SÜRDÜRÜLEBİLİR PLANLAMADA COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN KULLANILMASI: KAYAÇUKURU ÖRNEĞİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SÜRDÜRÜLEBİLİR PLANLAMADA COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN KULLANILMASI: KAYAÇUKURU ÖRNEĞİ"

Transkript

1 Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ POSTER SÜRDÜRÜLEBİLİR PLANLAMADA COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN KULLANILMASI: KAYAÇUKURU ÖRNEĞİ Aygün ERDOĞAN Çevre Bakanlõğõ, Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlõğõ, Ceyhun Atõf Kansu Caddesi, No:124, Balgat ANKARA, Özet: 1980 li yõllarõn ortalarõndan sonra önemi daha da artan sürdürülebilir kalkõnmaya yönelik uygulamalar dünyada olduğu gibi ülkemizde de geniş yankõ bulmuştur. Net belirlenmemiş olmakla birlikte, bu planlamanõn kriterleri kaynaklarõn etkin ve yeterli kullanõmõnõ, kültürel mirasa saygõyõ, çevre ve tarõm dostu olmayõ gerektirmektedir. Bu ise, mekana ve özniteliğe ilişkin pek çok kriterin aynõ anda analize gireceği çok sayõda değişkenin koordineli bir şekilde ortak yönetilmesi anlamõna gelmektedir. Bu makalede, böylesi bir planlamanõn Kayaçukuru Ovasõ örneği üzerinde CBS-tabanlõ teknikler kullanõlarak nasõl olabileceği araştõrõlmaktadõr. Çalõşma alanõ olan Kayaçukuru Ovasõ, Fethiye- Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi nde yer almaktadõr. ODTÜ, Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Teknolojileri Anabilim Dalõnda tamamlanan bir Yüksek Lisans tezi kapsamõnda yapõlan araştõrmanõn yapõldõğõ dönemde, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli Koruma Planlamasõ yapõlmakta olan Ova, kültürel miras, tarõm, çevre ve turistik açõlardan hassas bir alandõr. İlişkisel Veritabanõ Yönetim Sistemi, istatistiksel program, vb. yardõmcõ bilgi sistemleri ve bazõ matematiksel modellerin de kullanõldõğõ bu çalõşmada mekansal ve öznitelik veritabanlarõnõn tasarlanmasõnda verilerin etkili ve yeterli analizi hedeflenmiştir. Geliştirilen sistemle, yapõlan analiz ve sentezler ile bunlarõn sonucunda Ovanõn çevresel planlanmasõnda yol gösterebilecek sonuçlar elde edilmiştir. Anahtar kelimeler: sürdürülebilir planlama, karar/planlama destek sistemi, CBS, ilişkisel veri tabanõ tasarõmõ ve yönetim sistemi, mekansal/özniteliksel analizler, istatistiksel testler, modelleme. 1. GİRİŞ Çevresel sorunlarõn yarattõğõ problemlerin çözümünü çevreyi, sosyal ve ekonomik gelişmeyle birlikte ele alan sürdürülebilir kalkõnmanõn uygulamalarõnõ, hane halkõndan yerküreye kadar farklõ mekansal düzeylerde bulmak mümkündür [IUCN,1999]. Ne olduklarõ çok kesin belirlenememişse de; bu kalkõnma genel olarak şu ilkeleri getirir: Çevresel kriterlerin göz önüne alõnmasõ, kaynaklarõn (arazi dahil) ve doğanõn etkin ve etkili kullanõlmasõ ve tüketimlerinin azaltõlmasõ, bir şeyi sõfõrdan yapmak/kullanmak yerine; yeniden-kullanõm, geri-dönüşüm, tamirat, yenileme/yenileştirme, rehabilitasyon, restorasyon yapõlmasõ, kullanõrken koruma, dağõnõk yerine toplu arazi gelişimi, ağaçlandõrma ve yeşilin, tarõm alanlarõnõn korunmasõ, vb.. Sürdürülebilirliğe yönelik Türkiye de gerçekleşen düzenlemelerden biri, 1980 lerin sonlarõna doğru "Özel Çevre Koruma Bölgeleri (ÖÇKB)"nin ilanõ edilmeye başlanmasõ ve bunlardan sorumlu Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlõğõ nõn (ÖÇKKB) kurulmasõdõr. Sürdürülebilir/çevre dostu gelişim planlamasõnda CBS-tabanlõ tekniklerin yararlarõnõ ortaya çõkarmak amacõyla yapõlan bu çalõşma için seçilen örnek alan; Fethiye-Göcek ÖÇKB nde yer alan ve doğal, tarihi ve kültürel zenginlikleri, tarõmsal değeri ve turizm potansiyeli bakõmõndan önemli olan Kayaçukuru Ovasõdõr. Çalõşmada hemen tüm 468

2 Erdoğan mekansal (analog ve sayõsal haritalar) ve öznitelik veriler (hane halkõ ve yapõ anketleri) ÖÇKKB nca Ovanõn Koruma Amaçlõ Nazõm ve Uygulama Planlamasõnõn yaptõrõldõğõ şehir plancõsõ ile yine ÖÇKKB nca Fethiye-Göcek ÖÇKB Su Kaynaklarõ Yönetimi Projesi nin yaptõrõldiğõ ODTÜ Jeoloji Mühendisliği Bölümü nden [Doyuran et al,1999; Sönmez, 1999] elde edilmiştir. Bu veriler, CBS-tabanlõ veri hazõrlanmasõnda bazen ön işlem yapõlarak bazen de yalnõzca kontrol amacõyla direk kullanõlmõştõr. Bu çalõşmada, dõş bilgi sistemlerinin (SPSS, MS Access vb.) ve dõş modellerin (Hansen in çekim/potansiyel modeli gibi) kullanõlmasõyla Sui nin [1998] tanõmladõğõ (Tablo 1) dört pratikten ana olarak üçüncü tip entegrasyon örneklendirilmektedir. Çalõşma, bir destek sistemi olarak ele alõndõğõnda ise, Batty nin [1992,1995] bakõş açõsõndan bu sistemin, Planlama Destek Sistemi olmasõnõn yanõsõra, daha çok Karar Destek Sistemi/Mekansal Karar Destek Sistemi olduğu söylenebilir. Tablo 1. Günümüzde CBS-tabanlõ kent modellemesindeki dört pratik [Sui, 1998]. 1. CBS-benzeri fonksiyonlarõn kent modelleme paketleri içerisine yazõlõmõ 2. Yazõlõm satõcõsõ/üreticisi tarafõndan kent modellerinin CBS içine yazõlõmõ 3. Gevşek birleşim: Kent modelleri, istatistiksel yazõlõmlar, vb. ile standart CBS yazõlõmlarõnõn veri alõş verişi ile entegre olmasõ 4. Sõkõ birleşim: Bazõ kent modelerinin ticari CBS yazõlõmõ içine CBS programlamasõ ya da geleneksel programlama ile konmasõ 2. KULLANILAN YÖNTEM, CBS VE EK PROGRAMLAR Çalõşmada öznitelik veri hazõrlanmasõ kapsamõnda uyarlanan yöntemde, kavramsal/ mantõksal olarak Varlõk-İlişki modeli (V-İ) ve pratikteki/operasyonel İlişkisel model [Silberschatz,1997] ile ek yazõlõmlar olarak Excel ve Access ten yararlanõlmõştõr. Mekansal verilerin hazõlanmasõnda ise; temelde vektörel modelin kullanõldõğõ CBS den (MapInfo) yararlanõlmõştõr. Verilerin entegrasyonunda ise, bir CBS uygulamasõ (MapBasic te geliştirilen) ve bununla tetiklenen bir Visual Basic uygulamasõ (MS Visual Basic te geliştirilen) ile Açõk Veritabanõ Bağlantõsõ (AVTB) kullanõlmõştõr. Öznitelik veri girişi sürecinde ilişkisel modelin tasarõmõnõn ve ayrõ bir İlişkisel Veritabanõ Yönetim Sistemi (İVTYS: MS Access) kullanõlmasõnõn; verinin yeterli ve etkin şekilde kullanõmõnõ/yönetimini, geri çağrõmõnõ ve sonradan güncellenmesini sağladõğõ söylenebilir. MS Excel, tablolu çalõşma sayfasõ ortamõyla veri girişini kolaylaştõrõrken, SPSS, verinin girişi İVTYS nde tamamladõktan sonra verinin dõşarõda etkin ve yeterli şekilde istatistiksel işlenmesini sağlamõştõr. İki çeşit veri kapsamõnda kullanõlan yöntem için özetle şu sonuç ve öneriler sõralanabilir: 1. Öznitelik model tasarõmõ süreci, V-İ ve İlişkisel model arasõndaki geri beslemelerle ve örnek veri girişiyle kolaylaştõrõlmõştõr. Bu tasarõmõn sonucunda elde edilen V-İ modeli ve en sonda bunun kurallarõna göre [Elmasri ve Navathe,1994; Silberschatz,1997] indirgenmesiyle elde edilen İlişkisel model Şekil 1'de verilmektedir, 2. İlişkisel modelde; etkin tablo tasarõmõnda (normalizasyon); ana ve yabancõ anahtarlarla ilişkisel bütünlüğün belirlenmesi, öznitelikler arasõndaki fonksiyonel ilişkilere ve varlõklar arasõ ilişkinin derecesine karar verilmesi kilit rol oynamõştõr, 469

3 Sürdürülebilir Planlamada Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanõlmasõ: Kayaçukuru Örneği 3. Etkin veri girişi, geri çağrõlmasõ ve güncellenmesi için özniteliklerin veri standartlaştõrõlmasõ ve sõnõflandõrõlmasõna ihtiyaç duyulmuştur. Standartlaştõrmaya örnek olarak Yapõ ve Konut anket formundaki geleneksel evlerin yapõm tarihi ile ilgili Sex Age household Literacy Job Occu MtlyInc Individuals BirthPlace EducLevel PosAtJob WorkPl_ WC AddStruc DrinkWater Ownership Situation ConstDate hhfamily Usage BuildType NoOfRoom RegionId FamId building BuildQual HhSize FamType family Notes NoOfStor.. LocProbs TotYrlyAg. RegionId BuildingId OwnQty_. familybuil... Bui..- tradbu MigSitu IncRes TotYrlyIn.. ProtecLev. LocDevTr HandArt Manage OrigUse tradbuild ConstTech Change building: (RegionId, BuildingId, Situation, NoOfStorey, NoOfRoom, ConstDate, Ownership, AddStruc, WC, DrinkWater, BuildType, Usage, BuildQual) tradbuild: (BuildingId, ProtecLevel, OrigUse, ConstTech, Change) family: (RegionId,FamId, BuildingId, HhSize, FamType_No, MigSitu, IncRes, HandArt, LocDevTr, OwnQty_1000sqm, Management, TotYrlyInc.milTL, TotYrlyAgInc.milT L Notes) household: (RegionId, FamId, Individuals, Sex, Age, BirthPlace, Literacy, EducLevel, Job_Occup, WorkPl_PlWorked, PosAtJob, MtlyInc.milTL) locprob: (RegionId, FamId, Economic, Environmental, Constructional,Adm inistrative, nfrastructural) Primary key, Foreign key (Ana h Yb h ) Şekil 1. Sonuç kavramsal/mantõksal V-İ diyagramõ ve sonuç pratikteki/operasyonel ilişkisel şema girilmiş 1957 den önce, çok eski, eski, Yunanlõlar dan kalma,... gibi aynõ şeyi temsil eden farklõ açõklayõcõ bilgilerin 1900 e (tarih bilinmediğinden geleneksel evlerin yapõlõş yõlõ 20. Yüzyõlõn başlangõcõ varsayõlmõştõr) dönüştürülmesi verilebilir. Sõnõflandõrmaya örnek olarak ise, Hane Halkõ anket formundaki göç durumu ile ilgili verilerin Tablo 2 deki gibi nümerik değerlere dönüştürülmesi verilebilir. 470

4 Erdoğan Tablo 2. İlişkisel VT tasarõmõ sõrasõnda sõnõflandõrma örneği (göç durumu sütunu) Kodu Göç Durumu 0 Anket bolgesiyle ayni yani aile uyelerinin tamaminin "1-Kaya", "1-Kinali", "1-Belen", "2- Keciler", "2-Gokceburun" dan biri dogumlu olmasi 1 En az 1 kisinin ayni il (Mugla) ancak anket yerinden farkli yerde dogmus olmasi 2 1 kosulunun saglanmasi ve en az 1 kisinin Mugla degil, baska ilde dogmus olmasi 3 En az 1 kisinin baska ilde dogmus olmasi 4. İyi bir veritabanõ standartlaştõrõlmasõ için, zor da olsa, her özniteliğin ham değerlerine bakõlmasõ önerilebilir. Önceden, bütünsellikle planlamak tasarõm sürecinde önemlidir, 5. Bazõ özniteliklerin obje kodlandõrõlmasõnda hiyerarşik bir sistematik kurmak yararlõ araçlar sunabilir. Şekil 2, bina kullanõmõ verilerinin bu şekildeki bir sisteme nasõl geçirildiğini örneklendirmektedir. Kullanõm Kodu Kullanõm Adõ (ticari-turistik) 11100:Tek bina turistik ticaret kullanimi 11111:Tek bina turistik ticaret kullanimi-gida/yemek Sektoru-Lokanta 11112:Tek bina turistik ticaret kullanimi-gida/yemek Sektoru-Büfe 11113:Tek bina turistik ticaret kullanimi-gida/yemek Sektoru-Unlu ürünler 11114:Tek bina turistik ticaret kullanimi-gida/yemek Sektoru-Mandira 11115:Tek bina turistik ticaret kullanimi-gida/yemek Sektoru-Çay bahcesi 11121:Tek bina turistik ticaret kullanimi-alis-veris Sectoru-hediyelik esya 11211:Ust kat ev turistik ticaret kullanimi- Gida/Yemek Sektoru-Lokanta 12100:Tek bina yerel ticaret kullanimi 12111:Tek bina yerel ticaret kullanimi-alis-veris Sectoru-Bakkal 12112:Tek bina yerel ticaret kullanimi-alis-veris Sectoru-Firin 12121:Tek bina yerel ticaret kullanimi-hizmet Sectoru-Kahvehane 12200:Ust kat ev yerel ticaret kullanimi 13000:Pansiyon Şekil 2. 'Kullanõm' sütunu için geliştirilen birinci hiyerarşik sistem Bu sistemde tüm binalar önce 1-ticari-turistik, 2-konut, 3-sosyal donatõ olmak üzere üç ana kullanõma göre; sonrasõnda da her biri kendi alt kategorilerine göre hiyerarşik olarak sõnõflandõrõlmõştõr. Buna göre bina tablosundaki kullanõm sütununun her satõrõ/kaydõ 1, 2 veya 3 ile başlayan 5 basamaklõ bir rakam dönüştürülmüştür. Tüm kayõt değerleri için geçerli olan diğer bir kural ise, daha fazla bir bilgi olmadõğõnda basamaklarõn 0 değerini almaya başlamasõ, dallanmanõn durmasõ ve geri kalan tüm basamaklarõn 0 değerini son (5.) basmağa kadar almaya devam etmesidir. Ayrõca, hiyerarşide ilk 0 değerini içeren düzeyin bir üstündeki düzey, hiçbir zaman 0 değerini içermemektedir. Bu sistemin farklõ ne kadar çok kullanõma elverişli olduğu basit bir aritmetikle hesaplanabilir. 10 ayrõ şekilde tanõmlanabilecek her bir ana alt grubun her farklõ düzeyi için 10 farklõ değer hesaplanõrsa ilk alt seviyede 10 2, vb. şekilde devam edilirse sonuncusunda 10 5 farklõ değer (metropoliten alanlardaki farklõlaşmaya da elverişli olabilecek) elde edilebilir, 6. Bazõ öznitelikler için yapõlan varsayõmlar ve çõkarõlan sonuçlar da etkin ve gerçekçi veri analizine yardõmcõ olabilir. Örneğin, belli bir limitle kaydedilmiş sahip olunan arazi büyüklüğü_dönüm anket verisi için iki limitin ortalamasõ o arazinin büyüklüğü olarak ve uygun olduğu yerlerde (verimliliğin aynõ olduğu varsayõmõyla birim alandaki tarõm gelirinin görece daha yüksek olduğu) bir üst limit, değer olarak 471

5 Sürdürülebilir Planlamada Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanõlmasõ: Kayaçukuru Örneği alõnmõştõr, 7. Rakamsal değerlerle yapõlan sõnõflandõrma mümkünse, bazõ özel istatistiksel testler için sõnõflarõn bir sõralamasõ şeklinde olmalõdõr. Bina tablosunda bina kalitesi sütunundaki 1 den 4 e kadar giderek artan değerlerin gittikçe kötüleşen bina kalitesi ne karşõlõk gelmesi gibi (iyi, orta, kötü, harap), 8. Eğer varsa anket formlarõndaki bölümler tasarõm süreçlerine katkõda bulunabilir, 9. Veri girişi ve geri çağrõlmasõnda boş değerlerin nedeni bilinmeli ve ayõrd edilmelidir, 10. Veri girilmesi sõrasõnda kullanõcõya bir arayüz ile ipucu verilmiyosa; giriş/güncelleme/geri çağõrma sõrasõnda/sonrasõnda aynõ/doğru değerleri elde etmek kullanõcõnõn verinin giriş mantõğõnõ anlamasõ ve bir değerin girilip girilmediğini ve nasõl girilmiş olduğunu kontrol etmesine bağlõdõr. Çalõşmada hazõrlanmõş ilk Visual Basic (VB) uygulamasõnda geliştirilmiş yedi arayüzün tablolarõ Şekil 1 de görülmektedir, 11. Her bir özniteliğin (değişkenin) farklõ ölçü seviyesinde olduğunun ayõrdõnda olmak, uygun istatistiksel tekniklerin uygulanmasõndaki en temel bilgidir. İlişkisel modeldeki (Şekil 1) tablolarõn öznitelikleri kod/not olduğundan ölçüsü olmayanlar olarak ve ölçü seviyelerine göre kategorik, sõrasal, aralõksal ve/veya oransal olarak tanõmlanmõştõr. 12. Tasarõm, farklõ durumlara uyarlanabilir olmalõ, sonraki verilere imkan tanõmalõdõr, 13. Tasarõm, tutarlõ ve planlama yerine, işletmeye yönelik kullanõm gibi gelecekteki ihtiyaçlara göre geliştirilebilir olmalõdõr, 14. Haritalarõn çakõşmasõnda geliştirilen sistematik (alt-gruplandõrma ve her alt-gruptaki katmanlar) mümkün olduğunda daha fazla veriyi dahil etmeye izin vermelidir. Bunun yapõlabilirliği, çalõşmada getirilen sistemin neleri kapsadõğõna bakarak gözlemlenebilir. Ayrõca, her katmanõn (Tablo 3) sõrasõyla geçmiş, öznitelik, doğruluk düzeyi ve veri temsili bilgilerini özetlemek CBS-tabanlõ çalõşmalarda hazõrlanan/ kullanõlan mekansal verinin anlaşõlmasõnda/kavranmasõnda faydalõ olacaktõr, Tablo 3. Hazõrlanan çakõşan katmanlar Yönetsel, Koruma, Harita ile İlgili Arazi Kulllanõmõ ile İlgili Altyapõ ile İlgili Fiziksel Jeolojik, Hidrolojik kõyõ kadastro enerjinakilhatti esyukseltiler jeoloji ocksiniri arazikullanimi icmesuyuhatti egim nehirler paftaendeks binalar kuyularvb baki gollenme bolgecikler agaclar faylar taskinvb sitalanlari noktasalsit meydanlar yollar 15. Mekansal ve öznitelik veriler arasõndaki tutarlõlõk veri girişindeki temel gerekliliktir ve bazen kimi verilerin bazõ varlõk lar veya katman lar içinde toplanmasõ gerekebilir, 16. Harita katmanlarõna öznitelik verileri girilirken, öznitelik verilerden yararlanõlabilir, 17. Bir harita katmanõndaki mekansal objeler elde edilirken farklõ ölçekteki harita/ haritalar kullanõlabilir ve sonuç haritadaki öznitelikler farklõ kaynak haritalardan gelir, 472

6 Erdoğan 18. Bazen bir harita katmanõnõn belli bir öznitelik için diğer bir katmandan elde edilmesi gerekebilir ki bu, yeni katmanda diğer mekansal ve öznitelik verilerle daha da tamamlanabilir. Fakat bu yeni katmanõn elde edilmesinin daha fazla düzeltme gerektirdiği bilinmelidir, 19. Analog harita taramasõ, taranmõş sayõsal harita koordinatlandõrõlmasõ, sayõsal haritalarõn koordinat sistemleri arasõnda dönüşümünün yapõlmasõ ve birinin diğerine göre oturtulmasõ mekansal veri girişinin/yönetiminin kaçõnõlmaz kõsõmlarõdõr, 20. Öznitelik verilerin İVTYS nin Yapõsal Sorgulama Dili (SQL) ifadeleriyle güncellemedeki kolaylõğõna benzer şekilde, bir haritanõn özniteliklerinin güncellenmesi de CBS de SQL ifadeleriyle yapõlabilir, 21. Bazen nokta veya çizgi temsilli bir vektörel sonuç harita katmanõnõn alan gibi farklõ bir vektörel temsile veya CBS veri temsilleri arasõnda dönüşümler gerekebilir, 22. Başka CBS ler sağladõğõ raster dan vektör e otomatik dönüşüm yapan bazõ özel fonksiyonlarõ, vb. nedeniyle kullanõlabilir; ancak bu işlem 2-bit haritalar ile anlamlõdõr, 23. Farklõ CBS ler veya CAD ve CBS arasõndaki veri alõş verişi genellikle biçimsel farklõlõklardan kaynaklanan öznitelik verilerinin kaybolmasõ gibi kayõplara yol açabilir, 24. Mekansal veri girişinde hatalar kaçõnõlmazdõr. Ancak, daha dikkatli olunmasõ ve mümkünse referans olarak daha büyük ölçekler kullanõlmasõyla raster ve vektör veriler, farklõ ölçekler için kabul edilebilir doğruluk derecesinde elde edilebilir. Çalõşmada, mekansal ve öznitelik verilerin entegrasyonu iki yöntemle yapõlmõştõr. İlki, yalnõzca veri gösterimini sağlayan bir ortam değil, aynõ zamanda veri girişine, Access ortamõna ihtiyaç olmaksõzõn oradaki verilerin (Şekil 1 deki 5 tablonun) dinamik olarak güncellenmesi ve silinmesine de elverişli form tabanlõ (VB) uygulamasõdõr. Bu uygulama, yazõlan diğer kõsa bir CBS uygulamasõyla aktif hale gelmektedir ve kendi uygulama geliştirme programõnda yazõlan kõsa sayõlabilecek bir programlama gerektirmiştir. Kullanõlan diğer entegrasyon yöntemi de Açõk Veritabanõ Bağlantõsõ olup, SPSS ve Excel gibi diğer bazõ yazõlõmlar arasõnda ve de CBS ile Access e özgü olmadan daha genel bir veri iletişim ortamõ sağlamaktadõr. Bu yöntem yine CBS ve VB uygulamalarõnda yararlanõlan aynõ mantõkla iki tip veri arasõnda dinamik entegrasyonu sağlamaktadõr. 3. ANALİZLER VE SONUÇLAR Bu bölüm; geliştirilen KDS/PDS inde (Şekil 3) anlamaya yönelik, açõklayõcõ hem mekansal ve öznitelik analizleri ve yorumlarõ, hem de her iki türlü verinin önceden bildiren ve tahmine yönelik regresyon, vb. modelleme örneklerini içermektedir. Bu çalõşmada yapõlan tüm analizler, farklõ şekildeki veri sunumlarõ, geri çağrõlmalarõ ve modellemeleri yalnõzca bazõ örnekleri teşkil etmektedir. Öznitelik analizler ve mekandaki izdüşümleri ilk önce Access ortamõnda SQL ile üretilen ve sonra Access, SPSS, CBS, CBS ve SPSS ortamlarõnda sunulan analizleri içermektedir. Bu kapsamda, Access ortamõnõn; tablolarõn bir veya birden fazla sütunlarõnda yapõlan, istatistiksel olarak (SPSS de) işlenemeyen, mekanda (CBS de) gösterilemeyen ve göreceli olarak daha kõsa sonuçlu toplu analizlerin sunumunda yararlõ 473

7 Sürdürülebilir Planlamada Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanõlmasõ: Kayaçukuru Örneği olduğu söylenebilir (Şekil 3'te 5. Yol). Kõsaca, bu analizler ovanõn sosyo-ekonomik yapõsõ hakkõnda fikir vermektedir. Burada kullanõlan örnek göstergeler (Tablo 4), aile tipi, gelir, iş-meslek, iş yerindeki mevkii, gelir kaynağõ, göç durumu, hane halkõ büyüklüğü, konutun niteliği/tipi/korunmasõ/kullanõmõ, sahip olunan arazi, toplam (tarõmsal) yõllõk gelir ve yerel sorunlardõr. Bunlarla birlikte, doğum, bağõmlõlõk, çalõşma ve işsizlik gibi bazõ oranlarõn Access ortamõnda hesaplanmasõ demografik ve sosyoekonomik yapõnõn daha iyi anlaşõlmasõnda yardõmcõ olmuştur. Şekil 3. Kayaçukuru Ovasõ için 'gevşek birleşim' ile elde edilen Karar/Planlama Destek Sistemi Tablo 4. Bina kalitesine göre aile sayõsõ ve bu ailelerin ortalama yõllõk gelirleri COUNT of Families (Aile Sayõsõ) BuildQual (Bina Kalitesi) ,88 2 harap insaat iyi 1592,5 10 kotu 693,6 46 orta 911,96 AVG(TotYrlyInc_milTL) (ORT(Toplam Yõllõk Gelir_milTL)) SPSS ortamõnda sunulan analizlerin öncekilerden farkõ; istatistiksel testi yapõlabilecek ve/veya grafiksel olarak sunulabilecek göreceli olarak daha uzun Access sonuçlarõnõ kapsamasõdõr. Benzer şekilde, bunlar da aylõk gelir, toplam (tarõmsal) yõllõk gelir, göç durumu, konut niteliği/yapõm tarihi, gelir kaynağõ ve sahip olunan arazi büyüklüğü değişkenlerini kapsamaktadõr. Burada yer alan analizlerden 1. ve 4. sü (Şekil 4, 5) Şekil 3'te 2. Yol'u izlerken, diğerleri 1. Yol'u izlemiştir. 474

8 Erdoğan Eta testi bir kategorik (nominal) ve bir niceliksel (aralõk/oran) değişken arasõnda uygulanan bir tablolama istatistiği olup, burada 'insaat' kategorisi bir kalite göstergesi olmadõğõndan SPSS'de kullanõcõ boş değeri olarak hesaba katõlmõştõr. 'Bina kalitesi' nin bağõmlõ değişken olmasõ ve 'Top. yõllõk gelir' in bağõmsõz olmasõ durumunda Eta sonucunu veren bu testin en yüksek değerine (0 Eta 1) [Nie et al.,1975:230] yakõn olmasõ ile; bu iki değişken arasõnda büyük oranda positif bir ilişki vardõr denilebilir. CBS ortamõnda iki şekilde sunulan analizler, yine bazõ Access sorgulamalarõnõn sonucu olup, toplu olmadõklarõndan bina gibi mekansal objelerle gösterilebilmiştir. İlkinde sonuçlar (Şekil 3'te 3. Yol'u izleyen) CBS de gösterilmiş; ikincide ise, Access analizleri bazõ ön Access sorgu ve tablolarõnõn SPSS deki istatistiksel işleminden sonra tasarlanmõşlardõr (Şekil 3'te 4. Yol). Birinciler, bazõ sosyo-ekonomik analizlerin mekansal dağõlõmõnõ görselleştirerek planlama sürecinde dolaylõ fikirler oluşturmaya yardõmcõ olurken; diğerleri, kõsa, orta, ve uzun vadede restorasyon ve geleneksel yeniden gelişme için direk müdahale stratejilerine örnek oluşturmaktadõr (Şekil 6) MigSitu ConstDate MtlyInc_milTL Şekil 4. En az bir işi çiftçilik olan aile üyelerinin aylõk gelirleri, bina inşa tarihleri, göç durumlarõ Directional Measures Nominal by Interval Eta TotYrlyInc_milTL Dependent BuildQual Dependent Value,282,687 Şekil 5. Bina kalitesi ve toplam yõllõk gelir değişkenleri arasõnda yapõlan 'Eta' testi sonucu Şekil 6. Ova da kõsa, orta ve uzun vadede restorasyon ve geleneksel yeniden gelişme stratejileri 475

9 Sürdürülebilir Planlamada Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanõlmasõ: Kayaçukuru Örneği Benzer şekilde, SPSS ve CBS nin ikisinde de sunulan Access analizlerinin (Şekil 3'te hem 1. Yol'u hem de 3. Yol'u izleyen) sonuçlarõnõn daha iyi incelenme ve yorumlanmasõ mümkün olmuştur. Sonuçta denilebilir ki, SPSS, Access ile birlikte gevşek birleşim sisteminde verilerin CBS de daha etkin kullanõmõnõ sağlamak amacõyla dõşarda işlenmesini mümkün kõlan kullanõşlõ ortamlar sunmaktadõr. İkinci VB uygulamasõ aynõ zamanda hazõrlanan katmanlarõn ve görsel analize imkan veren konu haritalarõnõn kolay gösterimini sağlayan (Şekil 3'te 6.Yol'u izleyerek) arayüzleri de içermektedir. Ancak, CBS nin kendi sunum fonksiyonlarõna ek olarak çalõşmada geliştirilen CBS uygulamasõ (veri entegrasyonunda kullanõlanõn devamõna eklenen bir kõsõm olarak) kendi içinde yazõlmõş analizlerin yapõlmasõnõ ve sunumunu içermektedir. Bunlar, karar verici için bir kaynak yorum oluşturan toplu oranlarõn/rakamlarõn mekanla bir-e-bir ilişkili olarak gözlenebildiği mekansal grafikleri içermektedir ve Şekil 3'te 8.Yol'u takip etmektedir. 3-boyutlu gösterim gibi bir takõm ileri gösterim fonksiyonlarõnõn yanõsõra, CBS den ayrõca tablo şeklinde, bir tür mekansal raporlama sayõlabilecek mekansal analizler (Şekil 3'te 7.Yol'u izleyen) için de yararlanõlmõştõr. Örneğin; hazine mülkiyetinde olan arazilerdeki geleneksel harap binalarõn restore edilerek turizm için yap-işlet-devret modeliyle kullanõmõna yönelik bir strateji için alt seviyede bir çözüm sayõlabilecek temel bilgi gereksinimi, CBS de bir SQL analizi sonucu özet olarak elde edilmiştir. Benzer şekilde tüm mülkiyetler için alansal (ha), oransal (%), ve rakamsal (sayõ) bir analiz yapmak da mümkün olmuştur. Geliştirilen KDS/PDS, daha ileri düzeyde Kayaçukuru nun tahminsel modelleme yaklaşõmõyla sürdürülebilir/çevre dostu gelişmesi durumunda nasõl görüneceği kunusunda bir fikir vermek için de kullanõlmõştõr. Bu şekildeki planlama için belirlenmiş net kurallar bulunmamasõna rağmen, bu kapsamda, ilk önce Taslak Koruma İmar Planõ Yönetmeliği nin, gelecekte önerilebilecek nüfus yoğunluğunun bir kõsmõnõn karşõlanmasõ için harabe geleneksel binalarõn restorasyonu ve eklemelerin yapõlmasõ ile yeni gelişmenin koşullarõna yönelik prensipler [TMMOB,1994] değerlendirilmiştir. Yönetmeliğin ilgili maddesi şu şekildedir: 1. Varsa öncelikle parsel içinde bulunan harabeler onarõlarak mekanlar elde edilir, 2. Bu onarõmdan sonra yeni yapõ yapõlmak istenirse, gelişme geleneksel binalara eklemeler yapõlarak olmalõdõr ki bu; A: Eski adõyla Levissi yerleşimi tiplerinde: -basit tipik planlõ yapõlarõn birleşik tipik planlõ yapõlara çevrilmelerine, -birleşik tipik planlõ yapõlarõn grup yapõlarõna çevrilmelerine, B: Ege mimarisine yakõn sofalõ plan tiplerinde gelişimin: -tek göz evden hayatlõ eve, -tek göz hayatlõ evden çift göz hayatlõ eve, -tek katlõ çift mekanlõ evden çift katlõ dört mekanlõ eve dönüşmesi biçimindedir. 3. Kayaçukuru nda ancak yukardaki sõra takip edildikten sonra münferit yeni yapõ yapõlmasõna izin verilecektir [TMMOB,1994]. 1. Madde yukarda sözü edilen restorasyon stratejilerinde ele alõnmõştõr (Şekil 6). 2. Madde için ise, verilerin CBS ortamõnõn dõşõnda ve sonra da içinde daha etkin 476

10 Erdoğan işlenebileceği hakkõnda fikir vermek üzere bir restorasyon analizi modellemesi ve bunun etkileri örnek olarak verilmektedir. Bunun için ilk önce eksik olan geleneksel bina tablosundaki oda sayõsõ verilerinin, hem binanõn alanõ (CBS'de hesaplatõlmõş) verisiyle, hem de kat sayõsõ verisiyle ayrõ ayrõ iki değişkenli lineer regresyon analizine SPSS'de sokularak denenmiş (Y'=A+BX) burada alan verisi istatistiksel olarak anlamlõ çõkmazken (α=0.216 seviyesi, R 2 = %0.3), daha çok kat verisinin oda değişkenini açõkladõğõ (α=0.0 seviyesi, R 2 = %31.8) görülmüştür. Her ikisinin birlikte çoklu lineer regresyon analizi (Y'=A+B 1 X 1 +B 2 X 2 ) sonucunda ise α=0.0 ve R 2 = %32.5 seviyesinde elde edilen ve bilinmeyen oda sayõsõlarõnõn bulunmasõnda kullanõlan model, Y'= X X 2 olmuştur. Bu modelde tahmin edilen geleneksel bina oda sayõsõnõn (Y'-bağõmlõ değişken) gerçek değerden (Y) ortalama sapmasõ ise oda birimi olmuştur. Burada, X 1 (bağõmsõz değişken) geleneksel binalarõn kat sayõsõnõ (tümü bilinen), X 2 (bağõmsõz değişken) ise geleneksel binalarõn taban alanlarõnõ (CBS'de tümü için hesaplanan) göstermektedir. Geleneksel bina daki oda sayõsõ sütununun bu modelle yeni bir tabloda Access'de güncellenerek tamamlanmasõndan sonra yeni bir güncellemeyle yönetmeliğin ilgili maddesi (2.B.) 1 katlõ 1 odalõ evin 1 katlõ 2 odalõ eve, 1 katlõ 2 odalõ evin 1 katlõ 3 odalõ eve, 1 katlõ 3 odalõ evin 2 katlõ 6 odalõ eve dönüşmesi şeklinde yorumlanmõş ve 494 geleneksel bina (harap binalar geleneksel varsayõlmõştõr) için; 18 evin 1 katlõ 2 odalõ eve, 426 evin 1 katlõ 3 odalõ eve, 12 evin 2 katlõ 6 odalõ eve dönüşebileceği sonucu bulunmuştur. Tüm bu rakamlar tekrar CBS ortamõna aktarõlarak, Ovanõn mevcut yoğunlukla, ek nüfus için arzõnõn ne kadar olabileceği hesaplanabilirdi. Ancak tüm bunlar yorumlara ve varsayõmlara dayandõğõ, daha fazla arazi çalõşmasõ gerektirdiği ve amacõn da CBS'den elde edilen verilerin dõşarda (Access, SPSS) daha etkin sonuçlara ulaşmak için işlenerek tekrar CBS'ye sokulup daha ileri analizler için fõrsat vereceği konusunda bir fikir vermek olmasõndan dolayõ, bu süreç Şekil 3'te kõsmen kesiklli çizginin yer aldõğõ 9. Yol ile tanõmlanmõştõr. Yönetmeliğin söz konusu 3. Maddesinin değerlendirilmesindeki yaklaşõm ise, farklõ arazi kullanõmlarõnõn yeni gelişim alanlarõnõn uygunluğunun modellenmesiyle ilgilidir. Bu tahminsel modelleme, Matematiksel Lineer Kombinasyon metodunu içermektedir. Her farklõ arazi kullanõmõnõn her farklõ tip (konu/özellik) ve faktör (konu haritasõ/harita katmanõ) için ayrõ bir puanlama ve ağõrlõklandõrmasõnõn kullanõldõğõ bir ağõrlõklõ ortalama hesaplamasõnõn [Hopkins,1977; Yeşilnacar,1998] sonucunda bir uygunluk endeksinin her farklõ kullanõm için bir raster haritaya dönüşmesini gerektirir. Bu metodda puanlamalar ve ağõrlõklar taraflõdõr [Yeşilnacar,1998] ve burada elde edilenler (Şekil 7) toplam 23 harita katmanõndan (Tablo 3) 17'sinin kullanõlarak kültürel, çevresel ve tarõmsal koruma ve geliştirme bakõş açõsõyla değerlendirildiği yalnõzca bazõ örneklerdir. Şekil 7 deki haritalarõn yorumlanmasõ sõrasõnda 100 lük ölçümdeki çeyrekler; : Çok uygun / arazide kontrol edilmesi gereken ilk sõradaki alanlar : Uygun / arazide kontrol edilmesi gereken ikinci sõradaki alanlar : Az uygun / tercih edilmemesi gereken alanlar 0-25 :Uygun olmayan/ hiçbir şekilde yerleşilmeyecek alanlar şeklinde tanõmlanmõştõr: 477

11 Sürdürülebilir Planlamada Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanõlmasõ: Kayaçukuru Örneği Konut Tarõm Turizm Ticaret Sosyalrekreasyonel Şekil 7. Beş farklõ arazi kullanõmõ için elde edilen uygunluk haritalarõ ve histogramlarõ Bu modeldeki taraflõlõk, detaylõ alan çalõşmalarõ ve farklõ disiplinlerden uzmanlarõn katõlõmõyla azaltõlabilir. Ancak, bu katõlõm çatõşan tercihleri olan birkaç farklõ birey ve grupla olduğunda, Çoklu Kriter Karar Verme-ÇKKV (Multiple Criteria Decision Making) gibi yöntemlerden yararlanõlmalõdõr [Malczewski,1996;Nijkamp,1975]. Çünkü, çok sayõda ve çatõşan değerlendirme kriterleri karar verme sürecine girdiğinde çoğu CBS'ler yetersiz kalmaktadõr [Malczewski,1996'da Carver,1991]. Bu tür problemler sistemin yeterliklerinin ÇKKV teknikleriyle bütünleştirilmesi sonucunda aşõlabilir [Massam,1993; Malczewski,1996'da Malczewski ve Ogryczak,1996]. Bu aşamadan sonraki yapõlacak bir çalõşma, bu tür bir metodolojinin mevcut sisteme nasõl entegre edilebileceği konusunda olabilir. Modelleme kapsamõnda gevşek birleşim e son örnek olarak CBS ve Access verilerini/ sonuçlarõnõ kullanan tahminsel mekansal bir model olan Hansen in çekim/potansiyel modeli [Lee,1973] kullanõlmõştõr. Modelin algoritmasõ Şekil 8'de görülmektedir. 478

12 Erdoğan Şekil 8. Hansen modelinin algoritmasõ, Kaynak: [Lee, 1973] Modelin girdi değerlerinin bir kõsmõ Tablo 5'te verilmektedir. Tablo 5. Hansen modeline çalõşan nüfus, nüfus ve taşõma kapasitesi bilgilerinin girdileri Bölgeler Toplam çalõşan sayõsõ Toplam nüfus Taşõma kapasitesi (ha) 1. Kaya Kõnalõ Belen Keçiler Gökçeburun Toplam Bu tablodaki 'taşõma kapasitesi' girdileri CBS ortamõnda hesaplanabilir olmasõna rağmen tutarlõlõk elde etmek için 'toplam nüfus' verisiyle birlikte araştõrma raporundan [Sönmez,1999] alõnmõştõr. 'Toplam çalõşan sayõsõ' ise tüm populasyonun %36'sõnõ kapsayan 'hane halkõ' anket verilerinin Access'deki sorgulamasõnõn sonuçlarõnõn toplam çalõşan (272) sayõsõna oranlanmasõyla bulunmuştur. Modelin 'uzaklõk/yolculuk zamanõ matris verilerinde bölgeler arasõ uzaklõklar (m cinsinden); CBS'de her bir alt bölgenin ağõrlõk merkezlerinin (Şekil 9'da koyu noktalar) bulunarak bunlarõn en yakõnlarõndaki ana yollara (asfalt veya stabilize) dik veya yatay izdüşümlerinin (Şekil 9'da açõk noktalar) alt bölgelerin merkezleri olduğu varsayõlarak yollarõn bölündükleri kõsõmlar arasõnõn ölçülmesiyle hesaplanmõştõr. Her bölgenin kendine olan uzaklõğõ hesaplanõrken de; o bölgedeki tüm yollarõn uzunluklarõnõn ortalamasõ alõnmõştõr. Burada 'd' değerini değiştirebilecek yeni herhangi bir yol varsayõlmamõştõr ki bu, çevreci anlayõşla da bağdaşmaktadõr [TMMOB,1994]. Bölgelerarasõ etkileşimin işgücü akõşõ, vb. açõsõndan olmadõğõ gözlendiğinden ve uzaklõğõn bu gibi kõrsal yerleşimlerde çok etkin bir faktör olmadõğõ düşüncesiyle 'b' değeri ise '1' varsayõlarak model çalõştõrõlmõş ve sonuçlarõ SPSS te gerçek durumla karşõlaştõrõlarak değerlendirilmiştir. Pek çok varsayõma rağmen korelasyon, α=0.05 istatistiksel anlamlõlõk seviyesinde elde edilmiştir. Örnek amaçlõ kullanõlan bu 479

13 Sürdürülebilir Planlamada Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanõlmasõ: Kayaçukuru Örneği model, alana uygun olmamakla beraber, Access ve CBS verilerinin tahminsel bir modelde nasõl kullanõlabileceğine yönelik fikir vermektedir. Ayrõca, modelin değiştirilmesiyle; örneğin, ulaşõlabilirlik endeksinin [Lee,1973] yerine, alanõn özelliklerini daha iyi yansõtan ve CBS ye yönelik verilerin daha fazla kullanõmõnõ sağlayan görünebilirlik gibi değişkenlerin kullanõldõğõ başka bir endeks geliştirilmesiyle alana daha uygun hale de getirilebilir. Şekil 9. Uzaklõk/yolculuk zamanõ matrisinin hesaplanmasõ/ölçülmesi Birkaç son söz söylemek gerekirse denilebilir ki; CBS ve diğer destek sistemleri (Access, SPSS, vb.) ve mekansal modeller sadece kullanmõş olmak için kullanõlmamalõdõr. Bir başka deyişle, akõlda zorunlu ve en önemli olan "Ne için?" sorusu olmadan bunlarõn kullanõmõ hiçbir anlam taşõmaz. Genel olarak, "Nasõl?" sorusunun zaman, kapital ve insan gücü açõsõndan en önemli kõsmõ oluşturduğu söylenebilir. Ayrõca, "Kim tarafõndan?" sorusu küçümsenmemelidir, çünkü tüm bu sistemler tarafsõz kontrol metodolojileri olmadan herhangi birinin ardõnda durduğu fikrini yansõtmak üzere kolayca yönetilebilir veya kullanõlabilirler. 4. TEŞEKKÜR Bu makale, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Teknolojileri Anabilim Dalõ nda Doç.Dr. Oğuz Işõk yönetiminde Eylül 2000 de tamamlanmõş Sustainable/Environment Friendly Development Planning of Fethiye-Kayaçukuru Using GIS-Based Techniques (Fethiye-Kayaçukuru nun CBS-Tabanlõ Teknikler Kullanõlarak Sürdürülebilir/Çevre Dostu Gelişim Planlanmasõ) adlõ yüksek lisans tez çalõşmasõndan yola çõkõlarak hazõrlanmõştõr. Burada kendisine ve emeği geçen herkese tekrar teşekkürü bir borç bilirim. 480

14 Erdoğan 5. KAYNAKLAR Batty, M., Urban Modelling in Computer-graphic and GIS Environments, Environment and Planning B:Planning and Design, Vol.19, pp , Batty, M., Planning Support Systems and the New Logic of Computation, Regional Development Dialogue, Vol.16, No.1,pp.1-17, Carver, S.J., Integrating Multi-Criteria Evaluation with Geographic Information Systems, International Journal of GIS, Vol. 5, pp , Doyuran, V., Yazõcõgil, H., Çamur, Z., Topal, T., Süzen, M.L., Yeşilnacar, E.K., Met, İ., Koray, K.Y., T.C. Çevre Bakanlõğõ ÖÇKK Bşk. Fethiye ÖÇKB Su Kaynaklarõ Yönetimi (Son Rapor), ODTÜ-Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Ankara, Elmasri, R. and Navathe, S.B., Fundamentals of Database Systems, The Benjamin/Cummings Publishing Company, Inc., Hopkins, L.D., Methods for Generating Land Suitability Maps: A Comparative Evaluation, Journal for American Institute of Planners, Vol. 43, No.10, pp , IUCN, The World Conservation Union, Assessing Progress Toward Sustainability: A System Assessment Method illustrated by The Wellbeing of Nations, Lee, C., Models In Planning: An Introduction to the Use of Quantitative Models In Planning, Pergamon Press, Great Britain, Malczewski, J., A GIS-based approach to Multiple Criteria Group Decision-Making, Introduction to Geographic Information Systems, Vol.10, No.8, pp , Malczewski, J. and Ogryczak, W., Multiple Criteria Location Problem-Part 2: Preference-based Techniques and Interactive Decision Support, Environment and Planning A, Vol.28, pp.69-98, Massam, B.H., The Right Place Shared Responsibility and the Location of Public Facilities, London: Longman Scientific and Technical, Nie, N.H., Hull, C.H., Jenkins, J.G., Steinbrenner, K., Bent, D.H., Statistical Package for the Social Sciences, McGraw-Hill Book Company, Nijkamp, P., A Multicriteria Analysis for Project Evaluation: Economic-Ecological Evaluation of a Land Reclamation Project, Papers of the Regional Science Association, Vol.35, pp , Silberschatz, A., Korth, H.F., Sudarshan, S., Database Systems Concepts, McGraw-Hill Book Company, Sönmez, M.R., T.C. Çevre Bakanlõğõ ÖÇKK Bşk. Fethiye-Kayaçukuru Nazõm ve Uygulama İmar Planõ Araştõrmasõ, Ankara, Sui, D.Z., GIS-Based Urban Modelling: Practices, Problems, and Prospects, International Journal of GIS, Vol.12, No.7, pp , TMMOB, Mimarlar Odasõ, İstanbul Büyükkent Şubesi, Mimarlõk Eğitim Kültür Araştõrmalarõ, Mesleki Bilimsel Çalõşma Grubu, Kayaçukuru Koruma İmar Planõ Yönetmeliği Taslağõ, Yeşilnacar, E.K., Selection of Settlement Areas Using GIS and Statistical Methods, Yüksek Lisans Tezi, ODTÜ Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Ankara,

YEREL YÖNETİMLERDE KENT BİLGİ SİSTEMİNİN KULLANIMINI KOLAYLAŞTIRMAK İÇİN YAZILIM GELİŞTİRME

YEREL YÖNETİMLERDE KENT BİLGİ SİSTEMİNİN KULLANIMINI KOLAYLAŞTIRMAK İÇİN YAZILIM GELİŞTİRME Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ YEREL YÖNETİMLERDE KENT BİLGİ SİSTEMİNİN KULLANIMINI KOLAYLAŞTIRMAK İÇİN

Detaylı

GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN ORTA ÖLÇEKLİ CBS ÇALIŞMALARINDA KULLANILABİLİRLİĞİ

GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN ORTA ÖLÇEKLİ CBS ÇALIŞMALARINDA KULLANILABİLİRLİĞİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN

Detaylı

TURİST BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE PANORAMİK GÖRÜNTÜ İLE ENTEGRASYONU

TURİST BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE PANORAMİK GÖRÜNTÜ İLE ENTEGRASYONU Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ POSTER TURİST BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE PANORAMİK GÖRÜNTÜ İLE ENTEGRASYONU Özgün

Detaylı

MEKANSAL NESNELERİN GÖRSELLEŞTİRİLMİŞ ÜÇ BOYUTLU MODELLERİNİ OLUŞTURMA TEKNİKLERİ VE BİR ÖRNEK UYGULAMA

MEKANSAL NESNELERİN GÖRSELLEŞTİRİLMİŞ ÜÇ BOYUTLU MODELLERİNİ OLUŞTURMA TEKNİKLERİ VE BİR ÖRNEK UYGULAMA Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ POSTER MEKANSAL NESNELERİN GÖRSELLEŞTİRİLMİŞ ÜÇ BOYUTLU MODELLERİNİ OLUŞTURMA TEKNİKLERİ

Detaylı

POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ

POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ Serkan ÖĞÜT Alarko-Carrier San. ve Tic. A.Ş. KISA ÖZET Genel olarak pompalar, sõvõlara hidrolik enerji kazandõrarak bir yerden bir yere naklini sağlamak ve akõşkanlarõn enerji

Detaylı

KENTSEL BİR COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ MODELLEME

KENTSEL BİR COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ MODELLEME KENTSEL BİR COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ MODELLEME Y.Doç.Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU, Araş.Gör. Osman DEMİR Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mühendislik -Mimarlõk Fakültesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

TÜNEL KALIP YAPIDA KULLANICI GEREKSİNİMLERİ

TÜNEL KALIP YAPIDA KULLANICI GEREKSİNİMLERİ TÜNEL KALIP YAPIDA KULLANICI GEREKSİNİMLERİ ARDA HAKAN ÖZGÜL TÜNEL KALIP TEKNOLOJİSİ İLE ÜRETİLEN TOPLU KONUTTA KULLANICI GEREKSİNİMLERİ Konut tiplerindeki (değişik yapõ tipleri) biçimsel çeşitlilik kullanõcõ

Detaylı

DİGİTAL FOTOGRAMETRİNİN TIP ALANINDA UYGULANMASINA BİR ÖRNEK

DİGİTAL FOTOGRAMETRİNİN TIP ALANINDA UYGULANMASINA BİR ÖRNEK Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ DİGİTAL FOTOGRAMETRİNİN TIP ALANINDA UYGULANMASINA BİR ÖRNEK Dursun Z. ŞEKER

Detaylı

sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede, 15 adet Internet bağlantõ noktasõ

sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede, 15 adet Internet bağlantõ noktasõ GENEL BİLGİ Ege Üniversitesi Tõp Fakültesi Tõp Kütüphanesi 1956 yõlõnda hizmet vermeye başlamõştõr. Kütüphane yaklaşõk 2000 m² kullanõm alanõna sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede,

Detaylı

35 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz.

35 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz. 3. MALİYET YÖNETİMİ 35 3.1 GİRİŞ Bu bölüm, tüm proje evrelerinde tümleşik ve kapsamlõ bir maliyet yönetim sistemi yardõmõ ile, proje maliyetlerinin yönetilmesi, kontrol edilmesi ve izlenmesi hususunda

Detaylı

APSİS ARAÇ TAKİP SİSTEMİ İLE ŞEHİR HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASI ve KONYA UYGULAMASI

APSİS ARAÇ TAKİP SİSTEMİ İLE ŞEHİR HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASI ve KONYA UYGULAMASI Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ POSTER APSİS ARAÇ TAKİP SİSTEMİ İLE ŞEHİR HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASI ve KONYA

Detaylı

BİLGİ TOPLUMUNA DÖNÜŞÜM POLİTİKASI

BİLGİ TOPLUMUNA DÖNÜŞÜM POLİTİKASI BİLGİ TOPLUMUNA DÖNÜŞÜM POLİTİKASI I Gİ R İŞ Bilgi, geleneksel faktörlerin yanõ sõra üretimin en temel girdisi haline gelmiştir. Dünya ekonomisindeki küreselleşme ile bilgi ve iletişim teknolojilerindeki

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ORTAK ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN

İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ORTAK ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN Yabancõ sermaye yatõrõmlarõ için Hazine Müsteşarlõğõ ndan ön izin alma mecburiyetinin 2003 Haziran ayõnda

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Temel Kavramlar ve Uygulamalar

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Temel Kavramlar ve Uygulamalar COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Temel Kavramlar ve Uygulamalar Dr. Tahsin YOMRALIO LU Library of Congress Cataloging-in-Publication Data Yomralõoğlu, Tahsin Coğrafi bilgi sistemleri: Temel kavramlar ve uygulamalar

Detaylı

SAYISAL GRAFİK www.sayisalgrafik.com.tr

SAYISAL GRAFİK www.sayisalgrafik.com.tr Ulaşõlabilir GIS SAYISAL GRAFİK www.sayisalgrafik.com.tr GIS Uygulamaları Semineri 16 Aralık 98 ANKARA Ulaşõlabilir GIS Çözümleri Erol Parmakerli SAYISAL GRAFİK Coğrafi verilerin toplanmasõ ve kaydedilmesinin

Detaylı

İSTANBUL METROPOLİTAN ALANININ DEPREM RİSK ANALİZİ ÖZET

İSTANBUL METROPOLİTAN ALANININ DEPREM RİSK ANALİZİ ÖZET İSTANBUL METROPOLİTAN ALANININ DEPREM RİSK ANALİZİ ÖZET DEPREM MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştõrma Enstitüsü İstanbul, Mayõs 2002 İSTANBUL METROPOLİTAN ALANININ

Detaylı

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP)

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) No. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlõk Devlet Planlama Teşkilatõ Müsteşarlõğõ Japonya Uluslararasõ İşbirliği Ajansõ JICA DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT II: ANA PLAN Ağustos

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNDE RASTER TEKNİĞİ İLE KENT TAŞINMAZ DEĞER HARİTALARININ ÜRETİLMESİ

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNDE RASTER TEKNİĞİ İLE KENT TAŞINMAZ DEĞER HARİTALARININ ÜRETİLMESİ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNDE RASTER TEKNİĞİ İLE KENT TAŞINMAZ DEĞER HARİTALARININ ÜRETİLMESİ HarYük.Müh. Erdinç EREN * Prof.Dr. Türkay TÜDEŞ **, Doç.Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU ** * Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü,

Detaylı

Endüstri Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapõlmasõ Hakkõnda Kanun

Endüstri Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapõlmasõ Hakkõnda Kanun Endüstri Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapõlmasõ Hakkõnda Kanun Kanun No. 5195 Kabul Tarihi: 22.6.2004 MADDE 1.- 9.1.2002 tarihli ve 4737 sayõlõ Endüstri Bölgeleri Kanununa 1 inci maddeden sonra gelmek

Detaylı

BELDE BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE UYGULAMASI

BELDE BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE UYGULAMASI Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ BELDE BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE UYGULAMASI Mehmet ÇETE, Tahsin YOMRALIOĞLU

Detaylı

DIGITAL CHART OF THE WORLD COĞRAFİ VERİ TABANININ KARTOGRAFİK OLARAK KULLANIMI

DIGITAL CHART OF THE WORLD COĞRAFİ VERİ TABANININ KARTOGRAFİK OLARAK KULLANIMI Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ DIGITAL CHART OF THE WORLD COĞRAFİ VERİ TABANININ KARTOGRAFİK OLARAK KULLANIMI

Detaylı

44 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz.

44 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz. 4. SÜRE YÖNETİMİ 44 4.1 GİRİŞ İnsanlarõ, ekipmanlarõ, araçlarõ ve parayõ projede en etkin biçimde kullanmak için, etkin çalõşan bir süre yönetim sistemine ihtiyaç vardõr. Doğru planlama, programlama ve

Detaylı

GIS Her Yerde...1. e-harita TM : SAYISAL GRAFİK'in GIS Stratejisi...5 Autodesk'in GIS Stratejisi...7

GIS Her Yerde...1. e-harita TM : SAYISAL GRAFİK'in GIS Stratejisi...5 Autodesk'in GIS Stratejisi...7 Giriş GIS Her Yerde...1 GIS Her Yerde Semineri Sunum Özetleri e-harita TM : SAYISAL GRAFİK'in GIS Stratejisi...5 Autodesk'in GIS Stratejisi...7 Uydu görüntüleri satõşõnda web tabanlõ GIS uygulamasõ...10

Detaylı

E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri

E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri Haluk Tanrõkulu haluk.tanrikulu@telekom.gov.tr Her yerde WEB Web sayfa sayõsõ dünyadaki insan sayõsõndan çoktur. Daha fazla band genişliği = Çok daha fazla disk Alanõ

Detaylı

Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri

Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri Özet Bulgular 09 Ekim 2002 TS/BAS/02-83 TÜSİAD tarafõndan hazõrlanan Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri

Detaylı

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama Giriş Borsada kullanõlan elektronik alõm satõm sisteminde (VOBİS) tüm emirler hesap bazõnda girilmekte, dolayõsõyla işlemler hesap bazõnda gerçekleşmektedir. Buna paralel olarak teminatlandõrma da hesap

Detaylı

ICS 91.040.10 TÜRK STANDARDI TS 6793/Nisan 1989 91.040.30 İÇİNDEKİLER

ICS 91.040.10 TÜRK STANDARDI TS 6793/Nisan 1989 91.040.30 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER 0 - KONU, TARİF, KAPSAM... 1 0.1 - KONU... 1 0.2 - TARİF... 1 0.2.1 - Teçhizat... 1 0. - KAPSAM... 1 1 - GENEL KURALLAR... 1 2 - YÜK DEĞERLERİ... 1 - DÜZGÜN YAYILI YÜKLERİN AZALTILMASI... 2

Detaylı

ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ

ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ Ercan ÖZGAN *, Tuncay KAP* Özet - Karayollarõnda, esnek üst yapõ tabakalarõndan olan binder ve aşõnma tabakalarõ trafik etkisi

Detaylı

KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ)

KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ) KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ) Turgut ÖZDEMİR 1, Ayşe TURABİ 2, Füsun ÜÇER 3, Ayhan ARIK 4 SUMMARY The present transportation infrastructures couldn t enough

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ( CBS ) TEKİL NESNE TANIMLAYICILARI İÇİN ÖNERİLER

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ( CBS ) TEKİL NESNE TANIMLAYICILARI İÇİN ÖNERİLER Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ COĞRFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ( CBS ) TEKİL NESNE TNIMLYICILRI İÇİN ÖNERİLER Hande

Detaylı

Daha yeşil bir gelecek için suyun

Daha yeşil bir gelecek için suyun Daha yeşil bir gelecek için suyun dönüşümü Yağmur sularõ, sel sularõ, arõndõrõlmõş sularõn tamamõ, istenildiği şekilde arõtõldõğõ durumda, sulama, meracõlõk, sebze ve meyvecilik, endüstriyel üretim alanõ

Detaylı

Türk Akreditasyon Kurumu. Doküman No.: P509 Revizyon No: 01. Kontrol Onay. İmza. İsim

Türk Akreditasyon Kurumu. Doküman No.: P509 Revizyon No: 01. Kontrol Onay. İmza. İsim Doküman Adõ: GÜVENLİK SÜREÇLERİ Doküman No.: P509 Revizyon No: 01 5 01 Bilgi İşlem Personelin Bilgilerin Gizliliği konusundaki taahhütlerine ilişkin paragraf eklendi. Sayfa No Rev. Revizyon Nedeni Yürürlük

Detaylı

Girdilerin en efektif şekilde kullanõlmasõ ve süreçlerin performansõnõn yükseltgenmesi,

Girdilerin en efektif şekilde kullanõlmasõ ve süreçlerin performansõnõn yükseltgenmesi, GENEL TANIM Hepimizin bildiği üzere Endüstri Mühendisliği, insan, makine, malzeme ve benzeri elemanlardan oluşan üretim ve hizmet sektöründeki bu bütünleşik sistemlerin incelenmesi, planlamasõ, örgütlenmesi,

Detaylı

STANDART CONSTRUCTION MANAGEMENT SERVICES AND PRACTICE 3 rd Edition İNŞAAT (PROJE) YÖNETİMİNİN HİZMET VE UYGULAMA STANDARDI.

STANDART CONSTRUCTION MANAGEMENT SERVICES AND PRACTICE 3 rd Edition İNŞAAT (PROJE) YÖNETİMİNİN HİZMET VE UYGULAMA STANDARDI. CONSTRUCTION MANAGEMENT ASSOCIATION OF AMERICA STANDART CONSTRUCTION MANAGEMENT SERVICES AND PRACTICE 3 rd Edition İNŞAAT (PROJE) YÖNETİMİNİN HİZMET VE UYGULAMA STANDARDI (İkinci Baskõ) İNŞAAT MÜHENDİSLERİ

Detaylı

DEĞERLENDİRME RAPORU RAPOR NO:2

DEĞERLENDİRME RAPORU RAPOR NO:2 e-dönüşüm TÜRKİYE PROJESİ KISA DÖNEM EYLEM PLANI DEĞERLENDİRME RAPORU RAPOR NO:2 DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI TEMMUZ 2004 İÇİNDEKİLER Sayfa I) KDEP Eylem Gerçekleşme Durumlarõ: Değerlendirme Tablosu... 3

Detaylı

TARİHİ ESERLERİN FOTOGRAMETRİK YÖNTEMLE 3D MODELLENMESİNE ÖRNEK

TARİHİ ESERLERİN FOTOGRAMETRİK YÖNTEMLE 3D MODELLENMESİNE ÖRNEK Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ TARİHİ ESERLERİN FOTOGRAMETRİK YÖNTEMLE 3D MODELLENMESİNE ÖRNEK Zaide DURAN,

Detaylı

NESNEYE DAYALI VERİ MODELİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TASARIMINDAKİ YERİ

NESNEYE DAYALI VERİ MODELİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TASARIMINDAKİ YERİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ NESNEYE DAYALI VERİ MODELİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TASARIMINDAKİ YERİ Doğan

Detaylı

5 MART 2002 TARİHİNDE ESKİŞEHİR DE KARAKOLLAR, HUZUREVİ VE YETİŞTİRME YURTLARINDA YAPILAN İNCELEMELER HAKKINDAKİ RAPOR

5 MART 2002 TARİHİNDE ESKİŞEHİR DE KARAKOLLAR, HUZUREVİ VE YETİŞTİRME YURTLARINDA YAPILAN İNCELEMELER HAKKINDAKİ RAPOR 5 MART 2002 TARİHİNDE ESKİŞEHİR DE KARAKOLLAR, HUZUREVİ VE YETİŞTİRME YURTLARINDA YAPILAN İNCELEMELER HAKKINDAKİ RAPOR Alt Komisyon Raporu, 28 Mart 2002 Perşembe günü yapõlan Komisyon toplantõsõnda oy

Detaylı

HARİTA MÜHENDİSLİĞİNDE YENİ ARAYIŞLAR

HARİTA MÜHENDİSLİĞİNDE YENİ ARAYIŞLAR Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİNDE YENİ ARAYIŞLAR Tahsin YOMRALIOĞLU Karadeniz Teknik

Detaylı

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ULUSAL GRAVİTE DATUMU VE ULUSAL GRAVİTE AĞI NIN (KUGA-2001) OLUŞTURULMASI. Ali KILIÇOĞLU Orhan FIRAT

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ULUSAL GRAVİTE DATUMU VE ULUSAL GRAVİTE AĞI NIN (KUGA-2001) OLUŞTURULMASI. Ali KILIÇOĞLU Orhan FIRAT ÖZET KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ULUSAL GRAVİTE DATUMU VE ULUSAL GRAVİTE AĞI NIN (KUGA-2001) OLUŞTURULMASI Ali KILIÇOĞLU Orhan FIRAT Kuzey Kõbrõs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Ulusal Gravite Datumu nun belirlenmesi

Detaylı

GPS DESTEKLİ DETAY ALIMINDA ALTERNATİF İKİ YENİ

GPS DESTEKLİ DETAY ALIMINDA ALTERNATİF İKİ YENİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ GPS DESTEKLİ DETAY ALIMINDA ALTERNATİF İKİ YENİ YÖNTEM İbrahim KALAYCI, Ayhan

Detaylı

Türk Akreditasyon Kurumu. LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: P704 Revizyon No: 03. Hazõrlayan Kontrol Onay

Türk Akreditasyon Kurumu. LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: P704 Revizyon No: 03. Hazõrlayan Kontrol Onay Doküman Adõ: YETERLİLİK DENEYLERİ VE LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: Revizyon No: 03 5.2,5.3 03 5.2 ve 5.3 maddeleri değiştirildi 3, 4 02 5.2. Karşõlaştõrma Ölçümleri

Detaylı

İSTANBUL NİRENGİ ÇALIŞMALARININ İRDELENMESİ

İSTANBUL NİRENGİ ÇALIŞMALARININ İRDELENMESİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ İSTANBUL NİRENGİ ÇALIŞMALARININ İRDELENMESİ R. Gürsel HOŞBAŞ 1, Nihat ERSOY

Detaylı

Nitelikli Elektronik Sertifikanõn İptal Edilmesi EİK m.9 f.1 e göre,

Nitelikli Elektronik Sertifikanõn İptal Edilmesi EİK m.9 f.1 e göre, 15 Ocak 2004 tarihinde T.B.M.M. tarafõndan kabul edilerek yasalaşan ve 23 Ocak 2004 tarihli ve 25355 sayõlõ Resmi Gazete de yayõnlanan 5070 sayõlõ Elektronik İmza Kanunu ( Kanun veya EİK ) -25. maddesinde

Detaylı

İYELİK TAMLAMASINDA ÇOKLUK ÜÇÜNCÜ KİŞİ SORUNU

İYELİK TAMLAMASINDA ÇOKLUK ÜÇÜNCÜ KİŞİ SORUNU İYELİK TAMLAMASINDA ÇOKLUK ÜÇÜNCÜ KİŞİ SORUNU Doç. Dr. Mustafa S. KAÇALİN Kõrgõzistan Türkiye Manas Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türkoloji Bölümü İlgi tamlamasõ, iyelik tamlamasõ, ad tamlamasõ gibi

Detaylı

E-Business ve B2B nin A B C si

E-Business ve B2B nin A B C si E-Business ve B2B nin A B C si Hazõrlayan : Cengiz Pak diyalog Bilgisayar Üretim Sistemleri Yazõlõm ve Danõşmanlõk Ltd. Şti Büyükdere Caddesi No : 48 / 4 Mecidiyeköy İstanbul URL : www.diyalog.com Öneri

Detaylı

VİA Veri / İnternet Adaptörü. Özet Bilgi

VİA Veri / İnternet Adaptörü. Özet Bilgi VİA Veri / İnternet Adaptörü Özet Bilgi MST/YMM-KKH 26 Ağustos 2002 1 Tanõm Taktik Veri / İnternet Adaptörü (VIA), CNR bölgesinde çevrim düzeninde çalõşan taktik telsizlere yerel alan ağõ (LAN) oluşturma

Detaylı

(1994) - YOMRALIOĞLU, T. / ÇELİK, K., GIS?, CBS'94-1.Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemleri Sempozyumu, Sayfa:21-32, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon

(1994) - YOMRALIOĞLU, T. / ÇELİK, K., GIS?, CBS'94-1.Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemleri Sempozyumu, Sayfa:21-32, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon GIS? Y.Doç.Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU, Araş.Gör. Kemal ÇELİK Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mühendislik -Mimarlõk Fakültesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü, 61080 Trabzon ÖZET : Geographical Information

Detaylı

DPT Bünyesindeki Kurullar:

DPT Bünyesindeki Kurullar: DPT Bünyesindeki Kurullar: Yüksek Planlama Kurulu ve Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulu Mustafa Ateş Nisan 2001 Sayfada yer alan bilgiler Kurullar Sekreteryasõ Uzmanõ Mustafa Ateş in, 1999 yõlõnda Teşkilatça

Detaylı

TARİHİ YAPILARDA DEFORMASYON ÖLÇMELERİ

TARİHİ YAPILARDA DEFORMASYON ÖLÇMELERİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu16-18 Ekim 2002 Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ TARİHİ YAPILARDA DEFORMASYON ÖLÇMELERİ Halil ERKAYA R.Gürsel HOŞBAŞ V.Engin

Detaylı

ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN İRDELENMESİ

ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN İRDELENMESİ (1997) - YOMRALIOĞLU, T. / UZUN, B., Özelleştirme Mevzuatõnõn Taşõnmaz Mülkiyeti Açõsõndan İrdelenmesi, İşletme ve Finans Dergisi, Sayõ:120,Ankara ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN

Detaylı

POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU

POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU Serkan ÖĞÜT Alarko-Carrier San. ve Tic. A.Ş. KISA ÖZET Enerji tasarrufunun temelde üç önemli faydasõ bulunmaktadõr.en kõsa vadede şahõs veya firmalar için görünen faydasõ maliyetlerin

Detaylı

7. İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİMİ

7. İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİMİ 7. İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİMİ 74 7.1 GİRİŞ Bu bölüm, iş güvenliği yönetiminin malsahibine sağladõğõ hizmetleri kapsamaktadõr. Proje yöneticisinin iş güvenliği ile ilgili hizmetlere yönelik yükümlülüğü, büyük

Detaylı

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VII: KURUMSAL GELİŞME

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VII: KURUMSAL GELİŞME No. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlõk Devlet Planlama Teşkilatõ Müsteşarlõğõ Japonya Uluslararasõ İşbirliği Ajansõ JICA DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VII: KURUMSAL GELİŞME

Detaylı

ÖĞRENCİ TAKİP SİSTEMİ

ÖĞRENCİ TAKİP SİSTEMİ ÖĞRENCİ TAKİP 1.0 ÖĞRENCİ TAKİP SİSTEMİ 1- PROGRAMIN AMACI : Bu Program Öğrencilerin Giriş Çõkõşlarõnõ Kontrol Altõna Almak İçin Tasarlanmõştõr. Öğreniciler Giriş Ve Çõkõşlarõnda Yapmalarõ Gereken ( Parmak

Detaylı

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI KPSS-2007/4 TERCİH KILAVUZU T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Ankara KPSS-2007/4 TERCİH KILAVUZU T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI 1. GENEL BİLGİLER, TEMEL İLKE

Detaylı

Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti. 1999. Bütün Haklarõ Saklõdõr. Telif hakkõ kanunlarõ çerçevesinde izin verilen haller dõşõnda,

Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti. 1999. Bütün Haklarõ Saklõdõr. Telif hakkõ kanunlarõ çerçevesinde izin verilen haller dõşõnda, NET3D Bu belgedeki tüm bilgiler önceden uyarõ yapõlmadan değiştirilebilir ve Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar A.Ş. adõna verilmiş herhangi bir taahhüt niteliği taşõmaz. Bu belgede açõklanan

Detaylı

2. Yõllõk üyelik tutarõ, faturalandõrma tarihinden sonra en geç 14 gün içinde TL olarak İnterBarter a ödenmelidir.

2. Yõllõk üyelik tutarõ, faturalandõrma tarihinden sonra en geç 14 gün içinde TL olarak İnterBarter a ödenmelidir. İnterBarter Anonim Şirketi üyelik koşullarõ 010102-5 1. İnterBarter üyeliği şahsa özel bir karakter taşõr ve herkese açõktõr, hem şirketler, hem de şahõslar üye olabilirler. İnterBarter bir üyelik başvurusunu

Detaylı

İMAR UYGULAMALARININ İPTAL NEDENLERİ VE ÖNERİLER

İMAR UYGULAMALARININ İPTAL NEDENLERİ VE ÖNERİLER Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ İMAR UYGULAMALARININ İPTAL NEDENLERİ VE ÖNERİLER Mustafa ATASOY, Osman DEMİR,

Detaylı

İMAR VE ŞEHİRLEŞME KANUN TASARISI ÜZERİNE BİR İNCELEME

İMAR VE ŞEHİRLEŞME KANUN TASARISI ÜZERİNE BİR İNCELEME Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ İMAR VE ŞEHİRLEŞME KANUN TASARISI ÜZERİNE BİR İNCELEME Şaban İNAM, Tayfun

Detaylı

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TS 12361 Mart 2002 ICS 03.080.30 YETKİLİ SERVİSLER - GENEL KURALLAR Competent services - General rules TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ Necatibey Caddesi No.112 Bakanlõklar/ANKARA

Detaylı

Hazine Müsteşarlõğõndan:

Hazine Müsteşarlõğõndan: Hazine Müsteşarlõğõndan: Emeklilik Şirketlerindeki Birikimli Hayat Sigortalarõndan Bireysel Emeklilik Sistemine Aktarõmlara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2004/2) Amaç ve Kapsam Madde 1 Bu Tebliğin amacõ, 7.4.2001

Detaylı

OTOMATİK OTOPARKLAR VE TÜRKİYE DEKİ OTOPARK PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ İÇİN UYGULAMA POTANSİYELİ

OTOMATİK OTOPARKLAR VE TÜRKİYE DEKİ OTOPARK PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ İÇİN UYGULAMA POTANSİYELİ OTOMATİK OTOPARKLAR VE TÜRKİYE DEKİ OTOPARK PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ İÇİN UYGULAMA POTANSİYELİ Mustafa Sinan YARDIM 1, Müştak AĞRİKLİ 2 SUMMARY The aim of this study is to set up a discussion about the application

Detaylı

PRESİZYONLU EĞİM SENSÖRLERİNİN BÜYÜK YAPILARIN HAREKETLERİNİN İZLENMESİNDE KULLANILMASI

PRESİZYONLU EĞİM SENSÖRLERİNİN BÜYÜK YAPILARIN HAREKETLERİNİN İZLENMESİNDE KULLANILMASI Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ PRESİZYONLU EĞİM SENSÖRLERİNİN BÜYÜK YAPILARIN HAREKETLERİNİN İZLENMESİNDE

Detaylı

Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı. Coğrafi Bilgi Sistemleri Çalışmaları

Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı. Coğrafi Bilgi Sistemleri Çalışmaları Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Coğrafi Bilgi Sistemleri Çalışmaları Özel Çevre Koruma Bölgeleri K a r a d e n i z E g e A k d e n i z Toplam Alan: 12112 km 2 Top. Karasal (göllerle) Alan: 10347 km

Detaylı

R10.06 TÜRK AKREDİTASYON KURUMU TÜRKAK AKREDİTASYON MARKASI NIN TÜRKAK TARAFINDAN AKREDİTE EDİLMİŞ KURULUŞLARCA KULLANILMASINA İLİŞKİN ŞARTLAR

R10.06 TÜRK AKREDİTASYON KURUMU TÜRKAK AKREDİTASYON MARKASI NIN TÜRKAK TARAFINDAN AKREDİTE EDİLMİŞ KURULUŞLARCA KULLANILMASINA İLİŞKİN ŞARTLAR R10.06 TÜRKAK AKREDİTASYON MARKASI NIN TÜRKAK TARAFINDAN AKREDİTE EDİLMİŞ KURULUŞLARCA KULLANILMASINA İLİŞKİN ŞARTLAR Rev. 03 01-2006 İÇİNDEKİLER Sayfa 1. AMAÇ... 3 2. KAPSAM... 3 3. İLGİLİ DOKÜMANLAR...

Detaylı

Yazõlõm Etmenleri (Software Agents)

Yazõlõm Etmenleri (Software Agents) AFCEA Türkiye 18 Şubat 1999, Ankara Yazõlõm Etmenleri (Software Agents) Dr. Tuncer Ören Emeritüs Profesör (Ottawa Üniversitesi, Kanada) Tübitak - Marmara Araştõrma Merkezi Bilişim Teknolojileri Araştõrma

Detaylı

İLAN VE REKLAM GELİRLERİNDE VERİMİN ARTIRILMASI

İLAN VE REKLAM GELİRLERİNDE VERİMİN ARTIRILMASI İLAN VE REKLAM GELİRLERİNDE VERİMİN ARTIRILMASI Y.Doç.Dr. Tahsin YOMRALIOĞU Araş.Gör. Bayram UZUN Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü 61080 - Trabzon 1. GİRİŞ Kentin

Detaylı

1. Aşağõdaki üç temel unsur, demokrasi için vazgeçilmez unsurlardõr: - Siyasal katõlõm (Vatandaşlarõn yönetime katõlõmõ, serbest seçimler, partiler)

1. Aşağõdaki üç temel unsur, demokrasi için vazgeçilmez unsurlardõr: - Siyasal katõlõm (Vatandaşlarõn yönetime katõlõmõ, serbest seçimler, partiler) Walter Bajohr 1. Aşağõdaki üç temel unsur, demokrasi için vazgeçilmez unsurlardõr: - Düşünce özgürlüğü, basõn-yayõn özgürlüğü - Hukuk devleti (İnsan haklarõ, bağõmsõz yargõ) - Siyasal katõlõm (Vatandaşlarõn

Detaylı

BİNA ARAŞTIRMA VE VERİ TOPLAMA TEKNİKLERİ

BİNA ARAŞTIRMA VE VERİ TOPLAMA TEKNİKLERİ BİNA ARAŞTIRMA VE VERİ TOPLAMA TEKNİKLERİ SÜKRÜKTÜR BAKIMINDAN İKİ YAPININ İNCELENMESİ HAZIRLAYAN ARDA HAKAN ÖZGÜL 1 BÖLÜM 1 1.1. SİSTEM Sistem, konuşma dilimizde değişik anlamlarda kullanõlmaktadõr. Fakat

Detaylı

VIII Inetr 02. Türkiye İnternet Konferansõ 19-21 Aralõk 2002 Harbiye Askeri Müze ve Kültür Sitesi İstanbul

VIII Inetr 02. Türkiye İnternet Konferansõ 19-21 Aralõk 2002 Harbiye Askeri Müze ve Kültür Sitesi İstanbul VIII Inetr 02 Türkiye İnternet Konferansõ 19-21 Aralõk 2002 Harbiye Askeri Müze ve Kültür Sitesi İstanbul Java ve SOAP kullanõlarak Mobil Cihazlardan Hisse Senedi Alõmõ Uygulamasõ Özgür Toprak, Seyhun

Detaylı

Bildirge metninin geniş çapta dağõtõmõnõn arzu edilir olduğunu düşünerek,

Bildirge metninin geniş çapta dağõtõmõnõn arzu edilir olduğunu düşünerek, BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ANTLAŞMASI DOĞRULTUSUNDA DEVLETLER ARASINDA DOSTÇA İLİŞKİLER VE İŞBIRLİĞİNE İLİŞKİN ULUSLARARASI HUKUK İLKELERİ KONUSUNDAKİ BİLDİRGE VE EKİ Genel Kurul, Devletler arasõnda dostça ilişkiler

Detaylı

Tüm Dünyada Sõnõrlõ Garanti ve Teknik Destek HP ProLiant ve IA-32 Sunucularõ ve Seçenekleri

Tüm Dünyada Sõnõrlõ Garanti ve Teknik Destek HP ProLiant ve IA-32 Sunucularõ ve Seçenekleri Tüm Dünyada Sõnõrlõ Garanti ve Teknik Destek HP ProLiant ve IA-32 Sunucularõ ve Seçenekleri Genel Koşullar HP, BU SINIRLI GARANTİDE AÇIKÇA BELİRTİLENLER DIŞINDA, AÇIKÇA VEYA İMA YOLUYLA, İMA EDİLEN SATILMA

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 3 1 Toz ve Gaz Emisyonlarõnõn Kontrolü...4-5 Toz...4-5 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazõ... 6 2 Gürültü Kontrolü... 7 3 Kimyasal

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 3 1 Toz ve Gaz Emisyonlarõnõn Kontrolü...4-5 Toz...4-5 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazõ... 6 2 Gürültü Kontrolü... 7 3 Kimyasal

Detaylı

TAKBİS-TAPU VE KADASTRO BİLGİ SİSTEMİ

TAKBİS-TAPU VE KADASTRO BİLGİ SİSTEMİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ TAKBİS-TAPU VE KADASTRO BİLGİ SİSTEMİ Orhan MATARACI, Mustafa İLKER Tapu

Detaylı

Tebliğ. Sermaye Piyasasõnda Bağõmsõz Denetim Hakkõnda Tebliğde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ (Seri: X, No:20)

Tebliğ. Sermaye Piyasasõnda Bağõmsõz Denetim Hakkõnda Tebliğde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ (Seri: X, No:20) Tebliğ Sermaye Piyasasõ Kurulu ndan: Sermaye Piyasasõnda Bağõmsõz Denetim Hakkõnda Tebliğde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ (Seri: X, No:20) Madde 1 4/3/1996 tarihli ve 22570 sayõlõ Resmi Gazete de

Detaylı

Ders 13 te daha önce değinmediğimiz bazõ çizim araçlarõnõn kullanõmõnõ gündeme getireceğiz.

Ders 13 te daha önce değinmediğimiz bazõ çizim araçlarõnõn kullanõmõnõ gündeme getireceğiz. Ders 13 te daha önce değinmediğimiz bazõ çizim araçlarõnõn kullanõmõnõ gündeme getireceğiz. Ölçü Çizgilerini Birleştirmek Ölçü Noktasõ Eklemek veya Kaldõrmak Kot Markasõ Kaynak İşareti Ölçülendirme Şeçenekleri

Detaylı

İNSÜLİN POMPASI TEDAVİ KILAVUZU

İNSÜLİN POMPASI TEDAVİ KILAVUZU İNSÜLİN POMPASI TEDAVİ KILAVUZU EDİTÖRLER NURGÜN KANDEMİR Z. ALEV ÖZÖN E. NAZLI GÖNÇ Ankara, 2006 Bu kitabõn her türlü yayõn hakkõ editörlere aittir. Yazõlõ olarak izin alõnmadan ve kaynak gösterilmeden

Detaylı

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP)

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) No. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlõk Devlet Planlama Teşkilatõ Müsteşarlõğõ Japonya Uluslararasõ İşbirliği Ajansõ JICA DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VI: MEKANSAL GELİŞME

Detaylı

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD BETON BASINÇ DENEY NUMUNELERİNİN HAZIRLANMASI, HIZLANDIRILMIŞ KÜRÜ VE BASINÇ DAYANIM DENEYİ

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD BETON BASINÇ DENEY NUMUNELERİNİN HAZIRLANMASI, HIZLANDIRILMIŞ KÜRÜ VE BASINÇ DAYANIM DENEYİ https://www.tse.org.tr/turkish/abone/kapak.asp?stdno=7620 Page 1 of 1 19.04.2004 TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TS 3323 Mart 1979 ICS 91.100.30 BETON BASINÇ DENEY NUMUNELERİNİN HAZIRLANMASI, HIZLANDIRILMIŞ

Detaylı

KENTİÇİ OTOBÜS TAŞIMACILIĞINDA BİR MODEL ÖNERİSİ, SİMÜLASYON TEKNİĞİ İLE PERFORMANS DEĞERLEMESİ

KENTİÇİ OTOBÜS TAŞIMACILIĞINDA BİR MODEL ÖNERİSİ, SİMÜLASYON TEKNİĞİ İLE PERFORMANS DEĞERLEMESİ KENTİÇİ OTOBÜS TAŞIMACILIĞINDA BİR MODEL ÖNERİSİ, SİMÜLASYON TEKNİĞİ İLE PERFORMANS DEĞERLEMESİ Erdal Yõlmaz 1 SUMMARY One of the essential problems of a city is the problem of transportation and one basic

Detaylı

Muhteva Analizi Metodu ve Cumhuriyet Tarihi Araştõrmalarõnda

Muhteva Analizi Metodu ve Cumhuriyet Tarihi Araştõrmalarõnda Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 2005 / Cilt: 22 Sayõ: 1 / ss. 27-50 Muhteva Analizi Metodu ve Cumhuriyet Tarihi Araştõrmalarõnda Kullanõmõ Fatma ACUN * Abstract: Content analysis is a

Detaylı

SEKTÖREL KURUMSALLAŞMA ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

SEKTÖREL KURUMSALLAŞMA ÜZERİNE DÜŞÜNCELER Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ SEKTÖREL KURUMSALLAŞMA ÜZERİNE DÜŞÜNCELER Doğan UÇAR 1, Necla ULUĞTEKİN 1,

Detaylı

YÜZYILIMIZDA KADASTRODA İÇERİK VE KAPSAM

YÜZYILIMIZDA KADASTRODA İÇERİK VE KAPSAM Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ YÜZYILIMIZDA KADASTRODA İÇERİK VE KAPSAM Cemal BIYIK, Kamil KARATAŞ Karadeniz

Detaylı

GELİŞİM PLANI ÇALIŞMALARI

GELİŞİM PLANI ÇALIŞMALARI T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ GELİŞİM PLANLAMA KURULU SEKRETERLİĞİ GELİŞİM PLANI ÇALIŞMALARI ARALIK 2002 BURSA İÇİNDEKİLER Araştõrma Geliştirme Alt Kurulu Raporu ve Güçlülük Zayõflõk Analizi...1

Detaylı

BİTKİSEL ÜRETİM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU SÜS BİTKİLERİ ALT KOMİSYON RAPORU

BİTKİSEL ÜRETİM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU SÜS BİTKİLERİ ALT KOMİSYON RAPORU SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2645 - ÖİK: 653 BİTKİSEL ÜRETİM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU SÜS BİTKİLERİ ALT KOMİSYON RAPORU ANKARA 2001 ISBN 975 19 2909-1 (basõlõ nüsha) Bu Çalõşma Devlet Planlama

Detaylı

6301 8873 11/2001 TR Kullanõcõ için. Kullanma Kõlavuzu. Logano GE515. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz

6301 8873 11/2001 TR Kullanõcõ için. Kullanma Kõlavuzu. Logano GE515. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6301 8873 11/2001 TR Kullanõcõ için Kullanma Kõlavuzu Sõvõ/Gaz Yakõtlõ Özel Kazan Logano GE515 Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz Önsöz Bu kõlavuz hakkõnda Bu cihaz ilgili Norm ve Yönetmelikler tarafõndan

Detaylı

GİRİŞ... 1 REHBERİN AMACI VE KAPSAMI... 3 TANIMLAR... 5. A- STRATEJİK PLAN, PERFORMANS PROGRAMI ve BÜTÇE... 9

GİRİŞ... 1 REHBERİN AMACI VE KAPSAMI... 3 TANIMLAR... 5. A- STRATEJİK PLAN, PERFORMANS PROGRAMI ve BÜTÇE... 9 1 içindekiler GİRİŞ... 1 REHBERİN AMACI VE KAPSAMI... 3 TANIMLAR... 5 A- STRATEJİK PLAN, PERFORMANS PROGRAMI ve BÜTÇE... 9 B- PERFORMANS PROGRAMI HAZIRLAMA SÜRECİ... 10 1- Program Dönemi Stratejisinin

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam MADDE 1 - Bu Yönergenin amacõ, Dokuz Eylül Üniversitesi İç Denetim Birimi Başkanlõğõnõn işleyişi

Detaylı

... A.Ş.../../200. TARİHLİ YATIRIMCIYI BİLGİLENDİRME FORMU 1

... A.Ş.../../200. TARİHLİ YATIRIMCIYI BİLGİLENDİRME FORMU 1 ... A.Ş.../../200. TARİHLİ YATIRIMCIYI BİLGİLENDİRME FORMU 1 A.Ş. yönetim kurulu bu bilgi formunun ilan tarihi itibarõ ile aracõ kurumun cari hukuki ve mali durumunu tam ve doğru olarak yansõttõğõnõ tasdik

Detaylı

SAP2000. Üç boyutlu Yapõlarõn Lineer ve Nonlineer Statik ve Dinamik Çözümlenmesi ve BAŞLARKEN

SAP2000. Üç boyutlu Yapõlarõn Lineer ve Nonlineer Statik ve Dinamik Çözümlenmesi ve BAŞLARKEN SAP2000 Üç boyutlu Yapõlarõn Lineer ve Nonlineer Statik ve Dinamik Çözümlenmesi ve Boyutlandõrõlmasõ Yazõlõmlarõ Serisi BAŞLARKEN COMPUTERS & ENGINEERING Versiyon 10 Eylül 2005 Türkçesi: Nisan 2006 TELİF

Detaylı

TÜRKİYE DE İLKÖĞRETİM VE ORTAÖĞRETİM GENÇLİĞİ ARASINDA ESRAR KULLANIM YAYGINLIĞI

TÜRKİYE DE İLKÖĞRETİM VE ORTAÖĞRETİM GENÇLİĞİ ARASINDA ESRAR KULLANIM YAYGINLIĞI TÜRKİYE DE İLKÖĞRETİM VE ORTAÖĞRETİM GENÇLİĞİ ARASINDA ESRAR KULLANIM YAYGINLIĞI Cannabis Use Prevalence Among Primary and Secondary School Children in Turkey Dr. Kültegin Ögel 1, Dr. Şükrü Uğuz 2, Dr.

Detaylı

İÇ DENETİM, STANDARTLARI VE MESLEĞİN YENİ AÇILIMLARI

İÇ DENETİM, STANDARTLARI VE MESLEĞİN YENİ AÇILIMLARI Araştırma/İnceleme/Çeviri Dizisi İÇ DENETİM, STANDARTLARI VE MESLEĞİN YENİ AÇILIMLARI İnceleme Baran Özeren Uzman Denetçi Araştırma ve Tasnif Grubu Ağustos 2000 İÇ DENETİM, STANDARTLARI VE MESLEĞİN YENİ

Detaylı

BEŞERİ TIBBİ ÜRÜN RUHSATI SAHİPLERİ İÇİN FARMAKOVİJİLANS KILAVUZU

BEŞERİ TIBBİ ÜRÜN RUHSATI SAHİPLERİ İÇİN FARMAKOVİJİLANS KILAVUZU T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İLAÇ VE ECZACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BEŞERİ TIBBİ ÜRÜN RUHSATI SAHİPLERİ İÇİN FARMAKOVİJİLANS KILAVUZU TÜRKİYE FARMAKOVİJİLANS MERKEZİ (TÜFAM) 30.06.2005 ANKARA 1 BEŞERİ TIBBİ ÜRÜN RUHSATI

Detaylı

TOPLULAŞTIRILMIŞ LOGİT TÜREL DAĞILIM MODELİ KALİBRASYONU: İSTANBUL İÇİN BİR DEĞERLENDİRME

TOPLULAŞTIRILMIŞ LOGİT TÜREL DAĞILIM MODELİ KALİBRASYONU: İSTANBUL İÇİN BİR DEĞERLENDİRME TLULAŞTIRILMIŞ LGİT TÜREL DAĞILIM MDELİ KALİBRASYNU: İSTANBUL İÇİN BİR DEĞERLENDİRME Hilmi Berk ÇELİKĞLU SUMMARY This study examines the possibilities of obtaining better modal-split models for each trip

Detaylı

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Kurumsal Yatõrõmcõ Yöneticileri Derneği K u r u l u ş u : 1 9 9 9 www.kyd.org.tr info@kyd.org.tr KYD Aylõk Bülten Ağustos 2003 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

ANKARA BÜLTENİ İ Ç İ NDEKİ LER

ANKARA BÜLTENİ İ Ç İ NDEKİ LER TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ ANKARA TEMSİLCİLİĞİ ANKARA BÜLTENİ [Hizmete Özel] TS-ANK-05-014 17 Ocak 2005 Sayõ : 2005-01-A İ stanbul Meşrutiyet Caddesi No: 74 Tepebaşõ 80050 İstanbul - Türkiye

Detaylı

İNTERNET ORTAMINDA COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ UYGULAMALARI

İNTERNET ORTAMINDA COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ UYGULAMALARI Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ İNTERNET ORTAMINDA COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ UYGULAMALARI Caner GÜNEY, Rahmi

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ARCGIS GİRİŞ EĞİTİMİ

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ARCGIS GİRİŞ EĞİTİMİ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ARCGIS GİRİŞ EĞİTİMİ http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ARCGIS GİRİŞ

Detaylı