T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ"

Transkript

1 T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ GÜNEŞ BACASINDA KONSTRÜKTİF İYİLEŞTİRME ÇALIŞMALARI VE PERFORMANS ARTIRICI YÖNTEMLERİN ARAŞTIRILMASI Ziya Ramazan YABUZ Danışman: Yrd. Doç. Dr. Kamil DELİKANLI YÜKSEK LİSANS TEZİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI ISPARTA

2 Fen Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğüne Bu çalışma jürimiz tarafından MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI'nda oybirliği ile YÜKSEK LİSANS TEZİ olarak kabul edilmiştir. Başkan : Prof. Dr. Mustafa ACAR (İmza) Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Üye : Yrd. Doç. Dr. Kamil DELİKANLI (Danışman) ( İmza) Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Üye : Yrd. Doç. Dr. Arif KOYUN (İmza) Mühendislik Mimarlık Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü ONAY Bu tez 28/05/2009 tarihinde yapılan tez savunma sınavı sonucunda, yukarıdaki jüri üyeleri tarafından kabul edilmiştir..../.../20.. Enstitü Müdürü Prof. Dr. Mustafa KUŞÇU

3 İÇİNDEKİLER Sayfa İÇİNDEKİLER... i ÖZET... ii ABSTRACT...iii ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR... iv ŞEKİLLER DİZİNİ... v ÇİZELGELER DİZİNİ... ix SİMGELER LİSTESİ... x 1. GİRİŞ Kuramsal Temeller Güneş Isıl Enerji Çevrimi Güneş Isıl Kolektörleri Güneş Bacası Kollektör Kollektörde Enerji Depolanması Baca Türbin Matematiksel Model Kollektör Baca Türbin Tek Katmanlı Saydam Yüzeye ve Su Boruları ile Depolama Yapan Sisteme Sahip Kollektörde Isıl Bağ Isı Transfer Katsayılarının Hesaplanması KAYNAK ÖZETLERİ Uygulamalı Literatür Çalışmaları MATERYAL VE YÖNTEM Yapılması Öngörülen Çalışmalar Deneysel Çalışmada Kullanılan Ölçüm Cihazları ve Sensörler Yapılan İyileştirmeler Ve Deneyler Ölçüm Noktaları Ve Sensör Yerleşim Şekilleri Gerçekleştirilen Deneysel Çalışma Kollektör Zeminin Siyah Renge Boyanması Kollektör İçi Zemin Üzeri Sıcak Su Sistemi Kurulumu Güneş Bacası Tepesinde Atomize Su ile Soğutma Sistemi Güneş Bacası Kollektör Girişi Kapak Uygulaması Güneş Bacası Kollektör Alanının Arttırılması Hibrid Sistemin Oluşturulması ve Deneysel Çalışma Güneş Kulesi Sisteminin Tanıtımı Hibrid Sistem ARAŞTIRMA BULGULARI TARTIŞMA VE SONUÇ KAYNAKLAR ÖZGEÇMİŞ i

4 ÖZET Yüksek Lisans Tezi GÜNEŞ BACASINDA KONSTRÜKTİF İYİLEŞTİRME ÇALIŞMALARI VE PERFORMANS ARTIRICI YÖNTEMLERİN ARAŞTIRILMASI Ziya Ramazan YABUZ Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Makina Mühendisliği Anabilim Dalı Juri: Prof. Dr. Mustafa ACAR Yrd. Doç. Dr. Kamil DELİKANLI (Danışman) Yrd. Doç. Dr. Arif KOYUN Dünya genelinde kullanılan enerji, çoğunlukla fosil yakıtlardan elde edilmektedir. Nüfus artışından daha fazla artış gösteren enerji gereksinimi fosil yakıt rezervlerinin azalmasına neden olmaktadır. Ayrıca fosil yakıtların yoğun bir şekilde kullanımından kaynaklanan çevre kirliliği ve en önemlisi yakın bir zamanda tükenecek olması, insanların alternatif enerji kaynaklarından yararlanmasına sebep olmuştur. Özellikle Türkiye nin elektrik enerjisinin % 60 ının doğalgazdan karşılanması ve doğal gaz rezervlerinin dış kaynaklı olması bir dezavantajdır. Güneş ise doğanın en büyük yenilenebilir enerji kaynağıdır. Türkiye yıllık ortalama 2640 saat güneşlenme süresi ile bulunduğu coğrafyanın en şanslı ülkesidir. Güneş enerjisinden; düzlemsel güneş kollektörleri, dish-stirling sistemler, silindirik-parabolik sistemler, güneş bacası ve güneş güç kuleleri yoluyla ısıl ve elektrik enerjisi elde edilmektedir. Güneş bacası, geniş bir kollektör serası ile merkezi bir bacadan oluşur. Sıcak hava, geniş bir cam kollektör altında güneş tarafından (direkt ve difüz ışını vasıtasıyla) üretilir. Isınan hava kollektörün merkezindeki bacaya doğru hareket eder ve yukarıya doğru çekilir. Bu çekiş bacaya yerleştirilmiş rüzgâr türbinini çalıştırır. Bu çalışmada, SDÜ kampüs bünyesinde bulunan güneş bacası prototipinin performansının artırılması için gerekli konstrüksiyon düzenlemeleri yapılmıştır. Ayrıca ısıl performans ile güç çıkışının arttırılabilinmesi için deney düzenekleri kurulmuştur. Buna ek olarak doktora çalışması olarak Tübitak destekli yürütülen güneş güç kulesi sistemi kullanılarak, güneş bacası üzerine konumlandırılan bir alıcı ve baca etrafına yerleştirilen heliostat aynalar vasıtasıyla sistem hibrid şekle dönüştürülmüştür. Mevcut güneş bacası sistemine yapılan yeniliklerle birlikte elde edilen sonuçlar, sistemin önceki yıllarda yapılan çalışmalardan elde edilen sonuçlarla kıyaslandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Güneş Enerjisi, Güneş Bacası, Güneş Kulesi, Hibrid sistem, Yenilenebilir Enerji, Performans Artırmak, Konstrüktif İyileştirme. 2009, 117 Sayfa ii

5 ABSTRACT M.Sc. Thesis THE STUDY ON THE CONSTRUCTIONAL IMPROVEMENTS AND THE RESEARCH OF METHODS TO INCREASE THE PERFORMANCE OF THE SOLAR CHIMNEY Ziya Ramazan YABUZ Süleyman Demirel University Graduate School of Applied and Natural Sciences Mechanical Engineering Department Thesis Comittee: Prof. Dr. Mustafa ACAR Asst. Prof. Kamil DELİKANLI (Supervisor) Asst. Prof. Arif KOYUN The energy usage in the worldwide, is generally obtained from fossil fuels. Increase in necessity of energy is more than increase in population, is the cause of fossil fuels reservs reduce. Additionally the intensive usage of fossil fuels causes enviromental pollutions and the most important is the fossil fuels will be soon run out so that the people start to benefit from alternative energy sources. The disadvantages of Turkey are, especially Turkey s electricity s % 60 is getting from natura gas and the natural gas resevrs sources are used from abroad. The sun is the biggest renewable energy sources of the nature. With about 2640 hours of sunshine annually, Turkey is the most fortunate country of located geography. The thermal energy and the electricity from solar energy, is obtained from the plate solar collectors, dish-stirling systems, cylindirical parabolic systems, solar chimney and solar power tower. The design of solar chimney is consist of a weight collector glasshouse and a central chimney. The air, which is warming up, is produced by sun, under the collector. This hot air runs the turbine which is located under the central of chimney. In this Study, the necessary constructional preparations was done for increase the performans of the solar chimney prototype which is located in Süleyman Demirel University campus. As well to increase the thermal performance and the power of output, experimental set up was built up. Additionally with a doctorate thessis which is supported by Tübitak, is called solar power tower system. A solar receiver which was montaged on the top of the solar chimney and the heliostat mirrors which were located sides of solar chimney. The whole system became a hibrid energy system. The results, was achieved with the additions on the current solar chimney system, was compared with the results which we have already had. Key Words: Solar Energy, Solar Chimney, Solar Tower, Hibrid System, Renewable energy, Increase Performance, Constructive Betterment. 2009, 117 Pages iii

6 ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR Bu tez çalışmasında yardımlarını esirgemeyen teşvik ve destekte bulunan, daima yol gösteren değerli danışmanım Sayın Yrd. Doç. Dr. Kamil DELİKANLI ya sonsuz teşekkürlerimi sunarım. Çalışmalarım sırasında tüm bilgi ve tecrübelerini aktaran, ilgi, destek, öneri ve eleştirilerini esirgemeyen Sayın Yrd. Doç. Dr. İbrahim ÜÇGÜL e, ve Sayın Yrd. Doç. Dr. Arif KOYUN a, yardımlarından ve sabırlarından dolayı değerli aileme teşekkürlerimi sunarım. Ayrıca 108M183 numaralı proje desteğinden ötürü Tübitak a teşekkür ederim. Ziya Ramazan YABUZ ISPARTA, 2009 iv

7 ŞEKİLLER DİZİNİ Şekil Güneş Bacası Şekli Şekil 1. 2 Bir güneş bacasının enerji dönüşüm aşamaları... 5 Şekil Bir güneş bacasında günlük güç üretim karakteristiği... 7 Şekil Bir güneş bacasındaki enerji akışı... 8 Şekil Güneş bacası sistemleri için uygun kollektör düzenlemeleri... 9 Şekil Güneş bacası kollektör yüzeyinin görüntüsü Şekil Güneş bacalarının kollektörü için ısıl durum Şekil Su doldurulmuş siyah tüpler kullanan ortamda ısı depolama prensibi Şekil Güneş bacası kollektör ısı depolama Şekil Bacaya etkiyen kuvvetlerin gösterimi Şekil Baca konstrüksiyon şekilleri Şekil Güneş bacası türbini yatay eksenli türbin ile su için kaplan türbini şekilleri Şekil Kollektör enerji kazanım şeması Şekil Tek katmanlı saydam yüzeye ve su borusuna sahip kollektörlü güneş bacası sisteminde ısıl bağ şekli Şekil Florida Üniversitesi güneş bacası uygulama prototipi kesit şekli Şekil Florida Üniversitesi güneş bacası prototipi görüntüsü Şekil Zhou vd. tarafından inşa edilen güneş bacası prototipi Şekil İspanya Manzanares Güneş bacası sistemi görüntüsü Şekil Almanya Bauhaus Üniversitesi güneş bacası görüntüsü Şekil Baca ayaklarının montajı ve sera alanının biçimlendirilmesi Şekil Baca kollektörü için zemin oluşturulmasından bir görüntü Şekil Güneş bacası sistemine bacanın montaj görüntüsü Şekil Güneş bacası kollektör alanın konstrüksiyonu Şekil yılı itibari ile güneş bacasından bir görüntü Şekil Kollektör alanının dilimlere ayrılmış hali Şekil Baca akış düzenleme sistemi Şekil Güney ölçüm bölgesi 1 numaralı dilim sensör yerleşim şekli Şekil Kuzey ölçüm bölgesi 6 numaralı dilim sensör yerleşim şekli Şekil Böceklerin ve Hobo sıcaklık sensörlerinin güneş bacası zemininde dağılımı Şekil Ölçüm alan hobo ve böceklerin kollektör zemini 12, 2, 4, 7 dilimindeki konumları Şekil Ölçüm alan hobo ve böceklerin kollektör zemini 9, 10 dilimindeki konumları Şekil Ölçüm alan hobo ve böceklerin kollektör zemini 12, 2, 4, 7 dilimindeki yeni konumları Şekil Ölçüm alan hobo ve böceklerin kollektör zemini 8, 10, 5, 11 dilimindeki konumları Şekil Baca girişinde ve baca içinde sıcaklık hava hızı ölçüm noktaları Şekil Herhangi bir yenilik yapılmadan önce bacanın güney diliminde alınan ölçümlerden bir görüntü Şekil Kuzey dilim sıcaklık ölçüm istasyonu v

8 Şekil Sıcaklık sensörü böcekler Şekil Işınım sensörü Şekil Kuzey dilim sıcaklık ölçüm görüntüsü Şekil numaralı dilim sıcaklık sensörü verisi değerleri Şekil numaralı dilim sıcaklık sensörleri Şekil numaralı dilim sıcaklık sensörleri Şekil Baca içi merkezinde mil üzerinde hava hızı sensörü konumlandırılması Şekil Baca içi hava hızı ölçüm sensörleri görüntüsü Şekil Klips ile konumlandırılması desteklenen hava hızı sensörü Şekil Baca içerisi hava hızlarının eldesinde kullanılan almemo veri kaydedicisi Şekil Solda siyah zemin uygulaması sağda önceki halde alınan ölçüm görüntüsü Şekil Siyah zemin uygulaması sonrası 6 numaralı dilim ölçüm görüntüsü Şekil Siyah zemin uygulamasından sonra 1 numaralı dilim sıcaklık ölçüm görüntüsü Şekil Boru klipslerinin zemine montajı Şekil Tesisat su kollektörleri ile devir daim pompası montajı Şekil Gün ısı platformunun konumlandırılması Şekil Zemin Isıtma borusu bağlantı şekli Şekil Kuzey zemini dolaşan su boru hattı Şekil Baca içerisi hava akış düzenleyicisini dolaşan su boru hattı Şekil Baca kollektör zeminini dolaşan su boru hattının görünümü Şekil Atomize su sistemi baca içerisinden görünüm Şekil Çalışma anında baca dışarısından atomize su sisteminin görünümü Şekil Kapakların bacaya montajından sonra görüntü Şekil Güneş bacası kollektör girişine uygulanan kapakların tasarım görüntüsü Şekil Kollektör dönüş suyu hattına bağlanmış PT100 sıcaklık sensörü Şekil Kollektör içi sıcak su sistemi ile gün ısı platformu üstten görünümü Şekil Gün ısı platformu ve kapalı genleşme deposu görünümü Şekil Gün ısı üzerinde yapılan termal kamera çekim görüntüsü Şekil Güneş bacası akış düzenleyicisi termal kamera çekim görüntüsü Şekil Güneş bacası hibrid sistem alıcı üzerinde termal kamera çekim görüntüsü Şekil Pomza taşı görünümü Şekil Pomza taşlarının ek kollektör zemin malzemesi olarak serilmesi Şekil Sera naylonu kesilme aşamasından bir görüntü Şekil Ek kollektör alanı yapımında sera naylonu montajından görüntü Şekil Özel zımba ile sabitlenen sera naylonu Şekil Ek kollektör alanında ara dikme ile sera naylonunun birleştirilmesi Şekil Ek kollektör alanı görüntüsü Şekil Heliostat aynalar Şekil Güneş Güç kulesi şematiği Şekil Tuz eriyikli güç kulelerinin aktarılabilirliği Şekil Hibrid sistemin şematik görünümü Şekil Hibrit sistemin ve heliostatların yerleşimi vi

9 Şekil Alıcı suyu sıcaklıkları Şekil Hibrid Sistemin tesisat şeması Şekil Hibrid sistem için tasarlanan alıcının tasarım görüntüsü Şekil Alıcı görünümü Şekil Heliostat ayna arkasından çekilen görüntü Şekil Heliostat aynalar Şekil Heliostat aynaların alıcıda oluşturduğu yansımış ışınım Şekil Heliostat aynaların alıcıdan görünümü Şekil hava hızı ölçümü Şekil güney dilim sıcaklık ölçümü Şekil ışınım ve doğu dilim sıcaklık ölçümü Şekil ışınım, hava hızı, doğu dilim sıcaklık ve 2008 teorik hava hızı grafiği Şekil mil üzeri hava hızı ölçüm grafiği Şekil ışınım ölçüm grafiği Şekil hava hızı, ışınım ve teorik hız grafiği Şekil dilim 440cm de yerden 55 cm de ortam sıcaklıkları grafiği Şekil ve teorik hava hızı grafiği Şekil doğu dilim böcek sıcaklıkları grafiği Şekil tarihlerinde batıda 4 numaralı dilimde böcek sıcaklıkları grafiği Şekil ışınım grafiği Şekil kuzey dilim dışarıdan 440 cm de güney dilim 370 cm de zeminden 50 cm yüksekte sıcaklık ölçüm grafiği Şekil yerden 273 cm de hava hızı ölçüm grafiği Şekil böcek sıcaklık ölçüm grafiği Şekil yerden 273 cm de hava hızı ölçüm grafiği Şekil ışınım ölçüm grafiği Şekil yerden 273 cm de hava hızı ölçüm grafiği Şekil kuzey dilim 440 cm de yerden 55 cm de sıcaklık ölçüm grafiği Şekil güney dilim 370 cm de yerden 50 cm yukarıda sıcaklık ölçüm grafiği Şekil güney dilim 370 cm de yerden 50 cm yukarıda sıcaklık ölçüm grafiği Şekil kuzey dilim 440 cm de yerden 10 cm yukarıda sıcaklık ölçüm grafiği Şekil M01 M02 Alıcıya giden ve alıcıdan dönen akışkan sıcaklık grafiği. 101 Şekil cm de ölçülen hava hızı grafiği Şekil Kollektör zemini ısıtma sistemi sıcaklık giriş çıkış sıcaklık grafiği Şekil Kollektör zemini ısıtma sistemi sıcaklık giriş çıkış sıcaklık grafiği Şekil , 7 numaralı dilim 9 numaralı böcek sıcaklık grafiği Şekil Kollektör zemini ısıtma sistemi sıcaklık giriş çıkış sıcaklık ve hava hızı grafiği vii

10 Şekil , 273 cm de hava hızı ölçüm grafiği Şekil ölçülen ve hesaplanan hava hızı grafiği Şekil , 7 numaralı dilim 9 numaralı böcek sıcaklık grafiği Şekil , 8 numaralı dilim 1 numaralı böcek sıcaklık grafiği Şekil hava hızı ve 1 numaralı böcek sıcaklık grafiği Şekil yerden 273 cm de ölçülen hava hızı grafiği 108 Şekil ölçülen ve hesaplanan hava hızı grafiği Şekil hava hızı grafiği Şekil gün boyu hava hızı değişim grafiği Şekil hava hızı grafiği viii

11 ÇİZELGELER DİZİNİ Çizelge Güneş Kollektör tipleri ve tipik sıcaklık oranları... 4 Çizelge SDÜ Güneş bacası prototipi büyüklükleri...40 Çizelge Seçici yüzeylerin absorpsiyon ve emissivite özellikleri...58 ix

12 SİMGELER LİSTESİ A c Güneş bacası kesit alanı [m 2 ] A coll Kollektör alanı [m 2 ] C P Özgül Isı katsayısı [J/kg.K] D Baca çapı [m] F Kollektör verim faktörü F Akış faktörü F R Kaçan ısı faktörü G Işınım [W/m 2 ] g yerçekimi ivmesi [m/s 2 ] H Baca Yüksekliği h 3 Birincil cam yüzey ısı transfer katsayısı (doğal veya zorlanmış için) [W/m2K] h 4 Su borusu için ısı transfer katsayısı (doğal veya zorlanmış akış halinde hava-boru arası) [W/m2K] h 5 Su borusu için ısı transfer katsayısı (doğal konveksiyon su - boru arası) [W/m 2 K] h 6 Absorber için ısı transfer katsayısı (doğal konveksiyon absorber su arası) [W/m 2 K] h 7 Absorber için ısı transfer katsayısı (doğal konveksiyon absorber zemin arası) [W/m2K] h 8 Zemin ile Absorber arası ısı transfer katsayısı (doğal konveksiyon ) [W/m 2 K] H Max Bacanın maksimum yüksekliği [m]. h r32 Su borusu ile birincil cam yüzey arası radyasyon ısı transfer katsayısı [W/m 2 K] h r43 Absorber ile su borusu arası radyasyon ısı transfer katsayısı [W/m 2 K] x

13 h rs Işınım ısı transfer katsayısı [W/m 2 K] h rs Işınımla ısı transfer katsayısı [W/m 2 K] h w Rüzgarla ısı transfer katsayısı [W/m 2 K] I Işınım [W/m 2 ] k Isı iletim katsayısı [W/m 2 K] L m Nu P uzunluk [m] kütlesel debi [kg/s] Nusselt sayısı [boyutsuz] Güç [kw] q Isı akış yoğunluğu [W/m 2 ] R coll Kollektör yarıçapı [m] S 2 Cam yüzey tarafından absorp edilen ışınım [W/m 2 ] S 3 Su borusu tarafından absorp edilen ışınım [W/m 2 ] S 4 Absorber tarafından absorp edilen ışınım [W/m 2 ] T 0 Çevre sıcaklık [ o C] T 2 Cam yüzey sıcaklığı [ o C] T 3 Su borusu sıcaklığı [ o C] T 4 Absorber sıcaklığı [ o C] T 5 Zemin sıcaklığı [ o C] T a Dış ortam sıcaklığı xi

14 T c Kollektör üst yüzey sıcaklığı T ç Çevre sıcaklığı [ o C] T f,0 Çıkış Sıcaklığı [ o C] T f,i Giriş sıcaklığı [ o C] T f Kollektör ortalama sıcaklığı [ 0 C] (Tα) Kollektör bsorbe etme geçirme çarpanı U Bacadan, çevreye olan toplam ısı transfer katsayısı [W/m 2 K] U b Zemin ısı transfer katsayısı [W/m 2 K] U t Cam yüzeyden olan ısı transfer katsayısı [W/m 2 K] v hacimsel debi [m 3 /s] V c Baca içi hava hızı [m/s] V max Maksimum hava hızı [m/s] w β γ z yönündeki hız [m/s] Hacim sabiti [1/K] Sıcaklık düşme oranı [K/m] Γ Yardımcı fonksiyon [W/m 2 K] δ Sınır tabak kalınlığı [m] ε 1 Birincil cam yüzeyin yayma katsayısı [boyutsuz] ε 2 İkinci cam yüzeyin yayma katsayısı [boyutsuz] ε 3 Su borusunun yüzey yayma katsayısı [boyutsuz] xii

15 ε 4 Absorberin yüzey yayma katsayısı [boyutsuz] η Verim [boyutsuz] ρ yoğunluk [kg/m 3 ] σ Stephan-Boltzman sabiti [W/m 2 K 4 ] τ 1 İkinci cam yüzey iletim katsayısı [boyutsuz] τ 2 Birincil cam yüzey iletim katsayısı [boyutsuz] τ 3 Su borusu iletim katsayısı [boyutsuz] xiii

16 1. GİRİŞ Enerji, günümüzde insanların en çok tükettiği, en verimsiz kullandığı ve yakın gelecekte tüm insanlığın en çok problem yaşayacağı gereksinimlerden biridir. Bugün yoğun bir şekilde kullandığımız ve tükenmesi söz konusu olan fosil yakıtlar geçmişte enerjilerini güneşten almış ve daha sonra şekil değiştirerek bugünkü kullanıldığı hale dönüşmüş olan enerji kaynaklarıdır. Geçmişten günümüze bilhassa sanayi devriminden itibaren bugüne, dünya nüfusunun hızlı artışı buna bağlı olarak enerji ihtiyacının da aynı oranda artması ve kullanılan enerjinin verimsiz harcanması gelecekte enerji yoksulluğuna yol açabilir. Bunun nedeni ise yoğun bir şekilde tüketilen aynı zamanda dünyamızı da hızla kirleten, doğal dengenin bozulmasını sağlayıp, zehirli sera gazlarının oluşmasında birincil dereceden etkin olan fosil yakıtların kullanımıdır. Son yıllarda yapılan çalışmalar, dünyadaki fosil yakıt rezervlerinin hızla azalmasına karşın, enerji ihtiyacının daha da hızla arttığını işaret etmektedir. Artan bu ihtiyacın karşılanması ve dünya üzerindeki sera gazları etkilerinin azaltılması için fosil yakıt kaynaklarına alternatif olacak yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönlenilmiştir. Yapılan çalışmalar yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılmasını sağladığı gibi verimlerinin arttırılması için de yapılan araştırmalara hız kazandırmıştır. Gelişmiş ve gelişmekte olan tüm dünya ülkeleri kendi imkânları doğrultusunda yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmiş, finansal kaynaklarından ciddi paylar ayırmaya başlamıştır. Özdamar (2000), Görülüyor ki bu eğilim gittikçe artarak devam edecektir. Örneğin, 2050 yılında dünya enerji tüketiminin %50 sinin yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlanacağı tahmin edilmektedir. (Kara, 2002) Yenilenebilir enerji kaynaklarından olan Güneş Enerjisi tükenmez ve çevreye duyarlı bir enerji kaynağıdır. Dünya yüzeyine gelen yıllık ortalama güneş enerjisi miktarı, metrekare başına ısınma ihtiyacı için kullanılacak 100 litre petrole eşittir ve herhangi 1

17 bir zararlı emisyona sahip değildir. Ayrıca Akdeniz coğrafyasında bulunan yerleşim merkezleri için bu değer 120 ile 160 litre arasında değişmektedir. Bu enerji bedavadır ve herhangi bir şekilde ithal edilmesine gerek duyulmamaktadır. En önemli nokta ise çevreyi kirletmemektedir. Kyoto protokolünün Avrupa ülkeleri arasında imzalanması ile birlikte temiz teknolojilerin kullanılması, fosil yakıtların kullanımının azaltılması planlanmıştır. Yakın gelecek için Avrupa ülkeleri, elektrik enerjisinin %20 sini, termal enerjisinin de %30 unu yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlamayı amaçlamaktadır (Nizetic vd., 2008). Güneş enerjisinden faydalanmak için çeşitli teknolojiler geliştirilmiştir. Bunlara örnek olarak sıcak su üretimi, endüstriyel prosesler için buhar eldesi, elektrik üretimi gösterilebilir. Ancak bu teknolojiler içinde en yaygın olarak kullanılanı gün ısı sistemleri ile sıcak su ihtiyacının karşılanmasıdır. Güneş enerjisi sistemleri ısı ve elektrik üretim sistemleri olarak iki gruba ayrılabilir. Isıl sistemler kendi arasında düşük sıcaklık, orta sıcaklık ve yüksek sıcaklık uygulamaları olarak ayrılabilir. Güneş enerjisinden elektrik üretim prosesi ise güneş gözeleri ile sağlanmaktadır. Isıl sistemlerden düşük sıcaklık uygulamalarına örnek olarak gün ısı sistemleri ve güneş bacaları verilebilir. Yalnız güneş bacaları aynı zamanda ısıl sistem olup elektrik üretiminde kullanılmaktadırlar. Güneş bacasında kollektör alanı içerisi sıcaklık artışı ile ısı enerjisi elde edilir. Elde edilen bu ısı enerjisi baca konstrüksiyonu sayesinde kollektör içerisindeki havanın bacaya yönlenerek yukarı yönlü hareketini oluşturur. Bu sayede ısıl enerji kinetik enerjiye dönüşmüş olur. Böylece içerideki havanın kinetik enerjisi bacaya ilişkilendirilmiş türbini çevirerek mekanik enerjiyi dolayısıyla alternatör vasıtasıyla elektrik enerjisini sağlar. Yani düşük sıcaklık ısıl sistemlerden olan güneş bacası aslında elektrik üretim amaçlı kullanılmaktadır. Orta ve yüksek sıcaklık uygulamaları ise odaklamalı sistemlerdir. Silindirik parabolik sistemler, güneş güç kuleleri, Dish/stirling sistemleri gibi uygulamaları vardır. Bu çalışmada güneş bacası ile elektrik üretimi sisteminin performans artırılmasına yönelik iyileştirme yöntemleri araştırılmıştır. SDÜ YEKARUM tarafından DPT destekli olarak gerçekleştirilen Güneş bacasının üzerinde yapılan çeşitli deneme ve 2

18 iyileştirme yöntemleri sonucunda elde edilen veriler daha önceki yıllarda alınan veriler ile kıyaslanmıştır. Bu deneme ve iyileştirme çalışmaları arasında zeminden ilave ısıtma ile bacanın daha uzun süreli çalışması, sera alanının artırılarak performansın iyileştirilmesi, zeminin siyah boya ile boyanması, yine zeminin pomza ile kaplanması ile performansın ölçülmesi, baca dilimlerine kapaklar yapılarak performansın incelenmesi, bacanın en yüksek noktasına pülverize su sistemi kurularak performansın incelenmesi aşamaları hayata geçirilmiştir. Bu denenen yöntemler ile güneş bacasının mevcut performans değerleri arttırılmak, gün boyu güneş ışıması ile sağlanan çalışmanın güneş etkisini yitirdiği zamanlarda da düşen çalışma performansının arttırılması amaçlanmıştır. Ayrıca halen doktora çalışması kapsamında devam eden güneş güç kulesi ile elektrik üretimi sisteminin heliostatları baca yakınına konumlandırılarak baca tepesine yerleştirilen bir alıcıya odaklama yapılmış ve hibrid bir sistem ile baca performansı incelenmiştir Kuramsal Temeller Güneş Isıl Enerji Çevrimi Güneş enerjisinden faydalanma yöntemleri genel olarak iki grupta toplanabilir. Birincisi ısıl yol ile, öncelikle güneş enerjisinden ısı elde edilir. Bu ısı, doğrudan kullanılabileceği gibi enerji çevrim sistemleri ile birlikte elektrik üretimi de gerçekleştirilebilir. Bu gruba örnek olarak güneş kollektörleri, güneş havuzları, silindirik parabolik sistemler, Dish/stirling ve merkezi alıcı sistemleri verilebilir. Güneş enerjisinden elektrik elde etmede ikinci bir yol ise direkt dönüşüm olarak adlandırılabilir. Bu metot ise güneş ışınlarının yarı iletken olan silisyum içeren bir yapı üzerine düşürülmesi ile kimyasal yoldan elektrik enerjisi üretilmesi yöntemidir. Bu alanda kullanılan ekipmanlara ise güneş gözeleri denir (Koyun vd., 2005). 3

19 Güneş Isıl Kolektörleri Basit bir güneş kollektörü bir yutma yüzeyinden, ısı kayıplarını azaltmak için yüzey arkasındaki yalıtımdan, daha kısa dalga boyundaki güneş ışınımını geçiren fakat daha uzun dalga boyundaki ışınımı absorberden geçirmeyen bir ısı transfer ortamından meydana gelir. Bu alandaki gelişmeler sayesinde 1000 o C ye kadar ya da daha yüksek sıcaklıklar elde edilebilmektedir. Çizelge 1.1 de Güneş kollektörlerinin tipleri ve tipik sıcaklık oranları verilmiştir (Güven vd., 2004). Çizelge Güneş Kollektör tipleri ve tipik sıcaklık oranları (Güven vd., 2004) Silindirik Parabolik Güç kulesi Dish/Stirling Güneş bacası Güç kaynağı Merkezi Merkezi Lokal/Merkezi Merkezi Kapasite oranı MW MW 10 KW...50MW MW Çalışma modu şebeke bağlantılı şebeke bağlantılı/ada şebeke bağlantılı/şebekeden bağımsız şebeke bağlantılı Alan gereksinimi 18m 2 /KW 21m 2 /KW 20m 2 /KW 200m 2 /KW Tipik verim (%) İşletme sıcaklığı 350 o C 560 o C 800 o C 50 o C 1.2. Güneş Bacası Bu sistem için yapılan ilk tanımlamalardan biri 1931 yılında Alman yazar Hanns Gunther e aittir yılı başlarında Robert E. Lucier A.B.D., Kanada, İsrail ve Avustralya da geçerli olmak üzere ilk patent başvurusunu yapan kişi olarak tarihe geçmiştir. Sonrasında ise 1980 yılında bir inşaat mühendisi olan J. Schlaich, Bergerman and Partner önderliğinde İspanyanın Madrid kenti yakınlarında Manzanares adı altında bir güneş bacası prototipini geliştirmişlerdir. (Disabledartistsnetwork, 2007) Sistem üç temel prensip üzerinde çalışmaktadır. Bunlar sera etkisi, yoğunluk ve sıcaklık farkı ile akışkan hareketi ve kinetik enerjidir. Sistem dairesel ya da dairesel kesite yakın bir kesitte oluşmuş sera alanından ve bu alanın merkezine konumlandırılmış bacadan oluşmaktadır. Kollektör içerisinde bulunan hava güneş ışınımı ile ısınır ve hareket kabiliyeti kazanarak kolektörün merkezine doğru hareket eder. Kollektör dışında bulunan hava ise kolektör 4

20 merkezine hareket etmiş ısınmış havanın yerini alır ve ışınım ortamdaki havayı ısıtarak işlemin tekrarlanmasını sağlar. Kollektör merkezine doğru hareket etmiş olan hava bacanın çekiş etkisiyle yukarı yönlü hareket yaparak bacanın içerisine yerleştirilmiş türbini çevirerek elektrik enerjisinin üretimini gerçekleştirir Bir güneş bacası şekli ise aşağıda görülmektedir. Şekil Güneş bacası şekli (Disabledartistsnetwork, 2007). Güneş bacasına ait genel enerji dönüşüm aşamaları da Şekil 1.2. de görülmektedir. Şekil 1. 2 Bir güneş bacasının enerji dönüşüm aşamaları (Pastohr, 2004). 5

21 Güneş bacası sistemi temelde bir rüzgâr türbini şeklinde çalışsa da rüzgâr türbinlerinde yaşanan rüzgâr yoksa enerjide yoktur problemi güneş bacası sistemlerinde yaşanmaz çünkü güneş oldukça sera içerisindeki hava ısınıp baca içerisinde harekete geçecektir. Ayrıca sistemdeki hava akımı sürekli sabit olduğu için klasik rüzgâr türbinlerinde kullanılan rüzgâr akımının hangi yöne nereye doğru olduğunu belirlemeye yarayan karmaşık ve pahalı sistemlere gerek yoktur. Uygun büyüklükte kullanılacak baca altı sera alanı ve baca yüksekliği ile MW güç üretilebilir. Böylece doğaya zarar vermeden birkaç nükleer santralin üreteceği enerji sağlanmış olur. Güneş bacası bu özellikleri ile diğer enerji kaynaklarına göre bazı avantajlar sağlar. Bunlar; - Kollektör güneş ışınımının tamamını kullanır. Sistem kapalı havalarda dahi difüz ışınımlardan yararlanarak çalışır. - Baca zemini bir ısı absorplayıcı olarak işlev görür ve aldığı enerjiyi sisteme iletir. - Diğer enerji üreten sistemlere göre basit yapıya sahip olmasından dolayı arıza durumu fazla gözlenmez, diğer güç sistemleri gibi soğutma suyu ve benzeri ek sisteme ihtiyaç duymaz. - İlk yatırım maliyeti dışında sürekli bir maliyete sahip değildir. Sadece bakım sırasında finansal kaynak gerektirebilir. - Hareketli parçanın sadece jeneratör türbini olması ve türbinin de çok fazla arıza çıkarmaması sistemde çalışma maliyetini düşürmektedir. - Yüksek teknolojiye sahip herhangi bir materyal veya çalışma gerektirmez. - Ekonomik durumu çok iyi olmayan ülke ve bölgelerde bile enerji kaynağı olarak kullanılabilir. (Bernardes, 2004) 6

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Düzlemsel Güneş Toplayıcıları Vakumlu Güneş Toplayıcıları Yoğunlaştırıcı Sistemler Düz Toplayıcının Isıl Analizi 2 Yapı olarak havası boşaltılmış

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 005 (3) 59-63 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Düzlemsel Güneş Kolektörlerinde Üst Yüzeyden Olan Isıl Kayıpların

Detaylı

VANTİLATÖR DENEYİ. Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi

VANTİLATÖR DENEYİ. Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi VANTİLATÖR DENEYİ Deneyin amacı Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi Deneyde vantilatör çalışma prensibi, vantilatör karakteristiklerinin

Detaylı

İbrahim ÜÇGÜL a * ve Arif KOYUN b. Geliş Tarihi/Received : 07.04.2010, Kabul Tarihi/Accepted : 01.07.2010

İbrahim ÜÇGÜL a * ve Arif KOYUN b. Geliş Tarihi/Received : 07.04.2010, Kabul Tarihi/Accepted : 01.07.2010 Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Cilt 16, Sayı 3, 2010, Sayfa 255-264 Güneş Bacası Tasarım Parametreleri ve Performansının Deneysel Olarak İncelenmesi Experimental Investigations on

Detaylı

PARABOLİK GÜNEŞ KOLEKTÖRÜ ISIL ANALİZİ. İbrahim ERCİYAS Kemal Ersin ERİÇYEL Uğur KARAGÖZ

PARABOLİK GÜNEŞ KOLEKTÖRÜ ISIL ANALİZİ. İbrahim ERCİYAS Kemal Ersin ERİÇYEL Uğur KARAGÖZ PARABOLİK GÜNEŞ KOLEKTÖRÜ ISIL ANALİZİ İbrahim ERCİYAS Kemal Ersin ERİÇYEL Uğur KARAGÖZ İçerik Parabolik Güneş Kolektörü Nedir? Sistem Bileşenleri Sistemin Çevrimi Dünyadaki Uygulamaları Parametrik Hesaplamalar

Detaylı

GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM. Prof. Dr. Olcay KINCAY

GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM. Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY DÜZ TOPLAYICI Düz toplayıcı, güneş ışınımını, yararlı enerjiye dönüştüren ısı eşanjörüdür. Akışkanlar arasında ısı geçişi sağlayan ısı eşanjörlerinden farkı,

Detaylı

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUVARI

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUVARI T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUVARI BORULARDA VE HİDROLİK ELEMANLARDA SÜRTÜNME KAYIPLARI DENEY FÖYÜ 1. DENEYİN AMACI Borularda

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR -I TAŞINIM VE IŞINIMLA BİRLEŞİK ISI TRANSFERİ DENEY FÖYÜ 1. Deney Amacı Farklı

Detaylı

YUNUS ACI 2011282001

YUNUS ACI 2011282001 YUNUS ACI 2011282001 Güneş enerjisi,güneşten yayılan ısı ve ışık enerjsine verilen gelen isimdir.güneş ışınları rüzgar ve dalga enerjisi,biyokütle ve hidroelektrik ile birlikte yenilenebilir enerji kaynaklarının

Detaylı

1. Aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerin dönüşümünde? işareti yerine gelecek sayıyı bulunuz.

1. Aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerin dönüşümünde? işareti yerine gelecek sayıyı bulunuz. Şube Adı- Soyadı: Fakülte No: NÖ-A NÖ-B Kimya Mühendisliği Bölümü, 2016/2017 Öğretim Yılı, 00323-Akışkanlar Mekaniği Dersi, 2. Ara Sınavı Soruları 10.12.2016 Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20) 4 (20) 5 (20)

Detaylı

Dr. Fatih AY. Tel:

Dr. Fatih AY. Tel: Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Düzlemsel Güneş Toplayıcıları Vakumlu Güneş Toplayıcıları Yoğunlaştırıcı Sistemler Düz Toplayıcının Isıl Analizi 2 Güneş enerjisi yeryüzüne ulaştıktan

Detaylı

GÜNEŞ ENERJISININ DIĞER UYGULAMA GÜNEŞ ENERJISI İLE KURUTMA GÜNEŞ MIMARISI. ALANLARı

GÜNEŞ ENERJISININ DIĞER UYGULAMA GÜNEŞ ENERJISI İLE KURUTMA GÜNEŞ MIMARISI. ALANLARı GÜNEŞ ENERJISININ DIĞER UYGULAMA ALANLARı GÜNEŞ MİMARİSİ GÜNEŞ ENERJİSİ İLE KURUTMA GÜNEŞ BACALARI GÜNEŞ FIRINLARI GÜNEŞ ENERJISI İLE KURUTMA Kurutma işlemi maddenin içindeki suyun buharlaştırılarak uzaklaştırılması

Detaylı

7. BÖLÜMLE İLGİLİ ÖRNEK SORULAR

7. BÖLÜMLE İLGİLİ ÖRNEK SORULAR 7. BÖLÜMLE İLGİLİ ÖRNEK SORULAR 1) Denver, Colorao da (rakım 1610 m) yerel atmosfer basıncı 8.4 kpa dır. Bu basınçta ve 0 o C sıcaklıktaki hava, 120 o C sıcaklıkta ve 2.5m 8m boyutlarında düz bir plaka

Detaylı

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI h 1 h f h 2 1 5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI (Ref. e_makaleleri) Sıvılar Bernoulli teoremine göre, bir akışkanın bir borudan akabilmesi için, aşağıdaki şekilde şematik olarak gösterildiği gibi, 1 noktasındaki

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR-II BORU ve DİRSEKLERDE ENERJİ KAYBI DENEYİ 1.Deneyin Adı: Boru ve dirseklerde

Detaylı

OREN303 ENERJİ YÖNETİMİ KERESTE KURUTMADA ENERJİ ANALİZİ/SÜREÇ YÖNETİMİ

OREN303 ENERJİ YÖNETİMİ KERESTE KURUTMADA ENERJİ ANALİZİ/SÜREÇ YÖNETİMİ OREN303 ENERJİ YÖNETİMİ KERESTE KURUTMADA ENERJİ ANALİZİ/SÜREÇ YÖNETİMİ Enerji analizi termodinamiğin birinci kanununu, ekserji analizi ise termodinamiğin ikinci kanununu kullanarak enerjinin maksimum

Detaylı

NÖ-A NÖ-B. Adı- Soyadı: Fakülte No:

NÖ-A NÖ-B. Adı- Soyadı: Fakülte No: Şube Adı- Soyadı: Fakülte No: NÖ-A NÖ-B Kimya Mühendisliği Bölümü, 2016/2017 Öğretim Yılı, 00323-Akışkanlar Mekaniği Dersi, Dönem Sonu Sınavı Soru ve Çözümleri 05.01.2017 Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20)

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: 1- (24 Puan) Şekildeki 5.08 cm çaplı 38.1 m uzunluğunda, 15.24 cm çaplı 22.86 m uzunluğunda ve 7.62 cm çaplı

Detaylı

XII. ULUSAL TESİSAT MÜHENDİSLİĞİ KONGRESİ ERGİN BAYRAK, NACİ ŞAHİN Nisan 2015, İZMİR

XII. ULUSAL TESİSAT MÜHENDİSLİĞİ KONGRESİ ERGİN BAYRAK, NACİ ŞAHİN Nisan 2015, İZMİR KANATLI BORULU EVAPORATÖRLERDE DEVRE TASARIMININ KAPASİTEYE ETKİSİNİN N DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ ERGİN BAYRAK, NACİ ŞAHİN Isı Değiştiricilerine Genel Bir Bakış Kanatlı Borulu Isı Değiştiricileri Problemler

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI SERİ-PARALEL BAĞLI POMPA DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN

Detaylı

Selçuk Üniversitesi. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı. Venturimetre Deney Föyü

Selçuk Üniversitesi. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı. Venturimetre Deney Föyü Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Kimya Mühendisliği Laboratuvarı Venturimetre Deney Föyü Hazırlayan Arş.Gör. Orhan BAYTAR 1.GİRİŞ Genellikle herhangi bir akış

Detaylı

KAYNAMALI ISI TRANSFERİ DENEYİ. Arş. Gör. Emre MANDEV

KAYNAMALI ISI TRANSFERİ DENEYİ. Arş. Gör. Emre MANDEV KAYNAMALI ISI TRANSFERİ DENEYİ Arş. Gör. Emre MANDEV 1. Giriş Pek çok uygulama alanında sıcak bir ortamdan soğuk bir ortama ısı transferi gerçekleştiğinde kaynama ve yoğuşma olayları gözlemlenir. Örneğin,

Detaylı

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi -Çimento Sanayinde Enerji Geri Kazanımı Prof. Dr. İsmail Hakkı TAVMAN Dokuz Eylül Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Enerji Kaynakları Kullanışlarına Göre

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ Termal Sistemler 25.10.2014 SOLİMPEKS AKADEMİ İZMİR

GÜNEŞ ENERJİSİ Termal Sistemler 25.10.2014 SOLİMPEKS AKADEMİ İZMİR GÜNEŞ ENERJİSİ Termal Sistemler 25.10.2014 SOLİMPEKS AKADEMİ İZMİR Güneş Enerjisi Dünyadaki tüm enerjinin kaynağı Güneştir. Güneş Enerjisi Gerek ışınımla Dünyaya ulaşan enerji Gerekse Dünyanın Güneşten

Detaylı

Akışkanların Dinamiği

Akışkanların Dinamiği Akışkanların Dinamiği Akışkanların Dinamiğinde Kullanılan Temel Prensipler Gaz ve sıvı akımıyla ilgili bütün problemlerin çözümü kütlenin korunumu, enerjinin korunumu ve momentumun korunumu prensibe dayanır.

Detaylı

Enerjinin varlığını cisimler üzerine olan etkileri ile algılayabiliriz. Isınan suyun sıcaklığının artması, Gerilen bir yayın şekil değiştirmesi gibi,

Enerjinin varlığını cisimler üzerine olan etkileri ile algılayabiliriz. Isınan suyun sıcaklığının artması, Gerilen bir yayın şekil değiştirmesi gibi, ENERJİ SANTRALLERİ Enerji Enerji soyut bir kavramdır. Doğrudan ölçülemeyen bir değer olup fiziksel bir sistemin durumunu değiştirmek için yapılması gereken iş yoluyla bulunabilir. Enerjinin varlığını cisimler

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET 11 1.1. Dairesel Hareket 12 1.2. Açısal Yol 12 1.3. Açısal Hız 14 1.4. Açısal Hız ile Çizgisel Hız Arasındaki Bağıntı 15 1.5. Açısal İvme 16 1.6. Düzgün Dairesel

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402

Detaylı

VENTURİMETRE DENEYİ 1. GİRİŞ

VENTURİMETRE DENEYİ 1. GİRİŞ VENTURİMETRE DENEYİ 1. GİRİŞ Genellikle herhangi bir akış esnasında akışkanın tabakaları farklı hızlarda hareket ederler ve akışkanın viskozitesi, uygulanan kuvvete karşı direnç gösteren tabakalar arasındaki

Detaylı

DOĞRUSAL YOĞUNLAŞTıRıCı (PARABOLIK OLUK. DOLAYLı ELEKTRIK ÜRETIMI GÜNEŞ ENERJİSİNDEN ELEKTRİK ÜRETİMİ

DOĞRUSAL YOĞUNLAŞTıRıCı (PARABOLIK OLUK. DOLAYLı ELEKTRIK ÜRETIMI GÜNEŞ ENERJİSİNDEN ELEKTRİK ÜRETİMİ GÜNEŞ ENERJİSİNDEN ELEKTRİK ÜRETİMİ DOLAYLı ELEKTRIK ÜRETIMI Doğrudan elektrik üretimi Dolaylı elektrik üretimi Olmak üzere iki farklı Grupta incelenmektedir. Odaklayıcı sistemler kullanılarak güneş enerjisinin

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Makine Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Termodinamik ve Isı Tekniği Anabilim Dalı Akışkanlar Mekaniği Genel Laboratuvar Föyü Güz Dönemi Öğrencinin Adı Soyadı : No : Grup

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

GÜNE ENERJ PV Sistemleri: PV uygulamaları

GÜNE ENERJ  PV Sistemleri: PV uygulamaları GÜNEŞ ENERJİSİ Güneşin enerjisini üç yolla kullanabiliriz, güneş enerjisi derken bu üçü arasındaki farkı belirtmek önemlidir: 1. Pasif ısı. Güneşten bize doğal olarak ulaşan ısıdır. Bina tasarımında dikkate

Detaylı

KAYMALI YATAKLAR II: Radyal Kaymalı Yataklar

KAYMALI YATAKLAR II: Radyal Kaymalı Yataklar KAYMALI YATAKLAR II: Radyal Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Radyal yataklama türleri Sommerfield Sayısı Sonsuz Genişlikte

Detaylı

f = 1 0.013809 = 0.986191

f = 1 0.013809 = 0.986191 MAKİNA MÜHNDİSLİĞİ BÖLÜMÜ-00-008 BAHAR DÖNMİ MK ISI TRANSFRİ II (+) DRSİ YIL İÇİ SINAVI SORULARI ÇÖZÜMLRİ Soruların çözümlerinde Yunus A. Çengel, Heat and Mass Transfer: A Practical Approach, SI, /, 00,

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Rev: 17.09.2014 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Makine Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Termodinamik ve Isı Tekniği Anabilim Dalı Termodinamik Genel Laboratuvar Föyü Güz Dönemi Öğrencinin Adı Soyadı : No

Detaylı

Termodinamik. Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Lütfullah Kuddusi. Bölüm 2 Problemler. Problem numaraları kitabın «5 th Edition» ile aynıdır.

Termodinamik. Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Lütfullah Kuddusi. Bölüm 2 Problemler. Problem numaraları kitabın «5 th Edition» ile aynıdır. Termodinamik Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Lütfullah Kuddusi Bölüm 2 Problemler Problem numaraları kitabın «5 th Edition» ile aynıdır. 1 2-26 800 kg kütlesi olan bir arabanın yatay yolda 0 dan 100 km/h hıza

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ İLE SU ISITILMASI

GÜNEŞ ENERJİSİ İLE SU ISITILMASI PROJE 032 GÜNEŞ ENERJİSİ İLE SU ISITILMASI 1 GÜNEŞLİ SU ISITICILARININ TASARIMI Edirne de 84 kişilik 21 dairenin su ihtiyacını tüm yıl karşılayacak sistemin hesabı. Sıcak su sıcaklığı, güneşli su ısıtıcılarda

Detaylı

Orijinal OSSBERGER Türbin

Orijinal OSSBERGER Türbin Orijinal OSSBERGER Türbin Kendinizi boşa akan giden sudan elektrik üretmeye mi adadınız? Çevre dostu, yenilenebilir, doğal bir kaynaktan enerji elde ederek kullanmak mı istiyorsunuz? Bizim işimiz yüzyıldır

Detaylı

YÜKSELEN HAVA AKIMLI RÜZGAR TÜRBİNLERİ

YÜKSELEN HAVA AKIMLI RÜZGAR TÜRBİNLERİ YÜKSELEN HAVA AKIMLI RÜZGAR TÜRBİNLERİ Özer KARA 1 Aydoğan ÖZDAMAR 2 Necdet ÖZBALTA 2 okara@bornova.ege.edu.tr aozdamar@bornova.ege.edu.tr nozbalta@bornova.ege.edu.tr 1 Ege Üniversitesi, Güneş Enerjisi

Detaylı

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON 8 Yrd.Doç.Dr. Mehmet Ali Dayıoğlu Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları & Teknolojileri Mühendisliği Bölümü Su Ürünleri Teknolojileri Su temini Boru parçaları

Detaylı

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Zemindeki mühendislik problemleri, zeminin kendisinden değil, boşluklarında bulunan boşluk suyundan kaynaklanır. Su olmayan bir gezegende yaşıyor olsaydık, zemin

Detaylı

Elektrik. Rüzgardan ve Sudan Elektrik eldesinde Kullanılan Sistemler

Elektrik. Rüzgardan ve Sudan Elektrik eldesinde Kullanılan Sistemler Elektrik Rüzgardan ve Sudan Elektrik eldesinde Kullanılan Sistemler Rüzgar enerjisi değişime uğramış güneş enerjisidir: Güneş enerjisinin karalan, denizleri ve atmosferi her yerde özdeş ısıtmamasından

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4 Akışkanlar ile ilgili temel kavramlar MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4 Yrd. Doç. Dr. Yüksel HACIOĞLU Su,, gaz, buhar gibi kolayca şekillerini değiştirebilen ve dış etkilerin etkisi altında kolayca hareket

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİLİ SICAK SU SİSTEMLERİ

GÜNEŞ ENERJİLİ SICAK SU SİSTEMLERİ GÜNEŞ ENERJİLİ SICAK SU SİSTEMLERİ l AMAÇ Güneş enerjili sıcak su sistemlerinin incelenmesi ve tabii dolaşımlı güneşli su ısıtıcılarının temel özelliklerinin belirlenmesi 2GİRİŞ Günümüzde artan enerji

Detaylı

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ Ön çöktürme havuzlarında normal şartlarda BOİ 5 in % 30 40 ı, askıda katıların ise % 50 70 i giderilmektedir. Ön çöktürme havuzunun dizaynındaki amaç, stabil (havuzda

Detaylı

ISI Mühendisliği İçindekiler

ISI Mühendisliği İçindekiler ISI Mühendisliği İçindekiler Aktarım hesabı...2 Genel...2 Nominal tüketim...2 Nominal tüketimin hesaplanması...4 Tesis kapasitesi...6 Tesis kapasitesinin hesaplanması...8 1 Aktarım Hesabı Genel Aktarım

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr.

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr. T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Aydın DURMUŞ EYLÜL 2011 SAMSUN SANTRĠFÜJ POMPA DENEYĠ 1. GĠRĠġ Pompa,

Detaylı

ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1. Y. Doç. Dr. Güray Doğan

ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1. Y. Doç. Dr. Güray Doğan ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1 Y. Doç. Dr. Güray Doğan 1 Kinematik Kinematik: akışkanların hareketlerini tanımlar Kinematik harekete sebep olan kuvvetler ile ilgilenmez. Akışkanlar mekaniğinde

Detaylı

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ ONDOKUZ MAYIS ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ ISI POMPASI DENEY FÖYÜ Hazırlayan: YRD. DOÇ. DR HAKAN ÖZCAN ŞUBAT 2011 DENEY NO: 2 DENEY ADI: ISI POMPASI DENEYĐ AMAÇ: Isı pompası

Detaylı

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ 1.GİRİŞ Deney tesisatı; içerisine bir ısıtıcı,bir basınç prizi ve manometre borusu yerleştirilmiş cam bir silindirden oluşmuştur. Ayrıca bu hazneden

Detaylı

LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ

LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ Mak. Yük. Müh. Emre DERELİ Makina Mühendisleri Odası Edirne Şube Teknik Görevlisi 1. GİRİŞ Ülkelerin

Detaylı

DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.

DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. Küçük Sanayi sitesi 12 Ekim Cad. 52.Sok. No:18/A BALIKESİR Tel:0266 2461075 Faks:0266 2460948 ttp://www.deneysan.com mail: deneysan@deneysan.com

Detaylı

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ Serhan Küçüka*, Serkan Sunu, Anıl Akarsu, Emirhan Bayır Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü

Detaylı

Su Debisi ve Boru Çapı Hesabı

Su Debisi ve Boru Çapı Hesabı Su Debisi ve Boru Çapı Hesabı Su Debisi Hesabı Sıcak sulu ısıtma sistemleri, günümüzde bireysel ve bölgesel konut ısıtmasında, fabrika ve atölye, sera ısıtmasında, jeotermal enerjinin kullanıldığı ısıtma

Detaylı

Isı transferi (taşınımı)

Isı transferi (taşınımı) Isı transferi (taşınımı) Isı: Sıcaklık farkı nedeniyle bir maddeden diğerine transfer olan bir enerji formudur. Isı transferi, sıcaklık farkı nedeniyle maddeler arasında meydana gelen enerji taşınımını

Detaylı

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M DEÜ HASTANESİ KLİMA SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA SİSTEMLERİNİN N ISIL VE HİDROLİK DENGELENMESİ Burak Kurşun un / Doç.Dr.Serhan KüçüK üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M BölümüB GİRİŞ Değişen

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AKIŞKAN YATAKLI ISI TRANSFER DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ

Detaylı

SORULAR VE ÇÖZÜMLER. Adı- Soyadı : Fakülte No :

SORULAR VE ÇÖZÜMLER. Adı- Soyadı : Fakülte No : Adı- Soyadı : Fakülte No : Gıda Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Güz Yarıyılı 00391-Termodinamik Dersi, Dönem Sonu Sınavı Soru ve Çözümleri 06.01.2015 Soru (puan) 1 (15) 2 (15) 3 (15) 4 (20)

Detaylı

BÖLÜM 3. Yrd. Doç.Dr. Erbil Kavcı. Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü

BÖLÜM 3. Yrd. Doç.Dr. Erbil Kavcı. Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü BÖLÜM 3 Sürekli Isı iletimi Yrd. Doç.Dr. Erbil Kavcı Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü Düzlem Duvarlarda Sürekli Isı İletimi İç ve dış yüzey sıcaklıkları farklı bir duvar düşünelim +x yönünde

Detaylı

Soru No Puan Program Çıktısı 3, ,8 3,10 1,10

Soru No Puan Program Çıktısı 3, ,8 3,10 1,10 Öğrenci Numarası Adı ve Soyadı İmzası: CEVAP ANAHTARI Açıklama: Sınavda ders notları ve dersle ilgili tablolar serbesttir. SORU. Tersinir ve tersinmez işlemi tanımlayınız. Gerçek işlemler nasıl işlemdir?

Detaylı

Isıtma tesisatında yıllık yakıt miktarı hesaplanarak, yakıt deposu tesisin en az 20 günlük yakıt gereksinimini karşılayacak büyüklükte olmalıdır.

Isıtma tesisatında yıllık yakıt miktarı hesaplanarak, yakıt deposu tesisin en az 20 günlük yakıt gereksinimini karşılayacak büyüklükte olmalıdır. 7. YILLIK YAKIT MĐKTARI HESABI VE YAKIT DEPOLARI Isıtma tesisatında yıllık yakıt miktarı hesaplanarak, yakıt deposu tesisin en az 20 günlük yakıt gereksinimini karşılayacak büyüklükte olmalıdır. 7.1 Yıllık

Detaylı

İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ

İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ Deneyin Amacı İklimlendirme tesisatının çalıştınlması ve çeşitli kısımlarının görevlerinin öğrenilmesi, Deney sırasında ölçülen büyüklükler yardımıyla Psikrometrik Diyagramı kullanarak,

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. Yoğunluğu 850 kg/m 3 ve kinematik viskozitesi 0.00062 m 2 /s olan yağ, çapı 5 mm ve uzunluğu 40

Detaylı

3. AKIŞKANLARDA FAZ DEĞİŞİKLİĞİ OLMADAN ISI TRANSFERİ

3. AKIŞKANLARDA FAZ DEĞİŞİKLİĞİ OLMADAN ISI TRANSFERİ 1 3. AKIŞKANLARDA FAZ DEĞİŞİKLİĞİ OLMADAN ISI TRANSFERİ (Ref. e_makaleleri) Isı değiştiricilerin büyük bir kısmında ısı transferi, akışkanlarda faz değişikliği olmadan gerçekleşir. Örneğin, sıcak bir petrol

Detaylı

5. Boyut Analizi. 3) Bir deneysel tasarımda değişken sayısının azaltılması 4) Model tasarım prensiplerini belirlemek

5. Boyut Analizi. 3) Bir deneysel tasarımda değişken sayısının azaltılması 4) Model tasarım prensiplerini belirlemek Boyut analizi, göz önüne alınan bir fiziksel olayı etkileyen deneysel değişkenlerin sayısını ve karmaşıklığını azaltmak için kullanılan bir yöntemdir. Akışkanlar mekaniğinin gelişimi ağırlıklı bir şekilde

Detaylı

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ T.C BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DOĞA BİLİMLERİ, MİMARLIK ve MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI POMPASI DENEY FÖYÜ 2015-2016 Güz Yarıyılı Prof.Dr. Yusuf Ali KARA Arş.Gör.Semih AKIN Makine

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI Cumhuriyet Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü Sunan Yrd.Doç. Dr. Mustafa HOŞTUT Nisan-2007 1/53 RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS

Detaylı

Enerji Verimlilik Kanunu

Enerji Verimlilik Kanunu Enerji Verimlilik Kanunu 2007 yılı itibariyle yürürlükte olan Enerji Verimliliği Kanunu sonucu, toplam inşaat alanı 2000 m 2 ve üzeri olan binalarda merkezi ısıtma sistemi kullanımı zorunlu hale gelmiştir.

Detaylı

MANOMETRELER 3.1 PİEZOMETRE

MANOMETRELER 3.1 PİEZOMETRE 18 3 MANOMETRELER Düşük sıvı basınçlarını hassas olarak ölçmek için yaygın bir metot, bir veya birden fazla denge kolonu kullanan piezometre ve manometrelerin kullanılmasıdır. Burada çeşitli tipleri tartışılacaktır,

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR -I BERNOULLİ DENEYİ FÖYÜ 2014 1. GENEL BİLGİLER Bernoulli denklemi basınç, hız

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ AKAN SUYUN ENERJİSİNİN ELEKTRİĞE DÖNÜŞÜMÜ

ÖZEL EGE LİSESİ AKAN SUYUN ENERJİSİNİN ELEKTRİĞE DÖNÜŞÜMÜ ÖZEL EGE LİSESİ AKAN SUYUN ENERJİSİNİN ELEKTRİĞE DÖNÜŞÜMÜ HAZIRLAYAN ÖĞRENCİ: Bürge ÖZTÜRK DANIŞMAN ÖĞRETMEN: Melike GÜZEL İZMİR 2016 İÇİNDEKİLER 1.Proje özeti...2 2.Projenin amacı...2 3. Giriş...3-4 4.Yöntem...4-5

Detaylı

Kalorifer Tesisatı Proje Hazırlama Esasları. Niğde Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü

Kalorifer Tesisatı Proje Hazırlama Esasları. Niğde Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Kalorifer Tesisatı Proje Hazırlama Esasları Niğde Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü ISITMA TEKNİĞİ 1.Tarihsel gelişim 2.Günümüz ısıtma teknikleri Bir ısıtma tesisatının uygun olabilmesi için gerekli

Detaylı

ŞEKİL P4. Tavanarası boşluğu. Tavanarası boşluğu. 60 o C. Hava 80 o C 0.15 m 3 /s. Hava 85 o C 0.1 m 3 /s. 70 o C

ŞEKİL P4. Tavanarası boşluğu. Tavanarası boşluğu. 60 o C. Hava 80 o C 0.15 m 3 /s. Hava 85 o C 0.1 m 3 /s. 70 o C 8. BÖLÜMLE İLGİLİ ÖRNEK SORULAR 1) 15 o C de su (ρρ = 999.1 kg m 3 ve μμ = 1.138 10 3 kg m. s) 4 cm çaplı 25 m uzunluğında paslanmaz çelikten yapılmış yatay bir borudan 7 L/s debisiyle sürekli olarak akmaktadır.

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Akışkanlar dinamiğinde, sürtünmesiz akışkanlar için Bernoulli prensibi akımın hız arttıkça aynı anda

Detaylı

KAYMALI YATAKLAR-II RADYAL YATAKLAR

KAYMALI YATAKLAR-II RADYAL YATAKLAR Makine Elemanları 2 KAYMALI YATAKLAR-II RADYAL YATAKLAR Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu Bölümden Elde Edilecek Kazanımlar Radyal yataklama türleri Sommerfield Sayısı Sonsuz Genişlikte Radyal Yatak Hesabı

Detaylı

NÖ-A NÖ-B. Şube. Alınan Puan. Adı- Soyadı: Fakülte No: 1. Aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerin eşit olduğunu gösteriniz. 1/6

NÖ-A NÖ-B. Şube. Alınan Puan. Adı- Soyadı: Fakülte No: 1. Aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerin eşit olduğunu gösteriniz. 1/6 Şube NÖ-A NÖ-B Adı- Soyadı: Fakülte No: Kimya Mühendisliği Bölümü, 2015/2016 Öğretim Yılı, 00323-Akışkanlar Mekaniği Dersi, Bütünleme Sınavı Soru ve Çözümleri 20.01.2016 Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20)

Detaylı

YOĞUŞMA DENEYİ. Arş. Gör. Emre MANDEV

YOĞUŞMA DENEYİ. Arş. Gör. Emre MANDEV YOĞUŞMA DENEYİ Arş. Gör. Emre MANDEV 1. Giriş Yoğuşma katı-buhar ara yüzünde gerçekleşen faz değişimi işlemi olup işlem sırasında gizli ısı etkisi önemli rol oynamaktadır. Yoğuşma yoluyla buharın sıvıya

Detaylı

DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.

DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. Küçük Sanayi sitesi 12 Ekim Cad. 52.Sok. No:18A BALIKESİR Tel:0266 2461075 Faks:0266 2460948 http://www.deneysan.com mail: deneysan@deneysan.com

Detaylı

R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ

R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SAN. VE TİC. Yeni sanayi sitesi 36.Sok. No:22 BALIKESİR Telefaks:0266 2461075 http://www.deneysan.com R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ HAZIRLAYAN Yrd.Doç.Dr. Hüseyin

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 6 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut

AKM 205 BÖLÜM 6 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut AKM 205 BÖLÜM 6 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. Bir püskürtücü dirsek, 30 kg/s debisindeki suyu yatay bir borudan θ=45 açıyla yukarı doğru hızlandırarak

Detaylı

Güneş Enerjili Su Isıtma Sisteminin Deneysel İncelenmesi

Güneş Enerjili Su Isıtma Sisteminin Deneysel İncelenmesi Kadir BAKIRCI Bedri YÜKSEL Güneş Enerjili Su Isıtma Sisteminin Deneysel İncelenmesi Abs tract: Running out of energy sources used at the present and their high cost are extremely affected to the economy

Detaylı

Özel Laboratuvar Deney Föyü

Özel Laboratuvar Deney Föyü Özel Laboratvar Deney Föyü Deney Adı: Mikrokanatlı borlarda türbülanslı akış Deney Amacı: Düşey konmdaki iç yüzeyi mikrokanatlı bordaki akış karakteristiklerinin belirlenmesi 1 Mikrokanatlı Bor ile İlgili

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

O )molekül ağırlığı 18 g/mol ve 1g suyun kapladığı hacimde

O )molekül ağırlığı 18 g/mol ve 1g suyun kapladığı hacimde 1) Suyun ( H 2 O )molekül ağırlığı 18 g/mol ve 1g suyun kapladığı hacimde 10 6 m 3 olduğuna göre, birbirine komşu su moleküllerinin arasındaki uzaklığı Avagadro sayısını kullanarak hesap ediniz. Moleküllerin

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ AÇILARI GİRİŞ Güneş ışınları ile dünya üzerindeki yüzeyler arasında belirli açılar vardır. Bu açılar hakkında bilgi edinilerek güneş enerjisinden en

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI TRANSFERİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI TRANSFERİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI TRANSFERİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI ZORLANMIŞ TAŞINIM DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM ELEMANI DENEY

Detaylı

ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ FAN SİSTEMİ EĞİTİM ÜNİTESİ FAN

ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ FAN SİSTEMİ EĞİTİM ÜNİTESİ FAN ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ FAN SİSTEMİ EĞİTİM ÜNİTESİ FAN Döner bir pervane kanatları tarafından hava veya gazları hareket ettiren basit makinalardır. Eksenel fan: Döner bir mil üzerine pervane

Detaylı

Deneyin Adı: Isı Geri Kazanımlı, Sıcaklığı Oransal Olarak Kontrol Edilen Sıcak Hava Üretim Sistemi

Deneyin Adı: Isı Geri Kazanımlı, Sıcaklığı Oransal Olarak Kontrol Edilen Sıcak Hava Üretim Sistemi Deneyin Adı: Isı Geri Kazanımlı, Sıcaklığı Oransal Olarak Kontrol Edilen Sıcak Hava Üretim Sistemi Deneyin yapılacağı yer: Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Laboratuar Binası, 2. Kat Enerji Verimliliği

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ (SOLAR ENERGY)

GÜNEŞ ENERJİSİ (SOLAR ENERGY) GÜNEŞ ENERJİSİ (SOLAR ENERGY) GÜNEŞ ENERJİSİ NEDİR? Güneş enerjisi, güneşten yayılan ışık ve ısı enerjisine verilen genel isimdir. Antik çağlardan beri bu enerji sürekli gelişen teknolojiler yardımı ile

Detaylı

Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır.

Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır. Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır. Basıncın derinlikle değişimi Aynı derinlikteki bütün noktalar aynı basınçta y yönünde toplam kuvvet

Detaylı

MAK104 TEKNİK FİZİK UYGULAMALAR

MAK104 TEKNİK FİZİK UYGULAMALAR MAK04 TEKNİK FİZİK ISI TRANSFERİ ÖRNEK PROBLEMLER Tabakalı düzlem duvarlarda ısı transferi Birleşik düzlem duvarlardan x yönünde, sabit rejim halinde ve duvarlar içerisinde ısı üretimi olmaması ve termofiziksel

Detaylı

tmmob makina mühendisleri odası kocaeli şubesi Enerji Çalışma Grubu

tmmob makina mühendisleri odası kocaeli şubesi Enerji Çalışma Grubu tmmob makina mühendisleri odası kocaeli şubesi Enerji Çalışma Grubu Mart - 2011 Yahya Kaptan Toplu Konut Alanının Isı Yalıtımı Açısından Değerlendirilmesi Hazırlayan : Ünal ÖZMURAL, Alpaslan GÜVEN, Yavuz

Detaylı

DÜNYADAKİ ATIK SU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ UYGULAMALARI. Doç.Dr.Hüseyin GÜNERHAN Yük.Müh.Oğuzhan ÇULHA

DÜNYADAKİ ATIK SU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ UYGULAMALARI. Doç.Dr.Hüseyin GÜNERHAN Yük.Müh.Oğuzhan ÇULHA DÜNYADAKİ ATIK SU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ UYGULAMALARI Doç.Dr.Hüseyin GÜNERHAN Yük.Müh.Oğuzhan ÇULHA İçerik 1. Sisteme Genel Bakış 2. Atık Su Kaynaklı Isı Pompası Isı Değiştiricileri ve Tasarımı 3. Atık Su Isı

Detaylı

Bölüm 8: Borularda sürtünmeli Akış

Bölüm 8: Borularda sürtünmeli Akış Bölüm 8: Borularda sürtünmeli Akış Laminer ve Türbülanslı Akış Laminer Akış: Çalkantısız akışkan tabakaları ile karakterize edilen çok düzenli akışkan hareketi laminer akış olarak adlandırılır. Türbülanslı

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı