Parabolik Oluk Sistem Güneş Santralleri ile Güneş Kuleleri Yatırımlarının Teknik Değerlendirmesi ve Maliyet Karşılaştırması. Halil İbrahim Erdal *

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Parabolik Oluk Sistem Güneş Santralleri ile Güneş Kuleleri Yatırımlarının Teknik Değerlendirmesi ve Maliyet Karşılaştırması. Halil İbrahim Erdal *"

Transkript

1 Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cilt:2, 2011, Sayfa 21-48) Parabolik Oluk Sistem Güneş Santralleri ile Güneş Kuleleri Yatırımlarının Teknik Değerlendirmesi ve Maliyet Karşılaştırması Halil İbrahim Erdal * Özet Güneş enerjisinden elektrik elde etme, üzerinde yoğun araştırma geliştirme faaliyetlerinin hızla devam ettiği bir konudur. Güneş enerjisi alternatif enerji kaynakları arayışlarına cevap vermesi beklenen bir enerji türüdür. Dünyada son yıllarda fosil yakıtların belirli bir dönem sonunda biteceği öngörüsü ile ve fosil enerji kaynaklarının çevreye olan kötü etkilerine karşı her gün artan tepkilerden dolayı alternatif yenilenebilir enerji kaynaklarına yöneliş yaşanmaktadır. Sınırsız enerji kaynağı olarak değerlendirilen güneş enerjisi yenilenebilir enerji kaynakları içinde en büyük potansiyeli taşıyan yenilenebilir enerji kaynağıdır. Fotovoltaik güneş enerjisi maliyetlerinin halen çok yüksek olduğu günümüzde göreceli düşük maliyetlere sahip yoğunlaştırmalı güneş enerjisi teknolojisine ilgi artmaktadır. Günümüzde büyük çaplı güneş enerjisi santralleri sadece yoğunlaştırmalı güneş enerjisi teknolojisi ile yapılabilmektedir. Çalışmanın ilk bölümünde dünyada alternatif yenilenebilir enerji türleri ile yoğunlaştırmalı güneş enerjisi karşılaştırılmıştır. Daha sonra yoğunlaştırmalı güneş enerjisi santrallerinin en önemli türleri olan parabolik oluk sistemler ile güneş kuleleri hakkında literatür bilgisi verilmiştir. Çalışmanın son kısmında ise parabolik oluk sistemler ile güneş kuleleri santralleri yatırım maliyet kalemleri detaylı bir şekilde incelenip, olası teknolojik gelişmeler sonucu gerçekleşmesi beklenen maliyet öngörüleri ile kıyaslanmıştır. Anahtar Kelimeler: Yoğunlaştırmalı Güneş Enerjisi, Parabolik Oluk Sistem Güneş Santralleri, Güneş Kuleleri * Dr., Uzman, Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş., Kredi Değerlendirme II Daire Başkanlığı, e- Doktora Öğrencisi, İstanbul Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü

2 22 Erdal Abstract Generating electricity from solar energy is a major issue that intensive research and development activities rapidly continued on. Solar energy is a type of energy which is expected to respond to the search for alternative energy sources. In recent years it is forecasted that fossil fuels will run out and there is increasing bad reactions to the effects of fossil fuels. Therefore world demands usage of alternative renewable energy sources. Considered as an unlimited energy source, solar energy has a great potential as a renewable energy source. Photovoltaic solar power costs are still very high so there is an increasing interest on concentrated solar power which has relatively low costs. Today, large-scale solar power plants can only constructed with concentrated solar power technology. In the first part of the study concentrated solar power energy is compared with alternative types of renewable energy. Moreover some information is given about concentrated solar power plants and sun tower plants which are the most important types of solar power plants. In the last part of the study, sun tower power plants with parabolic trough systems are reviewed in detail, the investment cost items compared with the predictions of the cost expected to occur as a result of potential technological developments. Keywords: Concentrated Solar Power, Parabolic Trough System Power Plants, Sun Tower Power Plants

3 Parabolik Oluk Sistem Güneş Santralleri ile Güneş Kuleleri Yatırımlarının Teknik 23 Giriş Literatürde birçok farklı kaynakta güneş enerjisi geleceğin enerji kaynağı olarak gösterilmektedir. Güneş enerjisi genelde sınırsız enerji kaynağı olarak değerlendirilirken, çok sayıda ülke bu enerji türünü etkin kullanabilmek için yoğun çaba harcamaktadır. Güneş enerjisi ile ilgili çalışmalar daha başlangıç aşamasında görülmekte ve ileride yaşanacak teknolojik gelişmelere paralel olarak güneş enerjisinin, elektrik enerjisi üretiminde ilk sıralara çıkacağı öngörülmektedir [1].Çevre konusunda gittikçe duyarlı hale gelen dünyada, güneş enerjisi çalışmaları geleceğe yönelik temiz enerji için ümit vaat etmektedir. Bu çalışmada yoğunlaştırmalı güneş enerjisi (YGE) kapsamında parabolik oluk sistem (POS) güneş santralleri ve güneş kulesi (GK) santralleri değerlendirilmiş ve tüm yenilenebilir enerji kaynakları ile maliyet karşılaştırması yapılmıştır. YGE teknolojisi dünya enerji piyasasına 1980 li yıllarda ABD Kaliforniya eyaleti Mojave çölünde art arda yapılan toplamda 354 MW kurulu güce sahip 9 adet POS santrallerin işletmeye alınması ile hızlı bir giriş yapmıştır. Tüm dünyada büyük yankı uyandıran bu olayın ardından YGE santralleri yatırımlarında patlama olacağı inancı herkesin ortak fikri iken yeni ticari santrallerin ilkinin devreye girmesi tam 16 yıl sürmüştür. Bu çalışmada ilk önce dünya enerji piyasasına hızlı giriş yapan YGE santralleri yatırımlarının neden bekleme sürecine girdiğini izah etmek için dünyada ve YGE teknolojisinde lider ülke olan ABD de genel olarak yenilenebilir enerji istatistikleri incelenmiştir. İlk etapta YGE santralleri ilk yatırım ve birim maliyetlerine değinmek gerekirse hali hazırda işletmede olan birkaç YGE santralinin maliyet gerçekleşmelerini örnek verebiliriz. SEGS I (13,8 MW) yatırım maliyeti 4500$/kw ve birim enerji maliyeti 24 /kwh, SEGS II (30 MW) yatırım maliyeti 4500$/kw ve birim enerji maliyeti 24 /kwh, SEGS III-VII (her biri 30 MW) yatırım maliyeti 3400$/kw ve birim enerji maliyeti 12 /kwh ve SEGS VIII-IX (her biri 80 MW) yatırım maliyeti 2875$/kw ve birim enerji maliyeti 8-10 /kwh olarak gerçekleşmiştir[1] yılında işletmeye alınan 64 MWe kurulu gücüne sahip Nevada Solar One 266 milyon dolara mal olmuş ve birim enerji maliyetinin 9-13 /kwh arasında olması beklenmektedir [14]. Türkiye nin coğrafik ve iklim şartlarına çok yakın olan İspanya da 50 MW kurulu güce sahip Andasol I POS güneş santrali 2009 yılında işletmeye açılmıştır. Andosol I toplamda 300 milyon ya mal olmuştur ve birim enerji maliyetinin /kwh olacağı öngörülmektedir. Türkiye için

4 24 Erdal en önemli emsal teşkil eden AndasolI in maliyeti alternatif enerji kaynakları maliyetine göre rekabetçi düzeyde olmaktan uzaktır. YGE teknolojisini geliştiren ve büyük kaynaklar akıtan ABD yenilenebilir enerji istatistiklerinin incelenmesinin bu konuda daha net görüş elde etmemize yardımcı olacağı kanaatindeyiz. Dünyada toplam YGE santrallerinin 2009 yılı itibari ile kurulu gücünün 719 MW olduğu ve bunun 419 MW ının ABD de kurulu bulunduğu düşünüldüğünde ABD nin YGE teknolojisinde lider ülke olduğu daha iyi anlaşılmaktadır. YGE deki gelişimin ABD deki gelişime paralel gittiği görülmüştür. Bu yüzden YGE enerjisi için durgun geçen bu dönemde ABD ve dünyada öne çıkan alternatif yenilenebilir enerji kaynaklarının gelişiminin izlenmesinin YGE de gerçekleşen durgunluğun nedenini açıklamakta önemli bir veri olduğunu düşünmekteyiz yılları arasında toplam 354 MW lık YGE güneş santrali kuran ABD de 1991 den beri sadece 64 MW lık tek bir POS güneş enerjisi santrali kurulmuştur. Bunun ana nedeni olarak alternatif yenilenebilir enerji kaynaklarının daha cazip olması gösterilebilir. Mesela kwh maliyeti 0,04-0,07 $ olan rüzgar enerjisi dünyada döneminde yılık ortalama %26,9 büyüyerek yaklaşık MW tan yaklaşık MW a çıkarken, ABD de yıllık ortalama %33,1 büyüyerek yaklaşık 5.000MW tan yaklaşık MW a çıktığı görülmüştür [2] yılları arasında ABD de etanol üretimi 1,7 milyar galondan 9 milyar galona çıkmıştır [3]. Bu dönemde ABD biyodizel-üretimi ise patlama yaparak 2 milyon galondan 700 milyon galona çıkmıştır [4]. Petrol fiyatlarının tırmandığı bir dönemde biyoyakıtlar hem daha ekonomik hale gelmişlerdir, hem de bütün dünyada problem olan tarım sektörüne kaynak yaratmışlardır. Yine aynı dönemde dünyada fotovoltaik (FV) güneş enerjisi yatırımları yıllık ortalama %32,1 büyürken, ABD de yıllık ortalama %37,8 büyümüştür [5] döneminde YGE yıllık ortalama büyümesi dünyada %2,2, ABD de ise sadece %2,1 olmuştur. İşin daha olumsuz tarafı ise 2008 yılı itibari ile dünyada ve ABD de FV enerjinin tüm enerjiye oranı %0,1 oranını yeni yakalamış olmasına rağmen, YGE nin tüm enerjiye oranı dünyada ve ABD de daha %0,1 seviyesine dahi gelmemiş olmasıdır. FV güneş enerjisinin YGE ne göre birkaç kat daha maliyetli olmasına rağmen daha çok rağbet görmesinin nedenin son tüketiciye satılabilir olması olduğu değerlendirilmektedir yılında ABD de toplam FV kurulu gücü 85 MW iken YGE kurulu gücü 354 MW olmasına rağmen yılına gelindiğinde FV kurulu gücü 1106 MW çıkarken YGE kurulu gücü sadece 419 MW ta kalmıştır. Bunun sebebi olarak YGE teknolojisinde beklenen maliyet düşüşünün yaşanmamış olması gösterilmektedir. Maliyetteki düşüş

5 Parabolik Oluk Sistem Güneş Santralleri ile Güneş Kuleleri Yatırımlarının Teknik 25 için ise bazı teknolojik gelişimlerin yaşanarak YGE teknolojisinde hali hazırda yaşanan bazı problemlerin ortadan kalkması gerektiği belirtilmektedir [6]. Tablo 1: ABD de Güneş Enerjisinden Elektrik Üretim Kapasitesi ve Yıllık Enerji Üretimi Tablosu YILLAR ABD Güneş Enerjisi Santralleri ABD Güneş Kurulu (MW) Kapasite Değerleri Enerjisinden Elektrik Üretimi (Milyon kwh) FV YGE Toplam Artış ,30% ,15% ,44% ,73% ,83% ,82% ,38% ,21% ,15% 2. Dünyada Yenilenebilir Enerji Güneş enerjisi yatırımlarının neden istenen seviyelere ulaşmadığını daha iyi anlamak için dünyada alternatif yenilenebilir enerji kaynakları kurulu kapasiteleri ve elektrik enerjisi üretimini incelemekte fayda olduğu kanısındayız.

6 26 Erdal 2.1 Dünya Yenilenebilir Enerjiden Elektrik Enerjisi Kurulu Gücünün Toplam Elektrik Enerjisi Kurulu Gücüne Oranı döneminde enerji türlerine göre dünyada yenilenebilir enerjiden elektrik enerjisi kurulu gücünün toplam elektrik enerjisi kurulu gücüne oranının %22 25 bandında kaldığı görülmektedir. Buradan toplam elektrik arz kapasitesi büyümesi ile yenilenebilir enerjiden elde edilen elektrik enerjisi arz kapasitesinin paralel büyüdükleri anlaşılmaktadır [7]. Fakat bu oranın çok büyük bir kısmının hidroelektrik (HE) enerjisinden kaynaklandığı görülmektedir. HE enerjisi dışındaki diğer temiz yenilenebilir enerji türlerinin toplamının tüm kurulu kapasiteye oranını döneminde iki kattan fazla artışla %1,9 dan %4,2 ye çıkmıştır. Artış hızı umut verici görünmekle birlikte, halen %5 ler seviyesinin yakalanamadığı düşünüldüğünde kat edilmesi gereken uzun bir yol olduğu aşikârdır. Tablo 2: Dünya Yenilenebilir Enerjiden Elektrik Enerjisi Üretimi Kurulu Gücünün Toplam Enerji Üretimi Kurulu Gücüne Oranı [7] YILLAR YGE FV RÜZGAR GEOTERMAL BİYOKÜTLE HE YENİLEBİLİR ENERJİ ORANI HE HARİÇ ,00% 0,00% 0,50% 0,20% 1,10% 20,10% 21,90% 1,80% ,00% 0,10% 0,70% 0,20% 1,10% 20,40% 22,50% 2,10% ,00% 0,10% 0,90% 0,20% 1,10% 20,10% 22,40% 2,30% ,00% 0,10% 1,10% 0,20% 1,10% 21,30% 23,80% 2,50% ,00% 0,10% 1,20% 0,20% 1,10% 20,70% 23,30% 2,60% ,00% 0,10% 1,40% 0,20% 1,10% 19,90% 22,70% 2,80% ,00% 0,20% 1,70% 0,20% 1,10% 19,40% 22,60% 3,20% ,00% 0,20% 2,10% 0,20% 1,10% 20,20% 23,80% 3,60% ,00% 0,30% 2,60% 0,20% 1,10% 20,10% 24,30% 4,20% Yenilenebilir enerji türleri detaylı incelendiğinde hidroelektrik enerjinin %20 bandına oturduğu ve stabil bir çizgide gittiği, jeotermal ve biyoyakıtların da kurulu kapasitesinin elektrik piyasası gelişimine paralel artış gösterdiği, bu yüzden oranlarında bir değişiklik olmadığı, fotovoltaik enerjinin ise halen ihmal edilebilecek düzeyde olmasına rağmen artış trendinde olduğu görülmektedir. Tüm temiz enerji türleri içinde en dikkate

7 Parabolik Oluk Sistem Güneş Santralleri ile Güneş Kuleleri Yatırımlarının Teknik 27 değer artış kurulu kapasitesini %0,5 ten %2,6 ya çıkaran rüzgâr enerjisidir. Maalesef bu tabloda hayal kırıklığı yaratan enerji türü ise kurulu kapasitede binde bir düzeyini bile yakalayamayan YGE dir. Bütün yenilenebilir enerji türlerindeki yılları arası bileşik yıllık büyüme oranı %14,9 olarak gerçekleşmiştir. Bu oranın yakalanmasında bileşik yıllık büyüme oranları %32,1 olan fotovoltaik güneş enerjisi ve %26,9 olan rüzgâr enerjisinin katkısı çok büyüktür yılları yoğunlaştırmalı güneş enerjisi %2,2, jeotermal enerjisi %2,8 ve biokütle enerjinin %4,3 oranlarındaki büyümesinin toplam büyüme oranlarına katkıları küçük kalmıştır[8]. Tablo 3: Dünya Yenilenebilir Enerjiden Elektrik Enerjisi Üretiminin Toplam Enerji Üretimine Oranı [7] YILLAR YGE FV RÜZGAR GEOTERMAL BİYOKÜTLE HE YENİLEBİLİR ENERJİ ORANI HE HARİÇ ,00% 0,00% 0,30% 0,30% 1,10% 15,90% 17,60% 1,70% ,00% 0,00% 0,40% 0,30% 1,20% 16,50% 18,40% 1,90% ,00% 0,00% 0,50% 0,30% 1,20% 16,20% 18,20% 2,00% ,00% 0,00% 0,60% 0,30% 1,10% 17,10% 19,10% 2,00% ,00% 0,00% 0,70% 0,30% 1,10% 16,40% 18,50% 2,10% ,00% 0,00% 0,80% 0,30% 1,10% 16,00% 18,20% 2,20% ,00% 0,10% 1,00% 0,30% 1,20% 15,80% 18,40% 2,60% ,00% 0,10% 1,30% 0,30% 1,20% 16,60% 19,50% 2,90% ,00% 0,10% 1,60% 0,30% 1,20% 16,60% 19,80% 3,20% 2.2. Dünya Yenilenebilir Enerjiden Elektrik Enerjisi Üretiminin Toplam Enerji Üretimine Oranı Dünya elektrik enerjisi üretiminin yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üretimine oranının, enerji üretiminin yılları arasında yaklaşık milyon kwh ten yaklaşık milyon kwh a çıkmış olmasına rağmen %18 20 bandında olduğu görülmektedir. Toplam yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üretiminden HE enerji üretimini düşersek bu oranın yılları

8 28 Erdal arasında %1,8 den ( milyon kwh) %3,1 ( milyon kwh) çıktığı görülmektedir (Tablo 3). Bir önceki bölümde irdelediğimiz kurulu güç oranları ile bu bölümde incelediğimiz elektrik enerjisi oranları arasında yorum yapmak gerekirse üretilen elektrik enerjisi oranlarının toplam kurulu güç oranlarına göre daha düşük olduğu görülmektedir[8]. Dolayısı ile yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen elektrik enerjisi üretim verimliliğinin kısmen düşük olduğunu anlamaktayız. Yenilebilir enerji türlerinin verimliliklerini rakamsal olarak ifade etmek gerekirse HE enerji verimliliği %40-50, FV enerji verimliliği %15-22, YGE verimliliği %25-75, biyoyakıtlar verimliliği %20-90, rüzgar enerjisi verimliliği %27-43, jeotermal enerji verimliliği %86-95 aralığındadır. Verimlilik oranlarında teknoloji, coğrafi konum, santral ölçeği, hibrid kullanım ve depolama üniteleri gibi birçok farklı kriter gözetildiğinden dolayı bazı enerji türlerinde makas çok ciddi şekilde açıktır. Mesela YGE de depolama ünitesi olup olmaması ve santralin diğer fosil yakıtlarla hibriddizayn edilmiş olması santral verimliliğini çok ciddi şekilde etkilemektedir [9]. 3. Parabolik Oluk Sistem Güneş Santralleri Bu santrallerde çizgisel yoğunlaştırma yapılarak, güneş enerjisinden yüksek sıcaklık elde edilir. Güneş tarlası; bağımsız üniteler şeklinde birbirine paralel bağlanmış parabolik kollektör gruplarından oluşur. Kollektörler, gelen güneş enerjisini aynalar vasıtasıyla, odakta yer alan ve boydan boya uzanan emici bir boruya odaklar. Enerjiyi toplamak için emici boruda bir sıvı dolaştırılır. Toplanan ısı, elektrik üretimi için enerji santraline gönderilir. Bu sistemler yoğunlaştırma yaptıkları için daha yüksek sıcaklığa ulaşabilirler. Sistemde aynaların güneşi izlemesini sağlayan otomasyon-takip sistemi bulunur. Bu sistemle yüksek sıcaklık değerlerine ulaşılabilmesine rağmen güneş takip sistemi maliyetlidir. Ayrıca sistem elektro-mekanik aksamının hassas ve çok olmasından dolayı bakım maliyetleri fazladır. Parabolik oluk sistemlerde Rankine buhar türbinleri kullanılmaktadır[10].

9 Parabolik Oluk Sistem Güneş Santralleri ile Güneş Kuleleri Yatırımlarının Teknik POS Güneş Santralleri Yatırım Maliyet Kalemleri POS güneş santralleri yatırım ana maliyet kalemlerini 5 ana kalemde incelenebilir [11]. Yatırımda en büyük mali kalemin %58 ile güneş tarlası (solar collection system) olduğu onu %23 ile ısı depolama sisteminin (thermal storage system) takip ettiği görülmektedir. Yatırımda elektromekanik aksam (powerblock) %14, buhar jeneratörü ve aksamı (steam gen) %3 ve inşai tesisler (structures and improvements) %2 oranında pay almaktadırlar (Şekil 1). Şekil 1: POS Güneş Santralleri Yatırımları Ana Maliyet Kalemleri Yatırım tutarı ana kalemlerini detaylı incelersek %29 ile metal taşıyıcı sistemin (metal supportstructure) ilk sırada olduğunu onu %20 ile alıcıların (receiver) ve %19 ile aynaların (mirror) takip ettikleri görülür. %10 nun altında pay alan kalemler ise elektronik ve kontrol sistemleri (electronics&control) %7, takip mekanizması (drive) %6, merkezi iletim şebekesi (interconnectionpiping) %5, inşaat temelleri (pylonfoundations) %4, tesis yapıları (othercivilworks) %4, kolektör şebekesi (header piping) %3 ve ısı transfer akışkanı (heat transfer fluid) %3 olarak sıralanabilir. (Şekil 2) [11].

10 30 Erdal Şekil 2: POS Yatırımları Detay Maliyet Kalemleri 3.2 Dünyada Parabolik Oluk Sistem Güneş Santralleri Solar Energy Generating Systems (SEGS): Toplamda kurulu gücü 354 MW olan 9 adet (1 adet 14 MW, 7 adet 30 MW, 2 adet 80 MW) santralden oluşan ABD Kaliforniya Eyaleti Mojave çölünde kurulu YGE tesisleri güneş enerjisi üretme sistemleri olarak adlandırılmaktadır[12]. Parabolik oluk sisteminin kullanıldığı santrallerde kapasite faktörünün %21 olduğu rapor edilmektedir. Geceleri doğal gaz yakılarak sistemden tam verim alınmaktadır. Sistem toplam uzunluğu 370 km olan aynadan oluşmaktadır ki bu da 6,5 km 2 lik bir alanın kaplandığını göstermektedir. Yansıtıcılarda kullanılan aynalar %70 yansıtıcılık oranına sahip normal aynaların aksine %94 yansıtıcılık oranına sahiptir. Yansıtıcılar tüm gün boyunca otomatik olarak güneşi takip etmektedirler. Aynalarla ilgili yaşanan sıkıntıların en büyüğü kuvvetli rüzgârdır, bu olumsuzluğu bertaraf etmek için olumsuz hava koşullarında aynaların yönü aşağı çevrilmesine rağmen senede 3000 kadar ayna rüzgar dolayısı ile tahrip olmaktadır. Ayrıca aynalar periyodik olarak sürekli yıkanıp temizlenmektedirler. Güneş enerjisi parabolik aynalardan, ayna odağında konuşlandırılmış boruya yansıtılır. Burada odaklanma oranı %71-80 arasındadır. Boru içinden ısı transfer akışkanı (ITA) olarak sıcaklığı 391 C seviyesini bulan sentetik yağ geçirilmektedir. Isınan sentetik yağ vasıtası ile kazanlardaki su ısıtılır, ısıtılan sudan Rankine türbinleri sayesinde elektrik enerjisi elde edilir. Burada sentetik yağ kullanılmasının nedeni yüksek derecedeki ısıyı makul basınç koşullarında transfer etmektir. Her ne kadar YGE temiz enerji sınıfında olsa da bazı riskleri yanında taşımaktadır. Şubat 1999 da Daggett ta kurulu bulunan SEGS II de ısı transfer sıvısı (therminol) depolama tankı (3400 m 3 ) patlamıştır. Alev ve dumanın gökyüzünü

11 Parabolik Oluk Sistem Güneş Santralleri ile Güneş Kuleleri Yatırımlarının Teknik 31 kapladığı bu kazada yoğun çabalar sonucu yangın sülfürik asit ve kostik soda depoları alev almadan söndürülmüştür [13]. Nevada Solar One: Haziran 2007 de işletmeye alınan parabolik oluk yansıtıcıların kullanıldığı Nevada Solar One tesisinin kurulu gücü 64 MW tır (max 75 MW). Yılda 134 milyon kwh elektrik enerjisi üreteceği hesaplanan tesisin 266 milyon dolara mal olduğu açıklanmıştır. Yapımı 16 ay süren tesis yaklaşık 1.6 km² yer kaplamaktadır [14]. Nevada Solar One Alman Flabeg AG firması tarafından yapılan aynanın kullanıldığı 760 sıra parabolik oluk sistemden oluşmaktadır. Isı emici olarak kullanılan termal tüpler Solel Solar Systems tarafından dizayn edilip Alman SchottGlass firması tarafından üretilmiştir, sistemde her birinin uzunluğu 4 metre olan adet termal tüp kullanılmıştır. Termal tüplerde işletme sıcaklığı 391 C dir. Sistemin hareket kontrol sistemleri Parker Hannifin, diğer kompanentleri Ansco Machine Company tarafından üretilmiştir. Andasol solar powerstation: Her biri 50 MW kurulu güce sahip parabolik oluk sistem Andasol I ve Andasol II sırasıyla 2008 ve 2009 yıllarında işletmeye alınmıştır. Santraller 1100 m yükseklikte çöl iklim koşullarına yakın iklim koşullarına sahip yıllık ortalama 2,200 kwh/m² güneş radyasyonuna sahip bir bölgede kurulmuşlardır[15]. Her bir santralin kolektör alanı toplamı 51 hektar ve toplam tesis büyüklükleri 200 hektardır. Her bir santralin yılda 180 GWh elektrik enerjisi üreteceği hesaplanmaktadır. Isı depolama tankları sayesinde güneş battıktan sonra türbinler 7,5 saat daha tam kapasite çalışabilmektedir. Her bir santral 14 m yüksekliğinde 36 m çapında soğuk ve sıcak tank olmak üzere iki adet ısı tankına sahiptir. Andasol I santralinin (50 MW) 300 milyon ya mal olduğu ve enerjinin kwh nin ya mal olacağı açıklanmıştır. Andasol I ve II İspanyol inşat firması ACS Group tarafından inşa edilmiştir. AndosolII ün ise Marquesado Solar SL firması tarafından yapılacağı ilan edilmiştir. Firmanın %26 sı Solar Millennium ve MAN Ferrostaal AG firmalarının güç birliği olan Solanda GmbH nin, %48.9 u StadtwerkeMünchen firmasının, %25.1 i RWE Innogy&RheinEnergie firmasına aittir [16]. Energia Solar De Puertollano: 50 MW kurulu güce sahip Energia Solar De Puertollano güneş enerjisi santrali Mayıs 2009 da işletmeye geçmiştir. Parabolik oluk sistemin kullanıldığı santral Puertollano, İspanya da kuruludur[17]. Alvarado I: Alvarado I güneş santrali parabolik oluk sistem olarak dizayn edilmiş ve Haziran 2009 yılında İspanya da hizmete girmiştir. Kurulu gücü 50 MW tır. 130 hektar üzerine kurulmuş olup ayna ve 768

12 32 Erdal kollektörden oluşmuştur. Kollektörlerin toplam uzunluğu 74 kilometreyi bulmaktadır. Yapımı 18 ay sürmüştür. Yıllık yaklaşık hanenin elektrik ihtiyacını karşılayacak 102 milyon kwh elektrik enerjisi üretmesi beklenmektedir. Yıllık tonco2 salımını engellemiş olacaktır. İşletme sıcaklığı 400ºC dir [18]. Kimberlina Solar Thermal Energy Plant: Bakersfield, Kaliforniya da frensel tipi kolektör kullanan 5 MW kurulu güce sahip Kimberlina güneş enerjisi santrali Ausra firması tarafından inşa edilmiş olup Ekim 2008 den beri işletilmektedir. Bu santralin Ausra firması tarafından bu bölgede yapılması planlanan toplamda 177 MW lık santrallerin öncüsü olduğu rapor edilmiştir [19]. Santralde yine Ausra firması tarafından imal edilmiş dar ve düz frensel tipi aynalar kullanılmıştır. Frensel teknolojisi ile daha ucuza parabolik oluk sisteme yakın verim elde edilmeye çalışılmaktadır. Aynalar parabolik oluk sistem gibi optik odaktan geçen ısı absorbanına odaklanmaktadır fakat burada ısı transfer akışkanı olarak su kullanılmaktadır. 4. Güneş Kuleleri Güneş Kuleleri (GK) olarak adlandırılan YGE sistemleri genelde, güneş ışınlarının odaklandığı bir adet kule, güneş ışınlarını yansıtan ve heliostat olarak adlandırılan aynalar, soğuk ve sıcak eriyik tuz depoları, buhar türbini ve jeneratörden meydana gelir. Güneş ışınları çok sayıda aynalar vasıtası ile güneş kulesine odaklanır[20]. Şu ana kadar ki güneş kulesi uygulamalarında ısı transfer materyali olarak farklı maddeler kullanılmıştır. Bu konuda mevcut son teknoloji sayılacak eriyik tuz kullanan sistemlerde güneş kulesindeki 290 C de sıvı haldeki tuz eriyiği soğuk depolama tankında kuleye doğru pompalanır, burada sıcaklığı 565 C ye kadar çıkarılarak sıcak depolama tankına geri gönderilir. Yüksek sıcaklığa ulaşmış eriyik tuz buhar üretme sistemine pompalanır. Elde edilen yüksek sıcaklıklı buhar ile Rankine çevrim türbini sayesinde elektrik enerjisi elde edilir. Buhar jeneratöründe 290 C ye kadar soğumuş tuz soğuk tanka geri gönderilir ve burada depolanır. Sistem bu şekilde sürekli devir daimler yaparak elektrik enerjisi üretir. Bu sistemler enerji depolamaksızın yıllık %25kapasite faktörü ile çalışırlar. Fakat enerji depolayarak yedek yakıt kaynağı ihtiyacı olmaksızın % 65 kapasite faktörü ile ikisi birlikte %75 kapasite faktörü ile çalışabilmektedirler. Güneş kulesi sistemleri güneş doğduktan hemen sonra ısıl enerji toplamaya başlar ve toplanan enerji sıcak tuz depolama tankında depolanır. Depolama sistemleri sayesinde güneş ışınları kesildiğinde bile depo kapasitesine göre enerji üretimi devam eder. Güneş kuleleri sistemlerinin ekonomik olması ancak

13 Parabolik Oluk Sistem Güneş Santralleri ile Güneş Kuleleri Yatırımlarının Teknik 33 büyük kapasitelerde inşa edilmelerine bağlıdır, düşük kapasiteli sistemler ekonomik olmamaktadır. Bu sistemlerin ekvatora yakın, sürekli güneş alan daha ziyade çöl bölgelerinde kurulmaları uygundur. Fakat sistemin ciddi miktarda suya ihtiyacı olması dezavantaj olarak değerlendirilmektedir. 4.1 GK Santralleri Yatırım Maliyet Kalemleri Yatırım maliyetleri ana kalemlerini oranladığımız zaman heliostat maliyetinin %47 ile birinci sırada olduğu görülmektedir. Alıcıların toplam yatırım tutarına oranı %8 iken termal deponun %13, buhar türbinin %2, kule ve iletim sisteminin %6 ve elektrik üretim sisteminin %20 ve diğer kalemlerin oranı %2 dir [21]. Şekil 3: GK Santralleri Yatırım Ana Maliyet Kalemleri 4.2 Dünyada GK Santralleri PS20 solar powertower: Dünyanın en büyük ticari güneş kulesi olan 20 MW kurulu güce sahip PS20 solar powertower İspanya nın güney bölgesinde bulunan Sevilla kentinde kurulmuştur ve Nisan 2009 tarihinde işletmeye alınmıştır[22]. PS10 solar powertower: Avrupa nın ilk ticari güneş kulesi olan PS10 solar tower 11 MW kurulu güce sahiptir ve İspanya nın Sevilla kentinde kurulmuştur. Bu bölgede kurulması planlanan toplam 300 MW kurulu güce sahip santrallerin ilkidir. Her biri 120 m 2 lik 624 adet heliostattan oluşan

14 34 Erdal santralin kulesi 115 m boyundadır. Kulenin odağında güneş enerjisi alıcısı ve buhar türbini bulunmaktadır. Isı tanklarında 285 C ve 50 bar basınç altında sentetik yağ depolanmaktadır. Fakat PS10 solar tower ın ısı depolaması sadece 1 saatle sınırlıdır [23]. Sierra Sun Tower: 5 MW kurulu güce sahip Sierra SuntowerSolar firması tarafından Lancaster Kaliforniya da (Mojave Çölü) kurulmuştur ve 2009 yılında işletmeye alınmıştır. ABD de şuan hala aktif olan tek güneş kulesidir[24]. Firmanın güneş enerjisinde geldiği teknolojiyi kanıtlamak için kurulan küçük çaplı bu tesis 2 kuleden ve sürekli güneşi takip eden heliostattan oluşmaktadır. Toplamda 8 hektar alan üzerine kurulu santralde ısı transfer akışkanı olarak su kullanılmaktadır. Santralin işletme sıcaklığı 440 C ve işletme basıncı 60 bardır. Santral ürettiği enerji ile yılda tondan fazla CO 2 salımını engellemektedir. 5. POS ve GK Santralleri İçin Gelecek Dönem Maliyet Öngörüleri Çalışmada YGE denilince akla gelen iki önemli güneş enerjisi santrali tipi olan POS ve GK santralleri üzerinde durulmuştur. Güneş enerjisi konusunda önemli çalışmalara imza atan iki kurumun 2020 yılı fiyat ve kurulu kapasite öngörüleri aşağıda verilmiştir. Sargent&Lundy(S&L) 2020 dönemi POS kurulu gücünün toplamda 2,8 GW olacağını ve buna bağlı maliyetin 6,2 $sent/kwh olacağını öngörürken Sandia National Laboratories (Sunlab) POS kurulu gücünün toplamda 4,9 GW olacağını ve buna bağlı maliyetin 4,3 $sent/kwh olacağını öngörmektedir. Tablo 4: POS ve GK Kurulu Kapasite Maliyet Öngörüleri Tablosu SANTRAL TÜRÜ S&L 2020 MALİYET ÖNGÖRÜSÜ S&L 2020 KURULU KAPASİTE ÖNGÖRÜSÜ SUNLAB 2020 MALİYET ÖNGÖRÜSÜ SUNLAB 2020 KURULU KAPASİTE ÖNGÖRÜSÜ POS 6,2 /kwh 2,8 GW 4,3 /kwh 4,9 GW GK 5,5 /kwh 2,6 GW 3,5 /kwh 8,7 GW Buna ek olarak S&L 2020 yılı itibari ile GKkurulu gücünün toplamda 2,6 GW olacağını ve buna bağlı maliyetin 5,5 /kwh olacağını öngörürken SunLab GK kurulu gücünün toplamda 8,7 GW olacağını ve buna bağlı maliyetin 3,5 /kwh olacağını öngörmektedir [24].

15 Parabolik Oluk Sistem Güneş Santralleri ile Güneş Kuleleri Yatırımlarının Teknik POS Yatırım Ana Maliyet Kalemleri Birim Fiyat Öngörüsü Çalışmanın bu kısmında POS yatırımlarının maliyetinde önemli yer tutan 6 ana kalemin 2020 fiyat öngörüleri üzerinde durulacaktır. Bunlar aynalar, kollektörler, metal taşıyıcı sistem, alıcılar, termal depolama sistemi ve elektrik üretim sistemi olarak adlandırılabilir. Öngörü fiyatları 1989 yılı SEGS VI gerçekleşmesi ile karşılaştırılmıştır. SEGS VI uygulamasında ayna birim maliyeti 43 $/m 2, metal taşıyıcı sistem birim maliyeti 67 $/m 2, dolayısı ile kollektör birim maliyeti 250 $/ m 2 olarak gerçekleşmiştir öngörülerinde ayna birim maliyeti $/m 2 aralığında, metal taşıyıcı sistem birim maliyeti $/m 2 aralığında, dolayısı ile kollektör birim maliyeti $/m 2 aralığında olması beklenmektedir. Yatırımda bir diğer önemli kalem alıcılardır, SEGS de kullanılan alıcılar Solel Solar Sistem tarafından dizaynedilmiş ve Luz firmasına ait tesislerde imal edilmiştir. Alıcı adet maliyeti SEGS VI de 847 $/adet olarak gerçekleşmiştir yılı itibari ile alıcı maliyetlerinin $/adet aralığında gerçekleşmesi beklenmektedir. Maliyetlerimizde önemli yekûn tutan bir diğer kalem ise elektrik üretim sistemidir. Sistemde kurulu güç arttıkça maliyetlerin ciddi şekilde aşağı düşmesi beklenmektedir. SEGS VI de 527 $/kwe olan elektrik üretim sistemi maliyetinin 2020 yılı itibari ile 400 MW lık santral büyüklüğüne ulaşılması ile 197 $/kwe olması beklenmektedir. Ayrıca termal depolama sistemi birim maliyetinin 2020 yılı itibari ile 383 $/kwe olması öngörülmektedir [25]. Şekil 4: 1POS Güneş Santralleri İçin Sunlab ın Nedensel Maliyet Düşürme Öngörüsü Grafiği 6.1 POS Güneş Santralleri İçin Sunlab ın Nedensel Maliyet Düşürme Öngörüsü POS güneş santralleri için Sunlab ın maliyet azalma öngörüsü üç ana nedene dayanmaktadır. Bunlardan birincisi ve en büyüğü Ar-Ge çalışmaları

16 36 Erdal sonucu yaşanacak teknolojik gelişmelerden kaynaklanması beklenen maliyet düşüşleridir. Oransal olarak maliyetteki düşüşün %54 ünün Ar-Ge çalışmalarından kaynaklanması öngörülmektedir. İkinci en önemli kalem olarak kitle üretiminden kaynaklanacak maliyet düşüşü olarak belirtilmektedir ki bu da %26 lık bir düşüşe tekabül etmektedir. Üçüncü ve son neden olarak santral büyüklüğü gösterilmektedir. Yani santral kurulu gücünün 400 MW olması durumunda maliyetlerde %20 civarında bir düşüş olacağı öngörülmüştür [25]. 6.2 POS Güneş Santralleri Elemanları Kayıplar ve Verimlilik Öngörüleri Aşağıda POS güneş santralleri elemanları kayıplar ve verimlilik oranları SEGS VI 1999 gerçekleşmeleri ile 2020 öngörüleri verilmiş ve oranlar madde madde karşılaştırılmaya çalışılmıştır. Güneş tarlası optik verimliliği (solar field optical efficiency): Güneş tarlası optik verimliliği, kolektörlerin güneşi takip verimliliğini, takip hatasını, ayna temizliğini, alıcı emiş verimliliğini, ayna yansıtma verimliliğini, alıcı cam kısmının geçirgenliğini, kolektörlerin birbirini gölgelemelerini ve geometrik takip hassasiyeti verimliliği gibi güneş tarlası ile ilgili değerleri kapsar SEGS VI Güneş tarlası optik verimliliği 0,533 olarak gerçekleşmiştir. Güneş tarlası optik verimliliğinin alt başlık verimliliklerindeki gelişmeler umut vericidir. Mesela alıcı güneş enerjisi emiş katsayısı SEGS VI da 0,915 iken Solel in yeni nesil UVAC alıcılarında bu oran 0,944 olmuştur ve bu verimin 2020 de 0,96 nın üzerine çıkacağı düşünülmektedir. Ayrıca alıcı güneş geçirgenliği 0,925 ten 0,965 e yükselmiştir. Bunun yanında yeni nesil yansıtıcı aynalarda yansıtma verimliliğinin 0,935 ten 0,95 e çıktığı rapor edilmektedir [26]. Tüm bu nedenlerle güneş tarlası optik verimliliğinin 2020 yılında bu oranın 0,570-0,602 aralığında olması beklenmektedir [26]. Alıcı termal kayıpları (receiver thermal losses): Alıcı termal kayıpları, alıcı yüzey kaplamasından kaynaklanan alıcı yüzey ısınması ve ısı transfer sıvısı taşımasından kaynaklanmaktadır. Taşıma vakum altında olduğundan kayıplar ihmal edilebilecek seviyededir. Fakat alıcı yüzey ısınması, alıcıya gelen güneş radyasyonunun bir kısmının yüzeyi ısıtmak sureti ile kaybolduğunu göstermektedir. SEGS VI da Luz firması tarafından geliştirilmiş olan siyah krom karışımlı seramik kullanılmıştır. Bu özel seramiğin termal yansıtması 350 C de %20 den fazladır, 400 C de ise %14 civarındadır. Luz tarafından geliştirilmiş bu seramiğin üreticisi olan Solel yeni nesil UVAC alıcıların termal yansıtma oranının 400 C de %9 olacağını belirtmiştir. Yani yeni nesil alıcıların ısı absorbanlık oranı %91 civarı

17 Parabolik Oluk Sistem Güneş Santralleri ile Güneş Kuleleri Yatırımlarının Teknik 37 olacaktır. Alıcılar ısıyı vakumlu taşıdığından ısı kayıpları ihmal edilebilir olmasına rağmen bazen vakumun ortadan kalktığı durumlarda, taşımadan kaynaklanan ısı kayıpları iki katı seviyesine ulaşabilmektedir[27]. Hali hazırda kurulu bulunan santrallerdeki en önemli problemlerden biri kırılma ve çatlama durumlarından kaynaklanan vakum düşüşüdür. Bu durum ciddi termal kayıplara neden olmaktadır. Termal verim SEGS VI da 0,729 iken 2020 yılı için bu rakamın0,810-0,853 aralığında olması öngörmektedir. Her ne kadar 1989 dan 2020 ye verim yeterince artmamış gibi gözükse de santral kurulu kapasitesindeki artış öngörüsünden dolayı bu rakam son derece makuldür [27]. İletim ısı kayıpları (piping thermal losses): İletim ısı kayıpları ısı transfer sıvısının güneş tarlasından buhar türbinlerine pompalanması sırasında meydana gelen termal kayıplardır. Bahsi geçen termal kayıp boru yüzey alanı büyüklüğüne ve akışkan sıcaklığına bağlıdır. SEGS işletme sıcaklığı 391 C olduğu için bu kayıplar çok yüksek değildir, fakat sistem gece veya güneş geçişlerinde soğumaktadır buda ısı kayıplarını arttırmaktadır. Yeni nesil santrallerde işletme sıcaklığının 450 C-500 C olması öngörüldüğünden bu kayıpların minimum seviyede olması beklenmektedir. 0,961 olan verimliliğin 0,968 e çıkacağı öngörülmektedir [28]. Depolama termal verimliliği (storage thermal efficiency): Depolama termal kayıpları deponun yüzey alanının büyüklüğüne ve depolanan materyalin sıcaklığına bağlıdır. Mevcut termal depolama sistemlerinin verimliliği %99 dan fazladır. Elektrik enerjisi üretimi sistem verimliliği (electric power generating system efficiency): Türbin çevrim verimliliği, türbin dizaynından kaynaklanan minimum çalışma yüküne, ilk çalışma kayıplarına (durma-çalışma) ve eksik kapasite verim düşüklüğüne bağlıdır. SEGS VI dizayn verimliliğinin %37,7 olduğu hesaplanmıştı. Fakat termal depolama ve işletme sıcaklığının 450 C-500 C seviyesine çıkması sayesinde bu verimliliğin %40 a çıkacağı öngörülmektedir [29]. Elektrik parazitlik yükü verimliliği (electric parasitic load): Elektrik parazitlik yükü sistem çalışır vaziyette olmasa bile harcana enerji için kullanılan bir terimdir. POS de elektrik enerjisi üretilemediği anda bile ısı transfer sıvısı devir daim pompaları, soğutma suyu pompaları, soğutma kulesi fanları gibi teçhizat çalışmaya devam etmektedir. Yeni nesil santrallerde verimliliğin 0,827 den 0,928 lere çıkması öngörülmektedir[30].

18 38 Erdal Santral kullanılabilirlik verimliliği (power plant availability): Santralin zaman zaman bakım onarım gibi planlı ve arıza gibi plansız devre dışı bırakılması gerekebilir. SEGS te santral kullanılabilirlik verimliliği %98 olarak gerçekleşmesine rağmen bu oran çok yüksek olduğundan yeni nesil santrallerin %94 verimlilikle çalışacağı öngörülmektedir. Yani zamanın sadece %6 sında santralin devre dışı kalacağı öngörülmektedir [31]. Yıllık güneş enerjisi-elektrik enerjisi çevrim verimliliği (Annual Solarto-Electric Efficiency): 989 SEGS VI gerçekleşmesi %10,6 olarak rapor edilmiştir. Yeni nesil santrallerde ısı transfer akışkanı olarak erimiş tuz kullanılabileceğini dolayısı ile işletme sıcaklığının 500 C olacağını öngördüğünden verimin %17 civarında gerçekleşmesini beklemektedir fakat erimiş tuz teknolojisine geçilememesi senaryosuna göre bu rakamın %15,5 te kalabileceği de ifade edilmektedir [32]. 6.3 POS Güneş Santralleri Teknolojik Risk Değerlendirmesi Parabolik oluk sistemler ile ilgili en büyük riskin hali hazırda kullanılmakta olan yenilenebilir enerji kaynaklarına karşı maliyet dezavantajı olduğu değerlendirilmektedir. Teknolojinin gelişmesine katkı sağlayacak dolayısı ile maliyetlerin düşmesine neden olacak ticari talebin oluşturulamaması ve teknoloji Ar-Ge çalışmalarının kamu veya değişik kurum ve kuruluşlarca teşvik edilmemesi başlıca risk olarak değerlendirilmektedir [33]. Teknolojik gelişmelere bağlı maliyet azalması öngörüleri üretim büyüklüğüne, ölçek ekonomisine bağlı değerlendirilmektedir [34]. En büyük teknolojik gelişim riskinin erimiş tuz ısı transfer teknolojisi olarak değerlendirilmektedir [35]. Yakın dönemde geliştirilmesi öngörülen bazı teknolojik materyal ve ekipmanların maliyelerin indirilmesi sürecine önemli katkı yapacağı düşünülmektedir. Bunlar: 1 Solel tarafından geliştirilmekte olan yeni alıcıların piyasaya sürülmesi ile kolektör tarlası veriminin %20 artacağı [36], 2 Nexant ve Sunlab tarafından geliştirilmekte olan yeni ısı depolama sistemlerinin piyasaya sürülmesi ile önemli mali avantajlar elde edeceği, 3 Hali hazırda kullanılmakta olan esnek hortum teknolojisinin noktasal küre derleyiciler ile değiştirilmesinin ardından ısı transfer sıvısı pompalama veriminin ciddi şekilde arttıracağı öngörülmektedir [36]. Uzun dönemde ise ısı depolama teknolojisindeki gelişmelerin maliyetteki azalmalara hayati etki yapacağı öngörülmektedir. Sunlab ve R&D firmaları tarafında geliştirilmekte olan C derece aralığında birleşik ileri ısı depolama ve yeni ısı transfer sıvısı uygulaması buna örnek

19 Parabolik Oluk Sistem Güneş Santralleri ile Güneş Kuleleri Yatırımlarının Teknik 39 gösterilebilir. Hatırı sayılır maliyet azalmasının ise gövde-alıcı-yansıtıcı üçlüsünde yaşanacak teknolojik gelişmelere bağlı olduğu öngörülmektedir [37]. Yoğunlaştırıcıda ve yansıtıcıda yaşanacak olası maliyet azalmasının toplu üretime ölçek ekonomisine ve rekabete bağlı olduğu değerlendirilmektedir. Duke Solar ve Euro Trough firmalarının çalışmalarının ümit verici olduğu ifade edilmektedir [38]. Mevcut alıcı teknolojisi ile 450 C derece operasyon ısısına ulaşılması ile sistemin daha fizibil hale geleceği öngörülmektedir. Ama uzun dönem maliyet performansı için daha yüksek operasyon ısısına ulaşılması gerekliliği de değerlendirilmektedir. Ayrıca operasyon&yönetim giderlerinin azaltılabilmesi için üretimin artmasının tarla büyüklüklerinin artmasının ve yeni teknolojik gelişmelerin olmasının gerektiği düşünülmektedir [39]. 7. GK Yatırım Ana Maliyet Kalemleri Birim Fiyat Öngörüsü GK yatırım maliyetini etkileyen en önemli 6 kalem heliostatlar, alıcılar, kule ve iletim sistemi, termal depolama sistemi, buhar türbini ve elektrik üretim sistemi olarak adlandırılabilir.2020 yılı için heliostat m 2 maliyetinin 76$-117$ aralığında olacağı, alıcı m 2 maliyetlerinin ise21$- 23,8$ bandında olacağı öngörülmektedir. Kule ve iletim sistemi 2020 öngörüleri 9,2$/m 2 iken,termal depo 40$/kWt ve buhar türbini 7$/kWt dir. Elektrik üretim sistemi için öngörü231$/kwt-380$/kwt aralığında değişmektedir [40]. 7.1 GK İçin Sunlab ın Nedensel Maliyet Düşürme Öngörüsü Sunlab uzun dönem maliyet düşüşlerini 3 nedene bağlamaktadır. Bunda en büyük payı %49 ile santral kurulu gücünde yaşanması beklenen büyümeye bağlamaktadır. Güneş kulesi teknolojisinin rantabl olması için büyük ölçekte yapılmasına bağlı olduğu değerlendirilmektedir[41]. Öngörülen maliyet düşüşünde ikinci büyük etkenin %28 ile kitle üretiminden kaynaklanacağı öngörülmektedir. Kitle üretimden dolayı rekabetin artacağı ve birim maliyetlerin düşeceği öngörülmektedir. Teknolojik gelişimlere bağlı olarak yaşanacak maliyet düşüşünün sadece %23 oranında olacağı değerlendirilmektedir.

20 40 Erdal Şekil 5: GK için Sunlab ın Nedensel Grafiği 7.2 GK Elemanları Kayıplar ve Verimlilik Öngörüleri Güneş kulesi elemanları kayıplar ve verimlilik öngörüsünde ABD de deneme üretimi yapan Solar II güneş kulesi 1996 yılı verileri baz alınmıştır. Kollektör verimliği (the collector efficiency): 2020 kollektör verimliği öngörüsü %57 olarak öngörülmektedir bu rakam 1996 yılı Solar II uygulamasında %50,3 olarak gerçekleşmişti. Bilindiği gibisantral kurulu kapasitesindeki artışa bağlı olarak aynalarla kule arasındaki mesafe artışından dolayı ve mesafeye bağlı atmosfer etkisinden dolayı kolektör verimi düşer. Fakat ayna yansıtma oranında beklenen gelişmelere paralel olarak kollektör veriminde yine de nispi bir artış beklenmektedir [41]. Alıcı verimliliği (receiver efficiency): Solar II uygulamasında %76 olan verimliliğin %6 lık bir gelişim göstereceği ve %82 rakamına ulaşılacağını öngörmektedirler. Bu artışın beklenen işletme sıcaklığındaki artıştan kaynaklanacağı öngörülmektedir. Toplam çevrim verimliliği (gross cycle efficiency): 1996 da %31,7 olarak gerçekleşen toplam çevrim verimliliğinin 2020 yılında %46,3 olacağı hesaplanmaktadır. Solar II de buhar türbini, deniz motoru teknolojisinden esinlenerek imal edilmişti. Gelecek dönemde yeni nesil rankine buhar türbinlerinin ticari olarak kullanılabileceği öngörülmektedir. Böylece toplam çevrim verimliliğinde ciddi artışlar beklenmektedir[42]. Parasitik verimliliği (parasitic efficiency): Sistemin kendi kullandığı elektrik harici üretebileceği enerji 1996 da %73 olarak gerçekleşmesine karşılık 2020 için %90 olarak öngörülmektedir. Bu artışta yeni santrallerin kurulu gücünde beklenen artış, yüksek kapasite faktörleri ve sistem dizayn çalışmalarında Solar I ve Solar II uygulamalarından alınan derslerden beklenen gelişmeler etkilidir.[43]

YOĞUNLAŞTIRILMIŞ GÜNEŞ ENERJİSİ TEKNOLOJİLERİ

YOĞUNLAŞTIRILMIŞ GÜNEŞ ENERJİSİ TEKNOLOJİLERİ YOĞUNLAŞTIRILMIŞ GÜNEŞ ENERJİSİ TEKNOLOJİLERİ Doç. Dr. Haydar LİVATYALI TUBITAK Marmara Araştırma Merkezi Enerji Enstitüsü Nisan 2011 SUNUM PLANI Neden CSP? Parabolik oluk sistemler Merkezî alıcılar Dünyadaki

Detaylı

GÜNE ENERJ PV Sistemleri: PV uygulamaları

GÜNE ENERJ  PV Sistemleri: PV uygulamaları GÜNEŞ ENERJİSİ Güneşin enerjisini üç yolla kullanabiliriz, güneş enerjisi derken bu üçü arasındaki farkı belirtmek önemlidir: 1. Pasif ısı. Güneşten bize doğal olarak ulaşan ısıdır. Bina tasarımında dikkate

Detaylı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı 27-03-2015 1 Sunum İçeriği YEGM Sorumlulukları ve Enerji Politikalarımız YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ

Detaylı

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Düzlemsel Güneş Toplayıcıları Vakumlu Güneş Toplayıcıları Yoğunlaştırıcı Sistemler Düz Toplayıcının Isıl Analizi 2 Yapı olarak havası boşaltılmış

Detaylı

Güneş Enerjisi ile Elektrik Üretimi. Yöntem ve Teknolojiler 19 Aralık 2008 Emre Songür

Güneş Enerjisi ile Elektrik Üretimi. Yöntem ve Teknolojiler 19 Aralık 2008 Emre Songür Güneş Enerjisi ile Elektrik Üretimi Yöntem ve Teknolojiler 19 Aralık 2008 Emre Songür Sunum Planı Güneş enerjisi ile ilgili genel bilgiler Güneş enerjisinin kullanım yöntemleri Mimari yöntemler Güneş ile

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ (SOLAR ENERGY)

GÜNEŞ ENERJİSİ (SOLAR ENERGY) GÜNEŞ ENERJİSİ (SOLAR ENERGY) GÜNEŞ ENERJİSİ NEDİR? Güneş enerjisi, güneşten yayılan ışık ve ısı enerjisine verilen genel isimdir. Antik çağlardan beri bu enerji sürekli gelişen teknolojiler yardımı ile

Detaylı

YOĞUNLAŞTIRICI GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİ İLE ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ

YOĞUNLAŞTIRICI GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİ İLE ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ YOĞUNLAŞTIRICI GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİ İLE ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ Celal TABAK 1 Hasan DİNÇER 2 Kevser KARAYAZI 3 Erdal ARSLAN 4 Mehmet H.YILDIZ 5 Salih KARAYAZI 6 1 Kocaeli Üniversitesi,Elektronik

Detaylı

CSP GLOBAL MARKET OVERVIEW. solarbooster & NEW TRENDS AND TECHNOLOGIES

CSP GLOBAL MARKET OVERVIEW. solarbooster & NEW TRENDS AND TECHNOLOGIES CSP GLOBAL MARKET OVERVIEW & NEW TRENDS AND TECHNOLOGIES 2002 Sunstrip / İsveç ve ANITCAM ortaklığı ile JV olarak kuruldu. 2003 Türkiye de ilk 100% termal temaslı selektif soğurucu yüzey imalatı 2004 SOLARBOOSTER

Detaylı

İSTİHDAMA KATKISI. Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası

İSTİHDAMA KATKISI. Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İSTİHDAMA KATKISI Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası Enerji Verimliliği Danışmanı Türkiye de İstihdam Türkiye nin çalışma çağındaki nüfusu önümüzdeki

Detaylı

makale Dağılmış Alıcı Sistemi Fiber dağıtıcıyı son toplayıcı olarak kullanmak, bir derecede özgürlük sağlar fakat önceki güneşsel tasarımlar için uygun değildir. Bugünkü güneşsel tasarımlarda ışınım toplanır

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ M E H M E T A Ş K E R, 2 5. 0 9. 2 0 1 3 I S T A N B U L TÜRKİYE'NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ POLİTİKALARI : Elektrik enerjisi üretmek için yenilenebilir kaynakların kullanımını

Detaylı

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 2014 İÇİNDEKİLER 1. Talebe İlişkin Baz Senaryolar 2. Doğal Gaz Şebekesi Arz İmkânlarına

Detaylı

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri 5 Kasım 2015 Ekonomi Bakanlığı 1 Enerji Sektöründe Düzenlenen Teşvik Belgeleri V - 20.06.2012-30.06.2014 Döneminde Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgelerinin Kaynaklarına

Detaylı

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ Ülkemiz, coğrafi konumu nedeniyle sahip olduğu güneş enerjisi potansiyeli açısından birçok ülkeye göre şanslı durumdadır. Devlet Meteoroloji

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yenilenebilir Enerji Kaynakları Türkiye Enerji Fırsatları Enerji Kaynakları Genel Görünümü Enerji Kaynaklarına Göre Maliyet Ve Fırsatları Enerji Sektöründeki Büyük Oyuncuların Yeri Türkiye de Enerji Sektörü

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

TÜRKİYE DE GÜNEŞ ENERJİSİ

TÜRKİYE DE GÜNEŞ ENERJİSİ TÜRKİYE DE GÜNEŞ ENERJİSİ ALİ BÜLENT KAPCI Elektrik-Elektronik Mühendisi ETKB - Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (YEGM) Muhtelif sektör/alanlarda gelişimin takip

Detaylı

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

İ klim değişikliği probleminin giderek ciddi olarak ele alınmaya OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Elektrikli Taşıtlarda CO 2 nin Geleceği

İ klim değişikliği probleminin giderek ciddi olarak ele alınmaya OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Elektrikli Taşıtlarda CO 2 nin Geleceği SAYI 49 EKİM 2013 OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ ARAŞTIRMA GELİŞTİRME A.Ş. İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ VAKFI OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ TAŞIT ARAÇLARI YAN SANAYİCİLERİ DERNEĞİ OTOMOTİV ENDÜSTRİSİ İHRACATÇILAR BİRLİĞİ

Detaylı

Mars Enerji Hakkında

Mars Enerji Hakkında Mars Enerji Hakkında Mars Enerji International Hollanda Üretim Planı ; RES Servis ve kurulumda, Hollanda lı partner Avrupalı yatırımcıları TR ye gelmesinde köprü Üreticiler ile hızlı işbirlikleri Mars

Detaylı

YOĞUNLAŞTIRICILI GÜNEŞ ENERJİ SANTRALLERİ VE ILISU HES E ALTERNATİF OLARAK GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNE UYGULANABİLİRLİĞİ

YOĞUNLAŞTIRICILI GÜNEŞ ENERJİ SANTRALLERİ VE ILISU HES E ALTERNATİF OLARAK GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNE UYGULANABİLİRLİĞİ YOĞUNLAŞTIRICILI GÜNEŞ ENERJİ SANTRALLERİ VE ILISU HES E ALTERNATİF OLARAK GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNE UYGULANABİLİRLİĞİ Hüseyin ERDOĞAN1, Bilal GÜMÜŞ1, Serhat Berat EFE1, Cem KUTLU1, Hasan BAYINDIR2,

Detaylı

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

Güneş Enerjisiyle Isıtma ve Soğutmanın Ticari Uygulamaları İŞ ENERJİ Aclan KAYA Proje Mühendisi

Güneş Enerjisiyle Isıtma ve Soğutmanın Ticari Uygulamaları İŞ ENERJİ Aclan KAYA Proje Mühendisi Güneş Enerjisiyle Isıtma ve Soğutmanın Ticari Uygulamaları İŞ ENERJİ Aclan KAYA Proje Mühendisi -Neden Güneş Enerjisi? -Türkiyedeki Güneşlenme Süreleri -Neden CSP? -CSP Sistemleri -CSP Çalışma Prensibi

Detaylı

PARABOLİK GÜNEŞ KOLEKTÖRÜ ISIL ANALİZİ. İbrahim ERCİYAS Kemal Ersin ERİÇYEL Uğur KARAGÖZ

PARABOLİK GÜNEŞ KOLEKTÖRÜ ISIL ANALİZİ. İbrahim ERCİYAS Kemal Ersin ERİÇYEL Uğur KARAGÖZ PARABOLİK GÜNEŞ KOLEKTÖRÜ ISIL ANALİZİ İbrahim ERCİYAS Kemal Ersin ERİÇYEL Uğur KARAGÖZ İçerik Parabolik Güneş Kolektörü Nedir? Sistem Bileşenleri Sistemin Çevrimi Dünyadaki Uygulamaları Parametrik Hesaplamalar

Detaylı

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ Ersin ÖKTEM 1 Yrd.Doç.Dr. İzzettin TEMİZ 2 1 Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı TPAO, eoktem@tpao.gov.tr 2 Gazi Üniversitesi

Detaylı

JEOTERMAL ELEKTRİK SANTRALLERİ İÇİN TÜRKİYE DE EKİPMAN ÜRETİM İMKANLARI VE BUHAR JET EJEKTÖRLERİ ÜRETİMİ

JEOTERMAL ELEKTRİK SANTRALLERİ İÇİN TÜRKİYE DE EKİPMAN ÜRETİM İMKANLARI VE BUHAR JET EJEKTÖRLERİ ÜRETİMİ JEOTERMAL ELEKTRİK SANTRALLERİ İÇİN TÜRKİYE DE EKİPMAN ÜRETİM İMKANLARI VE BUHAR JET EJEKTÖRLERİ ÜRETİMİ Karbonsan ın fabrikası, Orhangazi Bursa da bulunmaktadır. Karbonsan ın ürün çeşitlerini genel çerçevesiyle

Detaylı

Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON

Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON 27 MAYIS 2015 - İZMİR Yavuz Aydın Başkan TÜRKOTED KÜRESEL ENERJİ PİYASALARINDA GELİŞMELER VE BEKLENTİLER 2 02.06.2015 The future

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Enerji verimliliği / Sanayide enerji verimliliği Türkiye de enerji yoğunluğu Enerji tüketim verileri Türkiye de enerji verimliliği projeleri

Detaylı

TERMİK SANTRALLERDEKİ ATIK ENERJİNİN KULLANILABİLİRLİĞİ: ÇAN ONSEKİZ MART TERMİK SANTRALİ. Celal KAMACI. Dr. Zeki KARACA.

TERMİK SANTRALLERDEKİ ATIK ENERJİNİN KULLANILABİLİRLİĞİ: ÇAN ONSEKİZ MART TERMİK SANTRALİ. Celal KAMACI. Dr. Zeki KARACA. 111 Dergisi 3 TERMİK SANTRALLERDEKİ ATIK ENERJİNİN KULLANILABİLİRLİĞİ: ÇAN ONSEKİZ MART TERMİK SANTRALİ Celal KAMACI Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çan Meslek Yüksekokulu celal@comu.edu.tr Dr. Zeki

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (YEGM)

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (YEGM) 1 ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI 03.02.2013 YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (YEGM) E.Emel Dilaver, 22 Ocak 2013 Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü 2 03.02.2013 TÜRKİYENİN ENERJİ KONUSUNDAKİ

Detaylı

YUNUS ACI 2011282001

YUNUS ACI 2011282001 YUNUS ACI 2011282001 Güneş enerjisi,güneşten yayılan ısı ve ışık enerjsine verilen gelen isimdir.güneş ışınları rüzgar ve dalga enerjisi,biyokütle ve hidroelektrik ile birlikte yenilenebilir enerji kaynaklarının

Detaylı

Enerjide Çözüm: Enerjinin Etkin Kullanımı ve %100 Yenilenebilir Enerji

Enerjide Çözüm: Enerjinin Etkin Kullanımı ve %100 Yenilenebilir Enerji Enerjide Çözüm: Enerjinin Etkin Kullanımı ve %100 Yenilenebilir Enerji Prof. Dr. Tanay Sıdkı UYAR, Öğretim Üyesi EUROSOLAR Avrupa Yenilenebilir Enerji Birliği Başkan Yardımcısı WWEA Dünya Rüzgar Enerjisi

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat Hulusi KARA Grup Başkanı Sunum Planı Yenilenebilir Enerji Kaynakları Potansiyelimiz ve Mevcut Durum İzmir ve Rüzgar Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına İlişkin

Detaylı

2014 İKİNCİ ÇEYREK ELEKTRİK SEKTÖRÜ. Tüketim artışı aheste, kapasite fazlası sürüyor. Yael Taranto tarantoy@tskb.com.tr

2014 İKİNCİ ÇEYREK ELEKTRİK SEKTÖRÜ. Tüketim artışı aheste, kapasite fazlası sürüyor. Yael Taranto tarantoy@tskb.com.tr Tüketim artışı aheste, kapasite fazlası sürüyor Yılın ilk yarısında elektrik tüketimi 2013 yılının aynı dönemine kıyasla %3,6 artış gösterdi. Yıllık tüketim artış hızı ilk çeyrekte %3 olarak gerçekleşirken,

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ

ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ YUSUF BAYRAK TEİAȘ APK Daire Bașkanlığı 1. GİRİȘ 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve sektörün yeniden yapılanmasından

Detaylı

ALPER AKCA

ALPER AKCA 25.10.2008 Lisans, ODTÜ EEE, 2005 Yüksek Lisans, ODTÜ EEE, 2008 ASELSAN, 2005- Neden Destek? Destek Türleri ABD Ulusal Mekanizmalar ABD Eyalet Mekanizmaları AB Destek Mekanizmaları Türkiye Yenilenebilir

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. www.euas.gov.tr 1

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. www.euas.gov.tr 1 Türkiye de Rüzgar Enerjisi www.euas.gov.tr 1 Enerjinin Önemi Günümüz dünyasında bir ülkenin sürdürülebilir kalkınma hamlelerini gerçekleştirmesi, toplumsal refahı yükseltmesi ve global ölçekte rekabet

Detaylı

SUNİ RÜZGAR BACASI. Nurettin AYDIN Patent no:200903009. Dünyadan Benzer Örnek: Güneş Bacası havayı güneşle ısıtıp rüzgar üretir

SUNİ RÜZGAR BACASI. Nurettin AYDIN Patent no:200903009. Dünyadan Benzer Örnek: Güneş Bacası havayı güneşle ısıtıp rüzgar üretir SUNİ RÜZGAR BACASI TÜBİTAK desteği ile ULUSLARARASI İNCELEMELİ PATENT Patent No: 200903009 Patent Sahibi: Nurettin AYDIN İletişim: 05053195090 nurettin.aydin68@gmail.com Ankara Neden? Dünyada her yıl 2

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

Enerjinin varlığını cisimler üzerine olan etkileri ile algılayabiliriz. Isınan suyun sıcaklığının artması, Gerilen bir yayın şekil değiştirmesi gibi,

Enerjinin varlığını cisimler üzerine olan etkileri ile algılayabiliriz. Isınan suyun sıcaklığının artması, Gerilen bir yayın şekil değiştirmesi gibi, ENERJİ SANTRALLERİ Enerji Enerji soyut bir kavramdır. Doğrudan ölçülemeyen bir değer olup fiziksel bir sistemin durumunu değiştirmek için yapılması gereken iş yoluyla bulunabilir. Enerjinin varlığını cisimler

Detaylı

Elektrik Sektörü 2015 Üçüncü Çeyrek Değerlendirmesi. Yael Taranto TSKB Ekonomik Araştırmalar tarantoy@tskb.com.tr

Elektrik Sektörü 2015 Üçüncü Çeyrek Değerlendirmesi. Yael Taranto TSKB Ekonomik Araştırmalar tarantoy@tskb.com.tr Elektrik Sektörü 2015 Üçüncü Çeyrek Değerlendirmesi Yael Taranto TSKB Ekonomik Araştırmalar tarantoy@tskb.com.tr Ekim 2015 Tüketim Artışı Sanayi Üretiminin Gerisinde Kaldı 2015 in ilk dokuz ayında elektrik

Detaylı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı KOMPLE ÇÖZÜM Isıtma Soğutma Sıhhi Sıcak Su ÇEVRE DOSTU Dünyanın en yüksek COP=4,5 değerine sahip ekonomik sistemlerdir. Yenilenebilir enerji olan Hava ve Güneşten faydalanma Gaz veya yakıt ile ısıtmaya

Detaylı

Diğer yandan Aquatherm kataloglarında bu konuda aşağıdaki diyagramlar bulunmaktadır.

Diğer yandan Aquatherm kataloglarında bu konuda aşağıdaki diyagramlar bulunmaktadır. Düşük Sıcaklıklı Isıtma, Yüksek Sıcaklıklı Soğutma Ve Isı Pompası Sistemleri Dr. İbrahim ÇAKMANUS Dünyamızda enerji, istenilen yer ve zamanda seyrek olarak uygun sıcaklıkta bulunur. Mühendisler için temel

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı İstanbul, Kasım 2014 Son 10 Yılda Gelinen Nokta(2003-2013) Elektrik tüketimi yaklaşık 2 kat artışla 245 milyar

Detaylı

4.3.1.2.1. ENERJİ EKİPMANLARI 1

4.3.1.2.1. ENERJİ EKİPMANLARI 1 4.3.1.2.1. ENERJİ EKİPMANLARI 1 1. Türkiye, enerji talep artışının en hızlı gerçekleştiği ülkelerden birisidir. Yapılan projeksiyonlar, enerji talep hızının ileride daha da artacağını (2021 yılına kadar

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU

ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM- DURUMU Yusuf BAYRAK TEİAŞ APK Dairesi Başkanlığı Türkiye elektrik sistemi tümleşik bir sistemdir. Bölgelerin veya illerin coğrafi sınırları ile elektrik sistemi işletme bölgelerinin

Detaylı

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI Mustafa Orçun ÖZTÜRK mustafaozturk@kosbi.org.tr ÖZET Günümüzde fosil yakıtlarının sonunun gelecek olması maliyetlerinin fazla olması ve

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK NEDİR BU ENERJİ? İş Yapabilme Yeteneğidir. Canlı Tüm Organizmalar Enerjiye İhtiyaç Duyar. İnsanlık Enerjiye Bağımlıdır. Yaşam

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN 500 kw A KADAR LİSANSSIZ ENERJİ ÜRETİMİ VE FİZİBİLİTE ANALİZİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN 500 kw A KADAR LİSANSSIZ ENERJİ ÜRETİMİ VE FİZİBİLİTE ANALİZİ YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN 500 kw A KADAR LİSANSSIZ ENERJİ ÜRETİMİ VE FİZİBİLİTE ANALİZİ Ali Erduman 1, Bedri Kekezoğlu 1, Ali Durusu 1, Muğdeşem Tanrıöven 1 1 Elektrik Mühendisliği Bölümü Yıldız

Detaylı

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları Hidroelektrik Enerji Enerji Kaynakları Türkiye de kişi başına yıllık elektrik tüketimi 3.060 kwh düzeylerinde olup, bu miktar kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkeler ortalamasının çok altındadır. Ülkemizin

Detaylı

Yoğunlaştırılmış Güneş Enerjisinden Elektrik Üretimi

Yoğunlaştırılmış Güneş Enerjisinden Elektrik Üretimi Makale Article Yoğunlaştırılmış Güneş Enerjisinden Elektrik Üretimi Emir AYDAR, Ersin ÜRESİN, Haydar LİVATYALI TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi, Enerji Enstitüsü PK.21, 41470 Gebze/KOCAELI Emir.Aydar@mam.gov.tr;

Detaylı

Sakla Enerjiyi Gelir Zamanı Termal Enerji Depolama Fırsatları

Sakla Enerjiyi Gelir Zamanı Termal Enerji Depolama Fırsatları Sakla Enerjiyi Gelir Zamanı Termal Enerji Depolama Fırsatları Halime Ö. Paksoy Çukurova Üniversitesi Mersin Kent Konseyi Toplantısı 11 Aralık 2015 Annemin Hayali 240 Yazın sıcağını saklasak da kışın kullansak

Detaylı

Sürdürülebilir Binalarda Isıl Depolama. Dr. İbrahim Çakmanus

Sürdürülebilir Binalarda Isıl Depolama. Dr. İbrahim Çakmanus Sürdürülebilir Binalarda Isıl Depolama Dr. İbrahim Çakmanus Özet LEED puanlama sisteminde enerji puanlamada %35 civarında bir yer tutmaktadır. Bunun için bina kabuğu performansının artırılması, yüksek

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI Dr. Gülnur GENÇLER ABEŞ Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürü Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 06/02/2016 YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? Sürekli devam eden

Detaylı

TEMİZ & YENİLENEBİLİR ENERJİ

TEMİZ & YENİLENEBİLİR ENERJİ TEMİZ & YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYEL & STRATEJİLERİ ENERJİ de YATIRIMLAR 2010 30. Aralık. 2009, ANKARA - GAZİ ÜNNİVERSİTESİ Dr. Atillâ AKALIN Tablo.20 - Dünyada Planlanan RÜZGAR ENERJİSİ Gelişmesi Wind

Detaylı

TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri

TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliğinin Finansmanı Bilgilendirme Toplantısı Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Odakule-İstanbul,

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Milli Rüzgar Türbini Projesi

Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Milli Rüzgar Türbini Projesi Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Milli Rüzgar Türbini Projesi PINAR YALMAN KÜME KOORDİNATÖRÜ Enerji Verimliliği Türkiye nin Geleceği 23.01.2013 OSTİM 1967 yılında kurulan Ostim, 1997 yılında OSB statüsü

Detaylı

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ Önemli Rakamlar 2013 de 81,3 milyar gelir 147,400 dünyada çalışan sayısı

Detaylı

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M DEÜ HASTANESİ KLİMA SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA SİSTEMLERİNİN N ISIL VE HİDROLİK DENGELENMESİ Burak Kurşun un / Doç.Dr.Serhan KüçüK üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M BölümüB GİRİŞ Değişen

Detaylı

DÜNYADAKİ ATIK SU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ UYGULAMALARI. Doç.Dr.Hüseyin GÜNERHAN Yük.Müh.Oğuzhan ÇULHA

DÜNYADAKİ ATIK SU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ UYGULAMALARI. Doç.Dr.Hüseyin GÜNERHAN Yük.Müh.Oğuzhan ÇULHA DÜNYADAKİ ATIK SU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ UYGULAMALARI Doç.Dr.Hüseyin GÜNERHAN Yük.Müh.Oğuzhan ÇULHA İçerik 1. Sisteme Genel Bakış 2. Atık Su Kaynaklı Isı Pompası Isı Değiştiricileri ve Tasarımı 3. Atık Su Isı

Detaylı

Fotovoltaik, Güneş Elektriği Sistemleri, Modelleme, Kurulum ve Analizi Kursu 11 Nisan 2009 İTÜ Süleyman Demirel Kültür Merkezi, Maslak, İstanbul

Fotovoltaik, Güneş Elektriği Sistemleri, Modelleme, Kurulum ve Analizi Kursu 11 Nisan 2009 İTÜ Süleyman Demirel Kültür Merkezi, Maslak, İstanbul Fotovoltaik, Güneş Elektriği Sistemleri, Modelleme, Kurulum ve Analizi Kursu 11 Nisan 2009 İTÜ Süleyman Demirel Kültür Merkezi, Maslak, İstanbul Dünya ve Türkiye deki Durum Değerlendirmesi 1.Solar Fotovoltaik

Detaylı

ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ

ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ İçindekiler 1. Dünya daki ve Türkiye deki CNG Otobüs Pazarı 2. Neden CNG Yakıt Tercih Edilmeli? 3. Doğalgaz (CNG) ile Dizel Yakıt Karşılaştırması 4. CNG Yakıtlı Otobüslerin SWOT

Detaylı

2014 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2014 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Gelişmekte olan ülkelerdeki sanayileşme enerjiye olan talebin hızla artmasına neden olmaktadır. Enerji,

Detaylı

GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ

GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ ŞİRKET PROFİLİ GÜRİŞ İNŞAAT VE MÜHENDİSLİK A.Ş. 1958 yılında kurulmuş ve kurulduğu tarihten bu yana yurtiçi ve yurtdışında birçok alanda hizmet vermektedir.

Detaylı

PLAKALI ISI EŞANJÖRÜ SEÇĐMĐ: [1)YÜZME HAVUZLARININ ISITILMASINDA ÇAĞDAŞ ÇÖZÜM. Semih Ferit Emekli

PLAKALI ISI EŞANJÖRÜ SEÇĐMĐ: [1)YÜZME HAVUZLARININ ISITILMASINDA ÇAĞDAŞ ÇÖZÜM. Semih Ferit Emekli [1)YÜZME HAVUZLARININ ISITILMASINDA ÇAĞDAŞ ÇÖZÜM Semih Ferit Emekli 1960 Đstanbul'da doğdu. Pertevniyal Lisesi'nden sonra ĐDMMA Yıldız Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü'nden 1980 81 döneminde mezun

Detaylı

Tesisatlarda Enerji Verimliliği & Isı Yalıtımı

Tesisatlarda Enerji Verimliliği & Isı Yalıtımı Türk Sanayisinde Enerji Verimliliği Semineri - 11 Mart 2009 İstanbul Sanayi Odası - Türkiye Tesisatlarda Enerji Verimliliği & Isı Yalıtımı Timur Diz Teknik İşler ve Eğitim Koordinatörü İZODER Isı Su Ses

Detaylı

Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi

Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Aslı İşler, Enerji Ekonomisi Derneği Filiz Karaosmanoğlu, İstanbul Teknik Üniversitesi 29 Mayıs 2013 İÇERİK Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Doğalgaz ve

Detaylı

YÖNETMELİK. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından:

YÖNETMELİK. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından: 19 Haziran 2011 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 27969 Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından: YÖNETMELİK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETEN TESİSLERDE KULLANILAN AKSAMIN YURT İÇİNDE

Detaylı

YÖNETMELİK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETEN TESİSLERDE KULLANILAN AKSAMIN YURT İÇİNDE İMALATI HAKKINDA YÖNETMELİK

YÖNETMELİK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETEN TESİSLERDE KULLANILAN AKSAMIN YURT İÇİNDE İMALATI HAKKINDA YÖNETMELİK 19 Haziran 2011 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 27969 Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından: YÖNETMELİK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETEN TESİSLERDE KULLANILAN AKSAMIN YURT İÇİNDE

Detaylı

Şekil.1 - Dünyanın Teknik RÜZGAR POTANSİYEL Dağılımı. [ Dünya Toplamı 53,000 TWh / yıl ] 10.600 10.600 5.400 4.800 4.600 3.000 3.000.

Şekil.1 - Dünyanın Teknik RÜZGAR POTANSİYEL Dağılımı. [ Dünya Toplamı 53,000 TWh / yıl ] 10.600 10.600 5.400 4.800 4.600 3.000 3.000. DÜNYA DA RÜZGAR ENERJİSİ KAYNAK POTANSİYELİ [ Derleyen - Dr.Atillâ AKALIN ] 1. Dünya da Rüzgar Potansiyeli Bu çalışma içinde yer almamasına rağmen, Rüzgar potansiyeli tespitinde, teknolojik - tarihsel

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

Sistemleri. (Kojenerasyon) Sedat Akar Makina Mühendisi Topkapı Endüstri, Gn.Md. 04.01.2010 - İstanbul

Sistemleri. (Kojenerasyon) Sedat Akar Makina Mühendisi Topkapı Endüstri, Gn.Md. 04.01.2010 - İstanbul Birleşik ik Isı ve GüçG Sistemleri (Kojenerasyon) Sedat Akar Makina Mühendisi Topkapı Endüstri, Gn.Md. 1 Birleşik ik Isı ve GüçG Sistemi Kojenerasyon- Nedir? En temel ifadeyle ; Elektrik ve Isının aynı

Detaylı

EK-2 PROJE VERİMLİLİK BİLEŞENİ TABLOSU. Bileşen Kodu Değerlendirmeye Alınması. Ekipmanın Proje Öncesi Durumu Adı Markası ve Modeli Kurulu Gücü (kw)

EK-2 PROJE VERİMLİLİK BİLEŞENİ TABLOSU. Bileşen Kodu Değerlendirmeye Alınması. Ekipmanın Proje Öncesi Durumu Adı Markası ve Modeli Kurulu Gücü (kw) PROJE VERİMLİLİK BİLEŞENİ TABLOSU Bileşen Kodu Değerlendirmeye Alınması 1 KABUL / RED EK-2 Ekipmanın Proje Öncesi Durumu Adı Markası ve Modeli Kurulu Gücü 2 3 Adedi Yıllık Ortalama İşletme Yükü Birim Enerji

Detaylı

SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı

SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı MONO KRİSTAL FOTOVOLTAİK MODÜLLERİN SICAKLIK KATSAYILARINA GENEL BAKIŞ Dr. Ertan ARIKAN GTC Dış Ticaret Organize Sanayi Bölgesi Adıyaman İçindekiler

Detaylı

Türkiye ve Enerji. Enerji İthalatının değeri. Teknolojik alt yapı. Kyoto protokolü (CO2)

Türkiye ve Enerji. Enerji İthalatının değeri. Teknolojik alt yapı. Kyoto protokolü (CO2) ENERJİ VERİMLİLİĞİ ALANINDA ARGE ÇALIŞMALARI Doç.Dr.. Mustafa Tırıs Türkiye ve Enerji Enerji Güvenliği Enerji İthalatının değeri Kömür, Doğalgaz, ve Petrol İhtiyacı için 50 Milyar USD Bağımlılık %75 Teknolojik

Detaylı

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK Ülkemizde 2010-2011 yılı itibari ile çeşitli

Detaylı

GÜNEŞ KULESİ MODELİ İLE ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ İÇİN BİR UYGULAMA

GÜNEŞ KULESİ MODELİ İLE ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ İÇİN BİR UYGULAMA PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİLİMLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 2003 : 9 : 2 : 179-184

Detaylı

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2012 2013 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2012 2013 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER 2012 2013 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER 2012 İÇİNDEKİLER 1. Talebe İlişkin Baz Senaryolar 2. Doğal Gaz Şebekesi Arz İmkânlarına Dair Varsayımlar 3. Elektrik

Detaylı

TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ

TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ Enerji İşleri Genel Müdürlüğü 18 Haziran 2009, Ankara YEK Potensiyeli Yenilenebilir Enerji Üretimi Yenilenebilir Kurulu Güç Kapasitesi YEK Hedefleri YEK Mevzuatı YEK Teşvik

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri

Detaylı

Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız!

Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız! Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız! Ocak 2014 te Durum: Son dönemde PV panel fiyatlarında büyük düşüş:

Detaylı

ENERJİ ÜRETİM SANTRALLERİ MALİYET ANALİZİ

ENERJİ ÜRETİM SANTRALLERİ MALİYET ANALİZİ MAKALE ENERJİ ÜRETİM SANTRALLERİ MALİYET ANALİZİ Kadir Kaya * Arş. Gör., Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, Samsun kadir.kaya@omu.edu.tr Erdem Koç Prof. Dr.,

Detaylı

Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar

Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar Esen Bulca, Trakya Cam Pazarlama Müdürü Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar Şişecam Grubu bünyesinde düzcam üretim ve pazarlama faaliyetleri,

Detaylı

7.4.2015. Oturum Başkanı: Zühtü FERAH

7.4.2015. Oturum Başkanı: Zühtü FERAH Oturum Başkanı: Zühtü FERAH Dilşad BAYSAN ÇOLAK SPIRAX INTERVALF 1 Biraz Teori Bu bütün prosesin temelidir Isı transfer alanı Logaritmik ortalama sıcaklık farklılığı İhtiyaç duyulan enerji Q = A k LMTD

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

Karlı Bir Yatırım Yeni Nesil Caria Serisi

Karlı Bir Yatırım Yeni Nesil Caria Serisi Karlı Bir Yatırım Yeni Nesil Caria Serisi Caria Serisi ürünleri tasarlarken aklımızda tek bir şey vardı: Minimum kullanıcı müdahelesi Artık yeni nesil Caria serisi kazanlar eskisinden daha fazla konfor

Detaylı

Abs tract: Key Words: Onur ERDEM Barbaros BATUR Z. Düriye BİLGE Galip TEMİR

Abs tract: Key Words: Onur ERDEM Barbaros BATUR Z. Düriye BİLGE Galip TEMİR 3galip temir:sablon 20.08.2015 11:11 Page 22 Onur ERDEM Barbaros BATUR Z. Düriye BİLGE Galip TEMİR Bozcaada da Kurulacak Olan Bir Rüzgâr Enerjisi Santralinin Ekonomik Analizi Abs tract: In this study the

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ PİYASASI 2015 VE ENERJİ ÜRETİM MALİYETLERİ VE SANTRALLAR DUR/KALK MALİYETLERİ

ELEKTRİK ENERJİ PİYASASI 2015 VE ENERJİ ÜRETİM MALİYETLERİ VE SANTRALLAR DUR/KALK MALİYETLERİ 1 ELEKTRİK ENERJİ PİYASASI VE ENERJİ ÜRETİM MALİYETLERİ VE SANTRALLAR DUR/KALK MALİYETLERİ ELEKTRİK PİYASASI - 2 Elektrik Piyasası yılı ilk yarı yıl Spot fiyatları; Ekonomik Durgunluk, Tüketim azalması,

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ VE TEKNOLOJİLERİ

GÜNEŞ ENERJİSİ VE TEKNOLOJİLERİ Güneş Enerjisi GÜNEŞ ENERJİSİ VE TEKNOLOJİLERİ Güneş enerjisi, güneşin çekirdeğinde yer alan füzyon süreci ile açığa çıkan ışıma enerjisidir, güneşteki hidrojen gazının helyuma dönüşmesi şeklindeki füzyon

Detaylı