DEĞİŞEN BİR DÜNYADA KÜRESELLEŞME, EĞİTİM ve DEĞERLER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DEĞİŞEN BİR DÜNYADA KÜRESELLEŞME, EĞİTİM ve DEĞERLER"

Transkript

1 ULUSLARARASI EĞİTİM FELSEFESİ KONGRESİ International Congress on Philosophy of Education JĀNIS (JOHN) OZOLINS AVUSTRALYA KATOLİK ÜNİVERSİTESİ DEĞİŞEN BİR DÜNYADA KÜRESELLEŞME, EĞİTİM ve DEĞERLER Giriş Yirmi yıldan az bir süre önce Batı dünyası, Sovyetler Birliği nin çöküşü ve büyük komünist sosyal deneyin başarısızlığa uğradığının görülmesi ile büyük haz yaşadı. Kapitalizm ise, en iyi malı en fazla kişiye ulaştırmak için en iyi şekilde düzenlenmiş ekonomik sistem olarak ayakta kaldı. Dünyanın şuan içinde bulunduğu küresel ekonomik kriz, zapt edilemeyen kapitalizmin de bütün insanların refahını artırmak için kullanılan bir araç olarak açıkça başarısızlığa uğradığını göstermektedir. Hükümetler başarısızlığa uğrayan ekonomileri desteklemek ve ticaretteki çöküşün görünümünü hafifletmek istedikleri için ekonomik teoride büyük bir değişim görülmektedir. Her geçen gün daha fazla ulus toplumun önemini yitirmiş ve küresel ekonominin bütünleşmiş yapısı için korkunç sonuçlarla ekonomik gerileme içerisine girmektedir. Bu, hiçbir ulusun ekonomik krizin etkilerinden kaçamayacağı anlamına gelmektedir. Buna rağmen eğitim halen, insanlara yeni beceriler öğrenme ve dolayısıyla daha fazla kullanılabilir olma fırsatı sunduğu için yoksulluğa karşı en önemli silahlardan birisidir. Nadir işler için büyük oranda rekabetin olabildiği bir ekonomide, mesleki eğitimin önemini vurgulamak için pek çok sebep bulunmaktadır. Ancak, eğitimin kısmen kültürün aktarılması yolu ile ulaşılmaya çalışılan daha önemli ikinci bir amacı da insanlara, toplum içerisinde birlikte yaşadıkları diğer kişilerle büyük bir dayanışma ruhu aşılayan değerlerin aktarılmasıdır. Whitehead in (1917) eğitimin özü olarak tanımladığı kutsallık duygusu yani dini duyarlılık da kültür ile ayrılamaz bir şekilde bağlıdır. Bu durumda, formel eğitimin hepsini kapsayan her tür eğitim, dini eğitimi de kapsamaktadır. Whitehead e göre, eğer din ya da dini duyarlılık eğitimin odak noktası ise bu durum laik eğitim için ciddi sonuçlar doğurur çünkü bu, eğer bütün insanlar liberal anlamda tam bir eğitim alacaksa herkesin dini eğitim almak zorunda olduğu anlamına gelmektedir. İş de dâhil olmak üzere insan faaliyetinin çoğu yönünün derinden kültürel ve dini değerler ile çevrili olduğunun öne sürülmesi yeni ortaya çıkan bir görüş değildir. Örneğin; günümüzdeki kapitalizm krizini çözme girişimlerinin kökü, adalet ve ortak malların eşit dağıtımının desteklenmesine yönelik Yahudi-Hıristiyan teşebbüslerine dayanmaktadır. Diğer taraftan, bu tarz teşebbüslerin başta İslam olmak üzere diğer dinlerde de görülebileceği de öne sürülebilir. Mevcut küresel mali kriz küresel ekonomiyi zaten etkilemiştir ve bunun sonucunda dünyada milyonlarca insanın korkunç bir yoksulluğa düşeceğine de şüphe yoktur. Çoğu ülkede insanlar işlerini ve dolayısıyla geçimlerini kaybetmektedir. Dünyadaki büyük dinlerin küresel yayılımı ve kültürün içerisine geçmiş olmaları, dünyadaki ekonomik krizi çözmek ve etkilerini en fakir insanlar üzerinden kaldırmak için ortak bir yaklaşım ihtimali sunmaktadır. Küresel sorunlar, bu sorunlar için önerdiğimiz çözümlerin altında yatan küresel değerlere ihtiyaç duyar. Evrensel bir bütün insanların kardeşliği anlayışı ile aşılanan kültürler mevcut krize yönelik ortak bir çözümün ilerleyişi için hayati önem taşımaktadır. Bu makalede, eğitimin; yalnızca iş hayatında kullanılabilecek becerileri sağlamakla değil aynı zamanda daha önemlisi asıl olarak bireyin nelerin iyi, nelerin küresel sorunların çözümünü sağlayan kültürel ve dini değerlerin aktarılması ile ilgili olduğu öne sürülmektedir. 100

2 KÜRESELLEŞME SÜRECİNDE EĞİTİM SORUNLARININ FELSEFİ BOYUTU Philosophical Dimension of Educational Problems in the Globalization Process Bir taraftan küresel ahlaki değerlerin takdiri önemliyken, diğer taraftan da küresel sorunların ve küresel bir eylem için motivasyonun takdiri için en iyi olasılığın, insanlara evrensel boyutta etkili dini değerleri de içeren bir kültür aşılanması olduğu savunulmaktadır. Evrensel bir ahlak anlayışı için en uygun zemin budur çünkü böyle bir oluşum kesin olarak zengin dini ve kültürel gelenekleri temel alacaktır. Dini ve kültürel değerler birbiri içerisine geçtiği için bu daha önce de belirttiğimiz gibi eğitimde yer alan dini ve laik bütün okulların dini değerlerin aktarımında da yer alacağı anlamına gelmektedir. Whitehead Whitehead (1917), eğitimin iki amacı olduğunu ve bu amaçların bazı alanlarda kültür ve uzman bilgisine sahip insanlar yetiştirmek olduğunu ileri sürmektedir. Ona göre, kültür bir düşünce faaliyeti, güzelliği ve insani hisleri anlayıştır ve kişiyi felsefenin derinlerine ve sanatın doruklarına çıkaracaktır. Whitehead in görüşünde, öğretilmesi gereken yüzeysel olarak birçok fikir değil birkaç fikirdir ve bunlar tamamen anlaşılmalıdır. Kişinin kendisini anlaması ve kendi fikirlerini üretmesi, bunları aktif bir şekilde kavraması ilgisiz, bölük pörçük bir sürü bilginin birikiminden çok daha önemlidir. Eğitim, bilginin kazanımı ve anlaşılmasına ilişkin Whitehead in görüşü bireyi uyumlu bir dünya görüşü sunan kültürel bir çerçeve içerisine yerleştirmektedir. Kendi başına düşünüldüğünde din bu tarz uyumlu bir dünya görüşü sunmaktadır ve Lyotard ın postmodern ve bilgisayarlaşmış dünyada bilgi birikimine bilgi olarak bakıldığı ve dolayısıyla metalaştırıldığı gözlemi ile ters düşmektedir. Bir ticaret eşyası olarak değeri, belirli bir zaman içerisinde sağladığı fayda ile sınırlıdır. İyi yaşamak için gerekli olan ahlaki erdemleri ve dini değerleri ve inançları da kapsayacak şekilde daha geniş kapsamlı olarak yorumlanan bilgi pratik ve alışkanlık gerektirir ve alınıp satılamaz. Daha kapsamlı anlatmak gerekirse bu konu oldukça çekişmelidir; Dinin, derinden kültürün köklerine işlediği görülmektedir, böylece laik bir dünya görüşü dahi dini değerlerden ve kısmen dini değerlerden kaçamamaktadır. Ancak maalesef, postmodern dünya bilgisinin bilgisayarlar tarafından dönüştürüldüğünü ve böylece değerli olarak kabul edilenin bilgisayar diline çevrilebilen şey haline geldiğini ve hatta bu bilginin satılmak üzere üretildiğini belirten Lyotard a rağmen bilginin metalaştırılması sürmektedir. Lyotard bizleri şu konuda uyarmaktadır: Bilgi kazanımının, aklın ve hatta bireylerin eğitilmesinden ayrılamaz olduğu eski prensibi giderek geçerliliğini yitirmektedir. (1984:4) Ne yazık ki, modern eğitim büyük ölçüde birinci ve tartışmalı olarak daha önemli olan amacı göz ardı ederek, yukarıda bahsedilen ikinci amaç yani genel becerilerin ve uzmanlık bilgilerinin kazanılması üzerine yoğunlaştığı için Lyotard ın uyarılarına kulak asılmamaktadır. Dünyanın karşılaştığı birçok küresel problemi çözmek istiyorsak eğitim kültürel değerlerin aktarılması ve dolayısıyla kutsal olanın takdiri üzerine yoğunlaşmalıdır. Whitehead eğitimde becerilerin kazanılmasını kötülememektedir: bunları önemli olarak değerlendirmekte ancak eğitimin insanlarda, yalnızca kendi gelişimlerine değil fazlasına da karşı bağlılık duygusu geliştirmekle ilgili olmasına daha büyük önem vermektedir. Bu aynı zamanda toplumlarının oluşumuna da katkıda bulunmaktır. Bize göre bu, ekonomik faaliyetin amaçlarına bakış açımızı değiştirmekte ve bizlerin, toplumun bütün üyelerinin iyiliğine katkıda bulunan değerleri benimsediğimizi ileri sürmektedir. Bu tarz değerler küreselleştirilebilir oldukları için küresel bir uygulama alanına sahiptir. Ayrıca, bu tarz değerler insanların yeterliklerinin ve becerilerinin sınırlılığı ve bizlerin fiziksel dünyayı ya da hatta insan dünyasının pek çok faaliyetini kontrol etmekteki yetersizliğimiz ile daha da güçlenmektedir. Bu tarz bir düşünce büyük ölçüde dinidir çünkü bizlerin dünyanın gizemleri karşısında alçakgönüllü olmamızı gerektirmektedir. 101

3 ULUSLARARASI EĞİTİM FELSEFESİ KONGRESİ International Congress on Philosophy of Education Wittgenstein Wittgenstein ın dinin yapısı üzerine düşünceleri dinin merkeziyetini savunan güçlü bir argüman ortaya koymaktadır. Wittgenstein ın dine ilişkin açıklamaları Hıristiyanlık üzerine yoğunlaşsa da bunlar eşit şekilde diğer dünya dinlerine de uygulanabilir. Çünkü Wittgenstein ın görüşünde din, kişinin doğru olduğuna inandığı bir önermeli inançlar dizisi değil bir yaşam tarzı yani bir varoluş tarzıdır (Wiitgenstein, 1980). Bu, hayatımızı belirli bir şekilde yaşadığımız anlamına gelmektedir. Bu, karakter oluşumunun önemini vurgulayan ve eğitimin amacının insanların onları Allah a yakınlaştıracak dini bir hayat yaşamalarını sağlamak olduğu söyleyen Al Ghazali nin eserlerinde de aynı şekilde belirtilmektedir. (Al Ghazali, 1898) İslami bir bakış açısıyla eğitim, dini bir bağlamdan çıkarıldığında neredeyse hiçbir şey ifade etmemektedir. (Reagen, T. (200: 191); Merry, M.S. (2007:48)) Dünyada farklı dinlere ait birçok dini okulun bulunması bu eğitim görüşünün gücüne bir kanıttır. Wittgenstein e göre din bir öğreti değil insan hayatında gerçekleşen bir şeyin tanımıdır. (1980: 28e) Ona göre, din bir şey yapmak için sebepler sunma meselesi değildir çünkü her zaman aksini destekleyen sebepler de vardır, din bizlerden belirli şekillerde davranmamızı ister. (1980: 29e) Bunun anlatıcının doğruluğuna bağlı olmadığını ancak kabul görmeyi beklediğini ileri sürmektedir. (1980: 32e) Aslında Wittengstein bir anlamda haklıdır; herhangi büyük bir dinin doğruluğu tarihsel anlatının doğruluğuna değil bizleri belirli inançlara göre davranmaya iten bu inançların kabulüne bağlıdır. Wittgenstein ın gözünden din, yüzeyde dalgalar ne kadar yüksek olursa olsun denizin en derin noktasında durgun kalan denizin dibi gibidir. (1980: 53e) Bu, dinin insanların en derin noktalarına hitap ettiğini ve yaşamlarında kullanacakları bir pusula ve yön sağladığını belirtmektedir. Wittgenstein ın bu birkaç açıklamasından yola çıkarak çizilen genel resim, eylemleri için insanlara bir yön sunduğu ve sonuç olarak onları belirli tipte kişiler olarak şekillendirdiği için dini, insanların temel değeri olarak gördüğüdür. Wittgenstein, dini inancın yalnızca bir sisteme ya da referansa tutkulu bir şekilde bağlılık gibi bir şey olabileceğini söylemektedir. Dini inanç konusunda bilgilendirilmek, o referans sisteminin bizlere açıklanması anlamına gelmektedir ancak her birey bu referans sistemine kendisine göre tutkulu bir şekilde inanmak zorundadır. (1980: 64e) Wittgenstein, Tanrının varlığının kanıtının insanları Tanrının varlığına inandıracak bir şey olmadığını düşünmektedir bunun yerine Tanrının var olduğu inancının benimsenmesi, inanılan şeyin doğrulanması için entelektüel bir temel ve bir başlangıç noktası sunmaktadır. Ünlü bir Wittgenstein taraftarı olan D.Z. Phillips dini inanç koşullarının harici bir bakış açısıyla değil yalnızca İnanç çerçevesi içindeki bir bakış açısıyla anlaşılabileceğini savunmaktadır (1967; 1976; 1988). Dini uygulamanın belirli bir inanç geleneğinin bir parçası olmayan bir kişi için herhangi bir şey ifade etmeyeceğini ileri sürmektedir. Bununla birlikte, bir inanç bağlamı içerisinde Tanrının varlığına dair kanıt aramak da pek anlamlı değildir çünkü dini inanç Tanrıyı da kapsayan belirli bir gerçeklik kavramına sahip olmayı gerektirmektedir. D.Z. Phillips şöyle belirtmektedir; Tanrının var olduğunu görmeye başlamak kişinin dünyaya ilişkin sahip olduğu gerçekler arasına başka bir gerçek eklemesi değil kişinin kendi hayatında yeni bir anlam olduğunu görmesidir. Phillips, Tanrı hakkında duyarlı bir şekilde söylenebilecek şeyleri belirleyen ölçütlerin belirli dini gelenekler içerisinde bulunduğunu söylemektedir. (1967: 68) Buna dayanarak şu sonuca ulaşmaktadır; dini inançların anlaşılabilirlikleri belirli bir dini söylemin dışında bulunamaz. (aynı eserde) Bu, dini inanç hakkında bilgi vermenin neredeyse hiçbir anlamı olmadığı ve yapılması gerekenin kişilerin belirli bir dini gelenek içerisine yerleştirilmesi olduğu anlamına gelmektedir. Bireyler kutsal olanı takdir etmeye dini gelenekler ve uygulamalar yolu ile başlarlar. 102

4 KÜRESELLEŞME SÜRECİNDE EĞİTİM SORUNLARININ FELSEFİ BOYUTU Philosophical Dimension of Educational Problems in the Globalization Process Eğitimin temel amacının kişilerin şekillendirilmesi olduğu tartışmasız bir gerçektir ve bu yalnızca ilgili mesleki beceriler değil aynı zamanda ahlaki, kültürel ve dini duyarlılık da vermektir. Bu nedenle kutsal olanın takdiri belirli türde yetiştirme ve şekillendirme içeren eğitim yolu ile elde edilir. Bir yaşam tarzına bağlılık kesinlikle bilgi sağlama çabası ya da bir çeşit rasyonel kanıt ile sağlanamayacaktır. Ünlü bir atasözünün de dediği gibi inanç yani dini inanç edinilir, öğretilmez. Eğitimin temel parçası eğer kişide bir kutsallık anlayışının geliştirilmesi ise ve eğer savunduğumuz gibi bunun derinden takdiri bir dini gelenek içerisinde yer almayı gerektiriyorsa, bu en iyi şekilde dini okullar tarafından gerçekleştirilebilir gibi gözükmektedir. Bununla birlikte dini okullar insanları belirli bir dini inanç içerisine yerleştirme amacıyla kurulmuştur. Batı dünyasında dini uygulamalarda genel bir düşüş yaşandığı ve bu İslam ı da kapsadığı için bunu yapmakta ne kadar başarılı oldukları tartışılır. (bkz. Mason, M. (1999); Mason, M. ve diğerleri (2006); Lapidus (1996)) Bu başarısızlıktan kısmen okullar sorumlu tutulmaktadır. Bununla birlikte İslam geleneğinin, kültürel tek tipliliğin Batılı ülkelerden daha fazla olduğu İslami ülkelerde dahi daha yaygın olmaması muhtemeldir. Bu nedenle dini okulların, çoğulcu, laik ve materyalist bir toplumla çevrelenmedikleri yerlerde daha başarılı olduklarını söylemek mümkün değildir. Bu tabi ki bütün dinler ve bütün yerler için geçerli olmayabilir. Ancak ne bu soruyu takip etme amacında ne de dini okullar karşıtı ya da yanlısı herhangi bir tartışma ortaya atma niyetindeyim. Önemli olan, eğer her iki öncül de kabul edilirse bunun aynı zamanda laik okullarla da ilgili olduğunu yansıtmaktır çünkü eğer bu okullar tam anlamıyla eğitici olacaklarsa bu okulların da kişilerde belirttiğimiz derin anlamda kutsallık duygusu geliştirmesi gerekmektedir. Çoğulcu laik ülkelerdeki bir mezhebe bağlı olmayan okullarda bunun nasıl gerçekleştirileceği sorusu da göz ardı edilmemelidir. Bu tarz okullarda dini bilgiler verildiğinde dini okullarda olduğundan daha etkisiz olacaktır. Kutsallık hissini ve bu hissin bireylerin bütün eylemlerini ve karar alımını şekillendirdiği bir hayat tarzına bağlılığı bireylere aşılamanın önemi yerel ve küresel sorunlarla birlikte giderek artmaktadır. Gerçek bir dayanışma hissi, bütün yaratılanlar arasında tanrısal olan anlayışına dayalı bir şekilde insanların sonsuz değer ve kıymetlerinin hayata geçirilmesi yolu ile güçlendirilir. Dini söylem belirli kültürlerin ve mekânların içerisine geçmiştir ve bu dini değerlerin yaşanma şekline ilişkin anlayış farklılığını göstermektedir. Bununla beraber, belirli kültürel bağlamlarına rağmen dini değerler bütün dünyaya yayılmış ve insanları bütün insanlar içsel değere sahip olduğu için başkalarına karşı saygılı olmaya davet etmektedir. Dünyadaki küresel problemlerin insanlar üzerindeki etkisi küresel değil bölgeseldir. Örneğin; eğer Amerikan ekonomisi yavaşlarsa Çin ürünleri için artık bir Pazar olmayacaktır ve dolayısıyla Çin de artık Avustralya dan hammadde alma gereksinimi duymayacaktır ve Avustralya da Güney Doğu Asya dan aldığı araba ve diğer ürünlerin ithalatını kesecektir. Gayet iyi bildiğimiz gibi bu değişiklikler işsizlik, yoksulluk ve yerel toplumlarda sefalet ile sonuçlanacaktır. Kararlarımızın ve bütün insanların içsel bir değere sahip olduğunu özünde bulunduran çözümler bulmaya gerçek bir bağlılığın daha geniş boyutta sonuçlarını anlamak hayati önem taşımaktadır. Dini değerlere bağlılık insanları yalnızca yerel olarak hareket etmeye değil aynı zamanda eylemlerinin küresel sonuçlarını ve doğal dünyayı kontrol edebileceğimiz gibi küstahça bir varsayımdaki kibirin farkına varmaya teşvik etmektedir. Alternatifler Yukarıda savunulanlar insanların şekillendirilmesinde dini bir unsur da yer alması gerektiğini ileri sürmektedir. Kutsallık hissinden kaynaklandığı düşünülen dini değerlere 103

5 ULUSLARARASI EĞİTİM FELSEFESİ KONGRESİ International Congress on Philosophy of Education gerçek bir bağlılık laik okul ve laik devlet için belirli sorunlar ortaya çıkartmaktadır. Kültürel çoğulculuğun olduğu laik bir devlette, dini inançlarda da çeşitlilik olacaktır. Bununla birlikte, bir kültür içerisinde de dini çeşitlilik görüldüğü durumlar vardır. Devlet tarafından verilen eğitimin insanları ortak ancak dini olmayan değerlerle şekillendirmesi gerektiği savunulmaktadır. Bu, bütün rasyonel öznelerin kendi tutarlılığını genel kurallar ile başkalarının haklarına ve rasyonel öznenin temel koşullarına karşı, hem müdahale etmemek ve hem de olumlu yönde desteklemek üzere saygı duyduklarını öne süren Gewirth (1992: 37) gibi çok sayıda filozof tarafından desteklenmektedir. Ayrıca, dinin ahlaki olarak doğru olan şeyi yapmaya bağlılığa katkıda bulunabileceğini ancak bunun hiçbir şekilde garanti edilmediğini belirtmektedir. (1992: 49) Gewirth kısmen haklıdır çünkü çeşitli çirkin davranışların dinlerinin onlardan yapmalarını beklediği şeyler olduğuna dayanarak bu davranışları haklı gösteren aşırı dinci kimseler de bulunmaktadır. Ancak bu, temel prensipleri olarak Tanrı sevgisi ve komşu sevgisine sahip olan evrensel dini değerlere bağlılığı insanlar, yanlış anladıkları ya da öğrenmekte başarısız oldukları ya da bu değerlere bağlı hale geldikleri için tamamen anlaşılmış dini bir hayat tarzının ahlaki değerleri ve insan haklarını desteklemediği anlamına gelmemektedir. Gewirth, dini değerlerin ahlaki olarak doğru kabul edilen şeyleri yapmaya bağlılığa yardımcı olduğunu onaylamakta ancak aralarında zorunlu bir ilişki bulunmadığını öne sürmektedir. İnsanları kutsallık hissi ile şekillendirmenin gerekçesi, ahlaki erdemin desteklenmesindeki rolü değil dini duyarlılığın insani kişilerin oluşturulmasında önemli bir yere sahip olmasıdır. Jurgen Habermas da (1990) söylem etiğine dayanan ortak bir ahlak anlayışını desteklemektedir. Ancak insan haklarına ya da söylem etiğine dayanan ortak bir ahlak anlayışının akla yatkınlığı önemli problemlerle karşılaşmaktadır. Örneğin işkence ya da cinayet gibi bazı eylemler sezgisel açıdan ahlaki olarak yanlış ve insan haklarına aykırıdır, ya da rasyonel özneye hitap etmek bunların yanlış olduğu iddiasına bir gerekçe sağlamamaktadır. Örneğin tecavüzün ahlaki açıdan iğrenç olmasının sebebi bir kişinin haklarını çiğnemesi (aslında öyle olsa da) değil bizlerin bunun bir başkasına zalimce zarar veren bir eylem olduğunu bilmemizdir. Çünkü bu eylem bizlerin bir insana nasıl davranılması gerektiğine ilişkin düşüncelerimize aykırıdır; eylem yanlıştır ve insanların bu şekilde muamele görmemeleri gerektiğini açıklamak için daha fazla nedene ihtiyacımız yoktur. Hakların dili, insan gelişiminin belirli herhangi bir fikrin üyesi olmaktan ve belirli bir dini inanç taşımaktan uzak olan belirli türdeki temel değerlerini korumanın bir yolu olarak görülmektedir. Bununla birlikte, hakların temel olmadığı ve insanların içsel değeri hakkındaki argümanlara dayandığı da ileri sürülebilir ve bu görüş en güçlü şekilde sırasıyla insan hayatının kutsallığı anlayışı yani dini inanç tarafından desteklenmektedir. Hauerwas, ortak bir ahlak anlayışının çok güçsüz olacağını ve kültürel emperyalizme önlenmesi gereken bir çeşit zemin hazırlayacağını savunarak ortak bir ahlak anlayışı için çok az umut olduğuna inanmaktadır. Yoğun bir şekilde Hıristiyan ahlakını yani dini inanca dayalı bir ahlak anlayışını savunmaktadır. (Hauerwas, 2001) Laik yapıda bir dini hayatın mümkün olup olmadığı sorusunu cevapsız bırakarak başlangıçta belirtilen küresel sorunları ortadan kaldırmak için eğitimin, dini değerleri içeren kültürel değerleri aşılayacak şekilde olması gerektiği temel görüşüne bağlı kalacağız. İnsan hayatının kutsallığının onaylanması ilk bakışta bir Tanrı inancı gerektirmiyor ya da herhangi bir dini değeri ön koşul olarak koymuyor gibi gözükmektedir. Ancak, insan hayatının içsel değerini onaylayan, anlam sağlayan ve insanların ilerlemesine olanak tanıyan bir yaşam tarzına bağlılığı korumak için bunun gerekli olduğu insan hayatının kutsallığının kavranmasına ilişkin bir açıklama tarafından desteklenmektedir. Burada bu tarz bir açıklama sunmak mümkün değildir çünkü bu insan doğasına ilişkin manevi bir boyutu içeren bir 104

6 KÜRESELLEŞME SÜRECİNDE EĞİTİM SORUNLARININ FELSEFİ BOYUTU Philosophical Dimension of Educational Problems in the Globalization Process görüşü destekleyen tam bir antropoloji gerektirecektir. Temeli dini bir geleneğe dayanmayan bir maneviyat açıklaması getirmenin mümkün olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, insan doğasına manevi bir boyut katma çabalarının hepsinin mutlaka dini bir boyut içerdiği görülmektedir. Bu özellikle laik bir okul için engel olarak kabul edilebilir. Zorluklar Bu noktada tartışmanın bizi nereye götürdüğünü açıklamak dikkat çekici olabilir. İlk olarak, eğitimin; dini eğitim olduğu düşüncesiyle başladık. Çünkü mesleki becerilerin kazanılması kadar önemli olan hayatın kutsallığı hissi ve evrenin gizemine hürmet hissine bağlılık daha önemlidir. İkinci olarak, bunun dini değerleri evrenselliğe açık olan dini bir gelenek içerisinde daha etkin bir şekilde kazanılmış olduğu tartışıldı. Başka bir deyişle dini değerlerin kabul edilmesinin kimin saygıya değer olduğu ve kimin kişinin komşusu sayılacağı açısından evrensel bir uygulaması vardı. Son olarak, insanların dini bir hassasiyetle yetiştirilmesinin sadece dini okulların değil bütün okulların sorumluluğu olduğu ileri sürülmüştür. Dini okulların kişileri dini bir gelenek içerisinde yetiştirme konusundaki yetkilerini uygulamada karşılaştıkları zorluklar olmasına rağmen, özel olarak kişileri özel bir dini geleneğe göre yetiştirmek için kurulmamış olan laik okulların da öğrencileri özel bir dini geleneğe başvurmadan kutsallık hissiyle nasıl eğitecekleri konusunda problem yaşamaktadır. Evrensel ahlaki ilkelerin telkininin özel bir ahlaki gelenek içine gömülmeden uygulamada başarısız olmuş gibi görünmesi gibi, bizim bir çeşit genelleyici dini oluşuma sahip olabileceğimiz fikri de benzer şekilde sorunlarla dolu gibi görünmektedir. Ayrıca öğrencileri karşılaştırmalı din ile eğitmenin yetersiz olduğuna dair yeterli kanıt da vardır. Çünkü bu savunduğumuz türe ilişkin hiçbir dini bir bağlılık gerektirmez. Laik okullar içerisinde karşılaştırmalı dinler çalışmasının ötesine geçen tipte bir dini eğitim durumunu savunma çabaları görülmektedir (Hobson, P. R. ve Edwards, J.S. (1999). Öğrencilerin farklı dinler hakkındaki gerçekleri öğrendiği karşılaştırmalı dinler çalışması, kişiyi başkalarıyla olan ilişkilerini ve dünyaya karşı tutumunu yönlendiren ve belirleyen belirli bir inanç geleneği içerisinde şekillendirmekle aynı değildir. Hobson ve Edwards ın dini eğitimin, insanların beşeri deneyimlerin ve birbirlerine bağlılığın düzenlenebileceğini ve farklı şekillerde anlaşılabileceğini kabul etmelerini sağladığı için (1999: 38) bir dili öğrenmek kadar önemli olduğunu savunmasına rağmen, her ikisi de dini eğitime laik liberal bir çerçevede bakmaktadır. Bununla birlikte, dinin eğitimi veya din hakkında eğitimin liberal insan anlayışını destekleyen bir anlayış deneyimi sağlamada araçsal bir kullanımı olduğuna inanıyor gibi gözükmektedirler. Yani dini eğitim, herhangi bir dini geleneği empoze etmeyi amaçlamayan ve öğrencilerin maruz kaldıkları dini gelenekler arasından objektif bir seçim yapmalarını sağlayan tarafsız bir çalışma şekline dönüşmektedir. Öğrencileri bu şekilde şekillendirirken liberal eğitimin özerkliğin geliştirilmesi gibi ideallerine hizmet edilmektedir. (1999: 57) Yakın bir zamanda Hobson (2008:10-11) laik bir okul içerisinde dini değerlerin öğretilmesi durumunu savunmuş ve iddiasını liberal eğitimin dayanak noktalarını oluşturan üç temel önerme ile desteklemiştir: (1) rasyonel açıdan kabul edilebilir sonuçlara ulaşmak için kişinin gerekçelendirme şekillerini ve kanıtlarını eleştirel bir şekilde değerlendirmesini sağlayan eleştirel aklilik, (2) kişisel aşmışlık yani kişinin bilgisini ve dünyaya bakışını görmek için daha geniş ve daha derin bir bakış açısının farkında olmak, (3) epistemolojik uyum yani belirli bir konu içerisindeki farklı önermeler arasında tutarlılık olmasıdır. Bu nedenle, eğer insanlar kürtajın dini açıdan yanlış olduğu kabul ederse tutarlı olmak için bunun ahlaki açıdan da yanlış olduğunu kabul etmeleri gerekir. Hobson a göre bu prensipler 105

7 ULUSLARARASI EĞİTİM FELSEFESİ KONGRESİ International Congress on Philosophy of Education liberal eğitim tanımında esas olan şeyleri temsil etmekte ve insanların dini bir bakış açısından beşeri deneyimlerden anlam çıkardığı farklı şekillerde eğitim için liberal bir tartışma ortaya koymaktadır. Buradaki temel nokta insanların dogmatik olmayan ve esnek bir şekilde inançlarına sahip çıkmalarını sağlamaktır. (2008: 11) Hobson ın dini eğitimi önemli olarak değerlendirmesi takdir edilebilir olmasına rağmen, onun bunu sadece Tanrı nın varlığı ya da yeni deneyimler ve belki de inkâra açık olabilecek insanlarla Tanrı arasındaki ilişki hakkındaki önermelerin doğruluğuna ilişkin özel inançlara inanma meselesi olmamasını takdir etmiyor gibi görünmektedir. Zaten tartışmakta olduğumuz dini inanç başlı başına inançlarla ilgili değil gerektirdikleri hayat tarzı ile ilgilidir. Hobson tabi ki öğrencilerin kendi dini görüşlerine kayıtsız şartsız inanmaları için beyinlerinin yıkanmamasını talep etmekte haklıdır: eğitimin amaçlarından biri de bağımsız eleştirel düşünce ve hareketi başaracak olan kendi kendini idare eden özgün insanlar yetiştirmektir. Ayrıca, adı anılmaya değer bütün dinler ona bağlı kişilerin kalplerini ve zihinlerini baskı kurmadan fethetmeyi amaçlamaktadır; çünkü bu dönüşüm günlük hayatlarında o dine ait inançları ve değerleri uygulayan kişiler vasıtasıyla gerçekleşebilir. Aristo, Nicamakos a Etik adlı eserindeki iyi hayat açıklamasında ahlaki erdemin uygulanışına değinmiştir ancak bunun ile dinin uygulanışı arasında bir paralel çizmek mümkündür. Aristo nun da belirttiği gibi, insanlar akliliğin kapısına ancak ahlaki erdeme bağlı kalmaları durumunda alışkanlığın koridorundan geçerek ulaşabilirler. Ayrıca insanların dini uygulama dışında başka bir yolla dini bağlılığa ulaşmayacakları da öne sürülebilir. Yani, insanlar yeni kabul ettikleri değerleri ve inançları kabul etmeye ya da reddetmeye bağımsız bir şekilde karar verebilme yetisine sahip olmadan önce belirli türde dini uygulamalar hakkında eğitilmeleri ve bu uygulamalara alışmalıdır. Özerk seçim, kişinin hiçbir inanca ve değere aşina olmaması anlamına gelmemektedir, dini inançlar hakkında agnostik kalma çabası yargıyı içermektedir ve bu da bir çeşit bağlılıktır. Laik bir okulda din konusunu dini olmayan herhangi bir uygulamalar dizisi ile değiştirmeye yönelik bütün çabalar bütün insanların eğitiminde dinin önemini reddetmektir ve bu nedenle kabul edilemez. Diğer dinlere karşı bir dini destekliyor gibi gözükmemek için laik bir okulun bir çeşit karşılaştırmalı dini eğitimden fazla yapabileceği hiçbir şey yoktur. Çözüme Doğru Dini değerlerin kültürel değerlerle iç içe geçtiğini ve bu değerlerin de insanların toplum içerisindeki yerlerini ve dolayısıyla sivil toplumun üyeleri olarak rollerini anlama biçimlerini oluşturduklarını belirtmiştik. Bireylerin, toplumu -ve dolayısıyla sivil toplumu- oluşturacak şekillerde davranmalarını gerektiren türde değerlere bağlılık olmadan kamu yararı sağlamak mümkün değildir. Dini değerler, insan alanının ötesinde bütünüyle üstün bir şekilde diğerine hitap ettikleri için -hümanist veya laik değerler ile karşılaştırıldıklarında insanların- bu şekilde davranmalarını daha radikal bir şekilde gerektirmektedir. Dinin ve devletin ayrı tutulduğu, devlet tarafından kurulmuş laik bir okulda din öğretimi sorunludur çünkü genel dini görüş diye bir şey olmadığı savunulmaktadır ve dini değerler ahlaki değerlerle aynı şekilde dini uygulama yolu ile aşılanmaktadır. Örneğin Masonların uyguladığı gibi din, bir noktaya kadar genel gibi gözükmektedir ancak örnekten de görülebileceği gibi bir şeyin din olarak kabul edilebilmesi için ona inanan bir grubun olması gerekmektedir. Bu nedenle, eğer bir din varsa ayrı ayrı nitelendirilmektedir. (Masonluğa ilişkin açıklama için bkz. Wilson, J. (1980)) Makalenin ilerleyen kısımlarında laik bir okulun bireylere dini değerler kazandırmak için neler yapabileceğine kısaca değineceğiz. Ancak bu konuda yalnızca kısa bir açıklamaya yer verilmiştir ve daha detaylı bir inceleme gerekmektedir. 106

8 KÜRESELLEŞME SÜRECİNDE EĞİTİM SORUNLARININ FELSEFİ BOYUTU Philosophical Dimension of Educational Problems in the Globalization Process İlk olarak açık bir şekilde gözlemlenen şey laik okulların muhtemelen ebeveynleri dini değerlere çok da bağlı olmayan çok çeşitli öğrencilere sahip olmasıdır. Açıkça görülüyor ki, öğrenciler hiçbir dini bağlılığı olmayan veya çok az olan ve laik okulu dini olmadığı için kasıtlı olarak seçmiş olabilecek ailelerden geldiklerinde büyük bir problem ile karşılaşılabilir çünkü bu aileler çocuklarının herhangi dine maruz kalmasını istemeyebilir. Bu, çocuklarının ahlaki eğitime ya da şiir veya edebiyat çalışmalarına katılmamasını istemekle benzerdir. Burada bağlı oldukları toplumun, toplumsal uyum için ya da çocuğun refahı tehlikede olduğunda ebeveynlerin pek çok görüşünün dikkate alınmayacağı gibi çocuğun iyiliği için ailenin karşı çıktığı şeyleri kabul etmeme hakkına sahip olabileceğini söylemekten başka verilebilecek uygun bir tepki bulunmayabilir. Bu tabi ki tehlikeli bir durumdur çünkü dini fanatiklerin eline koz verebilir. Bu yaklaşım adeta bir çeşitlilik merasimidir. Diğer bir deyişle öğrenciler toplumlarında ve okullarında dinlerin ve dini uygulamaların çeşitliliğine saygı duymayı öğrenerek farklı dini uygulamaları denemeye teşvik edilmelidir. Okulda çeşitli dini uygulamaların teşvik edilmesiyle çocuklar farklı dinlerin zengin bir manevi hayat sunmakta ve bir toplum hissi geliştirmeye yardımcı olmakta izledikleri farklı yolları takdir etmeyi öğrenmeye başlayacaktır. Laik değerler de öğrencilerin maruz kalacağı çeşitli değerlerin oluşturduğu bir karışımın parçası olacaktır. Hiçbir dini görüş ayrıcalıklı olmasa da öğrencilere farklı dinler hakkında bilgi sahibi olma ve daha da önemlisi dini törenlerde ve faaliyetlerde yer alma fırsatı verilmektedir. Öğretmenler, öğrencilerin mümkün olduğunda belirli bir inanç toplumu içerisinde Tanrıya tapınma deneyimi yaşamalarının öneminin farkında olmalıdır. Tabi ki bazı dini törenler tam bir saygılı tutum gerektirdiği için yalnızca inananlar için özel olacaktır ancak dini törenlerde öğrencilerin de katılmasına olanak tanıyacak değişimler yapılabilir. Ancak bu yollarla öğrencilerin mutlaka belirli bir dini seçmelerinin amaçlanmadığı unutulmamalıdır. Bu yalnızca öğrencilerin, belirli bir dine ait olmanın uygulama ve bağlılık gerektirdiğini görmelerini sağlamaktadır. Laik bir okulun dini çalışma ve uygulamayı ilerletebileceği ikinci bir yol ise din ve din üzerine yapılacak çalışmaların müfredattaki yerinin merkeziyetini sağlamaktır. Açıkça görüldüğü gibi bu dini okulların birinci sırada gelme sebebidir ancak laik bir okulda da bu aynı şekilde uygulanmalıdır. Öğrencilere, edebiyat dersi aldıkları gibi dünyadaki büyük dinlerin hayatın anlamına ve dünyadaki yerimize ilişkin soruları nasıl açıkladıklarını öğrenme fırsatı verilmelidir. İşte bu noktada, din üzerine karşılaştırmalı çalışmalar yapılabilir. Laik bir okulun herhangi bir mezhebe bağlı olmaması Tanrının varlığını inkâr etmesi gerektiği anlamına gelmediği için laik bir okulun öğrencilerine kutsallık anlayışı kazandırmaması için hiçbir sebep yoktur. Bütün dinlerin önemini ve bütün insanlar için anlam ve doğru arayışının geçerliliğini doğrulayarak öğrencilerine yardımcı olabilir. Kendini işine adamış ve mesleğine bağlı din öğretmenlerinin ve farklı dinleri uygulayan kişilerin varlığı, öğrencilerin dini değerlerin tam olarak ne anlama geldiğini öğrenmeleri için çok faydalı olacaktır. Bununla birlikte, kendini mesleğine adamış öğretmenler belki de öğrencilere belirli bir din hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak için ilham verecektir. Eğer öğretmenler dine az ilgi duyarsa veya aktif bir şekilde dine karşıysa, öğrencilerinin de dine ilişkin herhangi olumlu bir deneyim yaşaması mümkün değildir. Bir işi şevkle yapmak yalnızca öğrencilere dini bilgiler vermekle sınırlı değil diğer disiplinlerde de eşit şekilde önemlidir. Bundaki risk tabi ki öğrencilerin belirli bir dine bağlanmalarıdır ancak bu özgür bir şekilde seçilmişse ve zoraki değilse beyin yıkama üzerindeki şüpheler de ortadan kalkacaktır. Laik okullar dinin önemini ciddiye aldıklarında bütün büyük dinlerde iyi eğitimin yapılmasını sağlayacaktır. Daha önceden belirli bir dine bağlı olmayan öğrencilere farklı 107

9 ULUSLARARASI EĞİTİM FELSEFESİ KONGRESİ International Congress on Philosophy of Education dinler hakkında bilgi sahibi olma fırsatı sunulmalıdır. Eğer, eğitimin yalnızca mesleki becerilerin kazandırılması değil aynı zamanda bir kültür kazanımı ve dini ve ahlaki inanç ve değerlerin kazanımı olduğu görüşünü ciddiye alırsak sunulan eğitim de en yüksek kapasite de olmalıdır. Çok sayıda çalışmanın da gösterdiği gibi çoğunlukla dini eğitim yetersiz ve başarısızdır. Aile ortamında ve yerel toplumda kutsallık anlayışına ve dini duyarlılığa önem veriliyorsa bu, kişilerde bir kutsallık anlayışının ve dini bir duyarlılığın oluşturulmasında büyük ölçüde yardım olacaktır. Ailenin ve yerel toplumun belirli bir dini inanç toplumunun bir parçası olması durumunda ise bu, göreceli olarak daha kolaydır ancak yine de başarı garantisi yoktur. Burada ahlaki eğitim ile faydalı bir paralel çizebiliriz. Genel olarak ebeveynler ve gençlerin ilişki içerisinde olduğu diğer kişiler, iyi bir insan olsunlar diye onlar için endişelenirler ancak mutlaka onlara belirli normatif bir ahlaki teoriyi aktarmazlar. Aynı şekilde, laik bir ortamda ebeveynler çocuklarının belirli bir inanç içerisine yerleştirilmesini istemeyip bunun yerin çocuklarının kutsal olana saygı duyarak yaşamalarını isteyebilirler. Ebeveynlerin dine karşı olduğu durumlarda bu çok zor olabilir ve bu kabul edilmelidir. Son olarak, bir okul laik olsa da belirli inanç geleneklerinden gelen öğrencilere inançlarını uygulama fırsatı sunmalı ve dolayısıyla o belirli inanç geleneği konusunda eğitime izin vermelidir. Ancak bunu yaparken laik okullar aynı zamanda aktardıkları bu inanç geleneklerinin diğer inanç geleneklerine açık ve dinler arası diyaloga bağlı olmasına dikkat etmek zorundadır. Eğer bir inanç dinler arası diyaloga karşıysa ve diğer dini geleneklere kapalıysa, kişilerin çeşitliliğine ve kendi dinlerini uygulama haklarına saygı göstermediği için bu inanca laik bir okulda yer verilemez. Bu nedenle, dini inanç bakımından tarafsız ve her şeye açık laik bir okul dini eğitim programı içerisinde herhangi bir tür aşırıcılığa yer veremez. Laik okullara olan talep, az da olsa dinler arası diyaloga bağlı olmaları gereken ancak çok farklı inanç gelenekleri hakkında bilgi vermek zorunda olmayan dini okullara olan talepten çok daha fazladır. Risk her zamanki gibi, öğrencilere kutsallık anlayışı ve dini duyarlılık kazandırabilmek için gerekli olarak nitelendirilen her şeyi yerine getirmek için gerekli kaynaklara sahip olmamalarıdır. Bu daha çok laik okullardan beklenecek bir şeydir. Bununla birlikte, eğitimin dini boyutunun önemi göz önünde bulundurulduğunda ne laik okullar ne de Devlet bunu sağlama zorunda olduğunu inkâr edemez. Eğer laik bir okul bütün öğrencilere dini eğitim verme sorumluluğunu üstlenirse dini bir okuldan daha zor bir görev üstlenmiş olur ancak aynı zamanda insanların birbirine daha evrensel bir şekilde bağlı olduğu anlayışına uygun bir çeşitlilik sunma avantajına sahiptir. Küresel sorunları çözmek için gerçek bir bağlılık hissi ile hareket edeceksek bu daha da önemlidir. Sonuç Kutsallık anlayışının önemli olduğu ve dini duyarlılığın iyi bir eğitimin önemli bir parçası olduğu ileri sürülmektedir. Bu özellikle, günümüzdeki ekonomik kriz karşısında daha da önem kazanmaktadır. Bunun önemli olmasının sebebi dünyadaki büyük dinlerin temel olarak insanların iyiliği ve özellikle yoksulların refahı ile ilgilenmesidir. Eğer kutsallık anlayışına sahip insanlar (ki bu komşu sevgisi yolu ile Tanrıya hizmet etme talebi olarak da anlaşılabilir) dini inançlarını ve değerlerini uygulamaya koyarlarsa, herkesin iyiliğine olan şeylerin adil dağıtımını sağlamayı amaçlayan ekonomik çözüm aramak zorundadırlar. Bu, ateistlerin ve herhangi bir dini inanca sahip olmayanların benzer katkılar sağlayamayacağı anlamına gelmemektedir. Ancak, bugüne kadar görüldüğü kadarıyla başkaları için endişe ederek hareket etmektedirler ve bu da, bunu büyük ihtimalle bu şekilde kabul etmeye hazır olmasalar da 108

10 KÜRESELLEŞME SÜRECİNDE EĞİTİM SORUNLARININ FELSEFİ BOYUTU Philosophical Dimension of Educational Problems in the Globalization Process kısmen dini bir tepkidir. Bu kısmen dini bir tepkidir çünkü başkaları için duydukları endişe, başkalarının kutsallığının kendi özlerinde bulunan Tanrı tarafından yaradılışlarına dayandığı anlayışından yoksundur. Bu anlayışın içimizde bulunması ve çabalarımızı etrafımızdaki insanlara yardımcı olmak ve onları desteklemek için yönlendirmemiz gerektiği korkusu ve saygısı en azından açık bir şekilde ateistlerde bulunmamaktadır. Büyük felaketler karşısında yalnızca insan kaynaklarına güvenmek azmin başarısızlığına ve umutsuzluğa neden olabilir. Ancak dindar bir kişinin her zaman yaratıcı gücü beşeri çabalara kudret veren iyi bir Tanrıya güvenerek çabalar. Dindar kişiler daha fazla olasılığa açıktır. Whitehead e göre insanın zayıflığı ve ölümlülüğünü kabul etmenin öneminden dolayı eğitim dini olmalıdır. İnsanlar ölümlü ve olağanüstü güçlerine rağmen sınırlı varlıklardır. Doğa kontrol edilemez, depremler, önüne geçilemeyen yangınlar, tsunamiler ve diğer doğal felaketler bunun bir kanıtıdır. Hatta küresel insan faaliyetleri bile tam olarak kontrol edilememektedir. Mevcut küresel ekonomik kriz insanların kendi finansal sistemlerini nasıl kontrol edemediklerini gösteren bir örnektir. Kapitalist pazarları yönlendirmek için Adam Smith in görünmez el ine güvenmenin yanlış olduğu görülmüştür. Hükümetlerin umutsuzca ekonomik felaketi atlatmak için çabaladıkları göz önünde bulundurulduğunda, insanların küresel ekonomiyi kontrol etme yeterliklerinin sınırlı olduğu söylenebilir. Çözüm ararken, sahip olduğumuz muhteşem bir başkalarına karşı sorumluluk anlayışı küresel mali krizlere verdiğimiz tepkilerin şiddetini artırır ve kendi zayıflıklarımızın ve bizden üstün bir güce inanma ihtiyacımızın daha da farkına varmamızı sağlar. Kaynakça Al Ghazali (1898) Ihya Ulum ad-din [The Revival of the Religious Sciences]. Cairo, Al-Matba a al- Azhariya, 1898 (A.H. 1316). 4 vols. Aristotle (19765) Nichomachean Ethics, tr. Thomson, J.A.K. (Harmondsworth, Penguin) Gewirth, A. (1992) Common Morality and the Community of Rights in Outka, G. and Reeder, J. (eds.) Prospects for a Common Morality, Princeton: Princeton University Press Habermas, J. (1990) Moral Consciousness and Communicative Action, tr. C. Lenhardt and S.W. Nicholsen, Cambridge: Polity Press Hauerwas, S. (2001) The Hauerwas Reader, Durham, NC: Duke University Press Hobson, P.R. (2008) Beyond Religious Education: The Case for a Core Course in Beliefs and Values at Secondary School Level, Res Publica, 17, 1, 2008, Hobson, P.R. and Edwards, J.S. (1999) Religious Education in a Pluralist Society: The Key Philosophical Issues, London: Woburn Press Lyotard, Jean-François (1984) The Postmodern Condition: A Report on Knowledge, tr. Geoff Bennington and Brian Massumi, Forward by Frederic Jameson, Manchester: Manchester University Press Lapidus, I. M. (1996) A Sober Survey of the Islamic World, Orbis, 40, 3, Mason, M. (1999) The Catholic Church Life Survey, Canberra: Australian Catholic Bishops Conference Mason, M., Webber, R., Singleton, A. and Hughes, P. (2006) Spirit of Gen Y: Final Report of a 3 Year Study, Melbourne: Australian Catholic University Merry, Michael S. (2007) Culture, Identity and Islamic Schooling, New York: Palgrave MacMillan Phillips, D.Z. (ed.) (1967) Religion and Understanding, New York: The Macmillan Company Phillips, D.Z. (1976) Religion Without Explanation, Oxford: Basil Blackwell Phillips, D.Z. (1988)Faith After Foundationalism, London: Routledge Reagan, T. (2000 ) Non-Western Educational Traditions: Alternative Approaches to Educational Thought and Practice, 2 nd Edition, Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum and Associates Whitehead, Alfred North (1917) The Organization of Thought: Educational and Scientific (London: William and Norgate) Wilson, J. (1980) Voluntary Associations and Civil Religion: The Case of Freemasonry, Review of Religious Research, 22, 2, Wittgenstein, L. (1980) Culture and Value, ed. G.H. Von Wright, tr. P. Winch, Oxford: Basil Blackwell 109

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde; Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Detaylı

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b.

Detaylı

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) 6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU İslam Ülkelerinde Çok Boyutlu Güvenlik İnşası ( 06-08 Mart 2015, Serena Hotel - İslamabad ) Güvenlik kavramı durağan değildir.

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Proje Yönetimi BBA 481 Güz 3+0+0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Proje Yönetimi BBA 481 Güz 3+0+0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Proje Yönetimi BBA 481 Güz 3+0+0 3 6 Ön Koşul Dersleri BBA 282 Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Yeni ilkokullar. - reformla ilgili kısa rehber. Yeni ilkokullar - reformla ilgili kısa rehber 1

Yeni ilkokullar. - reformla ilgili kısa rehber. Yeni ilkokullar - reformla ilgili kısa rehber 1 Yeni ilkokullar - reformla ilgili kısa rehber Yeni ilkokullar - reformla ilgili kısa rehber 1 Yeni ilkokullar - reformla ilgili kısa rehber İlkokullarda profesyonel yenilikler Danimarka'da gerçekten çok

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MALİ TABLOLAR ANALİZİ MAN 319 5 3 + 0 3 5. Program Öğrenim Çıktıları 4,6 1,2,5 2,20 7,8

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MALİ TABLOLAR ANALİZİ MAN 319 5 3 + 0 3 5. Program Öğrenim Çıktıları 4,6 1,2,5 2,20 7,8 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MALİ TABLOLAR ANALİZİ MAN 39 5 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri Muhasebeye Giriş I+II, Maliyet Muhasebesi Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Girişimcilik İlkeleri BBA 204 Bahar 3, 0, 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Girişimcilik İlkeleri BBA 204 Bahar 3, 0, 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Girişimcilik İlkeleri BBA 04 Bahar 3, 0, 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI FİNANSAL YÖNETİM MAN 328 6 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI FİNANSAL YÖNETİM MAN 328 6 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI FİNANSAL YÖNETİM MAN 328 6 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri İşletme Finansı Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

TRAFĠK GÜVENLĠĞĠ DERS PLANI

TRAFĠK GÜVENLĠĞĠ DERS PLANI TRAFĠK GÜVENLĠĞĠ DERS PLANI Genel Amaçlar Programın genel amacı çocuklarda trafik güvenliği bilinci ni oluşturmak ve gelecekte trafik kuralları konusunda duyarlı davranışlar sergileyecek bireylerin yetiştirilmesini

Detaylı

EZİNE ÇOK PROGRAMLI LİSESİ HAYDİ! HALİL İBRAHİM SOFRASINA

EZİNE ÇOK PROGRAMLI LİSESİ HAYDİ! HALİL İBRAHİM SOFRASINA EZİNE ÇOK PROGRAMLI LİSESİ HAYDİ! HALİL İBRAHİM SOFRASINA 1-PROJENİN ADI: HAYDİ HALİL İBRAHİM SOFRASINA EZİNE ÇOK PROGRAMLI LİSESİ 2-PROJENİN ÖZETİ: 2013-2014 eğitim- öğretim yılında okulumuz da gerçekleştireceğimiz

Detaylı

HEMŞİRELİKTE DEĞERLER VE ETİK HEM 309. 2 AKTS 3. yıl 1. yarıyıl (güz) Lisans Zorunlu. İletişim: Yard.Doç.Dr. Serap BUDUK

HEMŞİRELİKTE DEĞERLER VE ETİK HEM 309. 2 AKTS 3. yıl 1. yarıyıl (güz) Lisans Zorunlu. İletişim: Yard.Doç.Dr. Serap BUDUK HEMŞİRELİKTE DEĞERLER VE ETİK HEM 309 2 AKTS 3. yıl 1. yarıyıl (güz) Lisans Zorunlu 2 Kredi Teorik : 2 s/hafta Türkçe İletişim: Yard.Doç.Dr. Serap BUDUK e-posta : serapbulduk@maltepe.edu.tr Dersle İlgili

Detaylı

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 Socrates-Comenius, Eylem 2.1. Projesi Bir Eğitim Projesi olarak Tarihi Olayları Yeniden Canlandırma Eğitimden Eyleme Referans: 128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 ÖĞRETMEN EĞİTİMİ PROGRAMI PLAN DURUM Pek

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Staj BBA 491 Güz 0+0+0 NC 7

DERS BİLGİLERİ. Staj BBA 491 Güz 0+0+0 NC 7 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Staj BBA 491 Güz 0+0+0 NC 7 Ön Koşul Dersleri Üçüncü sınıf dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin

Detaylı

Finansal Raporlama ve Analiz BBA 242 2 3+0+0 3 5. Yrd.Doç.Dr.Can Tansel Kaya, Yrd.Doç.Dr. Çağatay Akarçay

Finansal Raporlama ve Analiz BBA 242 2 3+0+0 3 5. Yrd.Doç.Dr.Can Tansel Kaya, Yrd.Doç.Dr. Çağatay Akarçay DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Finansal Raporlama ve Analiz BBA 242 2 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri BBA 241 Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Prof. Dr. Münevver ÇETİN

Prof. Dr. Münevver ÇETİN Prof. Dr. Münevver ÇETİN LİDERLİKLE İLGİLİ TANIMLAR Yönetim bilimcilerin üzerinde çok durdukları kavramlardan biri de liderliktir. Warren Bennis in belirttiği gibi, liderlik, üzerinde çok durulan, yazılan

Detaylı

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS KÜLTÜRLERARASI YÖNETİM MAN 338 6 3 + 5 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS KÜLTÜRLERARASI YÖNETİM MAN 338 6 3 + 5 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS KÜLTÜRLERARASI YÖNETİM MAN 338 6 3 + 5 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Almanca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır

YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır Öğrencinin ilgi alanları, becerileri ve yetenekleri düşünüldüğü zaman kendi öğrenme yöntemlerine göre akademik ve/veya kültürel alanda başarılı olabilir.

Detaylı

İçindekiler. xiii. vii

İçindekiler. xiii. vii Ön söz 1 Danışmaya davet 1 Giriş 1 Anlatı yaklaşımı 3 Bundan konuşmak için bir zemin ayırmak 5 Danışmanlık becerilerini öğrenmek 8 Sonuçlar 10 Okuma önerileri 10 2 Örtük danışmanlık modeli 11 Giriş 11

Detaylı

Meslek tanımı için gerekenler

Meslek tanımı için gerekenler MESLEK Belli bir eğitimle kazanılan, sistemli bilgi ve becerilere dayanan insanlara yararı olacak mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş olarak

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

KARANLIĞIN ALIŞILMADIK DENEYİMİ

KARANLIĞIN ALIŞILMADIK DENEYİMİ KARANLIĞIN ALIŞILMADIK DENEYİMİ DÜNYANIN EN BÜYÜK MARKALARI, GÖRMENİN ÖTESİNE GEÇTİLER. Onlara Katılın, Bugün. GÖRMENİN ÖTESİNDE GELİŞMEK Karanlıkta Diyalog Nedir? Karanlıkta Diyalog atölye çalışmaları

Detaylı

BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK)

BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK) BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK) Özel Ata Anadolu Lisesi Müdürü Bahriye Aksoy un başkanlığında Sosyal ve Fransızca Bölüm öğretmenleri Değerler Eğitimi nde yapacakları görevleri ve kendilerine yardımcı olacak

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ MAN 218 1 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ MAN 218 1 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ MAN 218 1 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Almanca

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Yönetim Bilgi Sistemleri BBA 384 Bahar 3+0+0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Yönetim Bilgi Sistemleri BBA 384 Bahar 3+0+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Yönetim Bilgi Sistemleri BBA 384 Bahar 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI PROJE YÖNETİMİ MAN 313 5 3 + 0 3 5. Program Öğrenim Çıktıları 2 10,19 6,7 5,7 8,13

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI PROJE YÖNETİMİ MAN 313 5 3 + 0 3 5. Program Öğrenim Çıktıları 2 10,19 6,7 5,7 8,13 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi KTS ULUSLRRSI PROJE YÖNETİMİ MN 313 5 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü lmanca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETME ALMANCASI II MAN 104 2 3 + 0 2 2. Program Öğrenme Çıktıları 5, 12

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETME ALMANCASI II MAN 104 2 3 + 0 2 2. Program Öğrenme Çıktıları 5, 12 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETME ALMANCASI II MAN 104 2 3 + 0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Almanca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI. 07-09 Ekim, 2015 Mersin

13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI. 07-09 Ekim, 2015 Mersin 13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI 07-09 Ekim, 2015 Mersin 2 İÇİNDEKİLER Davet Mektubu... 5 Genel Bilgiler... 7 Kurullar... 8 Davetli Konuşmacılar... 12 Paneller

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Üretim Yönetimi MAN 325 2 3 + 0 3 6. Program Öğrenme Çıktıları

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Üretim Yönetimi MAN 325 2 3 + 0 3 6. Program Öğrenme Çıktıları DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Üretim Yönetimi MAN 325 2 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Almanca Lisans Zorunlu

Detaylı

Dünya Hekimler Birliği, Hasta Hakları Bildirgesi 1

Dünya Hekimler Birliği, Hasta Hakları Bildirgesi 1 Dünya Hekimler Birliği, Hasta Hakları Bildirgesi 1 34. Dünya Hekimler Toplantısı nda kabul edilmiş (Lizbon, Portekiz, Eylül/Ekim 1981), 47. Dünya Hekimler Birliği Kurultayı nda değişikliğe uğramış (Bali,

Detaylı

Güvene dayalı felsefemiz dünyanın her

Güvene dayalı felsefemiz dünyanın her En çok satılan kitapların yazarı Robert Levering tarafından 1992 yılında ABD de kurulmuştur 25 yıldır dünya çapındaki en iyi işyerlerini analiz ve tespit etmekteyiz. 25 yıllık araştırma ve milyonu aşkın

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI Sayın Katılımcılar, değerli basın mensupları Avrupa Konseyi

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Üretim ve Operasyon Yönetimi BBA 382 Bahar 3+0+0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Üretim ve Operasyon Yönetimi BBA 382 Bahar 3+0+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Üretim ve Operasyon Yönetimi BBA 382 Bahar 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri MATH 169, BBA 282 Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü SERAMİK VE CAM TEKNOLOJİSİ ALANI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü SERAMİK VE CAM TEKNOLOJİSİ ALANI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü SERAMİK VE CAM TEKNOLOJİSİ ALANI ANKARA, 2014 İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1 SERAMİK VE CAM TEKNOLOJİSİ ALANININ TANIMI VE AMACI 2 SERAMİK

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLERİNİN LABORATUVAR KULLANIMI VE TEKNOLOJİK YENİLİKLERİ İZLEME EĞİLİMLERİ (YEREL BİR DEĞERLENDİRME)

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLERİNİN LABORATUVAR KULLANIMI VE TEKNOLOJİK YENİLİKLERİ İZLEME EĞİLİMLERİ (YEREL BİR DEĞERLENDİRME) FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLERİNİN LABORATUVAR KULLANIMI VE TEKNOLOJİK YENİLİKLERİ İZLEME EĞİLİMLERİ (YEREL BİR DEĞERLENDİRME) Hatice GÜZEL Selçuk Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, OFMAE Bölümü, Fizik Eğitimi A.B.D.,

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

8-9 YAŞ ÇCUKLARININ YAŞ DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ VE OKUL-ÖDEV ÇALIŞMALARI ÖZEL ANTALYA ENVAR İLKOKULU 8-9 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM DÖNEMLERİ ÖZELLİKLERİ

8-9 YAŞ ÇCUKLARININ YAŞ DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ VE OKUL-ÖDEV ÇALIŞMALARI ÖZEL ANTALYA ENVAR İLKOKULU 8-9 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM DÖNEMLERİ ÖZELLİKLERİ 8-9 YAŞ ÇCUKLARININ YAŞ DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ VE OKUL-ÖDEV ÇALIŞMALARI ÖZEL ANTALYA ENVAR İLKOKULU 8-9 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM DÖNEMLERİ ÖZELLİKLERİ ÇOCUKLARIMIZIN GELİŞİM DÖNEMİ ÖZELLİKLERİNİ BİLMEK NE

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

I. GİRİŞ II. UZAK HEDEFLER

I. GİRİŞ II. UZAK HEDEFLER I. GİRİŞ Eğitim, Kosova nın toplumsal, siyasi ve ekonomik gelişmesinin etki alanını temsil eder. Eğitim, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı (EBTB) savaşın bitiminden sonra başlayan, en gelişmiş uluslararası

Detaylı

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Wilson Learning in yaptığı araştırma, Evet e Doğru Müzakere eğitiminin satış performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Detaylı

Proje Hazırlama. Prof. Dr. Hasan Efeoğlu. Mühendislik Fakültesi E&E Müh. Bölümü

Proje Hazırlama. Prof. Dr. Hasan Efeoğlu. Mühendislik Fakültesi E&E Müh. Bölümü Proje Hazırlama Prof. Dr. Hasan Efeoğlu Mühendislik Fakültesi E&E Müh. Bölümü Hayat Sürecinde Kısa Orta ve Uzun Vadede planlanan bir yatırım-araştırma-geliştirme organizasyonları veya endüstriyel veya

Detaylı

BAŞKA BİR OKUL MÜMKÜN DERNEĞİ DEMOKRATİK EKSEN DEĞERLENDİRME FORMU

BAŞKA BİR OKUL MÜMKÜN DERNEĞİ DEMOKRATİK EKSEN DEĞERLENDİRME FORMU BAŞKA BİR OKUL MÜMKÜN DERNEĞİ DEMOKRATİK EKSEN DEĞERLENDİRME FORMU Tarihi Okulun İsmi Formu Dolduranın Adı Soyadı Formu Dolduranın Asli Görevi : / / : : : Bu form Başka Bir Okul Mümkün Derneği ne protokolle

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Yönetim Bilimi BBA 383 Güz 3+0+0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Yönetim Bilimi BBA 383 Güz 3+0+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Yönetim Bilimi BBA 383 Güz 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri MATH 169, BBA 282 Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ

2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ KONU VE ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ Öğrenme Alanı: İNANÇ 1. ÜNİTE: KAZA VE KADER EYLÜL Öğrencilerle Tanışma, Dersin Amacı ve İşleniş Şekli. Öğretmeni tanır ve dersin amacı, derste işlenecek

Detaylı

2014 2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ

2014 2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ KONU VE ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ Öğrenme Alanı: İNANÇ 1. ÜNİTE: KAZA VE KADER EYLÜL Öğrencilerle Tanışma, Dersin Amacı ve İşleniş Şekli. İlk Ders Genelgesi 1. Allah Her Şeyi Bir Ölçüye

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU

5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU 5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU 2016 Çatışma Yönetimi: Kişi, Ekip ve Organizasyon Değişimi Koçluk Yaklaşımı ile Yönetmek Eğiticinin Eğitimi: Eğitime ve Kişiye Özel Ekip Yönetimi: Bütünsel

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

SGSCC WP 2: Türkçe Ulusal Raporu. 1.Projenin tanıtımı

SGSCC WP 2: Türkçe Ulusal Raporu. 1.Projenin tanıtımı SGSCC WP 2: Türkçe Ulusal Raporu 1.Projenin tanıtımı SGSCC projesi Avrupa Birliği Hayat Boyu Öğrenme Projesi olup, 7 farklı Avrupa Birliği Ülkesinin katılımı ile yürütülmektedir. Bu ülkeler Belçika, Bulgaristan,

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ

MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ (Not: Tez konuları listesi 25 yeni tez konusu da ilave edilerek güncellenmiştir.) 1. Öğretmen yetiştirme sisteminde mevcut durum analizi

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Pazarlama İlkeleri MAN 323 5 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Pazarlama İlkeleri MAN 323 5 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Pazarlama İlkeleri MAN 323 5 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Almanca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

DOĞAN GRUBU İNSAN KAYNAKLARI POLİTİKASI

DOĞAN GRUBU İNSAN KAYNAKLARI POLİTİKASI DOĞAN GRUBU İNSAN KAYNAKLARI POLİTİKASI Sayfa : 1/7 1. AMAÇ Bu politikanın amacı Doğan Grubu olarak tüm şirketlerimizde İnsan Kaynakları yönetiminde uyguladığımız değerleri açıklamaktır. 2. KAPSAM Doğan

Detaylı

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON Bireylerin günlük hayatlarının yaklaşık üçte birini geçirdikleri işyerleri, kişi için önemli bir ortamdır. İşyerlerinde

Detaylı

DEĞERLER EĞİTİMİ. Prof. Dr. Emin Karip M illi Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başka nı

DEĞERLER EĞİTİMİ. Prof. Dr. Emin Karip M illi Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başka nı DEĞERLER EĞİTİMİ Prof. Dr. Emin Karip M illi Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başka nı Okulların, sınıfların, okul ile ilgili tüm içerik ve düzenlemelerin niteliği, değerlere ve değerler eğitimine

Detaylı

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları 2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 Strateji Nedir? bir kağıt bir belge bir çalışma planı bir yol bir süreç bir ortak yorumlama ufku? 2 Stratejik Düşünme Nedir?

Detaylı

TTI TriMetrix. Kişisel Yetenekler Versiyonu 1..2011

TTI TriMetrix. Kişisel Yetenekler Versiyonu 1..2011 TTI TriMetrix Kişisel Yetenekler Versiyonu D 1..2011 Türkiye Ana Distribütörü Barbaros Bulvari, Ertugrul Sitesi, No 133, Kat 5, Daire 11, 34349 BESİKTAS - ISTANBUL - TURKIYE +90 (212) 258 7625 / +90 (212)

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Başlarken Acil Durum Yönetim Sistemi Kendilerini acil durumlarda da çalışmaya hedeflemiş organizasyon ve kurumların komuta, kontrol ve koordinasyonunu sağlama

Detaylı

AJANDA HAKKIMIZDA EĞİTİMLERİMİZ. Biz Kimiz? Vizyonumuz Misyonumuz Değerlerimiz. Eğitim Bölümlerimiz Eğitim İçeriklerimiz

AJANDA HAKKIMIZDA EĞİTİMLERİMİZ. Biz Kimiz? Vizyonumuz Misyonumuz Değerlerimiz. Eğitim Bölümlerimiz Eğitim İçeriklerimiz AJANDA HAKKIMIZDA Biz Kimiz? Vizyonumuz Misyonumuz Değerlerimiz EĞİTİMLERİMİZ Eğitim Bölümlerimiz Eğitim İçeriklerimiz BİZ KİMİZ? Eğitim Sektöründe 11 yıllık tecrübe ve bilgi birikimine sahip olarak yola

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Lojistik MAN 317 5 3 + 0 3 5. Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili. Türkçe.

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Lojistik MAN 317 5 3 + 0 3 5. Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili. Türkçe. DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Lojistik MAN 317 5 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Türkçe Lisans Zorunlu Bülent

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETME FİNANSI MAN 307 5 3 + 0 3 5. Muhasebeye Giriş I+II; Maliyet Muhasebesi.

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETME FİNANSI MAN 307 5 3 + 0 3 5. Muhasebeye Giriş I+II; Maliyet Muhasebesi. DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETME FİNANSI MAN 307 3 + 0 3 Ön Koşul Dersleri Muhasebeye Giriş I+II; Maliyet Muhasebesi Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI KURULUŞLAR PSIR 331 5 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI KURULUŞLAR PSIR 331 5 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI KURULUŞLAR PSIR 331 5 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

SAĞLIĞI GELİŞTİRME KAVRAMI

SAĞLIĞI GELİŞTİRME KAVRAMI İŞYERLERİNDE İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİNDE İŞYERİ HEMŞİRELİĞİNİN ÖNEMİ ROLÜ KURSU 4 MAYIS 2014 İSTANBUL VII. ULUSLARARASI İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ KONFERANSI SAĞLIĞI GELİŞTİRME KAVRAMI Uzm.

Detaylı

ICF Etik Kuralları. Müşteri: Müşteri / Koçluk Alan koçluk hizmeti verilen kişidir.

ICF Etik Kuralları. Müşteri: Müşteri / Koçluk Alan koçluk hizmeti verilen kişidir. ICF Etik Kuralları Önsöz ICF, koçlukta mükemmelliğin korunması ve teşvik edilmesinde kararlıdır. Bu nedenle, ICF tüm üyeleri ve unvanlı koçlarından (koçlar, mentor koçlar, koç süpervizörleri, koçluk eğitmenleri

Detaylı

T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET

T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET PROJE KOORDİNATÖRÜ: Mustafa TOPAL İlçe Müftüsü PROJE SORUMLUSU: Mesut ÖZDEMİR Vaiz PROJE GÖREVLİLERİ:

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Makro İktisat SPRI 272 2 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Makro İktisat SPRI 272 2 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Makro İktisat SPRI 272 2 3 + 0 3 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Fransızca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi)

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi) Kariyer q Kişinin yaşamı boyunca edindiği ilgili deneyimleridir. q Bir kişinin bütün yaşamı boyunca üstlendiği işlerin tümüdür. q Kişinin yaşamı boyunca sahip olduğu bir dizi iş ve bu işlere katılımı konusundaki

Detaylı

Karakter Eğitiminin On Bir Temel Prensibi 2. Karakter Eğitiminin On Bir Temel Prensibi 1 DEĞERLER/KARAKTER EĞİTİMİ. Prof. Dr. Halil EKŞİ 17.3.

Karakter Eğitiminin On Bir Temel Prensibi 2. Karakter Eğitiminin On Bir Temel Prensibi 1 DEĞERLER/KARAKTER EĞİTİMİ. Prof. Dr. Halil EKŞİ 17.3. Temel insanî değerlerin kazandırılması toplumun okuldan beklentileri arasındadır. DEĞERLER/KARAKTER EĞİTİMİ Temel değerlerin kazandırılması hem eğitim felsefesi hem de okulların misyonu temeline dayanmaktadır.

Detaylı

Freedom of Thought, Conscience & Religion Case study

Freedom of Thought, Conscience & Religion Case study This project is co-financed by the European Union and the Republic of Turkey Benim için İnsan Hakları Human Rights for Me Freedom of Thought, Conscience & Religion Case study Ton VEEN This project is co-financed

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Pazarlama Yönetimi BBA 261 Güz 3+0+0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Pazarlama Yönetimi BBA 261 Güz 3+0+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Pazarlama Yönetimi BBA 261 Güz 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri BBA 102 Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

I. GİRİŞ II. UZAK HEDEFLER. Üçüncü sınıf ders programının hedefleri:

I. GİRİŞ II. UZAK HEDEFLER. Üçüncü sınıf ders programının hedefleri: I. GİRİŞ Eğitim, Kosova nın toplumsal, siyasi ve ekonomik gelişmesinin etki alanını temsil eder. Eğitim, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı (EBTB) savaşın bitiminden sonra başlayan, en gelişmiş uluslar arası

Detaylı

UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU. TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu

UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU. TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu 31 Ekim 2009 TTB-UDEK Etik Çalışma Grubu UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLARI GENEL OLARAK ETİK KURULLAR Etik Kurullar: Tanım Etik

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türkiye Ekonomisi SPRI 470 2 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türkiye Ekonomisi SPRI 470 2 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Türkiye Ekonomisi SPRI 470 2 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri Makro İktisat Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Seçmeli Dersin Koordinatörü

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI GÜVENLİK ULG 211 3 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI GÜVENLİK ULG 211 3 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI GÜVENLİK ULG 211 3 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı (ŞUBAT 2014) Ankara 0 Avrupa 2020 Stratejisi ve Eğitim de İşbirliğinin Artan Önemi Bilimsel ve teknolojik ilerlemeler

Detaylı

ETİK DEĞERLER VE DÜRÜSTLÜK

ETİK DEĞERLER VE DÜRÜSTLÜK Etik Kavramı ETİK DEĞERLER VE DÜRÜSTLÜK Etik kelimesi köken olarak Eski Yunan'a kadar gider. Etik evrensel olarak kabul gören kurallardır. Etik; doğruyla yanlışı, haklı ile haksızı, iyiyle kötüyü, adil

Detaylı

EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU

EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU Standard Eurobarometer European Commission EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU BAHAR 2009 ULUSAL RAPOR ÖZET TÜRKİYE Standatd Eurobarometre 71 / Bahar 2009 TNS Görüş ve Sosyal Bu araştırma Avrupa

Detaylı

IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu

IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu 1. IV. Uluslararası Türk - Asya Kongresi 27-29 Mayıs 2009 tarihleri arasında İstanbul da icra edilmiş ve son derece yapıcı ve samimi bir ortam içerisinde

Detaylı

İş Yerinde Ruh Sağlığı

İş Yerinde Ruh Sağlığı İş Yerinde Ruh Sağlığı Yeni bir Yaklaşım Freud a göre, bir insan sevebiliyor ve çalışabiliyorsa ruh sağlığı yerindedir. Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre de ruh sağlığı, yalnızca ruhsal bir rahatsızlık

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ULUSLARARASI TİCARET HUKUKU

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ULUSLARARASI TİCARET HUKUKU DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ULUSLARARASI TİCARET HUKUKU UTH443 7 2 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli

Detaylı

GENÇLERİN GÖZÜYLE ETİK

GENÇLERİN GÖZÜYLE ETİK GENÇLERİN GÖZÜYLE ETİK İçindekiler Giriş...3 Araştırmanın Amacı...6 Metodoloji...6 Demografi...7 Araştırma Sonuçları...9 Etik Denilince Akla İlk Ahlak Geliyor... 10 Gençlere Göre Türkiye nin En Önemli

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH A.B.D. BİLGİ FORMU

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH A.B.D. BİLGİ FORMU TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH A.B.D. BİLGİ FORMU Bölüm TARİH ANA BİLİM DALI Bölüm Başkanı PROF.DR. AYGÜN ATTAR Bölümün amacı Tarih Anabilim Dalının amacı yüksek

Detaylı

FAKTORİNG SEKTÖRÜ ETİK İLKELERİ

FAKTORİNG SEKTÖRÜ ETİK İLKELERİ FAKTORİNG SEKTÖRÜ ETİK İLKELERİ I. Giriş Faktoring Derneği (Dernek), faktoring şirketlerinin mesleki ve örgütsel alanda etik ilkelerine bağlı olarak çalışmaları zorunluluğu konusunda bir çerçeve oluşturmuştur.

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir.

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. 1.1.Sonuçlar Öğretmenlerin eleştirel düşünme becerisini öğrencilere

Detaylı

Twi$er: @acarbaltas @BaltasBilgievi

Twi$er: @acarbaltas @BaltasBilgievi Twi$er: @acarbaltas @BaltasBilgievi REKABETE HAZIRLIK KENDİ YILDIZINI YAKALAMAK Prof. Dr. Acar Baltaş Psikolog 28 Şubat 2014 MOTİVASYON Davranışa enerji ve yön veren, harekete geçiren güç Davranışı tetikleme

Detaylı

İNSAN KAYNAĞININ EĞİTİMİ VE GELİŞTİRİLMESİ. Prof. Dr. Kadir Ardıç Doç. Dr. Yasemin ÖZDEMİR

İNSAN KAYNAĞININ EĞİTİMİ VE GELİŞTİRİLMESİ. Prof. Dr. Kadir Ardıç Doç. Dr. Yasemin ÖZDEMİR İNSAN KAYNAĞININ EĞİTİMİ VE GELİŞTİRİLMESİ Prof. Dr. Kadir Ardıç Doç. Dr. Yasemin ÖZDEMİR Temel Kavramlar Eğitim, işletmeye yeni alınan ya da işletmede halen çalışmakta olan elemanlara, işlerini yapmaları

Detaylı

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi Murat Çokgezen Prof. Dr. Marmara Üniversitesi 183 SORULAR 1. Ne zaman, nasıl, hangi olayların, okumaların, faktörlerin veya kişilerin tesiriyle ve nasıl bir süreçle liberal oldunuz? 2. Liberalleşmeniz

Detaylı

Yöneticiye Rapor Osman Şahin

Yöneticiye Rapor Osman Şahin Yöneticiye Rapor Osman Şahin Focus Styles 22-May-203'de Hazırlanmıştır Sayfa 2 2005-2009 Saville Consulting. Tüm hakları saklıdır. Bu Rapor Hakkında Bu Rapor, bir kişinin önemli çalışma alanlarındaki motivasyonlarını,

Detaylı