Çok Katmanlı Veritabanı Uygulamaları çin Esnek Bir Vb.Net Kodu Üreticisi: Code Generator

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çok Katmanlı Veritabanı Uygulamaları çin Esnek Bir Vb.Net Kodu Üreticisi: Code Generator"

Transkript

1 Çok Katmanlı Veritabanı Uygulamaları çin Esnek Bir Vb.Net Kodu Üreticisi: Code Generator 1 Mustafa YILDIZ, 2 Orhan KARAHASAN, 3 Selahattin KURU 1 Teknopazar A.., ITU Ayazaa Kampüsü, ARI Teknokent No:9, Maslak, stanbul 2,3 Iık Üniversitesi, Enformatik Uygulama ve Aratırma Merkezi Büyükdere Caddesi, Maslak, stanbul Özet Birçok yazılım mühendislii uzmanının kaynak kodun okunabilirliini, yönetilebilirliini ve tekrar kullanılabilirliini belirgin biçimde artırdıı savı ile savunduu, destekledii ve önerdii çok katmanlı yazılım mimarisi yakın zamanda Microsoft firması tarafından da biçimsel bir mimari önerisi ile desteklenmitir. Bu mimariye göre yazılım, kullanıcı arayüzleri seviyesinden itibaren veritabanı seviyesine kadar çok sayıda mantıksal katmana ayrılmı ve saklanmı yordam (stored procedure) kullanımı tevik edilmitir. Bu çalımada, önerilen bu çok katmanlı mimari dorultusunda veritabanı katmanı, veri eriim katmanı, i varlıkları katmanı ve i mantıı katmanı olmak üzere dört farklı katmana ait kaynak kodlarını büyük ölçüde otomatik olarak üreten bir kod üreticisi gelitirilmitir. Bu bildiride önerilen mimarinin detaylarına, gelitirilen kod üreticisinin özelliklerine ve kod üreticisinin verimini ortaya koyan bazı ölçüm sonuçlarına deinilmektedir. Abstract Many software engineering experts supports and recommends the use of n-tier architecture due to its significant contributions to the readability, maintainability and reusability of the source code. Recently Microsoft declared a formal architecture description on the use of n- tier architecture clearly dividing the code into logical layers from presentation tier to data access tier and encouraging the use of stored procedures. In this work a code generator tool was developed which produces code for database layer, data access layer, business entities layer and business logic layer. This paper reports the details of the tool and results of some measurements regarding the efficiency of the tool. 1. Giri Bu bildiri çok katmanlı mimariye uygun olarak gelitirilen veritabanı uygulamalarının veritabanı katmanı, veri eriim katmanı, i varlıkları katmanı ve i mantıı katmanına ait kaynak kodları belirli bir oranda otomatik olarak üreten esnek bir kod üreticisini tanıtmaktadır.[1] Gelitirilen kod üreticisi araç, Microsoft firmasının önerdii çok katmanlı mimari standartlarına uygun olarak çalımaktadır ve orta büyüklükte bir veritabanı uygulaması yeniden mühendislii projesinde denenmitir. Proje tek katmanlı olarak gelitirilmi olan internet tabanlı bir finans uygulamasının çok katmanlı olarak yeniden yazılmasını içermektedir. Bildiride Microsoft tarafından önerilen çok katmanlı mimari anlatılacak ardından kod üretici aracın ilevleri kod ürettii katmanlar üzerinden açıklanacaktır. Aracın verimi çeitli katmanlardaki toplam kod uzunluuna karın otomatik olarak üretilen kod miktarları verileri ile desteklenmitir. Bu Çalıma Iık Üniversitesi, Enformatik Uygulama ve Aratırma Merkezi nde yapılmı olup Mustafa Yıldız çalıma sırasında bu merkeze balı olarak çalımaktaydı.

2 veriled detaylı ekilde sonuç bölümünde verilmitir. Gelitirilmi olan araç internet üzerinden eriilebilir durumdadır ve açık kaynak kodlu olarak daıtılması planlanmaktadır. 2. Microsoft Tarafından Önerilen Çok Katmanlı Mimari Bu bölümde anlatılacak olan mimari Microsoft un önerdii ve örnek uygulamalarla açıkladıı çok katmanlı mimari olup, bu mimarinin esasları ve faydaları üzerinde durulacaktır.[2] Microsoft un önerdii uygulama mimarisinde yandaki ekilde de görülecei üzere yedi farklı bileen yer almaktadır. Bunlar sırasıyla aaıda verilmitir. Sunum Katmanı Bileenleri: Hemen hemen tüm yazılım ürünleri kullanıcılara bazı bilgileri vermek, bazı bilgileri almak üzere arayüzler salamak durumundadırlar. Örnein bir e-ticaret sisteminde, müteriler ürünleri görebilmekte, deiik filtrelere göre arama yapabilmekte yada seçtii ürünlerden sipari oluturup müteri temsilcilerine gönderebilmektedirler. Sunum katmanı bileenleri genellikle web sayfaları, windows formları eklinde olmakta ve kullanıcıya bazı bilgiler vermekte, yada doruluunu kontrol ettikleri bilgileri dier katmanlara ulatırmaktadırlar. Kullanıcı lem Bileenleri: Çou kez kullanıcıların takip edecekleri ilem sırası önceden belirlenmitir. Örnein, e- ticaret uygulamasında ürünler belirli kategorilere ayrılmı ve belli bir ürüne eriebilmek için bir kategori seçilmesi ardından ürünün seçilmesi gerekiyor olabilir. Benzer ekilde müteri bir satınalma yapmak istediinde takip etmesi gereken ilemler bellidir. Öncelikle ürün bilgileri girilir ardından ödeme bilgileri ve en son da adres bilgileri eklinde olabilir. Farklı kullanıcı ilem bileenleri kullanarak kullanıcı etkileimlerinin senkronizasyonuna yardımcı olunabilir. Bu sayade ilem akı ve durum yönetimi daha kolay olacak ve ilem bileenleri birden fazla kullanıcı arayüzü tarafından kullanılabilecektir. Süreçleri Bileenleri: Kullanıcı ilem bileenleri tarafından bilgi toplandıktan sonra, veri i süreçlerinde kullanılmaktadır. Bu katman bileenleri, belirli bir düzene göre takip edilmesi gereken ilemleri yapmak için kullanılırlar. Örnein, e-ticaret sisteminde gerekli bilgiler alındıktan sonra system toplam sipari miktarını hesaplamak, kredi kartı bilgilerini dorulamak, kredi kartından para çekme ilemlerini gerçekletirmek, ve ürünlerin gönderilmesini planlamak durumundadır. Tüm bu ilerin takibi süreçleri Bileenleri tarafından yapılır. Bileenleri: Bir iin birden fazla basamakta yapılmasına bakılmaksızın, uygulamalar i kurallarını uygulayan ve i görevlerini yerine getiren bileenlere ihtiyaç duyarlar. Örnein e-ticaret uygulamasında, bir sipariin deerini hesaplayan bir bileene ihtiyaç vardır. Veri Eriim Katmanı: Çou uygulamalar ve servisler i süreçlerinde belirli bir yerde duran veriye erimek ihtiyacındadırlar. Örnein, bir e-ticaret uygulamasında, ürün bilgilerine erimek ve bu bilgileri müterilere iletmek durumundadırlar. Veri eriim katmanının ayrı olması bakım ve

3 configürasyon kolaylıı getirmektedir. Ayrıca, veritabanı yönetim sisteminin deimesi bu sayede dier katmanlarda deiiklik olmadan kolaylıkla veri eriim katmanının deitirilmesi yoluyla uygulama kolaylıkla deiiklie adapte edilebilmektedir. Varlıkları Bileenleri: Çou uygulamalar bileenler arasında veri iletiimi ihtiyacı hissederler. Örnein, e-ticaret uygulamasında ürün listesi veri eriim bileenlerinden sunum katmanı bileenlerine gönderilmektedir. Genellikle gerçek dünyadan bazı varlıkları temsil etmektedirler (örnein sipari, ürün gibi). Uygulamalarda kullanılan i varlıkları genellikle veri yapıları; verikümeleri(dataset), veri okuyucuları (datareaders) eklinde olabilecei gibi gerçek hayatta varlıkları temsil eden sınıflar da olabilmektedir. Güvenlik, letiim ve Operasyonel Yönetim Bileenleri: Uygulamalar genellikle istisna kotarım yönetimi(exception handling management) bileenleri, kullanıcı yetkilendirmesi ve dier servisler yada uygulamalarla iletiim bileenleri kullanabilmektedir. Bunlara örnek olarak gelitirilmi bir ifreleme sisteminin uygulamada kullanılması gösterilebilir. Örnek uygulama gelitirilirken bu katmanlardan bazılarına ihtiyaç duyulmamıtır. süreçleri bileeni bunlardan birisidir. Uygulamada takip edilmesi gereken, belirli bir düzende bir çok ilemin ardarda geldii bir hal sözkonusu olmadıı için kod uygulama bu katmana ait kod içermemektedir. 3. Kod Üreticisi Kod üreticisi veritabanı katmanı, veri eriim katmanı, i varlıkları katmanı ve i mantıı katmanı olmak üzere dört katman için kaynak kodlarının büyük bölümünü üretmektedir. Bu bölümde, kod üreticisinin ilevleri kodunu ürettii katmanların herbiri için ayrı ayrı anlatılacaktır. Veritabanı Katmanı Önceki bölümde de deinildii üzere, veritabanı katmanı, veritabanı tablolarındaki veriyi çeitli ekillerde sorgulayan, yeni kayıtlar ekleyen, varolan kayıtları güncelleyen ve kayıtları silen saklanmı yordamları bünyesinde barındırır. Bu saklanmı yordamların büyük bölümü belirli bir ablona uyan ve kendisi ile ilgili tablonun sütunlarına ve bu sütunların tipine göre deien bir yapı arzeder. INSERT, UPDATE, DELETE ve SELECT ilevlerini gerçekletiren yordamlara ait ablonlar u ekildedir.!"#$!"%&!"#$!"%' "((#(#"!! )!"#$%&!"#$%'* +, )!"#$%&!"#$%'* (("((#(#-!"#$!"%&!"#$!"%' (#!"#$-!"#$%&!"#$-!"#$%'./ "0!"#$-(#

4 ,, (#,1./ "0!"#$-(#,, (#,21./ "0!"#$-(# Yukarıdaki ablonların da açık bir biçimde ortaya koyduu üzere veritabanı katmanında bulunan saklanmı yordamlar ilgili oldukları tabloların sütun isimleri ve sütun tiplerine balı olarak farklılık göstermekle beraber ortak bir ablonu paylamaları münasebetiyle otomatik olarak üretilmeye elverilidirler. Tabloların sütun isimleri ve sütun tipleri Microsoft SQL Server 2000 veritabanı yönetim sisteminde bulunan sistem tabloları sorgulanarak elde edilebilir. Bu bilgi dier birçok veritabanı yönetim sisteminde de eriilebilir bir ekilde saklanmaktadır. Veri Eriim Katmanı Veri eriim katmanı, veritabanı katmanında bulunan saklanmı yordamları kullanan sınıflar ile bu sınıflara ait yordamlardan oluur. Veritabanı katmanına benzer ekilde bu sınıf ve yordamlar ilikili oldukları tabloların sütun isimleri ve tiplerine balı olarak farklılık gösterse de ortak bir yapı ve ablona sahiptir. Bu ortak ablon yine INSERT, DELETE, UPDATE ve SELECT yordamları için aaıda ifade edilmitir. Bir i varlıı nesnesi kabul eden ve tabloya ekleyen yordamdır. Sonuç olarak ekledii kaydın anahtar deerini döndürür Public Function Insert<<tablo adı>>(byval Obj<<tablo adı>> As <<tablo adı>>info) As Integer <<Veritabanı Eriim Komutları>> mycommand.commandtext = "sproc_insert_<<tablo adı>>" adı>>",<<sütun adı>>).direction = ParameterDirection.Input adı>>",<<sütun adı>>).direction = ParameterDirection.Input] 1).Direction = ParameterDirection.Output mycommand.executenonquery() Return Bir i varlıı nesnesi kabul eden ve tablodaki kaydı güncelleye yordamdır. Sonuç olarak doru/yanlı deeri döndürür Public Function Update<<tablo adı>>(byval Obj<<tablo adı>> As <<tablo adı>>info) As Boolean <<Veritabanı Eriim Komutları>> mycommand.commandtext = "sproc_update_<<tablo adı>>" adı>>",<<sütun adı>>).direction = ParameterDirection.Input

5 adı>>",<<sütun adı>>).direction = ParameterDirection.Input] mycommand.executenonquery() Bir i varlıı nesnesi kabul eden ve tablodaki kaydı silen yordamdır. Sonuç olarak doru/yanlı deeri döndürür Public Function Delete<<tablo adı>>(byval Obj<<tablo adı>> As <<tablo adı>>info) As Boolean <<Veritabanı Eriim Komutları>> mycommand.commandtext = "sproc_delete_<<tablo adı>>" sütun>>",<<anahtar sütun>>).direction = ParameterDirection.Input mycommand.executenonquery() Tablonun anahtar sütunu için tamsayı bir deer kabul eden ve tablodaki bu kaydın deerlerini bir i nesnesine yükleyen yordamdır. Sonuç olarak yüklü i nesnesini döndürür Public Function Select<<tablo adı>>(byval RecordID As Integer) As Obj<<tablo adı>> <<Veritabanı Eriim Komutları>> mycommand.commandtext = "sproc_select_<<tablo adı>>" sütun>>",<<anahtar sütun>>).direction = ParameterDirection.Input myreader = mycommand.executenonquery() If myreader.read Then If not isdbnull(myreader("<<sütun adı>>")) Then Obj<<tablo adı>>.<<sütun adı>> = myreader("<<sütun adı>>") Else Obj<<tablo adı>>.<<sütun adı>> = 0 End If End If Veritabanı katmanına benzer ekilde veri eriim katmanının kaynak kodları belirli bir ablona uygun olmaları nedeniyle otomatik olarak üretilmeye elverilidir. Bu katmanda üretilen kodlar bir alt katman olan veritabanı katmanının da bu araç ile otomatik olarak üretildiini, bir programcı tarafından üretildi ise de en azından üreticinin standartlarına uygun olarak üretildiini kati olarak kabul eder. Varlıkları Katmanı Önceki bölümde de detaylı olarak anlatıldıı üzere bu katmanda i varlıklarının herbiri için bir sınıf bulunmaktadır. varlıkları veritabanı tasarımında veritabanı tabloları olarak büyük ölçüde ifade edildiinden bu katmandaki sınıfların büyük kısmı veritabanı tablolarıyla birebir ilikilidir ve bu tür sınıfların tümü ortak bir ablona sahiptir. varlıı sınıflarının ortak ablonu aaıda ifade edilmitir. Public Class <<tablo adı>>info #Region "class variables" Private _<<sütun adı>> As ConvertType(<<sütun tipi>>) [Private _<<sütun adı>> As ConvertType(<<sütun tipi>>)] #End Region #Region "properties"

6 Public Property <<sütun adı>>() As ConvertType(<<sütun tipi>>) Get Return _<<sütun adı>> End Get Set(ByVal Value As ConvertType(<<sütun tipi>>)) _<<sütun adı>> = Value End Set End Property #End Region End Class Dikkat edilirse bu sınıf, veritabanı tablosunda bulunan sütunların herbiri için özel (private) bir sınıf deikeni ve bu deikene eriim imkanı veren özellik yordamlarını (properties) içerir. Veritabanı sütunlarının tipleri (int, varchar, char, datetime, vb.) ile VB kodlarındaki deiken tiplerinin isimleri birebir aynı olmadıından ConvertType isimli bir tip ismi eletirme ilevi kullanılmıtır. Mantıı Katmanı Bu katmanda i mantıını ortaya koyan çok çeitli sınıflar bulunmaktadır. Bu sınıfların çeitlilii bu katmanda gelitirilecek olan sınıfların belirli oranda programcılar tarafından kodlanmasını gerektirse de her sınıfta bulunması gereken ve bir alt katman olan veri eriim katmanındaki yordamlar ile iletien temel yordamlar yine ortak bir ablonu paylaır ve kod üreticisi yardımıyla otomatik olarak üretilebilir. Bu yordamlar yine temel SELECT, INSERT, UPDATE ve DELETE ilevlerine ait yordamlardır. Public Shared Function Update<<tablo ismi>>(byval Obj<<tablo ismi>> As <<tablo ismi>>info) As Boolean Dim Obj<<tablo ismi>>dal As New <<tablo ismi>>dal Update<<tablo ismi>> = Obj<<tablo ismi>>dal.update<<tablo ismi>>(obj<<tablo ismi>>) Obj<<tablo ismi>>dal = Nothing Public Shared Function Delete<<tablo ismi>>(byval Obj<<tablo ismi>> As <<tablo ismi>>info) As Boolean Dim Obj<<tablo ismi>>dal As New <<tablo ismi>>dal Delete<<tablo ismi>> = Obj<<tablo ismi>>dal.delete<<tablo ismi>>(obj<<tablo ismi>>) Obj<<tablo ismi>>dal = Nothing Public Shared Function Select<<tablo ismi>>(byval RecordID As Integer) As Obj<<tablo ismi>>info Dim Obj<<tablo ismi>>dal As New <<tablo ismi>>dal Select<<tablo ismi>> = Obj<<tablo ismi>>dal.select<<tablo ismi>>(recordid) Obj<<tablo ismi>>dal = Nothing Public Shared Function Insert<<tablo ismi>>(byval Obj<<tablo ismi>> As <<tablo ismi>>info) As Integer Dim Obj<<tablo ismi>>dal As New <<tablo ismi>>dal Insert<<tablo ismi>> = Obj<<tablo ismi>>dal.insert<<tablo ismi>>(obj<<tablo ismi>>) Obj<<tablo ismi>>dal = Nothing

7 ablonlarda da açıkça görüldüü gibi bu katmandaki sınıflarda bulunması gereken yordamlardan dördünün kodu otomatik olarak üretilmeye elverilidir. lave levler Kod üreticisinin önemli özelliklerinden biri de aracın oldukça esnek olması ve kullanıcıların birtakım ayarlamaları aracın arayüzlerinden kolaylıkla yapabilmesidir. Kullanıcı, üretilecek kodun temsili ile ilgili ayarlamalar yapabilmektedir. 4. Sonuç Saklanmı yordamlara veya dier katmanlardaki sınıf ve yordamlara ilikin üretilmi olan kodun veritabanına veya bilgisayarın diskine yazılması sırasında izlenecek olan kurallar kullanıcı tarafından belirlenebilmektedir. Kullanıcı balanılacak veritabanına ilikin eriim bilgilerini de yine aracın arayüzlerinden belirleyebilmektedir. Araç, u an için yalnızca Microsoft SQL Server 2000 veritabanı yönetim sistemi ile çalımaktadır. Bu çalımada çok katmanlı mimariye uygun olarak gelitirilen veritabanı uygulamaları için kullanılabilecek esnek bir VB.NET kodu üreticisi olan Code Generator aracı gelitirilmitir. Gelitirilen araç bir finans uygulamasının yeniden mühendisliini içeren bir projede denenmitir. Yeniden mühendislii yapılan finans uygulaması, bir firmanın Hazine ilemlerini gerçekletirdii internet tabanlı ve orta büyüklükte bir veritabanı uygulamasıdır. Yeniden mühendislik tek katmanlı olarak VB.NET ile gelitirilmi olan bu uygulamanın çok katmanlı mimari kullanılarak yeniden gelitirilmesini içermektedir. Uygulamanın gereksinimleri halihazırda gelitirilmi olan yazılımın kullanıcı arayüzleri ile tamamıyla ortaya konmutur. Proje kapsamında gelitirilen uygulamaya ait kaynak kodu uzunlukları aaıdaki tabloda katmanlara ayrılmı olarak verilmitir. 3 34,5)"$*!"!3"$ 67 89"$:$3"$ ;< 89+$=$3"$ ;< +(93"$ >< +("$3"$ ;?, ;;6 Aaıdaki tabloda ise her bir katmandaki kodun kod üreticisi ile otomatik olarak üretilen miktarı ile bu miktarı toplam kod uzunluuna oranı verilmitir. 3 3, 4,5)"$* 3!"!3"$ A BA 89"$:$3"$ C B66 89+$=$3"$ ;< B;AA +(93"$ >? B<C +("$3"$ ;6 BD6, C; B7?

8 Yukarıdaki göstergelerde de görüldüü gibi kod üreticisi gelitirilmi olan toplam kodun 61 bin satırını yani yarısından fazlasını otomatik olarak üretmitir. 61 bin satır kodun kabaca 8 adam/hafta lık bir programcı emeine denk geldii düünülürse aracın kullanılmasının projedeki verime katkısı daha net bir biçimde ortaya çıkmaktadır. Kod üreticisine adresinden eriilebilmektedir. Aracın açık kaynak kodlu olarak paylaılması da düünelmektedir. 5. Referanslar [1] Code Generator, [2] Application Architecture for.net: Designing Applications and Services, msdn.microsoft.com/library/en-us/dnbda/html/distapp.asp

WEB SERVS TABANLI GELTRLEN MOBL UYGULAMALAR: ODTÜ MOBL ÖRENC LER BLG SSTEM (MOBS)

WEB SERVS TABANLI GELTRLEN MOBL UYGULAMALAR: ODTÜ MOBL ÖRENC LER BLG SSTEM (MOBS) WEB SERVS TABANLI GELTRLEN MOBL UYGULAMALAR: ODTÜ MOBL ÖRENC LER BLG SSTEM (MOBS) Hale ALTINOVA, Yasemin YALÇIN, ve Serdar ARSLAN Orta Dou Teknik Üniversitesi, Bilgi lem Daire Bakanlıı, ANKARA altinova@metu.edu.tr,

Detaylı

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 KONU BAŞLIKLARI 1. Yazılım Mimarisi nedir? 2. Yazılımda Karmaşıklık 3. Üç Katmanlı Mimari nedir? 4. Üç Katmanlı Mimari

Detaylı

Femsoft, kolay kullanımı ve genileyebilen esnek yapısı ile ilerinizi çok kolaylatıracak!

Femsoft, kolay kullanımı ve genileyebilen esnek yapısı ile ilerinizi çok kolaylatıracak! Femsoft Ticari Paket Programı küçük ve orta ölçekli iletmelerin optimum seviyede ilemlerini yapabilmesi için tasarlanmıtır ve ileri teknoloji içermektedir. Femsoft Ticari Paket Programı destekledii SQL

Detaylı

-- işareti tek satırlık açıklamalarda kullanılır. Açıklama olarak yazılan satırın önüne konulması yeterlidir.

-- işareti tek satırlık açıklamalarda kullanılır. Açıklama olarak yazılan satırın önüne konulması yeterlidir. T-SQL KODLARİ İÇERİSİNE AÇIKLAMA EKLEME Bir veya daha fazla satırın çalıştırılmasını Önlemek için veya /*... */" ifadeleri kullanılır. -- işareti tek satırlık açıklamalarda kullanılır. Açıklama olarak

Detaylı

BLG4134 Görsel Programlama III. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK

BLG4134 Görsel Programlama III. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK BLG4134 Görsel Programlama III Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK CV_EKLE isimli bir veritabanı oluşturun. CV isimli tabloyu aşağıdaki şekilde oluşturun. Aşağıdaki kod ile bir stored procedure oluşturun. Bunun için

Detaylı

8 Oracle da tablo yapısı içinde otomatik artan kolon yoktur. (identity kolon

8 Oracle da tablo yapısı içinde otomatik artan kolon yoktur. (identity kolon ORACLE GİRİŞ Oracle ile SQL Server ın karşılaştıralım. 1 Oracleda veritabanı yerine kullanıcı oluşturulur. Kullanıcılar veritabanı gibi davranır. 2 Tablo oluşturma, değiştirme ve silme kodları aynı. 3

Detaylı

LINQ Language Integrated Query Dille Bütünleştirilmiş Sorgu Bir Veri Tabanı Tablosundan Veri Gösterme

LINQ Language Integrated Query Dille Bütünleştirilmiş Sorgu Bir Veri Tabanı Tablosundan Veri Gösterme LINQ Language Integrated Query Dille Bütünleştirilmiş Sorgu Bir Veri Tabanı Tablosundan Veri Gösterme Amaç: Bir veritabanındaki bilgileri LINQ aracılığı ile ekranda nasıl gösterebiliriz? Yazar: Oğuz Alpöge,

Detaylı

TESİ. indeks. söylenebilir?? bir ilişkidir d) Hiçbiri. veya somutlaştırılmış. düzeyidir? sağlayabilir? sına. d) Hepsi. olabilir? c) Verilerin d) Hepsi

TESİ. indeks. söylenebilir?? bir ilişkidir d) Hiçbiri. veya somutlaştırılmış. düzeyidir? sağlayabilir? sına. d) Hepsi. olabilir? c) Verilerin d) Hepsi 1. 2. 3. 4. 5. 6. Görünüm (view) için özellikle aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?? a) Veritabanındaki kayıtlı verileri düzenlemek, yönetmek ve elde etmek için kullanılan bir dildir b) Bir ilişkinin

Detaylı

2-Veritabanı Yönetim Sistemleri/ Temel Kavramlar

2-Veritabanı Yönetim Sistemleri/ Temel Kavramlar 2-Veritabanı Yönetim Sistemleri/ Temel Kavramlar Öğr. Gör. Saliha Kevser KAVUNCU Veritabanı neden kullanılır? Veritabanının amacı; insanların ve organizasyonların birşeyleri takip edebilmesine yardımcı

Detaylı

Command Nesnelerini Kullanarak Tablolarda Değişiklik Yapmak:

Command Nesnelerini Kullanarak Tablolarda Değişiklik Yapmak: Command Nesnelerini Kullanarak Tablolarda Değişiklik Yapmak: Command objelerini kullanarak direk veritabanı işlemlerini gerçekleştirebilirsiniz. Dataset nesnesini kullanmadan direk veritabanı içerisindeki

Detaylı

Sorgudan elde edilen değerin değişkenlere aktarılmasını sağlar. Sorgudan tek satır dönmesi gerekir. Çok satır dönerse hata verir.

Sorgudan elde edilen değerin değişkenlere aktarılmasını sağlar. Sorgudan tek satır dönmesi gerekir. Çok satır dönerse hata verir. Oracle (Devam) SELECT INTO Deyimi Sorgudan elde edilen değerin değişkenlere aktarılmasını sağlar. Sorgudan tek satır dönmesi gerekir. Çok satır dönerse hata verir. Genel ifade: SELECT kolonisimler INTO

Detaylı

Veritabanında Saklı Yordamlar: Bir Veritabanı Tasarımı ve Web Uygulaması

Veritabanında Saklı Yordamlar: Bir Veritabanı Tasarımı ve Web Uygulaması Veritabanında Saklı Yordamlar: Bir Veritabanı Tasarımı ve Web Uygulaması Kemal Akyol 1, Baha Şen 2, İlhami Muharrem Orak 1 1 Karabük Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Karabük 2 Yıldırım Beyazıt

Detaylı

PostgreSQL ve PL/pgSQL

PostgreSQL ve PL/pgSQL PostgreSQL ve PL/pgSQL Adnan DURSUN Uygulama tasarım ve geliştiricisi @ : adnandursun.at.asrinbilisim.com.tr : +AdnanDURSUN Sunum Akışı PL/pgSQL nedir PL/pgSQL neden kullanmalıyız PL/pgSQL in yapısı Saklı

Detaylı

Oracle da kullanılan veri tipleri:

Oracle da kullanılan veri tipleri: ORACLE A GİRİŞ Oracle ile SQL Server ı karşılaştıralım, 1 Oracle da veritabanı yerine kullanıcı oluşturulur. Kullanıcılar veritabanı gibi davranır. 2 Tablo oluşturma, yapısını değiştirme, silme kodları

Detaylı

Üst Düzey Programlama

Üst Düzey Programlama Üst Düzey Programlama JDBC (Java Database Connectivity) Üst Düzey Programlama-ders07/ 1 JDBC JDBC ilişkisel veritabanlarına erişim için Java dilinde kullanılan standart bir kütüphanedir. Bu kütüphanedeki

Detaylı

İngilizce'de Relational Database Management System (RDBMS) olarak ifade edilir.

İngilizce'de Relational Database Management System (RDBMS) olarak ifade edilir. İlişkisel Veritabanı Yaklaşımı: İngilizce'de Relational Database Management System (RDBMS) olarak ifade edilir. İlişkisel veri tabanı yönetim sistemi verilerin tablolarda satır ve sutunlar halinde tutulduğu

Detaylı

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS VERİ TABANI BG-313 3/1 3+1+0 3+0,5 5 Dersin Dili : TÜRKÇE Dersin Seviyesi : LİSANS

Detaylı

VERİTABANI & VERİTABANI YÖNETİMİ

VERİTABANI & VERİTABANI YÖNETİMİ VERİ NEDİR? Dağınık bilgi kümesidir. VERİTABANI & VERİTABANI YÖNETİMİ Veri, anlamlı bir şekilde düzenlendiği zaman yararlı bilgi olur. Dr. Mehmet AKSARAYLI VERİTABANI NEDİR? Birbiri ile ilişkili veriler

Detaylı

C#.Net & Linq (Language Integrated Query)

C#.Net & Linq (Language Integrated Query) C#.Net & Linq (Language Integrated Query) Adım-1 Adım-2 Adım-3: aşağıdaki ekran gelir. Bu ekrandan Server Explorer seçeneği ile SQL sunucuya bağlanılırsa Adım-4 deki gibi bir ekran gelir Adım-4: Soldaki

Detaylı

SQL e Giriş. Uzm. Murat YAZICI

SQL e Giriş. Uzm. Murat YAZICI SQL e Giriş Uzm. Murat YAZICI SQL (Structured Query Language) - SQL Türkçe de Yapısal Sorgulama Dili anlamına gelmektedir ve ilişkisel veritabanlarında çok geniş bir kullanım alanına sahiptir. - SQL ile

Detaylı

VERİ TABANI ve YÖNETİMİ

VERİ TABANI ve YÖNETİMİ VERİ TABANI ve YÖNETİMİ Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2 BÖLÜM -10- FONKSİYONLAR 3 Giriş Geçen haftaki derslerimizde Görünümleri (View) ve Stored Procedure (SP) leri öğrendik. Bu hafta

Detaylı

Kullanıcı tanımlı fonksiyonlar SQL2000 ile gelen özelliklerden biridir. Fonksiyonlar tek bir değer veya tablo döndürmek için kullanılır.

Kullanıcı tanımlı fonksiyonlar SQL2000 ile gelen özelliklerden biridir. Fonksiyonlar tek bir değer veya tablo döndürmek için kullanılır. KULLANICI TANIMLI FONKSİYONLAR Kullanıcı tanımlı fonksiyonlar SQL2000 ile gelen özelliklerden biridir. Fonksiyonlar tek bir değer veya tablo döndürmek için kullanılır. Fonksiyonları veritabanı programlamada

Detaylı

DAO İLE SQL KOMUTLARI. Sql komutlarını artık veri tabanında kullanmaktan başka çaremiz yok arkadaşlar. Şimdi bu sql derslerimize başlayalım.

DAO İLE SQL KOMUTLARI. Sql komutlarını artık veri tabanında kullanmaktan başka çaremiz yok arkadaşlar. Şimdi bu sql derslerimize başlayalım. DAO İLE SQL KOMUTLARI Sql komutlarını artık veri tabanında kullanmaktan başka çaremiz yok arkadaşlar. Şimdi bu sql derslerimize başlayalım. SQL-1 SELECT En basit SQL cümleciği oluşturmak için SELECT sözcüğü

Detaylı

VERİ TABANI ve YÖNETİMİ

VERİ TABANI ve YÖNETİMİ VERİ TABANI ve YÖNETİMİ Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2 BÖLÜM -12- TETİKLEYİCİ (TRIGGER) 3 Giriş Trigger lar Trigger lar Ne Zaman Kullanılmalıdır? Klasik Trigger ların Özellikleri

Detaylı

Veritabanında Saklı Yordamlar: Bir Veritabanı Tasarımı ve Web Uygulaması

Veritabanında Saklı Yordamlar: Bir Veritabanı Tasarımı ve Web Uygulaması Veritabanında Saklı Yordamlar: Bir Veritabanı Tasarımı ve Web Uygulaması Kemal Akyol 1, Baha Şen 2, İlhami Muharrem Orak 3 1 Karabük Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Karabük 2 Yıldırım Beyazıt

Detaylı

ORACLE DA KÜRSÖRLER. Gerekli sistem değişkenleri

ORACLE DA KÜRSÖRLER. Gerekli sistem değişkenleri ORACLE DA KÜRSÖRLER Gerekli sistem değişkenleri SQL%ISOPEN : kürsör açıksa değeri true, kapalı ise değeri false SQL%ROWCOUNT : sql ile işlem gören kayıt sayısı bulunur. SQL%FOUND : sql işlemi sonucu, en

Detaylı

«BM364» Veritabanı Uygulamaları

«BM364» Veritabanı Uygulamaları HAFTA 8 DB içerisinde CLR Bileşenleri" Yaşar GÖZÜDELİ ygozudeli@verivizyon.com http://blog.verivizyon.com/ygozudeli «BM364» Veritabanı Uygulamaları Konu Akışı SQL Server ve.net CLR SQL Server içerisinde

Detaylı

Görsel Programlama DERS 03. Görsel Programlama - Ders03/ 1

Görsel Programlama DERS 03. Görsel Programlama - Ders03/ 1 Görsel Programlama DERS 03 Görsel Programlama - Ders03/ 1 Java Dili, Veri Tipleri ve Operatörleri İlkel(primitive) Veri Tipleri İLKEL TİP boolean byte short int long float double char void BOYUTU 1 bit

Detaylı

KULLANICI TANIMLI FONKSİYONLAR (Devam)

KULLANICI TANIMLI FONKSİYONLAR (Devam) KULLANICI TANIMLI FONKSİYONLAR (Devam) Skaler değerli fonksiyon örneği: Parametre müşteri grubu olacak, eğer grubu parametresi değeri NULL olursa, tüm müşteri sayısını, NULL değilse girilen gruptaki müşteri

Detaylı

ASP.NET CLASS KULLANARAK VERİTABANI İŞLEMLERİ

ASP.NET CLASS KULLANARAK VERİTABANI İŞLEMLERİ ASP.NET CLASS KULLANARAK VERİTABANI İŞLEMLERİ Asp.NET mimarisinin temelini oluşturan CLASS yapısını kullanarak veri tabanı işlemlerini nasıl daha az kodla ve daha stabil yapabiliriz bunu göreceğiz. Mevzu

Detaylı

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

Her Select Case bloğu, mutlaka End Select ile bitmek zorundadır.

Her Select Case bloğu, mutlaka End Select ile bitmek zorundadır. Select Case Komutu: VB de karar sürecinde kullanılan komutlardandır. Bu yapı ile sadece bir değişkenin durum kontrolü yapılır. Kontrolü yapılacak değişkenin genel olarak alabileceği değerler belirli ise

Detaylı

OTOBÜS İŞLETMESİ OTOMASYONU. Otobüs işletmesi Otomasyonu hazırlanırken takip edilen Yazılım Geliştirme Süreçleri yukarıda gösterilmiştir.

OTOBÜS İŞLETMESİ OTOMASYONU. Otobüs işletmesi Otomasyonu hazırlanırken takip edilen Yazılım Geliştirme Süreçleri yukarıda gösterilmiştir. YAZILIM GELİŞTİRME SÜREÇLERİ PLANLAMA ÇÖZÜMLEME TASARIM GERÇEKLEŞTİRME BAKIM OTOBÜS İŞLETMESİ OTOMASYONU Proje Konusu : Yazılım Otobüs işletmeleri için Bilgi işlem ihtiyacını giderebilmek amacıyla hazırlandı.

Detaylı

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması,

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması, Projenin Amacı DSİ Genel Müdürlüğünde, Bölge Vaziyet Planı çalışmaları kapsamında üretilen ve mevcut DSİ faaliyetlerini içeren CBS veri setleri ile CBS Veritabanının incelenerek yine mevcut CBS donanım,

Detaylı

SQL PROGRAMLAMA. Bir batch, bir arada bulunan bir dizi SQL deyimidir. Batch ayıracı GO deyimidir.

SQL PROGRAMLAMA. Bir batch, bir arada bulunan bir dizi SQL deyimidir. Batch ayıracı GO deyimidir. SQL PROGRAMLAMA BATCH Bir batch, bir arada bulunan bir dizi SQL deyimidir. Batch ayıracı deyimidir. SELECT. UPDATE...... DELETE.. BATCH BATCH Özellikleri 1- Bir batch içinde bir deyimde yazım hatası olduğunda

Detaylı

STORED PROCEDURE LER (Saklı Yordamlar)

STORED PROCEDURE LER (Saklı Yordamlar) STORED PROCEDURE LER (Saklı Yordamlar) Eskiden yazılımlar, sadece prosedür denilen kod parçalarından oluşurdu. Her prosedür belli bir işlevi yerine getirmek için yazılmış kod parçalarıdır. Mesela, 2 sayı

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (PL/pgSQL - SQL Procedural Language)

Veritabanı Yönetim Sistemleri (PL/pgSQL - SQL Procedural Language) Veritabanı Yönetim Sistemleri (PL/pgSQL - SQL Procedural Language) Konular PL/pgSQL Giriş Fonksiyonlar Cursor Trigger Kaynaklar 2 Fonksiyonlar & Saklı Yordamlar (Stored Procedures) Veritabanı kataloğunda

Detaylı

SQL Komutları (2) Uzm. Murat YAZICI

SQL Komutları (2) Uzm. Murat YAZICI SQL Komutları (2) Uzm. Murat YAZICI Sıralama Sıralama işlemi için SELECT ifadesinde ORDER BY kullanılır. Bu ifadede ASC kelimesi kullanılırsa sıralama küçükten büyüğe doğru (A-Z), DESC kullanılırsa büyükten

Detaylı

TRIGGER. Trigger lar, tablo üzerinde tanımlanabilen ve bu tablo üzerinde bir işlem gerçekleştiğinde tetiklenen programlama ögeleridir.

TRIGGER. Trigger lar, tablo üzerinde tanımlanabilen ve bu tablo üzerinde bir işlem gerçekleştiğinde tetiklenen programlama ögeleridir. TRIGGER Trigger lar, tablo üzerinde tanımlanabilen ve bu tablo üzerinde bir işlem gerçekleştiğinde tetiklenen programlama ögeleridir. DML ve DDL trigger lar olarak ikiye ayırmak mümkündür. DML (Data Manipulation

Detaylı

yurdugul@hacettepe.edu.tr VB de Veri Türleri 1

yurdugul@hacettepe.edu.tr VB de Veri Türleri 1 yurdugul@hacettepe.edu.tr 1 VB de Veri Türleri 1 Byte 1 aretsiz tamsay Integer 2 aretli Tamsay Long 4 aretli Tamsay Single 4 Gerçel say Double 8 Gerçel say Currency 8 Gerçel say Decimal 14 Gerçel say Boolean

Detaylı

cofaso ile farkı yaşayın Şubat 2009 www.mertbilgi.com.tr

cofaso ile farkı yaşayın Şubat 2009 www.mertbilgi.com.tr cofaso ile farkı yaşayın Şubat 2009 www.mertbilgi.com.tr cofaso ile farkı yaşayın Otomasyon ve pano projelerinizi profesyonel bilgisayar destekli mühendislik yazılımı (CAE) cofaso ile yönetin Giriş cofaso

Detaylı

2013-14 GÜZ YY. - MKT103 - GÖRSEL PROGRAMLAMA DERSİ - ARA SINAVI

2013-14 GÜZ YY. - MKT103 - GÖRSEL PROGRAMLAMA DERSİ - ARA SINAVI 2013-14 GÜZ YY. - MKT103 - GÖRSEL PROGRAMLAMA DERSİ - ARA SINAVI KOÜ Mekatronik Mühendisliği Bölümü/MKT-103-Görsel Programlama Dersi - Ara Sınav J-grubu Ad-Soyad:...No:... J GRUBU-süre:70dk 1.) Aşağıdaki

Detaylı

Yukarıdaki fonksiyonun anlamı: Bulunulan hücreye, B2 hücresinden B17 hücresine kadar olan hücreleri toplam ve yaz.

Yukarıdaki fonksiyonun anlamı: Bulunulan hücreye, B2 hücresinden B17 hücresine kadar olan hücreleri toplam ve yaz. DERS 14: FONKSİYONLAR (İŞLEVLER) Amaçlar: -Fonksiyon Sınıflamasını Tanımak. -Fonksiyonları Kullanmak. -Fonksiyon Sihirbazını Kullanmak. I. FONKSİYONLAR NE İŞE YARAR? Daha önceki haftalarda da Microsoft

Detaylı

Demetleme Yönteminin Y 3-Katmanlı Mimari Yapı ile Gerçeklenmesi. eklenmesi. KalacakYer.com

Demetleme Yönteminin Y 3-Katmanlı Mimari Yapı ile Gerçeklenmesi. eklenmesi. KalacakYer.com Demetleme Yönteminin Y 3-Katmanlı Mimari Yapı ile Gerçeklenmesi eklenmesi KalacakYer.com BİTİRME ÖDEVİ Grup Elemanları: Demet NAR 040000660 Neşe e ALYÜZ 040000662 Danış ışman: Yrd. Doç Dr. Feza BUZLUCA

Detaylı

YAPISAL SORGULAMA DİLİ (SQL)

YAPISAL SORGULAMA DİLİ (SQL) YAPISAL SORGULAMA DİLİ (SQL) OGRENCI Tablosu 1234 Zeynep Makina K 23.06.1984 1. Cad 3.4 CREATE TABLE VERİ TANIMLAMA DİLİ (VTD) Veritabanında yeni bir tablonun oluşturulmasını sağlar. Yukarıda tanımlanan

Detaylı

VeriTabanı Uygulamaları

VeriTabanı Uygulamaları VeriTabanı Uygulamaları Bir uygulamanın esas gücünü, veri, veri tabanları ve veri kaynakları ile olan ilişkisi belirler. Eğer bunlara kolayca hakim olan, yöneten teknolojilere sahipse o uygulama gerçekten

Detaylı

VERİ TABANI UYGULAMALARI

VERİ TABANI UYGULAMALARI VERİ TABANI UYGULAMALARI VERİ TABANI NEDİR? Bir konuyla ilgili çok sayıda verinin tutulmasına, depolanmasına ve belli bir mantık içerisinde gruplara ayrılmasına veri tabanı denir. Veri tabanı programları;

Detaylı

Vbnet Vbne access bağ ba lant lan ı t s ı ı s, ekleme, güncelleme,,silme

Vbnet Vbne access bağ ba lant lan ı t s ı ı s, ekleme, güncelleme,,silme Vbnet access bağlantısı, ekleme, güncelleme, silme Imports System.Data.OleDb 'DataGridView nesnesine verileri aktar Private Sub Listele(ByVal SQL As String) Dim baglanti As New OleDbConnection("Provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0;Data

Detaylı

Öğr. Gör. Cansu AYVAZ GÜVEN VERİTABANI-II. Değişken Tanımlama Ve Akış Kontrol Deyimleri

Öğr. Gör. Cansu AYVAZ GÜVEN VERİTABANI-II. Değişken Tanımlama Ve Akış Kontrol Deyimleri Öğr. Gör. Cansu AYVAZ GÜVEN VERİTABANI-II Değişken Tanımlama Ve Akış Kontrol Deyimleri Değişken Tanımlama Değişken isimlerinin başında @ sembolü bulunur. @ad, @soyad, @tarih değişken isimlerine birer örnektir.

Detaylı

Durum Yönetimi. Olan sayfalar ekleyelim. BasitSayac.aspx

Durum Yönetimi. Olan sayfalar ekleyelim. BasitSayac.aspx Durum Yönetimi Bu gün dersimizde durum yönetimine (state management) değineceğiz. Önce adı DurumYonetimi isimli yeni bir site oluşturalım. Burada programın otomatik olarak oluşturacağı Default.aspx dosyasını

Detaylı

Veritabanına Giriş. Oğuzhan Ceylan. 19 Eylül 2011

Veritabanına Giriş. Oğuzhan Ceylan. 19 Eylül 2011 Veritabanına Giriş Oğuzhan Ceylan 19 Eylül 2011 Outline Veritabanı MYSQL Mysql Sorgu Komutları Bir veritabanı yaratmak ve kullanmak Veritabanı Veritabanı Verittabanı hangi alanlarda kullanılıyor. Web sitesi

Detaylı

- 1. www.f1teknoloji.net. ... tarafından hazırlanan bu iyeri yönetmelii tüm irket çalıanları için geçerlidir.

- 1. www.f1teknoloji.net. ... tarafından hazırlanan bu iyeri yönetmelii tüm irket çalıanları için geçerlidir. - 1 Bilgisayar Kullanma Taahütnamesi AMAÇ Bu i talimatının amacı aaıdaki gibidir : -- Çalıanlara irket bilgisayarlarının kullanımı için gerekli yol gösterici bilgiyi salamak. -- irkete ait bilgisayar ve

Detaylı

«BM364» Veritabanı Uygulamaları

«BM364» Veritabanı Uygulamaları HAFTA 3 Veritabanı Tasarımı" Yaşar GÖZÜDELİ ygozudeli@verivizyon.com http://blog.verivizyon.com/ygozudeli «BM364» Veritabanı Uygulamaları Konu Akışı Veritabanı Tasarımı Kuramlar Veritabanı Nesnesini Yapılandırmak

Detaylı

Bilgi savunmasının cepheleri

Bilgi savunmasının cepheleri Bilgi savunmasının cepheleri Fatih Emiral Deloitte. Etkin ve güçlü kurumlar için bilgi varlıkları (halen bilançolarında bu adla görülmeseler de) büyük deerlere ulamı ve vazgeçilmez konuma gelmitir. Bu

Detaylı

5 SQL- Yapısal Sorgulama Dili. Veritabanı 1

5 SQL- Yapısal Sorgulama Dili. Veritabanı 1 5 SQL- Yapısal Sorgulama Dili Veritabanı 1 SQL- Yapısal Sorgulama Dili SQL ifadeleri yapısal olarak üç gruba ayrılır. Veri Tanımlama Dili (DDL - Data Definition Language) Veri İşleme Dili (DML - Data Manipulation

Detaylı

«BM364» Veritabanı Uygulamaları

«BM364» Veritabanı Uygulamaları HAFTA 6 T-SQL ile Programlar Yazmak" Yaşar GÖZÜDELİ ygozudeli@verivizyon.com http://blog.verivizyon.com/ygozudeli «BM364» Veritabanı Uygulamaları Konu Akışı Programlama dili olarak T-SQL Fonksiyonlar Programlamak

Detaylı

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü BYS T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü Sunu Planı E-Ulatırma Projesinin Amacı, Konusu biliimbys nin Projedeki Yeri biliimbys nin Kapsamı biliimbys Nasıl Çalııyor? Saladıı Yararlar

Detaylı

VERİTABANI. SQL (Structured Query Language)

VERİTABANI. SQL (Structured Query Language) VERİTABANI SQL (Structured Query Language) SQL'de Gruplama Bir tablonun satırları gruplara ayrılarak fonksiyonların bunlara uygulanması mümkündür. Gruplara ayırmak için SELECT deyimi içerisinde GROUP BY

Detaylı

LEM KURALLARI BLDRM FORMU. Önemli Açıklama

LEM KURALLARI BLDRM FORMU. Önemli Açıklama LEM KURALLARI BLDRM FORMU Önemli Açıklama Sermaye piyasasında gerçekletireceiniz hisse senedi ilemleri sonucunda kâr edebileceiniz gibi zarar riskiniz de bulunmaktadır. Bu nedenle, ilem yapmaya karar vermeden

Detaylı

SQL veri tabalarına erişmek ve onları kullanmak için geliştirilmiş bir lisandır.

SQL veri tabalarına erişmek ve onları kullanmak için geliştirilmiş bir lisandır. SQL veri tabalarına erişmek ve onları kullanmak için geliştirilmiş bir lisandır. Bu dersimizde biz Microsoft SQL Server veritabanı sistemini kullanmayı öğreneceğiz. SQL Nedir? SQL Structured Query Language

Detaylı

Bileen Yönelimli Yazılım Gelitirme çin Süreç Modeli

Bileen Yönelimli Yazılım Gelitirme çin Süreç Modeli Yönelimli Yazılım Gelitirme çin Süreç Modeli Vedat BAYAR Havelsan A.. Eskiehir yolu 7.km ANKARA vbayar@havelsan.com.tr Özet Yönelimli Yazılım Mühendislii (BYYM) yaklaımı için bir süreç modeli gelitirildi.

Detaylı

1. Hafta MS SQL Server 2008 Kurulum ve Tanıtımı BPR255 Veritabanı. Bu Derste Öğrenecekleriniz: Kurulum:

1. Hafta MS SQL Server 2008 Kurulum ve Tanıtımı BPR255 Veritabanı. Bu Derste Öğrenecekleriniz: Kurulum: Bu Derste Öğrenecekleriniz: 1- MS SQL Server 2008 Kurulumu ve Tanıtımı 2- Komut Kullanarak Veritabanı Oluşturma ve Silme 3- SQL Yazım Kuralları Kurulum: Sistem gereksinimleri: Desteklenen işletim sistemleri:

Detaylı

1-) Veritabanımıza bağlanmak için bir SqlConnection nesnesi, 2-) Veritabanındaki bilgileri kullanmak (seçme, kaydetme, silme, güncelleme) için

1-) Veritabanımıza bağlanmak için bir SqlConnection nesnesi, 2-) Veritabanındaki bilgileri kullanmak (seçme, kaydetme, silme, güncelleme) için Selçuk ÖZKAN 1-) Veritabanımıza bağlanmak için bir SqlConnection nesnesi, 2-) Veritabanındaki bilgileri kullanmak (seçme, kaydetme, silme, güncelleme) için SqlCommand 3-) SqlCommand ın yapacağı işlem için

Detaylı

Nebim Winner - İş Zekası Halojen Kurumsal Sürüm

Nebim Winner - İş Zekası Halojen Kurumsal Sürüm Nebim Winner - İş Zekası Halojen Kurumsal Sürüm Halojen; Winner ile toplanan verileri depolayan, istenilen formatlarda raporlanmalarını ve analizlerini sağlayan, kullanıcıların doğru bilgi ile karar vermelerini

Detaylı

Anadolu Liselerine Öğretmen Atama İşleminin Nesneye Yönelimli Veritabanı Programlama Kullanılarak Gerçekleştirilmesi

Anadolu Liselerine Öğretmen Atama İşleminin Nesneye Yönelimli Veritabanı Programlama Kullanılarak Gerçekleştirilmesi Akademik Bilişim 10 - XII. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri 10-12 Şubat 2010 Muğla Üniversitesi Anadolu Liselerine Öğretmen Atama İşleminin Nesneye Yönelimli Veritabanı Programlama Kullanılarak

Detaylı

Veritabanlarına ve SQL'e Giriş. Devrim GÜNDÜZ. Teknoloji Destek Merkezi -- www.tdmsoft.com. devrim@gunduz.org

Veritabanlarına ve SQL'e Giriş. Devrim GÜNDÜZ. Teknoloji Destek Merkezi -- www.tdmsoft.com. devrim@gunduz.org Veritabanlarına ve SQL'e Giriş Devrim GÜNDÜZ Teknoloji Destek Merkezi -- www.tdmsoft.com devrim@gunduz.org http://seminer.linux.org.tr http://www.gunduz.org Giriş Bu seminerde, aşağıdaki konular anlatılacaktır:

Detaylı

MT487_2005guz_final_cevaplar (cevaplar vurgulu ve koyu yazılmıştır)

MT487_2005guz_final_cevaplar (cevaplar vurgulu ve koyu yazılmıştır) Öğrenci No: Ad Soyad: İmza: MT 487 Bilgisayarda Veri Yapıları 2005-06 Güz Yarıyıl Sonu Sınavı 20.01.2006 AÇIKLAMALAR Cevaplar toplam 60 puan üzerinden değerlendirilecektir. Her soru 4 puandır. Soruları

Detaylı

HLA Tabanlı Bileenler ile Otomatik Uygulama Gelitirme

HLA Tabanlı Bileenler ile Otomatik Uygulama Gelitirme HLA Tabanlı Bileenler ile Otomatik Uygulama Gelitirme Cengiz TOAY Bilgisayar Mühendislii Bölümü Orta Dou Teknik Üniversitesi e-posta: ctogay@ceng.metu.edu.tr Özet Bu çalıma, belirli bir alanda birbirlerinin

Detaylı

SQL'e Giriş. SELECT Deyimi. SQL Komutları. Yardımcı Deyimler

SQL'e Giriş. SELECT Deyimi. SQL Komutları. Yardımcı Deyimler SQL'e Giriş SQL komutları kullanılarak aşağıdaki işlemler yapılabilir: Veritabanı nesnelerinin oluşturulması ve bu nesnelerle ilgili işlemlerin yapılması Bilgilerin istenilen koşullara göre görüntülenmesi

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

! "#$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) "! %2.* ) 3."%$&(' "01 "0 4 *) / )/ ( +) ) ( )

! #$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) ! %2.* ) 3.%$&(' 01 0 4 *) / )/ ( +) ) ( ) ! "#$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) "! %2.* ) 3."%$&(' "01 "0 4 *) / )/ ( +) ) ( )! )! ) 1 87 Seri No'lu Gider Vergileri Genel Teblii Resmi Gazete Sayısı 27737 Resmi

Detaylı

DB.NET Laboratuvar Uygulaması-Öğrenci Notları

DB.NET Laboratuvar Uygulaması-Öğrenci Notları Uygulama Kodu: 1/1 Laboratuvar Uygulaması Adı: Access 2003 de Bir Tur: Northwind Veritabanını İncelemek İlgili Ünite Kodu: HC1 İlgili Ünite Adı: İnsan-Bilgisayar Etkileşiminin Temelleri Hafta: 1 Seviye:

Detaylı

Bölüm 1: Veritabanı Yönetim Sistemlerine Giriş

Bölüm 1: Veritabanı Yönetim Sistemlerine Giriş Bölüm 1: Veritabanı Yönetim Sistemlerine Giriş -1- Dr. Serkan DİŞLİTAŞ 1.1. Veri ve Bilgi (Data & Information) Hesaplama, saklama gibi çeşitli işlemler amacıyla bilgisayara verilen sayı, yazı, resim, ses,

Detaylı

Kepware Veritabanı Ürünleri. Teknolojiye Genel Bir Bakış

Kepware Veritabanı Ürünleri. Teknolojiye Genel Bir Bakış Kepware Veritabanı Ürünleri Teknolojiye Genel Bir Bakış Gündem Veritabanı Client API teknolojisinin gözden geçirilmesi ODBC istemci sürücüsü- bir KEPServerEX Plug-In Haberleşme Sürücüsüdür. DataLogger-

Detaylı

BÜLTEN. KONU: Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi Hk 277 Nolu GVK G.T. Yayınlanmıtır

BÜLTEN. KONU: Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi Hk 277 Nolu GVK G.T. Yayınlanmıtır Kültür Mah. 1375 Sk. No:25 Cumhuruiyet hanı K:5 35210 Alsancak - zmir-turkey Tel : + 90 232 464 16 16.. Fax: + 90 232 421 71 92. e-mail : info@psdisticaret.com..tr BÜLTEN SAYI :2010-054 Tarih: 27.12.2010

Detaylı

E-Beyanname* *connectedthinking

E-Beyanname* *connectedthinking E-Beyanname* Neden E-beyanname? Maliye Bakanlıı, Tüm dünyada hızla gelien bilgi ilem teknolojilerinden yararlanmak, Vergi beyannameleri ile bildirim ve eklerinin hızlı, kolay bir ekilde beyanını salamak,

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA

Detaylı

İlk Konsol Uygulamamız 2 İlk Windows Uygulamamız 9.Net Framework Yapısı 18 Neler Öğrendik 19. Veri Tipleri 24 Tanımlı Veri Tipleri 27 Basit Tipler 28

İlk Konsol Uygulamamız 2 İlk Windows Uygulamamız 9.Net Framework Yapısı 18 Neler Öğrendik 19. Veri Tipleri 24 Tanımlı Veri Tipleri 27 Basit Tipler 28 ix 1 İlk Konsol Uygulamamız 2 İlk Windows Uygulamamız 9.Net Framework Yapısı 18 Neler Öğrendik 19 23 Veri Tipleri 24 Tanımlı Veri Tipleri 27 Basit Tipler 28 Kayan Nokta Tipleri 30 Sayısal Veri Tipi Dönüşümleri

Detaylı

BDB Enformatik Servisleri Mayıs 2006

BDB Enformatik Servisleri Mayıs 2006 BDB Enformatik Servisleri Mayıs 2006 çerik Enformatik servisleri Elektronik duyuru yöntemleri Elektronik listeler Duyuru & Etkinlik sistemleri olanakları sistemi Web kullanıcıları servisi Forum servisi

Detaylı

KONTROL SSTEMLER LABORATUARI

KONTROL SSTEMLER LABORATUARI YILDIZ TEKNK ÜNVERSTES ELEKTRK-ELEKTRONK FAKÜLTES KONTROL ve OTOMASYON MÜHENDSL BÖLÜMÜ KONTROL SSTEMLER LABORATUARI Doç.Dr. Haluk GÖRGÜN Ar.Gör. brahim ALIKAN Ar.Gör. Yavuz EREN STANBUL - 2010-1 - DiGiAC

Detaylı

Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı Programı. Öğr. Gör. Cansu AYVAZ GÜVEN

Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı Programı. Öğr. Gör. Cansu AYVAZ GÜVEN Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı Programı Öğr. Gör. Cansu AYVAZ GÜVEN VERITABANI-I SQL (Structured Query Language) SQL (Structured Query Language) SQL, ilişkisel veritabanlarındaki

Detaylı

SP_RENAMEDB eski_isim, yeni_isim VEYA SP_RENAMEDB 'eski isim', 'yeni isim'

SP_RENAMEDB eski_isim, yeni_isim VEYA SP_RENAMEDB 'eski isim', 'yeni isim' Bu Derste Öğrenecekleriniz: 1- Veri Tabanı Adı Değiştirme 2- Nesnelerin Adını Değiştirme a. Tablo Adı Değiştirme b. Alan Adı Değiştirme c. Constraint (Kısıtlama) Adı Değiştirme 3- Tablo Düzenleme Komutları

Detaylı

VISUAL BASIC TE VERĠ TABANI ĠġLEMLERĠ

VISUAL BASIC TE VERĠ TABANI ĠġLEMLERĠ VISUAL BASIC TE VERĠ TABANI ĠġLEMLERĠ Veri tabanı ne olursa olsun mutlaka bir bağlantı(connection) nesnesi olması gerekir. Microsoft ürünlerinde veri tabanına bağlantı için ADO (ActiveX Data Objects= X

Detaylı

Veri Tabanı-I 1.Hafta

Veri Tabanı-I 1.Hafta Veri Tabanı-I 1.Hafta 2010-2011 Bahar Dönemi Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Burdur 2011 Muhammer İLKUÇAR 1 Veri ve Veri Tabanı Nedir? Veri Bir anlamı olan ve kaydedilebilen

Detaylı

AA1050A VE AA3003 ALÜMNYUM ALAIMLARINDA TERMOMEKANK PROSESLERN EKLLENDRLEBLRLE ETKS

AA1050A VE AA3003 ALÜMNYUM ALAIMLARINDA TERMOMEKANK PROSESLERN EKLLENDRLEBLRLE ETKS AA15A VE AA33 ALÜMNYUM ALAIMLARINDA TERMOMEKANK PROSESLERN EKLLENDRLEBLRLE ETKS Seda ERTAN ÖZET Bu çalımada çift merdaneli döküm yöntemiyle üretilmi AA15A ve AA33 alaımındaki malzemelerin ekillendirilebilirlii

Detaylı

1.Mailbox Server Role:

1.Mailbox Server Role: Exchange Server 2007 Role bazlı mimarisi ile organizasyonda ki mail trafiğini sağlamak için farklı sunucular üzerine farklı işlevselliğin dağıtılması ile karşımıza çıkıyor.daha önceki Exchange Server 2003

Detaylı

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 3

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 3 Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 3 İçerik Web Tabanlı Veri Tabanı Sistemleri.! MySQL.! PhpMyAdmin.! Web tabanlı bir veritabanı tasarımı. R. Orçun Madran!2 Web Tabanlı Veritabanı Yönetim Sistemleri

Detaylı

Veri Taban ve Visual Basic

Veri Taban ve Visual Basic Veri Taban ve Visual Basic Geçmite, random dosya ve yap deikenleri ile oluturulan kaytlar bugünkü veri taban uygulamalarnn temelini oluturmaktadr. Random dosya ve yap deikenleri ile oluturulan veri taban

Detaylı

ÜNİTE NESNE TABANLI PROGRAMLAMA I. Uzm. Orhan ÇELİKER VERİTABANI SORGULARI İÇİNDEKİLER HEDEFLER

ÜNİTE NESNE TABANLI PROGRAMLAMA I. Uzm. Orhan ÇELİKER VERİTABANI SORGULARI İÇİNDEKİLER HEDEFLER VERİTABANI SORGULARI İÇİNDEKİLER Select İfadesi Insert İfadesi Update İfadesi Delete İfadesi Verileri Sıralamak Verileri Gruplandırmak Veriler Üzerinde Arama Yapmak NESNE TABANLI PROGRAMLAMA I Uzm. Orhan

Detaylı

Veri Tabanı Programlamaya Giriş

Veri Tabanı Programlamaya Giriş Veri Tabanı Programlamaya Giriş Kitap özeti Veri Tabanı Programlamaya Giriş SQL insanların veritabanı sistemleri ile konuşmasını sağlayan popüler bir dildir. Bu dil sayesinde, bir veritabanından kayıtları

Detaylı

CODEIGNITER SEMINERI KÜTÜPHANE YAZMA GÜVENLIK ÖNLEMLERI CODEIGNITER 2.0

CODEIGNITER SEMINERI KÜTÜPHANE YAZMA GÜVENLIK ÖNLEMLERI CODEIGNITER 2.0 CODEIGNITER SEMINERI KÜTÜPHANE YAZMA GÜVENLIK ÖNLEMLERI CODEIGNITER 2.0 Özgür Web Teknolojileri Günleri 2010 Yeditepe Üniversitesi, Airties Salonu 16 Ekim 2010 (14:00 14:45) Fatih BAZMAN (http://codeigniter.gen.tr)

Detaylı

Microsoft SQL Server 2008 Oracle Mysql (Ücretsiz) (Uygulamalarımızda bunu kullanacağız) Access

Microsoft SQL Server 2008 Oracle Mysql (Ücretsiz) (Uygulamalarımızda bunu kullanacağız) Access Programlamaya Giriş VERİ TABANI UYGULAMASI ÖN BİLGİ Veritabanları, verilere sistematik bir şekilde erişilebilmesine, depolanmasına ve güncellenmesine izin veren, yüksek boyutlu veriler için çeşitli optimizasyon

Detaylı

ORM & Hibernate. Ahmet Demirelli. SCJP 5.0, SCWCD 1.4 ahmetdemirelli@sabanciuniv.edu

ORM & Hibernate. Ahmet Demirelli. SCJP 5.0, SCWCD 1.4 ahmetdemirelli@sabanciuniv.edu ORM & Hibernate Ahmet Demirelli SCJP 5.0, SCWCD 1.4 ahmetdemirelli@sabanciuniv.edu Sabancı Üniversitesi Bilişim Teknolojileri Yüksek Lisans Programı Seminerleri 2008 Hakkımızda SabancıÜniversitesi BT Yüksek

Detaylı

Kullanım kılavuzunuz ESET MOBILE ANTIVIRUS http://tr.yourpdfguides.com/dref/3823108

Kullanım kılavuzunuz ESET MOBILE ANTIVIRUS http://tr.yourpdfguides.com/dref/3823108 Bu kullanım kılavuzunda önerileri okuyabilir, teknik kılavuz veya ESET MOBILE ANTIVIRUS için kurulum kılavuzu. Bu kılavuzdaki ESET MOBILE ANTIVIRUS tüm sorularınızı (bilgi, özellikler, güvenlik danışma,

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI. Tablolu Malzeme Sınıfları

DESTEK DOKÜMANI. Tablolu Malzeme Sınıfları Tablolu Malzeme Sınıfları Malzeme Sınıfı; malzemelerin nitel ve nicel özelliklerine göre (renk,boy,beden,ebat,aksesuar,vb...) gruplanması ile oluşturulan yapılardır. Malzemelerin ortak özelliklerine göre

Detaylı

2008 09 Güz Yarıyılı MT 487 Bilgisayarda Veri Yapıları Final Çalışma Soruları

2008 09 Güz Yarıyılı MT 487 Bilgisayarda Veri Yapıları Final Çalışma Soruları 2008 09 Güz Yarıyılı MT 487 Bilgisayarda Veri Yapıları Final Çalışma Soruları Hayali bir şirket için BizimŞirket isimli bir veritabanı oluşturulmuş ve aşağıdaki tablolar yapılmıştır. Lütfen tabloları dikkatlice

Detaylı

1. Satı ve Daıtım lemleri " # $ "!!

1. Satı ve Daıtım lemleri  # $ !! 1. Satı ve Daıtım lemleri " " " " " %& % ' (& " & ' ( Stok kartı ilemlerine girmeden pratik bir ekilde ilem ) " & * + (& ", ) (& Satı Fatura ilemlerinde bu alan tıklayarak veya F 2 - " '"(& ". / 0 " &

Detaylı

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ BOZKIR MESLEK YÜKSEKOKULU VERİTABANI-II DERSİ FİNAL SINAVI

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ BOZKIR MESLEK YÜKSEKOKULU VERİTABANI-II DERSİ FİNAL SINAVI 1- Aşağıdaki özelliklere sahip PHP fonksiyonunu yazınız. Fonksiyonun amacı DOKTORLAR isimli tabloya kayıt eklemektir. Kendisine gönderilen doktor bilgilerini(adi,soyadi vs.) tabloya ekleyecektir. Fonksiyonun

Detaylı

Veritabanı. SQL (Structured Query Language)

Veritabanı. SQL (Structured Query Language) Veritabanı SQL (Structured Query Language) SQL (Structured Query Language) SQL, ilişkisel veritabanlarındaki bilgileri sorgulamak için kullanılan dildir. SQL, bütün kullanıcıların ve uygulamaların veritabanına

Detaylı

2005 yılı sonu itibarı ile 76,760 adet geçerli alan adı bulunmaktadır. Alt alan adı uzantılarına göre sayısal bilgi aaıda yer almaktadır.

2005 yılı sonu itibarı ile 76,760 adet geçerli alan adı bulunmaktadır. Alt alan adı uzantılarına göre sayısal bilgi aaıda yer almaktadır. NIC.TR (.tr ALAN ADI) YÖNETM.tr Alan Adı Yönetimi kapsamında; yurt çapında ve yurt dıından ".tr" uzantılı alan adı almak isteyen tüm kurum, kurulu ve ahısların; alan adı bavuruları deerlendirilmekte, alan

Detaylı