T C İSTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÇELİK KAPI SEKTÖRÜNDE AHŞAP BÖLÜMÜ İÇİN ÜRETİM - DAĞITIM PLANLAMA MODELİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T C İSTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÇELİK KAPI SEKTÖRÜNDE AHŞAP BÖLÜMÜ İÇİN ÜRETİM - DAĞITIM PLANLAMA MODELİ"

Transkript

1 T C İSTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÇELİK KAPI SEKTÖRÜNDE AHŞAP BÖLÜMÜ İÇİN ÜRETİM - DAĞITIM PLANLAMA MODELİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Ümi KAVİ Anabilim Dalı : Sosyal Bilimler Ensiüsü Programı : Kalie ve Üreim Yöneimi Tez Danışmanı: Yard.Doç.Dr. Rıfa Gürcan ÖZDEMİR EYLÜL 2008 i

2 TEŞEKKÜR Sayın Yard. Doç. Dr. Rıfa Gürcan ÖZDEMİR e araşırmam boyunca göserdiği rehberlik, olağanüsü anlayış ve eşsiz kakılarından dolayı sonsuz eşekkürlerimi sunarım. Tez çalısmamda gerekli yardımları ve deseklerini, bilgi ve görüşlerini bizlerden esirgemeyen Kavi Meal Plasik San. yöneici ve çalışanlarına eşekkürlerimi sunarım. Yüksek lisans eğiimi boyunca varlıklarını ve deseklerini hiç esirgemeyen arkadaşlarım Bilgisayar Y. Müh. Musafa ÇAKIR, İnşaa Y. Müh. Özgün GÜNDOĞDU na ve diğer üm doslarıma eşekkür ederim. Bu ezin hazırlanması süresince anlayış ve deseklerini esirgemeyen AİLEME ve özellikle de öğrenim hayaım boyunca başarılı olmam için her ürlü imkanı sağlayan babam Rahmi KAVİ ye eşekkürlerimi sunarım. Eylül, 2008 Ümi KAVİ ii

3 İÇİNDEKİLER TABLO LİSTESİ... v ŞEKİL LİSTESİ... vi KISA ÖZET... vii ABSTRACT... viii 1. GİRİŞ LİTERATÜR TARAMASI ÜRETİM ÜRETİM YÖNETİMİ ÜRETİM SİSTEMLERİ ÜRETİM PLANLAMA VE KONTROL ÜRETİM PLANLAMASI ÜRETİM KONTROLÜ MATEMATİKSEL MODELLEME TARİHSEL GELİŞİM MATEMATİKSEL TANIMI UYGULAMA ALANLARI MATEMATİKSEL PROGRAMLAMA MODELLERİNİN ÇEŞİTLERİ DOĞRUSAL PROGRAMLAMA TAM SAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İŞLETMENİN VE ÜRETİM SİSTEMİNİN TANITIMI FİRMA TANITIMI ÜRETİM ORTAMI İŞLETMENİN ÜRETİM ÜNİTELERİ...42 iii

4 ÜRETİM SÜRECİ ÜRETİM PLANLAMA VE DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA YÖNTEMİ İLE ÇÖZÜLMESİ PROBLEMİN BELİRLENMESİ MODELİN VARSAYIMLARI TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ MODELİN PARAMETRELERİ VE KARAR DEĞİŞKENLERİ GELİŞTİRİLEN MODEL TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODELİNİN ÇÖZÜMÜ SONUÇ VE ÖNERİLER...64 KAYNAKÇA...67 EK 1 LİNDO KODU...69 EK 2 LİNDO ÇÖZÜMÜ...84 EK 3 FABRİKA YERLEŞİM PLANI...91 iv

5 TABLO LİSTESİ Tablo 1. Üreim Yöneimi Sisemlerinin Tarihi Gelişimi...11 Tablo Yılı Çelik Kapı Saış Mikarları...40 Tablo 3. Makine Parkuru ve Çalışan Sayıları...42 Tablo 4. Üreim Süreleri...47 Tablo 5. Talep Tablosu...49 Tablo 6. MDF Üreim Tablosu...57 Tablo 7. MDF Sok Tablosu...58 Tablo 8. Dolap Üreim Tablosu...59 Tablo 9. Dolap Sok Tablosu...60 Tablo 10. Masa Üreim Tablosu...61 Tablo 11. Masa Sok Tablosu...62 Tablo 12. Eklenen Araç Sayısı Tablosu...63 Tablo 13. Ek Yapılan Sefer Sayıları...63 v

6 ŞEKİL LİSTESİ Şekil 1. MDF panelleri için üreim süreci şeması...46 Şekil 2. Masa ve Dolap ürünleri için üreim süreci şeması...47 vi

7 Üniversie : İsanbul Külür Üniversiesi Ensiüsü : Sosyal Bilimler Anabilim Dalı : İşleme Programı : Kalie ve Üreim Yöneimi Tez Danışmanı : Yrd. Doç. Dr. Rıfa Gürcan Özdemir Tez Türü ve Tarihi : Yükseklisans Eylül 2008 KISA ÖZET ÇELİK KAPI ÜRETİM SEKTÖRÜNDE AHŞAP ÜRETİMİ İÇİN ÜRETİM VE DAĞITIM PLANLAMA MODELİ Bu çalışmada, Çelik kapı seköründe faaliye göseren bir işlemenin ahşap deparmanında üreiği ürünler için daha ekin bir üreim planlama ve dağıım modeli gelişirilmişir. Modelin amacı firma karlılığını ön planda uarak üreim, sok ve dağıım maliyelerini en aza indirmekir. Model amsayılı doğrusal programlama modeli olarak asarlanmış ve pake program yardımı ile çözümlenmişir. Bu uygulamanın sonuçlarına göre firma karlılığı arırılmış, daha ekin bir üreim planlama yapılmış, sok mikarı ve maliyei en aza indirilmiş, daha düşük maliyeli dağıım planı çıkarılmışır. Anahar kelimeler : Üreim planlama, Dağıım planlama, Tamsayılı doğrusal programlama, Ahşap endüsrisi vii

8 Universiy : İsanbul Külür Universiy Insiue : Insiue of Social Sciences Deparmen : Deparmen of Business Adminisraion Programme : Qualiy and Producion Managemen Supervisor : Yrd. Doç. Dr. Rıfa Gürcan Özdemir Degree Awarded and Dae : MA Sepember 2008 ABSTRACT THE PRODUCTION AND DISTRIBUTION PLANNING MODEL FOR WOOD PRODUCTION IN STEEL DOOR SECTOR In his work, more acive producion planning and disribuion model is improved in wood deparmen in a facory of seel doors secor. The model s aim is o give a preference firm s profiabiliy and decrease he cos of producion, sock and disribuion. The problem is modelled as a linear programming model and solved using an opimizaion sofware. According o his reasons of applicaion, firm s profiabiliy is increased, more acive an producion planning is done, he sock s quaniy and cos is decreased a leas and low-cos disribuion planning is expelled. Key words: Producion planning, Disribuion planning, Ineger linear programming, Wood indusry viii

9 1. GİRİŞ Geçmişen günümüze hızla aran bir grafik göseren suç olayları güvenlik kelimesini daha sıkça sorgulanmasına neden olmakadır. Türkiye de asayiş suçlarının çoğunluğunu (%55) mala karşı suçlar oluşurmakadır. Mala karşı suçlar içinde hırsızlık suçları %81,1 gibi yüksek bir orandadır. Daha sonra dolandırıcılık ve mala zarar vermek ve benzeri suçlar (%10.7), gasp/yağma (%2.3), yangın (%1.9) suçları gelmekedir. Hırsızlık; en çok evden, iş yerinden, oo hırsızlığı ve oodan hırsızlık şeklinde gerçekleşmekedir. Gasp/yağma suçlarının büyük bir kısmı şahısan gasp şeklindedir. 1 Geri kalan kısmı ise ev ve işyerlerinden meydana gelmekedir. Hırsızlık olaylarındaki arış, mağdur ve güvenlik görevlilerini olayların gerçekleşikleri konumda güvenlik açıklıklarını araşırmaya yönelmekedir. Göze ilk çarpan eksiklik bina, ev veya işyerlerinde kullanılan giriş kapılarılarının çok eski olması, kapıların uygun malzemelerden yapılmamış olması, kili mekanizmaların uygun kaliede olmaması gibi ekenleri gözler önüne sermekedir. Güvenlik için sadece kapının iyi olması yememekedir ama ilk basamağı kullanılan kapılar oluşurmakadır. Bu durum Türkiye için yeni bir yaırım ve iş kapısı anlamına gelmekedir yıllarında başlayan oraya aılan Çelik Kapı ifadesi zaman içinde olmazsa olmaz ükeim maddeleri arasında yerini almışır yıllarında bir kaç firmayla üreimi başlayan Çelik Kapı zaman içerisinde Meal seköründe önemli bir paya sahip iş kolu haline geldi. Bu iş kolunun bukadar büyümesinde asıl önemli olan hırsızlık olaylarında büyük bir caydırıcılığa sahip olmasıdır. Yapısal olarak ahşap kapılardan ve önceki sisem sac kapılardan darbelere karşı daha cok mukavemen göseriyor olmasıdır. Kullanılan kili sisemlerinin de bu arışda büyük bir payı vardır. Oluşan 1 Yılmaz Ali, Günayergün Semra, Türkiye de Şehir Asayiş Suçları : Dağılış ve Başlıca Özellikleri 1

10 alep daha güvenli daha sağlam ve daha uzun ömürlü kili sisemlerinin gelişirilmesine zemin yaramışır. Yılları içerisinde alebi hızla bir arış grafiği göseren bu iş kolu insanların ilgisini çok süre geçmeden çekmeye başladı yıllarında bir kaç üreici ile başlayan iş kolu aran alep sonucunda üreici sayısında sürekli yükselen bir grafik çizmeye başladı. Ülke şarları göz önünde alındığında kendisine yeni bir iş arayan ve aleplerdeki arışla kar oranın çok olduğunu düşünen birçok kişi, firma ve holding bu iş kolu üzerinde yaırım yapmaya ve çalışmaya başlamışır in başlarına kadar kadar küçük ve ora büyüklüke işlemelerde yapılan iş kolu 2000 yılından sonra Çelik Kapı ya olan aleplerin değişmesi sonucunda daha alanlarda ve şekillerde yapılmaya başlanmışır. Üreimler küçük iki üç yerde yapılmakan ek çaı alına oplanmaya başlandı. Fabrikasyon örneklerine ilk önce Kayseri ilinde raslanmaya başlandı. Kayseri ilinde büyüklü küçüklü işlemeler açılmaya başlandı. Çelik Kapı nın yan sanayisinin de burada yerleşmesiyle başlamasıyla Kayseri ili Türkiye nin Çelik Kapı üreiminde en önemli ili haline gelmişir. Oluşan iş sekörlerin en önemli halkası yan sanayileridir. Tedarikçiler ana üreimleri ayaka uan en büyük ekendir. Ana iş kolunu oluşuran bir firma üreimi esnasında kulladığı her malzemeyi kendisinin üremesine imkan yokur. Bu nedenden dolayı üreimini desekleyecek yan sanayi kuruluşları kurulmakadır. Bu durumun ana iş kolunu üreen firma için bir çok avanaj sağlamakadır. Bunlar; Aynı malzemeyi bir çok üreen olduğu için rakabeen kaynaklı olarak daha kalieli malzeme emin eme durumu, Ana iş kolunu üreen firmanın edarikçiyi belirli spesifikasyonlara uymaya zorlaması, böylelikle hem üreimin kaliesinin sürekliliğinin sağlanması, 2

11 Ana iş kolunun edarik edebileceği bir malzemeyi kendisi yapması için gereken yaırım ve işleim maliyelerinden kurulmasını sağlaması, Rekabein var olması ile daha düşük maliyelerde ürün emin eme olasılığı, Tek bir nokaya bağlı kalmama, yaşanacak olası sorunlarda ürün emininde başka alernaif yolların var olması, Bu duruma en iyi örnek; oomobil fabrikalarıdır. Çok büyük yaırımlarla kurulan oomobil fabrikalarını sadece ana üreimleri ile ilgilenmekedir. Ürününde kullanacağı herşey çevresine yerleşmiş yan sanayisinden emin emekedir. Bu durum ülke sanayisininde gelişime büyük kakı sağlamakadır. Bu avanajlarının yanında ihiyac duyulan malzemeleri yan sanayiden emin emeninde bazı dezavanajlarıda bulunmakadır. Bunlar ise; Ana iş koluna olan uzaklıkları maliyeler açısından büyük bir eksi eşkil emekedir, Tedarikçinin üreiminin korol edilmesinin zorluğu, Her iş kolu için yeerli kalifiyede edarikçi bulunmaması, var olanlarında bazı zamanlarda kalifiyeliğin sürekliliğinde problemler yaşaması, Şeklinde özelenebilinir. Çelik Kapı sekörü içinde durum benzer bir hal içerisindedir. Ana iş kolunun ihiyacı bulunan üm malzemeler yan sanayi arafından edarik edilebilmekedir. Üreim için gerekli her ürlü malzeme piyasada kolaylıkla bulunabilmekedir. Bu durum bu sekörün hızlı bir şekilde yayılmasına neden olmakadır. Hızla büyüyen ve her çeşi ürünün kolay bir şekilde bulunması üreim için yeerli spesifikasyonlara sahip olmayan kişilerinde bu ürünü üremesi olarak sonuçlanmakadır. Bu durum Merdiven alı şeklinde arif edilen imalaçıların hızla çoğalması ve kalienin 3

12 düşmesi sonucunda ihiyaç duyulan malzeme kaliesinde doğru oranılı olarak düşmesine sebeb olmakadır. Bu durum seri üreim yapan firmaların üreimlerinde kullandıkları bazı emel ihiyaçlarını kendi bünyelerinde üremeye sevk emişir. Uygulamanın gerçekleşirdiğimiz firma da yaşadığı benzer kalie sorunlarından sonra böyle bir karar alarak üreimde kulladığı MDF panellerini kendi bünyesinde kurduğu bir fabrikadan emin emeyi amaçlamışır. Firma bu sayede kısmi olarak bazı sorunlardan beraraf olmayı hedeflemekedirler. Yapılan bu çalışmanın ana konusu, üreim yapan bir firma nın yapığı üreim konusundaki en önemli sorunu olan üreim planlama ya, yapılan üreimin dağıımı sorunlarının amsayılı doğrusal programlama yönemi kullanılarak çözülmesidir. Yedi ana bölümden oluşan çalışma kapsamında, giriş ve lieraur aramasından sonra üçüncü bölümde üreim, üreim yöneimi ve üreim planlama ve konrol konuları hakkıında genel bilgiler verilmişir. Dörüncü bölümde, üreim planlama problemlerinin çözümlenmesinde de kullanılabilen çok geniş bir uygulama alanına sahip yöneylem araşırması bünyesindeki doğrusal programlama ve amsayılı doğrusal programlama yönemleri incelenmişir. Çalışmanın beşinci bölümde ise, MDF panel üreimi yapan bir üreim işlemenin anıımı ve üreim süreci anıılmakadır. Alıncı bölümde ise, kısa dönemli üreim planlaması ve dağıımı için amsayılı doğrusal programlama yönemi kullanılarak maemaiksel bir model gelişirilmişir. Gelişirilen model pake program yardımıyla çözümlenmişir. 4

13 Son bölümde, çalışmanın, amacına uygun olarak gerçekleşirilip gerçekleşmediği değerlendirilerek konu ile ilgili öneriler sunulmuşur. 5

14 2. LİTERATÜR TARAMASI İşlemelerde karşılaşılan karar problemlerinin çözümünde en fazla kullanılan kaniaif ekniklerin başında gelen doğrusal programlama modelleri, ilk uygulamalarının yapıldığı 1940 lı yıllardan beri, üreim planlama problemlerinin çözümü amacıyla çok sayıda çalışmada kullanılmışır. Perol rafinerisi, orman endüsrisi, yapı işlemeleri, meal sanayi, gıda sanayi, oomobil yan sanayi, eksil sanayi gibi çok farklı sekörlerde doğrusal programlama yönemi kullanılarak yapılmış bu çalışmalardan bir kısmı aşağıda verilmişir. Karayılmazlar ve Balaban (2000), birden çok ürün ipinin üreildiği işlemelerde üreim planlama problemlerinden birisi olan, opimum ürün bileşiminin belirlenmesi (hangi ip üründen ne kadar üreileceği) problemi için bir doğrusal programlama modeli önermişlerdir. Orman endüsrisinde bir işleme için kurdukları amsayılı doğrusal programlama modeli ile işlemenin belli bir dönem için hangi üründen ne mikarda üreeceği, ne mikarda saacağı, ne mikarda soklayacağını üreim, saış, sok kısıları uyarınca, opimum üreim planı ile saışlardan elde edilecek geliri maksimize edecek şekilde belirlemişlerdir. Özkan (2006) da, mobilya seköründe faaliye göseren islemelerin üreimlerini daha ekin planlamalarını saglayacak bir üreim planlama modeli gelişirmisir. Modelin amacı oplam üreim, sok ve isgücü maliyelerini enazlamakır. Model amsayılı dogrusal programlama modeli olarak asarlamış ve ülkemizin en büyük mobilya üreicilerinden birisinde çok saan bir yaak odası modeline uygulanmısır. Bu uygulama sonuçlarına göre, oplam üreim, sok ve isgücü maliyeleri islemenin kullandığı sezgisel yönemlerle oraya çıkan maliyelere göre yüzde 20 oranında azalmısır. 6

15 Sarıca (1998) de, seri üreim yapan bir işlemede üreim planlama ve konrolünü gerçekleşirmişir. Üreim planlama ile işleme kaynaklarının nasıl planlanacağı, üreim sürecinin nasıl konrol edileceği ve malzeme gereksinimlerinin nasıl belirleneceği oraya konulmuşur. Chen ve Wang (1997), Kanada da faaliye göseren enegre bir çelik üreim işlemesinde üreim ve dağıım planlaması için doğrusal programlamayı kullanmışlardır. İşlemenin, birden çok fabrikadan oluşması, çok sayıda malzeme edarikçisi ile çalışması, farklı coğrafik bölgelerde müşerilerinin olması ve müşerilerinin farklı üreim süreçlerinden ürünler (yarı mamul veya bimiş ürün şeklinde) sipariş edebilmesi sebebiyle; ekileşimli bir malzeme akışının zorunlu olduğu, planlamanın çok önemli olduğu bu oramda; işlemenin saınalma, üreim ve dağıımla ilgili problemlerini büünleşirerek ek bir planlama alında modelleyen bir çalışma yapmışlardır. Doğrusal programlama yaklaşımıyla kurdukları modelin çözümüyle, işlemeye büyük finansal fayda sağlamışlardır. Bircan ve Karal (2003) de, kaniaif karar verme ekniklerinden doğrusal programlama ekniğinin kurulu işleme kapasielerinin en karlı biçimde kullanılmasında sağladığı faydaları gösermekedir. Yönem bir çimeno fabrikasında kapasie planlaması yapmışlardır. Gülenç ve Karabulu (2005) ise, kapasienin am kullanılması, makine/ezgah/kalıp boş bekleme süresinin minimize edilmesi, fazla mesainin ve fason üreimin mümkün olduğunca azalılması, sokların belli bir seviyeyi aşmaması, karın maksimize edilmesi gibi birden çok amacın olabileceği durumlarda ekin bir araç olan, doğrusal programlamanın uzanısı amaç programlama yaklaşımını kullanmışlardır. Bir lasik üreim işlemesinde, bir aylık dönemde üreilecek opimum ürün mikarını; belirli bir emniye soğu ile çalışılması, üreimin belirlenen mikarı geçmemesi, ayrılan soklama alanının aşılmaması, işleme kapasiesinin am kullanılması, normal mesaide (fazla mesai olmadan) işlerin amamlanması ve lasik üreimi için ayrılan 7

16 büçenin aşılmaması hedefleri alında modellemişlerdir. Çalışma sonucunda, işleme hedefleri çerçevesinde bir aylık dönemde üreilecek opimum lasik mikarı belirlenmişir. Ergülen (2003) de, İşlemelerinin dağıım planına ai maliye uarlarının hesaplanmasında ve ileriye yönelik dağıım maliyelerinin ahmin edilebilmesinde Tamsayılı-Doğrusal Programlama modellerini kullanmışır. Ayrıca bu modeller işlemelerin finansal planlarının ve dağıım sraejilerinin kısa zamanda oluşurulmasında da önemli rol oynadığını belirmişir. Bu çalışmada, opimum çözüm planıyla oluşurulan model, Tamsayılı Doğrusal Programlama yönemiyle hesaplamış ve firmanın dağıım sisemine alernaif bir model olarak kurmuşur. 8

17 3. ÜRETİM Üreim, en yalın anımıyla yaraılan değerdir. İnsanın yaşaması için gerekli maddelerin yaraılmasıdır. Ayrıca, bir fiziksel varlık üzerinde onun değerini arırıcı bir değişiklik yapmak veya hammadde ve yarı mamülleri bir ürüne dönüşürmek olarakda anımlanabilinir. İşlemenin amaçlarına ulaşabilmesi için insan gereksinimlerini karşılayacak ürün ve hizmeler oluşurma işlemine üreim denmekedir. Üreim; ekonomide fayda yarama, yani gereksinimleri karşılamayı sağlayan ve yararlı olan ürün ve hizmeleri oluşurma olarak da anımlanabilir. 2 Üreim işlemini gerçekleşirebilmek için insan, makine ve malzemeden oluşan bir üreim sisemine ihiyaç vardır. Bu siseme verilen bir akım girdiler bir değişirme ve dönüşürme işlevinden sonra çıkı olarak elde edilirler. 3 Ekonomisler üreimi fayda yaramak şeklinde anımlarlar. Mühendisler ise, bir fiziksel varlık üzerinde, onun değerini arırıcak bir değişiklik yapmayı veya hammadde veya yarı mamüllerin kullanılabilir bir ürüne dönüşürmeyi üreim sayarlar. 4 Üreim ekonomide fayda yarama, yani gereksinimleri doyurmayı sağlayan ve yararlı olan mal ve hizmeleri oluşurma olarak anımlanabilinir. 5 2 Hasgül Özlem, Ana Üreim Planlanmasında Karar Desek Sisemlerinin Kullanılması ve Soksuz Üreim Yapılan Bir İşlemede Uygulama, Yüksek Lisans Tezi, 2005, s.3. 3 Savsar Mehme, Üreim Sisemleri Analizi, (Eskişehir: Anadolu Üniversiesi Mühendislik ve Mimarlık Fakülesi Yayınları, No:59, 1984), s.5. 4 Kobu Bülen, Üreim Yöneimi, İsanbul, Avcıol Basım Yayın, 2006, s.4. 5 Özkan Mura, Bir Mobilya Fabrikasında Üreim Planlama Siseminin Gelişirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, 2006, s.5. 9

18 3.1. ÜRETİM YÖNETİMİ Günümüzde bir arafan sürekli olarak yükselen yaşam düzeyinin, diğer arafan hızla aran dünya nüfusunun ekisi ve alepleri doğrulusunda geçmişe oranla daha fazla ürün alep edilmeke ve daha karmaşık ürünler üreilmekedir. Bahsedilen alep ve karmaşık ürünlerin üreilmesi için; Gerekli hammadde ve yarı mamüllerin çeşili kaynaklardan uygun fiyala ve isenilen zamanda sağlanması, Her parçanın değişik spesifikasyonlarda olması ve bu özelliklere göre işlenmesi, Talep edilen parçanın üreimde isenen yerde, isenen mikarda hazır bulunması, Büün bu faaliyelerin eldeki insan gücü ve makina parkurundan en iyi şekilde yararlanarak sınırlı süreler içerisinde gerçekleşirilmesi gerekmekedir. (Kobu, 2006) Buradan yola çıkarak üreim yöneimi, işlemenin elinde bulunan malzeme, makina, işgücü kaynaklarının belirli mikardaki ürünün alep nieliklerinde belirilen spesifikasyonlara sahip, alep edildiği zaman içinde ve uygulanabilinen en düşük maliyelerde üreimini sağlayacak bir biçimde bir araya geirilmesi ve bu sisemin yöneilmesi olarak anımlanabilir. Tablo 1. de üreim yöneimi sisemlerinin arih içerisindeki gelişimi öze olarak göserilmekedir. 10

19 Tablo 1. Üreim Yöneimi Sisemlerinin Tarihi Gelişimi 1776 ADAM SMITH İMALLATTA UZMANLAŞMA 1832 CHARLES BABBAGE UZMANLAŞMAYA GÖRE İŞ BÖLÜMÜ F.W.TAYLOR BİLİMSEL YÖNETİM 1900 F.B.GILBERTH ZAMAN ETÜDÜ 1901 H.L.GANTT ÇİZELGELEME 1927 E.MAYO İNSAN İLİŞKİLERİ 1930 H.FORD KİTLESEL ÜRETİM 1940 P.M.S.BLACKET II. DÜNYA SAVAŞINDA YÖNEYLEM 1946 DIGITAL BİLGİSAYAR UYGULAMALARI DOĞRUSAL MATEMATİKSEL 1947 PROGRAMLAMA 1970 ÜRETİMDE BİLGİSAYAR UYGULAMALARI CAD/CAM MRP II JIT TQM FMS OPT CIM Modern üreim yöneiminin Adam Smih zamanında başladığı kabul edilmekedir. 18 y.y. da Adam Smih uzmanlaşma eoris ile işleri küçük parçalara ayırarak her işçinin sadece bir işi yapığında daha ekin çalışacağını öne sürmüşür larda Charles Babbage ın iş bölümü prensibinin uygulanması ile sağlanacak yararların ayrınılarını sapamasıyla, iş basileme, uzamanlaşma ve reorganizasyon ile ürekenliğin yolunda deneyler yapılmışır. Üreim yöneimi kapsamının gelişmesi F.Taylor ile gerçekleşmişir. ( yılları arasında Bilimsel yöneim kurallarını oraya amışır.) Verimlilik arışı, 11

20 organizasyon, insagücü verimi, işyeri düzeni gibi kavramlar bugünkü anımılarıyla Taylor ile oraya çıkmışır. Taylor un bilimsel yöneim kuralları : İş analizlerinde parmak hesabı yerine bilimsel yönemlerin kullanılması, Çalışanların seçme, eğiim ve yerleşirilmesinde sisemaik yönemlerin uygulanması, Çalışan ile yöneen arasında sağlam emellere dayanan işbirliğinin kurulması, İşyükünün çalışanlar arasında dengeli, adil ve uygun biçimde bölünmesi, şeklinde özelenebilir. Aynı dönemde Frank ve Lilian Gilber hareke ekonomisi ( zaman eüdü ) prensiblerini oraya koymuş, mikro harekeleri anımlamış, F.W.Harris maemaik modelleri sok konrol problemlerine uygulamış, H.L.Gan çizelgeleme yönemini gelişirmişir. II. Dünya savaşı sonrasına kadar ekinliğini sürdüren Fordis üreim sisemi; Tayloris Bilimsel Yöneim e göre örgülenmişir ve akan üreim haında özel amaçlı makinalar ve nieliksiz işgücü kullanarak ayrınılı işbölümü esasına göre kile üreimi yaparak verimlilik sağlanmasını içermekedir. Bu dönemde sisemin aölye içi işleyişindeki aşırı sok, kaliesiz ve haalı ürün, makinaların boş kalması gibi bazı sorunlar sisemin verimliliğini ve ekinliğini olumsuz ekilemekeydi. Bu sonucunda yeni sisem arayışları söz konusu olmuşur. II. Dünya savaşı sürerken P.M.S.Blacke yöneylem uygulamasını gelişirmişir. Savaş sonrasında modellerle simülasyon yönemleri uygulanmış, lineer programlama ve diğer maemaiksel yönemler gelişirilmiş, bilgisayarın oraya çıkması ile oomasyon, bununla birlike ergonomeri önem kazanmışır. 12

21 3.2. ÜRETİM SİSTEMLERİ Üreim sisemi işgücü, malzeme, bilgi, enerji, sermaye gibi girdilerin belirli bir dönüşürme sürecinden geçirilerek ürün ve hizmein üreildiği bir sisemdir. Üreim sisemleri, en iyi girdileri kullanarak kalieli üreimi gerçekleşirip, müşerilerinin aminini en yüksek düzeye çıkarmayı hedefler. Genel olarak sisem aralarında ilişkiler bulunan ve belli bir amacı gerçekleşirmek üzere bir araya geirilmiş elemanlardan oluşan bir büün şeklinde anımlanır. Herhangi bir üreim sisemi de beş elemandan oluşur. 6 Bir üreim sisemini meydana geiren girdiler; Üreim süreci Çıkılar Geri besleme analizleri Çevre Büün üreim sisemlerinin orak amaçlarına ulaşmak için uymak zorunda oldukları orak noka kaynakların verimli kullanılmasıdır. Girdiler genelde dör ana başlık alında oplanı. 7 a) Toprak (veya hammadde kaynakları) b) İşçilik (veya insan gücü kaynakları) c) Sermaye d) Yöneim Üreim süreci siseme giren unsurların bir fayda yaraacak şekilde bir ürüne veya hizmee dönüşmesi sürecidir. Üreim siseminin çıkısı ürün yada hizme olabilir. 6 Kobu Bülen, Üreim Yöneimi, İsanbul, Bea Yayın, 2006, s.32 7 Nesime Acar, Üreim Planlaması Yönem ve Uygulamaları, M.P.M Yayınları, Ankara, 1989, s.9 13

22 Genel olarak sisem aralarında ilişkiler bulunan ve belli bir amacı gerçeklerşirmek üzere bir araya geirilmiş elemanlardan oluşan bir büün şeklinde anımlanır. Her sisem daha büyük bir sisemin bir parçasıdır. Büyüklüğü ve cinsi ne olursa olsun her sisem beş emel elemandan oluşur. Bir üreim sisemindeki girdiler, üreim prosesi, çıkılar, geri besleme analizleri ve çevre elemanlarından oluşmakadır. 8 Üreim siseminin elemanları Şekil 1 de verilmişir. Firmalar müşeri siparişlerinin karşılığında veya alepleri doğrulusunda üreim yaparlar. Bu yüzden üreim sisemleri genel olarak iki kaegoride oplanır: Siparişe ve soğa dayalı üreim. 9 ÇEVRE Ekonomeri Sosyal Çevre Hüküme Rekabe Yasalar GİRDİLER Toprak Sermaye ÜRETİM PROSESİ Düzenleme Ölçme ÇIKTILAR Mamul Hizme Geri Besleme Analizleri Şekil 1. Bir üreim siseminin emel elemanları 8 Kobu Bülen, Üreim Yöneimi, İsanbul, Bea, 2006, s.32 9 Ilgın Poyraz, Üreim Kaynakları Planlaması Siseminin Performansını Ekileyen Fakörlerin Değerlendirilmesi ve Bir Konfeksiyon İşlemesinde Uygulaması, (Eskişehir: Osmangazi Üniversiesi, Fen Bilimleri Ensiüsü, 2003), s.5. 14

23 Sok üreiminde, üreilecek ürünün özellikleri (yapısı, büyüklüğü, şekli, hacmi, vs.) sipariş gelinceye kadar belirsiz olup, planlamada belirsizlikler ve güçlükler vardır.üreim sisemlerini ayrıca kesikli ve sürekli olmak üzere iki ana gruba ayırmak mümkündür. Eğer üreim hızının alebe uyumu mümkünse ve üreim olanakları komple bir ürünün üreimine harcanıyorsa sürekli üreim sisemleri mevcuur. Sürekli üreimde büyük mikarlarda üreim yapılmaka ve özel amaçlı makineler kullanılmakadır. Bu ip üreim sermaye yoğun işleme özelliklerini aşımakadır. Seri üreim de iki farklı şekilde olabilir: a) Parça ipi ürünlerin seri üreimi b) Akışkan ipi ürünlerin seri üreimi Kimyasal ürünler, perol rafinerisi, kağı eknolojisi vs. akışkan ipen üreime girerler. Oomobil üreimi parça ipinden ürün üreimidir. Belli bir ürüne olan alep üreim kapasiesini büünüyle doldurmak için yeerli değilse, bu üreim sisemi kesikli üreim yapısını aşır. Tesisin ekin bir şekilde kullanımını sağlamak için, değişik ürünlerin değişik zamanlarda üreimini sağlayacak şekilde bir ürün karması oluşurulur. Lieraürde bu ür üreim sisemlerine akış aölyesi ipi üreim de denilmekedir. Kesikli üreimde ise işlemlerin eknolojik ihiyacına göre bir roası söz konusudur. Bu ür üreim sisemlerine iş aölyesi ipi üreim de denilmekedir. Kesikli üreimde siparişe dayalı bir üreim söz konusudur ve daha çok genel amaçlı makineler kullanılmakadır. Emek yoğun ve kalifiye iş gücüne ihiyaç duyulmakadır Feray Odman Çelikçapa, Üreim Planlaması İsanbul: Alfa Basım Yayım Dağıım, Yayın no: 565, Ağusos, 1999), s

24 3.3. ÜRETİM PLANLAMA VE KONTROL Üreim planlama ve konrol bir üreim yöneimi ekinliği olarak üreilecek ürünü belirlemek, üreim için donanım gereğini sapamak ve ürünlerin isenen kalie ve maliyee, isenen sürede, doğru zamanlarda ve isenen mikarlarda oluşumunu sağlayacak çizelgeleme, programlama çalışmalarını kapsar. Diğer bir ifadeyle gelecekeki faaliyelerin (veya mikarlarının) düzeylerini veya limilerini belirleyen ve gerekli zamanlarda önlem alan fonksiyona üreim planlama ve konrol denir. Görüldüğü üzere Üreim Planlama ve Konrol, planlama ve konrol olmak üzere iki ana faaliyeen oluşmakadır. Üreim planlama ne zaman, ne mikarda, nerede ve hangi olanaklar ile üreimin yapılacağı ile ilgilenir. Üreim konrol ise planlanan üreime uygunluğu deneler ve aksaklıkları gidermeye çalışır ÜRETİM PLANLAMASI Üreim planlaması işlemenin mevcu kaynaklarını rasyonel olarak kullanarak isenilen kaliede mamullerin üreilebilmesi konusunda karar alma işlemidir. Üreim planlama gelecekeki imala işlerinin düzeyini ve limiini belirleme işlevi gördüğü gibi, henüz mevcu olmayan bazı kolaylıkları da hesaba kaarak, öngörülen saışları sağlamak üzere, üreim işlemini de düzenler. Bunlardan başka üreim planlama ayrınılı programın ve sok konrol şemasının işlenmesi için gerekli çerçeveyi oraya koyar. Üreim planlama, planlanan dönemde imala işlemlerinin genel karakerisiklerini sapar. 16

25 Üreim planı, süre açısından, birkaç ayı kapsayabileceği gibi, birkaç yılı da kapsayabilir. Planlarda bu dönemlere göre düzenlenir. 1. Gelecek birkaç ayı yada bir yılı kapsayan ve işgücü büçesi ile sok amaçları için yapılan (kısa dönem) planlar. 2. Sermaye eçhiza büçelemesi için, 5 yıla kadar uzayan dönemler (ora dönem) açısından yapılan planlar. 3. Fabrika inşaaı, ürün gelişirmesi için yapılan 5-15 yıllık dönemleri kapsayan (uzun dönem) planlar. Bu dönemler içerisinde; 1-5 yıllık planlama dönemi olan uzun dönem üreim planlaması, eknolojik ahminlere bağlıdır ve işleme poliikasını ekiler. Bu nedenle, üs düzey yöneicilerin kararları ve eğilimleri arafından belirlenen uzun dönem üreim planlaması kapsam dışı bırakılmışır. Diğer arafan planlama dönemi bir ayla bir yıl arasında olan ora dönem planlama (ana planlama) ve kısa dönem üreim planlaması (deaylı planlama) derhal kullanılacak planları kapsar. Ana üreim planlaması üreim hızının ve işgücü düzeyinin espii ve böylece amamlanmamış mal, sok düzeyinin alebi karşılamak üzere fazla mesai veya dışarıya iş verme ihiyacının belirlenmesiyle ilgilenen ora dönem bir üreim planlamasıdır. 11 Başka bir ifadeyle üreim planlaması, işlemenin üreim faaliyelerinin isenilen mikar, kalie, yer, ve zamanda; kimler arafından nasıl, ne şekilde ve ne zaman yapılacağına ilişkin faaliyelerden meydana gelmekedir. Üreim planlaması ile başarılmak isenen, belirli bir mamülün üreimini isenilen mikarda ve nielike gerçekleşirmekir. Bunun sağlanabilmesi, gerekli üreim faaliyelerinin yeerli mikarda ve uygun zamanda sağlanabilmesi ile mümkün olur. 11 Nesime Acar, Üreim Planlaması Yönem ve Uygulamaları, M.P.M yayınları, Ankara, 1996, s.19 17

26 Üreimi düşünülen mamülün nielikleri ve mikarı; hammadde, malzeme, işgücü ve sermaye maliyeleri gibi üreim fakörleriyle doğrudan ilgili olmakadır. İşleme yöneicileri, üreim planlamasını gerçekleşirebilmek için, ilk olarak geleceke yapılacak üreim faaliyeleri sonucu elde edilecek mamüllerin piyasada olabileceği durumu ve geleceke eknolojiden ekilenebilme gibi hususları, birakım ahmin meodlarına göre önceden espi ederler. Bu ahminlerden sonra planlama faaliyeleri başlar. Üreim planlaması, üreim sisemlerinin gelişmesine paralel olarak daha çok önem kazanmaya başlamışır. Modern bir işlemede, üreim planlamasının ön plana çıkmasını sağlayan fakörler şu şekilde sıralanabilir: İşlemedeki faaliyelerle ilgili koordinasyon zorluğu, İşlemeler arasındaki ilişkilerin gelişmesi ve rekabe durumu, Üreim sisemlerinin yoğunluğu ve karışıklığı, Tükeici zevk ve ercihlerindeki değişmeler, Teknoloji vb. Sebeplerle hizme, kalie ve fiya rekabeinin arması, İşlemenin ekonomik üreim düzeyinde faaliyee bulunmasını sağlamak amacıyla; malzeme, hammadde, makina saai ve işgücü kayıplarının minimum düzeye indirilmesinin sağlanması. Üreim planlaması, alep ahminleri ve siparişlere göre isenilen özelliklerde ve mikarda üreimi gerçekleşirebilmek amacıyla yapılan planlama faaliyeleridir. Üreim planlama faaliyeleri aşağıda belirilen üç ana konuyla ilgilidir; Saışlar ve Üreim Planlaması, Üreim sürecinde yapılacak olan işlerin iş akışı şemalarının çizilmesi ve yükleme yapılması, Üreim Konrolü, Sok Konrolü ve Malzeme İhiyaç Planlaması, 18

27 Üreim planlamasıyla, işlemenin mevcu kaynakları opimal şekilde kullanılarak, üreim kayıpları en aza indirilerek, isenilen kalie düzeyinde üreim yapılabilir. Bu sebeple çok sayıda sandar olarak üreilen mamüllerin üreim planlamasının yapılması ön planda uulmakadır. Üreim planlamasıyla; Üreim ve sok seviyelerinin espii, Minimum maliyele üreim işlemlerinin sıralanması ve sisemin kurulması, Hammaddelerin zamanında ve isenilen mikarlarda emini, Yeni makina, ezgah ve ekipmanların alınması Ek kapasielerin espii gibi problemler çözülmeye çalışılır. Sanayi işlemeleri isenilen kapasie düzeyinde çalışabilmeleri için finansman kaynağına ihiyaç duymakadır. İşlemelerde yeni finansal kaynakların en sağlam ve rasyonel olanı, üreim faaliyei sonucunda elde edilen karlar olmakadır. İşlemelerin karlarını arırabilmeleri mevcu ve yeni mamüllerin üreimlerini planlanması ve yeni mamüllerin gelişirilmesi ile mümkün olmakadır. İşleme yöneicileri üreim planlamasının ilk aşamasında, gelecekeki üreim faaliyeleri sonucu piyasaya sürülecek mamüllerin piyasa rekabe durumunu dikkae alarak alep ahmini yaparlar. Yapılan alep ahminlerine uygun olarak üreim planlama faaliyeiyle, sıralama ve programlama işlemleri sisemaik olarak uygulamaya konulur. Talep ahminlerinin üreim planına dönüşürülmesi uzun ve kısa dönemli olarak yapılabilmekedir. Uzun döneme ilişkin üreim planlamasında; geleceke eknolojide meydana gelebilecek değişiklikler; üreilecek yeni mamüller, fiya, kalie, ve maliye değişiklikleri, ekinlik ve verimlilik arışları gözönünde bulundurularak karar verilir. Sonraki aşamada kısa dönemli üreim planlaması yapılır. Kısa dönemli üreim planlaması faaliyeleri üreim planlaması olarak ifade edilmeke olup, üreim 19

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısalmalar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1Bu Tebliğ, 4628 sayılı

Detaylı

GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI

GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI GENEL KONTROL YÖNTEMLERİ: ON - OFF (AÇIK-KAPALI) KONTROL SİSTEMLERİ: Bu eknik en basi konrol ekniğidir. Ölçülen değer (), se değerinin () üzerinde olduğunda çıkış sinyali açılır,

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġsenecek Veriler BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam Madde

Detaylı

1) Çelik Çatı Taşıyıcı Sisteminin Geometrik Özelliklerinin Belirlenmesi

1) Çelik Çatı Taşıyıcı Sisteminin Geometrik Özelliklerinin Belirlenmesi 1) Çelik Çaı Taşıyıcı Siseminin Geomerik Özelliklerinin Belirlenmesi 1.1) Aralıklarının Çaı Örüsüne Bağlı Olarak Belirlenmesi Çaı örüsünü aşıyan aşıyıcı eleman aşık olarak isimlendirilir. Çaı sisemi oplam

Detaylı

SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI

SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve İsenecek Veriler BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

Makine Öğrenmesi 8. hafta

Makine Öğrenmesi 8. hafta Makine Öğrenmesi 8. hafa Takviyeli Öğrenme (Reinforcemen Learning) Q Öğrenme (Q Learning) TD Öğrenme (TD Learning) Öğrenen Vekör Parçalama (LVQ) LVQ2 LVQ-X 1 Takviyeli Öğrenme Takviyeli öğrenme (Reinforcemen

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Ahu Soylu, Mein Türkay* Koç Üniversiesi Endüsri Mühendisliği Bölümü Sarıyer, İsanbul ahusoylu@ku.edu.r,

Detaylı

Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN

Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN Dersle İlgili Konular Üretim Yönetimi Süreç Yönetimi Tedarik Zinciri Yönetimi Üretim Planlama ve Kontrolü Proje Yönetimi Kurumsal Kaynak Planlaması-ERP Kalite Yönetimi Modern

Detaylı

Modern endüstri tesislerinde yer alan en önemli

Modern endüstri tesislerinde yer alan en önemli Plasik Zincirli İleiciler, Tasarımları ve Plasik Zincir Baklasının Analizi Muharrem E. BOĞOÇLU, C. Okay AZELOĞLU Yıldız Teknik Üniversiesi Makina Fakülesi ÖZET Günümüzün modern endüsri esislerinde yer

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Aaürk Ü. İİBF Dergisi, 0. Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Özel Sayısı, 20 463 YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Oğuz KAYNAR Serkan TAŞTAN 2 Ferhan DEMİRKOPARAN 3 Öze: Doğalgaz emini nokasında

Detaylı

1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ

1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ 13 1.1. Üretim, Üretim Yönetimi Kavramları ve Önemi 14 1.2. Üretim Yönetiminin Tarihisel Gelişimi 18 1.3. Üretim Yönetiminin Amaçları ve Fonksiyonları

Detaylı

İnönü Bulvarı No:27, 06490, Bahçelievler / Ankara-Türkiye hasan.tiryaki@euas.gov.tr, mehmet.bulut@euas.gov.tr. ikocaarslan@kku.edu.

İnönü Bulvarı No:27, 06490, Bahçelievler / Ankara-Türkiye hasan.tiryaki@euas.gov.tr, mehmet.bulut@euas.gov.tr. ikocaarslan@kku.edu. Termik Sanralların Konrol Sisemlerinde Teknolojik Gelişmeler ve Verimlilik Technologic Developmens on Conrol Sysems of Thermal Power Plans and Efficiency Hasan TİRYAKİ 1, Mehme BULUT 2, İlhan KOCAARSLAN

Detaylı

NL lmk : NU t k : Y t lmk : TEF t : E ijmlk : Q t mlk :

NL lmk : NU t k : Y t lmk : TEF t : E ijmlk : Q t mlk : TİMAK-Tasarım İmala Analiz Kongresi 26-28 Nisan 2006 - BALIKESİR OTOMATİK YÖNLENDİRİCİLİ ARAÇ SİSTEMLERİNİN YENİDEN TASARIMI İÇİN BİR MATEMATİKSEL MODELLEME YAKLAŞIMI KALENDER, Yeşim, TÜRKBEY, Orhan Gazi

Detaylı

YATIRIM KARARLARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE REEL OPSİYONLAR YAKLAŞIMI VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜNE BİR UYGULAMASI

YATIRIM KARARLARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE REEL OPSİYONLAR YAKLAŞIMI VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜNE BİR UYGULAMASI YATIRIM KARARLARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE REEL OPSİYONLAR YAKLAŞIMI VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜNE BİR UYGULAMASI REEL OPTIONS AND APPROACH FOR EVALUATION OF INVESTMENT DECISIONS AND AN APPLICATION SAMPLE FOR

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

BİTÜMLÜ ŞİSTLERİN YERİ VE ÖNEMİ

BİTÜMLÜ ŞİSTLERİN YERİ VE ÖNEMİ Ekoloji (evre dsrgia > MEVCUT ENERJİ VE KİMYASAL HAMMADDE KAYNAKLARI ARASINDA BİTÜMLÜ ŞİSTLERİN YERİ VE ÖNEMİ Leven BALLİCE Miha YÜKSEL Mehme SAĞLAM Cumhur HANOĞLU H. Ü. Mühendislik Fak. Kimya Müh. Böl.

Detaylı

Ege University Working Papers in Economics 2006 http://www.iibf.ege.edu.tr/economics/tartisma

Ege University Working Papers in Economics 2006 http://www.iibf.ege.edu.tr/economics/tartisma Ege Universiy Working Papers in Economics 2006 hp://www.iibf.ege.edu.r/economics/arisma İZMİR KÜÇÜK, ORTA VE BÜYÜK ÖLÇEKLİ İMALAT SANAYİNDE ÜRETİM ETKİNLİĞİ VE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ANALİZİ Eruğrul

Detaylı

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Üretim Yatırımı Girişim kapsamında hedeflenen ürün veya hizmetlerin üretilmesi için gerekli işletme faaliyetleri planlanmalıdır. Girişimcinin uzmanlığına da bağlı

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

BİR OTOMOTİV FİRMASI İÇİN ARAÇ SEVKİYATI VE DAĞITIM MERKEZİ YER SEÇİMİ PROBLEMİ

BİR OTOMOTİV FİRMASI İÇİN ARAÇ SEVKİYATI VE DAĞITIM MERKEZİ YER SEÇİMİ PROBLEMİ Endüsri Mühendisliði Dergisi Cil: 21 Sayý: 1 Sayfa: (4-16) Makale BİR OTOMOTİV FİRMASI İÇİN ARAÇ SEVKİYATI VE DAĞITIM MERKEZİ YER SEÇİMİ PROBLEMİ Aras BARUTÇUOĞLU *, Derya DEMİRTAŞ, Beül DİLAN, Ruken DÜZGÜN

Detaylı

Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız?

Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız? Lisansüstü Eğitiminizi Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız? Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü, 1990 yılında kurulmuş ve ilk mezunlarını 1994

Detaylı

ÇELİK KAFES SİSTEM TASARIMI DERS NOTLARI

ÇELİK KAFES SİSTEM TASARIMI DERS NOTLARI BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÇELİK KAFES SİSTEM TASARIMI DERS PLANI KONULAR 1. Çelik Çaı Siseminin Geomerik Özelliklerinin Belirlenmesi 1.1 Aralıklarının

Detaylı

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2009, C.14, S.1 s.99-114. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2009, Vol.14,

Detaylı

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive Effecs of Agriculural Suppor and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region Erkan Akas and Oğuz Yurdakul Universiy of Cukurova Dep. Agriculural Economics,

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

ÖZET WORKFORCE PLANNING FOR SEASONAL DEMANDS ABSTRACT

ÖZET WORKFORCE PLANNING FOR SEASONAL DEMANDS ABSTRACT MEVS MSEL TALEPLERE GÖRE GÜCÜ PLANLAMASI Yonca ERDEM sanbul Üniversiesi Serol BULKAN Marmara Üniversiesi ÖZET lemeler mal ve hizme üreebilmek için girdi olarak i gücü, sermaye, do al kaynaklar gibi çe

Detaylı

: HOŞNUDĐYE MH.ŞAHĐN CD.NO:84 ESKĐŞEHĐR b ) Telefon ve Faks Numarası :222 2114000-222 3204920 c ) Elektronik Posta Adresi

: HOŞNUDĐYE MH.ŞAHĐN CD.NO:84 ESKĐŞEHĐR b ) Telefon ve Faks Numarası :222 2114000-222 3204920 c ) Elektronik Posta Adresi ESKĐŞEHĐR TEPEBAŞI BELEDĐYE BAŞKANLIĞI Tepebaşı Bölgesindeki Park ve Rekreasyon Alanları Bakım, Onarım ve Temizliği ile Zincirlikuyu Şaniyesindeki Sera, Fidanlık ve Aölyelerde Üreim Đçin Hizme Alımı işihizme

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME

FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME BILGI SISTEMLERI ÜNİTE 7 GİRİŞ İşletmelerin işlerini yürütebilmeleri için tedarikçileri, müşterileri, çalışanları, faturaları, ödemeleri, mal ve hizmetleri ile ilgili birçok

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

Endüstri Mühendisliğine Giriş

Endüstri Mühendisliğine Giriş Endüstri Mühendisliğine Giriş 5 ve 19 Aralık 2012, Şişli-Ayazağa, İstanbul, Türkiye. Yard. Doç. Dr. Kamil Erkan Kabak Endüstri Mühendisliği Bölümü,, Şişli-Ayazağa, İstanbul, Türkiye erkankabak@beykent.edu.tr

Detaylı

Yazılım Mimarisinin Kalite Gereksinimleri: Yazılım Güvenilirliği

Yazılım Mimarisinin Kalite Gereksinimleri: Yazılım Güvenilirliği Yazılım Mimarisinin Kalie Gereksinimleri: Yazılım Güvenilirliği Kaan Kurel İzmir Ekonomi Üniversiesi kaan.kurel@ieu.edu.r Şaban Eren Yaşar Üniversiesi saban.eren@yasar.edu.r Özeçe Yazılım güvenilirliği

Detaylı

ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ

ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ Şenkan ALDEMİR (*) Öze: Döviz kuru değişimlerinin TÜFE ve ÜFE bazlı yuriçi fiyalara geçiş süreci, son yıllarda üzerinde önemle durulan konulardan

Detaylı

İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ

İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ T. C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANA BİLİM DALI İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ DOKTORA TEZİ DANIŞMAN YRD.DOÇ. DR. AHMET AY HAZIRLAYAN

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ. 1. BÖLÜM 1: ETKİNLİK ÖLÇÜMLERİ ve TANIMLAR.. 2. 1.1. Kavramlar ve Metodoloji... 2

İÇİNDEKİLER GİRİŞ. 1. BÖLÜM 1: ETKİNLİK ÖLÇÜMLERİ ve TANIMLAR.. 2. 1.1. Kavramlar ve Metodoloji... 2 İÇİNDEKİLER GİRİŞ. 1 BÖLÜM 1: ETKİNLİK ÖLÇÜMLERİ ve TANIMLAR.. 2 1.1. Kavramlar ve Meodoloji.... 2 1.2. Ekinlik Ölçüm Yönemleri; Avanaj ve Dezavanajları. 5 1.3. Ölçeğe göre geiri varsayımlarının farkları.

Detaylı

ALLIANZ YAŞAM VE EMEKLİLİK A.Ş. KOÇ İŞTİRAK ENDEKSİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İÇTÜZÜĞÜ

ALLIANZ YAŞAM VE EMEKLİLİK A.Ş. KOÇ İŞTİRAK ENDEKSİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İÇTÜZÜĞÜ FONUN KURULUŞ AMACI ALLIANZ YAŞAM VE EMEKLİLİK A.Ş. KOÇ İŞTİRAK ENDEKSİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İÇTÜZÜĞÜ MADDE 1 - Yapı Kredi Emeklilik A.Ş. arafından 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yaırım Sisemi

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

Enerji tasarrufu için yer altına gömülü çelik borularda yalıtımın ekonomik faydaları

Enerji tasarrufu için yer altına gömülü çelik borularda yalıtımın ekonomik faydaları 206 Keçebaş, Erciyes Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Dergisi, 29(3):206-22 Enerji asarrufu için yer alına gömülü çelik borularda yalıımın ekonomik faydaları Ali KEÇEBAŞ* Muğla Sıkı Koçman Üniversiesi,

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ ARAŞTIRMA RAPORU (Kamuya Açık) DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ DR. MUSTAFA ÖZÇAM BAŞUZMAN ARAŞTIRMA DAİRESİ 27.02.2004 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 2. DÖVİZ KURU

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI. Gürkan ÇALMAŞUR

T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI. Gürkan ÇALMAŞUR T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI Gürkan ÇALMAŞUR İMALAT SANAYİNDE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ERZURUM ALT BÖLGESİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA YÜKSEK LİSANS TEZİ TEZ YÖNETİCİSİ

Detaylı

ODTÜ KUZEY KIBRIS KAMPUSU 2013 YILI TÜRKÇE SÜRELİ YAYINLAR LİSTESİ-TEKLİF FORMU

ODTÜ KUZEY KIBRIS KAMPUSU 2013 YILI TÜRKÇE SÜRELİ YAYINLAR LİSTESİ-TEKLİF FORMU ODTÜ KUZEY KIBRIS KAMPUSU YILI TÜRKÇE SÜRELİ YAYILAR LİSTESİ-TEKLİF FORMU * 101 dergi Tarih:../../ Dergi / Journal ile evi / Publisher yeri / sıklığı/ o Birim Fiya 1 2023 Aılım cılık 1303-03 Aylık / Monhly

Detaylı

İSTATİSTİK ANABİLİM DALI

İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Adnan KARAİBRAHİMOĞLU İNDEKS SAYILARIN KULLANIMI İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ADANA, 27 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İNDEKS

Detaylı

GEÇİŞ EKONOMİLERİ VE TÜRK TARIM SEKTÖRÜNDE ETKİNLİK VE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ANALİZİ (1992-2004)

GEÇİŞ EKONOMİLERİ VE TÜRK TARIM SEKTÖRÜNDE ETKİNLİK VE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ANALİZİ (1992-2004) Ege Akademik Bakış / Ege Academic Review 8 (2) 28: 843-86 GEÇİŞ EKONOMİLERİ VE TÜRK TARIM SEKTÖRÜNE ETKİNLİK VE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ANALİZİ (1992-24) THE ANALYSIS OF EFFICIENCY AN TOTAL FACTOR PROUCTIVITY

Detaylı

Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı Eğitim Fakültesi.Pamukkale Üniversitesi

Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı Eğitim Fakültesi.Pamukkale Üniversitesi PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ 2. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN BEDEN EĞİTİMİ ve OYUN DERSİNİ SAĞLIK ve SAĞLANAN OLANAKLAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRMELERİ Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK

Detaylı

TESİS TASARIMI ve PLANLAMASI -Giriş-

TESİS TASARIMI ve PLANLAMASI -Giriş- TESİS TASARIMI ve PLANLAMASI -Giriş- Hazırlayan Yrd. Doç. Selçuk Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi - Endüstri Mühendisliği Bölümü İşletme: İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla mal ve

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK YATIRIM VE YATIRIM PROJELERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK YATIRIM VE YATIRIM PROJELERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK YATIRIM VE YATIRIM PROJELERİ PLANLAMA... 1 PLANLAMANIN ÖZELLİKLER... 3 YATIRIM PROJESİ... 4 YATIRIM PROJELERİNİN SINIFLANDIRILMASI... 5 Yeni Mal ve Hizmet Üretmeye

Detaylı

Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No:09/5

Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No:09/5 Araşırma ve Para Poliikası Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No:09/5 Para Poliikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler K. Azim ÖZDEMİR Temmuz 2009 Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası

Detaylı

Dene0m Faaliyetlerinin Dönüşümünde, İç Denetçinin Liderlik Rolüne İlişkin Bir Uygulama Modeli

Dene0m Faaliyetlerinin Dönüşümünde, İç Denetçinin Liderlik Rolüne İlişkin Bir Uygulama Modeli 12.11.2012 Dene0m Faaliyetlerinin Dönüşümünde, İç Denetçinin Liderlik Rolüne İlişkin Bir Uygulama Modeli Ozan Nazım GÜNAL Yöne0m Kurulu Başkan Yrd. CIA, SMMM, MBA 1 İç Dene0m in Şirkete Katma Değer Yaratması

Detaylı

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cil:2, 2011, Sayfa 49-73) Türkiye de Elekrik Tükeimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz H. Mura Eruğrul * Öze Çalışmada Türkiye de elekrik ükeimi büyüme ilişkisi 1998Ç1-2011Ç3

Detaylı

Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN

Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN Dersle İlgili Konular Üretim Yönetimi Süreç Yönetimi Tedarik Zinciri Yönetimi Üretim Planlama ve Kontrolü Proje Yönetimi Kurumsal Kaynak Planlaması-ERP Kalite Yönetimi Modern

Detaylı

Metasezgisel Optimizasyon Tekniklerine Spor Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım: Lig Şampiyonası Algoritması

Metasezgisel Optimizasyon Tekniklerine Spor Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım: Lig Şampiyonası Algoritması Fıra Üniv. Fen Bilimleri Dergisi Fıra Unv. Journal of Science 27(1), 1-11, 2015 27(1), 1-11, 2015 Measezgisel Opimizasyon Tekniklerine Spor Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım: Lig Şampiyonası Algoriması Harun BİNGÖL

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

OYUN TEORİSİ. Özlem AYDIN. Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

OYUN TEORİSİ. Özlem AYDIN. Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü OYUN TEORİSİ Özlem AYDIN Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü TANIM ''Oyun Teorisi'', iki yada daha fazla rakibi belirli kurallar altında birleştirerek karşılıklı olarak çelişen olasılıklar

Detaylı

Enerji Piyasası Reformlarının Elektrik Enerjisi Piyasasına Etkisi: EÜAŞ ve Ayrıcalıklı Şirketler Üzerine Bir Analiz 1

Enerji Piyasası Reformlarının Elektrik Enerjisi Piyasasına Etkisi: EÜAŞ ve Ayrıcalıklı Şirketler Üzerine Bir Analiz 1 YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2010 Cil:17 Sayı:1 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Enerji Piyasası Reformlarının Elekrik Enerjisi Piyasasına Ekisi: EÜAŞ ve Ayrıcalıklı Şirkeler Üzerine Bir Analiz 1 Doç.

Detaylı

Verimlilik Dergisi T. C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI VERİMLİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2015/3

Verimlilik Dergisi T. C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI VERİMLİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2015/3 Verimlilik Dergisi Türk Mevdua Bankacılığı İçin Ekinlik Analizi: Küresel Finans Krizinin Ekileri Dr. Serdal ERGÜN Prof. Dr. Nezir KÖSE İzmir de İşlemelerin Sanayi Sicil Veri Tabanına Gönderdikleri Verilerin

Detaylı

İMKB Dergisi İÇİNDEKİLER. Yıl: 9 Sayı: 36. Finansal Bilgi Manipülasyonunun Tespitinde Yapay Sinir Ağı Modelinin Kullanımı

İMKB Dergisi İÇİNDEKİLER. Yıl: 9 Sayı: 36. Finansal Bilgi Manipülasyonunun Tespitinde Yapay Sinir Ağı Modelinin Kullanımı İMKB Dergisi Yıl: 9 Sayı: 36 ISSN 1301-1650 Yıl: 9 Sayı: 36 İÇİNDEKİLER Finansal Bilgi Manipülasyonunun Tespiinde Yapay Sinir Ağı Modelinin Kullanımı Güray Küçükkocaoğlu & Yasemin Keskin Benli & Cemal

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ

TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ Musafa ŞEKKELİ Kahramanmaraş Süçü İmam Üniversiesi, Fen Bilimleri Ensiüsü, K.Maraş, msekkeli@ksu.edu.r Ceyhun YILDIZ Kahramanmaraş Süçü İmam Üniversiesi, Fen

Detaylı

DEĞERE DAYALI PERFORMANS ÖLÇÜSÜ OLARAK EKONOMĐK KATMA DEĞER ĐN KURAMSAL

DEĞERE DAYALI PERFORMANS ÖLÇÜSÜ OLARAK EKONOMĐK KATMA DEĞER ĐN KURAMSAL DEĞERE DAYALI PERFORMANS ÖLÇÜSÜ OLARAK EKONOMĐK KATMA DEĞERĐN KURAMSAL TEMELLERĐ : DÜNYADA VE TÜRKĐYE DE UYGULAMALARI Mura Eruğrul Yard.Doç.Dr., Anadolu Üniversiesi, ĐĐBF, Đşleme Bölümü ÖZET Ekonomik kar

Detaylı

SANAYİDE GÜRÜLTÜ DENETİMİ. Arş. Gör. Dr. Nuri İLGÜREL Prof. Dr. Neşe YÜĞRÜK AKDAĞ

SANAYİDE GÜRÜLTÜ DENETİMİ. Arş. Gör. Dr. Nuri İLGÜREL Prof. Dr. Neşe YÜĞRÜK AKDAĞ SANAYİDE GÜRÜLTÜ DENETİMİ Arş. Gör. Dr. Nuri İLGÜREL Prof. Dr. Neşe YÜĞRÜK AKDAĞ SANAYİ YAPILARININ TASARIMINDA GÜRÜLTÜ ETKENİ Sanayi Yapılarının Organize Sanayi Bölgelerinde Planlanması Sanayi birimlerinin

Detaylı

Para Politikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler. K. Azim Özdemir

Para Politikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler. K. Azim Özdemir Cenral Bank Review ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2009 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ Para Poliikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası

Detaylı

T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI

T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI AVRUPA BİRLİĞİ ORTAK TARIM POLİTİKASI VE ÜYE ÜLKELERİN TARIM POLİTİKALARININ YAKINSAMASI:POLONYA ÜLKE ÖRNEĞİ Harun UÇAK DOKTORA

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 YÖNEYLEM ARAŞTIRMASINA GİRİŞ 11. 1.1. Temel Kavramlar 14 1.2. Modeller 17 1.3. Diğer Kavramlar 17 Değerlendirme Soruları 19

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 YÖNEYLEM ARAŞTIRMASINA GİRİŞ 11. 1.1. Temel Kavramlar 14 1.2. Modeller 17 1.3. Diğer Kavramlar 17 Değerlendirme Soruları 19 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 YÖNEYLEM ARAŞTIRMASINA GİRİŞ 11 1.1. Temel Kavramlar 14 1.2. Modeller 17 1.3. Diğer Kavramlar 17 Değerlendirme Soruları 19 Bölüm 2 DOĞRUSAL PROGRAMLAMA 21 2.1 Doğrusal Programlamanın

Detaylı

FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONUNUN TESPİTİNDE YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN KULLANIMI

FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONUNUN TESPİTİNDE YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN KULLANIMI FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONUNUN TESPİTİNDE YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN KULLANIMI ÖZET Yrd.Doç.Dr. Güray KÜÇÜKKOCAOĞLU 1 Yrd.Doç.Dr. Yasemin KESKİN BENLİ 2 Dr. Cemal KÜÇÜKSÖZEN 3 nun espiinde sıklıkla kullanılan

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÇÖZELTİLER KİMYASINI ÖĞRENMELERİNE İŞBİRLİKLİ ÖĞRENME YÖNTEMİNİN ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÇÖZELTİLER KİMYASINI ÖĞRENMELERİNE İŞBİRLİKLİ ÖĞRENME YÖNTEMİNİN ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI GAZİ ÜNİVERSİTESİ KIRŞEHİR EĞİTİM FAKÜLTESİ, Cil 6, Sayı 2,(2005), 197-207 197 FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÇÖZELTİLER KİMYASINI ÖĞRENMELERİNE İŞBİRLİKLİ ÖĞRENME YÖNTEMİNİN ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Detaylı

DEMĐRYOLLARINDA TOPLAM FAKTÖR ÜRETĐM ANALĐZĐ

DEMĐRYOLLARINDA TOPLAM FAKTÖR ÜRETĐM ANALĐZĐ DEMĐRYOLLARINDA TOPLAM FAKTÖR ÜRETĐM ANALĐZĐ Yasemin MENEKŞE Eylül 2006 DENĐZLĐ DEMĐRYOLLARINDA TOPLAM FAKTÖR ÜRETĐM ANALĐZĐ Pamukkale Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Đnşaa Mühendisliği

Detaylı

GENEL İŞLETME. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN KURULUŞ YERİ SEÇİMİ

GENEL İŞLETME. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN KURULUŞ YERİ SEÇİMİ GENEL İŞLETME Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN KURULUŞ YERİ SEÇİMİ KURULUŞ YERİ İşletmenin faaliyette bulunduğu yerdir. Çeşitli alternatifler arasında en uygun kuruluş yerine karar verme önemli ve zor bir karardır.

Detaylı

İbrahim Küçükkoç Arş. Gör.

İbrahim Küçükkoç Arş. Gör. Doğrusal Programlamada Karışım Problemleri İbrahim Küçükkoç Arş. Gör. Balikesir Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Çağış Kampüsü 10145 / Balıkesir 0 (266) 6121194

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

Ters Perspektif Dönüşüm ile Doku Kaplama

Ters Perspektif Dönüşüm ile Doku Kaplama KRDENİZ EKNİK ÜNİERSİESİ BİLGİSR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSR GRFİKLERİ LBORURI ers Perspekif Dönüşüm ile Doku Kaplama 1. Giriş Bu deneyde, genel haları ile paralel ve perspekif izdüşüm eknikleri, ers perspekif

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 147 158 Ocak 2003

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 147 158 Ocak 2003 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cil: 5 Sayı: 1 sh. 147 158 Oak 003 MAKSİMUM GÜÇ NOKTAS İZLEYİCİLİ FOTOVOLTAİK SİSTEMLERİN OPTİMUM DİZAYN VE ÇALŞMA KOŞULLARNN ARAŞTRLMAS (NVESTGATON

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN

RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN 1 RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI Olasılığa ilişkin olayların çoğunluğunda, deneme sonuçlarının bir veya birkaç yönden incelenmesi

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİ DESTEKLİ ABSORBSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMİNİN TERMODİNAMİK İNCELEMESİ

GÜNEŞ ENERJİ DESTEKLİ ABSORBSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMİNİN TERMODİNAMİK İNCELEMESİ GÜNEŞ ENERJİ DESTEKLİ ABSORBSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMİNİN TERMODİNAMİK İNCELEMESİ AKemal YAKUT Arzu ŞENCAN Reşa SELBAŞ Erkan DİKMEN Bulu GÖRGÜLÜ İhsan DOSTUÇOK Sefer KUTLU ÖZET Günümüzde soğuma sisemlerinin

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI TERS PERSPEKTİF DÖNÜŞÜM İLE YÜZEY DOKUSU ÜRETİMİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI TERS PERSPEKTİF DÖNÜŞÜM İLE YÜZEY DOKUSU ÜRETİMİ İANBUL İCARE ÜNİERİEİ BİLGİAAR MÜHENDİLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİAAR İEMLERİ LABORAUARI ER PERPEKİF DÖNÜŞÜM İLE ÜZE DOKUU ÜREİMİ Bu deneyde, genel haları ile herhangi bir yüzeye bir dokunun kopyalanması üzerinde

Detaylı

MENKUL KIYMETLER BORSASI ARACI KURUMLARINDA ĐŞLEM YAPAN YATIRIMCILAR ÜZERĐNE BĐR ARAŞTIRMA Kemal Poyraz*

MENKUL KIYMETLER BORSASI ARACI KURUMLARINDA ĐŞLEM YAPAN YATIRIMCILAR ÜZERĐNE BĐR ARAŞTIRMA Kemal Poyraz* MENKUL KIYMETLER ORSASI ARACI KURUMLARINDA ĐŞLEM YAPAN YATIRIMCILAR ÜZERĐNE ĐR ARAŞTIRMA Kemal Poyraz* Đlker Nayır** ÖZET Günümüzde ilimsel ve Teknolojik gelişim, er alanda olduğu gibi yaırım alanında

Detaylı

SÜREKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER

SÜREKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER SÜREKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER Sürekli Rassal Değişkenler Sürekli Rassal Değişken: Değerleriölçümyadatartımla elde edilen, bir başka anlatımla sayımla elde edilemeyen, değişkene sürekli rassal değişken denir.

Detaylı

Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fizik Mühendisliği Bölümü FZM450. Elektro-Optik. Doç. Dr. Hüseyin Sarı

Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fizik Mühendisliği Bölümü FZM450. Elektro-Optik. Doç. Dr. Hüseyin Sarı Ankara Üniversiesi Mühendislik Fakülesi Fizik Mühendisliği Bölümü FZM450 Elekro-Opik Doç. Dr. Hüseyin Sarı İçerik Opoelekronik Teknolojisi-Moivasyon Tanımlar Elekro-Opik Opoelekronik Foonik Elekromanyeik

Detaylı

DENEY-6 LOJİK KAPILAR VE İKİLİ DEVRELER

DENEY-6 LOJİK KAPILAR VE İKİLİ DEVRELER DENEY-6 LOJİK KPILR VE İKİLİ DEVRELER DENEYİN MCI: Bu deneyde emel manık kapıları (logic gaes) incelenecek ek kararlı ikili devrelerin çalışma prensipleri gözlemlenecekir. ÖN HZIRLIK Temel lojik kapı devrelerinden

Detaylı

Siyasal Katılmayı Etkileyen Faktörler Üzerine Bir Araştırma: Tavşanlı - Kütahya Örneği. Hasan DURAN

Siyasal Katılmayı Etkileyen Faktörler Üzerine Bir Araştırma: Tavşanlı - Kütahya Örneği. Hasan DURAN Siyasal Kaılmayı Ekileyen Fakörler Üzerine Bir Araşırma: Tavşanlı - Küahya Örneği Hasan DURAN Öze: Demokraik bir devlee bireyler, siyasal alanla ilgili eylemlere kaılır, siyasal mekanizmaları ekiler ve

Detaylı

BÖLÜM 7 2.1 YARIM DALGA DOĞRULTMAÇ TEMEL ELEKTRONİK

BÖLÜM 7 2.1 YARIM DALGA DOĞRULTMAÇ TEMEL ELEKTRONİK BÖLÜM 7 2.1 YARIM DALGA DOĞRULTMAÇ Tüm elekronik cihazlar çalışmak için bir DC güç kaynağına (DC power supply) gereksinim duyarlar. Bu gerilimi elde emenin en praik ve ekonomik yolu şehir şebekesinde bulunan

Detaylı

MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ 1. HAFTA DERS NOTLARI

MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ 1. HAFTA DERS NOTLARI MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ 1. HAFTA DERS NOTLARI Mühendislik Ekonomisi Temel Kavramları Ekonomi: İnsan ihtiyaçlarını karşılamak, içinde bulunduğu maddi şartları düzeltmek, toplumun refahını en üst seviyeye

Detaylı

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ UZMANLIK TEZİ Selim DAĞLIOĞLU EKİM - 010 ANKARA T.C. KÜLTÜR

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Bileşenleri Tedarik zincirlerinde üç temel bileșenden söz edilebilir: Aktörler: Tedarik zinciri

Detaylı

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ BANKA KREDİ PORTFÖLERİNİN ÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAANAN ALTERNATİF BİR ÖNTEM ÖNERİSİ K. Bau TUNA * ÖZ Ödememe riski banka kredilerini ve bankaların kredi porföylerini ekiler.

Detaylı

Ekonometri. Eylül 2012. Sınavın toplam süresi 150 dakikadır.

Ekonometri. Eylül 2012. Sınavın toplam süresi 150 dakikadır. TCMB Araşırmacı Yazılı Meslek Sınavı Ekonomeri Eylül 202 Sınavın oplam süresi 50 dakikadır.. [Toplam 2 puan] Bir araşırmacı, günlük ABD doları/türk lirasının zaman içerisindeki değişimini modellemek amacıyla,

Detaylı

ÜSTEL VE LOGARİTM FONKSİYONLAR

ÜSTEL VE LOGARİTM FONKSİYONLAR ÜSTEL VE LOGARİTM TMİK FONKSİYONLAR Şekil 5.1a Üsel Fonksiyonlar 2 y 10 8, 1 y = f = b b> 6 4 2-3 -2-1 1 2 3 Şekil 5.1b Üsel Fonksiyonlar 3 y 50 2 y = f = 2 40 30 20 y = f = 2 10-2 -1 1 2 3 4 Şekil 5.1c

Detaylı

Güneş Enerjisi ve Isı Pompası Destekli IsıtmaKurutma Sisteminin Modellenmesi. Modeling of Heating-Drying System Assisted Solar Energy and Heat Pump

Güneş Enerjisi ve Isı Pompası Destekli IsıtmaKurutma Sisteminin Modellenmesi. Modeling of Heating-Drying System Assisted Solar Energy and Heat Pump Polieknik Dergisi Cil:4 Sayı: s. 85-9, 20 Journal of Polyechnic Vol: 4 No: pp. 85-9, 20 Güneş Enerjisi ve Isı Pompası Desekli IsımaKuruma Siseminin Modellenmesi Seyfi ŞEVİK, Hikme DOĞAN*2, Musafa AKTAŞ2

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II

ANALOG ELEKTRONİK - II ANALOG ELEKTONİK - II BÖLÜM Temel Opamp Devreleri Konular:. Eviren ve Evirmeyen Yükseleç. Temel ark Alıcı.3 Gerilim İzleyici.4 Türev ve Enegral Alıcı Amaçlar: Bu bölümü biirdiğinizde aşağıda belirilen

Detaylı

TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE

TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE TÜRKİYE DE TARIMSAL ARAŞTIRMA GELİŞTİRME YAYIM POLİTİKALARI VE TARIMSAL BÜYÜME İLİŞKİLERİ Dr. O. Seda SUBAŞI Prof. Dr. M. Neca ÖREN Çukurova Üniversiesi

Detaylı