MEHMET KEMAL DEDEMAN ARAŞ TIRMA VE GELİŞT İ RME PROJE YARIŞ MASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MEHMET KEMAL DEDEMAN ARAŞ TIRMA VE GELİŞT İ RME PROJE YARIŞ MASI - 2013"

Transkript

1 Yarýna bir deðer býrak TURÝZM SEKTÖRÜ BÝRÝNCÝLÝK ÖDÜLÜ

2 Mehmet Kemal Dedeman Araþtýrma ve Geliþtirme Proje Yarýþmasý TURÝZM SEKTÖRÜNDEKÝ YENÝ EÐÝLÝMLER PERSPEKTÝFÝNDE EGE BÖLGESÝNDEKÝ ZEYTÝNCÝLÝK VE ZEYTÝNYAÐI ÜRETÝMÝNÝN ALTERNATÝF TURÝZM TÜRLERÝ ÜZERÝNDEN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ (AYVACIK ÖRNEÐÝ) TURÝZM SEKTÖRÜ BÝRÝNCÝLÝK ÖDÜLÜ HAZIRLAYANLAR DR. KUNTER MANÝSA DR. BORA YERLÝYURT DR. HASAN GÜL

3 ÖZET Araştırma Projesinin çatkısı şu şekilde özetlenebilir; Çalışmanın giriş bölümünde; zeytin ağacının ve zeytinyağının Akdeniz Havzası ve medeniyeti için önemi ile Akdeniz kültüründeki yeri anlatılmaktadır. 2. bölümde; Dünya da değişen turizm anlayışı ve çeşitlenen Alternatif turizm türleri aktarılmakta, zeytincilik ve zeytinyağı üretiminin alternatif turizm türleri ile ilişkisi ve barındırdığı potansiyeller anlatılmaktadır. 3. bölümde; Ege bölgesi zeytincilik, zeytinyağı üretimi ve endüstriyel arkeolojiye konu olan eski zeytinyağı işlikleri üzerinden değerlendirilmektedir. 4. bölümde; Oluşturulan modelin kavramsal kurgusu-yaklaşımı aktarılmaktadır. Zeytincilik, zeytinyağı üretimi ve eski zeytinyağı işlik ve fabrikalarının tüketilebilir ve sürdürülebilir bir turistik bir ürüne dönüştürülebilmesi için gerekli koşullar ve değişkenler (bileşenlerpaydaşlar) ile bu değişkenlerin birbiriyle ilişkileri aktarılmaktadır. 5. bölümde; Ayvacık bölgesi model üzerinden değerlendirilmektedir. Buna göre; bölgenin örneklem alan olarak seçilme nedenleri, doğal-beşeri özellikleri, zeytincilik ve zeytinyağı üretimi, turizm altyapısı ve potansiyelleri, bina stoku ve mimari özellikleri model bağlamında değerlendirilmektedir. 6. bölüm sonuç ve değerlendirilmeler bölümüdür. Bu bölümde modelin örneklem alan üzerinden sınanması sonucunda elde edilen veriler ve model kurgusu içinde genel değerlendirmeler aktarılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Alternatif turizm, Oleo-turizm, Eski Zeytinyağı fabrikaları, Endüstriyel Arkeoloji 1

4 ÖNSÖZ Mehmet Kemal Dedeman Araştırma ve Geliştirme Proje Yarışması 2013 e katılan bu çalışma Yıldız Teknik Üniversitesi Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü bünyesinde yılları arasında yürütülen EGE BÖLGESİNDEKİ ESKİ YAĞHANE VE ZEYTİNYAĞI FAB- RİKALARININ TURİZME YÖNELİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ konulu araştırma projesi kapsamında hazırlanmıştır. Söz konusu araştırma projesi mimarlık, bölge planlama, ekonomi ve turizm uzmanlarının yer aldığı interdisipliner bir çalışmadır. Ege bölgesinde bulunan arkeoloji ve endüstriyel arkeoloji mirası olan eski yağ işlikleri ve zeytinyağı fabrikaları üzerine yürütülen araştırma projesi kapsamında; Egedeki Turizm Bölgelerinde Bulunan Eski Yağhane (zeytinyağı) Binalarının Tespiti, Sosyal, ekonomik ve kültürel perspektifte korunması, rehabilitasyonu ve çağdaş ihtiyaçlar doğrultusunda alternatif turizm türlerine yönelik olarak yeniden kullanılabilmelerine olanak sağlayacak yöntemlerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Proje kapsamında; Ege bölgesinde bulunan 76 sı kayıtlara girmiş (Tescilli Kültür ve Tabiat Varlığı) 52 si girmemiş (atıl durumda bulunan) toplam 128 adet eski zeytinyağı işliği ve fabrikası tespit edilerek (rölöve) belgelenmiştir. Belgelenen bina stokunun bulunduğu bölgelerin doğal-beşeri özellikleri, turizm altyapıları ve potansiyelleri incelenerek kurulan model çerçevesinde alternatif turizm türleri açısından söz konusu yapıların restorasyon ve dönüşüm olasılıkları tartışılmıştır. Ege bölgesi; doğal-beşeri özellikleri, turizm altyapısı ve potansiyelleri ile yapı stokunun mimari karakteri açısından proje içinde 3 ana (havza) ve 7 alt bölgeye ayrılmaktadır. Yarışmanın 50 sayfa ile sınırlı içeriği gereği araştırma projesinin kapsamı daraltılmış olup; Ayvacık bölgesi barındırdığı yapı stoku karakteri, turizm potansiyelleri ve altyapısı ile turizm sezonunun kısalığı nedeniyle bu çalışmaya uygun örneklem alan olarak seçilmiştir. Kurgulanan model bu bölge üzerinden değerlendirilmiştir. 2

5 İÇİNDEKİLER Özet... 1 Önsöz... 2 İçindekiler... 3 Tablo Listesi... 4 Şekiller Listesi... 4 Kısaltmalar ve Simgeler Giriş Dünyada değişen turizm anlayışı ve çeşitlenen alternatif turizm türleri Zeytincilik, zeytinyağı üretimi ve turizm ile ilişkisi (Oleo-Turizm) Müzecilik Agri-endüstriyel turizm (tarımsal endüstri turizmi) Endüstriyel arkeoloji turizm Gurme turizmi (Tatbilir turizm) Gastronomi turizmi, "slow-food" hareketi Kırsal turizm Kültür turizmi Ege kıyı bandı ve hinterlandının zeytincilik, zeytinyağı üretimi, bina stoku ve alternatif turizm türleri üzerinden değerlendirilmesi Kavramsal model yaklaşımı Ayvacık bölgesi örnek çalışması Model açısından bölgenin doğal ve beşeri özellikleri Model açısından bölgede zeytincilik ve zeytinyağı üretim faaliyetleri Bölgenin turizm altyapısı ve potansiyelleri Bölgedeki eski zeytinyağı fabrikaları ve mimari özellikleri Sonuç ve Değerlendirmeler Kaynaklar

6 TABLO LİSTESİ Tablo 1: Gelişmiş ülkelerde yıllarındaki zeytinyağı tüketimi (ton) Tablo 2: Saha çalışmasında belgelenen eski yağhanelerin konumları ve tescil durumları Tablo 3: Yıl içindeki zeytinyağı üretim süreci Tablo 4: Ayvacık bölgesi özelinde Oleo turizm ürünü Tablo 5: Ayvacık bölgesindeki turizm mekanları ve yüklenebilecek potansiyel işlevler Tablo 6: 2012 yılına ait yağlık zeytin üretim verileri Tablo 7: Ayvacık ve köylerinin 2012 yılına ait turistik yatak sayıları Tablo 8: Ayvacık bölgesinde zeytinyağı üretimi ve turizm aktivitesinin yıl içinde faaliyetlerinin kıyaslanması Tablo 9: Bölgedeki yapıların konumları, yapısal, donanımsal ve tescil durumları Tablo 10: Ayvacık bölgesindeki eski yağhanelerin mimarilerini şekillendiren unsurlar Tablo 11: Alternatif turizm aktivitesi olarak zeytinyağı üretimi açısından Ayvacık alt bölgesinin kazanımları ŞEKİL LİSTESİ Şekil 1: Zeytin ağacının Akdeniz coğrafyasında kronolojik olarak kültür bitkisine dönüşmesi Şekil 2: İzmir-Urla'da Klazomenai kazılarında ortaya çıkarılan zeytinyağı işliğinin rekonstrüksiyonu Şekil 3: Zeytin yetiştiricilerinin genel çok fonksiyonlu stratejileri Şekil 4: Agia Paraskevi Endüstriyel Zeytinyağı Üretim Müzesi-Üretim binası plan şeması Şekil 5: Agia Paraskevi Zeytinyağı Müzesi, Ana bina-üretim mekanı görünümü Şekil 6: Ege bölgesinde zeytincilik faaliyetinin yoğun olarak gerçekleştiği ve eski yağhane bina stokunun bulunduğu bölgelerin turizm merkezleri ile ilişkisi Şekil 7: Zeytin kültürünün sürdürülebilir bir turistik ürüne dönüşme sürecine etkileyen faktörler Şekil 8: Ayvacık bölgesi çevre ilişkileri Şekil 9: Ayvacık kıyı alanı ve çevresi başlıca turizm potansiyelleri Şekil 10: Ayvacık sahil bandında bulunan köyler ve eski zeytinyağı işliklerinin konumları 4

7 Şekil 11: Kayalar köyü sahilindeki eski zeytinyağı fabrikası (plan-kesit-vaziyet planı) Şekil 12: Kayalar köyü sahilindeki eski zeytinyağı fabrikasının dış-iç fotoğrafları Şekil 13: Büyükhüsun köyü sahilindeki eski zeytinyağı fabrikası (plan-kesit-vaziyet planı) Şekil 14: Büyükhüsun köyü sahilindeki eski zeytinyağı fabrikasının dış-iç fotoğrafları Şekil 15: Nusratlı köyü sahilindeki eski zeytinyağı fabrikası (plan-kesit-vaziyet planı) Şekil 16: Nusratlı köyü sahilindeki eski zeytinyağı fabrikasının dış-iç fotoğrafları Şekil 17: Nusratlı köyü sahilindeki eski zeytinyağı fabrikasının iç fotoğrafları Şekil 18: Ahmetçe köyü ve Sazlı köyü sahilindeki eski zeytinyağı fabrikalarının görünüşleri Şekil 19: Örneklem alan olarak seçilen Ayvacık alt bölgesinin ölçekler hiyerarşisindeki yeri ve ölçekler arasındaki ilişkiler şeması Şekil 20: Akdeniz Havzası ölçeğinde hiyerarşisi ve ölçekler arasındaki ilişkiler şeması KISALTMALAR VE SİMGELER UNTWO ERIH TICCIH UNESCO IOC IOOC World Tourism Organization European Routes of Industrial Heritage (Avrupa Endüstri Mirası Rotası) The International Commitee for The Conservation of Industrial Heritage United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization International Olive Council International Olive Oil Council 5

8 1. Giriş Türkiye dünyada önemli turist destinasyonlarından biridir lerde başlatılan turizm hamleleri ile söz konusu küresel talebi ülke ekonomisi için önemli bir gelir kaynağına dönüştürmek amacıyla altyapı hamleleri gerçekleştirilmiştir. Ülkede Akdeniz ve Ege bölgesinde turizm potansiyeli bulunan alanlar (doğal çevre, iklim, tarih, kültür vb.) turizm bölgesi ilan edilerek konaklama, ulaşım vb. altyapı eksiklikleri devlet eliyle tamamlanmaya çalışılmıştır. O dönemde bacasız endüstri olarak adlandırılan turizm sektörü; yoğunlukla deniz-güneş-kum ve arkeolojik sit alanlarının ziyaret edildiği kültür turizmine yönlendirilmiştir. Bu çalışmalar sonucunda; Türkiye 2012 yılında turist misafir eden bir turizm ülkesine dönüşmüştür. [1] Ancak bugün gelinen noktada dünyada turizme bakış değişmektedir. Turist sayısının ve konaklama olanak ve standartlarının yükseltilmesi turizmin sürdürebilirliğinin sağlanması açısından yeterli değildir. Türkiye gibi turizm sektörü bulunduğu doğal çevreden beslenen turizm ülkelerinde alt yapı çalışmalarının amacını aşarak bulunduğu bölgede turizm varlığına ters düşecek biçimde doğal çevreye zarar vermesi söz konusu bölgelerde geri dönülmez sosyal ve çevresel sorunlara yol açmıştır. Paket turlar ile devasa tatil köyleri içinde çok ucuz fiyatlara konaklayan turistler, ülke ekonomisine verimli katkı sağlamazken, turistlerin konakladıkları doğal ve beşeri çevre ile salt tüketim odaklı ilişki kurması aslında turizm aktivitesinin varlığına ve doğasına ters düşmektedir. Dünya Turizm Örgütünün 2012 yılı verilerine göre dünyada 1 milyar 35 milyon kişi seyahat etmiş ve bunun sonucunda 1 trilyon 75 milyon dolarlık gelir elde edilmiştir. Türkiye 31 milyon 456 bin 76 kişi ziyaretçi ile dünyada 7. sırada, elde ettiği milyar dolar turizm geliri ile 11. sırada bulunmaktadır. Bu da Türkiye'nin turist başına yaklaşık 935 dolar gelir elde ettiğini göstermektedir. Dünya Turizm Örgütü nün 2012 yılına ait istatistikleri, Türkiye'nin 1980'lerden beri yürüttüğü turizm politikalarının yukarıda bahsi geçen olumsuzlukları (verimsizliği) destekler niteliktedir. Zira Türkiye'yi ziyaret eden turistlerin profilleri ve gelir seviyeleri gelişmiş Batılı ülkelere kıyasla daha düşüktür. Bu perspektifte ülkemizdeki turizm anlayışının sorgulanmaya başlanmış ve yeniden planlanması gündeme gelmiştir. Söz konusu planlamaya altlık teşkil edecek olan tehditler ve bu tehditlerin bertaraf edilebilmelerini sağlayacak önermeleri şu şekilde sıralamak mümkündür; Ülkemizde turizm bölgelerinin karşı karşıya bulunduğu tehditleri kısaca anmak gerekir ise; Hızlı ve aşırı turizm odaklı yapılaşma sonucu çevresel bozulmalar ve turizm aktivitesinde düşüş meydana gelmiştir. Bu durum ülkemizi düşük profilli, az harcama yapan turistlerin ilgi alanı haline getirmiş ve turist sayıları artmasına karşın turizm gelirleri aynı oranda artmamıştır. 6

9 Turizm bölgelerindeki yerli nüfusun hizmetler sektörüne kayması sonucu yerel beşeri aktivitelerin yok olmasına neden olmuştur. (tarım, ziraat, zanaat vb.) İkinci konutların artışı ve atıl yapı stoku oluşmasına neden olmuştur. Yılın ortalama 1,5 ayı kullanılan bu yapılar ekilebilir tarım alanların azalmasına yol açmıştır. Ülkemizde turizmin deniz- güneş - kum turizmine yönelik yapılandırılması dönemsel iş gücü ihtiyacını doğurmuş, sezonluk nüfus hareketleri turizm bölgelerinde yaz-kış nüfusu arasında büyük nüfus farkları oluşmasına yol açmıştır. Yukarıda bahsi geçen sorunların aşılması hususunda ülkemizdeki turizm aktivitesi ile ilgili şu önermelerde bulunulabilinir; Ülkemizde kitle turizminden vazgeçilmelidir. Çünkü kitle turizmi doğal çevresini ve tabiatını bir turizm kaynağı olarak kullanan bizim gibi ülkeler için kısa vadeli maddi kazanç sağlasa da uzun vadede doğal çevrenin tüketilmesine ve turizm aktivitesinin düşmesine yol açmaktadır. Dünyada turizm anlayışı değişmektedir. Turizmde uzmanlaşmak önem kazanmaktadır. Ülke bütününde turizm aktivitesi gerçekleşen bölgelerin potansiyelleri göz önüne alınarak ürün farklılaştırmasına ve yere, yöreye özgü uzmanlaşmaya gidilmelidir. Türkiye de turizm aktivitesinin yoğun olarak gerçekleştiği Ege ve Akdeniz kıyı alanları aynı zamanda ülkemizin en verimli topraklarının bulunduğu coğrafyalardır. Söz konusu alanlarda gerçekleştirilecek turizm aktivitesi bu verimli bu coğrafyayı (ekilebilir alanları) tüketmek yerine burada gerçekleştirilen yerel faaliyetten beslenebilir. Gerçekleştirilecek turizm faaliyetle tarımsal faaliyetle uğraşan yerleşik nüfus için ek bir gelir kaynağı olabilir ve bu kaynak gerçekleştirilen faaliyetin kalitesinin yükseltilmesinde kullanılabilinir. Turist sayısını arttırmak yerine turist kalitesini arttırmaya yönelik daha sofistike turizm türleri tercih edilmelidir. Yukarıdaki önermelerden yola çıkarak; Ülkemizde gerçekleştirilen turizm aktivitesini verimli, sofistike ve sürdürülebilir bir turizm anlayışında yürütebilmek için turizm aktivitesinin yoğun olarak gerçekleştiği Akdeniz ve Ege kıyılarının doğal ve beşeri unsur ve potansiyellerinden faydalanmak gerekmektedir. Bu bağlamda; Akdeniz havzasına özgü bir bitki olan zeytin ağacı önemli bir potansiyel teşkil edebilir. Botanikte olea-ceae familyasından gelen olea-europea olarak adlandırılan zeytin ağacının anayurdu Akdeniz havzasıdır. Tam olarak ne zaman ve nerede ehlileştirilerek oleaeuropea-sativa ya dönüştürüldüğü bilinmemekle birlikte, zeytin ve zeytin ağacı Akdeniz 7

10 medeniyetleri arasında kültürel ve ticari etkileşimin en önemli unsurlarından biri olmuştur. Zeytinin ve yağının tarihte kullanım alanının çeşitliliği, zeytin ağacının dayanıklı ve uzun ömürlü oluşu, mitoloji ve teolojide birçok mite konu oluşu vb. unsurlar söz konusu ağacı ve meyvesini Akdeniz kültürünün en önemli unsurlarından biri yapmıştır. Şekil 1: Zeytin ağacının Akdeniz coğrafyasında kronolojik olarak kültür bitkisine dönüşmesi Anadolu nun Ege Denizi kıyıları Akdeniz havzasında zeytin ağacının bulunduğu ve tarih boyunca zeytinyağının üretildiği en önem coğrafyalardan biridir. Kaynaklara göre Finikeliler M.Ö arasında deniz ticareti yoluyla zeytinyağının ve zeytin fidelerinin tüm Akdeniz coğrafyasına yayılmasında önemli rol oynamışlardır. [2] Ege bölgesinde Urla da yapılan Klazomenai kazılarında yeryüzünde bilinen en eski zeytinyağı işliklerinden biri ortaya çıkarılmıştır. M.Ö. 600 e tarihlenen söz konusu işlik özgün haline uygun olarak yeniden inşa edilerek bugün müze işlevi ile kullanıma sunulmuştur. Müzede; M.Ö. 600 lerde kullanılan yöntemle iki kez zeytinyağı sıkımı gerçekleştirilmiştir. Yakın tarihte ise; Ayvalık zeytincilik ve zeytinyağı üretimi nedeniyle Osmanlı imparatorluğu içinde önemli bir üretim ve ticaret merkezidir. Yine Foçalıların M.Ö. 600 de kurdukları ticaret kolonisinde Marsilya dan getirdikleri yabani zeytin ağaçlarını Anadolu nun çeşitli zeytin ağaçları ile aşıladıkları bilinmektedir. [3] 19 yy.da Ayvalık a yıllık 600 ticari geminin uğradığı ve birçok Avrupa ülkesinin bu ticaret ilişkisinden dolayı 1. Dünya savaşına kadar Ayvalık ta konsolosluklarının bulunduğu bilinmektedir. [4] Bütün bu veriler göstermektedir ki; zeytincilik ve zeytinyağı üretimi tarih boyunca gerek Akdeniz havzasının gerekse de Ege bölgesinin en önemli ekonomik, kültürel ve hatta sosyal yaşantıyı şekillendiren unsurlarından biri olmuştur. 8

11 Şekil 2: İzmir-Urla'da Klazomenai kazılarında ortaya çıkarılan zeytinyağı işliğinin rekonstrüksiyonu Bu bakış açısıyla, turizm aktivitesinin yoğun olarak gerçekleştiği Ege bölgesi; uygun iklim ve jeolojik ortamı oluşturduğu zeytincilik ve buna bağlı zeytinyağı üretimi uzmanlaşmış ve daha sofistike bir turizm anlayışı için çok önemli bir potansiyeldir. Çünkü zeytin ağacı ve zeytinyağı bin yıllara varan uzun ömrü, meyvesi, tarih boyunca kullanım alanının çeşitliği ve toplumlara yön veren ticari bir meta olarak mitolojiden, teolojiye birçok alana konu olmuş ve Akdeniz kültürü ile adeta bütünleşmiştir. Bununla beraber, endüstri yapıları son çeyrek yüzyılda gelişen koruma anlayışı ile arkeolojinin ilgi alanına ve korunmaya değer yapılar sınıfına girmiştir. Çünkü bu yapılar gerek mimarileri gerekse de barındıkları donanımları ile inşa edildikleri dönemin üretim biçimlerine ve dolayısıyla sosyal, kültürel, ticari yaşantısına ışık tutan en önemli tanıklardır. Endüstriyel arkeolojinin uzmanlık alanına giren bu yapılar korunmakta ve restore edilerek kültürel mirasın bir parçası sayılmaktadırlar. Bu noktada şunu belirtmek gerekir ki; eski zeytinyağı işlikleri-fabrikaları diğer endüstri yapılarından farklıdır. Çünkü zeytinyağı üretimi tarih boyunca belki de en az değişmiş üretim sürecine sahiptir ve geleneksel yollarla üretilen zeytinyağı günümüzde en saf ve değerli zeytinyağı türüdür. Ege bölgesinin barındırdığı turizm potansiyeli ve zeytin ağacının anavatanlarından biri oluşu, endüstriyel arkeolojinin ortaya çıkışı ve turizm anlayışındaki gelişmeler ve buna bağlı ortaya çıkan yeni turizm türleri; zeytincilik ve zeytinyağı üretiminin söz konusu bölgede yaşatılması ve turizm amaçlı olarak kullanılması gerekliliğine işaret etmektedir. Bu amaçla Yıldız Teknik Üniversitesi Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü bünyesinde yılları arasında EGE BÖLGESİNDEKİ ESKİ YAĞHANE VE ZEYTİNYAĞI FABRİKALARININ TURİZME YÖNELİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ konulu bir araştırma projesi yürütülmüştür. Bu çalışma söz konusu araştırma projesinin bir parçası olup, araştırma kapsamında Turizm Sektöründeki Yeni Eğilimler Perspektifinde Ege Bölgesindeki Zeytincilik ve Zeytinyağı Üretiminin Alternatif Turizm Türleri Üzerinden Değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada coğrafi konumu, geçmişte değişik uygarlıklara ve kültürlere sahne olmuş toprakları, önemli doğal ve kültürel kaynaklarıyla Ayvacık bölgesinin alternatif turizm potansiyeli incelenerek bu 9

12 potansiyelin nasıl turizm sektörüne kazandırılabileceği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ayvacık bölgesi birçok özgün doğal, tarihi ve kültürel özellikleri değişik alternatif turizm hareketleri için yüksek potansiyel içermektedir. Yapılan bu araştırma bu bölgenin alternatif turizm potansiyeli hakkında fikir vermesi, bu potansiyelinin geliştirilmesi sayesinde turizme sağlayabileceği katkıların önemini ortaya koyması ve buna yönelik çözüm önerileri sunması açısından önem teşkil etmektedir. 10

13 2. Dünyada değişen turizm anlayışı ve çeşitlenen alternatif turizm türleri Türkiye de ihracata yönelik büyüme stratejisinin benimsenmesi sonucu değişen iktisadi politikaların etkisiyle, 1980 sonrasında turizm sektöründe önemli gelişmeler meydana gelmiştir. Sektördeki temel gelişme 1982 yılında kabul edilen 2634 sayılı Turizm Teşvik Kanunu ile başlamış ve sağlanan teşviklerle turizme yönelik yatırımlarda artış meydana gelmiştir. Sektöre yapılan yatırımlar neticesinde hem gelen turist sayısı hem de bununla orantılı olarak turizm gelirlerinin bazı istisna yıllar dışında sürekli arttığı gözlenmiş ve dünyada önemli turizm destinasyonlarından biri haline gelen Türkiye 2012 yılında turist misafir eden bir turizm ülkesi olmuştur. [1] Kitle turizmi şeklinde gerçekleşen bu gelir getirici faaliyetler yoğunlukla deniz-güneş-kum ağırlıklı turizm ve arkeolojik sit alanlarının ziyaret edildiği kültür turizmine şeklinde öne çıkmış olup, bu turizm çeşitleri yıllar boyunca ülkeye tek başına önemli ölçüde ekonomik katkı sağlamıştır. Uzun yıllar boyunca küresel talebe göre ve özellikle çok uluslu ve güçlü yabancı tur operatörlerinin baskısıyla ülkemizde çoğunlukla kitle turizmine yönelik ürünler sunulmuştur. Ayrıca, kitle turizmi gerek ulaşım, gerek konaklama ve gerekse diğer turistik hizmetlerin organizasyonunun nispeten kolaylığı sebebiyle zamanın şartlarına en uygun turizm çeşidi olmuştur lı yıllarda dünyada turizm anlayışı değişim ve dönüşüme uğramaya başlamıştır. Sürdürülebilirliğin gözetilmediği plansız yapılaşma ve aşırı yoğunluk, denizlerin ve çevrenin kirlenmesine, tarihi ve kültürel yapıların zarar görmesine yol açmıştır. Kitle turizminin kendi varlığına ters düşecek biçimde sosyal, doğal ve beşeri çevreye zarar vermeye başlamasıyla turizm sektöründe meydana gelen değişim ve dönüşüm alternatif turizm türlerinin ortaya çıkması şeklinde kendini göstermiştir. Bu bağlamda; eko-turizm, kırsal turizm, gurme turizmi, gastronomi turizmi vb. yeni turizm türleri ortaya çıktığı gibi endüstriyel arkeoloji mirasının korunmaya değer bulunmasıyla kültür turizminin içeriği ve kapsamı genişlemiştir. Kitle turizmi; plansız mekânsal organizasyonlar, bağımsız projeler, bağımsız yapım programları, kapalı mekân ağırlıklı yeni bina kullanımı, her talebi karşılama eğilimi, her yerde turizm, ekonomik faydalar, özel araç ağırlıklı, mimaride uluslararası çizgiler, talebin en yüksek olduğu noktaya göre kapasite tayini, standart paket programlar, pasif turizm gibi özellikler sahiptir. Alternatif Turizm kavramı ise kitle turizminden farklı bir ürün sunumunu ifade eder. Bu ürün yavaş gelişen bir turizm hareketliliğini, optimum karlılığın göz önünde bulundurulmasını, uzun vadeli programlarla turistik gelişmenin sağlanmasını, değişime karşı direnci, çevre değerlerine saygıyı ve çevreyle bütünleşmeyi ifade etmektedir. Bu temel hususlar etrafında, alternatif turizm kavramından anlaşılan yerine göre değişiklikler göstermektedir. [5] Günümüzde turizm ulusal ekonominin en etkin sektörlerinden biri, özellikle alternatif turizm türleri az gelişmiş bölgeler için en umut vaat eden kalkınma araçlarından biri olarak görülmektedir. [6] Bu kavram özellikle yeniye, özele olan ilgiye bağlı araştırma isteği, küçük grup- 11

14 larla, başka insanlarla bir arada olma, sosyal deneyim isteği, dağ yürüyüşlerinde, spor etkinliklerinde biotik bir deneyim sağlama eğilimi, açık havada yaşama sevgisi gibi noktalara vurgu yapmaktadır. Alternatif turizm kavramı, Yeşil Turizm, Soft Turizm, Eko-turizm, gibi kavramlarla aynı anlamlarda da kullanılmaktadır. Alternatif turizmin, kitle turizminin toplam turizm faaliyetleri içerisinde ağırlıkta olduğu ve sosyo-ekonomik ve çevresel baskılarını hissettirmeye başladığı Türkiye gibi ülkeler için anlam ve önemi çok fazladır. Zeytincilik ve geleneksel yollarla zeytinyağı üretimi; gerçekleştiği bölgede turizm aktivitesinin tüm seneye yayması, doğayla barışık üretim sürecine sahip olması, küçük gruplar içinde sosyal deneyime olanak tanıması, özele olan ilgiye bağlı araştırma isteği uyandırması, biotik bir deneyim sağlaması, açık havada yaşama sevgisi aşılaması nedeniyle alternatif bir turizm türü olabilme potansiyeli taşımaktadır. 2.1 Zeytincilik, zeytinyağı üretimi ve turizm ile ilişkisi (Oleo-Turizm) Konaklama ve turizm endüstrilerinin sürekli gelişmesi bunun yanında demografik yapıda ve insan yaşamında meydana gelen önemli değişiklikler gıdaların (yerel tatların) önemini artırmaktadır. İnsanlar daha doğal ve organik gıdalara ulaşmak veya daha önceden tatmadıkları lezzetleri tatmak için gastronomi turlarına katılmakta, tattıkları ürünün yapım sürecini inceleyip bilgi almakta ve de yapım esnasında gördükleri gıdaları satın alabilmektedirler. Özellikle temiz havanın ve de doğal koşulların bozulmamış olduğu kırsal alanlarda meydana gelen bu turizm çeşidi genellikle şarap ve zeytinyağı turları şeklinde kendini göstermekte ve kırsal veya agro-turizmin bir parçası olmaktadır. [7] Son yıllarda Akdeniz çanağındaki ülkelerde şarap ve zeytinyağına dayalı olan gastronomi turizminde büyük bir artış olduğu gözlenmektedir. Kaliteli yerel tatların oluşturduğu birçok sertifikalanmış gastronomi turlarının varlığı bilinmekte ve bu turlar yerel tatları tatmak isteyen çok sayıda turist tarafından talep edilmektedir. Zeytincilik ve zeytinyağı üretimi çok uzun yıllara dayanan bir tarımsal faaliyet olup, günümüzde turizm kapsamında da kullanılması yepyeni bir kavram olan oleo-turizmi ortaya çıkarmıştır. Zeytin yetiştiriciliği ve zeytinyağı üretimi Akdeniz ve Ege bölgesinde yoğunlaşan bir tarımsal aktivitedir. Zeytin yetiştiriciliğindeki gelişmeler ve bunun turizm ve konaklama ile birleştirilmesi zeytin ve zeytinden elde edilen zeytin ürünlerinin (zeytinyağı ve sabun vb.) sergilenmesi ve zeytinyağı tadımının yapılması şeklinde gastronomi turistlerine hitap etmeye 12

15 ve antik çağdan günümüze zeytin ve zeytinyağı kültürü hakkında ziyaretçilere bilgi verme gibi fırsatlara yol açmaktadır. Eski çağ kültürünü yeni dünya kültürü şeklinde turistlere sunan bu turizm çeşidi oleo-turizm olarak adlandırılmakta ve alternatif bir turizm şekli olarak kırsal alanları turizm ve konaklama unsurları ile birleştirerek turistlerin hizmetine sunmaktadır. Oleo turizmde zeytin tarımından elde edilen zeytin ile katma değer şeklinde oluşturulan zeytinyağı, zeytin sabunu gibi ürünlerin turistlere pazarlanması, bunların üretim süreçlerinin eğitim şeklinde gösterilmesi, Akdeniz tarzı beslenme içinde tüketimi fazla olan zeytinyağının tadımının yapılarak gastronomi turizmi şeklinde bölge ekonomisine katkı sunulması amaçlanmaktadır. Gastronomi bölgenin kimliğinin oluşması açısından çok önemli bir araç olup [8] bölgenin turizm destinasyonu olarak gelişmesine ve kırsal turizmin çeşitlenmesine katkı yapmaktadır. Böylece zeytinyağı ve turizm arasında güçlü bir bağ kurularak Akdeniz mutfağının tura katılan ziyaretçilere sunulması çalışmaları iyi bir gelir aracı olacaktır. Zeytinyağı sektörü ile ilgili aktiviteler, ziyaretçilere zeytin ağacı ve zeytinyağı elde edilmesi ile ilgili kültür ile aynı zamanda gastronomi ve kır manzarası (landscape) rotaları ile zeytinyağı tadımı ve Akdeniz mutfağı hakkında değerli hizmetler sunmaktadır. Bölgenin yerel gıdaları da eşsiz ve otantik tatlar arayan turistler için iyi bir deneyim ayrıca yerel kültürü tanıtmak için iyi bir motivasyon faktörü olabilmektedir. [9] Ayvacık bölgesinin doğal çevresi ve uygun ikliminin yanında tarihi ve kültürel faktörlerin varlığı bu bölgenin oleo turizmi için örneklem alanı olarak seçilmesine sebep olmuştur. Bunun yanı sıra bölgenin en önemli geçim kaynaklarından birinin zeytincilik olması bu seçime katkı yapmıştır. Kuzey Ege bölgesinde örneklem bölge olarak seçilen Ayvacık bölgesinde eski işliklerin müze haline dönüştürülerek oleo-turizm şeklinde turizme kazandırılması bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Geleneksel üretim şekillerinin turizm ile beraber gerçekleştirilmesinin birçok faydası bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi küreselleşme ve kitlesel üretim karşısında yok olmaya yüz tutan geleneksel üretim biçimlerinin sürdürebilirliğinin sağlanmasıdır. Zeytinyağı örneğinde; gelişen üretim teknolojileri ile daha hızlı, daha verimli ve maliyeti düşük ancak kalitesiz zeytinyağı üretilebilen sürekli (continu) sistemlerin tercih edilmesi sonucu değirmen ve baskı (pres) sistemler yok olmaya yüz tutmuştur ve bu sistemlerin kullanıldığı yağhaneler ya atıl kalmış yada muhdes şekillerde değiştirilmiş veya dönüştürmüşlerdir. Küresel sermayenin kurduğu modern fabrikalarda zeytinyağı üreticisinden fabrika işçisine dönüşen yöre halkı hayatının sosyal, kültürel ve ekonomik her yönüne etki eden zeytin ve zeytincilik faaliyetlerinden sosyal ve kültürel olarak koparak salt bir ekonomik ilişki içine girmiştir. Bunun sonucu olarak yaşadığı coğrafyada yeterli ekonomik geliri elde edemeyen veya iş imkânı bulamayan üreticilerin bir kısmı kente göçmek zorunda kalmışlardır. Yaratılacak bir turizm aktivitesi ile geleneksel yollarla üretilecek maliyeti yüksek ancak kaliteli zeytinyağı maddi karşılığını bulabilecek ve böylelikle üretici korunmuş olacağı gibi üretimin gerçekleştiği yapılarda korunmuş olacaktır. Böylelikle yüzyıllardır süren bu geleneksel üretim şeklinin sürdürebilirliği sağlanmış olacaktır. 13

16 Kırsal alanların eğlence, boş zaman geçirme (leisure) ve ikinci konut gibi çeşitli kullanım amaçları bulunmaktadır. [10] Bu müze ve zeytinliklere turizm ve rekreasyon ile kırsal alanlar içinde katkı sağlanırken, diğer taraftan bu unsurlar bölgedeki kırsal alanlar için güzel manzaralar oluşturarak bölgede kırsal turizmin gelişimine katkı sunmaktadır. Ziyaretçiler arasında yerel ürünlere olan talebin artması sonucunda, yerel ürünler (zeytinyağı), manzara ve de boş zaman geçirmenin doğal bir kombinasyonu olarak bölgenin önemli bir gastronomi (veya gurme) turizm destinasyonu olmasının yolunu açacaktır. [7] İncelenen model çalışmasında, zeytin üretimi yapan üreticiler ürettiği zeytin ve zeytin ürünlerini (zeytinyağı ve sabun vb.) geleneksel pazarlama stratejisi altında ya piyasaya sunacak ya da ihraç edip bir ekonomik gelir sağlayacaktır. Model çerçevesinde incelenen ve kırsal turizme bir alternatif olarak geliştirilen oleo-turizm çerçevesinde zeytinyağı gibi yerel ürünlerin konaklama ve turizm sektörlerinde de kullanılması amaçlanmaktadır. Bu durum tarımın çok fonksiyonlu karakteri veya çok fonksiyonluluk olarak adlandırılmakta olup Şekil 3 te gösterilmektedir. Şekil 3: Zeytin yetiştiricilerinin genel çok fonksiyonlu stratejileri [9] 14

17 Zeytin üreticileri oleo-turizm sayesinde özellikle konaklama ve turizm hizmetleri aracılığıyla kendi üretimlerini çeşitli pazarlama yolları ile ziyaretçilerle buluşturabilecektir. Turizm ve tarım arasında kurulan bu bağlantı ile konaklama yapan restoran ve oteller yerel zeytinyağını kendi menülerinde kullanabilecek, ayrıca stantlarında satabilecektir. Burada satılan ürünler yerel bir markalaşmanın farkındalığına neden olacak ve de bölgenin gastronomik açıdan önemli bir destinasyon olmasının önü açılacaktır. Ayrıca zeytin ve zeytinyağının turizm ürünü olarak kullanılması çerçevesinde zeytinliklerin kırsal bir güzellik olarak ziyaretçilere gezdirilmesi, zeytin hasatının gösterilmesi, ziyaretçilerin zeytin hasatı ve zeytinyağı üretim süreçleri hakkında bilgilendirilmesi ve de en son olarak zeytin bölgelerinin etrafında yer alan konaklama tesislerinde gelen ziyaretçilere konaklama imkânı sağlanması oleo-turizmin amacını oluşturmaktadır. Oleo-turizm geniş bir ifade ile zeytinyağı ile ilgili aktivitelere dayanan ve kültür, doğa ve gastronomiyi bir araya getiren turizmi ifade eden yeni bir kavramdır. Bu turizm geleneksel turizme bir alternatif olup, zeytinyağı üretim tesislerine olan ziyaretleri, o bölgede yapılan konaklamaları, zeytinyağı ile yapılan yemeklerin öğrenilmesini, zeytinyağı alımını ve zeytinyağı rotalarının belirlenerek açık alanda yapılan yürüyüşleri, dinlenmeyi ve de zeytinyağı kültürü ve geçmişten günümüze zeytinyağı üretim teknikleri hakkında bilgi vermeyi amaçlayan bir turizm çeşidi olmaktadır. Görüldüğü gibi bu turizm çeşidi dolaylı ve dolaysız olarak birçok turizm çeşidi ile iç içe bulunmaktadır. Bazı turizm türleri belli noktalarda birbiriyle benzerlikler içermekte ve hatta bazı kaynaklarda birbirlerinin alt türleri olarak tanımlanabilmektedir. Örneğin; Gastronomi turizmi, Gurme turizmi veya Kırsal turizm rutin turizm türleri dışında son yıllarda ortaya çıkan ve gelişen turizm türleri olmaları nedeniyle kimi kaynaklarda alternatif turizm başlığı altında anılmaktadırlar. Ancak her ne kadar birbiriyle benzeşen, kesişen veya örtüşen yanları da olsa amaç, kapsam ve içerik olarak birbirlerinden farklılaşmaktadırlar. Bazı uygulamalarda ise; bu turizm türleri festivaller, turlar vb. büyük bir etkinliğin, organizasyonun parçası olarak da turistlerin tüketimine sunulabilmektedir. Araştırma kapsamı zeytinyağı üretimi ve eski üretim yapıları (endüstriyel arkeoloji) olması nedeniyle bu bölüm içinde söz konusu turizm türleri ayrı başlıklar altında ele alınarak araştırma konusu ile ilişkileri kurulmuştur. Zeytincilik ve geleneksel zeytinyağı üretimi ile ilişkili olan turizm türlerinin dünyada uygulanma modelleri ve biçimleri arasında; 15

18 Müzecilik (kültür turizmi) Agri-endüstriyel turizm (tarımsal endüstri turizmi) Zeytin toplama turları (hasat) Zeytinyağı turları (üretim) Endüstriyel arkeoloji turizmi (kültürel rotaları: köle rotaları, ipek yolu rotaları, kültürel miras rotaları) Kırsal turizm Gurme turizmi (Tatbilir turizmi) Sızma zeytinyağı turları Gastronomi turizmi (Yemek sanatı turizmi-akdeniz diyeti) Kültür turizmi yer almaktadır. Bu turizm çeşitleri aşağıdaki bölümde kısaca açıklanmıştır. 2.2 Müzecilik Binlerce yıldır birçok medeniyetin yaşadığı Anadolu topraklarında, tarihi eserlerin korunması ve orijinaline sadık kalınarak restore edilmesi ve bunların sergilenerek müzeciliğin geliştirilmesi turizm açısından önemli hale gelmektedir. Müzecilik ve müze ziyaretlerinin turizm faaliyetleri için önemli bir rolü vardır. Söz konusu faaliyetler-yapılar turistik ilgi odağı olmalarının yanı sıra bulunduğu şehrin veya ülkenin kültüre ve sanata bakışını simgelediği gibi söz konusu coğrafyada üretilmiş veya üretilmekte olan topluma ait her türlü kültürün ziyaretçilere aktarıldığı iletişim noktalarıdır. Konuya geleneksel üretim biçimlerinin korunması ve üretim süreçlerinin bir kültürel olgu olarak kişilere aktarılması açısından bakıldığında; dünyada birçok örneğinin bulunduğu ve turistik faaliyetler içinde yer aldığı görülmektedir. Bu yöntem farklı şekillerde uygulanabilmektedir. Bunlardan ilkinde üretim sürecini devam ettiren yapılarda (fabrika-işlik) ziyaretçiler üretim süreçlerini canlı olarak gözlemleyerek bilgi sahibi olurlar. Bir diğerinde ise; müzecilik faaliyeti içerinde yerleştirilen canlandırmalar ve teknolojik donanımlar ile ziyaretçiler üretim süreçleri hakkında bilgilendirilir, yürütülen ek faaliyetler ile üretilen ürünlerin kullanım biçimleri anlatılır ve sanatsal etkinlikler ile ürünlerin promosyonları (özendirme) gerçekleştirilir. Bu iki farklı uygulamanın karma olarak kullanıldığı örneklerde mevcuttur. Son yıllarda sayıları giderek artan yiyecek müzeleri, bulundukları ülkelerin mutfak kültürünü, damak tadını, yiyeceklerine atfedilen anlamları ve bu yiyeceklerin ekonomiye etkilerini göstermesi açısından gezmeye değer turistik mekânlar olarak öne çıkmaktadır. A.B.D. de patates (Idaho), hardal (Wisconsin), tatlı jöle (Newyork), Hollanda da (Alkmaar) peynir mü- 16

19 zesi, Fransa da (Loire) mantar müzesi, İtalya da (Linguria) zeytin müzeleri turizm destinasyonlarına ve ziyaret edilmesi gereken yerler listelerine girmiş önemli uğrak yerleridir. Zeytincilik ve zeytinyağı üretimi ile ilgili ise; Akdeniz havzasında; İsrail, Yunanistan, İtalya, Fransa ve İspanya gibi gelişmiş ülkelerde farklı içeriklerde zeytinyağı müzeleri bulunmaktadır. Adatepe zeytinyağı müzesi ve Kuşadası ndaki Oleatrium Zeytinyağı Müzesi Türkiye de zeytincilik ve zeytinyağı ilgili iki önemli müzedir. Ancak bu müzelerin içinde bulundukları yapılarda zeytinyağı üretimi gerçekleşmemekte ve sergi ve bilgilendirme amaçlı olarak kullanılmaktadırlar. Akdeniz Havzasında zeytincilik ve zeytinyağı üzerine birçok müze bulunmaktadır. Akdeniz havzasındaki zeytin ve zeytinyağı müzelerinden Yunanistan'- daki Midilli Endüstriyel Zeytinyağı Üretimi Müzesi ve İspanya'daki Jaen Zeytinyağı Müzesi en kapsamlı ve dikkate değer müzelerdir. Midilli'deki Endüstriyel Zeytinyağı Üretimi Müzesi E.R.I.H. Listesinde bulunan zeytinyağı üretimine ilişkin tek endüstri yapısıdır. 2.3 Agri-endüstriyel turizm (Tarımsal endüstri turizmi) Agri-turizm genel olarak tarımsal faaliyetlerin ve eylemlerin ziyaretçileri çiftliklere getirdiği bir turizm aktivitesi olarak tanımlanabilir. Ancak Agri turizm dünyanın farklı yerlerinde farklı şekillerde yorumlanmaktadır. Örneğin Agri turizm İtalya da özellikle çiftlikte konaklamayı ifade ederken, dünyanın başka yerlerinde çiftlikten ürün almak, bir mısır tarlası gezmek, meyve toplamak, hayvan beslemek ve hatta oda-kahvaltı çiftlikte konaklamak anlamına da gelebilmektedir. Agri-endüstriyel turizm ise endüstriye dayalı tarımsal faaliyetlere yönelik olarak gerçekleştirilen turizm faaliyeti olarak tanımlanabilir. Bu kapsamda, söz konusu ürünün zirai olarak üretilmesi, endüstriyel olarak işlenmesi ve nihai ürünün ortaya çıkması ve satılması gibi tüm safhaları kapsayan bir turizm aktivitesidir. Bu bakış açısıyla zeytincilik ve zeytinyağı üretimi açısından tarımsal endüstri turizmi kapsamına giren; zeytin toplama gezileri (hasat turları), zeytinyağı üretimi, sızma zeytinyağı gezileri, geleneksel yollarla zeytinyağı üretimi keşif ve anlama gezileri faaliyet seçenekleri bulunmaktadır. Söz konusu aktiviteler; faaliyetin içeriğine ve faaliyetin gerçekleştiği yerin olanaklarına bağlı olarak günübirlik geziler olabildiği gibi konaklamalıda olabilmektedirler. Agri-turizm konusunda ülkeler arasındaki anlayış farklılığı söz konusu ülkenin olanaklarına ve dolayısıyla gerçekleştirilen turizm aktivitesinin içeriğinden kaynaklanmaktadır. 2.4 Endüstriyel arkeoloji turizm (Kültürel rotalar: köle rotaları, ipek yolu rotaları, kültürel miras rotaları) Endüstriyel arkeoloji endüstri mirasının geçmişi ile ilgilenen bir alandır. Endüstri mirası ise endüstri (sanayi) kültürünün tarihsel, teknolojik, sosyolojik, mimari ve bilimsel değere sahip günümüze ulaşabilmiş imalathane, fabrika, makine, atölye, maden, depo, liman, demiryolu 17

20 ve maden gibi kalıntılardır. Bu kalıntılar 18 y.y. sonrasında endüstri devrimi ile ortaya çıkmış ve ancak 20 y.y.ın ikinci yarısında bilimsel olarak tartışılmaya başlanmıştır yılında İngiltere de Uluslararası Endüstri Mirasını Koruma Komitesi T.I.C.C.I.H. kurulmuş ve endüstri yapıları arkeolojik miras olarak kabul edilmeye ve korunması gerekliliği fikri oluşmaya başlamıştır. Bu süreçte endüstri yapıları da UNESCO nun Dünya Mirası listesine girmeye başlamıştır yılı kasım ayı itibariyle listede bulunan 936 anıt-sit ve yerleşimin 37 si endüstri mirasıdır. [11] Endüstri mirası ile ilgili çalışan diğer bir kuruluş ise; 1999 yılında kurulan E.R.I.H. - Avrupa Endüstri Mirası Güzergâhı dır. Kurumun amacı Avrupa ülkelerindeki endüstri bölgelerinin korunmasını, kamuoyu tarafından bilinmelerini sağlamak ve söz konusu bölgelerde turistik ilgi yaratmaktır. Bu amaçla üye ülkeleri kapsayan bir endüstri miras güzergâhı belirlenmiştir. ERIH tarafından belirlenen güzergâhlar tematik ve bölgesel olarak sınıflandırılmaktadır. Tematik güzergâh sınıflandırması; demir-çelik, tekstil, madencilik, imalat, enerji, taşımailetişim, su, hizmetler sektörü, peyzaj ve konut-mimari olmak üzere on gruptan oluşmaktadır. Avrupa endüstriyel devrim tarihinde çevre ve mekân olarak iz bırakmış, tek bir fikir altında birden çok geleneği içinde barındıran yerler ise bölgesel rotalar olarak liste içinde girmiştir. Almanya da yedi, İngiltere de dört, Hollanda, İspanya, Polonya, Lüksemburg da birer olmak üzere on beş endüstri alanı bölgesel rota olarak belirlenmiştir. Türkiye E.R.I.H. a üye olmamasına karşın, İstanbul da bulunan Rahmi Koç Endüstri Müzesi ve Santral İstanbul Enerji Müzesi bu endüstri güzergâh listesi içinde durak noktaları olarak yer almaktadır. [12] Zeytincilik ve zeytinyağı üretimi imalat teması başlığı altında değerlendirilmekte ve Yunanistan da bulunan "Museum of Industrial olive oil production" (Agia Paraskevi Midilli) listede bulunan tek zeytinyağı üretim yapısı olarak yer almaktadır. İmalat teması başlığı altında zeytinyağı işliklerinin yanı sıra; kâğıt, kereste, iplik, kireç-tebeşir ve tuğla fabrikaları, bira, şarap ve peynir üretim tesisleri, tabakhaneler, baskı atölyeleri bulunmaktadır. E.R.I.H. tarafından belirlenen endüstriyel miras rota ve durak noktalarının seçim ölçütleri; çekicilik değeri, tarihi değer, sembolik değer, özgünlük değeri, turistik altyapı, alanın kalitesi, yeni perspektifler sunma olanağı, toplu ulaşım ağı; yol, bisiklet ve deniz ulaşımı bağlantıları, özel ulaşım ağı; araba, tur otobüsleri için yol bağlantılarının varlığı gibi ölçütler kullanmaktadır. 18

Serbest zaman etkinlikleri. Alternatif serbest zaman etkinlikleri. Alternatif Sporlar. Alternatif Turizm... Ekstrem sporlar Yaşam tarzı sporları

Serbest zaman etkinlikleri. Alternatif serbest zaman etkinlikleri. Alternatif Sporlar. Alternatif Turizm... Ekstrem sporlar Yaşam tarzı sporları Serbest zaman etkinlikleri Alternatif serbest zaman etkinlikleri 1 2 Alternatif Sporlar Geleneksel sporlardan farklı olma, onları farklılaştırma Futbol, basketbol, voleybol. Geleneksel sporlara meydan

Detaylı

Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz

Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz Turistik Ürün; turistin seyahati boyunca yararlandığı konaklama, yeme-içme, ulaştırma, eğlence ve diğer birçok

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013 Küresel Turizm Sektörü Dünya daki turist sayısı 2011 yılında bir önceki yıla göre % 4,6 ve 2012 de %4 artışla 1,035 milyar

Detaylı

SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE. Dünyada sağlık turizminin gelişmesine sebep olan faktörler şu şekilde sıralanabilir;

SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE. Dünyada sağlık turizminin gelişmesine sebep olan faktörler şu şekilde sıralanabilir; Yrd. Doç Dr. Gonca Güzel Şahin SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE Sağlık Turizmi; insanların tedavi olmak amacıyla yaşadıkları ülkeden, kaliteli ve görece daha ucuz hizmet alabilecekleri başka ülkelere

Detaylı

Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik

Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik Yrd.Doç.Dr. Gül GÜNEŞ Atılım Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Müdürü Turizm ve Otel İşletmeciliği Bölümü İşletme Fakültesi ggunes@atilim.edu.tr

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013 Türkiye de Üretim Zeytin ağacında periyodisiteden dolayı zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemekte ve üretime bağlı olarak bir yıl düşük (yok yılı) bir yıl yüksek (var yılı) ürün

Detaylı

TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları. Bilecik Turizm Sektörü Bilgi Notu

TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları. Bilecik Turizm Sektörü Bilgi Notu TR41 Bursa Eskişehir Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları Turizm Sektörü Bilgi Notu Türkiye (bin) Turizm Sektörü Türkiye 2012 yılı turizm geliri 29.351 milyon $ (revize edilmiş), kişi başına ortalama harcama

Detaylı

MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları

MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları 29 Mayıs 2013 tarihinde MMKD Stratejik İletişim Planı nı oluşturmak amacıyla bir toplantı yapıldı. Toplantının ardından, dernek amaç ve faaliyetlerinin

Detaylı

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ 4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ Ekonomi: İnsanların geçimlerini sürdürmek için yaptıkları her türlü üretim, dağıtım, pazarlama ve tüketim faaliyetlerinin ilke ve yöntemlerini inceleyen bilim dalına ekonomi denir.

Detaylı

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Bulgaristan a ihracat yapan 585 firma bulunmaktadır. 31.12.2013

Detaylı

AVRUPA MİRAS GÜNLERİ. Umut Özdemir. Kültür ve Turizm Uzmanı T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı

AVRUPA MİRAS GÜNLERİ. Umut Özdemir. Kültür ve Turizm Uzmanı T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı AVRUPA MİRAS GÜNLERİ Umut Özdemir Kültür ve Turizm Uzmanı T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Avrupa Miras Günleri fikri Fransa da 1984 yılında başlatılan Kapıları Açık Anıtlar tasarısının tüm Avrupa ya yayılmasının

Detaylı

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 ENDÜSTRİYEL YAPININ YENİLİKÇİ VE BİLGİ ODAKLI DÖNÜŞÜMÜNÜN BURSA ÖRNEĞİNDE İNCELENMESİ PROJE RAPORU İÇİNDEKİLER

Detaylı

COĞRAFİ ETİKETLİ ÜRÜNLERE İLİŞKİN TÜKETİCİLERİN TUTUM VE DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ

COĞRAFİ ETİKETLİ ÜRÜNLERE İLİŞKİN TÜKETİCİLERİN TUTUM VE DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ COĞRAFİ ETİKETLİ ÜRÜNLERE İLİŞKİN TÜKETİCİLERİN TUTUM VE DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ Dr.Aslı ZULUĞ Prof. Dr. Bülent MĠRAN 7. Gıda Mühendisliği Kongresi 24-26 Kasım Ankara Coğrafi Etiketli Ürünler TUTUM

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

TÜRKİYE TURİZM STRATEJİSİ 2023 VE MALATYA İLİ TURİZMİ

TÜRKİYE TURİZM STRATEJİSİ 2023 VE MALATYA İLİ TURİZMİ TÜRKİYE TURİZM STRATEJİSİ 2023 VE MALATYA İLİ TURİZMİ Dr. ADNAN ASLAN 27 MART 2013 ANKARA KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI YATIRIM ve İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇERİK 1.Dünyada ve Türkiye de Turizm 2. Türkiye

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

BURSA ESKİŞEHİR BİLECİK KALKINMA AJANSI 2014-2023 TR41 BÖLGE PLANI BURSA TURİZM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU TOPLANTISI BİLGİ NOTU

BURSA ESKİŞEHİR BİLECİK KALKINMA AJANSI 2014-2023 TR41 BÖLGE PLANI BURSA TURİZM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU TOPLANTISI BİLGİ NOTU BURSA ESKİŞEHİR BİLECİK KALKINMA AJANSI 24-223 TR4 BÖLGE PLANI BURSA TURİZM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU TOPLANTISI BİLGİ NOTU , bin Türkiye, milyon Turizm Sektörü Türkiye 223 Turizm Stratejisi nde illerimizin

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI

KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI DÜNYA KRUVAZİYER PAZARI NEREYE GİDİYOR? Hazırlayan: Mine Güneş Kruvaziyer destinasyonlar içerisinde, son yıllara kadar

Detaylı

UNESCO Dünya Mirası. http://whc.unesco.org/en/list/

UNESCO Dünya Mirası. http://whc.unesco.org/en/list/ UNESCO Dünya Mirası UNESCO Dünya Miras Listesi, Dünya Miras Komitesi nin üstün evrensel değere sahip olduğunu onayladığı kültürel, doğal ve karma miras alanlarını içermektedir. 802 si kültürel, 197 si

Detaylı

TUROB Vakantiebeurs / Utrecht - HOLLANDA 2016 Turizm Fuarı Sonuç Raporu

TUROB Vakantiebeurs / Utrecht - HOLLANDA 2016 Turizm Fuarı Sonuç Raporu TUROB Vakantiebeurs / Utrecht - HOLLANDA 2016 Turizm Fuarı Sonuç Raporu Fuar Tarihleri 12.01.2016 17.01.2016 2017 Yılı Fuar Tarihleri 10-15.01.2017 Fuarın Açık Olduğu saatler 10:00-18:00 Ziyaretçi Sayısı

Detaylı

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Gelecek Turizmde Çoruh Vadisi Deneyimi

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Gelecek Turizmde Çoruh Vadisi Deneyimi Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Gelecek Turizmde Çoruh Vadisi Deneyimi 12.12.12 Atılım Üniversitesi, Ankara Pelin Kihtir Öztürk pelin.kihtir@undp.org UNDP Türkiye üç alanda çalışıyor: 1. Demokratik

Detaylı

SANAT TARİHİ SANAT TARİHİ NEDİR? Sanat Tarihi, geçmişte varlık göstermiş uygarlıkların ortaya koyduğu her tür taşınır ve taşınmaz maddi kültür varlıklarını inceleyen bir bilim dalıdır. Güzel Sanatlar ve

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı. 10.04.2013 Anadolu Üniversitesi

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı. 10.04.2013 Anadolu Üniversitesi 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 10.04.2013 Anadolu Üniversitesi Küresel Turizm Sektörü Dünya daki turist sayısı 2011 yılında bir önceki yıla göre % 4,6 ve 2012

Detaylı

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ DANIŞMAN:Özer YILMAZ HAZIRLAYAN: Erşad TAN,Tacettin TOPTAŞ İÇİNDEKİLER GİRİŞ I-İNANÇ TURİZMİ A- İnanç Kavramı

Detaylı

ÖNSÖZ. Dr. Ahmet ALTIPARMAK Antalya Valisi BAKA Yönetim Kurulu Başkanı. Tuncay ENGİN BAKA Genel Sekreteri

ÖNSÖZ. Dr. Ahmet ALTIPARMAK Antalya Valisi BAKA Yönetim Kurulu Başkanı. Tuncay ENGİN BAKA Genel Sekreteri ÖNSÖZ Gelişmiş ülkelerde 1900 lü yılların başlarından itibaren kurulmuş olan kalkınma ajansları, ülkemizde yeni benimsenmiş bir modeldir. Kalkınma Ajansları; bölgesel düzeyde kamu kesimi, özel kesim ve

Detaylı

MUTFAĞIN TANIMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ

MUTFAĞIN TANIMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ MUTFAĞIN TANIMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ Mutfak her türlü yiyeceğin hazırlandığı, pişirildiği ve bazen de işletmenin yapısı gereği tüketildiği bir yerdir. Mutfak bir işletmenin kalbidir. Bu nedenle binadaki

Detaylı

KENTSEL YAŞAM KALİTESİ DERNEĞİ. Binalar Ağaçlardan Yüksek Olmasın

KENTSEL YAŞAM KALİTESİ DERNEĞİ. Binalar Ağaçlardan Yüksek Olmasın KENTSEL YAŞAM KALİTESİ DERNEĞİ Binalar Ağaçlardan Yüksek Olmasın Bu çalışma, 1. Yılını tamamlayan Kentsel Yaşam Kalitesi Derneği ni tanıtım amaçlı hazırlanmıştır. Grafik Tasarım / Emel Karadeniz, Craft

Detaylı

1972 Dünya Miras Sözleşmesi

1972 Dünya Miras Sözleşmesi 1972 Dünya Miras Sözleşmesi Dünyada kültürel ve çevresel açıdan evrensel üstün değer taşıyan tarihsel alan ve doğal bölgelerin korunması Dünya Miras Listesi 745 Kültürel 188 Doğal 29 Karma (Doğal ve kültürel)

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

Yayla Turizmi, doğayla iç içe yaşamayı sevenler veya macera tutkunlarının genellikle günübirlik kullanım veya kısa süreli konaklama amacıyla yüksek

Yayla Turizmi, doğayla iç içe yaşamayı sevenler veya macera tutkunlarının genellikle günübirlik kullanım veya kısa süreli konaklama amacıyla yüksek Yayla Turizmi, doğayla iç içe yaşamayı sevenler veya macera tutkunlarının genellikle günübirlik kullanım veya kısa süreli konaklama amacıyla yüksek rakımlı yerlerde yaptıkları turizm faaliyetidir. YAYLA

Detaylı

RAKAMLARLA DÜNYA, TÜRKİYE VE İZMİR KRUVAZİYER TURİZMİ

RAKAMLARLA DÜNYA, TÜRKİYE VE İZMİR KRUVAZİYER TURİZMİ DÜNYA KRUVAZİYER PAZARI NEREYE GİDİYOR? Hazırlayan: Mine Güneş / İzmir Ticaret Odası Kruvaziyer Sorumlusu Uzman RAKAMLARLA DÜNYA, VE İZMİR KRUVAZİYER TURİZMİ Kruvaziyer destinasyonlar içerisinde, Büyüme

Detaylı

Technology. and. Machine

Technology. and. Machine Technology and Machine Cezayir Teknoloji İthal Etmek İSTİYOR Kuzey Afrika nın en geniş yüzölçümüne, 35 milyona yakın nüfusa ve büyük petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip olan Cezayir, ekonomik veriler

Detaylı

AR& GE BÜLTEN ARAŞTIRMA VE MESLEKLERİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ. Zeytinyağının Ülkemiz Ekonomisine Katkıları, Sorunları ve Beklentileri

AR& GE BÜLTEN ARAŞTIRMA VE MESLEKLERİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ. Zeytinyağının Ülkemiz Ekonomisine Katkıları, Sorunları ve Beklentileri Zeytinyağının Ülkemiz Ekonomisine Katkıları, Sorunları ve Beklentileri Günnur BİNİCİ ALTINTAŞ Zeytin; tarih boyunca barışın sembolü kabul edilmiştir. Kutsal sayılmış ve bir çok efsaneye konu olmuştur.

Detaylı

Turizm sektörü, Türkiye için önemli bir gelir kaynağı oluşturmaktadır.

Turizm sektörü, Türkiye için önemli bir gelir kaynağı oluşturmaktadır. Turizm sektörü, Türkiye için önemli bir gelir kaynağı oluşturmaktadır. Milli Gelirin yaklaşık %5 i turizm sektöründen elde edilmektedir. (%1i termal turizimden) Turizm sektöründe son yıllarda yaşanan hızlı

Detaylı

DESTİNASYON YÖNETİMİ

DESTİNASYON YÖNETİMİ DESTİNASYON YÖNETİMİ KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

KARABÜK 2023 TURİZM VİZYONU

KARABÜK 2023 TURİZM VİZYONU KARABÜK 2023 TURİZM VİZYONU DOÇ. DR. AHMET GÜRBÜZ Karabük Üniversitesi 2009 - Karabük TURİZM Turizm günümüzde Dünya ölçeğinde 924 milyon civarında insanın seyahat ettiği, karşılığında da yaklaşık olarak

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

KARADENİZ HAVZASINDAKİ TURİZM GÜZERGAHLARI Projesi

KARADENİZ HAVZASINDAKİ TURİZM GÜZERGAHLARI Projesi KARADENİZ HAVZASINDAKİ TURİZM GÜZERGAHLARI Projesi TR11C1.01-02/354 3.04.2015 Turizm Platformu Toplantısı/ EDİRNE Karadeniz Havzası Sınırötesi İşbirliği Programı Text PROJE ORTAKLARI ENPI Ortakları: Orta

Detaylı

TÜRKİYE NİN TARIM ÜRÜNLERİ PAZARINDAKİ YERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

TÜRKİYE NİN TARIM ÜRÜNLERİ PAZARINDAKİ YERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ TÜRKİYE NİN TARIM ÜRÜNLERİ PAZARINDAKİ YERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Şebnem BORAN Günnur BİNİCİ ALTINTAŞ Tarım sektörü; insanlar için gerekli gıdaları karşılayan, sanayiye hammadde kaynağı oluşturan, nüfusun

Detaylı

RICHES Yenilenme ve Değişim: Miras ve Avrupa Topluluğu

RICHES Yenilenme ve Değişim: Miras ve Avrupa Topluluğu This project has received funding from the European Union s Seventh Framework Programme for research, technological development and demonstration under grant agreement no 612789 RICHES Yenilenme ve Değişim:

Detaylı

NENEHATUN MİLLİ PARKI AZİZİYE VE MECİDİYE TABYALARININ TURİZME KAZANDIRILMASI

NENEHATUN MİLLİ PARKI AZİZİYE VE MECİDİYE TABYALARININ TURİZME KAZANDIRILMASI T.C. KUZEYDOĞU ANADOLU KALKINMA AJANSI NENEHATUN MİLLİ PARKI AZİZİYE VE MECİDİYE TABYALARININ TURİZME KAZANDIRILMASI Emine Bilgen EYMİRLİ Araştırma ve Planlama Birimi TRA1 2012 Her hakkı saklıdır. İÇİNDEKİLER

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM FUARI RAPORU 21 24 MART 2013 GÖTEBORG - İSVEÇ

TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM FUARI RAPORU 21 24 MART 2013 GÖTEBORG - İSVEÇ TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM FUARI RAPORU 21 24 MART 2013 GÖTEBORG - İSVEÇ Aykut TERZİOĞLU Dış Ekonomik İlişkiler ve Uluslararası Organizasyonlar Müdürlüğü Fuarcılık Masası Uzmanı TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM

Detaylı

ÇANKAYA BELEDİYESİ KIRSAL KALKINMA PROJESİ ONURLU VE DÜZENLİ TOKLUK İÇİN KIR KENT BARIŞI

ÇANKAYA BELEDİYESİ KIRSAL KALKINMA PROJESİ ONURLU VE DÜZENLİ TOKLUK İÇİN KIR KENT BARIŞI ÇANKAYA BELEDİYESİ KIRSAL KALKINMA PROJESİ ONURLU VE DÜZENLİ TOKLUK İÇİN KIR KENT BARIŞI Kent ve Tarım Çalışma Alanı: Akarlar Çavuşlu Evciler Karahasanlı Karataş Kömürcü Yakupabdal Yayla Tohumlar Çevre

Detaylı

KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI. Erkunt Öner 2012

KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI. Erkunt Öner 2012 KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI Erkunt Öner 2012 1 1. Kruvaziyer Endüstrisinin Gelişimi Global olarak kruvaziyer endüstrisi, son 5 yılda turizmin en fazla büyüme gösteren alanı olmuştur. Yapılan

Detaylı

SÜT ÜRÜNLERİ. Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SÜT ÜRÜNLERİ. Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SÜT ÜRÜNLERİ Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SÜT ÜRÜNLERI Türkiye'de Üretim Sektörde üretim yapısının daha çok küçük aile

Detaylı

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon.

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon. GAMBİYA ÜLKE RAPORU 1. Nüfus: 1.797.860 (Dünyada 149.) 2. Nüfus artış oranı: % 2,4 (Dünyada 32.) 3. Yaş yapısı: 0-14yaş: % 40 15 64 yaş: % 57 65 yaş ve üstü: % 3 4. Şehirleşme: % 58 5. En büyük şehir:

Detaylı

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR Osman İYİMAYA Genel Müdür Enerji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak başta sanayi, teknoloji,

Detaylı

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 Socrates-Comenius, Eylem 2.1. Projesi Bir Eğitim Projesi olarak Tarihi Olayları Yeniden Canlandırma Eğitimden Eyleme Referans: 128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 ÖĞRETMEN EĞİTİMİ PROGRAMI PLAN DURUM Pek

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı Anadolu dan, önce Suriye ve Filistin e sonrasında buradan da Çin ve Hindistan a yayılmıştır. Dünya kuru incir üretimine

Detaylı

TKDK DESTEKLERİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ

TKDK DESTEKLERİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ ARALIK 2014 101-1 Süt Üreten Tarımsal İşletmelere Yönelik Destekler Tarımsal işletmelerin sürdürülebilirliklerini ve birincil ürünlerin üretiminde genel performanslarını geliştirmek,

Detaylı

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyonu Planlaması İÇERİK Tanımlar (Havza, Yönetim ve Rehabilitasyon)

Detaylı

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015 Sayın YÖK Başkanı, Üniversitelerimizin Saygıdeğer Rektörleri, Kıymetli Bürokratlar ve Değerli Konuklar, Kalkınma Araştırmaları Merkezi tarafından hazırlanan Yükseköğretimin Uluslararasılaşması Çerçevesinde

Detaylı

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece SİLİVRİ 2014 DÜNYA VE AVRUPA KENTİ Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte rekabetçi bir sanayi ekonomisi haline gelmiştir. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin

Detaylı

SORUN İLK OLARAK TEKNOLOJİK VE HAMMADDE ÖZELİKLERİ İLE ÇÖZÜLMÜŞ 1829 ÜÇ ÇAĞ SİSTEMİ TAŞ DEVRİ BAKIR DEVRİ DEMİR DEVRİ

SORUN İLK OLARAK TEKNOLOJİK VE HAMMADDE ÖZELİKLERİ İLE ÇÖZÜLMÜŞ 1829 ÜÇ ÇAĞ SİSTEMİ TAŞ DEVRİ BAKIR DEVRİ DEMİR DEVRİ SORUN İLK OLARAK TEKNOLOJİK VE HAMMADDE ÖZELİKLERİ İLE ÇÖZÜLMÜŞ 1829 ÜÇ ÇAĞ SİSTEMİ TAŞ DEVRİ BAKIR DEVRİ DEMİR DEVRİ JEOLOJİDEN TABAKALANMA ZAMANIN DERİNLİĞİNDE SÜREKLİ DEĞİŞEN DOĞAL ÇEVRE ORTAMI BULGUNUN

Detaylı

DERS İÇERİKLERİ. Modern Türkiye nin doğuşu ve gelişim süreci içindeki olaylar, fikirler ve ilkeleri ele alır.

DERS İÇERİKLERİ. Modern Türkiye nin doğuşu ve gelişim süreci içindeki olaylar, fikirler ve ilkeleri ele alır. DERS İÇERİKLERİ Birinci Dönem ATA101 Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi-I ( 2+0 ) 2 (ECTS:2) Modern Türkiye nin doğuşu ve gelişim süreci içindeki olaylar, fikirler ve ilkeleri ele alır. TUR101 Türk Dili

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TURİZM BÖLÜMÜ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TURİZM BÖLÜMÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TURİZM BÖLÜMÜ Özgür ZEYDAN Öğr. Gör. Dr. Kasım 2014 Ankara Sunum Planı Önceki bildirimlerde Turizm bölümleri İklim Değişikliği

Detaylı

ALTIN MÜCEVHERAT. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

ALTIN MÜCEVHERAT. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ALTIN MÜCEVHERAT Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ALTIN MÜCEVHERAT Türk altın mücevherat üretim geleneği çok eskilere dayanmaktadır.

Detaylı

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu Prof. Dr. Bülent Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü E-posta : byilmaz@hacettepe.edu.tr

Detaylı

KONAKLAMA TESİSLERİNDE KURULACAK SAĞLIK TESİSLERİ

KONAKLAMA TESİSLERİNDE KURULACAK SAĞLIK TESİSLERİ KONAKLAMA TESİSLERİNDE KURULACAK SAĞLIK TESİSLERİ Sayılarla Türk Turizmi Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelik Özel Hastaneler Yönetmeliği SAYILARLA TÜRK TURİZMİ TÜRK

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 ZEYTİNYAĞI SEKTÖRÜN TANIMI SITC NO : 421.4 ARMONİZE NO : 1509 Türkiye bulunduğu coğrafi konum ve sahip olduğu Akdeniz iklimi özellikleriyle, İtalya, İspanya,

Detaylı

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI BİRİNCİ HAFTA 2 TURİZM OLAYI VE GELİŞİMİ Turizm kelimesinin Latincede dönmek, etrafını dolaşmak, geri dönmek anlamına gelen tornus kökünden türetildiği

Detaylı

Sektör paydaşı seçkin bir davetli grubu ile gerçekleştirilen Çalıştayda, aşağıdaki soruların yanıtları aranmıştır:

Sektör paydaşı seçkin bir davetli grubu ile gerçekleştirilen Çalıştayda, aşağıdaki soruların yanıtları aranmıştır: Likya Yolunun Turizme Kazandırılması Projesi, Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı (BAKA) 2015 Yılı Proje Teklif Çağrısı Alternatif Turizmin Desteklenmesi Mali Destek Programı kapsamında, TR61/15/TRZMK/0022 sözleşme

Detaylı

Sürdürülebilir turizmin uygulanmasında Türk turizminin avantajları olarak nitelendirilen unsuları şu şekilde sıralayabiliriz.

Sürdürülebilir turizmin uygulanmasında Türk turizminin avantajları olarak nitelendirilen unsuları şu şekilde sıralayabiliriz. TÜRKİYE DE EKOTURİZM UYGULAMALARI VE EKONOMİYE KATKILARI Kalkınma, gelişme ve kentleşme kavramları sürdürülebilirlikle beraber kullanılarak; kavramsal ve anlamsal olarak birbirini bütünlemektedir. Sürdürülebilir

Detaylı

6.15 TURİZM. 6.15.1 Ana Konular

6.15 TURİZM. 6.15.1 Ana Konular 6.15 TURİZM 6.15 TURİZM 334 6.15 TURİZM Başkent Lefkoşa çeşitli dönemlere ait tarihi, mimari, ve kültürel değerler açısından oldukça zengindir. Ayrıca Başkent olması nedeniyle ülkenin yönetsel, iş ve alışveriş

Detaylı

2011 Teklif Çağrısı Bilgilendirme Sunumları Program Amaç ve Öncelikleri. 14 Temmuz 2011 ANKARA

2011 Teklif Çağrısı Bilgilendirme Sunumları Program Amaç ve Öncelikleri. 14 Temmuz 2011 ANKARA 2011 Teklif Çağrısı Bilgilendirme Sunumları Program Amaç ve Öncelikleri 14 Temmuz 2011 ANKARA Gündem 2011 Teklif Çağrısı Kapsamı Mali Destek Programları Bütçeler ve Destek Oranları Turizm Potansiyelinin

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARSUS TİCARET BORSASI Ülkemizde yetiştirilen tarımsal ürünlerden, tarımsal üretimin bir kısmı doğrudan tüketilirken, bir kısmı sanayide hammadde olarak işlenerek değişik gıdalara dönüştürülmektedir. Tarımsal

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

Güneş Enerjisi nde Lider

Güneş Enerjisi nde Lider Güneş Enerjisi nde Lider GO Enerji, 2003 yılından itibaren, Güneş enerjisinden elektrik üretimi teknolojilerinde uzmanlaşmış ekibiyle faaliyet göstermektedir. Kendi markaları ile ABD den Avustralya ya

Detaylı

türkiye talep profili 2014

türkiye talep profili 2014 1 AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLERİ VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ türkiye talep profili 2014 ilk yarı Sonuçları (özet değerlendirme) 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT GECELEMELER % 10, GELİR % 6 ARTTI

Detaylı

SPORUN SOSYAL VE EKONOMİK FAYDALARI. Prof. Dr. Gazanfer DOĞU Abant İzzet Baysal Üniversitesi Spor Yönetim Bilimleri

SPORUN SOSYAL VE EKONOMİK FAYDALARI. Prof. Dr. Gazanfer DOĞU Abant İzzet Baysal Üniversitesi Spor Yönetim Bilimleri SPORUN SOSYAL VE EKONOMİK FAYDALARI Prof. Dr. Gazanfer DOĞU Abant İzzet Baysal Üniversitesi Spor Yönetim Bilimleri Spor Fiziksel Zihinsel hareket sosyolojik bir olay Dünya Sağlık Örgütünün ( WHO ) esenlik

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ MERSİN GENEL BİLGİLER Nüfus Mersin: 1.705.774 Türkiye: 76.667.864 Okur Yazarlık Oranı (6+Yaş) Mersin: %95 Türkiye: %93 İlçe

Detaylı

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI. 2008 Yılı Kurumsal Mali Durum Ve Beklentiler Raporu

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI. 2008 Yılı Kurumsal Mali Durum Ve Beklentiler Raporu KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 2008 Yılı Kurumsal Mali Durum Ve Beklentiler Raporu Temmuz 2008 GİRİŞ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 30 uncu maddesinde, genel yönetim kapsamındaki idarelerin,

Detaylı

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ Türklerin dericiliğe başlamaları kaynaklara göre, 12. yüzyıla kadar gitmektedir. Köklü bir tarihsel geçmişe sahip olan deri ve deri sanayinin 1970 lerden itibaren ülkemizde

Detaylı

Çalışma alanları. 19 kasım 2012

Çalışma alanları. 19 kasım 2012 Çalışma alanları 19 kasım 2012 Çalışma alanları Hizmet alanları Sanayi alanları Tarım tarımsal üretim tarım+ticaret kenti Sanayi imalat sanayi atölyeden hafif sanayi fabrikaya ağır sanayi seri üretim (fordizm)

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KİRAZ SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KİRAZ SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KİRAZ SONUÇ RAPORU Tarih: 20 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 55 Katılımcı listesindeki Sayı: 50 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ DİKİLİ SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ DİKİLİ SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ DİKİLİ SONUÇ RAPORU Tarih: 11 Ocak 2011 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 70 Katılımcı listesindeki Sayı: 62 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

Dünya üzümden sadece şarap yaparken, biz ise üzümden sadece şarap değil, başka neler yapacağımızı göstermeye devam edeceğiz.

Dünya üzümden sadece şarap yaparken, biz ise üzümden sadece şarap değil, başka neler yapacağımızı göstermeye devam edeceğiz. Dünya üzümden sadece şarap yaparken, biz ise üzümden sadece şarap değil, başka neler yapacağımızı göstermeye devam edeceğiz. Festivalin Amacı Gaziantep, yeryüzünde, derin tarihi, çok sesli, çok renkli

Detaylı

Dünyada yılda bir milyar kişi ülke değiştiriyor ve bu sayı her yıl %7 artıyor.

Dünyada yılda bir milyar kişi ülke değiştiriyor ve bu sayı her yıl %7 artıyor. Sağlık Turizmi GENEL BİLGİ Dünyada yılda bir milyar kişi ülke değiştiriyor ve bu sayı her yıl %7 artıyor. Türkiye 2002 de 17. Sıradan 2012 de 7 sıraya yükseldi. (Fransa, ABD, Çin, İspanya, İtalya, İngiltere,

Detaylı

FRANSA. Turizm,Ulaşım,Sanayi. www.sosyal-bilgiler.com

FRANSA. Turizm,Ulaşım,Sanayi. www.sosyal-bilgiler.com FRANSA FİZİKİ ÖZELLİKLERİ Coğrafi konum Yer şekilleri İklimi BEŞERİ ÖZELLİKLER Nüfusu Tarım,Maden Turizm,Ulaşım,Sanayi www.sosyal-bilgiler.com FRANSANIN KİMLİK KARTI Başkenti: Paris Dili: Fransızca Dini:

Detaylı

Diyarbakır Turizm Platformu

Diyarbakır Turizm Platformu Diyarbakır Turizm Platformu Diyarbakır Turizm Stratejisi 2011-2016 Eylem Planı 1 Turizm Yönetişiminde Koordinasyon ve İşbirliğinin Geliştirilmesi Diyarbakır ın Pazar İmajının ve Turizm Talebinin Geliştirilmesi

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR. Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü

SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR. Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü Programın Amacı ve Kapsamı-1 2 Tıbbi tedavinin alınması, termal kaynakların kullanılması,

Detaylı

Sağlıklı Tarım Politikası

Sağlıklı Tarım Politikası TARLADAN SOFRAYA SAĞLIKLI BESLENME Sağlıklı Tarım Politikası Prof. Dr. Ahmet ALTINDĠġLĠ Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü ahmet.altindisli@ege.edu.tr Tarım Alanları ALAN (1000 ha)

Detaylı

Türkiye 2009 2010 2011 2012 2013 Pazar Payı % 3,7 % 4,4 % 4,5 % 4,25 % 4,1

Türkiye 2009 2010 2011 2012 2013 Pazar Payı % 3,7 % 4,4 % 4,5 % 4,25 % 4,1 TÜRKİYE NİN HOLLANDA TURİZM PAZAR PAYI 16.8 milyon kişilik bir nüfusa sahip olan Hollanda, nüfusuna oranla en çok tatile çıkan Avrupa ülkeleri arasında yer almaktadır. Avrupa Konseyi Resmi İstatistik Dairesi

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU

GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU Gıda İşleme, ekonomik açıdan uygun yöntemleri kullanarak tarım ürününü yapısal, duyumsal ve besleyici özellikleri olan maddelere dönüştürmektir Bu işlem içinde kullanılan

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

TURİZMDE FETHİYE NASIL MA KA OLUR? (ARAMA KONFERANSININ ARDINDAN ) Yrd.Doç.Dr.Burhan KILIÇ. Muğla Üniversitesi

TURİZMDE FETHİYE NASIL MA KA OLUR? (ARAMA KONFERANSININ ARDINDAN ) Yrd.Doç.Dr.Burhan KILIÇ. Muğla Üniversitesi TURİZMDE FETHİYE NASIL MA KA OLUR? (ARAMA KONFERANSININ ARDINDAN ) Yrd.Doç.Dr.Burhan KILIÇ Muğla Üniversitesi Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu E-Posta: bkilic@mu.edu.tr 7-8 Nisan 2010 tarihlerinde

Detaylı

Neden Malatya ya yatırım yapmalı

Neden Malatya ya yatırım yapmalı Neden Malatya ya yatırım yapmalı 11 2011 Temel Bilgiler Malatya, Doğu Anadolu Bölgesinin ekonomik açıdan en gelişmiş ilidir. 2010 ADNKS verilerine göre il nüfusu 740.643, merkez nüfusu 500 bin civarında,

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ COĞRAFYA BÖLÜMÜ. Yrd. Doç. Dr. Muhammet KAÇMAZ. Cem Oğuz Büke. Adem AKIN

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ COĞRAFYA BÖLÜMÜ. Yrd. Doç. Dr. Muhammet KAÇMAZ. Cem Oğuz Büke. Adem AKIN SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ COĞRAFYA BÖLÜMÜ Yrd. Doç. Dr. Muhammet KAÇMAZ Cem Oğuz Büke Adem AKIN Uzun yıllardır gösterdiği gelişme hızı nedeniyle turizmin 21. Yüzyılın en büyük ekonomik

Detaylı