruz kaldıkları takdirde

Detaylı

EŞİT HAKLAR İÇİN İZLEME DERNEĞİ

EŞİT HAKLAR İÇİN İZLEME DERNEĞİ EŞİT HAKLAR İÇİN İZLEME DERNEĞİ Özel Sayı: Bağımsız Seçim Gözlemi Temmuz 2011 1 2 46 sivil toplum örgütünden oluşan Bağımsız Seçim İzleme Platformu Türkiye de ilk kez, uluslararası standartlar çerçevesinde,

Detaylı

DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ

DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ Konusu Sürdürülebilir Yerel Kalkınma için Gençlerin Karar Mekanizmalarına Katılımı Araştırması Gerekçesi Bölgesel kalkınma ile ilgili çabaların sürdürülebilirliğinin sağlanması,

Detaylı

İBRAHİM ARAP. e-posta: ibrahim.arap@deu.edu.tr Tel: +0. 232. 420 41 80 / 20620. 2004-2009 : Dokuz Eylül Üni. Sosyal Bilimler Enst.

İBRAHİM ARAP. e-posta: ibrahim.arap@deu.edu.tr Tel: +0. 232. 420 41 80 / 20620. 2004-2009 : Dokuz Eylül Üni. Sosyal Bilimler Enst. İBRAHİM ARAP e-posta: ibrahim.arap@deu.edu.tr Tel: +0. 232. 420 41 80 / 20620 KİŞİSEL BİLGİLER Uyruğu : T.C Doğum Tarihi : 01.02.1972 Doğum Yeri : Mersin Medeni Durumu : Evli ÖĞRENİM 2004-2009 : Dokuz

Detaylı

AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR

AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR Marpoll Kamuoyu Araştırma Şirketi, kamuoyunu yani halkın kanaatlerini karar alıcıların ve uygulayıcıların meşruiyetini sürdüren önemli bir faktör olarak görmektedir.

Detaylı

TÜRKİYE NİN NABZI AĞUSTOS 2015 ERKEN SEÇİM ÖNCESİ SİYASAL DURUM DEĞERLENDİRMESİ

TÜRKİYE NİN NABZI AĞUSTOS 2015 ERKEN SEÇİM ÖNCESİ SİYASAL DURUM DEĞERLENDİRMESİ TÜRKİYE NİN NABZI AĞUSTOS 2015 ERKEN SEÇİM ÖNCESİ SİYASAL DURUM DEĞERLENDİRMESİ MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA Tel: (312) 441 4600

Detaylı

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İşletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirmesine ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamasına yönelik bilgi toplama, analiz, seçim, karar ve uygulama

Detaylı

22 Temmuz 2007 Seçimleri: Genel Bir

22 Temmuz 2007 Seçimleri: Genel Bir 22 Temmuz 2007 Seçimleri: Genel Bir Değerlendirme Erol TUNCER Eski Milletvekili TESAV Başkanı Yine Erken Seçime Gidildi 1980 sonrasında oluşan Meclislerin tümü, 5 yıllık görev süresini tamamlayamadan seçime

Detaylı

Cari: 5393 Sayılı. Belediye Kanunu

Cari: 5393 Sayılı. Belediye Kanunu Cari: 5393 Sayılı Belediye Kanunu a) Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve

Detaylı

SAĞLIKLI ŞEHİR PROJESİ NEDİR?

SAĞLIKLI ŞEHİR PROJESİ NEDİR? SAĞLIKLI ŞEHİR PROJESİ NEDİR? HERKES İÇİN SAĞLIK, İNSAN HAKLARI BEYANNAMESİ, YEREL GÜNDEM 21 PRENSİPLERİ IŞIĞINDA ŞEHİRDE YAŞAYAN İNSANLARIN FİZİKİ, PSİKOLOJİK ÇEVRESEL SOSYAL REFAHLARINI GELİŞTİRMEYİ

Detaylı

SPoD, Ruh Sağlığı Çalıştayının 5 incisini Düzenledi

SPoD, Ruh Sağlığı Çalıştayının 5 incisini Düzenledi SPoD, Ruh Sağlığı Çalıştayının 5 incisini Düzenledi Ruh sağlığı uzmanlarıyla beraber yürütülen 40 saatlik çalıştay programının, trans danışanlara yönelik beşinci ve son kısmı; 3 Kasım'da İstanbul Bilgi

Detaylı

TÜRKİYE GÜNDEM ARAŞTIRMASI

TÜRKİYE GÜNDEM ARAŞTIRMASI TÜRKİYE GÜNDEM ARAŞTIRMASI -Oscar Ödülleri Farkındalığı ve Ermeni Sorunu- ARAŞTIRMA GRUBU Prof. Dr. Özer SENCAR Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Ünal BİLİR MART - 2010 MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi

Detaylı

Berlin Katılım gelişmesinin durumu ve perspektifler

Berlin Katılım gelişmesinin durumu ve perspektifler Berlin Katılım gelişmesinin durumu ve perspektifler Hella Dunger-Löper Staatssekretärin für Bauen und Wohnen 1 Katılım (Latince: Katılım). Genel olarak: Katılım, vatandaşların ortak (siyasi) sorunların

Detaylı

Nevzat Melih TÜNEK THK Üniversitesi Bilişim Teknolojileri Bölümünde Yüksek Lisans Öğrencisi, bu sunumda sosyal medyanın e-devlet üzerindeki etkileri

Nevzat Melih TÜNEK THK Üniversitesi Bilişim Teknolojileri Bölümünde Yüksek Lisans Öğrencisi, bu sunumda sosyal medyanın e-devlet üzerindeki etkileri Nevzat Melih TÜNEK THK Üniversitesi Bilişim Teknolojileri Bölümünde Yüksek Lisans Öğrencisi, bu sunumda sosyal medyanın e-devlet üzerindeki etkileri konusu ele alınmıştır. 1 Sunum kapsamında sosyal medyanın

Detaylı

Belediyeler İçin Performans Ölçüt ve Kriterlerinin Belirlenmesi

Belediyeler İçin Performans Ölçüt ve Kriterlerinin Belirlenmesi Belediyeler İçin Performans Ölçüt ve Kriterlerinin Belirlenmesi Doç. Dr. Yüksel Demirkaya, ydemirkaya@marmara.edu.tr Marmara Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi Bu çalışma TÜBİTAK 113K427 nolu proje

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 9, Sayı 2, 2008 63

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 9, Sayı 2, 2008 63 C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 9, Sayı 2, 2008 63 BELEDİYELERİN RESMİ İNTERNET SİTESİ SAHİPLİĞİ İLE SİYASİ PARTİLER VE NÜFUS ARASINDAKİ İLİŞKİ Abdullah NARALAN * Özet Yerel yönetim kurumlarından

Detaylı

2015 Ağustos ENFLASYON RAKAMLARI 3 Eylül 2015

2015 Ağustos ENFLASYON RAKAMLARI 3 Eylül 2015 2015 Ağustos ENFLASYON RAKAMLARI 3 Eylül 2015 Ağustos 2015 Tüketici Fiyat Endeksi ne(tüfe) ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 3 Eylül 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK tarafından

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 23.05.2012

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 23.05.2012 Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 23.05.2012 Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Yayına Kabul Tarihi: 11.03.2013 Cilt: 15, Sayı: 3, Yıl: 2013, Sayfa: 419-446 Online Yayın Tarihi: 28.10.2013 ISSN:

Detaylı