ALFA TİPİ TEK YER DEĞİŞTİRMELİ BİR STİRLİNG MOTORU TASARIMI VE PERFORMANSININ TESTİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ALFA TİPİ TEK YER DEĞİŞTİRMELİ BİR STİRLİNG MOTORU TASARIMI VE PERFORMANSININ TESTİ"

Transkript

1 ALFA TİPİ TEK YER DEĞİŞTİRMELİ BİR STİRLİNG MOTORU TASARIMI VE PERFORMANSININ TESTİ Bülent DEMİR 1, Ali GÜNGÖR 2 ÖZET Bu çalışmada, Alfa tipi tek yer değiştirmeli 163,81 cc hacimli bir alfa tipi tek yer değiştirmeli Stirling motoru tasarlanmış ve imal edilmiştir. Prototip motor, güneş enerjisi yerine, laboratuvar şartlarında elektrikli bir ısıtıcı kullanılarak test edilmiştir. Motorun çalışma özellikleri, 700, 800, 900, 950, 1000 ve C ısıtıcı sıcaklıklarında ve 0-0, ,5-2 bar doldurma basınçlarında test edilerek belirlenmiştir. Çalışma akışkanı olarak hava kullanılmıştır. Performans testinde motorda maksimum güç; C sıcaklıkta, 0,5 bar doldurma basıncında 21,344 W olarak ölçülmüştür. Motorda maksimum tork ise, C sıcaklıkta, 0,5 bar doldurma basıncında 0,343 Nm olarak belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: stirling motor, yenilenebilir enerji, güneş enerjisi, tasarım ABSTRACT In this study, an Alpha-Type Single Displacement Stirling Motor having 163,81 cc sweep volume was designed and manufactured. The prototype engine was tested under laboratory conditions using an electrical heating system instead of solar energy. The working properties of the engine were determined by tests at temperatures of 700, 800, 875, 950, 1000 and C and air pressures of 0, 0.5, 1, 1.5, 2 bars. The working fluid is air. According to the results obtained, the maximum power of the engine was measured to be 21,344 Watts at a temperature of C and a pressure of 0,5 bars. The maximum tork of the engine was measured to be 0,343 Nm at a temperature of C and a pressure of 0,5 bars. Key Words: stirling engine, renewable energy, solar energy, design 1. GİRİŞ Enerji kaynakları olumsuz yönde çevresel etkiler yaratmakta ve bu etkiler bölgesel düzeyde kalmayıp evrensel bir niteliğe bürünmektedir. Enerji arzında fosil kaynakların önemli yer tutması, küresel ısınmaya ve iklim değişikliklerine neden olmakta ve dünyanın doğal dengesini bozmaktadır. Fosil enerji kaynaklarının rezervleri sınırlı ve pahalıdır (Demir, 2003). Günümüzde yenilenebilir ve alternatif enerjileri işe dönüştürecek makineler üzerindeki çalışmaları artmıştır. Bunlardan biri de 1816 yılında Robert Stirling tarafından tasarlanıp imal edilen ve sıcak hava motoru olarak adlandırılan, güneş enerjisi olmak üzere bir çok enerji kaynağı kullanılarak dışarıdan ısı enerjisi verilerek çalıştırılabilen Stirling motorlarıdır. 1 Ege Üniversitesi Ege Meslek Yüksekokulu Otomotiv Tek. Programı Öğretim Elemanı, Öğr.Gör.Dr., Bornova/İZMİR, 2 Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği. Öğretim Üyesi, Prof. Dr., Bornova/İZMİR, 1

2 Stirling motorlarının ısı makinesi, ısı pompası ve soğutma makinesi olarak ta kullanılabilinmesi nedeniyle Stirling motorlarına olan ilgi artmaktadır (Stine ve Diver, 1994). Sessiz, çevreci bir makine olması ve düşük sıcaklık farkları arasında çalışabilmesi nedeniyle uzay teknolojilerinde, havacılıkta, denizaltında, otomobillerde, sağlıkta, soğutmada, jeneratörlerde v.b. yerlerde kullanıma uygundur (Çınar, 2003). 20. yüzyılda, içten yanmalı motorlarda meydana gelen büyük gelişmeler bir ölçüde Stirling motorunun gelişimini olumsuz yönde etkilemiştir yılında Philips şirketi Stirling motorları üzerindeki çalışmalarını arttırmıştır. Çeşitli amaçlı deneme motorları imal etmiştir (Karabulut, 1996). Stirling motorlarının, otomobil motorlarına ilk uygulamasını yapan İsveç te United Stirling şirketidir yılında US Enerji Bölümü nde dıştan yanmalı motorlar projesi kapsamında 370 kw dan 1480 kw a kadar, kömür, kentsel, endüstriyel ve tarımsal atıklar ile alternatif yakıtları kullanan Stirling motorları imal edilmiştir. Japonya da yılları arasında Japon Gemi İmalatı Araştırma, Ulusal Taşımacılık, Mitsubishi ve Daihatsu Diesel in ortak çalışmaları ile Stirling gemi motorları yapılmıştır yılında ABD, güneş enerjisinden elektrik elde etmek için Arizona da Stirling Enerji Sistemleri Şirketi kurmuş elektrik üretimine başlamıştır de Philips Eindhoven şirketinden R. J. Meijer, Stirling motorlarında yer değiştirme-piston konfigürasyonlarında kullanılmak üzere Rhombic sürücü mekanizmasını icat etmiş ve büyük bir teknolojik buluş gerçekleştirmiştir de General Motors, özellikle Rhombic sürücü mekanizmalı motorlar üzerinde askeri amaçlı denizaltı ve torpiller için araştırma ve geliştirme çalışmaları yapmıştır (Walker, 1980). Yüksek performanslı Stirling motorları C C sıcaklık arasında çalışmaktadır. Çalışma basınçları genellikle 1,5 MPa ile 15 MPa arasındadır (Gu vd., 2000). Otomotivde bu değer 19 MPa değerlerine kadar çıkmaktadır. Helyum ve hidrojen çalışma gazı kullanıldığında % 30 - % 40 gibi verime sahiptirler (Goswami vd., 1999). Stirling motorunun diğer içten yanmalı motorların aksine kullandığı enerjinin türüne bağlı olmaması, odun, kömür, petrol, doğal gaz, biyokütle, jeotermal v.b. gibi bir çok enerji kaynağı ile kullanılabilmesi bu motorları gelecek için daha ümit verici hale getirmektedir (Yücesu, 1996). Elektrik üretimi için kullanılan güneş enerjili Stirling güç sistemi Dish-Stirling olarak adlandırılmaktadır. Sistem bir güneş enerjisini toplayıp odaklayan bir güneş ışığını odaklayıcı parabolden, Stirling motorundan, alternatörden, rejeneratörden ve yön izleme sisteminden oluşmaktadır. Bu sistemler direk güneş ışınımını kullanarak küçük güçte elektrik enerjisi üretmeye yarayan sistemlerdir. Kapasiteleri 5 kw ile 100 kw arasında değişmektedir. Yan yana bağlandıklarında toplam güçleri 10 MW a kadar çıkmaktadır. Odaklı toplayıcının odak noktasına yerleştirilen rejeneratörde (receivers) güneş ışınımı emilerek yaklaşık C sıcaklıkta (helyum veya hidrojen olan) çalışma akışkanına verilmektedir. Verilen bu ısı enerjisi, Stirling motorda mekanik enerjiye dönüştürülerek bir çıkış milinden alınmaktadır. Stirling motorun ürettiği bu mekanik enerji, bir alternatör aracılığıyla elektrik enerjisine dönüştürülmektedir (Bergermannand, 2001). Bu çalışmada; süpürme hacmi 163,81 cm 3 olan, küçük güçlü, tek yer değiştirme pistonlu Alfa (V) tipi bir Stirling motorunun analizi, tasarımı ve prototip motorun imalatı yapılarak, laboratuvar şartlarında elektrikli bir ısıtıcı kullanılarak değişik şarj sıcaklıklarda ve basınçlarında test edilmiştir. İş gören akışkan olarak hava kullanılmıştır. 2

3 2. DENEYSEL ÇALIŞMA 2.1. Stirling Çevrimi Stirling çevriminin, Carnot çevriminden farkı, iki izentropik hal değişiminin yerine iki sabit hacimde sistem içi ısı geçişinin olmasıdır. Gerçekleşen sistem içi ısı geçişi, rejenerasyon olarak adlandırılmaktadır. Bu işlemle akışkanın ısıl enerjisi, çevrimin bir bölümünde sistem içerisinde yer alan ve rejeneratör olarak adlandırılan bir ısıl deposuna verilmekte ve daha sonra çevrimin bir başka bölümünde bu enerji, rejeneratörden yeniden çalışma akışkana geçmektedir (Walker, 1980). Stirling çevriminin ısıl verimi, Carnot çevrimi verimine eşittir (Demiralp, 2000). P 3 Q H 2 T H T L 4 Q L 1 Şekil 2.1. İdeal Stirling V P V diyagramı TL th, Stirling = th, Ericsson = th, Carnot = 1 (2.1) TH 2.2. Stirling Motorunun Çalışma Prensibi Tasarlanıp imal edilen Stirling motorda, yer değiştirme pistonu (YDP) ve mekanik işin elde edildiği güç pistonu mevcuttur. Motora ilk hareketin verilmesi ile YDP, soğuk bölgeye hareket ederek buradaki akışkanı sıcak hacme aktarır. Aktarma sırasında akışkana dışarıdan ısıtıcı tarafından ısı verilerek, akışkanın sıcaklığı ve basıncı arttırılır. YD silindirinde soğuk hacim küçülürken, sıcak hacim aynı miktarda büyür. Dışarıdan ısı alarak sıcaklığı ve basıncı artan hava, iki silindir arasındaki ısı borusundan güç silindirine giderek, güç pistonunu AÖN ya iterek genişletip iş yaptırmaktadır. Güç pistonu AÖN ya doğru inip iş yaparken YDP, sıcak bölgeye doğru harekete geçmekte ve havanın bir miktarını soğuk bölgeye pompalamaktadır. Soğuk bölgeye geçen akışkandan ısı çekilmekte ve bu hal, sabit hacimde ısı çekme (soğutma) işlemi olmaktadır. YDP, ÜÖN ya hareketini devam ederek havayı soğuk hacme süpürürken, güç pistonu AÖN yı aştıktan sonra önünde kalan akışkanını YD silindirine itmektedir. YDP, sıcak bölgede en üst noktaya çıktığında akışkan soğuk bölgeye aktarılmış ve sıcaklığı düşmüş durumdadır. Bundan sonra yer değiştirme pistonunun aşağıya hareketi ile akışkan sıcak bölgeye aktarılacak ve yeni bir çevrim başlayacaktır Prototip Motorun Analiz Yöntemi Stirling gerçek çevrimi ile ideal çevrimi arasında farklılıklar oluşmaktadır. Teorikte sabit sıcaklıkta gerçekleşen sıkıştırma ve genişleme süreçleri ile sabit hacim süreçleri pratikte gerçekleşmemektedir. Isı transfer işlemlerinin sürekliliği ve değişen piston hızı, ısının sabit hacim süreçlerinde sisteme sürülmesini engellemektedir. Motordaki ölü hacim ve sürtünme 3

4 kayıpları da diğer faktörlerdir. Stirling motorlarında gerçek çevrim şartlarına yaklaşabilmek için termodinamik hesaplamalar ve tasarım yapılırken daha gerçekçi yaklaşımlar geliştirilmiştir. Bu çalışmada, tasarlanan motorun detayları, Halit Karabulut tarafından geliştirilen, Nodal analiz yöntemine dayanan bir termodinamik simülasyon programı kullanılarak belirlenmiştir. Bu programda motor; genleşme hacmi, ısıtıcı hacmi, rejeneratör, soğutucu hacmi ve sıkıştırma hacmi olmak üzere beş ana bölgeye ve 14 ayrı kısma bölünmüştür ve analizde aşağıdaki kabuller yapılmıştır. Her bölüm açık sistem özelliği taşımakta olup, madde giriş ve çıkışı gerçekleşmektedir. Çalışma akışkanının yer değiştirmesi sırasında hidrodinamik sürtünmeden doğan basınç farklılıkları termodinamik basınca kıyasla ihmal edilebilir. Rejeneratör duvar kısmında sürekli lineer ve değişmeyen bir sıcaklık dağılımı vardır. Çalışma akışkanı hava olup ideal gaz kabul edilmiştir ve sistemdeki toplam kütle değişmemektedir. Isıtıcı ve sıcak silindirin cidarları sıcak kaynak sıcaklığında, soğutucu ve soğuk silindirin cidarları soğuk kaynak sıcaklığındadır. Isıtıcı, soğutucu ve rejeneratör hacimleri sabittir. Sıcak (V H ) ve soğuk (V C ) silindirdeki hacimler, krank açısı ile değişmektedir. Basınç, Sıcaklık ve yoğunluk olmak üzere üç tane bilinmeyen mevcut olup bunların belirlenmesinde, ideal gazların hal denklemleri, kütlenin korunumu ile enerjinin korunumu prensipleri kullanılmaktadır Motorun Özellikleri Şekil 2.2. Stirling motoru parça ve kısımları Çizelge 2.1 ve 2.2 de motorun kısımları ve tasarlanan motorun bazı teknik özellikleri verilmektedir. 4

5 Çizelge 2.1. Motorun kısımları (Şekil. 2.2 de) 1 Sıcak bölge 9 Güç biyeli 2 YD silindiri 10 Motor bloğu 3 YD pistonu 11 Krank mili 4 Soğutucu 12 A.Ö.N. 5 Soğuk bölge 13 Güç pistonu 6 Merkezleme malafası 14 Güç silindiri 7 YD biyel kolu 15 Ü.Ö.N. 8 YD bağlantı çubuğu 16 Akışkan borusu Çizelge 2.2. Tasarlanan motorun bazı teknik özellikleri Silindir çapı (D) 0,058 m Piston kursu (L) 0,062 m Maksimum motor devri (n max ) 1200 d/d Sıkıştırma oranı ( ) Minimum hacim (V min ) m 3 Maksimum hacim (V max ) m 3 Süpürme hacmi (Vs) m 3 Çalışma akışkan kütlesi 0, kg 2.5. Prototip Motorun Parçaları Motorun boyutları termodinamik simülasyon program kullanılarak belirlenmiştir. Boyutları belirlenirken imalat şartları da göz önüne alınmıştır. Şekil 2.3 te tasarlanıp imal edilen motor parçalarından blok, krank mili, biyeller, volan, güç ve yer değiştirme silindirleri görülmektedir. Motor bloğu, ST 37 dikişsiz çekme çelik borudan iki yan kapaklı olup silindirleri birbirine 90 0 açı farkı ile kaynatılmıştır. Krank mili Ç 4150 ve Ç 1050 malzeme olup muylu yüzeyi ısıl işleme tabi tutulup krom kaplanmış ve 0,01 mm hassasiyete taşlanmıştır. Silindiri dikişsiz çelik boru olup içerisine yüksek grafitli dökme demir gömlek çakılmış ve 0,04 mm yağ boşluğu verilmiştir. Şekil 2.3. Blok, krank mili, biyeller, volan, güç ve yer değiştirme silindirleri Soğuk bölgenin soğutulması silindir üzerine yerleştirilen bir su ceketi ile sağlanmaktadır. YD ünitesi parçalarının tasarımı, sıkıştırma oranı 1,5-2 arasında olacak şekilde çeşitli değerlerde denemek suretiyle optimize edilerek belirlenmiştir. Optimum yer 5

6 C B Ü Soma Meslek Yüksekokulu Teknik Bilimler Dergisi Yıl:2010 Cilt:2 Sayı: 13 değiştirme (YD) pistonu ile silindiri arasındaki boşluk (DEL) boşluğu 1 mm, yer değiştirme pistonu boyu da 150 mm olarak belirlenmiştir Deney Düzeneği ve Yöntem Şekil 2.4 de motorun tork ve güç gibi performansının test edildiği düzeneğin şematik resmi, şekil 2.5 te ise kurulan test düzeneği görülmektedir. Termometre Stirling Motoru Şekil 2.4. Stirling motoru test deney düzeneği şematik görünümü Motorun yer değiştirme silindiri sıcak bölgesi, elektrikli ısıtıcılı fırının iç kısmına yerleştirilip seramik çamuru ile yalıtılmıştır. Soğutucuya şebekeden, 16,6 l/s debide şekilde su verilmiştir. Isıtıcı sıcaklığı fırında 700 0C, 800 0C, 875 0C, 950 0C, C, C de iken, akışkan basıncı, ayrı ayrı atmosfer, 0.5 bar, 1 bar, 1.5 bar ve 2 bar doldurma basınçlarında tutularak devir, tork ve güç değişimleri ölçülmüştür. Şekil 2.5. Tork, güç ve devir ölçümü için kurulan test düzeneğinde; terazi, tork aparatı, Stirling motor ve ısıtıcının görünümü 6

7 3. DENEYSEL SONUÇLAR Tasarlanan ve imalatı yapılan prototip motorda, balans sorunu, mekanik sürtünmeler, parçaların ataletlerinden kaynaklanan olumsuzluklar ve ısı kayıpları tespit edilmiştir. Optimizasyon çalışmaları sonunda bazı parçalar da ağırlık azaltılarak veya tasarım değişikliklerine gidilerek motor sürekli ve düzenli çalışır hale getirilmiştir Test Sonuçları Belirlenen farklı sıcaklık ve basınçlarda her sıcaklık ve basınç değeri için on adet ölçüm alınarak test sonucunda bulgular elde edilmiştir. Motor şarjlı deyimi, motor çalışma akışkanının sahip olduğu çalışma şarj (doldurma) basıncını belirtmektedir Farklı Şarj Basınçlarında Isıtıcı Sıcaklığına Bağlı Motor Devri Değişimi Şekil 3.1 incelendiğinde, motor devrinin, havanın farklı şarj basınçlarında, farklı değer aldığı ve ısıtıcı sıcaklığına bağlı olarak motor devrinin sürekli doğrusal bir artış gösterdiği ve en fazla ısıtıcı sıcaklığı değerinde, motor devrinin de en yüksek değerine çıktığı görülmektedir. Motor Devri (d/d) Sıcak Kaynak Sıcaklıkları, 0 o C 0,5 bar d/d 1 bar d/d 1,5 bar d/d 2 bar d/d 0 bar 0 Şekil 3.1 Farklı şarj basınçlarında ısıtıcı sıcaklığına bağlı devir değişimi Motor şarjlı iken, aynı sıcaklıktaki motor devri, şarjsız duruma göre daha yüksek çıkmaktadır. Bunun nedenlerinden birisi, motor şarjlı iken içerideki iş yapan akışkanın kütlesinin daha fazla olmasıdır. Aynı zamanda basıncının yüksek olması nedeniyle ısı iletiminin artmasıdır. Şarjlı değerleri karşılaştırdığımızda, aynı sıcaklıktaki motor devirlerinin değiştiği görülmektedir. Fazla doldurma basıncı, bazı kayıpları arttırdığından 2 bar doldurma basıncındaki motor devri, diğer doldurma basıncı değerlerine göre daha düşük kalmaktadır. Prototip motorda en fazla devir 0,5 bar ile 1 bar da alınmaktadır. (Şekil 3.1) Sıcak bölgeye, ısı kaynağından verilen ısı enerjisi miktarı, malzeme dayanımının, kalitesinin ve maliyetinin imkan verdiği ölçüde ne kadar fazla olursa motordan alınacak verim o değerde artacaktır. 7

8 3.3 Farklı Şarj Basınçlarında Isıtıcı Sıcaklığına Bağlı Tork ve Güç Değişimi Isıtıcı sıcaklığındaki artışa paralel olarak tork ve güç değerlerinin de artığı şekil 3.2 ve 3.3 de görülmektedir. Bu doğru orantılı artış, ısıtıcı ve soğutucu sıcaklıkların arasındaki farkın artmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Ancak bu artış değeri tork ve güç değeri olarak farklı doldurma basınç değerlerinde daha değişik değerde olmaktadır. Şekil 3.2. Farklı Şarj Basınçlarında Isıtıcı Sıcaklığına Bağlı Güç Değişimi Isıtıcı sıcaklığı, motor torku ve gücüne doğru orantılı olarak etkilemektedir. 0,5 bar doldurma basıncında, sıcaklığa göre değişimde ise; C de yaklaşık 7 W olan güç, C de yaklaşık 19 Watt a, (şekil 3.2) çıkmaktadır. Şekil 3.3 te 0.08 Nm olan tork 0,35 Nm değerine doğru lineer olarak artış göstermektedir. Şekil 3.3. Farklı Şarj Basınçlarında Isıtıcı Sıcaklığına Bağlı Tork Değişimi Şarj basıncının 0,5 bar olması ile sıcaklığa bağlı olarak tork ve güçte büyük bir artış olmuştur. Bu grafikler tork ve güç değerinin ısıtma sıcaklığına bağlı olduğu gibi, doldurma basıncına da bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. En fazla tork ve güç değerleri 0,5 bar da çıkmaktadır. 8

9 4. SONUÇLARIN TARTIŞILMASI Çalışma akışkanı hava olan, süpürme hacmi 0,163 litre olan prototip Stirling motordan maksimum güç, C sıcaklıkta, 0,5 bar doldurma basıncında 21,344 W olarak elde edilmiştir. Motorda maksimum tork, C sıcaklıkta, 0,5 bar doldurma basıncında 0,343 Nm olarak elde edilmiştir. Isıtma sıcaklığı arttıkça motor devrinin, torkunun ve gücünün doğru orantılı olarak arttığı ortaya çıkmaktadır. Motorun tork değeri, sıcak bölgede verilen ısı miktarı değiştirilerek kontrol edilebilir. Doldurma basıncının 0,5 bar da optimal değerine ulaştığı görülmektedir. Fazla doldurma basıncı motorda kayıpları fazlaca arttırmakta bunun sonucunda devir, tork ve güç değerleri azalmaktadır. Doldurma basıncı değerinin, Stirling motorları için güç ve yük kontrolünde ısıtma sıcaklığı kadar önemli bir parametre olduğu ortaya çıkmaktadır. Sıkıştırma oranı ölü hacimler açısından önemlidir ve 1,5 ile 2 değerleri arasında tutulmalıdır. Daha düşük ısıtma sıcaklığı sağlayabilen güneş enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının dışarıdan ısı enerjisi sağlayıcısı olarak kullanılması için motorun bu sıcaklık değerlerindeki verim ve performansının arttırılması gerekir. Bunun için en etkin yollardan biri ısıl kapasitesi iyi ve sürtünme kayıpları olan helyum ve hidrojen gibi akışkanların çalışma maddesi olarak tercih edilmesi gerekir. İş gören akışkan olarak hava kullanıldığında motor performans değerleri düşük olmaktadır. İmal edilen motor içten yanmalı motorla kıyaslanacak olursa, yanma olmadığı ve sıkıştırma oranı yaklaşık 5 ile 8 kat düşük olduğu için, yüksek basınç, ani basınç artışı ve yüksek sıcaklık ortaya çıkmamakta, parçalar daha az termik, mekanik, kimyasal zorlanmaktadır. Gürültü oldukça azdır. Egzoz emisyonu oldukça temizdir. İçten yanmalı motorlarla rekabet edebilmesi için, sızdırmazlık, ölü hacim, ısı iletimi gibi problemlerinin halledilmesi gerekmektedir. Ülkemizin güneş enerjisi potansiyelinin yüksek olması ve tarım ülkesi olması bu motorun cazibesini arttırmaktadır. Bu nedenle bu çalışmalar desteklenmelidir. SEMBOLLER A.Ö.N. Alt ölü nokta DEL Yer değiştirme pistonu boşluğu GP Güç pistonu Q H Sisteme verilen ısı Q L Sistemden atılan ısı P Basınç T H Sıcak kaynak sıcaklığı T L Soğuk kaynak Sıcaklığı Ü.Ö.N. Üst ölü nokta V Hacim YD Yer değiştirme YDP Yer değiştirme pistonu (displacer) W Güç birimi η Verim TEŞEKKÜR Bu çalışma Ege Üniversitesi (BAP 2002/GEE/002 No lu Proje) tarafından desteklenmiştir. 9

10 5. KAYNAKLAR [1] Bergermannand, S., 2000, Schlaich Partner Bergermannand GbR, Structural Consulting Engineers, Stuttgart [2] Çengel Y.A., ve Boles, M.A., 1996, Mühendislik Yaklaşımı ile Termodinamik, Reno [3] Çınar, C., 2003, Gama Tipi Bir Stirling Motorunun Tasarımı İmali Ve Performans Analizi, Gazi Üniversitesi Fen bilimleri Enstitüsü, Ankara [4] Demir, B., 2003, Küçük Güçlü ve Güneş Enerjili Bir Stirling Motoru Tasarımı, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir [5] Demiralp, M., 2000, Gama Tipi Bir Stirling Motorunun Tasarımı Ve İmalatı, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara [6] Goswami, D.Y., Kreith, F., Kreider, J.F., 1999, Principles Of Solar Engineering, Solar Thermal Power And Process Heat, p. [7] Gu, Z., Sato, H., Feng, X., 2000, Yokohama, Using Supertical Heat Recovery Process İn Stirling Engines For High Termal Efficiency, Applied Thermal Engineering 21, 2001, 1621p [8] Hirata,K.,1997, SchmıdtTheoryForStırlıngEngınes, /academic/simple, Tentative version on January 20, 1997 [9] Karabulut, H., Erdiller, B., Yücesu, S., Koca, A., 2000, Güneş Enerjisi İle Çalışan Bir Stirling Motorunun İmali Ve Performans Testleri, Isı Bilim Ve Tekniği Dergisi 8-14 s. [10] Karabulut, H., 1996, Stirling Motorlarının Termodinamik Simülasyonu, Isı Bilim Ve Tekniği Dergisi 20, 3-4s. [11] Stine, W.B., and R.E. Diver, 1994, A Compendium Of Solar Dish / Stirling Technology. SAND ,Sandia National laboratory. [12] Yücesu, S., 1996, Küçük Güçlü Güneş Enerjili Bir Stirling Motoru Tasarımı, Gazi Üniversitesi Fen bilimleri Enstitüsü, Ankara [13] Walker, G., 1980, Stirling Engines, Clarendon Pres, Oxford 10

11 BORNOVA İÇİN GÜNEŞ-RÜZGÂR HİBRİD ENERJİ ÜRETİM SİSTEMİ TASARIMI Mustafa Engin 1 ÖZET Bu makalede, İzmir de batarya yedekli PV-rüzgâr hibrid enerji sisteminin uygulanabilirliği araştırıldı. Günlük ortalama tüketimi 12.1 KWh ve en yüksek tüketimi 3.7 KW olan örnek ev otonom yük olarak kabul edildi. Sistemi boyutlandırmak için HOMER yazılımı kullanıldı. Rüzgâr hızı, güneş ışınımı ve sıcaklık verilerine göre boyutlandırılan sistemin duyarlılık analizi yapıldı. Yapılan analizler sonucu PV-rüzgâr hibrid enerji siteminin günümüzde elektrik üretimi için uygun çözüm olmadığı görüldü. Anahtar Sözcükler: hibrid enerji sistemleri; rüzgâr türbini; hibrid enerji sistemi boyutlandırma. ABSTRACT In this paper, a pre-feasibility study of using PV-wind hybrid energy system with battery storage in İzmir is explained. A house having an energy consumption of 12.1 kwh/d with a 3.7 kw peak power demands was considered as the stand-alone load. HOMER is used as a sizing and optimization tool. Sensitivity analysis with wind speed data, solar radiation level and temperature was done. It was found that, a PV-wind-battery hybrid system is not suitable solution at present. Keywords: hybrid energy systems; wind turbines; sizing hybrid energy systems 1. GİRİŞ Fosil yakıtlardan elektrik enerjisi elde eden sistemlerin çevreye verdikleri zararın her geçen gün daha açık bir şekilde ortaya çıkması yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten sistemleri daha önemli hale getirmiştir li yıllardan başlayarak güneş pili ve rüzgâr türbini, ayrı ayrı ve birlikte hibrid olarak özellikle şebekeden uzak bölgelerde elektrik üretimi için kullanılmaktadır. Güneş ve rüzgâr gibi yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üretiminin önünde duran en önemli engeller üretilen enerjinin kesikli olması, ilk kurulum maliyetlerinin yüksek olması ve yeterli teknolojik bilgi birikiminin bulunmamasıdır. Güneşten sadece gündüz elektrik üretilebilirken günün geri kalan bölümünde yük enerjisiz kalır. Rüzgârda ise güneş kadar kesin sınırlar ile ayrılmasa da günün bazı saatlerinde elektrik üretimi mümkün iken diğer saatlerde yük enerjisiz kalmaktadır. Gün içinde gerçekleşen bu kesiklik, enerji üretimin olduğu zaman diliminde üretilen enerjinin tüketim fazlası bataryada depolanarak ve üretimin yetersiz kaldığı zaman dilimlerinde yük bataryadan beslenerek giderilebilir [1]. Güneş ve rüzgârdan elde edilebilecek elektrik enerjisi, mevsimlere göre farklı değişimler gösterir. Kış aylarında güneşten günlerce elektrik 1 Yrd. Doç. Dr., Ege Üniversitesi Ege Meslek Yüksekokulu Elektronik Teknolojisi Programı, Bornova, 35100, İzmir, 11

12 üretmek mümkün olmayabilir. Aynı şekilde bahar ve yaz aylarında rüzgârdan elektrik üretimi çok düşük seviyede kalabilir [2]. Mevsimsel kesikliliğin batarya kapasitesinin arttırılması ile çözümü hem maliyeti çok arttırır hem de birçok yerde mümkün değildir. Mevsimsel kesikliliği gidermek için birçok araştırmacı güneş pili veya rüzgâr türbininin yetersiz kaldığı durumlarda dizel jeneratörün kullanılmasını önermişlerdir [3], [4]. Batarya kullanmak ilk kurulum maliyetini yükseltirken, dizel jeneratör kullanmak işletme harcamalarını arttırmaktadır. Son yıllarda yapılan araştırmalardan elde edilen sonuçlara göre birbirini tamamlayıcı değişim gösteren alternatif enerji kaynaklarının birlikte kullanımının sistem güvenirliğini artıracağı belirlenmiştir. Eleman boyutlarının ve denetim stratejisinin iyi seçilmesi durumunda sistem maliyetinin çok az yükseleceği hatta kurulan bölgenin özelliklerine göre biraz düşebileceği belirlenmiştir [5]. Birden fazla yenilenebilir enerji kaynağı içeren hibrid enerji üretim sistemlerinde daha fazla eleman yer alacağı için sistemin yapısı ve denetimi karmaşık hale gelecektir. Hibrid enerji sisteminin diğer bir sorunu da ilk kurulum maliyetlerini minimumda, güvenirliği maksimumda tutacak boyutlandırmanın zorluğudur. Boyutlandırmanın doğru yapılması için en az bir yıl boyunca meteorolojik verilerin ölçülmesi gerekmektedir. Bu çalışmada Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi Enstitüsü tarafından 1 yıl süreyle ölçülen güneş ışınımı, rüzgâr hızı ve ortam sıcaklık değerleri kullanılarak güneş-rüzgâr batarya hibrid enerji üretim sisteminin ön fizibilite çalışması yapılmıştır. Ortalama bir evin elektrik tüketimi belirlenmiş ve dışarıdan ek kaynağa gerek kalmadan bu tüketimi karşılayacak hibrid enerji sistemi HOMER yazılımı kullanılarak tasarlanmıştır ve elde edilen sonuçlar verilmiştir. 2. GÜNEŞ-RÜZGÂR HİBRİD ENERJİ ÜRETİM SİSTEMİNİN ELEMANLARI Güneş-rüzgâr hibrid elektrik üretim sisteminin blok şeması şekil-1 de gösterilmiştir. Sistem güneş pili, rüzgâr türbini, batarya gurubu ve bu birimlerin birlikte uyumlu çalışabilmelerini sağlayan elektronik dönüştürücü ve denetleyici devrelerden oluşur. AC DC Şarj Regülatörü DC AC Yüke Rüzgar Türbini Batarya Gurubu Güneş Pili Şarj Regülatörü Şekil 1. Güneş-rüzgâr hibrid elektrik üretim sistemi. 12

13 2.1 Güneş Pili Fotovoltaik hücreler güneş ışığını doğru akıma dönüştürürler, yeterli ışık olduğu sürece üretim devam eder ve işletme giderleri çok düşük, güvenirlikleri de çok yüksektir. Birkaç W P gücünden 300 W P gücüne kadar değişik ölçülerde güneş pili satılmaktadır. Güneş pilinin en büyük dezavantajı ilk yatırım maliyetlerinin yüksek olmasıdır. Güneş pilleri şebekeden uzak küçük ve orta ölçekli yüklerin beslenmesi için ekonomik bir seçenek olmaktadır. Güneş pillerinin kullanım süreleri yapım teknolojisine bağlı olarak yıl aralığında değişmektedir. [6] 2.2 Rüzgâr Türbini Rüzgâr türbini hareket halindeki havanın kinetik enerjisini mekanik veya elektrik enerjisine dönüştürür. Ürettikleri enerji rüzgâr hızına göre değişir, birim maliyeti düşüktür. Fakat kurulacak yerin rüzgâr hızının yüksek olması ve hava akışını engelleyen yükseltilerin çevresinde yer almaması gerekir. Rüzgâr hızı çok değişken olduğu için üretilen enerjide değişken olacaktır. Kanatlara çarpan hava akımı kanatların dönmesini ve dolayısıyla kanatların bağlı olduğu milin dönmesini sağlar. Küçük ölçekli rüzgâr türbinlerinde mil doğrudan, büyük ölçeklilerde ise dişli kutusu yolu ile jeneratöre bağlanır. Jeneratör mekanik hareketi elektrik enerjisine dönüştürür. Düşük güçlü rüzgâr türbinlerinde jeneratör olarak sabit mıknatıslı alternatörler kullanılırken, yüksek güçlüler de ise asenkron veya senkron jeneratör kullanılır. Şebekeden bağımsız çalışan sistemlerde frekansı sabit tutmak rüzgâr hızındaki değişimlerden dolayı mümkün olmadığından jeneratör çıkışı DC ye dönüştürülür. Birçok rüzgâr türbini 3 veya 2 kanatlı olarak üretilir. Rüzgâr türbininden elde edilebilecek güç rüzgâr hızının küpüyle ve kanat süpürme alanı ile doğrudan orantılıdır. Üretici firmalar türbinin üretime başladığı rüzgâr hızını, üretimi durdurduğu rüzgâr hızını ve rüzgâr hızı-güç eğrisini kullanıcılara verirler. 2.3 Batarya Gurubu Bataryalar enerjiyi kimyasal formda depolayan elektro-kimyasal elemanlardır. Yenilenebilir kaynaklarla birlikte en yaygın kullanılan batarya tipi derin boşaltmaya izin veren kurşun-asit sabit tesis bataryalarıdır. Nikel-kadmiyum, nikel-demir ve demir-hava gibi başka daha uygun batarya türleri vardır, fakat bu bataryalar ya çok pahalı ya da henüz geliştirme aşamasında olduklarından pratik uygulamalar için yeteri kadar güvenilir değillerdir. Kurşun-asit bataryalar en yaygın kullanılan batarya tipi olmasına rağmen kullanımı en karmaşık olandır. Aşırı şarjdan ve aşırı deşarjdan korunmalıdır, ayrıca uzun süreli düşük şarj seviyesinde tutulmamalıdır. İşletme koşullarına göre bataryaların ömrü 3 yıl ile 15 yıl arasında değişmektedir. İlk yatırım maliyetleri düşük olmasına rağmen bakım ve yenileme maliyetleri yüksektir. Deşarj sırasında plakalar ile elektrolit arasında gerçekleşen kimyasal reaksiyon yük üzerinden elektrik akımı geçmesini sağlar. Şarj sırasında bu kimyasal reaksiyon tersine çevrilir. Batarya kapasiteleri Ah veya nominal gerilimlerinin çarpımı sonucu elde edilen kwh olarak ifade edilir. Bataryanın saklama kapasitesi üzerinde yazılan kapasitesinden farklı olabilir, saklama kapasitesi yaşına, çalışma şekline ve bakımına bağlıdır. Bataryaların kullanım sürelerini ve verimlerini etkileyen diğer bir etken de ortam sıcaklığıdır. Ortam sıcaklığındaki her 10 C artış bataryanın kullanım süresini yarı yarıya azaltır. Diğer taraftan negatif sıcaklıkta şarj verimi düşük olur. Kurşun-asit sabit tesis akülerinin 20 C sıcaklıktaki kullanım süreleri 5 ile 10 yıl arasında değişir. [7] 13

14 2.4 İnvertör Hibrid sistemde AC ile çalışan cihazlar kullanıldığında invertör kullanılması gerekir. İnvertör DC batarya veya jeneratör çıkışını 50 Hz AC gerilime dönüştürür. Küçük ölçekli yükleri beslemek için kurulan hibrid sistemlerde genellikle tek faz invertör kullanılır. Büyük ölçekli hibrid sistemlerde ise yükler 3 faz ile beslendiğinden 3 fazlı invertörler kullanılmaktadır. 2.5 MPPT Maksimum güç noktası izleyicisi genel anlamda yüksek frekansta çalışan bir DC-DC dönüştürücüdür. PV panel tarafından üretilen gücün her anında maksimumunu yüke iletmek için kullanılır. Kullanıldığında sistem verimini olumlu yönde etkiler. Çoğunlukla batarya şarj eden sistemlerde şarj regülâtörü ile tümleşik, doğrudan AC motor süren sistemlerde invertör ile birleşik olarak tasarlanır. Batarya şarjında MPPT kullanmak, sistemin verimini artırır fakat maliyeti yüksek olduğu için tercih edilmez [8]. 2.6 Batarya Şarj Regülâtörleri Batarya regülâtörleri şebekeden bağımsız hibrid sistemlerde sistemin çalışmasını denetlemek amacıyla kullanılır. Birçok sistemde şarj regülâtörü ve yük regülâtörü olarak iki ayrı birimden oluşur. Şarj regülâtörü bataryaları aşırı şarjdan korurken yük regülâtörü bataryaları derin deşarjdan korur. 2.7 Elektrik Yükü Ortalama bir evin elektrik tüketimini belirlemek için Bornova ilçesinde 3 tarifeli elektronik sayaç kullanan 10 adet evin bir yıllık tüketimleri, faturalarından kaydedildi. Bu kullanıcıların ortalaması alınarak bir evin bir yıl boyunca aylık tüketimleri 3 tarifeli olarak belirlendi. Seçilen evlerde yaşayan kişi sayısı 3 ile 8 kişi arasında değişmektedir. Bu evlerin yarısı ısınma için kış aylarında elektrikli ısıtıcı veya klima kullanmaktadır. Diğer yarısı ise kış aylarında ısınma için doğal gaz, dizel veya kömür kullanırken, tüm evler yaz aylarında soğutma için klima kullanmaktadırlar. Tarife saat aralıklarında eşit enerji tüketimi olduğu varsayılarak her tarifedeki toplam tüketim tarife uzunluğuna bölünerek saatlik elektrik tüketimi belirlendi. Şekil-2 de ortalama evin aylık ortalama günlük tüketiminin aylara göre değişimi gösterilmiştir. Load (kw) Seasonal Profile Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Ann Şekil 2. Elektrik tüketiminin ortalama günlük tüketiminin aylara göre değişimi. 3. METEOROLOJİK VERİLER max daily high mean daily low Güneş ve rüzgârdan elektrik enerjisi üreten rüzgâr türbini ve güneş pilinin çıkışı sistemin kurulduğu yerin meteorolojik verilerine bağlıdır. Sistemin boyutlandırılması ve üreteceği enerjinin tahmin edilebilmesi için en azından bir yıllık rüzgâr hızı, güneş radyasyonu ve ortam sıcaklığının saatlik aralıklarla ölçülmesi gerekmektedir. Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi Enstitüsünde 1994 yılından başlayarak rüzgâr hızı, güneş ışınımı ve ortam sıcaklığı min 14

15 ölçülmüş ve saatlik ortalama değerleri kaydedilmiştir [9]. Haftalık veriler bilgisayara kaydedilmiştir. Bu makalede yılları arasında alınan veriler kullanılmıştır. Şekil- 3 de 7 yılın ortalaması alınarak elde edilen model yılın ortalama günlük güneş ışınım değerlerinin aylık değişimi ve aylara göre bulutsuzluk indeksinin değişimi verilmiştir. Şekil- 4 te ise aylık ortalama rüzgâr hızının yıl boyunca değişimi verilmiştir Daily Radiation (kwh/m²/d) Clearness Index 0 Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Daily Radiation Clearness Index 0.0 Şekil 3. Model yılın ortalama günlük toplam güneş ışınımının ve bulutsuzluk indeksinin aylara göre değişimi. Wind Speed (m/s) Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec 4. HOMER Şekil 4. Model yılda ortalama aylık rüzgâr hızlarının yıllık değişimi. Bu makalede National Renewable Energy Laboratory (NREL) tarafından geliştirilen Hybrid Optimization Model for Electric Renewables (HOMER), hibrid sistemin boyutlandırılmasında ve optimizasyonunda kullanıldı. HOMER, hibrid sistemde kullanılan elemanların enerji ve ekonomik modellerini içerir. Bu eleman modellerini ve kullanıcıdan aldığı rüzgâr hızı, güneş radyasyonu, ortam sıcaklığı ve yük değerini kullanarak hibrid sistemi boyutlandırır, simülasyonunu yapar ve en ekonomik çözümü kullanıcıya sunar [10]. Programdan istenilen elemanın yıllık, günlük veya aylık performans eğrilerini almak mümkündür. HOMER kütüphanesinde özellikleri üretici firmalardan alınmış hibrid sistem elemanlarını içerir fakat kullanıcı yeni eleman ekleyebilir. Simülasyon sırasında meteorolojik verilerin yanı sıra elemanların kullanım süreleri, maliyetleri, yenileme maliyetleri ve maksimum minimum kullanılabilecek adetlerini kullanıcıdan ister. 15

16 5. BULGULAR VE TARTIŞMA 6 yılın saatlik güneş ışınımı, rüzgâr hızı ve ortam sıcaklığı verileri kullanılarak elde edilen ortalama, model yılın örnekleme sıklığı 1 saat olacak şekilde HOMER a girildi. Elektrik tüketimi için örnek olarak seçilen 10 adet evin ortalaması alınarak model yük oluşturuldu. Model yükün aylık ortalama saatlik değişimleri programın yük kısmına girildi. Güneş pili olarak 100, 150 ve 200 W P güçlerinde üç seçenek belirlendi. Rüzgâr türbini olarak program kütüphanesinde yer alan 20 KW ın altında kalan 6 adet rüzgâr türbini seçildi. Batarya olarak kütüphanesinde yer alan 12 batarya tipinin tamamı simülasyona dâhil edildi. DC gerilim 48 V, AC gerilim 220 V, 50 Hz olarak seçildi. Kullanılacak eleman adedine sınırlama getirilmedi. Bu değerler ile yapılan boyutlandırma ve optimizasyon simülasyonunu 2 saat 17 dakika sürdü. Bu sürenin sonunda programdan sistem boyutu, eleman verilileri ve performans eğrilerini gösteren sistem raporu alındı ve rapor programdan alınan haliyle EK de verildi. Hibrid sistem 6.4 KW güneş pili, 2 adet rüzgar türbini, 240 adet batarya, 4 Kw inverter ve 4 Kw doğrultucudan oluşmuştur. Kurulum maliyeti $, yıllık bakım ve işletme maliyeti 207 $/yıl ve tüketilen enerjinin birim maliyeti $/KWh olarak hesaplanmıştır. Şebeke elektriğinin birim fiyatı 0.10 ile 0.12 $/KWh olduğunu düşündüğümüzde kurulacak hibrid sistem şebekenin ulaşabildiği bir yerde kurulduğunda tüketici yaklaşık 8 kat daha pahalı elektrik enerjisi satın almış olacaktır. Üretilen enerjinin pahalı olmasının birinci nedeni kurulum maliyetinin yüksek olması, ikinci nedeni ise kapasite kullanımının çok düşük olmasıdır. Kapasite kullanımı rüzgar türbininde %1, güneşte ise %18.5 tir. Tüketilen enerjinin %86 sını PV ve %14 ünü ise rüzgâr türbini üretmiştir. 6. SONUÇ Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi Enstitüsü tarafından yılları arasında ölçülen meteorolojik veriler kullanılarak Bornova da ortalama bir evin elektrik ihtiyacını karşılamak üzere bir PV-rüzgâr hibrid enerji sistemi HOMER yazılımı kullanılarak boyutlandırılmıştır. Elde edilen 72 adet çözüm en düşük enerji maliyeti elde edilecek şekilde aynı programla optimize edilmiş ve tüketilen enerjinin birim maliyeti 0.85 $/KWh olarak hesaplanmıştır. Günümüz şarlarında şebeke elektriğini fiyatı $/KWh aralığında olduğunu düşünürsek boyutlandırılan sistemin kullanılması ekonomik değildir. Gelecekte kurulum maliyetinin düşmesi veya üretilen fazla elektriğin şebekeye satılmasının yasa ile izin verilmesi ile birim maliyeti düşebilir ve tasarlanan sistem ekonomik bir seçenek olabilir. EK: System Report - hybrid1.hmr PV Array Wind turbine System architecture 6.4 kw 2 BWC Excel-S Battery 240 Hoppecke 4 OPzS 200 Inverter Rectifier 4 kw 4 kw Cost summary Total net present cost $ 48,052 Levelized cost of energy Operating cost $ 0.851/kWh $ 207/yr 16

17 Component Net Present Costs Capital Replacement O&M Fuel Salvage Total ($) ($) ($) ($) ($) ($) PV 22, ,809 BWC Excel-S 9, ,128 Hoppecke 4 OPzS ,000 2, ,678 13,316 Converter 2, ,799 System 45,400 3, ,802 48,052 Electrical Component Production (kwh/yr) PV array 10,378 86% Wind turbines 1,758 14% Fraction Total 12, % Load Consumption Fraction (kwh/yr) AC primary load 4, % Total 4, % Quantity Value Units Excess electricity 7,184 kwh/yr Unmet load 1.67 kwh/yr Capacity shortage 2.98 kwh/yr Renewable fraction PV Quantity Value Units Rated capacity 6.40 kw Mean output 1.18 kw 17

18 Mean output 28.4 kwh/d Capacity factor 18.5 % Total production 10,378 kwh/yr Quantity Value Units Minimum output 0.00 kw Maximum output 6.88 kw PV penetration 235 % Hours of operation 4,389 hr/yr Levelized cost $/kwh AC Wind Turbine: BWC Excel-S Variable Value Units Total rated capacity 20.0 kw Mean output kw Capacity factor 1.00 % Total production 1,758 kwh/yr Battery Quantity Value Units Nominal capacity 96.0 kwh Usable nominal capacity 67.2 kwh Autonomy 113 hr Lifetime throughput 163,200 kwh Battery wear cost $/kwh Average energy cost $/kwh Valu Quantity e Units Energy in 2,875 kwh/yr Energy out 2,478 kwh/yr Storage depletion 4.41 kwh/yr Losses 393 kwh/yr Annual throughput 2,672 kwh/yr Expected life 20.0 yr 18

19 Converter Quantity Inver Rectifi Uni ter er ts Capacity kw Mean output kw Minimum output kw Maximum output kw Capacity factor % 19

20 7. KAYNAKLAR [1] Habib M.A, Said, S.A.M. El-Hadidy, M.A. I. Al-Zaharna, Optimization procedure of a hybrid photovoltaic wind energy system, 1999, Energy, Vol. 24 pp [2] Hans George Bayer, Christian Langer, A method for the identification of configurations of pv/wind hybrid systems for the reliable supply of small loads, Solar energy vol 57 no. 5 pp , [3] Kelleg, M.H. Nehrir, G. Venkataramanan, and V. Gerez, W.D., Generation unit sizing cost analysis for stand-alone wind, photovoltaic, and hybrid wind/pv systems, IEEE Transaction on Energy Conversion, Vol. 13, No. 1, March 1998 [4] Manwell, J.F., Rogers, A., Hayman, G., Avelar, C.T., McGowan, J.G., 1996, Draft theory manual for hybrid2: the hybrid system simulation model, for hybrid energy systems NREL/TP , Golden, CO. [5] Morgan, T.R., Marshall R. H., B. J. Brinkworth, 1997 ares a refined simulation program for the sizing and optimization of autonomous hybrid energy systems, Solar Energy Vol. 59, No. 6 [6] Hansen, A. D., Sorensen, P., Hansen, L. H., Bindner, H., 2000, Models for stand-alone PV system, Riso National Laboratory, Roskilde Danmark, ISBN p [7] İNCİ EXIDE Akü Sanayi A.Ş, 1998, Traksyoner akü kataloğu, Manisa, 8 sayfa. [8] Seeling-Hochmuth, G.C., A combined optimisation concept for the design and operation strategy of hybrid-pv energy systems, Solar Energy Vol. 61, No. 2, pp , 1997 [9] Ulgen, K. and Hepbasli, A. Comparison of solar radiation correlations for Izmir, Turkey, International Journal of Energy Research, 16(4), [10] HOMER V.2. National Renewable Energy Laboratory (NREL), 617 Cole Boulevard, Golden, CO URL: 20

BORNOVA İÇİN GÜNEŞ-RÜZGÂR HİBRİD ENERJİ ÜRETİM SİSTEMİ TASARIMI

BORNOVA İÇİN GÜNEŞ-RÜZGÂR HİBRİD ENERJİ ÜRETİM SİSTEMİ TASARIMI BORNOVA İÇİN GÜNEŞ-RÜZGÂR HİBRİD ENERJİ ÜRETİM SİSTEMİ TASARIMI Mustafa Engin 1 ÖZET Bu makalede, İzmir de batarya yedekli PV-rüzgâr hibrid enerji sisteminin uygulanabilirliği araştırıldı. Günlük ortalama

Detaylı

GÜNE ENERJ PV Sistemleri: PV uygulamaları

GÜNE ENERJ  PV Sistemleri: PV uygulamaları GÜNEŞ ENERJİSİ Güneşin enerjisini üç yolla kullanabiliriz, güneş enerjisi derken bu üçü arasındaki farkı belirtmek önemlidir: 1. Pasif ısı. Güneşten bize doğal olarak ulaşan ısıdır. Bina tasarımında dikkate

Detaylı

Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi. Bölüm 9: Gaz Akışkanlı Güç Çevrimleri

Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi. Bölüm 9: Gaz Akışkanlı Güç Çevrimleri Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi 1 GÜÇ ÇEVRİMLERİNİN ÇÖZÜMLEMESİNE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR Güç üreten makinelerin büyük çoğunluğu bir termodinamik çevrime göre çalışır. Ideal Çevrim: Gerçek

Detaylı

HAVA ŞARJLI KÜÇÜK GÜÇLÜ BİR STİRLİNG MOTORUNUN DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ

HAVA ŞARJLI KÜÇÜK GÜÇLÜ BİR STİRLİNG MOTORUNUN DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİLİMLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 2004 : 10 : 1 : 51-55 HAVA

Detaylı

Modüler Hibrid Enerji İstasyonu- MOHES

Modüler Hibrid Enerji İstasyonu- MOHES Modüler Hibrid Enerji İstasyonu- MOHES Modüler Hibrit Enerji istasyonu (MOHES) Sivil ve Askeri Endüstrinin bir çok alanında şebeke elektriğinden veya petrol kaynaklı diğer enerji kaynaklarından istifade

Detaylı

Solar Enerji Kataloğu

Solar Enerji Kataloğu R Solar Enerji Kataloğu NEDEN SOLAR ENERJİ? Solar Enerji Sisteminin Faydaları Elektrik Sistem kendini kısa Uzun ömürlü olup faturalarınızı azaltır. sürede amorti eder. 10 yıl garantilidir. Tüketim fazlalığından

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

GÜNEŞ-RÜZGAR HİBRİD ENERJİ ÜRETİM SİSTEMİNİN İNCELENMESİ

GÜNEŞ-RÜZGAR HİBRİD ENERJİ ÜRETİM SİSTEMİNİN İNCELENMESİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K B İ L İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 2005 : 11 : 2 : 225-230

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri

Detaylı

İçerik. Giriş. Yakıt pili bileşenlerinin üretimi. Yakıt pili modülü tasarımı ve özellikleri. Nerelerde kullanılabilir?

İçerik. Giriş. Yakıt pili bileşenlerinin üretimi. Yakıt pili modülü tasarımı ve özellikleri. Nerelerde kullanılabilir? Prof. Dr. İnci EROĞLU ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Savunma Sanayiinde Borun Kullanımı Çalıştayı (SSM) 14 Haziran 2011 1 İçerik Giriş Yakıt pili bileşenlerinin üretimi Yakıt pili

Detaylı

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği 1 TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI SMART HOME LABORATORY FOR SMART GRID INFRASTRUCTURE IN TURKEY Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Sunan Onur ELMA 2

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 7: Fotovoltaik Sistem Tasarımı Fotovoltaik Sistemler On-Grid Sistemler Off-Grid Sistemler Fotovoltaik Sistem Bileşenleri Modül Batarya Dönüştürücü Dolum Kontrol Cihazı Fotovoltaik

Detaylı

Akıllı Şebekelerde Enerji Depolama Çözümleri 27.04.2015

Akıllı Şebekelerde Enerji Depolama Çözümleri 27.04.2015 Akıllı Şebekelerde Enerji Depolama Çözümleri 27.04.2015 Prof. Dr. Engin ÖZDEMİR KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLĞİ BÖLÜMÜ E-mail: eozdemir@kocaeli.edu.tr İÇERİK: ENERJİ

Detaylı

SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı

SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı MONO KRİSTAL FOTOVOLTAİK MODÜLLERİN SICAKLIK KATSAYILARINA GENEL BAKIŞ Dr. Ertan ARIKAN GTC Dış Ticaret Organize Sanayi Bölgesi Adıyaman İçindekiler

Detaylı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı KOMPLE ÇÖZÜM Isıtma Soğutma Sıhhi Sıcak Su ÇEVRE DOSTU Dünyanın en yüksek COP=4,5 değerine sahip ekonomik sistemlerdir. Yenilenebilir enerji olan Hava ve Güneşten faydalanma Gaz veya yakıt ile ısıtmaya

Detaylı

FOTOVOLTAİK GÜÇ DESTEKLİ MİKRO SULAMA SİSTEMİ PROJESİ-2: SİMÜLASYON ÇALIŞMASI

FOTOVOLTAİK GÜÇ DESTEKLİ MİKRO SULAMA SİSTEMİ PROJESİ-2: SİMÜLASYON ÇALIŞMASI FOTOVOLTAİK GÜÇ DESTEKLİ MİKRO SULAMA SİSTEMİ PROJESİ-2: SİMÜLASYON ÇALIŞMASI Ümran ATAY 1, Yusuf IŞIKER 2 ve Bülent YEŞİLATA 2 1GAP Toprak Su Kaynakları ve Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Şanlıurfa

Detaylı

RETScreen International ve ALWIN Yazılımları Kullanılarak Rüzgar Enerji Santrali Proje Analizi

RETScreen International ve ALWIN Yazılımları Kullanılarak Rüzgar Enerji Santrali Proje Analizi RETScreen International ve ALWIN Yazılımları Kullanılarak Rüzgar Enerji Santrali Proje Analizi Egemen SULUKAN, Tanay Sıdkı UYAR Marmara Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Enerji Ana Bilim Dalı Göztepe,

Detaylı

GENI US. Genious Solar Tracker Stirling Jeneratör. Solar Tracker Kombine Isı & Güç Stirling Çözümleri

GENI US. Genious Solar Tracker Stirling Jeneratör. Solar Tracker Kombine Isı & Güç Stirling Çözümleri GENI US Solar Tracker Kombine Isı & Güç Stirling Çözümleri Genious Solar Tracker Stirling Jeneratör 10 kw peak gücü ve 15 kw ısı. Kombine ısı ve güç. GENIOUS GENIOUS Solar Tracker sistemini, patentli ve

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2006 (3) 33-37 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Makale Kemal ATİK, Hakkı ÇAKIR Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Karabük Teknik

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ

İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ 1. Deneyin Amacı İçten yanmalı motorlarda moment, güç ve yakıt sarfiyatı karakteristiklerinin belirlenmesi deneyi,

Detaylı

YAKIT PİLİ DENEY SETİ TEKNİK ŞARTNAMESİ

YAKIT PİLİ DENEY SETİ TEKNİK ŞARTNAMESİ YENİLENEBİLİR ENERJİ LABORATUVARINA ALINACAK DENEY SETLERİ ŞARTNAMELERİ YAKIT PİLİ DENEY SETİ TEKNİK ŞARTNAMESİ 1. Genel Açıklamalar Deney setindeki tüm parçaların; en az 2(iki) yıl garantisi ve en az

Detaylı

ÇİMENTO TESİSLERİNDE ATIK ISI GERİ KAZANIMINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ. Hasan Çebi. Nuh Çimento 2015

ÇİMENTO TESİSLERİNDE ATIK ISI GERİ KAZANIMINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ. Hasan Çebi. Nuh Çimento 2015 ÇİMENTO TESİSLERİNDE ATIK ISI GERİ KAZANIMINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ Hasan Çebi Nuh Çimento 2015 Özet Enerjiyi yoğun kullanan çimento tesisler yıllarca proses gereği attıkları ısılarını değerlendirmek için

Detaylı

RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT BAĞLANTI NOKTALARINDA ŞEKİL HAFIZALI ALAŞIMLARIN KULLANILMASI

RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT BAĞLANTI NOKTALARINDA ŞEKİL HAFIZALI ALAŞIMLARIN KULLANILMASI RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT BAĞLANTI NOKTALARINDA ŞEKİL HAFIZALI ALAŞIMLARIN KULLANILMASI Doç Dr. Numan Sabit ÇETİN Yrd. Doç. Dr. Cem EMEKSİZ Yrd. Doç. Dr. Zafer DOĞAN Rüzgar enerjisi eski çağlardan günümüze

Detaylı

Giriş DÜZCE ŞARTLARINDA BİR KONUTUN ENERJİ İHTİYACININ GÜNEŞ ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI İÇİN EN UYGUN SİSTEMİN BELİRLENMESİ VE KURULUMU

Giriş DÜZCE ŞARTLARINDA BİR KONUTUN ENERJİ İHTİYACININ GÜNEŞ ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI İÇİN EN UYGUN SİSTEMİN BELİRLENMESİ VE KURULUMU Proje Başlığı : DÜZCE ŞARTLARINDA BİR KONUTUN ENERJİ İHTİYACININ GÜNEŞ ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI İÇİN EN UYGUN SİSTEMİN BELİRLENMESİ VE KURULUMU Proje No : 2013.06.03.173 Yürütücü Araştırmacı Araştırmacı

Detaylı

Havadan Suya Isı Pompası

Havadan Suya Isı Pompası Havadan Suya Isı sı * Kurulum Esnekliği * Ayrılabilir Boyler * Yüksek Enerji Tasarruflu İnverter Teknolojisi 1. Düşük İşletim Maliyeti 4. Farklılık 2. Düşük CO2 Emisyonu 5. Kolay Kurulum 3. Temiz ve Sessiz

Detaylı

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri 5 Kasım 2015 Ekonomi Bakanlığı 1 Enerji Sektöründe Düzenlenen Teşvik Belgeleri V - 20.06.2012-30.06.2014 Döneminde Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgelerinin Kaynaklarına

Detaylı

EKO MOD ve ENERJİ TASARRUFU. EKO-MOD; Minimum enerji harcayarak, belirlenen gerilim toleransları arasında şebekenin

EKO MOD ve ENERJİ TASARRUFU. EKO-MOD; Minimum enerji harcayarak, belirlenen gerilim toleransları arasında şebekenin ED5-EKO-MOD 2013 EKO MOD EKO MOD ve ENERJİ TASARRUFU EKO-MOD; Minimum enerji harcayarak, belirlenen gerilim toleransları arasında şebekenin bypass hattı üzerinden yüklere aktarılması olarak açıklanabilir.

Detaylı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı 27-03-2015 1 Sunum İçeriği YEGM Sorumlulukları ve Enerji Politikalarımız YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

MIDEA TRİ-THERMAL ISI POMPASI TEKNİK KILAVUZ- 2014

MIDEA TRİ-THERMAL ISI POMPASI TEKNİK KILAVUZ- 2014 MIDEA TRİ-THERMAL ISI POMPASI TEKNİK KILAVUZ- 2014 Modern Klima Isı Pompası Teknik Yayınlar 2014/5 MCAC-RTSM-2014-1 Tri-Thermal İçindekiler 1. Bölüm Genel Bilgiler... 1 2. Bölüm Teknik Özellikler ve Performans...

Detaylı

Solar PV Paneller Genel Bilgi

Solar PV Paneller Genel Bilgi Solar PV Paneller Genel Bilgi PV paneller güneş enerjisi solar elektrik sistemlerinin en önemli bileşenleridir. Solar PV paneller sayesinde güneş enerjisi DC (doğru akım) elektriğe dönüştürülür. Bir PV

Detaylı

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Yrd.Doç.Dr. Alp Tekin ERGENÇ GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Gerçek motor çevrimi standart hava (teorik) çevriminden farklı olarak emme, sıkıştırma,tutuşma ve yanma, genişleme

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ M E H M E T A Ş K E R, 2 5. 0 9. 2 0 1 3 I S T A N B U L TÜRKİYE'NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ POLİTİKALARI : Elektrik enerjisi üretmek için yenilenebilir kaynakların kullanımını

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ TEKNOLOJİSİ

RÜZGAR ENERJİSİ TEKNOLOJİSİ RÜZGAR ENERJİSİ TEKNOLOJİSİ RÜZGAR ENERJİSİ DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİ Günümüzde kullanımı ve teknolojisi en hızlı gelişme gösteren yenilenebilir enerji kaynağı rüzgar enerjisidir. Rüzgar türbin teknolojisindeki

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ

ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ Mete ÇUBUKÇU1 mecubuk@hotmail.com Doç. Dr. Aydoğan ÖZDAMAR2 aozdamar@bornova.ege.edu.tr ÖZET 1 Ege Üniversitesi

Detaylı

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu Laboratuar Yeri: E1 Blok Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Laboratuvarı

Detaylı

Güneş-Rüzgâr Hibrid Enerji İle Su Pompalama. Summary. Water Pumping With Pv-Wind Hybrid Energy

Güneş-Rüzgâr Hibrid Enerji İle Su Pompalama. Summary. Water Pumping With Pv-Wind Hybrid Energy Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 2004, 41(3):155-164 ISSN 1018-8551 Güneş-Rüzgâr Hibrid Enerji İle Su Pompalama Mustafa ENGİN 1 Summary Water Pumping With Pv-Wind Hybrid Energy This paper presents simulation

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

Enerjinin varlığını cisimler üzerine olan etkileri ile algılayabiliriz. Isınan suyun sıcaklığının artması, Gerilen bir yayın şekil değiştirmesi gibi,

Enerjinin varlığını cisimler üzerine olan etkileri ile algılayabiliriz. Isınan suyun sıcaklığının artması, Gerilen bir yayın şekil değiştirmesi gibi, ENERJİ SANTRALLERİ Enerji Enerji soyut bir kavramdır. Doğrudan ölçülemeyen bir değer olup fiziksel bir sistemin durumunu değiştirmek için yapılması gereken iş yoluyla bulunabilir. Enerjinin varlığını cisimler

Detaylı

Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON

Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON 27 MAYIS 2015 - İZMİR Yavuz Aydın Başkan TÜRKOTED KÜRESEL ENERJİ PİYASALARINDA GELİŞMELER VE BEKLENTİLER 2 02.06.2015 The future

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI. Prof. Dr. Erdem KOÇ. Doç. Dr. Hakan ÖZCAN

MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI. Prof. Dr. Erdem KOÇ. Doç. Dr. Hakan ÖZCAN MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI Not: Ders konuları seçilirken aşağıda belirtilen formun doldurulup bölüm sekreterliğine verilmesi gerekmektedir. Prof. Dr. Erdem KOÇ Konu Rüzgar Türbinlerinde Kanat

Detaylı

SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü

SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Seralarda Isıtma Sistemlerinin Planlanması Bitki büyümesi ve gelişmesi

Detaylı

OFF-GRID veya STAND-ALONE INVERTER NEDİR?

OFF-GRID veya STAND-ALONE INVERTER NEDİR? ON-GRID veya GRID-TIE INVERTER NEDİR? On-Grid solar fotovoltaik sistem, şebekeye bağlı (paralel) bir sistem anlamına gelir. Güneş enerjisi kullanılabilir olduğu zaman, sistem şebekeye güneş tarafından

Detaylı

ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ

ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ MAK-LAB008 1 GĠRĠġ İnsanlara konforlu bir ortam sağlamak ve endüstriyel amaçlar için uygun koşullar yaratmak maksadıyla iklimlendirme yapılır İklimlendirmede başlıca avanın sıcaklığı

Detaylı

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Düzlemsel Güneş Toplayıcıları Vakumlu Güneş Toplayıcıları Yoğunlaştırıcı Sistemler Düz Toplayıcının Isıl Analizi 2 Yapı olarak havası boşaltılmış

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK NEDİR BU ENERJİ? İş Yapabilme Yeteneğidir. Canlı Tüm Organizmalar Enerjiye İhtiyaç Duyar. İnsanlık Enerjiye Bağımlıdır. Yaşam

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

BETA TİPİ RHOMBİC HAREKET MEKANİZMALI BİR STİRLİNG MOTORUN İMALATI VE TESTLERİ

BETA TİPİ RHOMBİC HAREKET MEKANİZMALI BİR STİRLİNG MOTORUN İMALATI VE TESTLERİ BETA TİPİ RHOMBİC HAREKET MEKANİZMALI BİR STİRLİNG MOTORUN İMALATI VE TESTLERİ 1 Halit KARABULUT, 1 Can ÇINAR, * 2 Fatih AKSOY, 1 Hamit SOLMAZ, 2 Yaşar Önder ÖZGÖREN, 2 Muhammed ARSLAN, 2 Faruk Emre AYSAL

Detaylı

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: 1- (24 Puan) Şekildeki 5.08 cm çaplı 38.1 m uzunluğunda, 15.24 cm çaplı 22.86 m uzunluğunda ve 7.62 cm çaplı

Detaylı

HASTANE & OTEL & ALIŞVERİŞ MERKEZİ VE ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNDE KOJENERASYON UYGULAMALARI / KAPASİTE SEÇİMİNDE OPTİMİZASYON

HASTANE & OTEL & ALIŞVERİŞ MERKEZİ VE ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNDE KOJENERASYON UYGULAMALARI / KAPASİTE SEÇİMİNDE OPTİMİZASYON HASTANE & OTEL & ALIŞVERİŞ MERKEZİ VE ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNDE KOJENERASYON UYGULAMALARI / KAPASİTE SEÇİMİNDE OPTİMİZASYON 22 Kasım 2014 / İSTANBUL Özay KAS Makina Yük. Müh. TÜRKOTED Yön. Kur. Üyesi KOJENERASYON

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi UNIT ELECTRICITY PRODUCTION ANALYSIS OF GAS TURBINES ON PART LOAD

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi UNIT ELECTRICITY PRODUCTION ANALYSIS OF GAS TURBINES ON PART LOAD Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Sigma 2005/1 UNIT ELECTRICITY PRODUCTION ANALYSIS OF GAS TURBINES ON PART LOAD Hasan Hüseyin ERDEM *, Süleyman Hakan SEVİLGEN,

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak amacıyla tasarlanmış, kapalı

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

HİZMET BİNALARINDA KOJENERASYON & TRIJENERASYON. UYGULAMALARI ve OPTİMİZASYON

HİZMET BİNALARINDA KOJENERASYON & TRIJENERASYON. UYGULAMALARI ve OPTİMİZASYON HİZMET BİNALARINDA KOJENERASYON & TRIJENERASYON UYGULAMALARI ve OPTİMİZASYON 30 Mayıs 2015 / ANKARA Özay KAS Makina Yük. Müh. Arke Enerji Sistemleri KOJENERASYON NEDİR? Kojenerasyon; birleşik ısı ve güç

Detaylı

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek KAPASİTE FAKTÖRÜ VE ENERJİ TAHMİNİ Kapasite faktörü (KF) bir santralin ne kadar verimli kullanıldığını gösteren bir parametredir. Santralin nominal gücü ile yıllık sağladığı enerji miktarı arasında ilişki

Detaylı

GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM. Prof. Dr. Olcay KINCAY

GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM. Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY DÜZ TOPLAYICI Düz toplayıcı, güneş ışınımını, yararlı enerjiye dönüştüren ısı eşanjörüdür. Akışkanlar arasında ısı geçişi sağlayan ısı eşanjörlerinden farkı,

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402

Detaylı

AKDENİZ BÖLGESİ İÇİN ISITMA VE SOĞUTMA DERECE- SAAT DEĞERLERİNİN ANALİZİ

AKDENİZ BÖLGESİ İÇİN ISITMA VE SOĞUTMA DERECE- SAAT DEĞERLERİNİN ANALİZİ AKDENİZ BÖLGESİ İÇİN ISITMA VE SOĞUTMA DERECE- SAAT DEĞERLERİNİN ANALİZİ Hüsamettin BULUT Orhan BÜYÜKALACA Tuncay YILMAZ ÖZET Binalarda ısıtma ve soğutma için enerji ihtiyacını tahmin etmek amacıyla kullanılan

Detaylı

Dış Ünite Boyutları Birim : mm MXZ-6C122VA MXZ-8B140VA/YA DIŞ ÜNİTE DIŞ ÜNİTE Hava Giriş 2-U Şeklinde Açılabilir Delik (Çelik Dübel M10) Montaj Ayakları Hava Giriş Hava Giriş 2-U Şeklinde Açılabilir Delik

Detaylı

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI Mustafa Orçun ÖZTÜRK mustafaozturk@kosbi.org.tr ÖZET Günümüzde fosil yakıtlarının sonunun gelecek olması maliyetlerinin fazla olması ve

Detaylı

Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ. Bölüm 5: Kontrol Hacimleri için Kütle ve Enerji Çözümlemesi

Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ. Bölüm 5: Kontrol Hacimleri için Kütle ve Enerji Çözümlemesi Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ 1 Amaçlar Kütlenin korunumu ilkesi geliştirilecektir. Kütlenin korunumu ilkesi sürekli ve sürekli olmayan akış sistemlerini içeren çeşitli sistemlere

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI SERİ-PARALEL BAĞLI POMPA DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN

Detaylı

Stirling Motorlarında Kullanılan Hareket İletim Mekanizmaları. Motion transmission mechanisms used on the Stirling Engines

Stirling Motorlarında Kullanılan Hareket İletim Mekanizmaları. Motion transmission mechanisms used on the Stirling Engines Taşıt Teknolojileri Elektronik Dergisi (TATED) Cilt: 3, No: 3, 2011 (51-74) Electronic Journal of Vehicle Technologies (EJVT) Vol: 3, No: 3, 2011 (51-74) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET 11 1.1. Dairesel Hareket 12 1.2. Açısal Yol 12 1.3. Açısal Hız 14 1.4. Açısal Hız ile Çizgisel Hız Arasındaki Bağıntı 15 1.5. Açısal İvme 16 1.6. Düzgün Dairesel

Detaylı

Bursa da Bir Evin Elektrik İhtiyacınında Güneş-Rüzgâr Hibrid Enerji Sistemi Kullanılması

Bursa da Bir Evin Elektrik İhtiyacınında Güneş-Rüzgâr Hibrid Enerji Sistemi Kullanılması 17 Bursa da Bir Evin Elektrik İhtiyacınında Güneş-Rüzgâr Hibrid Enerji Sistemi Kullanılması The Use Of Wind-Solar Hybrid Energy System For The House s Electrical Requirement in Bursa Elif UZUN, Numan YÜKSEL,

Detaylı

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M DEÜ HASTANESİ KLİMA SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA SİSTEMLERİNİN N ISIL VE HİDROLİK DENGELENMESİ Burak Kurşun un / Doç.Dr.Serhan KüçüK üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M BölümüB GİRİŞ Değişen

Detaylı

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ Serhan Küçüka*, Serkan Sunu, Anıl Akarsu, Emirhan Bayır Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI

İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI 1.Kısmi Gaz Konumunda Çalışan Benzin (OTTO) Motoru Şekil 1. Kısmi gaz konumunda çalışan bir benzin motorunun ideal Otto çevrimi (6-6a-1-2-3-4-5-6) Dört zamanlı

Detaylı

TEMEL FOTOVOLTAİK GÜÇ SİSTEMLERİ EĞİTİMİ

TEMEL FOTOVOLTAİK GÜÇ SİSTEMLERİ EĞİTİMİ TEMEL FOTOVOLTAİK GÜÇ SİSTEMLERİ EĞİTİMİ Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi Enstitüsü 35100 Bornova İzmir Tel: 02323886023-127, 02323884000-1241 Faks: 02323886027 Web: http://www.trpvplatform.org E-mail:

Detaylı

YÖNETMELİK. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından:

YÖNETMELİK. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından: 19 Haziran 2011 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 27969 Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından: YÖNETMELİK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETEN TESİSLERDE KULLANILAN AKSAMIN YURT İÇİNDE

Detaylı

YÖNETMELİK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETEN TESİSLERDE KULLANILAN AKSAMIN YURT İÇİNDE İMALATI HAKKINDA YÖNETMELİK

YÖNETMELİK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETEN TESİSLERDE KULLANILAN AKSAMIN YURT İÇİNDE İMALATI HAKKINDA YÖNETMELİK 19 Haziran 2011 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 27969 Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından: YÖNETMELİK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETEN TESİSLERDE KULLANILAN AKSAMIN YURT İÇİNDE

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI Cumhuriyet Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü Sunan Yrd.Doç. Dr. Mustafa HOŞTUT Nisan-2007 1/53 RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI İ ç e r i k Genel bilgi ve çalışma ilkesi Güneş pili tipleri Güneş pilinin elektriksel

Detaylı

BİRLEŞİK GÜÇ ve ISI SANTRALLERİ

BİRLEŞİK GÜÇ ve ISI SANTRALLERİ BİRLEŞİK GÜÇ ve ISI SANTRALLERİ ENERJİ GİDERLERİNİZİ AZALTMAYA, OPERASYON GELİRLERİNİZİ ARTTIRMAYA, KESİNTİSİZ,TEMİZ ve BAĞIMSIZ KENDİ ENERJİLERİNİZİ SAĞLAMAYA, GELECEĞE HAZIR MISINIZ?... Tres Enerji Üretim

Detaylı

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ 1 Bir otomobil lastiğinin basıncı, lastik içerisindeki havanın sıcaklığına bağlıdır Hava sıcaklığı 25 C iken etkin basınç 210 kpa dır Eğer lastiğin hacmi 0025

Detaylı

YUNUS ACI 2011282001

YUNUS ACI 2011282001 YUNUS ACI 2011282001 Güneş enerjisi,güneşten yayılan ısı ve ışık enerjsine verilen gelen isimdir.güneş ışınları rüzgar ve dalga enerjisi,biyokütle ve hidroelektrik ile birlikte yenilenebilir enerji kaynaklarının

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü 80000 Osmaniye/Türkiye Telefon : 03288251818/3688 Faks : 03288251866

ÖZGEÇMİŞ. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü 80000 Osmaniye/Türkiye Telefon : 03288251818/3688 Faks : 03288251866 Doç. Dr. ÖNDER KAŞKA Doğum Yılı: 1975 Yazışma Adresi : ÖZGEÇMİŞ Makine Mühendisliği Bölümü 80000 Osmaniye/ Telefon : 03288251818/3688 Faks : 03288251866 e-posta : EĞİTİM BİLGİLERİ onderkaska@osmaniye.edu.tr

Detaylı

BERKAY FOTOVOLTAİK & ISITMA & SOĞUTMA & SİSYEMLERİ BERKAY ISITMA&SOĞUTMA&FOTOVOLTAİK SAĞLIK & KONFOR & EKONOMİ

BERKAY FOTOVOLTAİK & ISITMA & SOĞUTMA & SİSYEMLERİ BERKAY ISITMA&SOĞUTMA&FOTOVOLTAİK SAĞLIK & KONFOR & EKONOMİ BERKAY FOTOVOLTAİK & ISITMA & SOĞUTMA & SİSYEMLERİ BERKAY ISITMA&SOĞUTMA&FOTOVOLTAİK SAĞLIK & KONFOR & EKONOMİ BERKAY ISITMA & SOĞUTMA & FOTOVOLTAİK SİSYEMLERİ Almanya'dan özel güneş enerji paneli Sizlere

Detaylı

İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi

İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi (Conversion of Internal Combustion Engines to Usage of Natural Gas and Performance

Detaylı

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar Konya Sanayi Odası Ocak 2013 Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar FORM TEMİZ ENERJİ FORM ŞİRKETLER GRUBU 6 farklı şirketten oluşmaktadır; İklimlendirme Cihazları Satışı

Detaylı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı İstanbul, Kasım 2014 Son 10 Yılda Gelinen Nokta(2003-2013) Elektrik tüketimi yaklaşık 2 kat artışla 245 milyar

Detaylı

Geliştirilmiş Inverter Teknolojisi ile Hızlı Isıtma ve Soğutma. Arçelik VRS4 Klima Sistemleri Enerji Verimliliği İle Fark Yaratıyor

Geliştirilmiş Inverter Teknolojisi ile Hızlı Isıtma ve Soğutma. Arçelik VRS4 Klima Sistemleri Enerji Verimliliği İle Fark Yaratıyor Geliştirilmiş Inverter Teknolojisi ile Hızlı Isıtma ve Soğutma Arçelik VRS4 Klima Sistemleri Enerji Verimliliği İle Fark Yaratıyor Enerji Tasarrufu Ve Çevre VRS4 (4. Nesil) V-Scroll Inverter Kompresör

Detaylı

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Sakarya 2010 İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Temel Kavramlar Basınç; Birim yüzeye etki eden kuvvettir. Birimi :bar,atm,kg/cm2

Detaylı

Radyatör Arkalarına Yerleştirilen Yansıtıcı Yüzeylerin Radyatör Etkisi

Radyatör Arkalarına Yerleştirilen Yansıtıcı Yüzeylerin Radyatör Etkisi mert:sablon 31.12.2009 14:25 Page 49 Radyatör Arkalarına Yerleştirilen Yansıtıcı Yüzeylerin Radyatör Etkisi Mert TÜKEL Araş. Gör. Müslüm ARICI Mehmet Fatih BİNGÖLLÜ Öğr. Gör. Hasan KARABAY ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013

EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013 EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013 Genel kurallar: 1. Dönem projeleri aşağıda verilen konulardan seçilecektir. Bu konular dışında proje önermek

Detaylı

VR4+ DC Inverter Heat Recovery Dış Üniteler

VR4+ DC Inverter Heat Recovery Dış Üniteler VR4+ DC Inverter Heat Recovery Dış Üniteler 27 VR4+ DC Inverter Heat Recovery TEMEL ÖZELLİKLER Eş Zamanlı Isıtma ve Geçerli V4+ Heat Pump sistemi göz önüne alınarak, VR4+ Heat Recovery sisteminde bir oda

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ TEMEL SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ TEMEL SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ TEMEL SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak

Detaylı

Solar Şarj ünitesi (DC/DC Converter) Batarya Grubu Günde Çalışma Süresi

Solar Şarj ünitesi (DC/DC Converter) Batarya Grubu Günde Çalışma Süresi Uygulama 3 Cihaz Adet Gücü (W) Bilgisayar (Dizüstü) Günde Çalışma Süresi Haftada Kaç Gün Çalışıyor Haftada Kullandığı Enerji 1 50 5 3 750 Televizyon 1 50 4 2 400 Lamba 1 3 11 3 4 396 Lamba 2 2 15 2 5 300

Detaylı

Elektrikli Vibratör Sürücüleri

Elektrikli Vibratör Sürücüleri Elektrikli Vibratör Sürücüleri Tünkers elektrikli vibratör kazık çakıcıları self senkronizasyon prensibi ve doğru hizalanmış titreşimleri yaratmak ilkesine göre çalışır. Balanssız yük milli vibratör, zıt

Detaylı

Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu

Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu www.torukcars.com İçerik Giriş Problem Tanımı Ürün Mühendisliği (S.S.S.) 1 Ajanda Giriş Problem Tanımı Ürün Mühendisliği (S.S.S.) 2 Petrol ve otomotivdeki

Detaylı

ECOMFORT 3 YIL. Avantajları. Fonksiyonu. Enerji Ekonomisi. Modeller

ECOMFORT 3 YIL. Avantajları. Fonksiyonu. Enerji Ekonomisi. Modeller ECOMFORT Fonksiyonu Küçük ve orta büyüklükteki iklimlendirme uygulamalarında iç ortamın ısıtılması/soğutulması ve filtrelenmesi için kullanılmaktadır. Asma tavana montaj imkanı vardır, hava dağıtımı asma

Detaylı

HAVADAN HAVAYA ISI GERİ KAZANIM CİHAZLARININ TS EN 308 STANDARTINA GÖRE VERİM TESTLERİNİN YAPILMASI

HAVADAN HAVAYA ISI GERİ KAZANIM CİHAZLARININ TS EN 308 STANDARTINA GÖRE VERİM TESTLERİNİN YAPILMASI 453 HAVADAN HAVAYA ISI GERİ KAZANIM CİHAZLARININ TS EN 308 STANDARTINA GÖRE VERİM TESTLERİNİN YAPILMASI Orcan KAYA Serhan KÜÇÜKA ÖZET Havadan havaya ısı geri kazanımı yapan ısı geri kazanım cihazlarının

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI DİZEL MOTORLARI (Tarihçesi) İLK DİZEL MOTORU DİZEL MOTORLARI DÖRT ZAMANLI ÇEVRİM Çalışma prensibi Dizel motor, benzinli motorlardan farklı olarak

Detaylı