YENÝ ANAYASA TÜRKÝYE NÝN BÝTMEYEN SENFONÝSÝ. Prof. Dr. Zühtü ARSLAN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YENÝ ANAYASA TÜRKÝYE NÝN BÝTMEYEN SENFONÝSÝ. Prof. Dr. Zühtü ARSLAN"

Transkript

1 YENÝ ANAYASA TÜRKÝYE NÝN BÝTMEYEN SENFONÝSÝ Prof. Dr. Zühtü ARSLAN 223

2 YENÝ ANAYASA TÜRKÝYE NÝN BÝTMEYEN SENFONÝSÝ Prof. Dr. Zühtü ARSLAN* GÝRÝÞ Kanun-u Esasi nin üzerinden yaklaþýk yüz elli yýl geçmesine raðmen, anayasa arayýþýmýz devam ediyor. Þu ana kadar beþ anayasa ve bu anayasalar üzerinde onlarca deðiþiklik yapýldý. Bizdeki anayasalarýn ortak özelliklerinden biri, hemen hepsinin olaðanüstü dönemlerin ve siyaset dýþý müdahalelerin ürünü olarak ortaya çýkmýþ olmasýdýr. Son iki anayasa, doðrudan askeri müdahalelerin sonucu olarak hazýrlanmýþtýr. Osmanlý nýn son döneminden itibaren anayasacýlýk, modernleþme sürecinin mütemmim cüzü olarak görülmüþtür. Bu anlamda Osmanlý- Türk anayasacýlýðýnýn tepeden inmeci modernleþ(tir)me hareketlerinin araçlarýndan birisi olduðu söylenebilir. Baþka bir ifadeyle, anayasalar toplumu yukarýdan aþaðýya dönüþtürmek isteyen toplum ve siyaset mühendislerinin dikiþ tutmayan çabalarýnýn bir ürünü olarak ortaya çýkmaktadýr. Anayasacýlýðýmýzýn bu elitist özelliðinin yanýnda tepkiselliði de dikkat çekicidir. Elbette her anayasa hazýrlandýðý dönemin siyasi ve sosyoekonomik sorunlarýna tepki olarak þekillenir. Ancak anayasalarýn tepkisellikte aþýrý uçlara savrulmasý, çok sýk bir þekilde yeni anayasa arayýþlarýný beraberinde getirmektedir. Örneðin 1961 Anayasasý bariz bir þekilde önceki anayasaya tepki olduðu için kýsa bir süre sonra problemler yaþanmaya baþlamýþtýr. Demokrat Partinin dönemindeki iktidarýna tepki olarak, demokratik siyasetin alanýnýn olabildiðince sýnýrlandýrýlmasý yönetemeyen demokrasi uygulamasýný doðurmuþtur. Bu da sonuçta, bu anayasayla ülke yönetilemez ya da bu anayasa Türkiye için lükstür þeklinde yargýlara dayandýrýlan anayasal deðiþikliklere zemin hazýrlamýþtýr. * Prof.Dr., P.A. Güvenlik Bilimleri Fakültesi Anayasa Hukuku Öðretim Üyesi. 224

3 Ayný þekilde, 1982 Anayasasý da önceki anayasaya ve onun uygulandýðý döneme tepki olarak ortaya çýkmýþtýr. 12 Eylül 1980 günü yönetime el koyan Milli Güvenlik Konseyine göre ülkenin iç savaþýn eþiðine gelmesinin iki temel sebebi vardý. Birincisi, devletin haklarýný hiçbir þekilde dikkate almayan, terör ve anarþi olaylarýna zemin hazýrlayan 1961 Anayasasý. Ýkincisi de uzlaþma kültüründen uzak, biraraya gelerek ülkeyi yönetecek basireti gösteremeyen siyasiler. Yeni anayasal düzen bu iki sebebi de ortadan kaldýracak þekilde kurulmuþtur. Özgürlük-otorite dengesinde ikincisine aðýrlýk tanýyan, toplumsal ve dahasý siyasal alaný bile siyasetten arýndýrmýþ yeni bir anayasa hazýrlanmýþtýr. Bu anayasada, temel hak ve özgürlükler gereðinden fazla sýnýrlandýrýlmýþ, 12 Eylül öncesinin siyasileri siyasetten uzaklaþtýrýlmýþ ve en önemlisi siyasi partilerin sendikalar ve diðer sivil toplum örgütleriyle iliþkisi kesilmiþtir. Tüm bu tepkisellikler, anayasalarýn hazýrlandýklarý dönemin þartlarýnýn kalýcý olacaðýnýn varsayýlmasý sonucunda, bir süre sonra anayasa deðiþikliklerini zorunlu kýlmýþtýr. Nitekim, 1961 Anayasasýnda 1971 ve 1973 yýllarýnda yapýlan deðiþikliklerle anayasanýn üçte biri deðiþtirilmiþtir Anayasasýnda 1987 yýlýndan itibaren onun üzerinde deðiþiklik yapýlmýþtýr. Bu deðiþikliklere raðmen, yeni anayasa arayýþý devam etmektedir lý yýllarýn baþýndan itibaren bu arayýþ hýz kazanmýþtýr. Meclis içinden bazý siyasi partiler, Meclis dýþýndan da TÜSÝAD, TOBB ve Türkiye Barolar Birliði gibi kuruluþlar yeni anayasa tartýþmasýna hazýrladýklarý raporlar ve taslaklarla katkýda bulunmuþlardýr. Ancak tartýþmalarý alevlendiren geliþme, 22 Temmuz 2007 seçimlerinde AK Partinin yeni sivil bir anayasa taahhüdünde bulunmasý ve bunun hazýrlýklarýný seçimden önce baþlatmýþ olmasýdýr. NEDEN YENÝ BÝR ANAYASA? En az üç nedenle yeni bir anayasaya ihtiyaç olduðu söylenebilir. Birincisi, yeni anayasa yapmak Türkiye de demokrasinin rüþtünü ispatla- 225

4 Yeni Anayasa Türkiye nin Bitmeyen Senfonisi masýnýn bir göstergesi haline gelmiþtir. Bu ülkede tamamen demokratik yollarla iþbaþýna gelmiþ ve temsil bakýmýndan bir meþruiyet sorunu bulunmayan parlamentonun yeni anayasa yapabileceðinin gösterilmesi gerekir. Bu basit bir güç gösterisi ya da varlýðýný ispat etme çabasý olarak yorumlanamaz. Bu ülkede sivil iradenin de, dýþarýdan müdahale olmaksýzýn, çoðulcu, demokratik ve özgürlükçü bir anayasa yapabileceðinin gösterilmesi, demokrasinin içine düþtüðü vesayetçi kýsýr döngüden kurtulmasýný saðlayacaktýr. Bunun mutlaka aþýlmasý gereken bir psikolojik eþik olduðu bir gerçektir. Dolayýsýyla, içeriðinden baðýmsýz olarak, demokratik katýlým sonucu sivil siyasal alanda hazýrlanacak yeni anayasa demokratik siyasetin yýllardýr boðuþtuðu psikolojik marazlardan kurtulmasýna yardýmcý olabilecektir. Ýkincisi, mevcut anayasa bir anlamda ruh-beden uyumsuzluðu ya da kiþilik problemi diyebileceðimiz bir sýkýntýyla malül olduðu için yepyeni bir anayasaya ihtiyaç vardýr. Baþlangýç bölümü dahil, 1982 Anayasasýnýn birçok hükmü deðiþtirilmiþtir. Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliðinin etkisiyle yapýlan bu deðiþikliklerle Anayasanýn otoriter yönü önemli ölçüde törpülenmiþtir. Özellikle 1995, 2001 ve 2004 deðiþiklikleri ile temel haklar kýsmýnda ciddi iyileþtirmeler yapýlmýþtýr. Ancak, tüm bu deðiþiklikler yapýlýrken Baþlangýç kýsmý baþta olmak üzere Anayasanýn geneline yansýyan devletçi ve otoriter ruh da korunmuþtur. Dolayýsýyla, yapýlan ilavelerle adeta yamalý bohçaya dönen anayasanýn ruhu ve bedeniyle bütün, kiþilikli ve özgürlükçü bir metine yerine býrakmasý gerekmektedir. Üçüncüsü, Anayasa Mahkemesinin meþhur 367 kararý ndan sonra demokratik siyasetin alaný oldukça daraltýlmýþ, anayasal düzende jüristokratik eðilimler belirgin bir boyuta ulaþmýþtýr. Mahkemenin, Anayasanýn 10. ve 42. maddelerinde yapýlan deðiþiklikleri iptal ettiði 5 Haziran 2008 tarihli kararýyla Anayasa bir kez daha fiilen deðiþtirilmiþtir. Bu kararlar, mevcut Anayasanýn tali kurucu iktidar olarak yetkilendirdiði parlamentoyu devre dýþý býrakan ve bir anlamda oyunun kurallarýný deðiþtiren kararlardýr. Tüm eksikliklerine raðmen, mevcut Anayasa Cumhuriyeti demokratik bir hukuk devleti olarak tanýmla- 226

5 Prof. Dr. Zühtü ARSLAN maktadýr. Buna karþýn, Anayasa Mahkemesi, Anayasanýn kendisine vermediði yetkileri (Meclis kararlarýný ve anayasa deðiþikliklerini denetleme gibi) durumdan vazife çýkarmak suretiyle kullanarak anayasal düzenin temel parametrelerini deðiþtirmiþtir. Bu da anayasal kurumlar arasýnda ciddi bir güven bunalýmýna neden olmuþtur. Ýktidar partisi hakkýnda açýlan kapatma davasý, bu güven bunalýmýný daha da körüklemiþtir. Gelinen noktada alt üst olan kurumlar arasý iliþkinin saðlýklý bir zemine oturtulmasý gerekmektedir. Bunun da yollarýndan biri, yargýnýn özellikle de anayasa yargýsýnýn yetki alanýný yeniden belirleyecek ve demokratik siyaseti iktidarla buluþturacak yeni bir anayasanýn yapýlmasýdýr. HANGÝ YÖNTEMLE YENÝ BÝR ANAYASA? Bir anayasanýn nasýl hazýrlandýðý, en az içeriði kadar önemlidir. Çünkü anayasanýn hazýrlanýþ yöntemi onun meþruiyetini de doðrudan etkileyecektir. Bizde anayasalarýn çok tartýþýlmasýnýn nedenlerinden biri de, hazýrlanmasýna yönetilenlerin gerçek manada katýlmamýþ olmalarýdýr. Durumu kurtarmaya yönelik ve göstermelik bir referandumun demokratik meþruiyeti saðlayamadýðý ortadadýr Anayasasý Meclis içinde hazýrlanmýþ, halkoylamasýna dahi sunulmamýþtýr ve 1982 Anayasalarý ise meþru siyasi iktidarlarýn Silahlý Kuvvetler tarafýndan devrilmesiyle baþlayan süreçte, tamamen askeri vesayet altýnda hazýrlanmýþtýr. Her iki anayasa da çok da demokratik olmayan bir ortamda, referanduma sunularak kabul edilmiþtir. Bu tecrübelerden yararlanarak yeni anayasanýn öncekilerden farklý olarak metodolojik defo taþýmamasý saðlanabilir. Esasen yeni bir anayasa hazýrlamanýn her yerde ayný, deðiþmez kurallarý yoktur. Ülkeler kendilerine özgü tarihsel ve toplumsal þartlarýn da etkisiyle, farklý yöntemler izleyerek anayasalarýný hazýrlamýþlardýr. Bazý ülkelerde, devrim veya baðýmsýzlýk savaþý gibi önemli siyasi olaylarýn arkasýndan kurulan konvansiyon lar anayasayý hazýrlamýþlardýr. Fransa ve Amerika Birleþik Devletleri nde böyle olmuþtur. Bazý ülkelerde ise parlamentonun hazýrladýðý yeni anayasa referanduma sunularak kabul edilmiþtir. 227

6 Yeni Anayasa Türkiye nin Bitmeyen Senfonisi Türkiye de yeni anayasa tartýþmalarý sýrasýnda kimi kiþi ve kuruluþlar ýsrarla TBMM nin yeni bir anayasa yapamayacaðýný, bunun için bir kurucu meclis e veya konvansiyon a ihtiyaç olduðunu ileri sürmüþlerdir. Aslýnda benzer bir görüþ, 1924 Anayasasý hazýrlanýrken de bazý milletvekilleri tarafýndan dile getirilmiþ, ancak kabul görmemiþtir. Kurucu Meclis ya da konvansiyon oluþturma, anayasa hazýrlamanýn biricik yolu deðildir. Bu yöntem daha çok olaðanüstü olaylardan sonra yeni bir devletin ya da siyasi rejimin kurulmasý sürecinde gündeme gelmektedir. Dahasý bizde kurucu meclis askeri darbeler sonrasýnda yeni anayasayý hazýrlamak üzere kurulan ve bir kanadýný askeri yönetimin oluþturduðu yapýnýn adýdýr. Anayasacýlýk tarihimizde, demokratik yollarla anayasa yapmak için toplanmýþ bir kurucu meclis yoktur. Buna 1921 Anayasasýný yapan Birinci Meclis dahildir. Ancak, bu durum anayasayý hazýrlamak için demokratik temsil kabiliyeti olan kurucu meclis in kurulamayacaðý anlamýna gelmez. Bu, tamamen siyasi tercih meselesidir. Peki TBMM yeni bir anayasa yapma yetkisine sahip deðil midir? Anayasayý deðiþtirebilen organ yeni bir anayasa da yapabilir. Bu konudaki aksi görüþlerin, mevcut parlamentonun kompozisyonundan kaynaklandýðý, dolayýsýyla konjonktürel olduðu söylenebilir. Nitekim, 1992 yýlýnda Prof. Dr. Erdoðan Teziç ve arkadaþlarý tarafýndan TÜSÝAD a hazýrlanan Yeni Bir Anayasa Ýçin baþlýklý raporda bu konu ayrýntýlý bir þekilde ele alýnmýþtýr. 1 Raporun Giriþ kýsmýnda Anayasada deðiþiklikler yapmaya yetkili bir organýn yeni bir Anayasa yapma konusunda da yetkili olduðu hususunda kuþku yoktur denmektedir. Ayný þekilde, rapordaki þu tespitler oldukça çarpýcýdýr: Kýsacasý, bugünkü TBMM bir Kurucu Meclis sýfatýyla seçilmiþ olmadýðý halde, yeni bir Anayasa yapmaya yetkili bir asli kurucu organ 1) TÜSÝAD'ýn "Yeni Bir Anayasa Ýçin" baþlýklý raporunu hazýrlayan heyette þu akademisyen yer almýþtýr: Prof.Dr.Erdoðan Teziç, Prof.Dr.Sait Güran, Prof.Dr. Yýldýzhan Yayla, Prof.Dr. Köksal Bayraktar, Prof.Dr. Devrim Ulucan, Prof.Dr. Bülent Tanör, Doç.Dr. Fazýl Saðlam, Doç.Dr. Süheyl Batum, Doç.Dr. Necmi Yüzbaþýoðlu. Bu rapor için bkz. TBMM Baþkanlýðý'na Bazý Kurum ve Kuruluþlarca Verilmiþ ve Ayrýca TBMM'deki Siyasi Partilerin Anayasa Deðiþikliðine Ýliþkin Hazýrlýk Çalýþmalarý ve Taslak Metinler, Ankara,

7 Prof. Dr. Zühtü ARSLAN yetkisi kullanabilir. Zaten bunun aksini düþünmek, Anayasa yapýcýlýðý yetkisini yalnýz kurucu meclislere ya da ihtilal sonrasýnýn olaðanüstü iktidarlarýna tanýmak olur ki; bu, tarihsel gerçeklerler uzlaþmadýðý gibi, þiddet yolunu önermek anlamýna dahi gelir. Oysa, pek çok ülkede yeni anayasalar, normal zamanlarda ve olaðan yasama meclisleri tarafýndan hazýrlanabilmiþtir. 2 Anayasanýn 175.maddesine göre, TBMM Anayasayý deðiþtirme yetkisine sahiptir. Bu deðiþtirme yetkisinin, deðiþtirilemez hükümler dýþýnda, anayasanýn tüm maddeleri için geçerli olduðunda hiçbir kuþku yoktur. Dahasý, TÜSÝAD ýn raporunda, deðiþtirilemez maddelerin de TBMM tarafýndan deðiþtirilebileceði ifade edilmiþtir. Rapor a göre, Bu konuda, asli kurucu organ yetkisini kullanan bir meclisin kendini baðýmsýz hissetmesi doðal ve gereklidir. TÜSÝAD raporu, öncelikle Anayasanýn deðiþtirilmesi teklif edilemez hükümleriyle ilgili 4.maddesinin deðiþtirilmesi gerektiðini savunmuþtur. Buna göre, yeni bir Anayasa hazýrlama giriþiminin baþýnda, TBMM nin bir Anayasa deðiþikliði yaparak, deðiþmezlik hükmünü daha önceki Cumhuriyet Anayasalarýnda olduðu gibi, Cumhuriyet ilkesi ile sýnýrlý tutmasý gerekmektedir. 3 Nitekim, raporun önerdiði yeni 2. ve 3. maddede deðiþiklikler vardýr. Ayný þekilde, Türkiye Barolar Birliðinin 2001 de hazýrlattýðý ve 2007 de revize edilen Anayasa Önerisi nde de deðiþmez maddelerle ilgili hüküm deðiþtirilmiþtir. TBB nin 2007 Anayasa önerisinde Anayasanýn 2. maddesinde deðiþiklik önerilmekle kalmamýþ, deðiþtirilemezlik hükümleri artýrýlmýþtýr. 4 2) Teziç vd, "Yeni Bir Anayasa Ýçin", s.14. 3) Ibid., ss ) Türkiye Barolar Birliðinin 2001 taslaðýný hazýrlayan komisyonun üyeleri þunlardýr: Prof.Dr. Yýlmaz Aliefendioðlu, Prof.Dr. Rona Albay, Prof.Dr. Ülkü Azrak, Prof.Dr.Ýbrahim Kaboðlu, Prof.Dr. Ýl Han Özay, Av. Yekta Güngör Özden, Prof.Dr.Yavuz Sabuncu, Prof.Dr. Fazýl Saðlam, Av.Atilla Sav, Prof.Dr. Zafer Üskül, Prof.Dr. Necmi Yüzbaþýoðlu. Bkz. Türkiye Barolar Birliði, Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Önerisi, 2.Basým, Ankara: TBB yayýný, TBB'nin 2007 önerisini hazýrlayan komisyonun üyeleri de þunlardýr: Prof. Dr. Rona Aybay, Prof. Dr. Fazýl Saðlam, Prof. Dr. Süheyl Batum, Prof.Dr.Oktay Uygun, Doç. Dr. Korkut Kanadoðlu, Yard. Doç. Dr. Ece Göztepe, Yard. Doç. Dr. Faruk Bilir ve Avukat Teoman Ergül. Bkz. Türkiye Barolar Birliði, Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Önerisi, Geliþtirilmiþ Gerekçeli Yeni Metin, 4.Baský, Kasým

8 Yeni Anayasa Türkiye nin Bitmeyen Senfonisi Prof.Dr. Ergun Özbudun baþkanlýðýndaki heyetin 5 AK Parti için hazýrladýðý anayasa taslaðýnda da deðiþtirilmezlik hükmü, bu maddelerin ifadesinin deðiþtirilemeyeceði þeklinde deðil, temel ilkelerin deðiþtirilmemesi anlamýnda yorumlanmýþtýr. Dolayýsýyla, mevcut Anayasanýn 2. maddesinde toplumun huzuru ve milli dayanýþma gibi normatif hiçbir deðeri olmayan kavramlarýn çýkarýlmasý, insan haklarýna saygýlý ibaresinin de haklara yönelik daha güçlü bir vurgu içeren insan haklarýna dayanan ibaresi ile deðiþtirilmesi önerilmiþtir. Sonuç olarak, yeni anayasanýn mevcut parlamento tarafýndan yapýlmasýnýn önünde hiçbir hukuki veya siyasi engel yoktur. Parlamento, yeni anayasa taslaðýnýn hazýrlanmasý sürecinde parlamento dýþýndan yardým alabilir. Üniversiteler, sivil toplum örgütleri, iþ dünyasý, sendikalar, barolar, insan haklarý örgütleri gibi ulusal kuruluþlar ve Venedik Komisyonu gibi uluslararasý kuruluþlar parlamentoya yeni anayasa taslaðýnýn hazýrlanmasý sürecinde katký saðlayabilir. Ancak yeni anayasanýn hazýrlanmasý sürecinde yönteme iliþkin olarak aþaðýdaki hususlar dikkate alýnmalýdýr: Uzlaþma: Anayasa yapýmý, kanun yapýmýndan farklý olarak, parlamento içinde ve dýþýnda faaliyet gösteren siyasi partilerin belli ölçüde uzlaþmasýný gerektirmektedir. Nitekim, anayasa deðiþikliklerinin kanunlardan farklý olarak nitelikli çoðunlukla yapýlmasý zorunluluðu siyasi uzlaþmayý amaçlamaktadýr. Bu uzlaþma, her konuda ayný düþünme ve her bir maddenin parlamentoda oybirliðiyle kabul edilmesi anlamýna gelmemektedir. Esasen, uzlaþma yeni anayasanýn gerekliliði ve yapýmý konusundaki temel kurallar üzerinde olmalýdýr. Her siyasi parti, doðal olarak, kendi siyasi düþüncesi ve programý paralelinde bir anayasa deðiþikliði isteyebilir. Mecliste oluþturulacak bir komisyon, öncelikle üzerinde mutabakata varýlan konularý belirleyerek anlaþmazlýk konularýnýn görüþülmesine baþlayabilir. 5) Prof. Dr. Ergun Özbudun baþkanlýðýndaki heyette yer alan diðer üyeler þunlardýr: Prof.Dr.Zühtü Arslan, Prof.Dr.Yavuz Atar, Prof.Dr. Fazýl Hüsnü Erdem, Prof.Dr. Levent Köker ve Doç.Dr. Serap Yazýcý. 230

9 Prof. Dr. Zühtü ARSLAN Tartýþma: Yeni anayasanýn hazýrlanma yönteminden, içermesi gereken ilke ve kurallara kadar her boyutunun kamuoyunda açýkça tartýþýlmasý gerekmektedir. Bu da hiç kuþkusuz, siyasi partiler ve bireyler için ifade özgürlüðünün tam olarak saðlanmasýný gerektirmektedir. Dolayýsýyla yeni anayasa yapýmýna, bu yönde güvenceler saðlayan anayasal ve yasal deðiþikliklerle baþlamak kaçýnýlmazdýr. Özellikle siyasi partilerin kapatýlma korkusuyla faaliyet gösterdikleri bir zeminde yeni anayasaya iliþkin görüþlerini serbestçe açýklamalarý çok zordur. Bu konudaki ilke de aslýnda Venedik Komisyonu ve AÝHM tarafýndan belirlenmiþtir. Buna göre, þiddeti siyasi araç olarak kullanmayan veya þiddet olaylarýný desteklemeyen siyasi partiler, demokrasiyle baðdaþan barýþçýl anayasa deðiþiklikleri önerebilirler. Katýlým: Anayasalar bir anlamda toplum sözleþmesi olduðu için toplumun tüm kesimlerinin bu temel belgenin hazýrlanmasýna katýlmasý gerekir. Bu katýlým, yazýlý ve görsel medyada meseleyi tartýþmaktan, halkoylamasýnda oy vermeye kadar uzanan geniþ bir yelpazede gerçekleþebilir. Geniþ tabanlý bir katýlým, hazýrlanan anayasanýn toplum tarafýndan daha kolay benimsenmesi sonucunu doðuracaktýr. Ayrýca, geniþ katýlým anayasayla toplum arasýndaki aidiyet duygusunun geliþtirilmesi açýsýndan da önemlidir. Bir anayasanýn toplumun tüm kesimlerinin tüm taleplerini eþit bir þekilde karþýlamasý mümkün deðildir. Dünyada böyle bir anayasa da yoktur. Ancak, anayasanýn tüm toplumsal ve siyasal taleplerin dile getirildiði ve tartýþýldýðý bir ortamda hazýrlanmasý gerekir. Referandum: Siyasi ve sosyal aktörlerin katýlýmýyla hazýrlanan yeni anayasanýn mutlaka halkoylamasýna sunulmasý gerekir. Halkoylamasý sürecinde de evet ve hayýr taraftarlarýnýn serbest bir ortamda görüþlerini açýklamasý ve propaganda yapmasý saðlanmalýdýr. Böylesi bir ortamda yapýlan referandumda kurucu iktidarýn ve egemenliðin asli kaynaðý olan yönetilenlerin rýzasý ortaya çýkacaktýr. 231

10 Yeni Anayasa Türkiye nin Bitmeyen Senfonisi NASIL BÝR YENÝ ANAYASA? Bu sorunun, biri anayasanýn biçimsel diðeri de muhteva boyutuyla ilgili iki cevabý vardýr. Biçimsel olarak, anayasalarýn çerçeve ve detaylý anayasalar þeklinde ikiye ayrýldýðý bilinmektedir. Çerçeve anayasalar, iktidarýn daðýlýmýna ve sýnýrlandýrýlmasýna dair temel kurallarý içeren kýsa metinlerdir. Amerika Birleþik Devletleri anayasasý çerçeve anayasanýn tipik örneðidir. Anayasa çok kýsa olduðu için açýkça anayasada düzenlenmeyen hususlarda Amerikan Yüksek Mahkemesinin içtihatlarý belirleyici olmaktadýr. Yüksek Mahkeme yargýçlarýndan Charles Evan Hughes un meþhur ifadesiyle, bir anayasaya baðlýyýz, ancak anayasa yargýçlar ne diyorsa odur. Bunda Amerikan anayasasýnýn detaylý olmamasýnýn etkisi vardýr. Detaylý anayasalarda ise hemen her konu ayrýntýlý bir þekilde düzenlendiði için, yüksek mahkemelerin takdir yetkisi de sýnýrlýdýr. Elbette bu, anayasanýn çizdiði yetki haritasýna sadýk kalan ve aktivist olmayan mahkemeler için geçerlidir. Detaylý anayasalar, adý üzerinde, iktidarýn kullanýmýna ve temel haklarýn korunmasýna iliþkin konularý ayrýntýlý bir þekilde düzenleyen metinlerdir. Hatta bunun da ötesinde, normalde kanunlarla düzenlenebilecek bir çok hususun bile detaylý anayasalara girebildiði görülmektedir. Avrupa ülkelerinin anayasalarý genelde detaylý anayasalardýr. Özellikle Ýsviçre Anayasasý, koþu yollarýndan boðazlanacak hayvanlara iliþkin kurallara kadar hemen her konuyu düzenleyen oldukça detaylý bir anayasadýr. Türkiye de ise Cumhuriyet dönemi anayasalarý gitgide daha detaylý hale gelmektedir Anayasasý anayasacýlýk tarihimizin en uzun anayasasýdýr. Bunun temel sebebi, 27 Mayýs sonrasýnýn belirleyici özelliði olan siyasete güvensizliktir. Anayasa koyucu irade, yasama organýnýn kolayca deðiþtirmesini önlemek için, normalde kanunlarla düzenlenebilecek hususlarý deðiþtirilmesi nitelikli çoðunluk gerektiren anayasal hükümlerle düzenleme yoluna gitmiþtir. Bu yüzden de mevcut Anayasa, sporun geliþtirilmesinden orman köylüsünün korunmasýna kadar hemen her konuyu düzenleyen detaylý bir metin haline gelmiþtir. 232

11 Prof. Dr. Zühtü ARSLAN Ancak, çerçeve anayasa iyi, detaylý anayasa kötü dür þeklinde kategorik bir deðerlendirme yapmak yanlýþ olur. Anayasalarýn kýsalýðý ya da uzunluðu, daha çok ülkelerin siyasi tecrübesine ve kültürüne göre belirlenmektedir. Bu baðlamda, yargýsal aktivizmin patolojik boyutlara ulaþtýðý ülkemizde çerçeve anayasayý savunmak yanlýþ olabilir. Bununla beraber, yeni anayasanýn mevcut anayasadan daha kýsa ve özlü olmasý gerektiði de açýktýr. Diðer yandan, yeni anayasanýn muhtevasý da demokratik hukuk devletinin tüm kural ve kurumlarýný içerecek þekilde olmalýdýr. Bu noktada, yeni anayasa tartýþmalarý sýrasýnda öne çýkan sivil anayasa kavramýna açýklýk getirmek gerekir. Sivil anayasa daki sivil sýfatýnýn çaðrýþtýrdýðý iki anlam vardýr. Buna göre, mevcut Anayasa (a) sivil bir giriþimin deðil askeri bir müdahalenin ürünüdür ve (b) sivil ve demokratik otoritenin üstünlüðü ilkesiyle baðdaþmayan hükümlere yer vermektedir. Anayasanýn askeri müdahaleler sonucu deðil, demokratik süreç içinde ortaya çýkan sivil iradenin eseri olarak hazýrlanmasý gerekir. Ancak burada maksat, anayasanýn üniformalý olmayanlar tarafýndan yazýlmasý deðildir. Zaten bizdeki tüm anayasalar büyük ölçüde sivil anayasa profesörleri veya hukukçular tarafýndan yazýlmýþtýr. Sivil anayasa, özgürlük, eþitlik, hoþgörü, demokrasi, çoðulculuk ve hukukun üstünlüðü gibi deðerleri özümseyen ve bunun mücadelesini veren kiþilerin katkýsýyla, tamamen demokratik sürecin ortaya çýkardýðý siyasi aktörler tarafýndan serbest tartýþma ortamýnda hazýrlanan anayasadýr. Sivil sýfatýnýn ikinci anlamý, anayasanýn içeriðine iliþkindir. Burada da seçkinci vesayeti dýþlayan, sivil otoritenin üstünlüðünü hiçbir kuþkuya yer býrakmayacak þekilde tesis eden ve halký siyasetin öznesi olarak kabul eden bir anayasa kastedilmektedir. Kýsacasý, hem hazýrlanýþý hem de muhtevasý bakýmýndan sivil olmayan, dolayýsýyla meþruiyeti tartýþmalý bir anayasanýn yerini, katýlýmcý, uzlaþmacý, demokratik yollarla hazýrlanmýþ ve bireyin temel haklarýný devlet karþýsýnda güvenceye alan bir anayasanýn almasý gerekmektedir. Bu genel açýklamalardan sonra, muhteva meselesini, anayasanýn siyasi 233

12 Yeni Anayasa Türkiye nin Bitmeyen Senfonisi felsefesi, temel haklar ve özgürlükler ve siyasi iktidarýn daðýlýmý olmak üzere üç baþlýk altýnda ele alabiliriz. Yeni Anayasanýn Siyasi Felsefesi Mevcut anayasa birey-devlet iliþkisinde ikincisini esas alan, bireyi devletin yüce menfaatlerinin hizmetçisi olarak gören bir anlayýþa dayanmaktadýr. Bu anlayýþýn izlerini özellikle Anayasanýn dayandýðý temel görüþ ve ilkeleri belirten Baþlangýç kýsmýnda görmek mümkündür. Baþlangýç, devleti kutsal veya yüce bir varlýk olarak gören, devletin sahip olmasý gereken bir takým deðerler ve ilkeler karþýsýnda hiçbir düþünce veya faaliyet in koruma göremeyeceðini belirten, kederde ve sevinçte bir olan türdeþ bir toplum tahayyülüne dayanan bir siyasi anlayýþý yansýtmaktadýr. Bu haliyle Anayasa, sonraki birçok kozmetik deðiþikliðe raðmen, otoriter bir felsefeye dayanmaktadýr. Yeni anayasanýn bu anlayýþý terk edip, daha Baþlangýçtan itibaren, bireyi ve onun haklarýný esas alan, devleti aþkýn bir varlýk deðil bireye ve topluma hizmet eden bir araç olarak gören, toplumsal çeþitliliði bir tehlike deðil zenginlik olarak kabul eden, tek sesliliði deðil çoðulculuðu öne çýkaran ve anayasal demokrasiyi tüm unsurlarýyla benimseyen bir metin olmalýdýr. Yeni anayasa, çaðdaþ demokratik ülkelerin kabul ettiði temel siyasi deðer ve ilkeleri benimseyen, liberal, demokratik, çoðulcu ve özgürlükçü bir anayasa olmalýdýr. Bu amaçla yeni anayasanýn Baþlangýcýnýn, eðer olacaksa, mevcut Anayasadakinden farklý olarak, bireyi, insan haklarýný, özgürlüðü, çeþitliliði, çoðulculuðu ve demokratik hukuk devletini vurgulayan bir metin olmasý gerekir. Diðer yandan, yeni anayasa siyasal tarafsýzlýk ilkesini esas almalýdýr. Bu ilke gereði, devletin kapsamlý bir ideolojiyi resmi olarak kabul edip herkesin iyi anlayýþýný bu ideoloji çerçevesinde tanýmlamaya kalkýþmamasý ve toplumda var olan farklý ve çoðu kez birbiriyle çatýþan ideolojiler, dünya görüþleri, inançlar ve deðerler karþýsýnda eþit mesafede durmasý gerekmektedir. Devlet adýna hareket eden ve nihai hakikatin sihirli küresini elinde tuttuðunu söyleyen kiþilerin þekillendireceði siya- 234

13 Prof. Dr. Zühtü ARSLAN sal ve hukuksal düzende çoðulcu ve özgür bir demokratik yaþamýn yeþermesi mümkün deðildir. Bu nedenle, yeni anayasa özcü yaklaþýmlardan uzak bir þekilde, toplumun tüm fertlerinin kendi iyi anlayýþlarýný ve deðerlerini oluþturabilecekleri ve buna uygun olarak yaþabilecekleri bir siyasal/hukuksal vasatý hazýrlayacak bir belge niteliðinde olmalýdýr. Temel hak ve özgürlükler 1982 Anayasasýnda yapýlan en önemli deðiþiklikler, temel haklara iliþkindir. Bu deðiþiklikler, temel haklarý devlete yönelik en büyük tehdit olarak gören, dolayýsýyla hak ve özgürlükleri aþýrý þekilde sýnýrlandýran Anayasanýn otoriteden özgürlüðe doðru evrilmesine neden olmuþtur. Bu baðlamda özellikle 2001 deðiþiklikleri önemlidir. Temel haklara yönelik genel sýnýrlama sebeplerinin kaldýrýlmasý, ifade ve örgütlenme özgürlüklerinin alanýnýn geniþletilmesi atýlan olumlu adýmlardýr. Ancak, yaþanan son geliþmeler de göstermektedir ki, bu adýmlar yetersizdir. Hem otoriter-devletçi paradigma içinde kalýnarak hem de çok aceleye getirilerek yapýldýðý için önemli eksiklikler içeren temel haklar ve özgürlükler kýsmýnýn yeni anayasada yeniden ele alýnmasý gerekir. Öncelikle, bu bölümün hak ve özgürlüklerin korunmasýný esas, sýnýrlandýrýlmasýný ise istisna olarak gören bir anlayýþý tüm yönleriyle yansýtmasý gerekir. Bu amaçla, mevcut Anayasanýn daha hiçbir temel hak ve özgürlükten bahsetmeden, sýnýrlamalardan ve kötüye kullanma yasaðýndan bahseden sistematiðini ters yüz etmek gerekir. Mevcut anayasanýn temel haklarýn sýnýrlandýrýlmasýna ayrýlmýþ olan 13, 14 ve 15. maddelerindeki hükümleri temel haklar bölümünün sonuna koymak çok daha anlamlý olacaktýr. Bu tür bir deðiþiklik, yeni anayasanýn temel tercihini göstermek bakýmýndan anlamlý olacaktýr. Diðer yandan, temel haklar kýsmý yazýlýrken, insan haklarý alanýnda Türkiye nin taraf olduðu uluslararasý sözleþmeler ve bunlarýn yetkili organlarca yorumlarý da dikkate alýnmalýdýr. Bu yöntem, anayasayý Avrupa Ýnsan Haklarý Sözleþmesi gibi hazýrlayýcý ve imzacýsý olduðumuz te- 235

14 Yeni Anayasa Türkiye nin Bitmeyen Senfonisi mel metinlerle çok daha uyumlu hale getirecektir. Bunun pratik faydasý da, ulusal mahkemelerin temel haklara iliþkin anayasal hükümleri yorumlarken uluslarüstü insan haklarý organlarýnýn geliþtirdikleri içtihatlardan faydalanmasýný saðlamak olacaktýr. Ayrýca, bunun uygulamada Türkiye nin AÝHM önündeki insan haklarý ihlal sayýsýný azaltacaðý da söylenebilir. Temel haklar kýsmýnda din özgürlüðünden, eðitim hakkýna, yaþama hakkýndan siyasi parti özgürlüðüne kadar bir çok hak ve özgürlük de, bu konulardaki çaðdaþ eðilimler ýþýðýnda, yeniden düzenlenmelidir. Örneðin zorunlu din kültürü ve ahlak bilgisi dersleri konusu AÝHM nin kararý doðrultusunda gözden geçirilmelidir. Burada dersin zorunlu olmaktan çýkarýlmasý, seçmeli veya seçmemeli olmasý gibi seçenekler üzerinde durulabilir. Din kültürü dersi seçme(me)li yapýldýðýnda, çocuklarýnýn din eðitimi almasýný isteyen velilerin talepleri de karþýlanmalýdýr. Eðitim hakký düzenlenirken, Türkçenin yaný sýra vatandaþlarýn konuþtuklarý diðer dillerin de eðimde kullanýlmasýný mümkün kýlacak hükümlere yer verilmelidir. Siyasi partilerle ilgili anayasal hükümler, partileri ve partilileri koruyacak þekilde mutlaka yeniden düzenlenmelidir. Esasen, bu yeni anayasa yapmanýn ön þartý olduðu için öncelikle ele alýnmalýdýr. Demokratik ve özgürlükçü bir anayasa, ancak düþüncelerin serbestçe ifade edilebildiði bir ortamda yapýlabilir. Bireysel ve kurumsal düzeyde ifade özgürlüðünün tam olarak saðlanamadýðý, sözün dahili ve harici otoritelerce sansürlendiði, sahiciliðin deðil hipokrasinin egemen olduðu ve serbest bir tartýþma ortamýnýn oluþturulamadýðý bir yerde yeni anayasa yapýlamaz. Yapýlsa bile, böylesi bir anayasa, asli kurucu iktidar olan halkýn hür iradesini yansýtan bir belge olarak kabul edilemez. Bu nedenle, bireylerin ve siyasi partilerin þiddeti desteklemedikçe her türlü anayasal deðiþiklik önerisini sunabileceði ve tartýþabileceði bir siyasi/hukuki vasatýn temini, yeni anayasa için atýlacak ilk adýmý teþkil etmelidir. Bu baðlamda, siyasi partilerin kapatýlmasýný kural olmaktan çýkarmak gerekir. Maalesef, ülkemiz demokrasinin kendini korumasý dü- 236

15 Prof. Dr. Zühtü ARSLAN þüncesinden hareketle ortaya atýlmýþ militan demokrasi anlayýþýnýn en uç örneðini temsil etmektedir. Hür demokratik düzeni korumak için siyasi partilerin kapatýlabileceðini öngören Almanya ve Ýspanya gibi ülkeler, bu tedbire ancak çok istisnai durumlarda ve son çare olarak baþvurmaktadýr. Bu iki ülkede (ve esasen tüm Avrupa da) 1950 yýlýndan bu yana toplam üç siyasi parti kapatýlmýþtýr. Bizde ise 1968 yýlýndan bu yana toplam 24 parti kapatýlmýþtýr. Tek baþýna bu rakamlar bile, bizdeki militan demokrasi anlayýþýnýn ne kadar vahim boyutlara ulaþtýðýný göstermek için yeterlidir. Türkiye nin siyasi parti mezarlýðý olmaktan çýkarýlmasý ve kapatma davalarýnýn Demoklesin kýlýcý gibi partiler üzerinde sallanmasýna son verilmesi için, anayasal deðiþikliklere gitmek gerekir. Bu çerçevede þu deðiþiklikler önerilebilir: Kapatma davasýnýn açýlmasý zorlaþtýrýlmalýdýr. Mevcut sistemde, Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýsý bir siyasi partinin Anayasaya aykýrý fiillerin odaðý haline geldiði kanaatine ulaþtýðýnda kolayca dava açabilmektedir. Bu durum, son kapatma davasýnda görüldüðü gibi, ülkeyi siyasi ve ekonomik kriz riskiyle karþý karþýya býrakabilmektedir. Bu nedenle, siyasi partiler hakkýnda kapatma davasý açma yetkisi parlamentonun onayýyla sýnýrlandýrýlmalýdýr. Bir milletvekilinin dahi yargýlanmasý için parlamentonun kararý gerekirken, yüzlerce milletvekilinin baðlý olduðu bir siyasi partinin yargýlanmasýnda parlamentonun tamamen devre dýþý býrakýlmasý mantýklý deðildir. Üstelik, bir milletvekilinin yargýlanmasý kurumsal anlamda yasama ve yürütme organlarýnýn geleceðini etkilemezken, siyasi partilerin kapatýlmasý bu organlarý yakýndan etkilemektedir. Örneðin bir iktidar partisinin kapatýlmasý sonucunda, hükümetin düþmesi ve Meclis kompozisyonunun deðiþmesi mümkün olabilecektir. Bu nedenle, sonuçlarý son derece aðýr olan kapatma davasýnýn açýlmasýnda mutlaka parlamentonun nitelikli çoðunlukla karar almasý saðlanmalýdýr. Ayrýca bu durum, siyasi parti kapatma rejimini kendilerinden aldýðýmýz Federal Almanya nýn da benimsediði yoldur. Almanya da siyasi partilerin anayasaya aykýrý hâle geldiði iddiasýyla Federal Anayasa Mahkemesi ne baþvurma yetkisi, Federal Meclis (Bun- 237

16 Yeni Anayasa Türkiye nin Bitmeyen Senfonisi destag), Federal Senato (Bundesrat) veya Federal Hükümet e aittir. (Federal Anayasa Mahkemesi Kanunu, madde 43/1). Kapatma kararý istisnai ve nihai çare olarak düþünülmelidir. Siyasi parti hukukumuzun temel problemlerinden biri de kapatma kararlarýnýn çok kolay verilmesidir. Bunun bir nedeni, Anayasadaki kapatma þartlarýnýn genel ve soyut þekilde tanýmlanmasý ise, diðer bir nedeni de Anayasa Mahkemesinin parti kapatma davalarýnda benimsediði ideolojik yaklaþýmdýr. Ýkincisini, anayasal deðiþikliklerle deðiþtirme imkaný yoktur. Bu nedenle, siyasi partilerin kapatýlma þartlarýný zorlaþtýrmak gerekir. Bunun için de odak olma tanýmý daha belirgin hale getirilebilir. Esasen, bunun Anayasada yapýlmasý da gerekmiyor. Siyasi Partiler Kanunu bir partinin hangi durumlarda odak olabileceðini, açýk ve somut kriterlerle belirleyebilir. Ancak, Anayasa Mahkemesinin bu tür düzenlemeleri takdir yetkisine müdahale olarak deðerlendirerek iptal etmeye yönelik tutumu parlamentoyu anayasal düzenleme yapmaya zorlamaktadýr. Özetle, AÝHM içtihadýndan ve Venedik Komisyonu nun kriterlerinden yararlanýlarak odak olma tanýmý ya da daha genel anlamda parti kapatma kriterleri yeniden belirlenmelidir. Kapatmadan önce ihtar veya hazine yardýmýndan mahrum býrakma gibi kararlar verilmelidir. Bir siyasi parti tüzük veya programýndaki Anayasaya aykýrýlýktan dolayý uyarýlmadan kesinlikle kapatýlmamalýdýr. Aykýrýlýðýn giderilmesi için ilgili partiye ihtarda bulunulmalý, buna raðmen deðiþiklik yapýlmadýðý takdirde diðer yaptýrýmlar gündeme gelmelidir. Ayrýca, Anayasa Mahkemesi bir siyasi partinin fiillerini kapatmayý gerektirecek yoðunlukta görmüyorsa odak tespiti yapmadan onu uyarabilmeli veya hazine yardýmýndan mahrum býrakabilmelidir. Böylece mevcut Anayasadaki Devlet yardýmýndan mahrum býrakma yaptýrýmýný odak olmanýn sonucuna baðlayan mantýksýzlýk giderilmiþ olacaktýr. Kapatma kararý üçte iki çoðunlukla verilmelidir. Kapatmayý zorlaþtýrmanýn bir diðer yolu da Anayasa Mahkemesinin en az üçte iki çoðunlukla kapatma kararý vermesine yönelik anayasa deðiþikliðidir. 238

17 Prof. Dr. Zühtü ARSLAN Kapatma sonuçlarý yeniden düzenlenmelidir. Mevcut Anayasaya göre, bir siyasi partinin kapatýlmasýna beyan veya eylemleriyle neden olanlarýn milletvekilliði düþmekte ve/veya beþ yýl süreyle bir siyasi partinin kurucusu, üyesi, yöneticisi veya deneticisi olamamaktadýr. Bunlar çok aðýr yaptýrýmlardýr. Nitekim AÝHM bir çok kararýnda bu yaptýrýmlarýn orantýsýz olduðunu, dolayýsýyla Sözleþmenin 1 Nolu Ek Protokolünün 3. maddesinde korunan serbest seçim hakkýnýn ihlal edildiðini tespit etmiþtir. Bir siyasi partinin kapatýlmasý, onun tüzel kiþiliðini sona erdiren ve mal varlýðýnýn hazineye devredilmesine neden olan baþlý baþýna aðýr bir yaptýrýmdýr. Dolayýsýyla, bunun dýþýnda, ayrýca parti mensuplarýný kapatmayla iliþkili olarak cezalandýrmaya gerek yoktur. Temel haklar kýsmýyla ilgili olarak belirtilmesi gereken son husus, mevcut Anayasanýn þu ana kadar sorun çýkarmayan ve baþarýlý bir þekilde uygulanan hükümlerinin yeni anayasada aynen korunmasý gerektiðidir. Bu mevcut Anayasanýn diðer hükümleri için de geçerlidir. Ýktidar Haritasý Türkiye de egemenliðin kimler tarafýndan kullanýlacaðýna iliþkin tartýþmanýn yeni anayasaya yansýmasý kaçýnýlmazdýr. Mevcut Anayasada egemenliðin millete ait olduðu, ancak onun yetkili organlar eliyle kullanýlacaðý belirtilmektedir (m.6). Buradaki yetkili organlar dan kastedilenin, bu maddeyi takip eden maddelerde açýkça ifade edilen, yasama, yürütme ve yargý organlarý olmasýna raðmen, bazý bürokratik organlarýn öteden beri kendilerini egemenlik yetkisine sahip aktörler olarak gördükleri de bilinmektedir. Bu da kaçýnýlmaz olarak, seçilmiþ demokratik iktidarýn karþýsýna, siyasi sorumluluðu ve hesap verebilirliði olmayan bir iktidar odaðýnýn çýkmasýna neden olmaktadýr. Bu nedenle, yeni anayasanýn egemenliðin millete ait olduðunu ve bu egemenliðin yasama, yürütme ve yargý organlarý tarafýndan kullanýlacaðýný belirten bir hüküm içermesi gerekir. Ayrýca, Avrupa Birliði ne muhtemel tam üyelikten kaynaklanacak egemenlik devri tartýþmalarýný gidermek için de egemenliðin ulusalüstü organlara üyelikten kaynaklanan yü- 239

18 Yeni Anayasa Türkiye nin Bitmeyen Senfonisi kümlülüklerle sýnýrlandýrýlabileceðine dair bir hüküm konmalýdýr. Devlet organlarý kýsmýnda yeni anayasanýn Cumhurbaþkanýnýn görev ve yetkileri ile yargý konularýnda önemli düzenlemeler içermesi gerekir. Son Cumhurbaþkanlýðý seçiminde yaþanan anayasal krizin ardýndan yapýlan anayasa deðiþikliði, Cumhurbaþkanýnýn mevcut yetkilerini artýrmayý veya kýsýtlamayý zorunlu hale getirmiþtir. Halk tarafýndan seçilmesi kabul edilen Cumhurbaþkanýnýn yetkilerinin biraz daha artýrýlarak, siyaseten ve hukuken de hesap verebilir hale getirilmesi sistemi yarý-baþkanlýk modeline dönüþtürecektir. Halbuki, mevcut Anayasanýn tercih ettiði hükümet modeli, tüm sapmalara raðmen, parlamenter sistemdir. Parlamenter sistem ise, sembolik yetkilere sahip ve sorumsuz bir devlet baþkanýnýn varlýðýný gerektirmektedir Anayasasý, bu gereklilikten ikincisini dikkate alarak Cumhurbaþkanýný siyaseten ve hukuken (vatana ihanet hariç) sorumsuz kýlmýþtýr. Ancak, 12 Eylül ün anayasa mühendisleri dönemin özel þartlarýný da dikkate alarak yürütmeyi Cumhurbaþkaný üzerinden güçlendirme yoluna gitmiþlerdir. Böylece ortaya, yetki-sorumluluk dengesini bozan bir durum çýkmýþtýr. Cumhurbaþkanýnýn halk tarafýndan seçilmesine imkan veren anayasa deðiþikliði bu dengesizliði daha da belirginleþtirmiþtir. Bu nedenle yeni anayasada, Cumhurbaþkanýnýn özellikle atamaya iliþkin yetkilerinin yasama, hükümet ve yargý organlarý arasýnda paylaþtýrýlmasý gerekmektedir. Diðer yandan, özellikle son bir yýldýr yaþananlar Türkiye nin hýzla jüristokratik bir Cumhuriyete dönüþtüðünü göstermektedir. Cumhurbaþkanlýðý krizindeki 367 kararý, Anayasanýn 10 ve 42. maddelerinde yapýlan deðiþikliklerin iptali ve kapatma davasý, sonuçlarý itibariyle siyasi iktidar haritasýný önemli ölçüde deðiþtirmiþtir. Anayasa Mahkemesi, tüm bu süreçte Anayasayla tanýnan yetkilerin dýþýna taþan, aktivist, müdahaleci bir tavýr takýnmýþtýr. Siyaseten verilmesi gereken kararlar yargý alanýna taþýnmýþ ve siyaset yargýsallaþmýþtýr. Jüristokratik iktidarýn müdahale ve etki alanýný geniþletmesi, demokratik iktidarýn alanýnýn gitgide daralmasýna neden olmuþtur. Bu durum, anayasal demokratik rejimin meþruiyeti tartýþmasýný da beraberinde getirmektedir. Demok- 240

19 Prof. Dr. Zühtü ARSLAN ratik ülkelerde, yargý anayasayla çerçevesi çizilen bir denetleme yetkisine sahip olmakla birlikte, hiçbir þekilde demokratik siyaseti etkisiz kýlma gücüne sahip deðildir. Siyaseti iktidarsýzlaþtýran bir yargýnýn meþruiyet sorunu olduðu açýktýr. Bu nedenle, yeni anayasanýn yargýnýn yetki alanýný yeniden belirleyecek ve özellikle anayasa yargýsýnýn demokratik meþruiyetini saðlayacak hükümler içermesi gerekmektedir. Bilhassa Hakimler ve Savcýlar Yüksek Kurulu ile Anayasa Mahkemesinin yeniden yapýlandýrýlmasý kaçýnýlmazdýr. HSYK nýn, Avrupa daki örnekleri de dikkate alýnarak, oluþumuna egemenliði kullanan yasama, yürütme ve yargý organlarýnýn katýldýðý baðýmsýz ve tarafsýz bir kurum olarak yeniden düzenlenmesi gerekir. Ayrýca, HSYK nýn idari kararlarýnýn yargý denetimine açýlmasý gerekir. Ayný þekilde, mevcut Anayasanýn hukuk devleti ilkesine aykýrý bir þekilde yargý yolunu kapattýðý Cumhurbaþkaný nýn tek baþýna yaptýðý iþlemlerin ve Yüksek Askeri Þura kararlarýnýn da yargý denetimine tabi olmasý gerekir. Anayasa Mahkemesi konusunda yapýlmasý gereken deðiþiklikleri de þu þekilde sýralayabiliriz: Mahkemenin üye sayýsý artýrýlarak, üyelerinin en az yarýsýnýn belli niteliklere sahip kiþiler arasýndan doðrudan parlamento tarafýndan seçilmesi saðlanmalýdýr. Anayasa Mahkemesinin neyin yasa olamayacaðýna karar verme anlamýnda negatif yasa koyucu bir iþlev görmesi, parlamentonun bu organa üye seçmesini demokratik meþruiyet açýsýndan zorunlu kýlmaktadýr. Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi belli bir dönemle sýnýrlanmalýdýr. Anayasa yargýsýna yer veren Avrupa ülkelerinde üyeler için 6 ila 12 yýl arasýnda deðiþen süreler öngörülmektedir. Anayasa Mahkemesi üyeliðinin örneðin 9 yýlla sýnýrlý olmasý, Mahkemenin geliþen þartlara paralel olarak yenilenmesini saðlayacaktýr. 241

20 Yeni Anayasa Türkiye nin Bitmeyen Senfonisi Anayasa Mahkemesi üyelerinin teori ile pratiði birleþtirecek bir daðýlýmda olmasýný temin edecek tedbirler alýnmalýdýr. Baþka bir ifadeyle, akademik çalýþma yapanlarla uygulamadan gelenlerin oluþturduðu bir mahkemenin daha dengeli bir yapý oluþturmasý mümkündür. Anayasa Mahkemesinin yetki haritasý da yeniden çizilmelidir. Mevcut Anayasa, anayasa deðiþikliklerinin esas bakýmýndan denetimine imkan vermediði ve þekil denetimini de sýnýrlý sayým yoluyla belirlediði halde Anayasa Mahkemesi yetki gaspý yoluyla 10 ve 42.madde deðiþikliklerini iptal etmiþtir. Bu tür yetki gasplarýný engellemek için, Anayasa Mahkemesinin anayasa deðiþikliklerini þekil bakýmýndan denetleme yetkisi de tamamen kaldýrýlmalýdýr. Bunun dýþýnda, Anayasa Mahkemesinin Anayasada belirtilmediði halde kendisine tanýdýðý yürürlüðü durdurma yetkisi de yeni anayasada düzenlenmelidir. Burada tercih, Mahkemenin yürürlüðü durdurma yetkisinin bulunmadýðýný belirtmek yönünde veya sýnýrlarý belirlenmiþ bir yetkinin tanýnmasý yönünde oluþabilir. SONUÇ Türkiye nin adeta bitmeyen senfonisi haline gelen yeni anayasa meselesi artýk halledilmelidir. Bu anayasanýn nasýl hazýrlanmasý ve neleri içermesi gerektiði konusunda farklý görüþlerin olmasý doðaldýr. Esasen bulunduðumuz noktada, yeni bir anayasanýn yapýlabilmesi, onun muhtevasýndan çok daha önemli hâle gelmiþtir. Yeni anayasa, toplumun ve siyasetin önündeki en önemli demokratik olgunluk ve rüþtünü ispat sýnavýna dönüþmüþtür. Sosyal, ekonomik ve siyasal yönlerden geliþen bu toplumun, 12 Eylül askeri müdahalesinin ürünü olan ve yapýlan deðiþliklerle yamalý bohçaya dönen mevcut Anayasanýn yerine, kendi iradesini yansýtan demokratik ve özgürlükçü bir anayasa yapýlmasýný isteme hakký vardýr. Siyaset kurumunun da bu talebi karþýlayacak adýmlarý atma ödevi vardýr. Toplumsal çeþitliliði yatay ve dikey boyutlarýyla yansýtan mevcut 242

YASALARIN ANAYASAYA UYGUNLUĞUNUN DENETİMİ ve ANAYASA YARGISI

YASALARIN ANAYASAYA UYGUNLUĞUNUN DENETİMİ ve ANAYASA YARGISI YASALARIN ANAYASAYA UYGUNLUĞUNUN DENETİMİ ve ANAYASA YARGISI Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) kamu politikaları tasarımı sürecine katkıda bulunmak amacıyla kuruldu ve Aralık 2004 te

Detaylı

Türk Anayasa Hukukunda Parlamento (Meclis) Kararlarýnýn Yargýsal Denetimi Sorunu 1. Giriþ Yrd. Doç. Dr. Erdal Abdulhakimoðullarý * Parlamento sözcüðü, Fransýzca da konuþmak anlamýna gelen parler fiilinden

Detaylı

Müzakereci Demokrasi Kavramý ve Katýlýmlý Anayasa Yapýmý, Anayasal Farkýndalýk, Anayasal Kalite, Meþruiyet

Müzakereci Demokrasi Kavramý ve Katýlýmlý Anayasa Yapýmý, Anayasal Farkýndalýk, Anayasal Kalite, Meþruiyet 2011 Yeni bir anayasa yapýlýrken veya mevcut anayasayý deðiþtirirken, temel hukuki ve siyasi tercihlerin saðlýklý bir bilgilenme ve tartýþma süreci sonunda ortaya konmasý, yapýlacak yeni anayasanýn veya

Detaylı

Yasama, Yürütme, Yargý, Hükümet Sistemi, Hukuk Devleti, Kuvvetler Ayrýlýðý

Yasama, Yürütme, Yargý, Hükümet Sistemi, Hukuk Devleti, Kuvvetler Ayrýlýðý Yeni bir anayasa yapýlýrken veya mevcut anayasayý deðiþtirirken, temel hukuki ve siyasi tercihlerin saðlýklý bir bilgilenme ve tartýþma süreci sonunda ortaya konmasý, yapýlacak yeni anayasanýn veya anayasa

Detaylı

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen.

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen. Gesundheitsamt Freie Hansestadt Bremen Sozialmedizinischer Dienst für Erwachsene Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung Yardýma ve bakýma muhtaç duruma

Detaylı

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi,

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi, ... /... / 2008 Sayýn Makina Üreticisi, Firmamýz Bursa'da 1986 yýlýnda kurulmuþtur. 2003 yýlýndan beri PVC makineleri sektörüne yönelik çözümler üretmektedir. Geniþ bir ürün yelpazesine sahip olan firmamýz,

Detaylı

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Yargýtay Kararlarý T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Davalý þirketin ayný il veya diðer illerde baþka iþyerinin

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

Belediye Meclisinin. Bilgi Edinme ve Denetim

Belediye Meclisinin. Bilgi Edinme ve Denetim Belediye Meclisinin Bilgi Edinme ve Denetim Yollarý Yasin SEZER * Giriþ Yerel yönetimler reformu kapsamýnda yapýlan 5393 sayýlý Belediye Kanunu, belediyelerin görev, yetki ve iþleyiþine iliþkin önemli

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN*

ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN* 1.Giriþ ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN* Toplu olarak kullanýlmasýndan dolayý kolektif sosyal haklar arasýnda yer alan sendika hakký 1 ; bir devlete sosyal niteliðini veren

Detaylı

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMUR PERSONEL ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI Memur Personel Þube Müdürlüðü, belediyemiz bünyesinde görev yapan memur personelin özlük iþlemlerinin saðlýklý bir

Detaylı

T. C. BAÞBAKANLIK Aralýk 2007 Editörler Ahmet UZAK Mehmet ALTUNTAÞ Baský Ýsmat Meþrutiyet Cad. 9/7 Bakanlýklar/ANKARA Tel: 0 312 425 36 34 Sayfa ve Kapak Tasarýmý Ali ÇELÝK - Ýsmat Arka Kapak Tasarýmý

Detaylı

..T.C. DANýÞTAY SEKiziNCi DAiRE Esas No : 2005/1614 Karar No : 2006/1140

..T.C. DANýÞTAY SEKiziNCi DAiRE Esas No : 2005/1614 Karar No : 2006/1140 ..T.C. Davacý Davalý : Trabzon Baro Baþkanlýðý Trabzon Barosu Adliye Sarayý : 1- Maliye Bakanlýðý 2- Baþbakanlýk -TRABZON Davanýn Özeti: Karaparanýn Aklanmasýnýn Önlenmesine Dair 4208 sayýlý Kanunun Uygulanmasýna

Detaylı

Depo Modüllerin Montajý Öncelikle depolarýmýzý nerelere koyabileceðimizi iyi bilmemiz gerekir.depolarýmýzý kesinlikle binalarýmýzda statik açýdan uygun olamayan yerlere koymamalýyýz. Çatýlar ve balkonlarla

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623 MALÝYE DERGÝSÝ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralýk 2007, Sayý 153 YAZI DANIÞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL

Detaylı

DEVLETTE ETÝKTEN ETÝK DEVLETE: YARGIDA ETÝK Prof. Dr. Sibel ÝNCEOÐLU Aðustos 2012 Yayýn No: TÜSÝAD-T/2012-08/530 Meþrutiyet Caddesi, No: 46 34420 Tepebaþý/Ýstanbul Telefon: (0 212) 249 07 23 Telefax: (0

Detaylı

Türk Anayasalarýnda Cumhurbaþkaný Seçimi Ýbrahim Halil Tavaþ * 1. Giriþ Ülkemizde hemen her Cumhurbaþkaný (Cbþk.) seçimi siyasi ve hukuki tartýþmalarýn odaðýnda yapýlagelmiþtir. Ancak 11. Cbþk. seçimleri

Detaylı

TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝNÝN DIÞ ÝLÝÞKÝLERÝNÝN DÜZENLENMESÝ HAKKINDA KANUN

TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝNÝN DIÞ ÝLÝÞKÝLERÝNÝN DÜZENLENMESÝ HAKKINDA KANUN TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝNÝN DIÞ ÝLÝÞKÝLERÝNÝN DÜZENLENMESÝ HAKKINDA KANUN Kanun Numarasý : 3620 Kabul Tarihi : 28/3/1990 Resmi Gazete : Tarih: 6/4/1990 Sayý: 20484 Dýþ Ýliþkiler MADDE 1- Türkiye Büyük

Detaylı

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 KÝMLER KATILABÝLÝR? Yarýþma, Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý dahilinde veya yurtdýþýnda okuyan T.C. vatandaþlarý veya K.K.T.C vatandaþý, 35 yaþýný aþmamýþ, en az lise

Detaylı

YARGININ BAĞIMSIZLIĞI ve TARAFSIZLIĞI

YARGININ BAĞIMSIZLIĞI ve TARAFSIZLIĞI YARGININ BAĞIMSIZLIĞI ve TARAFSIZLIĞI Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) kamu politikaları tasarımı sürecine katkıda bulunmak amacıyla kuruldu ve Aralık 2004 te faaliyete geçti. Bu amacına

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz!

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! Asýlsýz iddia neden ortaya atýldý? Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! 19 Haziran 2004 tarihinde, Ovacýk Altýn Madeni ile hiçbir ilgisi olmayan Arsenik iddialarý ortaya atýlarak madenimiz

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

TBMM Ýnsan Haklarýný Ýnceleme Komisyonu 1. Giriþ Ýzzet Eroðlu* Türkiye Büyük Millet Meclisi nin (TBMM) görev ve yetkilerinin düzenlendiði Anayasanýn 87. maddesinde kanun yapma görev ve yetkisini müteakiben

Detaylı

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI BASIN AÇIKLAMALARI Egemenler Arasý Dalaþýn Yapay Sonucu Zamlar EKONOMÝK KRÝZ VE ETKÝLERÝ 6 Aðustos 1945'te Hiroþima'ya ve 9 boyutu bulunmaktadýr. Daha temel nokta Aðustos 1945'te Nagasaki'ye

Detaylı

15 Tandem Takým Tezgahlarý ndan Ýhtiyaca Göre Uyarlanabilen Kitagawa Divizörler Kitagawa firmasýnýn, müþterilerini memnun etmek adýna, standartý deðiþtirmesi yeni bir þey deðil. Bu seferki uygulamada,

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

Türk Omurga Derneði Kongre ve Bilimsel Toplantý Düzenleme Yönergesi

Türk Omurga Derneði Kongre ve Bilimsel Toplantý Düzenleme Yönergesi 1- AMAÇ-KAPSAM 3- KONGRE, BULUÞMA ve KURSLARIN ZAMANLAMASI Türk Omurga Derneði, omurga týbbý konusunda bilgi ve teknolojinin Omurga Kongresi iki yýlda bir, bahar aylarýnda ve uluslararasý olarak mümkün

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

2014 2015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ÝLKOKULLAR ARASI 2. Zeka Oyunlarý Turnuvasý 7 Mart Silence Ýstanbul Hotel TURNUVA PROGRAMI 09.30-10.00 10.00-10.45 11.00-11.22 11.35-11.58 12.10-12.34 12.50-13.15

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 MALÝYE DERGÝSÝ Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Doç.Dr. Ahmet KESÝK Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESÝK MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER Yayýn

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Hangi þeklin tam olarak yarýsý karalanmýþtýr? A) B) C) D) 2 Þekilde görüldüðü gibi þemsiyemin üzerinde KANGAROO yazýyor. Aþaðýdakilerden hangisi benim þemsiyenin görüntüsü deðildir?

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 12 1 KOBÝ'lere AB kapýsý Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 2 3 Projenin amacý nedir Yurt dýþýna açýlmak isteyen yerli KOBÝ'lerin, Lüksemburg firmalarý

Detaylı

mmo bülteni ...basýnda odamýz...basýnda odamýz...basýnda odamýz... nisan 2005/sayý 83

mmo bülteni ...basýnda odamýz...basýnda odamýz...basýnda odamýz... nisan 2005/sayý 83 ...basýnda odamýz...basýnda odamýz...basýnda odamýz... 2 Mart 2005 Hürriyet Gazetesi Oto Yaþam Eki'nin Editörü Ufuk SANDIK, "Dikiz Aynasý" köþesinde Oda Baþkaný Emin KORAMAZ'ýn LPG'li araçlardaki denetimsizliðe

Detaylı

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI Yarýþmanýn Amacý 1. ÝTHÝB 1.ÝTHÝB Teknik Tekstiller Proje Yarýþmasý, Ýstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Ýhracatçýlarý Birliði'nin Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi'nin katkýlarýyla Türkiye'de teknik tekstil sektörünün

Detaylı

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði Türkiye Biliþim Derneði, biliþim sektöründe çalýþan üst ve orta düzey yöneticilerin mesleki geliþimi ve dayanýþmalarýný geliþtirmek amacýyla her yýl düzenlediði

Detaylı

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM 7. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? 2 1 1 2 A) B) C) D) 3 2 3

Detaylı

MACARİSTAN SUNUMU Dr. Csaba UJKERY

MACARİSTAN SUNUMU Dr. Csaba UJKERY VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

ÝÞÇÝNÝN KÝÞÝLÝÐÝNÝN KORUNMASINA YÖNELÝK DÜZENLEMELER ve BORÇLAR KANUNU TASARISININ KONUYLA ÝLGÝLÝ MADDELERÝNÝN DEÐERLENDÝRMESÝ

ÝÞÇÝNÝN KÝÞÝLÝÐÝNÝN KORUNMASINA YÖNELÝK DÜZENLEMELER ve BORÇLAR KANUNU TASARISININ KONUYLA ÝLGÝLÝ MADDELERÝNÝN DEÐERLENDÝRMESÝ ÝÞÇÝNÝN KÝÞÝLÝÐÝNÝN KORUNMASINA YÖNELÝK DÜZENLEMELER ve BORÇLAR KANUNU TASARISININ KONUYLA ÝLGÝLÝ MADDELERÝNÝN DEÐERLENDÝRMESÝ Dr. Ýbrahim AYDINLI * I- Genel Anlamda Ýnsan Haklarý ve/veya Kiþilik Haklarý;

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme - 1 8 Konuþmayý Yazýya Dökme El yazýnýn yerini alacak bir aygýt düþü XIX. yüzyýlý boyunca çok kiþiyi meþgul etmiþtir. Deðiþik tasarým örnekleri görülmekle beraber, daktilo dediðimiz aygýtýn satýlabilir

Detaylı

konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler Dairesi bir devlet kuruluºu olup, bu kuruluº ülkede yaºayan herkese ücretsiz hizmet vermektedir.

konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler Dairesi bir devlet kuruluºu olup, bu kuruluº ülkede yaºayan herkese ücretsiz hizmet vermektedir. 1/7 AMT FÜR SOZIALE DIENSTE FÜRSTENTUM LIECHTENSTEIN Sosyal Hizmetler Dairesi Çocuk ve gençlik hizmetleri Sosyal hizmetler Terapi hizmetleri Ýç hizmetler konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT HUKUK Soru Bankası ÇTHT G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU 1.. Federal devletin tüzel kişiliği yoktur.. Federe devletlerin ayrılma hakkı yoktur.. Federe devletlerin uluslararası

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Kýzýlcaþar Geleceðe Hazýrlanýyor Gelin Birlikte Çalýþalým ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Mart 2014 ALPER YILMAZ Halkla Bütünleþen MUHTARLIK Ankara Gölbaþý Kýzýlcaþar Köyünde 4 Mart 1979

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESÝ NÝN ÝPTAL KARARINDAN SONRA PARA CEZALARINA ÝLÝÞKÝN UYUÞMAZLIKLARIN ÇÖZÜM YERÝ HAKKINDA DÜÞÜNCELER

ANAYASA MAHKEMESÝ NÝN ÝPTAL KARARINDAN SONRA PARA CEZALARINA ÝLÝÞKÝN UYUÞMAZLIKLARIN ÇÖZÜM YERÝ HAKKINDA DÜÞÜNCELER makale - 3 Av. Ertan ÝREN ÇMÝS Uzman Avukatý ANAYASA MAHKEMESÝ NÝN ÝPTAL KARARINDAN SONRA PARA CEZALARINA ÝLÝÞKÝN UYUÞMAZLIKLARIN ÇÖZÜM YERÝ HAKKINDA DÜÞÜNCELER I. Anayasa Mahkemesi, 26 Þubat 2003 tarih

Detaylı

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 13 OCAK 2011 Bu program, Avrupa Birliði ve Türkiye Cumhuriyeti tarafýndan finanse edilmektedir. YENÝLÝKÇÝ YÖNTEMLERLE KAYITLI ÝSTÝHDAMIN

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

CHEMORBIS ONLINE REKLAM ÇÖZÜM TEKLÝFÝ Alternatif Çözümler ChemOrbis e reklam vermek, web sayfasýnda ve e-bültenler üzerinden olmak üzere iki þekilde mümkündür. 1) ChemOrbis Web Sayfasýnda a) Ana Sayfada

Detaylı

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için NEDEN KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için SAP Business One çözümünü seçmelerinin nedeni 011 SAP AG. Tüm haklarý saklýdýr. SAP Business One müþterileri SAP'ye olan güvenlerini gösteriyor.000+

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi GÝRÝÞ Ýnsanoðlu günümüzde dünya tarihinde belki de bilginin en kýymetli olduðu dönemi yaþamaktadýr. Çaðýmýzda bilgiye sahip olmanýn ya da bilgi kaynaðýna kolaylýkla ulaþabilmenin önemi her geçen gün artmaktadýr.

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

K U L L A N I C I E L K Ý T A B I

K U L L A N I C I E L K Ý T A B I K U L L A N I C I E L K Ý T A B I Kesme Hızı Kesme hýzý fonksiyonlarý: Kalýnlýk ve kesilecek olan madde Akým ayarýnýn deðeri Akým ayarý kesilmiþ kenarlarýn kalitesini etkiler. Kesimin geometrik

Detaylı

1 2 3 4 7 8 9 10 11 12 13 14 16 19 21 23 24 25 26 27 28 30 32 33 37 41 42 44 46 47 48 50 52 54 56 Kurum Kimliði Logo Logo Þube Logolarý Logonun Renkli Kullanýmý Logonun Siyah-Beyaz Kullanýmý Logonun Diþi

Detaylı

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ 5 Aralık 2011 ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ I.YENĠ BĠR ANAYASA MI? GENĠġ KAPSAMLI BĠR ANAYASA DEĞĠġĠKLĠĞĠ MĠ? Anayasa hazırlığıyla ilgili olarak kamuoyunda önemli bir tartışma yaşanıyor:

Detaylı

Avrupa Ýnsan Haklarý Sözleþmesi

Avrupa Ýnsan Haklarý Sözleþmesi Avrupa Ýnsan Haklarý Sözleþmesi Avrupa Ýnsan Haklarý Sözleþmesi 11. Protokol ile deðiþtirilen metin Avrupa Antlaþmalarý Serisi, No. 5 Bu metinler, Avrupa Komisyonu/Avrupa Konseyi nin Türkiye ile Ortak

Detaylı

www. adana.smmmo.org.tr

www. adana.smmmo.org.tr Adres Güzelyalý Mahallesi 81093 Sokak No : 14 Çukurova / ADANA Telefon 0 322 232 99 03 0 322 232 99 04 0 322 232 99 06 0 322 232 38 00 Faks 0 322 232 99 08 www. adana.smmmo.org.tr SEMPOZYUMUN AMACI SEMPOZYUMUN

Detaylı

makale - 1 Giriþ Alpay HEKÝMLER Ýstanbul Üniversitesi Ýktisat Fakültesi Araþtýrma Görevlisi

makale - 1 Giriþ Alpay HEKÝMLER Ýstanbul Üniversitesi Ýktisat Fakültesi Araþtýrma Görevlisi makale - 1 Alpay HEKÝMLER Ýstanbul Üniversitesi Ýktisat Fakültesi Araþtýrma Görevlisi 1973 yılında Almanya - Günzburg'da do mu tur. 1992 yılında Uluda Üniversitesi Çalı ma Ekonomisi ve Endüstri li kileri

Detaylı

Görüþler / Opinion Papers

Görüþler / Opinion Papers Türk Kütüphaneciliði 21, 2 (2007) 218-229 Görüþler / Opinion Papers Üniversitelerde Belge Yönetimi ve Arþivler* Fahrettin Özdemirci** Öz Bu çalýþmada, üniversitelerde yazýþma, dosyalama, arþiv, vb. iþlemlerinin,

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

YARGI KARARLARI IÞIÐINDA TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝNDEN YARARLANMA Þerefettin GÜLER*

YARGI KARARLARI IÞIÐINDA TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝNDEN YARARLANMA Þerefettin GÜLER* 1. Giriþ YARGI KARARLARI IÞIÐINDA TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝNDEN YARARLANMA Þerefettin GÜLER* Türk toplumu, birçok konuda olduðu gibi, iþçi hareketleri konusunda da Osmanlý Ýmparatorluðu'ndan devir aldýðý deðerlerle

Detaylı

Adým Adým Çelik Kapý Montaj Þemasý

Adým Adým Çelik Kapý Montaj Þemasý Montaj Klavuzu 09 Adým Adým Çelik Kapý Montaj Þemasý Baþlamadan Gerekenler : Küçük Spiral (Avuç) Taþlama (Kesme Taþý ile) El Matkaý Su Terazisi Keski Çekiç Levye Çimento Ayarlanailen Gerdirme Aparatý Ýnþaat

Detaylı

2010 YILI FAALÝYET RAPORU

2010 YILI FAALÝYET RAPORU TÜRKÝYE CUMHURÝYETÝ KAMU ÝHALE KURUMU 2010 YILI FAALÝYET RAPORU Yayýn No: 27 Aðustos 2011 - Ankara Ýçindekiler ÝÇÝNDEKÝLER BAÞKANIN SUNUÞU...5 KAMU ÝHALE KURULU ÜYELERÝ...7 1. KURUM HAKKINDA GENEL BÝLGÝLER...9

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Dilek BAYBORA

Yrd. Doç. Dr. Dilek BAYBORA Yrd. Doç. Dr. Dilek BAYBORA Anadolu Üniversitesi / ÝÝBF 1971 Eskiþehir'de doðmuþtur. Ýlk, orta ve lise eðitimini Eskiþehir'de tamamlamýþtýr. 1992 yýlýnda Uludað Üniversitesi, Çalýþma Ekonomisi ve Endüstri

Detaylı

SENDÝKA TÜZÜÐÜNDE YER ALAN ANADÝLDE EÐÝTÝM VE ÖÐRETÝME ÝLÝÞKÝN HÜKMÜN ANAYASAYA VE YASALARA AYKIRI OLMASI Prof. Dr. Fevzi DEMÝR*

SENDÝKA TÜZÜÐÜNDE YER ALAN ANADÝLDE EÐÝTÝM VE ÖÐRETÝME ÝLÝÞKÝN HÜKMÜN ANAYASAYA VE YASALARA AYKIRI OLMASI Prof. Dr. Fevzi DEMÝR* Karar Ýncelemesi : SENDÝKA TÜZÜÐÜNDE YER ALAN ANADÝLDE EÐÝTÝM VE ÖÐRETÝME ÝLÝÞKÝN HÜKMÜN ANAYASAYA VE YASALARA AYKIRI OLMASI Prof. Dr. Fevzi DEMÝR* (T.C. Yargýtay Hukuk Genel Kurulu E: 2005/9-320, K: 2005/355,

Detaylı

Parlamento Hukuku Açýsýndan Baþkanlýk Divaný nýn Konumu, Görevleri ve Yetkileri 1. Giriþ Hamit Eþen * Demokratik temsil esasýna dayanan yönetim biçimlerinin ilk akla getirdiði kurum, özgür ve adil seçimlerle

Detaylı

2014-2015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ORTAOKULLAR ARASI "4. AKIL OYUNLARI TURNUVASI" Ýstanbul Ýli Ortaokullar Arasý 4. Akýl Oyunlarý Turnuvasý, 21 Þubat 2015 tarihinde Özel Sancaktepe Okyanus Koleji

Detaylı

07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10

07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10 07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10 'HEDEFÝMÝZ EN BÜYÜK 10 EKONOMÝ ARASINA GÝRMEK' Baþbakanýmýz, Ulusa Sesleniþ konuþmasýnda Türkiye'nin potansiyelinin de hedeflerinin de büyük

Detaylı

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı)

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) GAU AKADEMİK PERSONEL AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU Prof.Dr. Meltem DİKMEN CANİKLİOĞLU Kastamonu 01/08/1962 Profesör 07/12/2010 (DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) İzmir Ekonomi

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI HANGÝ OKULDA OKUMAK ÝSTEDÝÐÝNE KARAR VERDÝN MÝ? Genel Liseler Fen Liseleri Sosyal Bilimler Anadolu Spor Güzel Sanatlar Askeri

Detaylı

Türkiye de Çevre Hakký ve Yerel Yönetimler: Uluslararasý Düzlemde Bir Kýyaslama ve Öneriler

Türkiye de Çevre Hakký ve Yerel Yönetimler: Uluslararasý Düzlemde Bir Kýyaslama ve Öneriler Türkiye de Çevre Hakký ve Yerel Yönetimler: Uluslararasý Düzlemde Bir Kýyaslama ve Öneriler Evren GÜLDOÐAN * I. Giriþ Günümüzde yerel yönetimlerin görev, yetki ve sorumluluklarýnýn belirlenmesinde yetki

Detaylı

GRUP TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝ GÖRÜÞMELERÝNDE UYUÞMAZLIK

GRUP TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝ GÖRÜÞMELERÝNDE UYUÞMAZLIK TOPLAM KALÝTE YÖNETÝMÝ VE ISO 9001:2000 KALÝTE YÖNETÝM SÝSTEMÝ UYGULAMASI KONULU TOPLANTI YAPILDI GRUP TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝ GÖRÜÞMELERÝNDE UYUÞMAZLIK YÝBÝTAÞ - LAFARGE GRUBUNDA KONYA ÇÝMENTO SANAYÝÝ A.Þ.

Detaylı

Ýnsan Haklarýnýn Korunmasýnda Meclis Araþtýrmasý Ýzzet Eroðlu * 1. Giriþ Ýnsan haklarý, insana sýrf insan olmasý sebebiyle tanýnan vazgeçilemez ve devredilemez haklardýr. Ýnsan haklarýnýn anlam kazanabilmesi,

Detaylı

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý CEBÝRSEL ÝFADELER ve DENKLEM ÇÖZME Test -. x 4 için x 7 ifadesinin deðeri kaçtýr? A) B) C) 9 D). x 4x ifadesinde kaç terim vardýr? A) B) C) D) 4. 4y y 8 ifadesinin terimlerin katsayýlarý toplamý kaçtýr?.

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip proses filtreleri ile, siklonlar, seperatörler çalýþma koþullarýna göre anti nem,anti

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip proses filtreleri ile, siklonlar, seperatörler çalýþma koþullarýna göre anti nem,anti Filtre Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip proses filtreleri ile, siklonlar, seperatörler çalýþma koþullarýna göre anti nem,anti statik seçenekleri, 1-200m2 temizleme alaný ve

Detaylı

014-015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ORTAOKULLAR ARASI "7. AKIL OYUNLARI ÞAMPÝYONASI" Ýstanbul Ýli Ortaokullar Arasý 7. Akýl Oyunlarý Þampiyonasý, 18 Nisan 015 tarihinde Özel Sancaktepe Bilfen Ortaokulu

Detaylı

BÝREY DERSHANELERÝ SINIF ÝÇÝ DERS UYGULAMA FÖYÜ (MF) LYS FÝZÝK - 13 KALDIRMA KUVVETÝ - I

BÝREY DERSHANELERÝ SINIF ÝÇÝ DERS UYGULAMA FÖYÜ (MF) LYS FÝZÝK - 13 KALDIRMA KUVVETÝ - I BÝRE DERSHANEERÝ SINIF ÝÇÝ DERS UUAMA FÖÜ (MF) DERSHANEERÝ S FÝÝ - 13 ADIRMA UVVETÝ - I Ders anlatým föyleri öðrenci tarafýndan dersten sonra tekrar çalýþýlmalýdýr. ADIRMA UVVETÝ - I Adý Soyadý :... Bu

Detaylı

21-23 Kasým 2011 Çeþme Ýzmir www.tgdfgidakongresi.com organizasyon Ceyhun Atýf Kansu Caddesi, 1386. Sokak, No: 8, Kat: 2, 06520 Balgat / Ankara T:+90 312 284 77 78 F:+90 312 284 77 79 Davetlisiniz Ülkemiz

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr.

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. V KAMU MALÝYESÝ 73 74 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 2000 yýlýnda uygulamaya konulan

Detaylı

ön kapak içi baskýsý HAÞÝM AKMAN 1956 yýlýnda Nevþehir'de doðdu. Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatý Bölümü'nde okudu. 1979'dan itibaren çeþitli dergilerde yazýlarý yayýmlandý.

Detaylı

ASIL ÝÞVEREN - ALT ÝÞVEREN ÝLÝÞKÝSÝ TANIM VE KAVRAMLAR Erdoðan ÇUBUKÇU*

ASIL ÝÞVEREN - ALT ÝÞVEREN ÝLÝÞKÝSÝ TANIM VE KAVRAMLAR Erdoðan ÇUBUKÇU* TÜHÝS Ýþ Hukuku ve Ýktisat Dergisi Cilt: 21 Sayý: 2-3 ASIL ÝÞVEREN - ALT ÝÞVEREN ÝLÝÞKÝSÝ TANIM VE KAVRAMLAR Erdoðan ÇUBUKÇU* GÝRÝÞ 4857 sayýlý Ýþ Kanunu ile deðiþtirilen bir önceki 1475 sayýlý Ýþ Kanunu'nun

Detaylı

ve Öneriler Yrd. Doç. Dr. Cüneyt Yüksel

ve Öneriler Yrd. Doç. Dr. Cüneyt Yüksel Türkiye de Yasama Etiği Çalışmaları ve Öneriler Yrd. Doç. Dr. Cüneyt Yüksel MARDĐN MĐLLETVEKĐLĐ AK PARTi SĐYASĐ VE HUKUKĐ ĐŞLER BAŞKAN YARDIMCISI YARGI ETĐĞĐ VE YASAMA ETĐĞĐ ULUSLARARASI KONFERANSI 18

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Aþaðýdaki þekillerden hangisi bu dört þeklin hepsinde yoktur? A) B) C) D) 2. Yandaki resimde kaç üçgen vardýr? A) 7 B) 6 C) 5 D) 4 3. Yan taraftaki þekildeki yapboz evin eksik parçasýný

Detaylı