Mehmet Sait DERSE. Yüksek Lisans Tezi. Fizik Anabilim Dalı. Danışman: Yrd. Doç. Dr. Osman PAKMA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Mehmet Sait DERSE. Yüksek Lisans Tezi. Fizik Anabilim Dalı. Danışman: Yrd. Doç. Dr. Osman PAKMA"

Transkript

1 BATMAN N İKLİM KOŞULLARNDA EĞİMLİ DÜZLEME GELEN GÜNEŞ ŞNMNN FARKL AÇ DEĞERLERİNDE BELİRLENMESİ Mehmet Sait DERSE Yüksek Lisans Tezi Fizik Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. Osman PAKMA Şubat 2014

2 T.C. BİNGÖL-BATMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BATMAN N İKLİM KOŞULLARNDA EĞİMLİ DÜZLEME GELEN GÜNEŞ ŞNMNN FARKL AÇ DEĞERLERİNDE BELİRLENMESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Mehmet Sait DERSE Enstitü Anabilim Dalı : FİZİK Tez Danışmanı : Yrd. Doç. Dr. Osman PAKMA Şubat 2014

3 T.C. BİNGÖL-BATMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BATMAN N İKLİM KOŞULLARNDA EĞİMLİ DÜZLEME GELEN GÜNEŞ ŞNMNN FARKL AÇ DEĞERLERİNDE BELİRLENMESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Mehmet Sait DERSE Enstitü Anabilim Dalı : FİZİK Bu tez tarihinde aşağıdaki jüri tarafından oy birliği ile kabul edilmiştir. Doç. Dr. Yrd. Doç. Dr. Yrd. Doç. Dr. Ömer GÜLLÜ Osman PAKMA Veyis TÜRÜT Jüri Başkanı Üye Üye Yukarıdaki sonucu onaylarım Doç. Dr. İbrahim Yasin ERDOĞAN Enstitü Müdürü

4 ÖNSÖZ Yüksek lisans tezi olarak sunduğum bu çalışma Yrd. Doç. Dr. Osman PAKMA rehberliğinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmam boyunca yardımlarını hiçbir şekilde esirgemeyen değerli hocam Yrd. Doç. Dr. Osman PAKMA ya teşekkürlerimi sunarım. Laboratuar çalışmalarım boyunca yardımını hiçbir zaman esirgemeyen ve laboratuarını kullanmama izin veren Batman Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Ömer GÜLLÜ hocama teşekkür ederim. Batman ve Bingöl Üniversitesi Fizik Bölümü öğretim üyeleri hocalarıma teşekkür ederim. Yardımlarını gördüğüm Hakkı ÖZTÜRKER e teşekkür ederim. Ayrıca maddi ve manevi desteklerini hiçbir zaman esirgemeyen aileme ve arkadaşlarıma teşekkür ederim. Tez çalışmasına desteklerinden dolayı Batman Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü ne (Proje No: 2010-FED-03) teşekkür ederim. Mehmet Sait DERSE Batman 2014 ii

5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... ii İÇİNDEKİLER... iii SİMGELER VE KSALTMALAR LİSTESİ... v ŞEKİLLER LİSTESİ... vii TABLOLAR LİSTESİ... viii ÖZET... ix ABSTRACT... x BÖLÜM 1. GİRİŞ... 1 BÖLÜM 2. MATERYAL VE METOT Güneş Enerjisi Temel Güneş Açıları Türetilmiş Güneş Açıları Güneş şınım leri Eğimli Düzleme Gelen Teorik Güneş şınım leri Eğimli Düzleme Gelen Doğrudan Güneş şınım leri Eğimli Düzleme Gelen Yayılım Güneş şınım Şiddeti leri Eğimli Düzleme Gelen Yansıyan Güneş şınım Şiddeti leri Yatay Düzleme Gelen Teorik Güneş şınım leri Yatay Düzleme Gelen Yayılı ve Doğrudan Güneş şınım Hesaplama leri Batman İlinin Güneş Enerjisi Potansiyeli iii

6 BÖLÜM 3. ÖLÇÜM ARAÇLAR VE SİSTEMİ Piranometre BÖLÜM 4. BULGULAR VE TARTŞMA Batman İli İçin Toplam Güneş şınım Şiddeti Hesaplamaları Yatay Düzleme Gelen Saatlik Toplam Güneş şınım Şiddeti İstatistiksel Analiz Yöntemleri Yatay Düzleme Gelen Yayılı ve Doğrudan Güneş şınım Şiddeti Hesaplamaları Eğimli Düzleme Gelen Saatlik Toplam Güneş şınım Şiddeti Hesaplamaları 42 BÖLÜM 5. SONUÇLAR VE TARTŞMA KAYNAKLAR ÖZGEÇMİŞ iv

7 SİMGELER VE KSALTMALAR LİSTESİ MAE MAPE MGM MSE RMSE TOE WRC YEGM F f G sc 0 b b, d d, r, k b k d k D k T n S S 0 t : Ortalama mutlak hatası : Ortalama mutlak hata yüzdesi : Meteoroloji Genel Müdürlüğü : Hata kareler ortalaması : Ortalama karekök hatası : Ton petrol eşdeğer : Dünya ışınım merkezi : Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü : Bulutlanma derecesi : Güneş sabiti düzeltme faktörü : Güneş sabiti : Yatay düzleme gelen saatlik toplam güneş ışınım şiddeti : Atmosfer dışı saatlik toplam güneş ışınım şiddeti : Yatay düzleme gelen saatlik doğrudan güneş ışınım şiddeti : Eğimli düzleme gelen doğrudan güneş ışınım şiddeti : Yatay düzleme gelen saatlik yayılı güneş ışınım şiddeti : Eğimli düzleme gelen yayılı güneş ışınım şiddeti : Eğimli düzleme gelen yansıyan güneş ışınım şiddeti : Eğimli düzleme gelen saatlik toplam güneş ışınım şiddeti : Doğrudan ışınım katsayısı : Yayılım ışınım oranı : Yayılım ışınım katsayısı : Atmosferin saatlik berraklık indeksi : Gün sayısı : Güneşlenme süresi : Gün uzunluğu : Güneş saati v

8 Z ρ ϕ ω δ θ z α ψ : Rakım : Albedo : Enlem : Saat açısı : Güneş deklinasyon açısı : Güneş zenit açısı : Güneş yükseklik açısı : Güneş azimut açısı : Eğim açısı vi

9 ŞEKİLLER LİSTESİ Şekil 1.1. Dünyada Güneş enerjisinden farklı tipte kurulu kapasite değerleri 2 Şekil 1.2. Yıllara göre güneş enerjisinden toplayıcılar vasıtasıyla ısı enerjisine dönüştürülerek doğrudan su kullanımında dünyadaki kurulu güç gelişimi Şekil 1.3. Güneş enerjisinden toplayıcılar vasıtasıyla ısı enerjisine dönüştürülerek doğrudan sıcak su kullanımında dünyadaki devletlerin kurulu güç yüzdeleri 3 Şekil 2.1. Güneş ışınım spektrumu Şekil 2.2. Global ışınım bileşenleri.. 7 Şekil 2.3. Enlem (ϕ), saat açısı (ω) ve güneş deklinasyon açısı (δ)... 8 Şekil 2.4. Zenit, güneş, yükseklik ve azimut açıları Şekil 2.5. Türkiye güneş enerjisi haritası Şekil 2.6. Batman ilinin güneş enerjisi haritası Şekil 3.1. Termo-çift 29 Şekil 3.2. Kipp&Zonen CM11 piranometre yapısı Şekil 4.1. Batman ili için ölçülen ve hesaplanan yatay düzleme gelen aylık ortalama günlük toplam güneş ışınımı şiddeti değerleri vii

10 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1.1. Türkiye deki bölgelere göre güneş potansiyeli... 4 Tablo 3.1. Kipp&Zonen CM11 piranometresinin teknik özellikleri Tablo 4.1. Batman iline ait Ekim 2011-Ekim 2013 tarihleri arasındaki aylık ortalama, 0, S ve S 0 değerleri 33 Tablo 4.2. Batman iline ait çeşitli modellere göre hesaplanmış aylık ortalama Günlük toplam güneş ışınım şiddeti değerleri ( 10-16). 34 Tablo 4.3. Batman iline ait çeşitli modellere göre hesaplanmış aylık ortalama günlük toplam güneş ışınım şiddeti değerleri ( 17-23) Tablo 4.4. Batman iline ait çeşitli modellere göre hesaplanmış aylık ortalama günlük toplam güneş ışınım şiddeti değerleri ( 24-30) Tablo 4.5. Batman iline ait çeşitli modellere göre hesaplanmış aylık ortalama günlük toplam güneş ışınım şiddeti değerleri ( 31-33) Tablo 4.6. Batman ili için toplam güneş ışınım şiddeti hesaplama modellerinin istatistiksel analizleri Tablo 4.7. Batman iline ait yatay düzleme gelen hesaplanmış yayılı ve doğrudan güneş ışınım şiddeti değerleri ( 34-36) Tablo 4.8. Batman iline ait yatay düzleme gelen hesaplanmış yayılı ve doğrudan güneş ışınım şiddeti değerleri ( 37-38) Tablo 4.9. Batman ili için 15 o ve 30 o için model bileşenleri Tablo Batman ili için 45 o ve 60 o için model bileşenleri Tablo Farklı açı değerleri için belirlenmiş en iyi iki optimum model viii

11 ÖZET Anahtar Kelimeler: Güneş ışınım şiddeti, güneş ışınım modelleri, eğik düzlem, Batman. Bu çalışmada; Batman ili iklim koşullarında yatay ve dört farklı açı değeri için eğimli düzleme gelen güneş ışınım değerleri ölçülmüştür. Elde edilen veriler listeratürde verilen modellerden elde edilen sonuçlar ile karşılaştırılarak optimum modeller tespit edilmiştir. İncelemesi yapılan modellerde hata kareler ortalaması (MSE), ortalama mutlak hatası (MAE), ortalama karekök hatası (RMSE) ve ortalama mutlak hata yüzdesi (MAPE) istatistiksel sonuçları istatistiksel hata testlerine bağlı olarak karşılaştırılmıştır. Ayrıca Batman da aylık ortalam günlük global güneş ışınımı hesabı için yeni bir eşitlik geliştirilmiştir. ix

12 DETERMNATON OF SOLAR RADATON ON NCLNED PLANE AT DFFERENT ANGLES VALUES FOR CLMATC CONDTONS OF BATMAN ABSTRACT Keywords: Solar radiation incident, solar radiation models, tilted surface, Batman. n this study; hourly global solar radiation on tilted surfaces is measured at four different slope angles in Batman. The data obtained from measurements are compared with solar models and the optimum solar models are determined. Statistical results obtained from the mean square errors (MSE), mean absolute errors (MAE) and root mean square errors (RMSE) and mean absolute percentage error (MAPE) of the examined models were compared on the basis of statistical error tests. Besides, a new equation was developed to calculate monthly average daily global solar radiation in Batman. x

13 BÖLÜM 1. GİRİŞ Dünya üzerinde kullanılan enerji kaynaklarının çoğunluğu fosil kaynaklarına dayalıdır. Fosil kaynaklarının ileri ki yıllarda tükeneceği göz önüne alınırsa yeni enerji kaynaklarının kullanımı zorunlu hale gelecektir. Fosil kaynaklarının sebep olduğu en büyük problemlerden bir tanesi küresel ısınmadır. Bu nedenle ileri ki yıllarda gelecek nesillere yaşanabilecek bir dünya bırakmak istiyorsak kullanacağımız yeni enerji kaynaklarının çevreyi kirletmeyen ve kendini yenileyebilen bir enerji kaynağı olması son derece önemlidir. Bu tür enerji kaynakları temiz ve yenilenebilir enerji kaynakları olarak isimlendirilmektedir. Temiz ve yenilenebilir enerji kaynaklarından en çok bilinenleri jeotermal enerji, hidroelektrik enerji, biokütle enerjisi, rüzgâr enerjisi ve güneş enerjisidir. Bu kaynaklardan en göze çarpanı güneş enerjisidir. Güneş enerjisinin diğer enerji kaynaklarından en büyük avantajı bol, temiz ve tükenmez bir kaynak olmasından dolayı yerel uygulamalar için kullanımını elverişli kılmakta ve her yerde faydalanılmasının önünü açmaktadır. Güneş enerjisinden; binalarda ısıtma ve soğutma, sıcak su elde edilmesi, endüstriyel işlemler ve elektrik çevrimi için faydalanılmaktadır. Şu an için dünyadaki güneş enerjisi kaynakları enerji talebinin çok küçük bir oranını karşılamaktadır. Her yıl dünya yüzeyine ulaşan güneş ışınlarının enerjisi 80 milyar ton petrole eşdeğerdir (TOE). Bu değer dünyada her yıl tüketilen enerjinin yaklaşık katına eşittir ve fosile dayalı kaynakların tüm rezervlerinden elde edilen enerjiden daha fazladır (Nebbia, 2001). Güneş enerjisinden en çok sıcak su elde etmek için termal ısı sistemlerinden ve elektrik çevrimi için de fotovoltaik ve solar termal elektrik sistemlerinden faydalanılmaktadır. Dünya üzerinde yalnız güneş enerjisine dayalı 2011 yılına ait kurulu toplam kapasite değerleri Şekil 1.1 de verilmektedir. Güneş enerjisinden toplayıcılar vasıtasıyla ısı enerjisine dönüştürülerek doğrudan sıcak su kullanımında dünyadaki kurulu güç Şekil 1.2 de görüldüğü gibi son 10 yılda 5 katına çıkmıştır. Şekil 1.3 te ise 2011 yılı itibari ile

14 2 güneş enerjisinden sıcak su temininde kurulu gücün ülkelere göre dağılımı verilmektedir. Dikkat edilirse ülkemiz % 4,6 oranı ile ikinci durumdadır. Şekil 1.1. Dünyada Güneş enerjisinden farklı tipte kurulu kapasite değerleri (Weiss and Mauthner, 2010) Şekil 1.2. Yıllara göre güneş enerjisinden toplayıcılar vasıtasıyla ısı enerjisine dönüştürülerek doğrudan sıcak su kullanımında dünyadaki kurulu güç gelişimi (Anonymous, 2013)

15 3 Şekil 1.3. Güneş enerjisinden toplayıcılar vasıtasıyla ısı enerjisine dönüştürülerek doğrudan sıcak su kullanımında dünyadaki devletlerin kurulu güç gelişimi (Anonymous, 2013) Ülkemizin artan hızlı nüfusuna ve ekonomisine bağlı olarak, yıllara göre tüketilen enerji rakamları da eklendiğinde 2023 yılında öngörülen toplam elektrik enerji ihtiyacının GWh olacağı öngörülmektedir. Mevcut durumlara bakıldığında ancak GWh lık kısmının yenilenebilir enerji kaynaklarıyla karşılanması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Türkiye bulunduğu coğrafi konum ve sahip olduğu güneş enerjisi potansiyeli nedeniyle şanslı ülkelerden birisidir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü nden (MGM) elde edilen verilere göre ülkemizin birim metre kare başına ortalama günlük güneş ışınım enerji değeri 3,6 kwh ve toplam yıllık güneşlenme süresi ise 2623 saattir (günlük ortalama 7,2 saat). Bu verilere dayanarak Türkiye nin yıllık güneş enerji potansiyeli 6150 TWh olmakla birlikte bunun 305 TWh lık değeri ekonomiye dönüştürülme büyüklüğü olarak hesaplanmaktadır (Kaygusuz, 2011). Tablo 1.1 de Türkiye deki bölgelere göre güneş potansiyeli verileri görülmektedir. Güneş enerjisinin hem ısı enerjisine hem de elektrik enerjisine çevriminde verimliliği etkileyen en temel faktörler güneş ışınım şiddeti ve coğrafi yapıdır. Güneş ışınım şiddeti verileri; güneş enerjisi sistemlerinin tasarımında ve sistem performansını değerlendirmelerde gerekli olan temel parametrelerdir. Bu nedenle güneş ışınımının dünya yüzeyindeki değişik enlemlerdeki bölgelere gelen miktarının kesin tespiti birçok güneş enerjisi uygulamasında büyük önem arz etmektedir.

16 4 Tablo 1.1. Türkiye deki bölgelere göre güneş potansiyeli (Kamil ve vd., 2006) Bölge Toplam ortalama Güneş enerjisi (kwh/m 2 -yıl) Ortalama Güneşlenme süresi (saat/yıl) Güneydoğu Anadolu Akdeniz Doğu Anadolu İç Anadolu Ege Marmara Karadeniz Güneş enerjisi sistemlerinde kullanılan güneş kolektör ve paneller bina yüzeyine eğimli olarak yerleştirildiklerinden; sistemin maksimum performansta çalışabilmesi için sistem hesaplamalarına gerek olan eğik düzleme gelen toplam güneş ışınım miktarlarıdır. Türkiye de yatay düzleme gelen güneş ışınım şiddet ölçümlerini, Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü (YEGM), Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) ve bazı üniversiteler yapmaktadır. Eğik düzleme gelen güneş ışınım şiddeti değerleri ise bazı çalışmalar dışında bulunmamaktadır (Anonim, 200; Bulut, 2008). Ancak eğimli düzleme gelen güneş ışınım şiddeti değerleri, yatay düzleme gelen ölçüm değerleri ve güneş ışınım modelleri yardımı ile tespit edilebilmektedir (Notton and et al., 2002; Notton and et al., 2004). Türkiye de güneş enerjisi uygulamalarına yönelik son yıllarda ciddi atılımlar gerçekleşmektedir. Özellikle güneş enerjisinden elektrik elde etmeye yönelik lisanslı ve lisanssız kurulum için ilgili yönetmelikler çıkarılmıştır. Buna göre 1 MWh ın üzerindeki kurulumlar için lisans alma zorunluluğu getirilmiştir. Ayrıca güneş enerjisine dayalı lisans başvuruları için yapılacak güneş ölçümlerine uygulamalarına dair tebliğ sayılı ve tarihli Resmi Gazetede yayımlanmış olup, en az 6 ay yerinde ölçüm yapmış olmayı zorunlu kılmıştır.

17 5 Güneş ışınım değerlerini tahmin etmek için kullanılan modellerin birçoğu, Angstrom-tip eşitlikten türetilmiştir. Angstrom eşitliği ilk olarak Angstrom tarafından ortaya atılmıştır (Akınoğlu and Ecevit, 1990). Bu modelleri bağlı kalarak ülkemizde de birçok çalışma yapılmıştır. Babur ve Demirkol, Şanlıurfa ilimiz için MGM den elde ettikleri güneş ışınım ölçüm değerlerini mevcut teorik modellere uygulayarak, modellemenin karşılaştırmasını yapmışlardır (Babur ve Demirkol, 2004). Ülgen ve Hepbaşlı; İstanbul, Ankara ve İzmir için yatay düzleme gelen toplam ışınımını veren bazı ampirik denklemleri incelemişlerdir (Ülgen and Hepbaşlı, 2003). Güngör ve arkadaşları, Mersin ili için yatay düzleme gelen güneş ışınımını farklı eğim açıları için hesaplamışlardır (Güngör ve vd., 2005). Tarhan ve Sarı, Orta Karadeniz bölgesindeki bazı illerde farklı modeller kullanarak yatay düzleme gelen günlük toplam güneş ışınımı şiddetini hesaplamışlardır (Tarhan and Sarı, 2005). Bulut ve arkadaşları ise, Şanlıurfa ilimiz için eğik düzleme gelen güneş ışınımı değerlerini farklı açı değerleri için hesaplamışlardır (Bulut ve vd., 2006). Bu çalışmanın amacı; Batman ilinde eğimli düzleme gelen güneş ışınım değerlerinin farklı açılar için ölçülerek, elde edilen bu verileri değişik güneş ışınımı modelleriyle karşılaştırarak uygun güneş ışınım modelini belirlemektir.

18 BÖLÜM 2. MATERYAL VE METOT 2.1. Güneş Enerjisi Güneş enerjisi tükenmez bir enerji olup güneş ışığından enerji elde edilmesine dayalı bir teknolojidir. Güneşin yaydığı ve dünyamıza da ulaşan enerji, güneş'in çekirdeğinde yer alan füzyon süreci ile açığa çıkan ışınım enerjisidir. Güneşteki hidrojen gazının helyuma dönüşmesi şeklindeki füzyon sürecinden kaynaklanır. Güneş Şekil 2.1 de görüldüğü gibi 5770 K sıcaklıktaki siyah cisim ışıma spektrumuna sahiptir (Foukal, 1990). Şekil 2.1. Güneş ışınım spektrumu Atmosfer dışına gelen güneş ışınımı şiddeti günlere göre değişim göstermektedir. Astronomik birimde, atmosfer dışında birim alana dikey olarak gelen güneş ışınlarının

19 7 tüm dalga boylarını içeren birim zamandaki toplam güneş ışınım enerjisi şiddetine güneş sabiti denir ve G sc ile gösterilir yılından itibaren NASA Güneş sabiti değerini yaklaşık 1353 W/m 2 olarak almıştır. Dünya ışınım merkezi (WRC) ise güneş sabiti değerini 1367 W/m 2 olarak kabul etmiştir ve ışınım hesaplamalarında bu değer kullanılmaktadır (qbal, 1983). Yeryüzüne ulaşan güneş ışınları öncesinde atmosferde bulunan moleküller nedeniyle bir kısmının saçılarak yön değiştirmesi ve bir kısmının da soğrulması ile enerjisini belli oranda kaybederler. Saçılan ışınıma yayılı (diffuse-d) ışınım adı verilir. Bu ışınımın bir kısmı uzaya geri yansıtılırken bir kısmı da yeryüzüne ulaşır. Yeryüzüne güneşten çizilen bir doğru boyunca yön değiştirmeden gelen ışınımlara doğrudan (direct, B) ışınım adı verilir. Bir yüzey üzerine gelen güneş ışınımının bir kısmı yüzey tarafından soğrulurken, bir kısmı yansır ve bir kısmı da geçer. Gelen ışığın kaynağı güneş olduğu zaman yeryüzünden yansıyan ışınlara Albedo ismi verilir ve ρ ile gösterilir. ρ belirli bir yüzey üzerinden yansıyan ışınımın, yüzey üzerine düşen toplam ışınıma oranı olarak tanımlanır. Albedo değeri yüzeyin cinsine bağlı olarak 0,2 ile 0,8 arasında değerler almaktadır. Eğimli bir yüzey üzerindeki toplam (global-g) güneş ışınım Şekil 2.2 de gösterildiği gibi doğrudan, yayılı ve yansıyan ışınların toplamıdır (Rüther and Klesis, 1996). Şekil 2.2. Global ışınım bileşenleri

20 Temel Güneş Açıları Dünya kendi ekseninde ve güneş çevresinde iki farklı yörüngede hareket eder. Bu nedenle belirli zamanlarda dünya yüzeyine gelen güneş ışınım açılarının bilinmesinde fayda vardır. Güneş ışınlarının belirlenmesinde enlem (ϕ), saat açısı (ω) ve güneş deklinasyon açılarının (δ) bilinmesi zorunludur. Şekil 2.3 te dünya yüzeyinde yer alan temel açılar görülmektedir. Şekil 2.3. Enlem (ϕ), saat açısı (ω) ve güneş deklinasyon açısı (δ) Enlem ϕ; P noktasının ekvatordan olan açısal uzaklığıdır. Bu terim 0P doğrusu ile 0P doğrusunun ekvator düzlemindeki izdüşümü arasındaki açıdır. Kuzey enlemleri pozitif ve güney enlemleri negatiftir (-90 o ϕ 90 o ). Saat açısı ω; Saat 12 de saat açısı 0 o olur. Bir saat 15 o boylama denk gelmektedir. Saat açısı öğleden önce eksi ve öğleden sonra da artı değer alır. Deklinasyon açısı δ; Güneş ışınlarının kuzey ve güney yarımküredeki konumları ile ekvator düzlemi arasındaki açısal mesafesidir. Bu açı; güneşin merkezinden dünyanın

21 9 merkezine çizilen bir doğru ile bu doğrunun ekvator düzlemi üzerindeki iz düşümü arasında oluşan açı ile bulunur. Deklinasyon açısı bir yıl boyunca o ile 23.5 o arasında değerler almaktadır (Ramsey, 2003). Deklinasyon açısının değişimi 24 saat boyunca 0.5 o den daha düşük bir derecededir. Bu nedenle 1 gün boyunca deklinasyon açısı sabit kabul edilir (Uyarel ve Öz, 1987). Deklinasyon açısını yaklaşık olarak bulmak için sin 284 n 365 (2.1) denkleminden yararlanılır. Burada n; 1 Ocak tarihinden itibaren yıl boyunca geçen gün sayısını vermektedir (qbal, 1983) Türetilmiş Güneş Açıları Temel Güneş açılarının yanında güneş ışınımı hesaplamalarında kolaylık sağlayan açı bağıntıları tanımlanmıştır. Bunlar; güneş zenit açısı (θ z ), güneş yükseklik açısı (α) ve güneş azimut açısıdır (ψ). Ayrıca güneş ışınımından maksimum faydalanılması için güneş ışınlarının geliş açısı ve yüzey azimut açısı ayrıca ifade edilir. Dünya yüzeyindeki bir gözlemci için güneş gökyüzünde doğudan batıya doğru dairesel bir yol tarar. Şekil 2.4 te güneşin hareketi ve güneşe bağlı türetilmiş açılar görülmektedir. Şekil 2.4. Zenit, güneş yükseklik ve azimut açıları (Ramsey, 2003)

22 10 P noktasında bakan bir gözlemciye göre O noktası dünyanın merkezi ve DN güneş ışınlarının yönünü belirleyen doğrudur. Buna göre; Güneş Zenit açısı θ z, P noktasına doğrudan gelen güneş ışınlarının P noktasındaki yatay düzlemin normali ile yaptığı açıdır. Güneş Yükseklik açısı α, güneş ışınları ve güneş ışınlarının yatay düzlemdeki izdüşümü arasındaki açıdır (θ z +α=90 o ). Güneş Azimut açısı ψ, yatay düzlemde tam güney doğrultusu ile güneş ışınlarının yatay düzlemdeki izdüşümü arasında ölçülen açıdır. Zenit açısı; cos sin sin cos cos cos Z (2.2) θ z +α=90 o olduğundan güneş yükseklik açısının sinüsü zenit açısının kosinüsüne eşittir (cosθ z =sinα). Güneş yükseklik açısı ise, cos sin sin( ) cos cos( ) cos (2.3) ile hesaplanır. Burada eğim açısıdır Güneş şınım leri Güneş enerjisi sistemlerinden maksimum verimlilik elde etmek için bilinmesi gereken en önemli parametre konumun güneş ışınımıdır. Genelde yatay düzleme gelen güneş ışınımı ölçümleri yapılmasına rağmen, eğimli düzleme gelen güneş ışınımı değerleri ölçülmemektedir. Eğimli düzleme gelen güneş ışınımı ise yatay düzleme gelen ölçüm değerleri ya da modellerinden tahmin edilen güneş ışınım değerlerinden yararlanılarak tesbiti yapılabilmektedir.

23 Eğimli Düzleme Gelen Teorik Güneş şınım leri Eğimli düzleme gelen saatlik toplam güneş ışınım şiddeti şu denklem ile hesaplanır (Liu and Jordan, 1962; Duffie and Beckman, 1980; Gueymard 2000; Li and et al., 2002); (2.4) b, d, r, şeklinde olup, burada b, [W/m 2 ] cinsinden eğimli düzleme gelen doğrudan ışınım şiddetini, d, [W/m 2 ] cinsinden eğimli düzleme gelen yayılım ışınım şiddetini ve r, [W/m 2 ] cinsinden eğimli düzleme gelen yansıyan ışınım şiddetini ifade etmektedir. Bu bileşenlerin hesaplanabilmesi için yatay düzleme gelen toplam, doğrudan ve yayılım ışınım şiddetlerinin bilinmesi zorunludur. Bu nedenle bu tür ışınım değerleri çeşitli modellemelerden yararlanılarak bulunur Eğimli Düzleme Gelen Doğrudan Güneş şınım leri Liu ve Jordan i ( 1): Eğimli düzleme gelen saatlik doğrudan güneş ışınım şiddeti şu denklem yardımıyla bulunur (Liu and Jordan, 1962; Notton and et al., 2006); k b, b b (2.5) Burada b [W/m 2 ] cinsinden yatay düzleme gelen saatlik doğrudan ışınım şiddetini ve k b doğrudan ışınım katsayısı olup, k b cos cos Z (2.6) şeklinde ifade edilir.

24 12 Jimenez ve Castro i ( 2): Jimenez ve Castro modelinde eğik düzleme gelen saatlik direkt güneş ışınımının eğik düzleme gelen saatlik toplam ışınımın % 80 ine eşit olduğunu ifade eder ve şu eşitlik ile hesaplanır (Durmaz, 2007; Wong and Chow, 2001);, 0,8 k b b b (2.7) Eğimli Düzleme Gelen Yayılım Güneş şınım Şiddeti leri Eğimli düzleme gelen saatlik yayılım güneş ışınım şiddeti de literatürde bulunan çeşitli modellemeler yardımıyla hesaplanabilmektedir. Bu modellemelerde eğimli düzleme gelen saatlik yayılım ışınım şiddeti, yatay düzleme gelen saatlik yayılım ışınım şiddeti, eğim açısı ve doğrudan ışınım şiddeti dönüşüm katsayısının fonksiyonu olarak ifade edilir (Notton and et al., 2002; Notton and et al., 2004; Vartiainen, 2000; Bulut ve vd., 2006). Liu ve Jordan i ( 3): Eğimli düzleme gelen saatlik yayılım güneş ışınım şiddeti (Notton and et al., 2006); d, 1 d(1 cos ) 2 (2.8) ile bulunur. Burada ışınım şiddetidir. d [W/m 2 ] cinsinden yatay düzleme gelen saatlik yayılım güneş Koronakis i ( 4): Koronakis denklem (2.8) i modifiye ederek tekrar düzenlemiş olup ilgili denklem (Notton and et al., 2002);

25 13 d, 1 d(2 cos ) 3 (2.9) şeklini almıştır. Temps ve Coulson i ( 5): Temps ve Coulson denklem (2.8) e anisotropik terimler eklemişler ve eğimli düzleme gelen saatlik yayılım güneş ışınım şiddetini (Miguel and et al., 2001); 2 3 P1 1 cos (sin Z ) (2.10a) P2 1 sin 2 3 (2.10b) 1 (1 cos ) P P 2 d, d 1 2 (2.10c) şeklinde vermişlerdir. Klucher i ( 6): Klucher denklem (2.8) i modifiye ederek tekrar düzenlemiş olup ilgili denklem (Klucher, 1979); d F 1 2 (2.11a) d, d 1 cos 1 F cos sin Z 1 F sin (2.11b) şeklinde verilmiştir. Burada F bulutlanma derecesini ve yatay düzleme 1 saatlik süre içerisinde gelen toplam güneş ışınım şiddetini tanımlamaktadır.

26 14 Hay ve Davis i ( 7): Bu modele göre de eğimli düzleme gelen saatlik yayılım güneş ışınım şiddeti (Hay and Davies, 1980); F Hay b d (2.12a) 0 0 cos 1 cos d, d FHay (1 FHay ) cosz 2 (2.12b) şeklinde tanımlanır. Burada 0 atmosfer dışı saatlik toplam güneş ışınım şiddeti olup; Gsc f cos cos sin2 sin 1 ( 2 1 ) sin sin 10 6 (2.13) eşitliğiyle belirlenir. şekilde hesaplanır; 2 ve 1 saat açıları olup t 1 ve t 2 güneş saatleri kullanılarak şu ( t 12) 15 (2.14a) 1 1 ( t 12) 15 (2.14b) 2 2 f güneş sabiti düzeltme faktörü olup; f 2 n 1 0,033 cos 365 (2.15) eşitliği ile bulunur.

27 15 Ma ve qbal i ( 8): Ma ve qbal eğimli düzleme gelen saatlik yayılım güneş ışınım şiddetini (Ma and qbal, 1983) 2 d, d kt kb 1 kt cos 2 (2.16) şeklinde vermişlerdir. Burada k T atmosferin saatlik berraklık indeksi olup; k T (2.17) 0 şeklinde hesaplanır Eğimli Düzleme Gelen Yansıyan Güneş şınım Şiddeti leri Duffie ve Arkadaşları i ( 9): Eğimli düzleme gelen saatlik yansıyan güneş ışınım şiddeti (Duffie and Beckman, 1980); r 1, (1 cos ) 2 (2.18) eşitliği ile hesaplanır. Burada yüzey yansıtma oranı (Albedo) olup genelde 0,2 olarak hesaplarda esas alınmaktadır Yatay Düzleme Gelen Teorik Güneş şınım leri Genelde güneş enerjisi sisteminin kurulumu yapılacağı alanlarda öncelikli olarak hesaplamalarda yatay düzleme gelen saatlik toplam ve yayılım ışınım şiddetlerinin bilinmesi önemlidir. Yatay düzleme gelen saatlik toplam güneş ışınım şiddeti ölçümleri

28 16 birçok MGM istasyonlarında yapılmakta olup, bu değerlere ulaşılması kolaydır. Ancak yatay düzleme gelen saatlik yayılım ışınım şiddeti değerleri genelde ölçülmediği için bu değerlere ulaşmak kısıtlıdır. Bu nedenle yatay düzleme gelen saatlik yayılım ışınım şiddetini hesaplamak için belirli modellemelerden faydalanılır. Atmosfer dışında yatay düzlemde birim alan başına düşen günlük güneş ışınım şiddeti şu şekilde ifade edilir (Kılıç ve Öztürk, 1983); n 2Ws 0 Gsc 1 0, 033cos cos cos sinws sin sin (2.19) Aylık ortalama günlük toplam güneş ışınım şiddetinin hesaplanması ilk kez Angstrom tarafından ortaya atılmış ve Angstrom eşitliği geliştirilmiştir. Lineer model olarak bilinen Angström-Prescott-Page modeli şu şekilde ifade edilir (Angström, 1924); S ab S 0 0 (2.20) Burada günlük toplam güneş ışınım şiddetini, S güneşlenme süresini, S o gün uzunluğunu, a ve b sabitleri belirtmektedir. Ülgen ve Özbalta i ( 10): Ülgen ve Özbalta tarafından İzmir-Bornova için önerdiği model şu şekildedir (Ülgen ve Özbalta, 2000); S 0, ,5014 S 0 0 (2.21a) S S 0, ,9958 0, S0 S0 2 (2.21b)

29 17 Toğrul ve Toğrul i ( 11): Toğrul ve Toğrul tarafından; Ankara, İzmir, Antalya, Aydın, Adana ve Elazığ illeri için elde ettikleri ifadeler şu şekildedir (Toğrul and Toğrul, 2002); S 0,318 0, 449 S 0 0 (2.22) Tırıs ve Arkadaşları i ( 12): Tırıs ve arkadaşları, Angström-Prescott-Page modeline bağlı olarak a ve b katsayılarını Türkiye için genel olarak şu şekilde vermiştir (Tırıs and et al., 1997); S 0,18 0, 62 S 0 0 (2.23) Aksoy i ( 13): Aksoy; Ankara, Antalya, Samsun, Konya, Urfa ve İzmir için aylık ortalama günlük global güneş ışınımının belirlenmesi için 2 yıllık meteorolojik verileri kullanarak aşağıda verilen ikinci dereceden denklemi elde etmişlerdir (Aksoy, 1997); S S 0,148 0, 668 0, S0 S0 2 (2.24) Samuel i ( 14): Samuel, aşağıda verilen ifadeyi önermiştir (Samuel, 1991); 2 3 S S S 0,14 2,52 3, 71 2, 24 0 S0 S0 S0 (2.25)

30 18 Louche ve Arkadaşları i ( 15): Louche ve arkadaşları aşağıda verilen ifadeyi önermişlerdir (Louche and et al., 1991); S 0, 206 0,546 S 0 0 (2.26) Taşdemiroğlu ve Sever i ( 16): Taşdemiroğlu ve Sever, aşağıda verilen ifadeyi altı il (Ankara, Antalya, Diyarbakır, Gebze, İzmir ve Samsun) için geliştirmişlerdir (Taşdemiroğlu and Sever, 1991); S S 0,22 0,014 0,001 0 S0 S0 2 (2.27) Alsaad i ( 17): Alsaad Ürdün için şu ifadeyi vermiştir (Alsaad, 1990); S 0,174 0, 615 S 0 0 (2.28) Akınoğlu ve Ecevit i ( 18): Akınoğlu ve Ecevit, aşağıdaki denklemi önermiştir (Akınoğlu and Ecevit, 1990); S S 0,145 0,845 0, S0 S0 2 (2.29)

31 19 Soler i ( 19): Soler, Rietveld tarafından verilen modeli Avrupa da bulunan 100 istasyon için uygulamış ve aşağıdaki aylık korelasyonu önermiştir (Soler, 1990); Ocak Şubat S 0,18 0, 66 S 0 0 S 0,20 0,60 S 0 0 (2.30a) (2.30b) Mart S 0, 22 0,58 S 0 0 (2.30c) Nisan S 0,20 0,62 S 0 0 (2.30d) Mayıs S 0, 24 0,52 S 0 0 (2.30e) Haziran S 0, 24 0,53 S 0 0 (2.30f) Temmuz S 0, 23 0,53 S 0 0 (2.30g) Ağustos S 0, 22 0,55 S 0 0 (2.30h) Eylül S 0, 20 0,59 S 0 0 (2.30i)

32 20 Ekim S 0,19 0, 60 S 0 0 (2.30j) Kasım S 0,17 0, 66 S 0 0 (2.30k) Aralık S 0,18 0, 65 S 0 0 (2.30l) Raja ve Twindell i ( 20): Raja ve Twidell, Pakistan da bulunan beş istasyondan elde edilen güneşlenme verilerine bağlı olarak şu formülü önermişlerdir (Raja and Twidel, 1990); S 0,335 0,367 S 0 0 (2.31) Gopinathan i ( 21): Gopinathan, Angström-Prescott-Page katsayılarını şu şekilde önermiştir (Gopinathan, 1988); a 0,265 0,07Z 0,136 S S0 (2.32a) b 0,401 0,108Z 0,0325 S S0 (2.32b) Burada Z rakımı (km) göstermektedir.

33 21 Newland i ( 22): Newland, logaritmik terimli ifadeyi şu şekilde vermiştir (Newland, 1988); S S 0,34 0, 40 0,17 log 0 S0 S0 (2.33) Jain ve Jain i ( 23): Jain ve Jain Zimbabwe deki belirli istasyonlardan aldığı verilerle aşağıda verilen ifadeyi önermişlerdir (Jain and Jain, 1988); S 0, 240 0,513 S 0 0 (2.34) Bahel ve Arkadaşları i ( 24): Bahel ve arkadaşları, dünya genelinde bulunan 48 istasyon için aşağıda verilen ifadeyi gelişirmişlerdir (Bahel and et al., 1987); 2 3 S S S 0,16 0,87 0,16 0,34 0 S0 S0 S0 (2.35) Jain i ( 25): Jain İtalya daki 31 adet bölge için elde ettiği ifade şu şekildedir (Jain, 1986); S 0,177 0, 692 S 0 0 (2.36)

34 22 Bahel i ( 26): Bahel in önerdiği ifade şu şekildedir (Bahel and et al., 1987); S 0,175 0,552 S 0 0 (2.37) Zabara i ( 27): Zabara, a ve b katsayıları için polinom regresyon tekniğini kullanarak Angström-Prescott- Page modeli için a ve b katsayılarını günlük güneş ışınımı ilişkisiyle (S/S 0 ) hesaplamıştır (Zabara, 1986); 2 3 S S S a 0,395 1, 24 2, 68 1, 67 S S S (2.38a) 2 3 S S S b 0,39 1,38 3, 24 2, 055 S S S (2.38b) Ögelman ve Arkadaşları i ( 28): Ögelman ve arkadaşları, aşağıda verilen denklemi elde etmişlerdir (Ögelman and et al., 1984); S S 0,195 0, 676 0,142 0 S0 S0 2 (2.39) Benson ve Arkadaşları i ( 29): Benson ve arkadaşları, bir yıl için iki farklı formül önermişlerdir. Ekim-Mart ve Nisan- Eylül aralığı için önerilen formüller (Benson and et al., 1984);

35 23 S 0,18 0, 60 S 0 0 (2.40a) S 0, 24 0,53 S 0 0 (2.40b) şeklindedir. Kılıç ve Öztürk i ( 30): Kılıç ve Öztürk, a ve b katsayılarını aşağıdaki gibi vermiştir (Kılıç ve Öztürk, 1983); a 0,103 0,00001Z 0,19cos (2.41a) b 0,533 0,165cos (2.41b) Lewis i ( 31): Lewis Zimbabwe deki üç farklı istasyon için aşağıda verilen ifadeyi önermiştir (Lewis, 1983); S 0,754 0,654 S 0 0 (2.42) Kholagi ve Arkadaşları i ( 32): Kholagi ve arkadaşları Yemen de üç farklı istasyondan alınan verilerle aşağıda verilen ifadeleri önermişlerdir (Kholagi and et al., 1983); S 0,1910,571 S 0 0 (2.43a)

36 24 S 0,297 0,432 S 0 0 (2.43b) S 0,262 0,454 S 0 0 (2.43c) Dogniaux ve Lemoine i ( 33): Dogniaux ve Lemoine, global güneş radyasyonunun hesaplanması için şu modeli önermişlerdir (Dogniaux and Lemoine, 1983); 0, , S 0, ,32029 S 0 S0 S0 (2.44) Yatay Düzleme Gelen Yayılı ve Doğrudan Güneş şınımı Hesaplama leri Literatürde yatay düzleme gelen yayılı ve doğrudan güneş ışınım şiddetinin belirlenmesinde faydalanılan modeller berraklık indeksi ve yayılı ışınım oranı gibi parametrelerin fonksiyonu olarak verilir (Wong and Chow, 2001; Miguel and et al., 2001). Denklem (2.18) de ifade edilen berraklık indeksi yanında, k d d (2.45a) k D d (2.45b) 0 k b b 0 (2.45c)

37 25 ifadeleri de vardır. Burada k d yayılım ışınım oranını ve k D ise yayılım ışınım katsayısını vermektedir. Yatay düzleme gelen yayılı ışınım ve yatay düzleme gelen doğrudan ışınım şiddeti değerleri k T, k d, k D ve k b katsayılarına bağlı olarak hesaplanabilmektedir. Liu ve Jordan i ( 34): Bu modele göre yatay yüzeydeki yayılı ışınım katsayısı berraklık indeksine bağlı, yatay düzlemdeki doğrudan ışınım katsayısı yayılı ışınım katsayısına bağlı olarak ve yatay düzleme gelen yayılı ışınım şiddeti ile doğrudan ışınım şiddeti değerleri de bu katsayılara bağlı olarak hesaplanabilmektedir (Liu and Jordan; 1962). k D 0,0271 0, 2939 k b (2.46a) k k k b d T b D 0 (2.46b) k D 0,384 0, 416 k T (2.46c) Orgill ve Hollands i ( 35): Bu modele göre yatay düzleme gelen yayılı ışınım şiddeti berraklık indeksine ve yayılı ışınım oranına bağlı olarak hesaplanabilmektedir (Orgill and Hollands, 1977). k 10, 249 k ; k 0,35 d T T (2.47a) k 1,577 1,84 k ; 0,35 k 0,35 (2.47b) d T T k 0,177 ; k 0,75 (2.47c) d T

38 26 Erbs ve Arkadaşları i ( 36): Erbs ve arkadaşları Amerika da 31 ve 42 o enlem arasındaki 5 istasyonda elde ettiği verileri incelemişler ve yatay düzleme gelen yayılı ışınım şiddeti için berraklık indeksine ve yayılı ışınım oranına bağlı olarak korelasyon katsayılarını şu şekilde hesaplamışlardır (Erbs and et al., 1982); k 1,009 k ; k 0, 22 d T T (2.48a) k k k k k k d 0,9511 0,1604 T +4,388 T -16,638 T +12,336 T ; 0, 22 T 0,8 (2.48b) k d 0,165 ; k 0,8 T (2.48c) Spencer i ( 37): Spencer Avustralya daki 5 istasyon için günlük yayılım ışınım şiddetini enleme bağlı olarak hesaplamış ve şu ifadeleri elde etmiştir (Spencer, 1982); k a3 b3 k ; 0,35 k 0,75 d T T (2.49a) a3 0,94 0,0118 (2.49b) b3 1,185 0,0135 (2.49c) Reindl ve Arkadaşları i ( 38): Reindl ve arkadaşları Avrupa ve Amerika daki 5 istasyondan aldıkları verileri kullanarak iki model önermişlerdir. Birinci modelde yatay düzleme gelen yayılı ışınım miktarını berraklık indeksine ve yayılı ışınım oranına bağlı olarak vermişlerdir (Reindl and et al., 1990);

39 27 k 1,02 0, 248 k ; k 0,3 d T T (2.50a) k 1, 45 1,67 k ; 0,3< k 0,78 d T T (2.50b) k d 1,147 ; k 0,78 T (2.50c) İkinci modelde ise güneş enlemine bağlı olarak ifadeler verilmiştir; k 1,02 0, 254 k 0,0123 sin ; k 0,3 d T T (2.51a) k 1, 4 1,749 k 0,177 sin ; 0,3< k 0,78 d T T (2.51b) k 0, 486 k 0,182 sin ; k 0,78 d T T (2.51c) 2.5. Batman İlinin Güneş Enerjisi Potansiyeli Bir yerin güneş enerjisinden en verimli şekilde yararlanabilmesi için verimliliği etkileyen temel faktörlerin başında yerin coğrafi konumu ve güneş ışınım şiddeti değeri gelmektedir. Batman ili ülkemizin Güneydoğu Anadolu bölgesinde yer almakta olup, Şekil 2.5 teki güneş enerjisi atlasında görüldüğü gibi güneş ışınımının yüksek olduğu kuşak alanında bulunmaktadır. Şekil 2.6 da ise Batman ili sınırları içerisindeki bölgelerde yıllık 1650 kwh/kw p değerinin üzerinde bir elektrik enerjisi üretimi söz konusudur.

40 28 Şekil 2.5. Türkiye güneş enerjisi haritası (www.eie.gov.tr) Şekil 2.6. Batman ilinin güneş enerjisi haritası (www.eie.gov.tr)

BİNA ENERJİ ANALİZİ VE GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ İÇİN EĞİMLİ YÜZEYLERE GELEN TOPLAM GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİ DEĞERLERİNİN HESAPLANMASI

BİNA ENERJİ ANALİZİ VE GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ İÇİN EĞİMLİ YÜZEYLERE GELEN TOPLAM GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİ DEĞERLERİNİN HESAPLANMASI X. ULUSAL TESİSAT MÜHENDİSLİĞİ KONGRESİ _ 45 BİNA ENERJİ ANALİZİ VE GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ İÇİN EĞİMLİ YÜZEYLERE GELEN TOPLAM GÜNEŞ ŞNM ŞİDDETİ DEĞERLERİNİN HESAPLANMAS Hüsamettin BULUT ÖZET Güneş ışınım

Detaylı

ADANA İLİNDE EĞİK YÜZEYLERE GELEN GÜNEŞ IŞINIM MİKTARININ BELİRLENMESİ

ADANA İLİNDE EĞİK YÜZEYLERE GELEN GÜNEŞ IŞINIM MİKTARININ BELİRLENMESİ Çukurova Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi 3.Yıl Sempozyumu, 6-7 Ekim 8, ADANA ADANA İLİNDE EĞİK YÜZEYLERE GELEN GÜNEŞ ŞNM MİKTARNN BELİRLENMESİ Hüsamettin BULUT Harran Üniversitesi, Müh. Fakültesi,

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ AÇILARI GİRİŞ Güneş ışınları ile dünya üzerindeki yüzeyler arasında belirli açılar vardır. Bu açılar hakkında bilgi edinilerek güneş enerjisinden en

Detaylı

YATAY YÜZEYE GELEN ANLIK GLOBAL GÜNEŞ IŞINIMIN TAHMİNİ İÇİN BASİT BİR HESAPLAMA METODU

YATAY YÜZEYE GELEN ANLIK GLOBAL GÜNEŞ IŞINIMIN TAHMİNİ İÇİN BASİT BİR HESAPLAMA METODU sı Bilimi ve Tekniği Dergisi, 29, 2, 53-58, 29 J. of Thermal Science and Technology 29 TBTD Printed in Turkey SSN 13-3615 YATAY YÜZEYE GELEN ANLK GLOBAL GÜNEŞ ŞNMN TAHMİNİ İÇİN BASİT BİR HESAPLAMA METODU.Kadir

Detaylı

KOCAELİ İÇİN MEVCUT GLOBAL GÜNEŞ IŞINIMI TAHMİN MODELLERİNİN UYGULANABİLİRLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

KOCAELİ İÇİN MEVCUT GLOBAL GÜNEŞ IŞINIMI TAHMİN MODELLERİNİN UYGULANABİLİRLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, Cilt 21, Sayı 1, 2016 ARAŞTIRMA DOI: 10.17482/uujfe.96206 KOCAELİ İÇİN MEVCUT GLOBAL GÜNEŞ IŞINIMI TAHMİN MODELLERİNİN UYGULANABİLİRLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Detaylı

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Güneş Enerjisiyle Soğutma (Nebi Yelegen, Canan Ceylan) Güneş Enerjisi ile Su Damıtma Sistemleri (Fitim Zeqiri, Abdullah Mat) Güneş Enerjisi ile Kurutma

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ KULLANIMINDA OPTİMUM TİLT AÇISININ ÖNEMİ

GÜNEŞ ENERJİSİ KULLANIMINDA OPTİMUM TİLT AÇISININ ÖNEMİ GÜNEŞ ENERJİSİ KULLANIMINDA OPTİMUM TİLT AÇISININ ÖNEMİ Afşin GÜNGÖR, Abdulkadir KOÇER, Engin DEMİRCİ Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Güneş Enerjisinden Elektrik Üreten

Detaylı

Güneş Enerjili Su Isıtma Sisteminin Deneysel İncelenmesi

Güneş Enerjili Su Isıtma Sisteminin Deneysel İncelenmesi Kadir BAKIRCI Bedri YÜKSEL Güneş Enerjili Su Isıtma Sisteminin Deneysel İncelenmesi Abs tract: Running out of energy sources used at the present and their high cost are extremely affected to the economy

Detaylı

Çukurova Bölgesinde Isıtma/Soğutma İçin Bina Yönlerinin Belirlenmesi

Çukurova Bölgesinde Isıtma/Soğutma İçin Bina Yönlerinin Belirlenmesi III. Yenilenebilir nerji Kaynakları empozyumu ve ergisi, 19-21 kim 5 Çukurova Bölgesinde Isıtma/oğutma İçin Bina Yönlerinin Belirlenmesi Hüseyin TORO, Ahmet D. ŞAHİ, Ali DİZ, Levent ŞAYLA ve Orhan Ş İTÜ

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 3: Güneş Enerjisi Güneşin Yapısı Güneş Işınımı Güneş Spektrumu Toplam Güneş Işınımı Güneş Işınımının Ölçülmesi Dr. Osman Turan Makine ve İmalat Mühendisliği Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

Adıyaman İlinde Güneş Verilerinin Analizi ve 1MW lık Güneş Santrali Tasarımı

Adıyaman İlinde Güneş Verilerinin Analizi ve 1MW lık Güneş Santrali Tasarımı Adıyaman İlinde Güneş Verilerinin Analizi ve 1MW lık Güneş Santrali Tasarımı Feride ARSLAN¹. İbrahim SANCAR². İbrahim ÜÇGÜL³ ¹Süleyman Demirel Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği

Detaylı

Adana da Global Aylık Ortalama Günlük Güneş Işınımının Modellenmesi

Adana da Global Aylık Ortalama Günlük Güneş Işınımının Modellenmesi Adana da Global Aylık Ortalama Günlük Güneş Işınımının Modellenmesi Recep KÜLCÜ 1, Cihannur CİHANALP 1,Ahmet SÜSLÜ 1,Deniz YILMAZ 1 1 Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makineleri ve

Detaylı

T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI NİĞDE İLİ İÇİN YATAY DÜZLEME GELEN GÜNLÜK TÜM, YAYILI VE

T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI NİĞDE İLİ İÇİN YATAY DÜZLEME GELEN GÜNLÜK TÜM, YAYILI VE YÜKSEK LİSANS TEZİ Mehmet Ali KALLİOĞLU, 2014 NİĞDE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI NİĞDE İLİ İÇİN YATAY DÜZLEME GELEN

Detaylı

Solar Enerji Sistemleri için Güneş Radyasyon Hesaplama Yazılımı

Solar Enerji Sistemleri için Güneş Radyasyon Hesaplama Yazılımı Solar Enerji Sistemleri için Güneş Radyasyon Hesaplama Yazılımı Emrah Aslan 1, Mehmet Emin Tenekeci 2, Nurettin Beşli 1, Abdülkadir Gümüşçü 1 1 Harran Üniversitesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Şanlıurfa

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ İLE SU ISITILMASI

GÜNEŞ ENERJİSİ İLE SU ISITILMASI PROJE 032 GÜNEŞ ENERJİSİ İLE SU ISITILMASI 1 GÜNEŞLİ SU ISITICILARININ TASARIMI Edirne de 84 kişilik 21 dairenin su ihtiyacını tüm yıl karşılayacak sistemin hesabı. Sıcak su sıcaklığı, güneşli su ısıtıcılarda

Detaylı

EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013

EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013 EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013 Genel kurallar: 1. Dönem projeleri aşağıda verilen konulardan seçilecektir. Bu konular dışında proje önermek

Detaylı

GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİ TAHMİNLERİNDE YAPAY SİNİR AĞLARI VE REGRESYON ANALİZ YÖNTEMLERİ KULLANIMININ İNCELENMESİ

GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİ TAHMİNLERİNDE YAPAY SİNİR AĞLARI VE REGRESYON ANALİZ YÖNTEMLERİ KULLANIMININ İNCELENMESİ Isı Bilimi ve Tekniği Dergisi, 27, 2, 15-20, 2007 J. of Thermal Science and Technology 2007 TIBTD Printed in Turkey ISSN 1300-3615 GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİ TAHMİNLERİNDE YAPAY SİNİR AĞLARI VE REGRESYON ANALİZ

Detaylı

SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı

SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı SOLAREX İSTANBUL Güneş Enerjisi & Teknolojileri Fuarı MONO KRİSTAL FOTOVOLTAİK MODÜLLERİN SICAKLIK KATSAYILARINA GENEL BAKIŞ Dr. Ertan ARIKAN GTC Dış Ticaret Organize Sanayi Bölgesi Adıyaman İçindekiler

Detaylı

Fotovoltaik Panel Gücüne Etki Eden Çalışma Parametrelerinin Araştırılması

Fotovoltaik Panel Gücüne Etki Eden Çalışma Parametrelerinin Araştırılması Fotovoltaik Panel Gücüne Etki Eden Çalışma Parametrelerinin Araştırılması Yusuf Işıker, Bülent Yeşilata ve Hüsamettin Bulut Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü, Şanlıurfa yusuf47@harran.edu.tr

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 005 (3) 59-63 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Düzlemsel Güneş Kolektörlerinde Üst Yüzeyden Olan Isıl Kayıpların

Detaylı

COĞRAFİK VE METEOROLOJİK VERİLER KULLANILARAK ZONGULDAK TA GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİNİN TAHMİNİ İÇİN BİR ÇALIŞMA

COĞRAFİK VE METEOROLOJİK VERİLER KULLANILARAK ZONGULDAK TA GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİNİN TAHMİNİ İÇİN BİR ÇALIŞMA Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 12, Sayı 2, 7 COĞRAFİK VE METEOROLOJİK VERİLER KULLANILARAK ZONGULDAK TA GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİNİN TAHMİNİ İÇİN BİR ÇALIŞMA Emrah DENİZ Kemal

Detaylı

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ Ülkemiz, coğrafi konumu nedeniyle sahip olduğu güneş enerjisi potansiyeli açısından birçok ülkeye göre şanslı durumdadır. Devlet Meteoroloji

Detaylı

TS 825 İKLİMSEL VERİLERİNİN FARKLI DERECE GÜN BÖLGELERİ İÇİN UYGUNLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ

TS 825 İKLİMSEL VERİLERİNİN FARKLI DERECE GÜN BÖLGELERİ İÇİN UYGUNLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ TS METU 825 İKLİMSEL JFA 2013/2VERİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ DOI: METU 10.4305/METU.JFA.2013.2.9 2013/2 163 (30:2) 163-179 TS 825 İKLİMSEL VERİLERİNİN FARKLI DERECE GÜN BÖLGELERİ İÇİN UYGUNLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ

Detaylı

AKDENİZ BÖLGESİ İÇİN ISITMA VE SOĞUTMA DERECE- SAAT DEĞERLERİNİN ANALİZİ

AKDENİZ BÖLGESİ İÇİN ISITMA VE SOĞUTMA DERECE- SAAT DEĞERLERİNİN ANALİZİ AKDENİZ BÖLGESİ İÇİN ISITMA VE SOĞUTMA DERECE- SAAT DEĞERLERİNİN ANALİZİ Hüsamettin BULUT Orhan BÜYÜKALACA Tuncay YILMAZ ÖZET Binalarda ısıtma ve soğutma için enerji ihtiyacını tahmin etmek amacıyla kullanılan

Detaylı

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK Ülkemizde 2010-2011 yılı itibari ile çeşitli

Detaylı

ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ

ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ Mete ÇUBUKÇU1 mecubuk@hotmail.com Doç. Dr. Aydoğan ÖZDAMAR2 aozdamar@bornova.ege.edu.tr ÖZET 1 Ege Üniversitesi

Detaylı

YUNUS ACI 2011282001

YUNUS ACI 2011282001 YUNUS ACI 2011282001 Güneş enerjisi,güneşten yayılan ısı ve ışık enerjsine verilen gelen isimdir.güneş ışınları rüzgar ve dalga enerjisi,biyokütle ve hidroelektrik ile birlikte yenilenebilir enerji kaynaklarının

Detaylı

Bu sunumun bir bölümü Temiz Enerji Kursunda anlatılmıştır. www.uteg.org

Bu sunumun bir bölümü Temiz Enerji Kursunda anlatılmıştır. www.uteg.org Güneşş Enerjisi Ölçümleri ve Fizibilite Süreci Ahmet Duran ŞAHİN İstanbul t b l Teknik Üniversitesi it i Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü sahind@itu.edu.tr Bu sunumun bir

Detaylı

Kentsel Hava Kirliliği Riski için Enverziyon Tahmini

Kentsel Hava Kirliliği Riski için Enverziyon Tahmini DEVLET METEOROLOJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAŞTIRMA ve BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI ARAŞTIRMA ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ Kentsel Hava Kirliliği Riski için Enverziyon i 2008-2009 Kış Dönemi (Ekim, Kasım, Aralık,

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİ SANTRALLERİNİN KURULUMUNDA GÜNEŞ ÖLÇÜMÜNÜN ÖNEMİ VE TÜRKİYE DE YASAL MEVZUAT

GÜNEŞ ENERJİ SANTRALLERİNİN KURULUMUNDA GÜNEŞ ÖLÇÜMÜNÜN ÖNEMİ VE TÜRKİYE DE YASAL MEVZUAT 1 GÜNEŞ ENERJİ SANTRALLERİNİN KURULUMUNDA GÜNEŞ ÖLÇÜMÜNÜN ÖNEMİ VE TÜRKİYE DE YASAL MEVZUAT İskender KÖKEY GENBA renewable energy solutions 129/2 Sok. No:1/7 4. San. Sit. Bornova/İZMİR Tel: 0232 878 04

Detaylı

Erdem Işık Accepted: January 2011. ISSN : 1308-7231 erdemis@firat.edu.tr 2010 www.newwsa.com Elazig-Turkey

Erdem Işık Accepted: January 2011. ISSN : 1308-7231 erdemis@firat.edu.tr 2010 www.newwsa.com Elazig-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 1, Article Number: 1A0140 ENGINEERING SCIENCES Received: October 2010 Erdem Işık Accepted: January 2011 Mustafa İnallı Series

Detaylı

ATMOSFERDEKİ YAĞIŞA GEÇERİLİR SURUHARI MİKTARININ HESAPLANMASI

ATMOSFERDEKİ YAĞIŞA GEÇERİLİR SURUHARI MİKTARININ HESAPLANMASI ATMOSFERDEKİ YAĞIŞA GEÇERİLİR SURUHARI MİKTARININ HESAPLANMASI SEMA TOPÇU* 1. GİRİŞ Dünya üzerindeki büyük su kütlelerinden meydana gelen buharlaşma ve canlıların terleme olayı atmosferdeki subuharının

Detaylı

TEBLİĞ RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

TEBLİĞ RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 22 Şubat 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28212 Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: TEBLİĞ RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

TABİİ DOLAŞIMLI, ENDİREKT ISITMALI PRİZMATİK TİP KOLLEKTÖRLÜ GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN DENEYSEL İNCELENMESİ

TABİİ DOLAŞIMLI, ENDİREKT ISITMALI PRİZMATİK TİP KOLLEKTÖRLÜ GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN DENEYSEL İNCELENMESİ TEKNOLOJİ, Cilt 7, (2004), Sayı 3, 395-400 TEKNOLOJİ TABİİ DOLAŞIMLI, ENDİREKT ISITMALI PRİZMATİK TİP KOLLEKTÖRLÜ GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN DENEYSEL İNCELENMESİ İlhan CEYLAN Hikmet DOĞAN Kenan YALÇIN

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI Cumhuriyet Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü Sunan Yrd.Doç. Dr. Mustafa HOŞTUT Nisan-2007 1/53 RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS

Detaylı

DETERMINATION OF THE DISTRIBUTION OF GLOBAL SOLAR RADIATION FOR TURKEY USING MSG SATELLITE DATA

DETERMINATION OF THE DISTRIBUTION OF GLOBAL SOLAR RADIATION FOR TURKEY USING MSG SATELLITE DATA DETERMINATION OF TE DISTRIBUTION OF GLOBAL SOLAR RADIATION FOR TURKEY USING MSG SATELLITE DATA Yasemin ÖZDEMİR Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Araştırma Dairesi Başkanlığı, Atmosfer Modelleri Şube Müdürlüğü,

Detaylı

KARABÜK İÇİN DERECE-ZAMAN HESAPLAMALARI DEGREE-TIME CALCULATIONS FOR KARABÜK

KARABÜK İÇİN DERECE-ZAMAN HESAPLAMALARI DEGREE-TIME CALCULATIONS FOR KARABÜK KARABÜK İÇİN DERECE-ZAMAN HESAPLAMALARI Şaban PUSAT 1, Nuri TUNÇ 2, İsmail EKMEKÇİ 3 ve Yaşar YETİŞKEN 4 *1 Yıldız Teknik Üniversitesi, Makine Mühendisliği Bölümü, Beşiktaş, İstanbul 2 Meteoroloji Genel

Detaylı

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ Bilim adamlarınca, geçtiğimiz yıllarda insan faaliyetlerindeki artışa paralel olarak, küresel ölçekte çevre değişiminde ve problemlerde artış olduğu ifade edilmiştir. En belirgin

Detaylı

EĞİM AÇISI AYARLANABİLİR EKONOMİK PV SİSTEM SEHPASI TASARIMI

EĞİM AÇISI AYARLANABİLİR EKONOMİK PV SİSTEM SEHPASI TASARIMI EĞİM AÇISI AYARLANABİLİR EKONOMİK PV SİSTEM SEHPASI TASARIMI Metin AYDIN Bülent YEŞİLATA Harran Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa aydinmetin@harran.edu.tr byesilata@harran.edu.tr

Detaylı

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam. Serap Ak

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam. Serap Ak EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam http://star-www.st-and.ac.uk/~fv/webnotes/chapter5.htm http://star-www.st-and.ac.uk/~fv/webnotes/chapter4.htm Gök küresinde bulunan önemli yıldızların ekvatoral koordinatları

Detaylı

T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü. Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi RETS. 5 Mart 2010

T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü. Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi RETS. 5 Mart 2010 T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi RETS 5 Mart 2010 Cihan DÜNDAR Çevre Yüksek Mühendisi Araştırma rma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanl

Detaylı

BİNA DIŞ YÜZEYLERİNİN GÜNEŞ IŞINIMINI YUTMA ORANLARININ ISI AKISI AÇISINDAN ARAŞTIRILMASI

BİNA DIŞ YÜZEYLERİNİN GÜNEŞ IŞINIMINI YUTMA ORANLARININ ISI AKISI AÇISINDAN ARAŞTIRILMASI PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K B İ L İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 6 :12 : 2 :167-171

Detaylı

TÜRKĐYE'NĐN 15 ĐLĐ ĐÇĐN BAZI ĐKLĐM VERĐLERĐNĐN EŞĐTLĐKLERLE ĐFADESĐ*

TÜRKĐYE'NĐN 15 ĐLĐ ĐÇĐN BAZI ĐKLĐM VERĐLERĐNĐN EŞĐTLĐKLERLE ĐFADESĐ* TÜRKĐYE'NĐN 15 ĐLĐ ĐÇĐN BAZI ĐKLĐM VERĐLERĐNĐN EŞĐTLĐKLERLE ĐFADESĐ* Hüsamettin BULUT, Orhan BÜYÜKALACA ve Alper YILMAZ Çukurova Üniversitesi, Müh. Mim. Fak. Makine Müh. Bölümü Balcalı-ADANA Hüsamettin

Detaylı

TÜRKİYE NİN İLLERİ İÇİN SOĞUTMA TASARIM SICAKLIKLARININ TESPİTİ

TÜRKİYE NİN İLLERİ İÇİN SOĞUTMA TASARIM SICAKLIKLARININ TESPİTİ TÜRKİYE NİN İLLERİ İÇİN SOĞUTMA TASARIM SICAKLIKLARININ TESPİTİ M. Azmi AKTACİR Bülent YEŞİLATA Emrah YAKA Burak YENİGÜN ÖZET Soğutma tasarım sıcaklıkları, bina soğutma yüklerini etkileyen en önemli parametrelerden

Detaylı

SolarBaba2015: Solar Energy Conference GÜNEŞ ÖLÇÜM ⁹Ü NEDİR? NEDEN / NASIL YAPILIR? İSKENDER KÖKEY, MSc Country Manager, Turkey

SolarBaba2015: Solar Energy Conference GÜNEŞ ÖLÇÜM ⁹Ü NEDİR? NEDEN / NASIL YAPILIR? İSKENDER KÖKEY, MSc Country Manager, Turkey SolarBaba2015: Solar Energy Conference GÜNEŞ ÖLÇÜM ⁹Ü NEDİR? NEDEN / NASIL YAPILIR? İSKENDER KÖKEY, MSc Country Manager, Turkey İÇERİK Kintech Engineering Hakkında Nereden Çıktı Güneş Ölçümü? Güneşlenme

Detaylı

22/02/2012 tarihli ve 28212 sayılı Resmî Gazete de yayımlanmıştır

22/02/2012 tarihli ve 28212 sayılı Resmî Gazete de yayımlanmıştır RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 - (1) Bu Tebliğ; Rüzgâr ve Güneş enerjisine

Detaylı

Seraya Giren Faydalı Işınım Enerjisini Hesaplamak İçin Bir Yöntem - I

Seraya Giren Faydalı Işınım Enerjisini Hesaplamak İçin Bir Yöntem - I Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 004, 41 ():143-154 ISSN 1018-8851 Seraya Giren Faydalı Işınım Enerjisini Hesaplamak İçin Bir Yöntem - I Abdülkadir YAĞCIOĞLU 1 Vedat DEMİR Tuncay GÜNHAN 3 Summary A Computation

Detaylı

Makina Mühendisliği Anabilim Dalı 35100 Bornova ĐZMĐR 35100 Bornova ĐZMĐR

Makina Mühendisliği Anabilim Dalı 35100 Bornova ĐZMĐR 35100 Bornova ĐZMĐR ÇEŞME DE BĐR OTELĐN KULLANIM SUYU ISITMASININ RÜZGAR ENERJĐSĐNDEN SAĞLANMASI Doç. Dr. Aydoğan ÖZDAMAR Mak. Müh. Çağın ŞEN Ege Üniversitesi Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Bilimleri Enstitüsü

Detaylı

GAP V. Mühendislik Kongresi Bildiriler Kitabı, 26-28 Nisan 2006, Şanlıurfa. Proceedings of the Fifth GAP Engineering Congress, 26-28 April 2006, Şanlıurfa, Turkey. GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ İÇİN GÜNEŞ

Detaylı

ĐKLĐM VE HAVA DURUMU

ĐKLĐM VE HAVA DURUMU ĐKLĐM VE HAVA DURUMU PERFORMANSA DAYALI MĐMARĐ TASARIM FEN BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ BEYKENT ÜNĐVERSĐTESĐ PROF. DR. SALĐH OFLUOĞLU THE COURSE MATERIAL WAS ADAPTED FROM BUILDING PERFORMANCE ANALYSIS FROM CERTIFICATE

Detaylı

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM 4.1. Giriş Bir önceki bölümde, hareket denklemi F = ma nın, maddesel noktanın yer değiştirmesine göre integrasyonu ile elde edilen iş ve enerji denklemlerini

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİNİN ÇATI DİZAYNINDA KULLANILMASI

GÜNEŞ PİLLERİNİN ÇATI DİZAYNINDA KULLANILMASI GÜNEŞ PİLLERİNİN ÇATI DİZAYNINDA KULLANILMASI Canan Perdahçı Kocaeli Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümü Vezirçiftliği, İzmit Perdahci@kou.edu.tr Özet: Ülkelerin sosyal ve ekonomik kalkınmasının

Detaylı

Burdur İli Güneşlenme Değerlerinin Yapay Sinir Ağları Metodu İle Tahmini. Teknolojisi Bölümü, Burdur, Kaynakları Bölümü, Burdur,

Burdur İli Güneşlenme Değerlerinin Yapay Sinir Ağları Metodu İle Tahmini. Teknolojisi Bölümü, Burdur, Kaynakları Bölümü, Burdur, S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ T E K N İ K B İ L İ M L E R M E S L E K Y Ü K S E K O K U L U S U L E Y M A N D E M I R E L U N I V E R S I T Y T E C H N I C A L S C I E N C E S V

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 20142012 YILI ALANSAL YILI YAĞIŞ YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2014

Detaylı

www.hs-sevikenerji.com

www.hs-sevikenerji.com Kendi Elektriğinizi Güneş Enerjisi ile Kendiniz Üretin www.hs-sevikenerji.com www.hs-sevikenerji.com HŞ Güneş Enerjisi Sistemleri Yenilenebilir Enerji Üretimi Ltd. Şti. HŞ Güneş Enerjisi Sistemleri, Emmvee

Detaylı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı 27-03-2015 1 Sunum İçeriği YEGM Sorumlulukları ve Enerji Politikalarımız YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ

Detaylı

Abs tract: Key Words: Fırat SALMANOĞLU Numan S. ÇETİN

Abs tract: Key Words: Fırat SALMANOĞLU Numan S. ÇETİN firat salmanoglu:sablon 02.11.2012 15:19 Page 53 İzmir İlinin DMİ ve REPA Kaynaklı Rüzgâr Hızı Verilerinin İlçeler Bazında Karşılaştırılması Fırat SALMANOĞLU Numan S. ÇETİN Abs tract: ÖZET Bu çalışma kapsamında

Detaylı

Türkiye de Havza Su Bütçesi Hesaplamalarında Uzaktan Algılama ve Evapotranspirasyon Haritalama Tekniklerinin Kullanılma Olanakları

Türkiye de Havza Su Bütçesi Hesaplamalarında Uzaktan Algılama ve Evapotranspirasyon Haritalama Tekniklerinin Kullanılma Olanakları Türkiye de Havza Su Bütçesi Hesaplamalarında Uzaktan Algılama ve Evapotranspirasyon Haritalama Tekniklerinin Kullanılma Olanakları Eyüp Selim Köksal Ersoy Yıldırım Türkiye Su Bütçesinin Belirlenmesi Çalıştayı

Detaylı

Ayça (AYTAÇ) GÜLTEN, U.Teoman AKSOY ve Betül BEKTAŞ Fırat Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Yapı Eğitimi Bölümü, Elazığ

Ayça (AYTAÇ) GÜLTEN, U.Teoman AKSOY ve Betül BEKTAŞ Fırat Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Yapı Eğitimi Bölümü, Elazığ Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Dergisi Science and Eng. J of Fırat Univ. 19 (4), 531-541, 2007 19 (4), 531-541, 2007 Kentsel Tasarımda Bina Yönlendirilmesi ve Güneş Işınımı İlişkisi Ayça (AYTAÇ) GÜLTEN,

Detaylı

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr/kadro/ecolak DÜŞEY MESAFELERİN YÜKSEKLİKLERİN

Detaylı

E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2. www.kpsscografyarehberi.com ULUTAŞ

E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2. www.kpsscografyarehberi.com ULUTAŞ E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2 ULUTAŞ DÜNYA'NIN HAREKETLERİ ve SONUÇLARI Dünya'nın iki çeşit hareketi vardır. Dünya bu hareketlerin ikisini de aynı zamanda gerçekleştirir.

Detaylı

Solar PV Paneller Genel Bilgi

Solar PV Paneller Genel Bilgi Solar PV Paneller Genel Bilgi PV paneller güneş enerjisi solar elektrik sistemlerinin en önemli bileşenleridir. Solar PV paneller sayesinde güneş enerjisi DC (doğru akım) elektriğe dönüştürülür. Bir PV

Detaylı

FOTOVOLTAİK GÜÇ DESTEKLİ MİKRO SULAMA SİSTEMİ PROJESİ-2: SİMÜLASYON ÇALIŞMASI

FOTOVOLTAİK GÜÇ DESTEKLİ MİKRO SULAMA SİSTEMİ PROJESİ-2: SİMÜLASYON ÇALIŞMASI FOTOVOLTAİK GÜÇ DESTEKLİ MİKRO SULAMA SİSTEMİ PROJESİ-2: SİMÜLASYON ÇALIŞMASI Ümran ATAY 1, Yusuf IŞIKER 2 ve Bülent YEŞİLATA 2 1GAP Toprak Su Kaynakları ve Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Şanlıurfa

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri

Detaylı

GÜNEŞ IŞINIMI VE DUVAR YÖNÜ DİKKATE ALINARAK OPTİMUM ISIL YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ

GÜNEŞ IŞINIMI VE DUVAR YÖNÜ DİKKATE ALINARAK OPTİMUM ISIL YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ Gazi Üniv. Mü. Mim. Fak. Der. Journal of te Faculty of Engineering and Arcitecture of Gazi University Cilt 27, No 2, 367-374, 212 Vol 27, No 2, 367-374, 212 GÜNEŞ IŞINIMI VE DUVAR YÖNÜ DİKKATE ALINARAK

Detaylı

22/02/2012 tarihli ve 28212 sayılı Resmî Gazete de yayımlanmıştır

22/02/2012 tarihli ve 28212 sayılı Resmî Gazete de yayımlanmıştır RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJĐSĐNE DAYALI LĐSANS BAŞVURULARINA ĐLĐŞKĐN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLĐĞĐ BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 - (1) Bu Tebliğ; Rüzgâr ve Güneş enerjisine

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü 80000 Osmaniye/Türkiye Telefon : 03288251818/3688 Faks : 03288251866

ÖZGEÇMİŞ. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü 80000 Osmaniye/Türkiye Telefon : 03288251818/3688 Faks : 03288251866 Doç. Dr. ÖNDER KAŞKA Doğum Yılı: 1975 Yazışma Adresi : ÖZGEÇMİŞ Makine Mühendisliği Bölümü 80000 Osmaniye/ Telefon : 03288251818/3688 Faks : 03288251866 e-posta : EĞİTİM BİLGİLERİ onderkaska@osmaniye.edu.tr

Detaylı

PROJE ÇALIŞANLARI. 3- Deniz DEMİRHAN (Kritik Araştırmacı), Araştırma Görevlisi. 4- Ceyhan KAHYA (Kritik Araştırmacı), Araştırma Görevlisi

PROJE ÇALIŞANLARI. 3- Deniz DEMİRHAN (Kritik Araştırmacı), Araştırma Görevlisi. 4- Ceyhan KAHYA (Kritik Araştırmacı), Araştırma Görevlisi PROJE ÇALIŞANLARI Meteoroloji Genel Müdürlüğü: 1- Bülent AKSOY (Proje Yürütücüsü), Fizik Mühendisi, Güneş radyasyonu, Ozon, Ultraviyole radyasyon ve hava modifikasyonu konusunda 1993 yılından beri aktif

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

Seraya Giren Faydalı Işınım Enerjisini Hesaplamak İçin Bir Yöntem - II

Seraya Giren Faydalı Işınım Enerjisini Hesaplamak İçin Bir Yöntem - II Ege Üniv.Ziraat Fak. Derg., 2004 41 (2):155-165 ISSN 1018-8851 Seraya Giren Faydalı Işınım Enerjisini Hesaplamak İçin Bir Yöntem - II Vedat DEMİR 1 Abdülkadir YAĞCIOĞLU 2 Tuncay GÜNHAN 3 Summary A Computation

Detaylı

EN BÜYÜK OLASILIK YÖNTEMİ KULLANILARAK BATI ANADOLU NUN FARKLI BÖLGELERİNDE ALETSEL DÖNEM İÇİN DEPREM TEHLİKE ANALİZİ

EN BÜYÜK OLASILIK YÖNTEMİ KULLANILARAK BATI ANADOLU NUN FARKLI BÖLGELERİNDE ALETSEL DÖNEM İÇİN DEPREM TEHLİKE ANALİZİ EN BÜYÜK OLASILIK YÖNTEMİ KULLANILARAK BATI ANADOLU NUN FARKLI BÖLGELERİNDE ALETSEL DÖNEM İÇİN DEPREM TEHLİKE ANALİZİ ÖZET: Y. Bayrak 1, E. Bayrak 2, Ş. Yılmaz 2, T. Türker 2 ve M. Softa 3 1 Doçent Doktor,

Detaylı

Elektrik Enerjisi Güneşten Sağlanan Bir İş İstasyonunun Kablosuz Veri Takibinin Yapılması

Elektrik Enerjisi Güneşten Sağlanan Bir İş İstasyonunun Kablosuz Veri Takibinin Yapılması Elektrik Enerjisi Güneşten Sağlanan Bir İş İstasyonunun Kablosuz Veri Takibinin Yapılması Feridun Ekmekci 1, Mahmut Tenruh 2 1 Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Muğla Meslek Yüksek Okulu, Elektrik ve Enerji

Detaylı

Đki Eksenli Güneş Takip Sisteminin Tasarımı ve PLC Đle Kontrolü

Đki Eksenli Güneş Takip Sisteminin Tasarımı ve PLC Đle Kontrolü Đki Eksenli Güneş Takip Sisteminin Tasarımı ve PLC Đle Kontrolü Gökay BAYRAK, Muhsin Tunay GENÇOĞLU Fırat Üniversitesi, Müh. Fak., Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü, Elazığ gbayrak@firat.edu.tr,mtgencoglu@firat.edu.tr

Detaylı

Küçük Rüzgar Türbini ve PV Güç Sistemi Modellemesi

Küçük Rüzgar Türbini ve PV Güç Sistemi Modellemesi Küçük Rüzgar Türbini ve PV Güç Sistemi Modellemesi CENGİZ Kadir 1 ER Enver 2 SUDA Cemil 3 METİN Bengül 4 TOPÇUOĞLU Kıvanç 5 BAŞDAĞ Hüseyin 6 1,2 Muğla Sıtkı Koçman Ün., Muğla M.Y.O., Elektronik ve Otomasyon

Detaylı

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa Farklı Güneş Paneli Teknolojilerinin Kocaeli ili için Performans Değerlendirmesi Performance Evaluation of Different Solar Panel Technologies for Kocaeli Province Mustafa Engin BAŞOĞLU 1, Abdulvehhap KAZDALOĞLU

Detaylı

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 7

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 7 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 7 TERMOELEKTRİK MODÜLLER ÜZERİNDE ISI GEÇİŞİNİN İNCELENMESİ VE TERMOELEKTRİKSEL ETKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Anten Parametrelerinin Temelleri Samet YALÇIN Anten Parametrelerinin Temelleri GİRİŞ: Bir antenin parametrelerini tanımlayabilmek için anten parametreleri gereklidir. Anten performansından

Detaylı

SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE

SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE OPTİK MALZEMELER ARAŞTIRMA GRUBU SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE Birhan UĞUZ 1 0 8 1 0 8 1 0 İçerik Elipsometre Nedir? Işığın Kutuplanması Işığın Maddeyle Doğrusal Etkileşmesi Elipsometre Bileşenleri Ortalama

Detaylı

Ranteko. Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri. Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri. Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri

Ranteko. Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri. Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri. Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri Ranteko ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri Çamur Bertaraf Çözümleri Yenilenebilir Enerji Projeleri Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri

Detaylı

TÜRKİYE NİN BİTKİ ÖRTÜSÜ DEĞİŞİMİNİN NOAA UYDU VERİLERİ İLE BELİRLENMESİ*

TÜRKİYE NİN BİTKİ ÖRTÜSÜ DEĞİŞİMİNİN NOAA UYDU VERİLERİ İLE BELİRLENMESİ* TÜRKİYE NİN BİTKİ ÖRTÜSÜ DEĞİŞİMİNİN NOAA UYDU VERİLERİ İLE BELİRLENMESİ* Determination the Variation of The Vegetation in Turkey by Using NOAA Satellite Data* Songül GÜNDEŞ Fizik Anabilim Dalı Vedat PEŞTEMALCI

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1 İstatistik 1 Yığın ve Örnek; Tümevarımcı ve Betimleyici İstatistik 1 Değişkenler: Kesikli ve Sürekli 1 Verilerin Yuvarlanması Bilimsel Gösterim Anlamlı Rakamlar

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

MAK 210 SAYISAL ANALİZ

MAK 210 SAYISAL ANALİZ MAK 210 SAYISAL ANALİZ BÖLÜM 6- İSTATİSTİK VE REGRESYON ANALİZİ Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ 1 İSTATİSTİK VE REGRESYON ANALİZİ Bütün noktalardan geçen bir denklem bulmak yerine noktaları temsil eden, yani

Detaylı

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1 Sunum ve Sistematik SUNUM Sayın Eğitimciler, Sevgili Öğrenciler, ilindiği gibi gerek YGS, gerekse LYS de programlar, sistem ve soru formatları sürekli değişmektedir. Öğrenciler her yıl sürpriz olabilecek

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yardımcı Doçent Makine Mühendisliği Çukurova Üniversitesi 2006- Doçent Makine Mühendisliği Çukurova Üniversitesi

ÖZGEÇMİŞ. Yardımcı Doçent Makine Mühendisliği Çukurova Üniversitesi 2006- Doçent Makine Mühendisliği Çukurova Üniversitesi 1. Adı Soyadı: Alper YILMAZ 2. Doğum Tarihi: 12 Eylül 1975 3. Unvanı: Doçent 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Makine Mühendisliği Boğaziçi Üniversitesi 1997 Y. Lisans Makine

Detaylı

GÜNE ENERJ PV Sistemleri: PV uygulamaları

GÜNE ENERJ  PV Sistemleri: PV uygulamaları GÜNEŞ ENERJİSİ Güneşin enerjisini üç yolla kullanabiliriz, güneş enerjisi derken bu üçü arasındaki farkı belirtmek önemlidir: 1. Pasif ısı. Güneşten bize doğal olarak ulaşan ısıdır. Bina tasarımında dikkate

Detaylı

40kW Gücündeki Fotovoltaik Sistemin Altı Aylık Performansının İncelenmesi

40kW Gücündeki Fotovoltaik Sistemin Altı Aylık Performansının İncelenmesi SDU Journal of Science (E-Journal), 2014, 9 (2): 122-131 40kW Gücündeki Fotovoltaik Sistemin Altı Aylık Performansının İncelenmesi Cihan Demircan 1, Rüştü Eke 2, * 1 Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Temiz

Detaylı

6. Güneş Enerjisi Sistemleri Sempozyumu ve Sergisi 06-07 Aralık 2013, Kültür Merkezi-Mersin

6. Güneş Enerjisi Sistemleri Sempozyumu ve Sergisi 06-07 Aralık 2013, Kültür Merkezi-Mersin 6. Güneş Enerjisi Sistemleri Sempozyumu ve Sergisi 06-07 Aralık 2013, Kültür Merkezi-Mersin Avrupa Birliğinin Binalarda Enerji Performansı Direktifi Avrupa Birliği, binaların enerji performansı hakkında

Detaylı

DOĞAL DOLAŞIMLI, DOLAYLI VE FARKLI TİPTEKİ GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN DENEYSEL KARŞILAŞTIRILMASI

DOĞAL DOLAŞIMLI, DOLAYLI VE FARKLI TİPTEKİ GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN DENEYSEL KARŞILAŞTIRILMASI DOĞAL DOLAŞIMLI, DOLAYLI VE FARKLI TİPTEKİ GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN DENEYSEL KARŞILAŞTIRILMASI İlhan CEYLAN*, Mustafa AKTAŞ, Hikmet DOĞAN Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi, Makine Eğitimi Bölümü

Detaylı

MİMARİDE İNCE FİLM FOTOVOLTAİK TEKNOLOJİSİ

MİMARİDE İNCE FİLM FOTOVOLTAİK TEKNOLOJİSİ MİMARİDE İNCE FİLM FOTOVOLTAİK TEKNOLOJİSİ Solar Mimarisi moda değil, bir ihtiyaçtır! Sir Norman Foster 2 FOTOVOLTAİK KULLANIMI 3 AVRUPA GÜNEŞLENME HARİTASI 4 FOTOVOLTAİK KULLANIMI 2010 yılında 16.6 GW

Detaylı

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu)

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu) BÖLÜM I GİRİŞ 1.1 Sinyal Bir sistemin durum ve davranış bilgilerini taşıyan, bir veya daha fazla değişken ile tanımlanan bir fonksiyon olup veri işlemde dalga olarak adlandırılır. Bir dalga, genliği, dalga

Detaylı

DERS 3 ÖLÇÜ HATALARI Kaynak: İ.ASRİ

DERS 3 ÖLÇÜ HATALARI Kaynak: İ.ASRİ Ölçme Bilgisi DERS 3 ÖLÇÜ HATALARI Kaynak: İ.ASRİ Çizim Hassasiyeti Haritaların çiziminde veya haritadan bilgi almada ne kadar itina gösterilirse gösterilsin kaçınılmayacak bir hata vardır. Buna çizim

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ Termal Sistemler 25.10.2014 SOLİMPEKS AKADEMİ İZMİR

GÜNEŞ ENERJİSİ Termal Sistemler 25.10.2014 SOLİMPEKS AKADEMİ İZMİR GÜNEŞ ENERJİSİ Termal Sistemler 25.10.2014 SOLİMPEKS AKADEMİ İZMİR Güneş Enerjisi Dünyadaki tüm enerjinin kaynağı Güneştir. Güneş Enerjisi Gerek ışınımla Dünyaya ulaşan enerji Gerekse Dünyanın Güneşten

Detaylı

ÇÖZÜM ORTAKLARIMIZ MOTİF PROJE SANAYI VE TICARET LTD. ŞTI. / FOTOELEKTRON

ÇÖZÜM ORTAKLARIMIZ MOTİF PROJE SANAYI VE TICARET LTD. ŞTI. / FOTOELEKTRON ÇÖZÜM ORTAKLARIMIZ MOTİF PROJE SANAYI VE TICARET LTD. ŞTI. / FOTOELEKTRON * PV SİSTEMLERİ ŞİRKETİ * TÜRKİYE NIN İLK VE TEK FOTOVOLTAİK EĞİTİM AKADEMİSİ * IEC SERTİFİKALI PV MODÜL VE İNVERTER PORTFÖYÜ *

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI İ ç e r i k Genel bilgi ve çalışma ilkesi Güneş pili tipleri Güneş pilinin elektriksel

Detaylı