-Kükürt: Normal çeliklerde %0,05 den az kükürt bulunur. Çeliğin içindeki bütün kükürdün manganezle birleşmesi istenir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "-Kükürt: Normal çeliklerde %0,05 den az kükürt bulunur. Çeliğin içindeki bütün kükürdün manganezle birleşmesi istenir."

Transkript

1 ÇELİK NEDİR? Çelik bir demir karbon alaşımıdır. Çelikler %1,7 e kadar karbon içerebilir. Çeliğin karbon içeriği arttıkça plastikliği azalır ve bunun neticesinde kırılganlığı artar. Bu bakımdan pratikte %1,40 tan fazla karbon içeren çelik yapılmaz ve çeliklerin büyük bir kısmı %0,6 dan az karbon içerir. Karbon miktarı arttıkça çekme mukavemetinde, akma sınırında ve sertlikte önemli bir artış meydana gelir. Çelikler genel olarak karbonlu çelikler ve alaşımlı çelikler olmak üzere ikiye ayrılır. Bütün çelikler karbon içermesine rağmen ayrıca nikel, krom, tungsten gibi özel alaşım elemanlarını içeren çeliklere alaşımlı çelikler denir. ÇELİĞİN İÇİNDEKİ DİĞER ELEMANLAR; -Manganez : Normal çeliklerde %0,30- %0,80 Mn bulunur. Manganez çelikte kükürtle birleşerek MnS yapar ve böylece kükürdün demirle birleşmesini önler. Manganezin fazlası karbonla birleşerek mangankarbür(mn 2 C) oluşturur ve çeliğin sertliğini, mukavemetini arttırır, plastikliğini azaltır. -Silisyum: karbonlu çeliklerde %0,01 den %0,30 a kadar Si bulunur. Çeliğin imali esnasında içinde meydana gelen gaz boşluklarını önlemek ve çeliği deokside etmek için kullanılır. -Kükürt: Normal çeliklerde %0,05 den az kükürt bulunur. Çeliğin içindeki bütün kükürdün manganezle birleşmesi istenir. -Fosfor: İyi çeliklerde iz halinden %0,05 e kadar fosfor bulunur. Fosfor çeliğin tane boyutunun büyümesine sebep olur. Bundan dolayı fazlası çeliği kırılgan yapar. -Oksitler: Çelikte ayrıca demiroksit(feo), manganoksit(mno), silis(sio 2 ) ve alumin(al 2 O 3 ) gibi oksitler vardır. Bu maddeler çelikte zararlıdır ve çeliğin zayıf noktalarını oluşturduklarından çatlama ve kırılmalara sebep olur. ÇELİK ÜRETİM YÖNTEMLERİ Bütün çelik üretim yöntemlerinde pik demirini çeliğe dönüştürmede oksitleme prensibi kullanılır. Herhangi bir araç ile metale verilen havanın oksijeni veya özel olarak hazırlanmış saf oksijen C, Mn, P gibi istenmeyen elemanlarla (S hariç) birleşir ve bu arada bir miktar da Fe oksitlenir. Kükürt is yeterli derecede bazik bir curufla ve yüksek temperatürde giderilebilir. Meydana gelen oksitlerden gaz halinde olanlar banyodan uzaklaşır ve bacaya gider; sıvı halde olanlar ise ilave edilen katık maddeleri ile birleşerek curufu oluşturur. Pik demirin tasfiyesi ilerledikçe banyonun erime noktası da yükselir. Tasfiye sonunda çeliğin içinde kalan demiroksitin redüklenmesi gerekir. Bunun için erimiş çeliğin aluminyum, terro-silisyum gibi deoksidasyon maddeleri ilave edilir. -BESSEMER PROSESİ Bessemer metodu hemen aynı senelerde İngiliz Henry Bessemer ve Amerikalı William Kelly tarafında bulunmuştur. Henry Bessemer seneleri arası sıvı pik demiri üzerine hava üfleyerek çelik elde etmeye çalışmış ve 1855 senesinde armut şeklinde bir konverter kullanarak alttan hava üflemek suretiyle çelik istihsali patentini almıştır. Amerikalı William Kelly de uzun çalışmaları neticesi 1856 senesinde Bessemer in patentine benzeyen bir patent almıştır. Bu metot en büyük keşiflerden biri olarak kabul edilmiştir. Bessemer metodu yüksek karbonlu pik 1

2 demirinden düşük maliyetle alçak karbonlu demir alaşımları istihsalini sağlayan ilk metottur. Keşfi sanayi ve medeniyette bir dönüm noktası olmuş ve hakiki çelik devri Bessemer metodunun keşfi ile başlamıştır. BESSEMER KONVERTERİ Bessemer konverteri üstü kesik koni biçiminde silindirik bir kap olup içi refrakter malzeme ile astarlanmıştır ve genel olarak ton erimiş metal alacak büyüklüktedir. Konverterin tabanında metal banyosuna basıçla hava üflemek için delikler(tüyerler) vardır; tabanın altında ise hava kutusu bulunur. Konverter yatay bir eksen etrafında dönebilecek şekilde iki yatak üzerine oturtulmuştur. Bu yataklardan birine bağlanmış otomatik bir vana vasıtasıyla basınçlı havanın fırına verilmesi sağlanır. Konverter yatay durumda iken hava otomatik olarak kesilir, tekrar dikey duruma geldiğinde hava derhal açılır. Asit Bessemer konverterleri kuvarsit(sio 2 ) veya bunda yapılan tuğlalar ile astarlanır. Bazik konverterler yanmış dolamit veya magnesit ile astarlanır. Bunlara Thomas Konverteri denir. Thomas prosesi pik demir yüksek fosfor içerdiği takdirde kullanılır. İzabe esnasında çok bazik bir curuf yapılır, bu curuf fosfor oksidi bileşimine alınır. Üfleme esnasında Mn, Si, C tamamen oksitleninceye kadar P oksitlenmez. Karbon alevi azaldığı zaman kısa bir müddet fosforun yanması için üfleme yapılır. 4P+5O 2 2P 2 O 5 Teşekkül eden fosforoksit ilave edilen kireç ile birleşerek kalsiyumfosfat halinde curufa geçer. Curufun yeteri derecede bazik olması için şarj edilen pik demirin %15-20 si kadar kireç ilave edilir. Elde edilen curuf su ile soğutulup öğütüldükten sonra gübre olarak kullanılır ve Thomas prosesinin kıymetli bir yan ürününü oluşturur. ŞARJ Yüksek fırından veya karıştırıcıdan alına sıcak metal pota ile konverterin ağzından boşaltılır. Yüksek fırından alınan fazla miktardaki sıcak metali konverterde kullanılmak üzere sıcak olarak muhafaza etmek için yapılmış içi astarlı büyük silindirik tanklara karıştırıcı denir. Genel olarak temperatürü kontrol etmek için konvertere bir miktar hurda ilave edilir. ÜFLEME İzabenin ilk kademesinde fırının ağzında hiç alev görünmez. Bu sürede erimiş pik demiri ile temas eden soğuk hava demiri FeO şeklinde oksitlenir ve FeO de banyo içinde dağılarak hızlı bir şekilde Si ve Mn i oksitler. 2Fe+O 2 2FeO 2FeO+Si2Fe+SiO 2 FeO+MnFe+MnO İkinci kademede manganez ve silisyumun büyük bir kısmı oksitlendikten sonra karbon yanmaya başlar. 2C+O 2 2CO CO konverterin ağzına geldiğinde yanarak CO 2 meydana getirir ve uzun bir alev görünür. Bu alev azaldığı zaman konverter devrilir, hava kesilir ve metal potaya alınır. Bütün üfleme süresi 15 dakika kadardır ve bu zaman sonunda bütün karbon, manganez ve silisyum oksitlenerek giderilir. Üflemenin kesileceği an konverterin ağzından çıkan alevin görünüşü ile tespit edilir, fakat bugün bu işlem daha modern cihazlar kullanılarak yapılır. DEOKSİDASYON Üflenen metalde geri kalan oksijeni gidermek için içine ferromanganez, ferrosilisyum, aluminyum gibi deoksidasyon maddeleri ilave edilir. Çeliğin istenen yüzdede karbon içermesi için gerkli miktarda karbon ilave edilir. Bessemer metodu genel olarak alçak karbonlu çeliklerin imalinde kullanılmaktadır. 2

3 -SIEMENS-MARTIN PROSESİ Bessemer metodunun keşfinden hemen sonra fırın temperatürünü arttıran rejaneratifi bulmuş ve seneleri arasında bu sistemi çelik fırınlarına uygulamıştır. Rejaneratif sistemde gaz yakıt ve hava fırında birleşip önce içi refrakter tuğlalarla örtülü kameralarda ısınmakta ve fırında yanan gazlar bacaya gitmeden önce fırının diğer tarafındaki kamaralardan geçerek bunları ısıtmaktadır. Siemens çelik yapmak için fırında önceleri çelik hurdaları eritmiştir. Daha sonra pik demiri ve demir cevheri kullanarak çelik üretmiştir. Martin adında bir Fransız pik demiri ve çelik hurdası kullanmak suretiyle Siemens prosesini değiştirmiştir. Fırının ocak kısmının yapıldığı refraktörün cinsine bağlı olarak asit ve bazik olmak üzere ikiye ayrılır. BAZİK SIEMENS-MARTIN PROSESİ Demir cevherleri ve bundan dolayı pik demiri yüksek fosfor içerdiği zaman bu metot kullanılmaktadır. Yavaş bir proses olmakla birlikte, tam istenilen bileşime tamperatüre erişilinceye kadar çeliğin fırında tutabilmesi bakımından daha iyi kalite çelik yapılabilmesi imkanı sağlar. Ayrıca istenildiği kadar hurda kullanılabilmesi bakımından avantajlı bir metottur. BAZİK SIEMENS-MARTIN FIRINI Refraktör tuğlalardan örülmüş bir reverber fırınıdır. Fırının dış kısmında dört bir tarafında çelik kontsrüksyon vardır. 15 tondan 350 tona kadar muhtelif büyüklükte inşa edilmektedir, fakat en fazla tonluk fırınlar kullanılmaktadır. Fırının ocak kısmı tabandan itibaren sırasıyla izolasyon tuğlası, magnesit veya krom tuğlası ve dövülmüş magnesitten yapılır, ayrıca curufla temas eden her yer magnesit veya krom refraktörle örülür. Fırının tavanı kemer şeklindedir ve genellikle askı sistemine göre magnesit veya silika tuğlalardan yapılır. Tavan duvarları sık sık tamir edilir. Şarj platformu seviyesinin altında havayı ve gaz yakıtı ısıtan ve kamara denilen rejenaratörler bulunur. Bunların içi petek şeklinde refraktör tuğlalarla örülmüştür. Fırının her iki tarafında iki kamara vardır, bunlardan biri gaz diğeri havayı ısıtmak için kullanılır. Fırının bir tarafındaki kamaralardan verilen gaz ve hava bu kamaralardan geçerken sıcak refraktörlerle temas eder ve C a kadar ısınır. Isınına gaz ve hava fırına geldiğinde birleşerek yanar. Bu yanma sonucunda C civarında bir ısı elde edilir. Sıcak yanma gazları banyo yüzeyini yalayarak diğer taraftaki kamaralardan geçer ve bunları ısıttıktan sonra bacaya gider. Bir müddet sonra hava ve gazın geçtiği kamaralar soğuyup yanma gazlarının geçtiği kamaralar ısınacağından gaz ve hava akımının yönü değiştirilir ve kamaralar böylece sıra ile kullanılır. Fırının ön cephesinde şarj kapıları bulunur. Bu kapıların adedi fırının büyüklüğüne göre değişir, modern fırınlarda genel olarak beş kapı vardır. Hidrolik veya mekanik olarak kaldırılıp indirilebilen bu kapılar ateş tuğlasından örülür ve su ile soğutulur, orta kısımlarında bir gözetleme deliği vardır. Döküm deliği ise fırının arka tarafında bulunur. Sıcak metal bir yolluk yardımıyla potadan fırına aktarılır. Bu fırınlarda yakıt olarak tabii gaz, kok gazı, yüksek fırın gazı, suni gaz, pülverize kömür, fuel-oil ve katran kullanılabilir. Kullanılan gazın mümkün olduğu kadar temiz olması ve az miktarda kükürt içermesi istenir. Yakıt sarfiyatı elde edilen çeliğin maliyetinin %4 ü kadardır. 3

4 ŞARJ *Tamamen sıcak metal şarjı: Ender kullanılan bir tiptir. Sıcak metal ve sıvı çelik şarjında %100 sıcak metal yerine sıcak metalin bir kısmı Bessemer konverterinde üflendikten sonra Siemens-Martin fırınında kullanılır. Çelik hurdası ve sıcak metal şarjı en fazla kullanılan şarj tipidir. Ayrıca şarja bir miktar katı pik demiri de ilave edilebilir. Çelik hurdası ve sıcak metal şarjı başlıca iki türlü uygulanmaktadır. a.elli Elli Şarjı: %50 sıcak metal, %50 hurdadan meydana gelir. b.fazla Sıcak Metal Şarjı: Şarjda %55-80 arasında sıcak metal vardır. Hurda az kullanılır. Hurdanın büyük bir kısmı yerine demir cevheri şarj edilir. Bu bakımdan cevherin fiziksel özelliği ve kimyasal bileşimi önemlidir. *Çelik hurdası ve katı pik demiri şarjı: yüksek fırın olmayan yerlerde ve hurda ucuz olduğu zaman kullanılan bir şarj tipidir. Pik demiri bulunmadığı veya kullanılamayacak kadar pahalı olduğu zaman Siemens-Martin fırını %100 hurda ile çalıştırılabilir. *Çelik hurdası ve sıcak metal şarjı: En çok kullanılan şarj tipidir. Fırına önce katı maddeler yüklenir ve sıcak metal şarj edilmeden önce yeterli bir süre ısıtılır. Genellikle fırına önce curuf yapıcı olarak kireçtaşı ve bunun üzerine de hurda şarj edilir. Kullanıla kireçtaşı miktarı genel olarak toplam metalik şarjın %5-6 sı kadar olup cevherdeki silisyum oksit miktarına bağlıdır. ASİT SIEMENS-MARTINPROSESİ Fırını yapılış ve işletme bakımında bazik fırına çok benzer, yalnız asit fırının ocak kısmı silis kumu gibi asit bir refraktörle astarlanır. Ocak kısmını asit karakterde olması bazik bir curuf yapılmasını önler. Asit curufta fosfor ve kükürt giderilmediğinden asit metotta çelik üretiminde şarjın fosfor ve kükürt yüzdesinin düşük olması gerekir. Bu bakımdan daha yüksek kaliteli ham maddeler kullanılır. Curufta FeO ile SiO 2 nin birleşmesinden dolayı asit bir curuf, içinde eşit miktar demiroksit bulunan bazik bir curufa göre daha az oksitleyicidir. Bundan dolayı, banyoda bazik prosese göre daha az oksijen bulunur ve dökümün sonunda daha az deoksidasyon maddesi kullanılır. Bu sebepten asit proseste daha temiz çelik üretildiği kabul edilmektedir. -POTA PROSESİ Yüksek kaliteli takım çeliklerini ve alaşımlı çeliklerin üretiminde kullanılan en eski metottur. Dövme demir veya iki kaliteli çelik hurdası ferromanganez ve gerekli alaşım metalleri curuf yapıcı maddelerle birlikte kil veya kilgrafit potalara şarj edilir. Her potaya şarj edilecek maddeler ayrı ayrı tartılır. Potaların üstü eski pota dipleriyle kapatılır ve potalar gaz veya kokla ateşlenen bir fırında ısıtılır. Şarjın erimesi 3-4 saat sürer. Şarj tamamen eridikten sonra gazların ve yabancı maddelerin yüzeye çıkması için yeterli süre beklenir. Pota fırından alınır ve curuf soğuk bir demir çubuk ile atılır. Geride kalan kg çelik küçük ingot kalıplarına havanın oksijeninin banyonun yüzeyi ile temas etmesi neticesi oluşan oksitler metal banyosuna küçük bir parça aluminyum atarak redüklenir. Bu metotta hemen hemen hiçbir tasfiye olmamaktadır. Bu bakımdan üretilen çeliğin kalitesi tamamen şarj edilen maddelerin safiyetine bağlıdır. Bundan başka pota sarfiyatı, ısıtma randımanının düşük ve bir defada üretilen çelik miktarının az olması pota metodu ile üretilen çeliğin maliyetini arttırmaktadır. -ELEKTRİK FIRINLARI *Ark Fırınları Elektrik ark fırınları direkt ve indirek ark olmak üzere ikiye ayrılır. Direkt ark tipi fırınlarda ark, metal banyosu üzerinde asılı bulunan elektrotlar ile metal arasında, indirek ark tipi fırınlarda elektrotlar arasında meydana gelir. Direkt ark fırınları çelik sanayinde çok daha fazla kullanılmaktadır. Direk ark tipi fırın ilk defa Heroult tarafından kullanıldığından bu isimle de anılmaktadır. 4

5 Fırın asit ya da bazik olarak astarlanabilir. Bazik metotla çalışıldığında fırının taban kısmı ve curufla temas eden yerler magnesit veya yanmış dolomitle astarlanır. Asit metotta silika tuğla kullanılır. Fırının kemer şeklindeki tavan kısmı asit ve bazik moda genellikle silika tuğladan örülür. Heroult fırınları dişli bir devirme tertibatı üzerinde iki tarafa devrilebilecek tipte inşa edilir. Bir taraftan çelik, diğer taraftan curuf alınır. Genellikle fırınlarda üç elektrot kullanılır. Bundan dolayı fırının tavanında üç delik bulunur. Elektrotlar oldukça iyi iletken ve çok iyi bir reaktör olan karbon veya grafitten yapılır. Grafit olanlar karbon olanlardan daha pahalıdır, ama elektrik iletkenlikleri dört kat fazladır. Ayrıca grafit elektrotlar çok daha yavaş oksitlenir. Elektrotların her biri üç fazlı bir akımın bir fazına bağlanır ve her elektrot, elektrotla banyo arasında bir ark oluşturacak şekilde bir motor yardımıyla banyo üzerine indirilir. Elektrik akımı bir elektrottan girer, bir ark ile metalik şarja geçer, katı veya sıvı şarjı katettikten sonra tekrar bir ark ile diğer elektrottan döner. Modern elektrik ark fırınları üstten şarj edilmektedir. Bu fırınlarda tavan ve elektrotları taşıyan tartibat bir motor veya hidrolik bir cihaz yardımıyla kaldırılır ve yan tarafa döndürülür. Fırın böylece kolaylıkla üstten şarj edilebilecek duruma gelir. Genel olarak, elektrik fırınları pik demirinden çelik üretmek için kullanılmaz. Elektrik fırınında çelik üretimi; çelik hurdaları eritmek, tasfiye etmek ve bileşimini ayarlamak, sıvı halde elektrik fırınına şarj edilen Siemens-Martin çeliğini tasfiye etmek ve bileşimini ayarlamak için yapılır. Hurdadan çelik elde edileceği zaman uygun kimyasal bileşimdeki çelik hurdaları fırına şarj edilir, elektrotlar şarja yakın bir mesafeye kadar indirilir. Hurda ile elektrot arasında arkın meydana gelmesiyle erime başlar, ilk şarj tamamen eridikten sonra fırında istenilen miktar kadar malzeme oluncaya kadar yeniden katı veya sıvı maddeler eklenir. Bazik astarlı fırında büyük şarj eridikten sonra curuf yapmak için bir miktar fluşpatla beraber yanmış kireç ilave edilir. Oluşan bu curuf çok bazik olduğu gibi hurdalar üzerinde bulunan ve erime esnasında oluşan demir oksiti de bileşimine aldığından çok oksitleyicidir. C, Mn, P kolaylıkla oksitlenir, manganez ve fosfor curufa geçer. Bu ikinci curuf banyoyu deokside eder ve kükürdün CaS halinde curufa geçmesini sağlar. İlave edilen kok tozu ve kireç elektrik arkının etkisiyle curuft bir miktar kalsiyum karbür oluşturur, bu da kükürdün CaS halinde bağlanmasını kolaylaştırır. Bu son tasfiye aşamasında fırında redükleyici bir curuf olması fırına ilave edilen alaşım maddelerinin veriminin yüksek olmasını sağlar. Banyo istenilen bileşime getirildikten ve deokside edildikten sonra curuf alınır ve çelik döküm temperatürüne getirilerek döküm potasına alınır. Sıvı haldeki Siemens-Martin çeliğinin bazik elektrik fırınında tasfiyesi yapılacağı zaman tasfiye işlemi genellikle redükleyici curuf safhasından başlar. Asit astarlı Herault fırınları esas olarak çelik dökümler ve nadiren ingot üretimi için kullanılır. Bütün aist metotlarda olduğu gibi asit astarlı elektrik fırınları ile de fosfor ve kükürt giderilmez. Bu bakımdan fırına şarj edilen hammaddelerin dikkatli olarak seçilmesi gerekir. Elektrikle eritmenin en büyük dezavantajı elektriğin verdiği ısının yakıtın ısısından daha pahalı olmasıdır. Bunun için şarjın fırın içinde kalma süresini kısaltmak ve şarj eriyip istenilen temperatüre gelir gelemz dökmek için fırına şarj edilen hurdaların istenilen çelik bileşimlerine uygun olarak seçilmesi gerekir. Ayrıca son zamanlarda karbon giderme işlemini hızlandırmak için, banyoya verilen tufal veya demir oksitler yerine, saf oksijenin kullanılması yoluna gidilmektedir. Oksijen su ile soğutulan bir boru ile basınçlı banyoya verilmektedir. Elektrik metodu ile elde edilen çelik Siemens-Martin, bazik oksijen ve Bessemer metoduyla elde edilen çelikten daha üstün kalitededir. Bundan dolayı eletrik fırınlarında yüksek alaşımlı çelikler, takım çelikleri, paslanmaz çelikler ve diğer özel çelikler yapılmaktadır. 5

6 *İndüksiyon Fırınları Bir indüksiyon fırını esas olarak bir transformatör olup üzeri primer bir bobin ile sarılı olan pota içindeki metalik şarj sekonder bobin rolü oynar. Primer bobinden alternatif bir akım geçirildiği zaman sekonder bobine çok daha şiddetli bir akım indüklenir. Sekonder olan metalik şarjın şiddetli akıma karşı direnci sonucunda bir ısı meydana gelir. Bu sebepten ısınma hızı şarjın direncine bağlıdır. Örneğin indüksiyon yolu ile bakırı ısıtmak demiri ısıtmaktan daha güçtür, çünkü bakırın iletkenliği fazla, direnci azdır. Diğer taraftan ısıtılacak maddenin içine bir akım indüklenebilmesi için mutlaka iletken olması gerekir. Bir indüksiyon fırınında iletken olmayan maddenin eritilmesi istenirse, şarjı içeren potanın grafit gibi iletken bir maddeden yapılmış olması gerekir. Ancak bu şekilde pota sekonderbobin rolü oynar. Primer bobin genellikle potayı saran ve su ile soğutulan bakır borulardan meydana gelir. Çelik eldesinde en fazla kullanılan indüksiyon fırını yüksek frekanslı indüksiyon fırınıdır. Bu fırın asit veya bazik bir refraktörden yapılmış silindirik bir pota ile bu potanın etrafını saran ve su ile soğutulan bakır borulu primer bir bobinden ibarettir. Pota içinde şarj sekonder rolü oynar. Fırının en dışında çelik bir zarf ve devirme mekanizması vardır. Şarj hurda, ferromanganez, ferrosilisyum ve diğer alaşımlardan meydana gelir. Pota şarj edildikten sonra yüksek frekanslı akım verilmesi ile şarja şiddetli bir sekonder akım indüklenir. Şarjın direncinden dolayı bu akım hızlı ısınmaya sebep olur. 334KW lık bir güç sarfiyatı ile ir saatten az bir zamanda 50 kg metal eritilebilmektedir. Şarj eridikten sonra akımın karıştırma etkisi ile meydana gelen anaforlar banyonun mükemmel bir şekilde karışmasını ve homojen olmasını sağlar. İndüksiyon fırınlarında eritme sırasında curuf yapılmaz. Bu fırınlar tasfiyeden ziyade, dikkatli olarak seçilmiş maddeleri, birleşimlerinde bir değişiklik yapılmaksızın eritmek için kullanılır. Bu bakımdan indüksiyon fırınında çelik eldesi pota metoduna benzemektedir. İndüksiyon fırınları ark fırınları gibi büyük değildir, kapasiteleri sınırlıdır ve genellikle 100kg- 1000kg arasındaki kapasitelerde inşa edilmektedir. Kuruluş masrafları gerekli elektrik cihazlarından dolayı fazladır, ama elektrot sarfiyatının olmaması ve ısının doğrudan doğruya şarjın içinde meydana gelmesinden dolayı elektrik verimlerinin yüksek olması sebebiyle indüksiyon fırınları, ark tipi fırınlardan daha ekonomiktir. İndüksiyon fırınlarında yüksek-devir takım çelikleri, çok düşük karbonlu alaşımlar ve diğer özel çelikler elde edilmektedir. -BAZİK OKSİJEN KONVERTÖRÜ Oksijenin ticari olarak büyük miktarda ve düşük fiyatla üretilmesinden sonra, çelik üretiminde hava yerine oksijenin kullanılması mümkün olmuş ve çelik üretim yöntemleri ticari uygulamaya girmiştir. Bazik oksijen yöntemi ilk defa senelerinde Avusturya nın Linz ve Donawitz işletmelerinde kullanılmaya başlanmıştır. Bu sebepten bu yönteme Linz-Donawitz veya LD yöntemi denir. Bu çelik üretim yönteminde Bessemer e benzeyen sabit tabanlı bir konvertörün alt kısmından içeri sokulan dikey bir boru vasıtasıyla sıcak metale yüksek saflıkta oksijen üfleyerek çelik üretilir. 6

7 Alttan üflemeli konvertörlerde taban tüyer refrakterlerinin ulaşılan yüksek sıcaklıklarda çabuk bozulması nedeniyle bu yönteme gerek duyulmuştur. Bazik oksijen konvertörü ile çelik üretimi çeşitli üstünlükler ve kolaylıklar nedeniyle büyük bir uygulama alanı bulmuştur. Kütle çelik üretiminde tekno-ekonomik açıdan rakipsizdir. Konvertör kapasitesi tondur. Bu yöntemle oksijen tabandan değil, su ile soğutulan bakır bir boru vasıtası ile doğrudan sıvı metal içine üflenir. Eriyik potası kapalı bir kap olmakla birlikte, son zamanlarda tabanı kolaylıkla sökülüp değiştirilebilir şekilde yapılmaktadır. LD yöntemi ile alaşımsız ve alaşımlı çelikler üretilebilir. Bu yöntemde demir hurdası ve demir cevheri soğutucu olarak kullanılır ve şarjın %30unu oluşturur. Böylece elde edilen çeliğin maliyeti düşük olacaktır. Bazik oksijen konvertörünün üstünlükleri; S ve Pkolaylıkla atılır. Siemens-Martin yönteminin mahzurlu taraflarını ortadan kaldırır(bazı alaşım elementlerinin yanması gibi) Saf oksijen kullanıldığı için ayrıca ısı vermeye gerek yoktur. Yüksek miktarda üreti yapılabilir. Saf oksijen kullanıldığı için konvertör içinceki sıcaklık artar. Böylece yüksek miktarda (%20-30) hurda kullanılmasına imkan sağlar. Maliyet bakımından avantajlıdır. Bakım ve inşa masrafları düşüktür. Saf oksijen üflendiğinden konvertörden çıkan gazların hacmi azalmakta ve bu suretle ısı kayıpları düşmektedir. Düşük N ve p lu çelik üretilir. Refrakter tüketimi daha azdır. İşlem sırasında ortaya çıkan duman ve gazların kontrolü daha kolaydır. Bazik oksijen konvertörlerinde kullanılan şarj malzemeleri; Şarj malzemelerini iki kısımda toplamak mümkündür. -Metalik malzemeler : sıvı ham demir, hurda -Metalik olmayan malzemeler : yanmış kireçtaşı (CaO), cevher, fluşpat (CaF 2 ). Bazik oksijen konvertörünün çalışma aşamaları; 1. Fırına önce hurda şarj edilir. Hurda hidrolik bir sistemle fırının içine sevk edilir (2-2.5 dk sürer) 2. Hurda şarjından sonra vinçle getirilen sıvı metal(sıcak maden) konvertörün ağzından şarj edilir.( dk sürer) 3. Daha sonra oksijen borusundan(lansdan) gelen O 2 akımı le oksijen üflemesi başlayarak çelik yapımı başlatılır. Oksijen borusunu aşağıya indirmek ve oksijen üflemeye başlamak dk sürer. 4. Oksijen üflemeye başladıktan sonra şarj içindeki empüritelerle reaksiyon başlar. 7

8 5. Buarada oksijen verilmeye başladığı zaman önceden hazırlanmış flux malzemeleri (yanmış kireç, oksit(tufal)) baca içindeki bölmeden gerekli miktarda ilave edilir. 6. Oksijen üflemesi dk sürer. 7. Tozlar baca içinde yüksek bir hızla bir fan tarafından çekilir. 8. Oksijen üflemesi tamamlandığı zaman lans hızla çekilir. Çelikten ve cüruftan numune alınarak analiz yapılır. Banyo sıcaklığı kontrol edilir tüm işlemler 3-5 dk sürer. 9. Eğer fırındaki metal sıcaklığı çok yüksekse soğutucu hurda veya cevher ilave edilir. Şayet çelik çok soğuksa lans tekrar indirilerek kısa bir müddet oksijen üflemesi yapılır. 4-7 dk sürer. 10. Daha sonra konvertör çevrilerek sıvı çelik döküm potasına alınır dk sürer. 11. Buarada potaya alaşım elementleri ilave edilir. Konvertörde kalan cüruf da cüruf potasına alınır. KAYNAKLAR: e9c4a7e81e70a3.pdf Prof. Dr. Uğur ŞEN/Demir Çelik Üretimi Dersi ders notları SAKARYA ÜNİVERSİTESİ 8

Pik (Ham) Demir Üretimi

Pik (Ham) Demir Üretimi Pik (Ham) Demir Üretimi Çelik üretiminin ilk safhası pik demirin eldesidir. Pik demir için başlıca şu maddeler gereklidir: 1. Cevher: Demir oksit veya karbonatlardan oluşan, bir miktarda topraksal empüriteler

Detaylı

Bazik Oksijen Fırını (BOF)

Bazik Oksijen Fırını (BOF) ÇELİK ÜRETİMİ Bazik Oksijen Fırını (BOF) Çelik üretimindeki ilk modern anlamdaki uygulamalar 1850 lerdeki Bessemer uygulamaları ile başlamıştır. İlk başta bu uygulamalarda kullanılan konvertörlerin iç

Detaylı

DEMIR-ÇELIK METALURJISI (DERS NOTU)

DEMIR-ÇELIK METALURJISI (DERS NOTU) DEMIR-ÇELIK METALURJISI (DERS NOTU) Doç. Dr. ÖZKAN ÖZDEMĠR Doç. Dr. UĞUR ÖZSARAÇ 2015 1. Bessemer Yöntemi Bessemer prosesi, seri üretim boyutunda ergimiş pik demirden çelik üretimi yapılan ilk ucuz ve

Detaylı

METAL ÜRETİM TEKNİKLERİ

METAL ÜRETİM TEKNİKLERİ ÜRETİM YÖNTEMLERİ VE İMALAT TEKNOLOJİLERİ Doç. Dr. Fehmi Nair Erciyes Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Afşın Alper Cerit Erciyes Üniversitesi Endüstriyel Tasarım Mühendisliği Bölümü

Detaylı

Elektrik Ark Fırınlarında Çelik Üretimi

Elektrik Ark Fırınlarında Çelik Üretimi Elektrik Ark Fırınlarında Çelik Üretimi Elektrik Ark Fırınları (E.A.F.) BOF da oksijen metalin içine enjekte edilir ve orada çözünür. EAF da, oksitleyici şartlar curuf fazıyla sağlanır. Oksitleyici bir

Detaylı

DEMİR - ÇELİK ÜRETİMİ

DEMİR - ÇELİK ÜRETİMİ DEMİR - ÇELİK ÜRETİMİ Demir üretiminde, yaklaşık olarak bir ton demir üretmek için yedi ton hammadde gerekmektedir: 2.0 ton demir cevheri 1.0 ton kok 0.5 ton kireç taşı 3.5 ton gaz Temel olarak çelik

Detaylı

Harici Yanma Tesisi. Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü. Özgür AKGÜN

Harici Yanma Tesisi. Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü. Özgür AKGÜN Harici Yanma Tesisi Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü Özgür AKGÜN 05.06.2015 Şirket Tanıtımı Alanı 4.2 km² 3 05.06.2015 Şirket Tanıtımı Ülkemizin en büyük ve tek entegre yassı çelik üreticisi 9 milyon

Detaylı

6XXX EKSTRÜZYON ALAŞIMLARININ ÜRETİMİNDE DÖKÜM FİLTRELERİNDE ALIKONAN KALINTILARIN ANALİZİ

6XXX EKSTRÜZYON ALAŞIMLARININ ÜRETİMİNDE DÖKÜM FİLTRELERİNDE ALIKONAN KALINTILARIN ANALİZİ 6XXX EKSTRÜZYON ALAŞIMLARININ ÜRETİMİNDE DÖKÜM FİLTRELERİNDE ALIKONAN KALINTILARIN ANALİZİ Kemal Örs ve Yücel Birol ASAŞ Alüminyum Malzeme Enstitüsü MAM TUBİTAK Maksimum billet uzunluğu :7.300mm, ve152,178,203,254,355mm

Detaylı

YTÜMAKiNE * A305teyim.com

YTÜMAKiNE * A305teyim.com YTÜMAKiNE * A305teyim.com KONU: Kalın Sacların Kaynağı BİRLEŞTİRME YÖNTEMLERİ ÖDEVİ Kaynak Tanımı : Aynı veya benzer cinsten iki malzemeyi ısı, basınç veya her ikisini birden kullanarak, ilave bir malzeme

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. DEMİR ve ÇELİK

MALZEME BİLGİSİ. DEMİR ve ÇELİK MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: DEMİR ve ÇELİK 1 DEMİR ve ÇELİK Demir karbon alaşımları iki sınıfa ayrılabilir; 1. Demir karbon alaşımlarında (alaşımsız çelikler) sadece demir ve karbon bulunur.

Detaylı

MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ

MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ Prof. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü,

Detaylı

DÖKÜM TEKNOLOJİSİ. Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir.

DÖKÜM TEKNOLOJİSİ. Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir. DÖKÜM TEKNOLOJİSİ Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir. DÖKÜM YÖNTEMİNİN ÜSTÜNLÜKLERİ Genelde tüm alaşımların dökümü yapılabilmektedir.

Detaylı

Toz Metalürjisi. Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Notların bir bölümü Dr. Rahmi Ünal ın web sayfasından alınmıştır.

Toz Metalürjisi. Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Notların bir bölümü Dr. Rahmi Ünal ın web sayfasından alınmıştır. Toz Metalürjisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN Notların bir bölümü Dr. Rahmi Ünal ın web sayfasından alınmıştır. Toz metalürjisi İmali zor parçaların (küçük, fonksiyonel, birbiri ile uyumsuz, kompozit vb.) ekonomik,

Detaylı

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir.

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir. Günümüz endüstrisinde en yaygın kullanılan Direnç Kaynak Yöntemi en eski elektrik kaynak yöntemlerinden biridir. Yöntem elektrik akımının kaynak edilecek parçalar üzerinden geçmesidir. Elektrik akımına

Detaylı

Konu: Çelik Elde Edilmesi, Isıl İşlem ve Uygulamaları

Konu: Çelik Elde Edilmesi, Isıl İşlem ve Uygulamaları Konu: Çelik Elde Edilmesi, Isıl İşlem ve Uygulamaları Çeliğin Elde Edilmesi Çelik,(Fe) elementiyle ve genelde % 0,2 %2,1 oranlarında değişebilen karbon miktarının bileşiminden oluşan bir tür alaşımdır.

Detaylı

Ç l e i l k i l k e l r e e e Uyg u a l na n n n Yüz ü ey e y Ser Se tle l ş e t ş ir i me e İ şl ş e l m l r e i

Ç l e i l k i l k e l r e e e Uyg u a l na n n n Yüz ü ey e y Ser Se tle l ş e t ş ir i me e İ şl ş e l m l r e i Çeliklere Uygulanan Yüzey Sertleştirme İşlemleri Bazı uygulamalarda kullanılan çelik parçaların hem aşınma dirençlerinin, hem de darbe dayanımlarının yüksek olması istenir. Bunun için parçaların yüzeylerinin

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı Cu Copper 29 Bakır 2 Dünyada madenden bakır üretimi, Milyon ton Yıl Dünyada madenden bakır

Detaylı

DENEYİN ADI: Kum ve Metal Kalıba Döküm Deneyi. AMACI: Döküm yoluyla şekillendirme işleminin öğrenilmesi.

DENEYİN ADI: Kum ve Metal Kalıba Döküm Deneyi. AMACI: Döküm yoluyla şekillendirme işleminin öğrenilmesi. DENEYİN ADI: Kum ve Metal Kalıba Döküm Deneyi AMACI: Döküm yoluyla şekillendirme işleminin öğrenilmesi. TEORİK BİLGİ: Metalik malzemelerin dökümü, istenen bir şekli elde etmek için, seçilen metal veya

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI

ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI Çelik yapılarda kullanılan birleşim araçları; 1. Bulon ( cıvata) 2. Kaynak 3. Perçin Öğr. Gör. Mustafa EFİLOĞLU 1 KAYNAKLAR Aynı yada benzer alaşımlı metallerin yüksek

Detaylı

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 NİÇİN KORUYUCU GAZ KULLANILIR? 1- Ergimiş kaynak banyosunu, havada mevcut olan gazların zararlı etkilerinden

Detaylı

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu MALZEME BİLİMİ I MMM201 aluexpo2015 Sunumu Hazırlayanlar; Çağla Aytaç Dursun 130106110005 Dilek Karakaya 140106110011 Alican Aksakal 130106110005 Murat Can Eminoğlu 131106110001 Selim Can Kabahor 130106110010

Detaylı

6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER

6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER 6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER Gri dökme demirlerin özellikleri; kimyasal bileşimlerinin değiştirilmesi veya kalıp içindeki soğuma hızlarının değiştirilmesiyle, büyük oranda farklılıklar kazanabilir.

Detaylı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 2 Çelik üretimi. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 2 Çelik üretimi. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 2 Çelik üretimi Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı Bir entegre çelik tesisinde üretim akışı 2 Hematit, Fe2O3 Manyetit, Fe3O4 Götit, FeO(OH)

Detaylı

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK Dersin Amacı Çelik yapı sistemlerini, malzemelerini ve elemanlarını tanıtarak, çelik yapı hesaplarını kavratmak. Dersin İçeriği Çelik yapı sistemleri, kullanım

Detaylı

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri Nurettin ÇALLI Fen Bilimleri Ens. Öğrenci No: 503812162 MAD 614 Madencilikte Özel Konular I Dersi Veren: Prof. Dr. Orhan KURAL İTÜ Maden Fakültesi Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 4 Metaller, Aluminyum ve Çinko. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 4 Metaller, Aluminyum ve Çinko. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 4 Metaller, Aluminyum ve Çinko Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı Al Aluminium 13 Aluminyum 2 İnşaat ve Yapı Ulaşım ve Taşımacılık; Otomotiv Ulaşım ve Taşımacılık;

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ 3. SINIF EKSTRAKTİF METALURJİ DERSİ VİZE SINAV SORULARI CEVAP ANAHTARI

FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ 3. SINIF EKSTRAKTİF METALURJİ DERSİ VİZE SINAV SORULARI CEVAP ANAHTARI FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ 3. SINIF EKSTRAKTİF METALURJİ DERSİ VİZE SINAV SORULARI CEVAP ANAHTARI ---------------------------------------Boşluk Doldurma Soru

Detaylı

Kalıp ve maça yapımında kullanılan döküm kumlarının yaş basma ve yaş kesme mukavemetlerinin ve nem miktarlarının tayin edilmesi.

Kalıp ve maça yapımında kullanılan döküm kumlarının yaş basma ve yaş kesme mukavemetlerinin ve nem miktarlarının tayin edilmesi. 8.DÖKÜM KUMLARININ MUKAVEMET VE NEM MİKTARI TAYİNİ 8.1. Deneyin Amacı Kalıp ve maça yapımında kullanılan döküm kumlarının yaş basma ve yaş kesme mukavemetlerinin ve nem miktarlarının tayin edilmesi. 8.2.Deneyin

Detaylı

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Fırın Tasarımı Toz metalurjisinin çoğu uygulamalarında nihai ürün açısından yüksek yoğunluk öncelikli bir kavramdır. Toz yoğunlaştırması (densifikasyon) aşağıda

Detaylı

FARKLI BAĞLAYICILARIN KALSİYUM ALÜMİNAT ÇİMENTOSU ESASLI HARÇLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. Prof. Dr. İsmail Özgür YAMAN

FARKLI BAĞLAYICILARIN KALSİYUM ALÜMİNAT ÇİMENTOSU ESASLI HARÇLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. Prof. Dr. İsmail Özgür YAMAN FARKLI BAĞLAYICILARIN KALSİYUM ALÜMİNAT ÇİMENTOSU ESASLI HARÇLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Prof. Dr. İsmail Özgür YAMAN SUNUM İÇERİĞİ Kalsiyum Alüminat Çimentosu (KAÇ) PÇ KAÇ KAÇ Uygulama Alanları KAÇ Hidratasyonu

Detaylı

DENEY FİYAT LİSTESİ. MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron)

DENEY FİYAT LİSTESİ. MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron) BİRİM: LAB.: DENEY FİYAT LİSTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMY Kimya DENEY KODU DENEY ADI BİRİM FİYAT MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron) 0,00 MDN.KMY.0002 Kimyasal analiz

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 1.TOZALTI KAYNAĞI

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 1.TOZALTI KAYNAĞI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 AMAÇ Bu faaliyet sonucunda uygun ortam sağlandığında tekniğe uygun olarak tozaltı kaynağı ile çeliklerin yatayda küt-ek kaynağını yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Toz

Detaylı

HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. PASLANMAZ ÇELİK BORU. Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım...

HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. PASLANMAZ ÇELİK BORU. Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım... HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. BORU Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım... Şirketimiz yan sanayi olarak hizmet verdiği sektörlere ilave olarak boru üretimi ve p r o f e s y o n e l k aynak

Detaylı

DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ & YÖNETİMİ

DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ & YÖNETİMİ DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ & YÖNETİMİ Serpil Çimen Teknik İşler Direktörü Türkiye Çelik Üreticileri Derneği 15 Ocak 2014 WOW Kongre Merkezi -İstanbul Türkiye nin Ham Çelik Üretimi (mmt)

Detaylı

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Başlık KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tanım İki veya daha fazla malzemenin, iyi özelliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özellik çıkarmak için, mikro veya makro seviyede

Detaylı

MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER

MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER Malzemelerin mekanik özelliği başlıca kimyasal bileşime ve içyapıya bağlıdır. Malzemelerin içyapısı da uygulanan mekanik ve ısıl işlemlere bağlı olduğundan malzemelerin

Detaylı

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ISIL İŞLEMLER Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ısıtma ve soğutma işlemleridir. İşlem

Detaylı

MAK-205 Üretim Yöntemleri I. (6.Hafta) Kubilay Aslantaş

MAK-205 Üretim Yöntemleri I. (6.Hafta) Kubilay Aslantaş MAK-205 Üretim Yöntemleri I Gazaltı Kaynağı ğı, Tozaltı Kaynağı Direnç Kaynağı (6.Hafta) Kubilay Aslantaş Gazaltı Ark Kaynağı Kaynak bölgesinin bir koruyucu gaz yardımıyla korunduğu kaynak yöntemler gurubudur.

Detaylı

Isıtma tesisatında yıllık yakıt miktarı hesaplanarak, yakıt deposu tesisin en az 20 günlük yakıt gereksinimini karşılayacak büyüklükte olmalıdır.

Isıtma tesisatında yıllık yakıt miktarı hesaplanarak, yakıt deposu tesisin en az 20 günlük yakıt gereksinimini karşılayacak büyüklükte olmalıdır. 7. YILLIK YAKIT MĐKTARI HESABI VE YAKIT DEPOLARI Isıtma tesisatında yıllık yakıt miktarı hesaplanarak, yakıt deposu tesisin en az 20 günlük yakıt gereksinimini karşılayacak büyüklükte olmalıdır. 7.1 Yıllık

Detaylı

Organize Sanayi Bölgesi EMKO Sanayi Sitesi D:4 Blok No:4 Eskişehir/TÜRKİYE

Organize Sanayi Bölgesi EMKO Sanayi Sitesi D:4 Blok No:4 Eskişehir/TÜRKİYE Organize Sanayi Bölgesi EMKO Sanayi Sitesi D:4 Blok No:4 Eskişehir/TÜRKİYE Tel: + 90 222 236 16 10 / Fax: +90 222 236 16 07 tugmaksan@hotmail.com HAKKIMIZDA 1975 yılında kurulan firmamız HOFFMAN ve TÜNEL

Detaylı

BUHAR KAZANLARI. 1. Kazan Çeşitleri. 1.1. Doğal Dolaşımlı Kazanlar

BUHAR KAZANLARI. 1. Kazan Çeşitleri. 1.1. Doğal Dolaşımlı Kazanlar BUHAR KAZANLARI Buhar üretmekte yararlanılan; kömür, yağyakıt, motorin, doğalgaz ve fosil yakıtları, bazı tesislerde ise artık yakıtın yakılmasıyla ortaya çıkan, ısıyı içindeki suyu ısıtmak için kullanan

Detaylı

BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ

BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ Kaynakta Oluşan Metalurjik Bölgeler Kaynakta Oluşan Metalurjik Bölgeler Kaynak Metalinin Katılaşması Kaynak Metalinin Katılaşması Kaynak Metalinin Katılaşması Tek pasoda yapılmış

Detaylı

AtılımKimyasalları AK 3252 H SUNKROM SERT KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI EKİPMANLAR

AtılımKimyasalları AK 3252 H SUNKROM SERT KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI EKİPMANLAR SAYFA NO: 1/6 AtılımKimyasalları AK 3252 H SUNKROM SERT KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI AK 3252 H SUNKROM sert krom kaplama banyolarında kullanılan sıvı katalist sistemidir. Klasik sülfatlı sistemlere

Detaylı

GAZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ MIG/MAG

GAZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ MIG/MAG GENEL KAVRAMLAR Metalleri, birbirleri ile çözülemez biçimde birleştirme yöntemlerinden biri kaynaklı birleştirmedir. Kaynak yöntemiyle üretilmiş çelik parçalar, döküm ve dövme yöntemiyle üretilen parçalardan

Detaylı

YAPI MALZEMESİ. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su içi inşaatlarında kullanılmıştır.

YAPI MALZEMESİ. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su içi inşaatlarında kullanılmıştır. Bilinen en eski bağlayıcılardan birisi olan kireç, eski Babil, Mısır, Finikeliler, Hitit ve Persler tarafından hava kireci olarak yapıda kullanılmıştır. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su

Detaylı

Tablo 1 Ham Demirin, Cevherlerin, Kok ve Eriticinin Terkibi. MgO. AlıOj. CaO 0.44 0.68 1.00 0.44 1.36 0.68 1.50 1.50 8.00 3.82 50.00 1.

Tablo 1 Ham Demirin, Cevherlerin, Kok ve Eriticinin Terkibi. MgO. AlıOj. CaO 0.44 0.68 1.00 0.44 1.36 0.68 1.50 1.50 8.00 3.82 50.00 1. DEMİR CEVHERİNDE SİLİS VE ALMİNYÜM OKSİT 489 Tablo 1 Ham Demirin, Cevherlerin, Kok ve Eriticinin Terkibi. % SİO2 AlıOj CaO MgO Mıı P S Fe Sabit C Si Cevher A 6.00 1.00 0.68 0.44 0.54 0.073 Cevher B 6.64

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

MIG-MAG GAZALTI KAYNAK ELEKTROTLARI. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi HOŞGELDİNİZ. Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27

MIG-MAG GAZALTI KAYNAK ELEKTROTLARI. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi HOŞGELDİNİZ. Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 K ayna K MIG-MAG GAZALTI KAYNAK ELEKTROTLARI K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 KAYNAK ELEKTROTLARI 1- MASİF MIG-MAG GAZALTI

Detaylı

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA TRİO YANMA VERİMİ Yakma ekipmanları tarafından yakıtın içerdiği enerjinin, ısı enerjisine dönüştürülme

Detaylı

Alüminyum Cürufundan Alüminyum Metali ve Flaks Eldesi

Alüminyum Cürufundan Alüminyum Metali ve Flaks Eldesi Alüminyum Cürufundan Alüminyum Metali ve Flaks Eldesi 1 *Nedim SÖZBİR, 2 Mustafa AKÇİL and 3 Hasan OKUYUCU 1 *Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Müh. Bölümü, 54187 Esentepe, Sakarya 2

Detaylı

Akımsız Nikel. Çözeltideki tuzları kullanarak herhangi bir elektrik akım kaynağı kullanılmadan nikel alaşımı kaplayabilen bir prosestir"

Akımsız Nikel. Çözeltideki tuzları kullanarak herhangi bir elektrik akım kaynağı kullanılmadan nikel alaşımı kaplayabilen bir prosestir Akımsız Nikel Eğitimi Akımsız Nikel Çözeltideki tuzları kullanarak herhangi bir elektrik akım kaynağı kullanılmadan nikel alaşımı kaplayabilen bir prosestir" Akımsız Nikel Anahtar Özellikler Brenner &

Detaylı

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ ÖZET CO 2 kaynağında tel çapının, gaz debisinin ve serbest tel boyunun sıçrama kayıpları üzerindeki etkisi incelenmiştir. MIG kaynağının 1948 de

Detaylı

AtılımKimyasalları AK 5120 E/N PARLAK AKIMSIZ NİKEL KAPLAMA ÜRÜN TANIMI

AtılımKimyasalları AK 5120 E/N PARLAK AKIMSIZ NİKEL KAPLAMA ÜRÜN TANIMI SAYFA NO: 1/5 AtılımKimyasalları AK 5120 E/N PARLAK AKIMSIZ NİKEL KAPLAMA ÜRÜN TANIMI AK 5120 : Birçok değişik metaller, alaşımlar, ve iletken olmayan malzemeler üzerine, orta fosforlu ve mütecanis akımsız

Detaylı

Fabrika İmalat Teknikleri

Fabrika İmalat Teknikleri Fabrika İmalat Teknikleri İmalat Yöntemleri İmalat teknolojisinin temel amacı tasarlanan ürünlerin en düşük maliyetle, en iyi kalitede ve en verimli yöntemle elde edilmesidir. Üretilecek parçaların geometrisi,

Detaylı

Yüzey Sertleştirme 1

Yüzey Sertleştirme 1 Yüzey Sertleştirme 1 Yüzey sertleştirme Sünek yapıya sahip çeliklerden imal edilmiş makine parçalarında sert ve aşınmaya dayanıklı bir yüzey istenir. Örneğin yatak muylusu, kavrama tırnağı ve diğer temas

Detaylı

ALÜMİNYUM BAKIR ALAŞIMLARI

ALÜMİNYUM BAKIR ALAŞIMLARI ALÜMİNYUM BAKIR ALAŞIMLARI Dersin Modülleri Alüminyum Alaşımları Bronz Alaşımları Pirinç Alaşımları Kazandırılan Yeterlikler Alüminyum alaşımlarını ergitmek Bronz alaşımları ergitmek Pirinç alaşımları

Detaylı

TAKIM ÇELİKLERİ ÜRETİMİNDE KULLANILAN VAKUM ERGİTME PROSESLERİNİN METALURJİK KARAKTERİZASYONU

TAKIM ÇELİKLERİ ÜRETİMİNDE KULLANILAN VAKUM ERGİTME PROSESLERİNİN METALURJİK KARAKTERİZASYONU Murat AYDIN 1. GİRİŞ TAKIM ÇELİKLERİ ÜRETİMİNDE KULLANILAN VAKUM ERGİTME PROSESLERİNİN METALURJİK KARAKTERİZASYONU Metalurji ve Malzeme Mühendisi 1950 li yıllardan itibaren çelik özelliklerindeki gelişmeler

Detaylı

REFRAKTER TUĞLALAR. REFRKTER TUĞLA ve HARÇLAR. E-mail : info@aslanrefrakter.com Tel : +90 (262) 744 11 00 Faks : +90 (262) 744 11 01

REFRAKTER TUĞLALAR. REFRKTER TUĞLA ve HARÇLAR. E-mail : info@aslanrefrakter.com Tel : +90 (262) 744 11 00 Faks : +90 (262) 744 11 01 REFRAKTER TUĞLALAR AZS ZAC Tuğla ve Bloklar Elektro-fused AZS ZAC refrakter tuğla; yaygın olarak cam ve frit fırınlarında döşeme tuğlası, yan duvarlar, çalışma havuzu, akış tuğlası, köşe tuğlaları gibi

Detaylı

AtılımKimyasalları AK 3151 D SUNKROM DEKORATİF KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI EKİPMANLAR

AtılımKimyasalları AK 3151 D SUNKROM DEKORATİF KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI EKİPMANLAR SAYFA NO: 1/5 AtılımKimyasalları AK 3151 D SUNKROM DEKORATİF KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI AK 3151 D SUNKROM dekoratif krom kaplama banyolarında kullanılan sıvı katalist sistemidir. Klasik sülfatlı

Detaylı

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 WEBSİTE www2.aku.edu.tr/~hitit Dersler İÇERİK Metalik Malzemelerin Genel Karakteristiklerİ Denge diyagramları Ergitme ve döküm Dökme demir ve çelikler

Detaylı

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını ile şekil verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını Elektron ışını, bir ışın kaynağından yaklaşık aynı hızla aynı doğrultuda hareket eden elektronların akımıdır. Yüksek vakum içinde katod

Detaylı

TKĐ SINIRLI SORUMLU EGE LĐNYĐTLERĐ ĐŞLETMESĐ MÜESSESE MÜDÜRLÜĞÜ LABORATUVAR ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ

TKĐ SINIRLI SORUMLU EGE LĐNYĐTLERĐ ĐŞLETMESĐ MÜESSESE MÜDÜRLÜĞÜ LABORATUVAR ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ Laboratuvar Şube Müdürlüğü bünyesindeki cihazlar, numune hazırlama ve analiz cihazları olarak iki ana gruba ayrılır. 1. NUMUNE HAZIRLAMA 1.1.KIRICILAR : Çekiçli Kırıcı - Çeneli Kırıcı : PRS Makine RETSCH/BB200

Detaylı

MTS 1500 OTOMATİK METAL TRETMAN İSTASYONU. Kalıcı mekanik ve fiziksel özellikler. Kabul edilebilir düzeyde metal temizliği. Emisyonların azaltılması

MTS 1500 OTOMATİK METAL TRETMAN İSTASYONU. Kalıcı mekanik ve fiziksel özellikler. Kabul edilebilir düzeyde metal temizliği. Emisyonların azaltılması BOYA FİLTRASYON BESLEYİCİ SİSTEMLERİ OCAK VE POTA ASTARLARI METALURJIK VE DÖKÜM KONTROL SISTEMLERI REÇİNELER POTALAR MTS 1500 OTOMATİK METAL TRETMAN İSTASYONU Kalıcı mekanik ve fiziksel özellikler Kabul

Detaylı

1.Elektroerozyon Tezgahları 2.Takımlar( Elektrotlar) 2.1. İmalat Malzemeleri

1.Elektroerozyon Tezgahları 2.Takımlar( Elektrotlar) 2.1. İmalat Malzemeleri 1.Elektroerozyon Tezgahları Elektroerozyon işleminde ( EDM Electrical Discharge Machining ), malzeme kaldırma işlemi takım fonksiyonunu yapan bir elektrot ile parça arasında meydana gelen yüksek frekanslı

Detaylı

Farklı piston yağlayıcılarının ısıl reaksiyonu ve bunun döküm kalitesine etkisi

Farklı piston yağlayıcılarının ısıl reaksiyonu ve bunun döküm kalitesine etkisi TRIBO-CHEMİE 2. Soğuk Kamaralı Döküm Makinelerinin Alüminyum Dozingi için Aalen Uygulama Günlerinde Dünyaca ünlü döküm uzmanı Prof.Dr.Dr.hc.Klein ın desteği ile System Shot Sleeve, Piston Yağlama(kısmı

Detaylı

2.1. ÇALIŞMA ALANLARI BÖLÜM 2 MET. VE MALZ. MÜHENDİSLİĞİ

2.1. ÇALIŞMA ALANLARI BÖLÜM 2 MET. VE MALZ. MÜHENDİSLİĞİ 1 2.1. ÇALIŞMA ALANLARI BÖLÜM 2 MET. VE MALZ. MÜHENDİSLİĞİ Üretim Metalurjisi (Kimyasal Metalurji, Ektraktif Metalurji) Malzeme (Fiziksel Metalurji) Proses Metalurjisi 1 Cevherden metal üretimi konularını

Detaylı

Yarışma Sınavı. 4 Soyunma dolaplarının standart ölçüleri, A ) 540 mm B ) 525 mm C ) 520 mm D ) 550 mm E ) 610 mm

Yarışma Sınavı. 4 Soyunma dolaplarının standart ölçüleri, A ) 540 mm B ) 525 mm C ) 520 mm D ) 550 mm E ) 610 mm 1 TİG kaynak ile paslanmaz çeliklerin kaynağında kullanılan elektrotlar hangisidir? ) Saf tunsgten elektot B ) Toryum, seryum ve lantan ile alaşımlı tungsten elektrot C ) Örtülü elektrot D ) Özlü elektrot

Detaylı

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Erhan ÜNAL 10.03.2010 1 4. ENDÜSTRİYEL PROSESLER 4.1. Genel Çimento Üretimi Kireç Üretimi Kireçtaşı ve Dolomit Kullanımı Soda Külü Üretimi ve Kullanımı

Detaylı

2. Sertleştirme 3. Islah etme 4. Yüzey sertleştirme Karbürleme Nitrürleme Alevle yüzey sertleştirme İndüksiyonla sertleştirme

2. Sertleştirme 3. Islah etme 4. Yüzey sertleştirme Karbürleme Nitrürleme Alevle yüzey sertleştirme İndüksiyonla sertleştirme Isıl İşlem Isıl İşlem Isıl işlem, metal veya alaşımlarına istenen özellikleri kazandırmak amacıyla katı halde uygulanan kontrollü ısıtma ve soğutma işlemleri olarak tanımlanır. Çeliğe uygulanan temel ısıl

Detaylı

NUR KĐREÇ SAN. TĐC. VE PAZ. LTD. ŞTĐ. Çeşitli Atıkların Kireç Fırınlarında Yakıt Olarak Değerlendirilmesi

NUR KĐREÇ SAN. TĐC. VE PAZ. LTD. ŞTĐ. Çeşitli Atıkların Kireç Fırınlarında Yakıt Olarak Değerlendirilmesi NUR KĐREÇ SAN. TĐC. VE PAZ. LTD. ŞTĐ Çeşitli Atıkların Kireç Fırınlarında Yakıt Olarak Değerlendirilmesi ADANA (2014) KĐREÇ Kireç taşlarının 900 o C-1200 o C de kalsinasyonu ile kireç (CaO) elde edilir.

Detaylı

TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ

TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ Kalıp işlemesinde erozyonla imalatın önemi kimse tarafından tartışılmamaktadır. Elektro erozyon arka arkaya oluşturulan elektrik darbelerinden meydana gelen

Detaylı

Prof. Dr. İrfan AY / Öğr. Gör. Fahrettin KAPUSUZ

Prof. Dr. İrfan AY / Öğr. Gör. Fahrettin KAPUSUZ ENDÜSTRİDE MALZEME SEÇİMİ Prof. Dr. İrfan AY 0 6. NİKEL VE ALAŞIMLARI 1 NİKEL VE ALAŞIMLARI Genel Bilgi Nikel alaşımları, alaşımları, yoğun, katı ve güçlü alaşımlar olarak yüksek sıcaklıklarda(jet motorlarında)

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 7 Seramikler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 7 Seramikler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 7 Seramikler Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı Aşınmaya dayanıklı parçalar Kesici takımlar Dekorasyon ve sanat Yalıtkan malzemeler Elektronik http://www.flickr.com

Detaylı

1 TRONA METAL Sümer Mahallesi 29/11 Sk.N.1 Zeytinburnu İstanbul/TURKEY. Her hakkı saklıdır

1 TRONA METAL Sümer Mahallesi 29/11 Sk.N.1 Zeytinburnu İstanbul/TURKEY. Her hakkı saklıdır 1 TRONA METAL Sümer Mahallesi 29/11 Sk.N.1 Zeytinburnu İstanbul/TURKEY İçindekiler A. Şirket Profili...... Sayfa 3-4 B. Kaba İşleme... Sayfa 5-6 C. Final İşleme... Sayfa 7-8 D. Kalite Kontrol... Sayfa

Detaylı

Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU

Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU . Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU Su atomizasyonu, yaklaşık 1600 C nin altında ergiyen metallerden elementel ve alaşım tozlarının üretimi için en yaygın kullanılan tekniktir. Su atomizasyonu geometrisi

Detaylı

Alasim Elementlerinin Celigin Yapisina Etkisi

Alasim Elementlerinin Celigin Yapisina Etkisi Alasim Elementlerinin Celigin Yapisina Etkisi Karbonlu çeliklerden normal olarak sağlanamayan kendine has özellikleri sağlayabilmek amacıyla, bir veya birden fazla alaşım elementi ilave etmek suretiyle

Detaylı

Demirin Kristal Yapıları

Demirin Kristal Yapıları Demirin Kristal Yapıları 1535 C 1390 C 910 C SIVI FERRİT (delta) OSTENİT (gamma) OSTENİT Kübik Yüzey Merkezli (KYM) FERRİT (alpha) FERRİT Kübik Hacim Merkezli (KHM) Kübik hacim merkezli (KHM), Kübik yüzey

Detaylı

Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında

Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında karşılaşılan ve kaynak kabiliyetini etkileyen problemler şunlardır:

Detaylı

www.muhendisiz.net İÇİNDEKİLER

www.muhendisiz.net İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER 1-Giriş...2 1.1 Malzeme...2 1.2.1 Östenitli Paslanmaz Çelikler...2 1.3. Derin Çekme...3 1.4. Tencere İmalatı ve Prosesleri...5 1.GİRİŞ Tencere mutfaklarda bulunması gereken gereçlerden biridir.

Detaylı

KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ BİRSEN BAKIR ELEKTRİK MÜH. ENERJİ YÖNETİCİSİ EVD ENERJİ YÖNETİMİ -1- Kazanlar Yakıtın kimyasal enerjisini yanma yoluyla ısı enerjisine dönüştüren ve bu ısı enerjisini taşıyıcı

Detaylı

PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ

PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ HADDELEME (Calendering) İLE İŞLEME TEKNİĞİ HADDELEMEYE(Calendering) GİRİŞ Bu yöntem genellikle termoplastiklere ve de özellikle ısıya karşı dayanıklılığı düşük olan

Detaylı

SEÇİMİ Prof. Dr. İrfan AY. Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 0

SEÇİMİ Prof. Dr. İrfan AY. Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 0 ENDÜSTRİDE MALZEME SEÇİMİ Prof. Dr. İrfan AY Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 0 6. NİKEL VE ALAŞIMLARI Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 1 Genel Bilgi NİKEL VE ALAŞIMLARI

Detaylı

SICAKLIK ALGILAYICILAR

SICAKLIK ALGILAYICILAR SICAKLIK ALGILAYICILAR AVANTAJLARI Kendisi güç üretir Oldukça kararlı çıkış Yüksek çıkış Doğrusal çıkış verir Basit yapıda Doğru çıkış verir Hızlı Yüksek çıkış Sağlam Termokupldan (ısıl İki hatlı direnç

Detaylı

SICAK SU HAZIRLAYICISI (BOYLER)

SICAK SU HAZIRLAYICISI (BOYLER) SICAK SU HAZIRLAYICISI (BOYLER) Sıcak su hazırlayıcısı ; sıcak su, kaynar su veya buhardan faydalanarak sıcak su hazırlayan cihazdır.bu cihazlar soğuk ve sıcak ortamların akış yönlerine, cidar sayısına

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ. Doç.Dr. Salim ŞAHİN

MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ. Doç.Dr. Salim ŞAHİN MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ Doç.Dr. Salim ŞAHİN MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ Günümüzde 70.000 demir esaslı malzeme (özellikle çelik) olmak üzere 100.000 den fazla kullanılan geniş bir

Detaylı

JOMINY DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

JOMINY DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1. DENEYİN AMACI: Bu deney ile incelenen çelik alaşımın su verme davranışı belirlenmektedir. Bunlardan ilki su verme sonrası elde edilebilecek maksimum sertlik değeri olup, ikincisi ise sertleşme derinliğidir

Detaylı

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 Geri Dönüşüm Metotları Geri dönüştürme metotları her malzeme için farklılık göstermektedir: - Alüminyum - Demir (Çelik) - Plastik malzemeler

Detaylı

MIRA INFRA NANO ENDÜSTRİYEL

MIRA INFRA NANO ENDÜSTRİYEL MIRA INFRA NANO ENDÜSTRİYEL ELEKTRİKLİ RADYANT ISITICI Yanı başınızdaki güneş YENİ NANO TEKNOLOJİ, ÜSTÜN PERFORMANS MİRA INFRA Nano Elektrikli radyant ısıtıcılar, paslanmaz çelik boru içerisindeki yüksek

Detaylı

ALÜMİNYUM T6 ISIL İŞLEMİ İÇİN GELİŞTİRİLEN SEPET TASARIMI İLE ZAMAN VE ENERJİ TASARRUFU SAĞLANMASI

ALÜMİNYUM T6 ISIL İŞLEMİ İÇİN GELİŞTİRİLEN SEPET TASARIMI İLE ZAMAN VE ENERJİ TASARRUFU SAĞLANMASI ALÜMİNYUM T6 ISIL İŞLEMİ İÇİN GELİŞTİRİLEN SEPET TASARIMI İLE ZAMAN VE ENERJİ TASARRUFU SAĞLANMASI Seracettin Akdı Aydınlar Yedek Parça San. ve Tic. A.Ş. Ar-Ge Merkezi Gamze Küçükyağlıoğlu Aydınlar Yedek

Detaylı

İNSANLIK TARİHİNDE MALZEME KULLANIMI

İNSANLIK TARİHİNDE MALZEME KULLANIMI HURDADAN MALZEME ÜRETİMİ Hazırlayan: Prof. Dr. Zeki ÇİZMECİOĞLU YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ KİMYA METALURJİ FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. İNSANLIK TARİHİNDE MALZEME KULLANIMI İnsanlık

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri: a) Elementler: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

ÇELİKLERİN STANDARZİSAYONU VE TÜRK ÇELİK STANDARDI (TSE-1111)

ÇELİKLERİN STANDARZİSAYONU VE TÜRK ÇELİK STANDARDI (TSE-1111) ÇELİKLERİN STANDARZİSAYONU VE TÜRK ÇELİK STANDARDI (TSE-1111) Doç. Dr. Burak DİKİCİ Üretim Kısa Çeliklerin Kısa Standardizasyon Nedir? Standardizasyon; Belirli biçim, Ölçü, Kalite, Bileşim ve, Şekillere

Detaylı

Şekil 1. Elektrolitik parlatma işleminin şematik gösterimi

Şekil 1. Elektrolitik parlatma işleminin şematik gösterimi ELEKTROLİTİK PARLATMA VE DAĞLAMA DENEYİN ADI: Elektrolitik Parlatma ve Dağlama DENEYİN AMACI: Elektrolit banyosu içinde bir metalde anodik çözünme yolu ile düzgün ve parlatılmış bir yüzey oluşturmak ve

Detaylı

http://www.oerlikon.com.tr/rutil_ve_bazik_elektrodlar.html

http://www.oerlikon.com.tr/rutil_ve_bazik_elektrodlar.html Sayfa 1 / 5 Oerlikon Language Kaynak ESR 11 EN ISO 2560 - A E 380 RC 11 TS EN ISO 2560-A E 380 RC 11 DIN 1913 E 4322 R(C) 3 E 4322 R(C) 3 HER POZİSYONDA KAYNAK İÇİN UYGUN RUTİL ELEKTROD. Özellikle 5 mm'den

Detaylı

ÇELİKLERİN KOROZYONU. 14.04.2009 Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER

ÇELİKLERİN KOROZYONU. 14.04.2009 Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER ÇELİKLERİN KOROZYONU Fe-C Denge Diyagramı Fe-C Denge Diyagramı KARBON ORANLARINA GÖRE ÇELİKLER Ötektoidaltı çelik %0,006 C - %0,8 C Ötektoid (Perlitik) çelik (%0,8 C li) Ötektoidüstü çelik %0,8 C - %2,06

Detaylı

Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine

Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine GERİ DÖNÜŞÜM Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine geri dönüşüm denir. Geri dönüşebilen maddeler;

Detaylı

ÜRÜN PROSPEKTÜSÜ. ALKALİ ÇİNKO AK 16 HI-Z : Çok kalın kaplamalarda bile esnek kaplamlara imkan verir.

ÜRÜN PROSPEKTÜSÜ. ALKALİ ÇİNKO AK 16 HI-Z : Çok kalın kaplamalarda bile esnek kaplamlara imkan verir. SAYFA NO: 1/5 AtılımKimyasalları ALKALİ ÇİNKO KAPLAMA PROSESİ AK 16 HI-Z ÜRÜN TANIMI ALKALİ ÇİNKO AK 16 HI-Z : Düzgün çinko kaplamalar elde etmek için kullanılan, çoklu poliamid özel katkı maddeleri içeren

Detaylı

YAPI MALZEMESİ PUZOLANLAR

YAPI MALZEMESİ PUZOLANLAR PUZOLANLAR İçinde fazla miktarda kolloidal elemanlar, özellikle aktif silis içeren maddelerdir. Puzolanların tek başına bağlayıcı özelliği ya çok azdır yada hiç yoktur. Ancak başka bir bağlayıcı ile örneğin

Detaylı