ÇALIŞMA ORTAMI. İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 111 Temmuz - Ağustos Çocuk Hakları Nerede Kaldı?

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇALIŞMA ORTAMI. İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 111 Temmuz - Ağustos 2010. Çocuk Hakları Nerede Kaldı?"

Transkript

1 ISSN ÇALIŞMA ORTAMI İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 111 Temmuz - Ağustos 2010 Dünyadaki Çirkinikerin Yükünü Çocukar Taşıyor Çocuk Hakarı Nerede Kadı? İnşaatarda Yatıp Kakma Yereri İş Sağığı ve Güveniği Sefaete mi Gidiyor? Gençik ve Sosya Sorumuuğun Geeceği Yine Çocuk Emeği Yine Sanat Masum Tozar da Patayabiir İşçi Omak: Ömer Doğan İe Çırakıktan İşvereniğe Uzanan Bir Yocuuk İki Dakika Düşün: Tehikeyi Tanıyaım Sanayi Tipi İçi Dou Azot ve Oksijen Tüperin Taşınması ve Kadırıması İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİ ERGONOMİ İŞ HİJYENİ ÇEVRE TOPLUM ÖRGÜTÇÜLÜĞÜ ÇOCUK EMEĞİ KADIN SOSYAL POLİTİKA NÜFUS SOSYAL HEKİMLİK Çaışan Çocukara Vefa Borcu nuzu Ödemek İster misiniz? Fişek Enstitüsü nün 28. Yıı Çaışma Ortamı nın 18. Yıı

2 Çocuk Haber Dünyadaki Çirkinikerin Yükünü Çocukar Taşıyor Çocuk Hakarı Nerede Kadı? Dereyen: Emirai KARADOĞAN* 12 HAZİRAN DÜNYA ÇOCUK İŞÇİLİĞİ İLE MÜCADELE ETME(ME) GÜNÜ 12 Haziran Dünya Çocuk İşçiiği ie Mücadee Günü doayısıya, bir çok ükede çeşiti etkiniker düzenendi. Türkiye de de Çaışma ve Sosya Güvenik Bakanığı nın düzenediği ve bu aanda çaışan çeşiti örgüterin katıdığı bir etkinik Ankara da Anıt Park ta gerçekeşti. Başta Türk İş ve DİSK omak üzere işçi sendikaarı otobüsere getirdikeri çocuğu kısa bir yürüyüşe aana soktuar. Fişek Enstitüsü Çaışan Çocukar Biim ve Eyem Merkezi Vakfı da, bu etkiniğe Çaışan Çocukar Fotoğraf Yarışması Sergisi ni Anıt Park ta açarak katıdı. Ankara Mimar Sinan İköğretim Okuu Fokör ekibi hak oyunarı gösterisinde buundu. Bu öze gün için hazıranan bidirinin okunmasının ardından küçük bir çift Vas gösterisi yaptı ve iki sokakta çaışan çocuk birer şarkı söyedi. Bu etkinikte, daha önce yapıan hazırık topantıarında aınan kararara uyumun önemi kurumar tarafından sağanmadığı görüdü. Büyük umutara başayan program bir haya kırıkığı yarattı. Katıım bekenenin çok atında gerçekeşti. Bu oumsuzuğun başıca nedenerinden biri ise, Mii Eğitim Bakanığı na bağı Meseki (Çırakık) Eğitim Merkezerinden topantıda söz veridiği gibi, 300 çırağın getirimeyişiydi. Kamuoyunun dikkatini çekecek oan ana artererden birinin trafiğe kapatıarak yürüyüş yapıması ne yazık ki sağanamamıştı. Anıtkabir in girişinden (Anıttepe), youn karşısına yüründü; youn bir tarafında spor tesisi, bir tarafında Anıtkabir var; kimse yok. Çocukar 15 metre yo yürüdüer; kimse görmeden, kimse duymadan, kimse bimeden. Zaten çaışan çocukarın kadererinin bir yansımasıydı bu; kimse görmez, kimse duymaz, kimse bimez. Bu saptadıkarımız, ükemizdeki Çocuk işçiiği ie devet adına mücadee edecek, iki önceiki kurumun; Çaışma ve Sosya Güvenik Bakanığı ve Mii Eğitim Bakanığı nın çocuk işçiiğini görünmez kıma çabaarı oarak yorumanmaı. Çünkü, çocuk işçiik ogusu, başı başına, onarın başarısızıkarının göstergesi. Çocuk yaştaki bedenerin, oku yerine işyererine gitmeeri demek ki onar için oağan. Bu çeişkii tutum, basının tüm istekere karşın kayıtsız kaışıya da kendisini göstermektedir. İki bakanık, medyayı da içteniğine ve bu konudaki dinamizmine inandırabimiş deği. Programın içindeki kareer bize bazı şeyeri açık ve net gösterdi. Bir tarafta vas, bir tarafta tahminen 8-9 yaşarında bir çocuğun söyediği, karamsar, hayattan bezmiş, acı duyguarın yükü oduğu bir parça. Vas yapan çifti sadece büyükerin akışadığını söyemek yanış omayacaktır. Ancak, küçük çocuğun acı dou parçasına orada buunan yakaşık çocuk inanımaz bir şekide akışarıya destek verdi. Bir tarafta hedefediğimiz çocukuk (vas yapanar); bir tarafta hayatın gerçek çocukarı (çaışan ve küçük yaşarda, acının, hayatın bir parçası oduğunu öğrenen ve iikerine kadar yaşayan çocukar). Bunarı yaşayanar bizim içteniğimize inanabiirer mi? İyi ki siz yoktunuz deyip, başımıza kuma mı gömeceğiz şimdi. * Fişek Enstitüsü Çaışan Çocukar Biim ve Eyem Merkezi Vakfı Gönüüsü 2 ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz - Ağustos 2010

3 Çocuk Haber MEGJASHİ: DÜNYANIN İLK ÇOCUK HAKLARI BÜYÜKELÇİLİĞİ 29 Nisan 2010 tarihinde dünyanın ik çocuk büyükeçiiğii oan Megjashi 18.kuruuş yı dönümünü kutadı. Megjashii 29 Nisan 1992 de Makedonya nın Skopje kentinde kurumuş. Megjashi, kendisini çocuk hakarını koruyan ve herhangi bir parti ya da hükumete bağı omayan bir dünya (kürese) kuruuşu oarak tanımıyor. Makedonya da buunan Megjashi, çocuk hakarını korumak amacı ie kurumuş oup Makedonya daki ik uusararası sivi topum örgütü oarak kaydedidiği gibi dunya çapındaki bu biriğin üyeerinin hiçbir parti ya da hükumete igisi omadığı beirtimektedir; sadece çocuk hakarını korumak amaçı hareket etmektedirer. Megjashi, çocukarın hakarını korumak vasıtasıya onarı onore edip, çocukuk çağarının daha emniyeti ve zengin aktiviteere geçirmeeri yönünde çaba harcamaktadır. Ayrıca çocuk hakarının korunması ve geiştirimesine yöneik çaışmaarda buunan diğer gönüü sivi topum örgüterini de destekemeyi amaç edinmiştir. Büyükeçiik çocukarın ekonomik, fizikse ve cinse açıdan sömürümeerine karşı ouşan sessizik duvarını yıkmak sureti ie çocukarın hakarının korunması için birçok mekanizmayı harekete geçirip,sayısız kamu davası açımasını sağamıştır yıında Megjashi, çocuk hakarını korumak için yaptığı çaışmaar vasıtasıya Makedonya'daki demokratik topumun kuruuşu, devamı ve tanıtımına yöneik yapmış oduğu katkıardan doayı sivi topum ve demokrasi ödüünü amıştır. Megsajhi, 18 yı boyunca gerçekeştirdiği önemi faaiyeteri şu şekide sıraamaktadır: Çocuk hakarı ie igii yayınarın basıması (kitap, dergi) Çocuk hakarına yöneik uusararası begeerin onayanması ve gereki düzenemeerin yapıması için baskı ouşturuması. Çocuk emeğine karşı kamuoyu ouşturuması, Okuardaki şiddetin karşııkı anayış çerçevesinde çözüme kavuşturuması, Şiddete maruz kamış çocukar için sığınma everinin açıması, Çocuk ve aie refahının sağanmasına yöneik yapıması gereken yasa düzenemeer için tekiferde buunuması, Tüm çocukarın eğitime erişmeeri ve eğitimerinin kesintiye uğramaması için gereki çaışmaarın igii bağantıarın yapıması, yıarı arasında Bosna Hersek krizinde çocuk mütecierin sığınmaarını organize etmek ve destekemek için yapıan başvurunun kabu edimesi sonucunda, 'e yakın müteci çocuğa yardım edimesi, 1996 yıında Çocuk Ombusdmanığı Kurumunun kuruması yönündeki çaışmaarı sonucunda 1999 yıında çocuk hakarına yöneik bir Ombusdmanık ofisi kuruması, Çocuğunuza Bugün Konuştunuz mu?, 'Çocuğunuza Onu ne Kadar Sevdiğinizi söyediniz mi Çocukara Karşı Şiddeti Durdurun, Bugün Çocuğunuza Sarıdınız mı? temaı kampanyaarın düzenenmesi Bunarın dışında, 11Kasım 2005, Faşizme ve Antisemitizme Karşı Uusararası Gün'de 'Duvarardaki şiddet içeren ifadeeri indireim' temaı bir kampanya ie duvararda şiddet mesajarı içeren yazı/grafitier siinmiş ve yerine şiddeti durdurun ve sevgi sevimektir mesajarı yazımıştır. Bu hareketteki ana amaç şiddetin yok edimesi ve Makedonya Cumhuriyeti'nde yaşayan insanarın hakarına saygı gösterimesini teşvik etmeke beraber süreki barışın ve dayanışmanın sağanması oarak beirenmiş. 2006, Megjashi, yetimhaneye bırakıan çocukarın topumsaaştırımaarına yöneik oarak katkı sağama amacı güden ve aiesi omayıp yetimhanede yaşayan çocukara yöneik eğitim ve sosya destek projesi başatmıştır. Bu proje bigisayar, yabancı di, aşçıık kursarı, çocuğu geeceğe hazıramak ve psikoojik ve sosya danışmanık gibi aktiviteeri kapsamıştır yıında Makedonya daki çocukara uyguanan cinse istismara, pedefoiye (sübyancıık) ve aienin kutsaığı ve biriğine yöneik hareketere karşı bir savaş başattı. Bir çok gösteri düzeneyip kamu Ombusdmanı'ndan ve Kamu Savcısı ndan çocuk hakarı ihainin cezaandırıması, hoşgörümemesiye igii istekerde ve yazıı ricaarda buundu. Cinse istismar, aie kutsaığına karşı saygısızık ve pedefoiye iişkin cezaarın 15 yıdan müebbet hapse kadar omasına iişkin girişimde buundu. Bütün bu çaba ve obi faaiyeterinin sonucunda Adaet Bakanığı pedefoiye karşı ciddi cezaarı kabu edip, cinse istismara iişkin cezaarın minimum 10 yıdan başamasını karar verdi yıında aieer, öğretmener ve çocukarın ik eğitim yeri oarak ve çocukarın internette emniyette omaarı ve korunmaarı hakkında eğitimeeri için Metamorphosis adı kuruuş ve Megjashi İnternette Çocuk Hakarı, Güveniği, Korunması projesini uyguamaya koydu.(www.crisp.org.mk yada ) 2009 Megjashi çocukarın, okur-yazarık ve eğitim hakarı ie igii mesajarın üzerierinde yazıdığı materyaer taşıyarak gerçekeştirdikeri bir yürüyüş düzenedi. Onar, dünyadaki okua gidemeyen ve okur-yazar omayan çocukara dayanışma adına sessizce yürüdüer. Dünyada 775 miyon yetişkin ve 75 miyon okuma yazma bimeyen çocuk var. Makedonya da çocuk iköğretime başayamıyor ve bunarın 2000 tanesi sokakarda kaıyor. Aynı zamanda yetişkin hiç okua gitmemiş. Dünyadaki İk Çocuk Büyükeçiiği oan Megjashi yere ve uusararası bir çok örgüte üye omuş. Bunardan bazıarı: Makedonya Sivi Patformu, İnsan Hakarı Evi, Çocuk İşçiiğine Karşı Kürese Yürüyüş, Ayrımcıığa Karşı Makedonya,Uusararası Çocuk Yardımı,Uusararası Çocukarı Koruma, Çocuk Hakarı Bigiendirme Ağı, Eurochid, Euronet, Uusararası Çocuk Yardım Hattı ve Adi Yargıama Koaisyon dur Megjashi nin beş kıtada dipomatik iişkier kurmuş. 120 nin üzerinde ayrıcaığa sahip pasaportu buumakta ve ayrıca, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Fransa, Breziya ve İtaya gibi ükekerde konsoosuğu buunmaktadır. Megjashi,Makedonya ve dünyada onursa büyükeçiiker, onursa konsoos, gene danışmanıkar, danışma böümeri, ofiser ve üyeeri vasıtasıya çaışmaktadır. Makeonya Cumhuriyeti nde buunan Megjashi in kuruuş tüzüğünün bir parçası şöyedir; Çocukar öze bir uustur. Çocukar uusa ve dini ider değidir. Onar ne devrim, ne karşı devrim ne de savaş başatacak bir uustur. Çocukar bir sınıfın veya uusun meseesi değidir: bütün meseeerin en önemisidir. Onar bütün insani trajediere ve çatışmaara maruz kaan bir uustur. Onar sadece çocuktur. Dünyadaki bütün fikirer bir çocuğun gözyaşarından daha değersizdir (www.chidrensembassy.org.mk, 2010) ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz-Ağustos

4 Çocuk Haber AMERİKAN TARIMINDA ÇOCUK ELLERİ Çocuk işçiiği, sadece az geişmiş ve geişmekte oan ükeere ait bir ogu değidir. Geişmiş kapitaist ükeerde farkı formarda devam etmektedir. İnsan Hakarı İzeme Örgütü nün (Human Rights Watch- HRW) son yayınadığı rapora göre En geişmiş kapitaist ükeerden Amerika Bireşik Deveteri nde (ABD), çocukar tarım işçisi oarak çaış(tırı)maya devam ediyor. ABD nin tarımda çaıştırıan yüzbinerce çocuğu korumakta başarısız oduğunu ifade eden Örgüt, tarım işerinde 18 yaşın atındaki çocukarın çiftikerde uzun saater ve tehike barındıran işerde çaıştırımasına müsaade eden Federa Yasasının değiştirmesi için ABD Kongresine çağrıda buundu. İzeme raporuna göre, ticarete dayaı çiftik işerinde çaışan çocukar, Bireşik deveter geneinde, sağıkarını güvenikerini ve eğitimerini riske etmektedirer. ABD geneinde 14 eyaette, 59 çocuk tarım işçisi ie müakat yapımış. Raporun yazarı ve aynı zamanda HRW nin yönetici vekii oan Zama Coursen-Neff in İfadeeriye, Çocuk tarım işçieri söz konusu oduğunda, ABD geişen bir ükedir, Amerikaıarın yiyecekerini çapaayan çocukar, en azından onu servis edener kadar korunmaya sahip omaıdırar. HRW in tespiterine göre, 12 yaşından da küçük çocuk tarım işçieri, haftanın yedi günü, günük en az 10 saat çaıştırımaktadırar. Bazıarı, 6-7 yaşarında part-time oarak çaışmaya başıyorar. Çocukar, diğer yetişkiner gibi düşük ücreti çaıştırımakta, bazen de hak ettikeri ücret-saat hesapamaarı eksik gösterimekte geireri kesimektedir. Üsteik, işverenin yasa oarak sağamak zorunda oduğu, iş ebisesi, ediven, içme suyu gibi ihtiyaçarını da kendieri karşıamak zorunda kaıyorar. Resim, adresinden aınmıştır. Meseki Güvenik ve Sağık Uusa Hastaık Kontro Merkezi ne (NIOSH) göre, tarım, çocukara açık oan en tehikei iş aanıdır. Zehiri böcek iaçarı, ciddi yaraanma ve sıcakıktan kaynakı hastaanma gibi riskerer atında çaışıyorar. Öüm oranarı diğer iş aanarına nazaran 4 kat daha faza. Çocuk işçierde ediven ve ayakkabı gibi en teme iş ekipmanarı dahi buanmamaktadır. Bazı görüşmecier, işverenin, içme suyu, e-yıkanma suyu tertibatı ya da tuvaet gibi ihtiyaçarı karşıamadığını ifade etmişerdir. Bu işerde çaışan kadınar ve kızar, cinse istismar açısından son derece korumasızdırar. Uzun çaışma koşuarının sonucunda bu işerde çaışan çocukarın okuarını bırakma oranı üke geneinde uusa düzeyin 4 kat üzerinde oduğu vurguanmıştır. HRW ni görüşme yaptığı çocukarın çoğu, bir ya da iki defa sınıfta kadıkarını ve aieerinden hiç kimsenin iseyi bitirmemiş odukarını ifade etmişerdir. HRW, Kongreyi, çocuk tarım işçierine yöneik ayrımcıığı ortadan kadırmak için yürürükteki yasada değişikik yapmak için çağrıda buundu. Diğer iş koarında, 14 yaş atında ve oku döneminde de 16 yaşından küçük çocukarın günde 3 saatten faza çaışmaarı yasakanmıştır. Buna karşın, bazı çiftikerde tarımda 12 yaşın atında bazı çiftikerde de buna yakın yaşarda çocukar çaıştırımaya devam edimektedir. Diğer işerden farkı oarak, tarımda çaışan çocukara yöneik, oku saateri dışında, ne kadar erken, ne kadar geç ve ne kadar süre çaıştırabiecekerine yöneik bir kısıtama yoktur. Ayrıca diğer işerde, tehikei işerde çaışma yaşı at sınır 18 iken, tarımda yaşındaki çocukar bu tür işerde çaıştırımaktadır. Coursen-Neff, Amerikan çocuk iş kanununun 1930 tarihi ve sadece aie çiftikerinin oduğu döneme ait antik bir kanun oduğunu ve artık bu kanunun tarımdaki çocukarın da diğer çaışan çocukarın düzeyinde korunmaarını sağayacak değişikikerin yapımasının zamanının gediğini ifade etmiştir. Yürürükteki yetersiz yasanın uyguanması ve denetenmesi de aynı şekide zayıf ounca durum daha da kötüeşmektedir yıarı arasında sadece 39 çocuk işçiiğine yöneik iha tespit edimiş, bu gene topamın sadece % 4 üne denk düşmektedir. Bireşik Deveter Çevrese Koruma Ajansı nın (EPA) böcek (tarım) iacı güvenik düzenemeerinde de çocukara yöneik herhangi bir madde yer amamıştır. HRW, iega çocuk işçiiğini açığa çıkarmaya ve iega çocuk emeği kuanımını cezaandırmasına daha faza gayret gösterimesi gerektiği yönünde Kongrenin adım atması gerektiğini savunmuştur. HRW a göre, ayrıca her eyaet, tarımda çaıştırıma at sınırının 14 yaş oması için gereki düzenemeeri yapmaıdır. ABD çiftikerinde, aynı zamanda ABD nin uusararası düzeyde kabu ettiği ILO nun 182 nou Çocuk İşçiiğinin En Kötü Biçimerinin Önenmesi Sözeşmesi de iha edimektedir. Mart 2010 da ILO uzmanar Komitesi, ABD çiftikerinde önemi miktarda çocuğun yaraandığını ve öüm vakaarının yaşandığını ifade etmiştir. Coursen-Neff, ABD nin çocuk işçiiğini azatmaya yöneik oarak yıık 25 miyon doar harcadığını ve bu miktarın diğer ükeerin topamından daha faza oduğunu, buna karşın haa arka bahçesinde çocuk işçiiğinin sürdüğüne de dikkat çekmiştir (HRW, 2010). DÜNYADAN KISACA Bireşmiş Mieter çocuk uzmanarı, 25 Mayıs 2010 da Bireşmiş Mieter İsteğe Bağı Çocuk Hakarı Protokoü nün kürese çapta onayanması için bir kampanya başattı. Çocuk ticareti, çocuk fahişeiği ve çocuk pornografisi ie siahı çatışmaarda yer aan çocukara yöneik protokoeri içeren kampanya iki yıık bir süreci öngörmektedir. Bireşik Deveter Yüksek Mahkemesi şartı tahiyesi omaksızın kati omayan çocuk suçuara verien ömür boyu hapis cezasının anayasa aykırı oduğunu açıkadı. Bu karara eyaet ve federa hükumet uyacak ve üke çapında 129 tane kati omayıp müebbet hapse çarptırıan çocuk suçunun hapis hayatarının bir noktasında serbest bırakııp topuma dönmeeri sansı doğuracaktır. Mahkeme çocuk hakarı antaşmasını işaret ederken, 18 yaşın atında iken işedikeri suçara igii 7500 kişinin ömürboyu hapis cezası çektiği Amerika Bireşik Deveterindeki sıra dışı sert mahkumiyet uyguamaarının atını çizdi. Vanatu, Bireşmiş Mieter İşkenceye Karşı Sözeşmesini imzaama sinyaeri verdi DCI Fiistin Ocak 2009-Nisan 2010 tariheri arasında İsrai askereri, sorgucuarı, poiserinin einde buunan Fiistini çocukara yapıan cinse sadırı tehditeri ie igii 14 vakayı Bireşmiş Mieter öze raportörüne bidirdi. Tayand ordusu, hükumet karşıtı gösteriere müdahaeyi engeemek için, protestocuarın, çocukarı canı kakan oarak kuandıkarınına yöneik suçamaarda buunmuştur. Protestocuar ve biriker arasında beş gün süren şiddeti çatışmanın sonucunda çıkan çok sayıda çocuk hayatını kaybetti (CRINMAIL, 2010) Kaynakar: CRINMAIL 1175, (2010), Banning the vei: The İmpact on Chidren Rights, HRW, (2010), US: Chid Farmworkers Dangerous Lives, (2010) 4 ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz - Ağustos 2010

5 İş Sağığı Güveniği İnşaatarda Yatıp Kakma Yereri İnşaat sektörü odukça geniş bir aanı kapsamaktadır. Baraj inşaatından, tüne inşaatına; bina inşaatından yo inşaatına kadar. Hepsinin değişik çaışma koşuarı ve doğurdukarı tehikeer vardır. Ama hepsinde ortak oan konu, gurbetçi işçierin konakaması için ayrıan yererdir. İnşaat aanı içinde buunan yatma kakma yereri, özene üzerinde duruması gereken ve buaşıcı hastaıkarın sagın yapmasına everişi ortamardır. Yatıp kakma yereri deniince, 5 sorun odağı aka gemeidir : 1. Yatakhane 2. Soyunma Yeri 3. Dinenme Yeri 4. Yemekhane 5. Yıkanma Yeri. İşçi sağığı iş güveniği mevzuatı bunarın hepsinin ayrı ayrı standartarını getirmeye çaışmıştır. Bu odakardaki sorunar, sosya yönü ağır basmaka birikte daha çok sağıkçıarın igisini çekecek oan sorunardır. Bu konuda yo gösterici oması bakımından, 2 tüzük, 1 yönetmeik ve 2 yasadan yararanacağız: İşçi Sağığı İş Güveniği Tüzüğü (R.G /14765) İnşaat İşerinde İşçi Sağığı İş Güveniği Tüzüğü (R.G /5004) Yapı İşerinde Sağık ve Güvenik Yönetmeiği (R.G /25325) Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ( /1536) Tütün Mamuerinin Zarararının Önenmesine Dair Kanunda Değişikik Yapıması Hakkında Kanun (R.G /26761) İnşaatarda öçekerin büyümesi ve müteahhit firmaarın güç kazanmasına koşut oarak, yatma kakma yererinin yapısa özeikeri de daha niteiki hae gemeye başamıştır. Yaptıkarı 4-5 katı binanın bir odasında barınmaya çaışan işçierin yerini, büyük çadırarda, ya da prefabrike barakaarda yaşamını sürdüren işçier amıştır. Yine yaptıkarı 4-5 katı binanın aynı odasında bir tüp gaza yemek yapmaya çaışan işçierin yerini, işyeri tarafından sağanan topu besenme oanakarından yararanan işçier amıştır. Bütün bunar oumu geişmeerdir. Ama haa istenien ve mevzuat tarafından öngörüen düzeyde değidir. İşçi Sağığı İş Güveniği Tüzüğü nün öngördükeri : Çaışanarın koayıka yararanabiecekeri ve igii Tüzük te gösterien niteikte serin içme suyu buundurumaıdır (Madde 31-35) İşçiere rahat yemek yenebiecek genişik ve niteikte yemek yeme yeri sağanmaıdır (Madde 36). İşçierin kuanımı için uygun yererde yeteri sayıda hea buunmaıdır. Bunarın sayısı 30 erkek işçi için bir kabin ve bir pisuvar oarak hesapanmaıdır (Madde 38). İşçierin iş sonrası e-yüz ve vücut temizikerini yapmaarı için, e yüz yıkama yereri ve duş tesiseri yapımaıdır (Madde 39-40) A.Gürhan FİŞEK* Göçebe inşaat işçierinin yatma - kakma yereri Yaşama aanarında, haşarat, böcek ve kemirici hayvanarın buunmaması, üremeyi koayaştıran koşuarın giderimesi ve yokedimeeri sağanmaı; sinekere karşı kapı ve pencereere te kafes takımaıdır (Madde 30). İşçierin yatıp kakma yererinde uygun sağık ve güvenik önemeri aınmaıdır (Tüzük te bunun için öze bir böüm ayrımış oup, madde arasında yer amaktadır). Özeike yatıp kakma yererinde dikkat edimesi gerekir uyarısıya, işyererinde buaşıcı hastaıkara mücadee edimeidir (Madde 57-58) * Prof.Dr., Fişek Enstitüsü Çaışan Çocukar Biim ve Eyem Merkezi Vakfı Gene Yönetmeni ve Ankara Üniversitesi Siyasa Bigier Fakütesi Çaışma Ekonomisi ve Endüstri İişkieri Böümü - İş Hukuku ve Sosya Güvenik Anabiim Daı Öğretim Üyesi Göçebe inşaat işçierinin yatma - kakma yereri ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz-Ağustos

6 İş Sağığı Güveniği Göçebe inşaat işçierinin yatma - kakma yereri Görüdüğü gibi, Tüzük, öngördüğü işveren yükümüükerini odukça ayrıntıı bir biçimde ve yanış anaşımaya evermeyecek biçimde die getirmektedir. Bu özeiği ie yo gösterici bir karakter de kazanmaktadır. Öte yandan, yanış anaşıma oasıığını ve önemerin eksik aınma bahaneerini de ortadan kadırmaktadır. Tüzük ün İşçiere Ait Yatıp Kakma Yererinde (Koğuş) ve Diğer Müştemiatında Buunması Gereken Sağık Şartarı ve Güvenik Tedbireri başıkı ikinci böümünden bazı hükümeri sıraayarak bu söyediğimizi örnekendirmek istiyoruz (Madde 48): Koğuşarın tabanı her gün koayıka temizenecek ve gerektiğinde yıkanacak niteikte, duvar ve tavanarın yüzeri de koayca sıvanıp boyanacak veya badana ediecek şekide yapımış ve açık renk bir boya ie boyanmış veya badana edimiş omaıdır. Koğuşardaki pencereerin üst kısımarının her zaman açııp kapanır omasına (vasistası) ek oarak koğuşarda havayı devamı bir şekide değiştirebiecek donanım, baca, menfez veya eektriki öze havaandırma cihazarı buanmaıdır. Koğuşarda tavan yüksekiği 280 cm.den aşağı omamaı ve adam başına düşen hava hacmi, en az 12 metreküp oarak hesapanmaıdır. Koğuşarda yatakarın yere bağantısı kesimiş omaı; araarında en az 80 cm. açıkık buunmaı; iki katı karyoa ranza kuanımaktaysa, katar arasındaki genişik 80 cm.den az omamaıdır. Yatak örtüsü (çarşaf), yastık kııfı, pike, battaniye vb yatak eşyası temiz buundurumaıdır. Koğuşar, geceeri yatma zamanına kadar süreki, koridor ve heaar ise süreki oarak aydınatımaı; koğuş kapıarının yukarı kısımarı, camı yapımaka, koridordaki ışıktan yararanıması sağanmaıdır. Koğuşarın soğuk mevsimerde, koğuşarın sağığa uygun bir biçimde ısıtıması gerekir. Isıtma amacıya, havagazı, manga kömürü, kok gömürü veya üstü açık ateşe veya borusuz petro sobası ie ısıtıması yasaktır. Koğuşarda yemek pişirimemei ve yenimemeidir. İnşaatar, zehiri, tehikei, tozu ve kiri işer oarak sıraanan işer arasında yer amaktadır. Bu bakımdan işçierin, iş giysieri ie koğuşa gememeeri gerekmektedir. İş giysieri ie temiz giysierini buunduracakarı, iki kapakı ve Tüzük te öçüeri veren giysi doaparının buunduğu, koğuşarı dışında bir soyunma yereri buunmaıdır (Madde 43). Dinenme amacıya iki ayrı bir koğuş ayrımaıdır. Hem yatma kakmanın hem de dinenmenin aynı koğuşta yapıması, farkı saaterde ve farkı biçimerde dinenme gereksinmesi oanar için sorun yaratabimektedir. Kadı ki, başta teevizyon, müzik dineme, türkü söyeme vb beğenierin herkese payaşıması da gerekmemektedir. Kadı ki, dinenme koğuşunun ayrımadığı inşaatardaki en önemi sorunardan biri de, sigara içme aışkanıkarıdır. Kesinike yatma kakma amaçı kuanıan koğuşarda sigara içimesi yasaktır. Dinenme amaçı oanardan da, sigara içener için ayrı ve iyi havaandırımış bir koğuş ayrıması gerekir. Yemekhane ve yemek hizmeti, üzerinde başı başına duruması gereken bir konudur. Çünkü, 6 ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz - Ağustos 2010

7 İş Sağığı Güveniği Yemeğin sunuduğu yerin temiziği ve özeni Yemeği sunanarın sağığı koruma konusundaki titizikeri Yemekerin üretiminde (yemek fabrikaarından aındığı gibi inşaatarda da üretiebiir) ve mazeme seçiminde özen Yemeğin sakanmasında sağık kuraarına uyum Kapkacak temiziği bütün bunardan veriecek ödün, tüm işçierin hastaanmasına ve bazı örekerde oduğu gibi ömsine neden oabimektedir. Barınmasının işyererinde sağandığı, gurbetçi işçierin çaıştığı inşaatarda, önemi sorunardan biri de hastaanan işçier için ayrı bir koğuş ouşturumasının gereki omasıdır (Madde 49). Özeike buaşıcı hastaıkara mücadeede bu çok önemidir. Ancak bunun ötesinde, sağam işçierin dinenme saateri ve hastaarın sağık personeince izenme oanakarı bakımından da, ayrı bir koğuş daha aka uygundur. Öte yandan, temizik açısından, yemekhane, banyo yereri ve heaar kadar üzerinde duruması gereken konu, işçierin çamaşırarını yıkayabiecekeri, bir çamaşırhane ve ütü yerini buunması zorunuuğudur (Madde 51). Buaşıcı hastaıkara mücadee, özeike yakın iişki içerisinde ve kaabaıkar hainde yaşayan ya da çaışan işçier açısından vazgeçimez bir önem taşımaktadır. Onun için İşçi Sağığı İş Güveniği Tüzüğü nde, bu konuda öze bir böüm ayrımıştır (Madde 59). Mevzuatın da gene oarak çok üzerinde durduğu iki konu burada da, öneme beirtimektedir. Bunardan birincisi işe giriş muayenesi ve ikincisi eğitimdir. Özeike inşaat işçierin işe aınmasında, yanızca ağır ve tehikei işerde çaışabiir raporu ya yetinimemei; tıpkı besin işerinde çaışanarda gördüğümüz gibi buaşıcı hastaığı omadığına iişkin (portör) raporu da istenmeidir. İnşaat işçierinin, everinden uzakta uzun ayar kamaarı, yaşarının genç oması gözönünde tutuarak, cinse yoa buaşan hastaıkar konusunda da uyarımaarı önem kazanmaktadır. Özeike, görece daha duyarı (çeşiti mikropara az karşıaşmış) yöreerden gedikeri düşünüdüğünde, bu hastaıkarı yöreerine de taşıyabiecekeri ve bunun üke çapında hak sağığını etkieyen bir ogu oabieceği akıardan uzak tutumamaıdır. İnşaat işeri, doğası gereği, işçi giriş-çıkışının yüksek oduğu işerdir. Bunda inşaatın geişim aşamaarında, farkı Göçebe tarım işçierinin yatma - kakma yereri Göçebe tarım işçierinin yatma - kakma yereri farkı işerin ortaya çıkması ve uzmanaşmış işçi gruparının, roerini yerine getirip sahneyi terketmeeri gereği etkii omaktadır. Bu bakımdan, muayeneerin ve eğitimerin, gecikmeden yapıabimesi için, inşaat işyererinde sağık örgütünün buunması gerekidir. İşçi Sağığı İş Güveniği Tüzüğü, bu konuda da yo gösterici omaktadır. Ağır ve tehikei işerin yapıdığı yererde hemşire ya da sağık memuru ve yeterince sağıkçı işçi (ik yardım kursu görmüş) buunduruması zorunudur (Madde ). İnşaat işerinde kaza riskinin yüksekiği ve gerçekeşen iş kazaarının sıkığı, bizi, işyeri sağık örgütünün içine işyeri hekimini de katmak zorunda bırakmaktadır. Bu bakımdan, inşaat işerinde önceike, işyeri hekimi istihdamının sınırayan 50 işçi buunma gerekiiği ortadan kadırımaıdır. Küçük öçeki inşaatarda, bu konuda ortakaşa çözüm yoarına başvuruabiir. Yargı çevreerindeki kuvveti inanış yukarıda saydığımız Tüzük maddeerinin 1475 sayıı yasaya dayaı bir İş Kanunu ie çıkarımış oması doayısıya, kendiiğinden ortadan kaktığı doğrutusundadır. Bu görüşe Çaışma ve Sosya Güvenik Bakanığı İş Teftiş örgütü katımamaktadır. Ama bu deni önem gösteren bir konunun tartışmaı oduğu açıktır. Bu durumda, inşaatarda yaşama aanarına uyguanabiecek herhangi bir işveren yükümüüğü kamamaktadır. Bu sorun kaynağını, ÇSGB nin 2003 yıından başayarak AB Direktiferini Türkçeye kazandırarak bunara Yönetmeik adını koyarak yürürüğe sokmasından kaynakanmaktadır. Yapı İşerinde İş Sağığı Güveniği Yönetmeiği, bu çerçevede çıkarıan Yönetmeik erdendir. Yapı işerinde omasına karşın, yatma kakma yereri başta omak üzere yukarıda saydığımız yaşam oanakarından hiç söz etmemektedir. Aka, Avrupa Biriği ükeerinde, inşaat sektöründe, gurbet geeneğinin omaması ve bunun için de bunun için yasa düzenemeye gereksinme duyumaması gemektedir. İşte bire bir tercüme nin sakıncaarı.. Bir yukarıda saydığımız ayrıntıı yasa düzenemeere bakın; bir de Yapı İşerinde İş Sağığı Güveniği Yönetmeiği nin ekerinde yer aan konuya igii bir paragrafık hükümere : EK-4 Madde 15. Dinenme ve Barınma Yereri Özeike, çaışan işçi sayısının faza oması vay işin niteiği veya çaışma yerinin uzak oması ve benzeri nedenerin, sağık ve güvenik yönünden gerektirmesi hainde, işçiere, koay uaşıabien dinenme ve/veya barınma yereri sağanacaktır Dinenme odaarı veya barınma yereri yeteri genişikte oacak ve buraarda işçier için yeteri sayıda masa ve arkaıkı sandaye buunacaktır. ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz-Ağustos

8 İş Sağığı Güveniği Bu tür imkanar yoksa iş araarında işçierin dinenebieceği yerer sağanacaktır Sabit barınma tesiserinde, bir dinenme odası, bir boş vakit değerendirme odası, yeteri duş, tuvaet, avabo ve temizik mazemesi buunacaktır. İşçi sayısı göz önünde buunduruarak bu yererde yatak, doap, masa ve arkaıkı sandayeer buunacak ve bunar kadın ve erkek işçierin varığı dikkate aınarak yereştiriecektir Dinenme odaarı ve barınma yererinde sigara içmeyenerin, sigara dumanından korunmaarı için gereki tedbirer aınacaktır. Her ükenin, kendine göre sosyo-kütüre özeikerini öne çıkarması ve koruması gerektiği ne yazık ki göz önünde tutumamıştır. Kadı ki, Tüzük ie düzenemenin gücüne orana, Yönetmeik ie gerçekeştirien yasa düzenemeerin gücü daha zayıftır. Önerierimiz : Uyguamadaki tartışmaara son verimesi amacıya, İşçi Sağığı İş Güveniği Tüzüğü aynen ian edimeidir. Bu işveren yükümüük begesine, bir de işyererinde barınması sağanacak işçierden, ağır ve tehikei işerde çaışabiir raporu nun yanı sıra, tıpkı besin işerinde çaışan işçiere aındığı gibi buaşıcı hastaığı omadığına iişkin (portör) raporu aınması öngörümeidir. İş kazası ve buaşıcı hastaık yayıma oasııkarı gözönünde tutuarak, işyerinde sağık örgütü (doktor,hemşire, sağıkçı işçi) buundurma zorunuuğunda 50 işçinin varığı koşuu, önceike, inşaatar için ortadan kadırımaıdır. Bu mevzuatın tüm inşaatarda aynen uyguanmaıdır. Küçük öçeki omaarı nedeniye, bu standartarı yakaayamayacak oan inşaatarda ise ortakaşa çözümer üretimesi sağanmaıdır. Tıpkı inşaat işçieri gibi memeketerinden geçici oarak (ve tüm aiesi ie birikte) geen gurbetçimevsimik tarım işçieri için de aynı standartarın bir an önce uyguanması, onarın sefaetten kurtarıması ve çaışanar arasında adaetin sağanmaıdır. YATAKHANE NASIL OLMALI? Emektar Şantiye Kurucu Mehmet Avu nun ian panosundaki duyurusu : Ranzaar oksitenmeden korunmaı Kişise temizik, e ayak yıkanmadan girimemei Zemin temiz tutumaı Yatak, yorgan, yastık, nevresim yeni omaı Giysi ve ayakkabı doabı omaı İş ebisesinin temizenmesi gereki Isıtma, soğutma, havaandırma yeteri omaı Işıkandırma yeteri omaı m 2 ye yeteri kadar yatak konmaı Yangın söndürme tertibatı omaı Haşere ie mücadee kapsamında etraf iaçanmaı Camar ve sinekiker korunmaı. Çaışma Ortamı nın M a y ı s - H a z i r a n 2010 sayısında yayınanan İki Dakika Düşün de; Vinç yardımıya işçierin derin bir yere indirimesi nde Neer Oabiir? sorusunun yanına: Vinç in aşağıya düşebiir, vinç operatörü ve çaışma sepetindeki işçi(er) ağır yaraanabiir de iave edimeidir. Çünkü geçen süre içerisinde, akımıza gemeyen bu oay gerçekeşmiştir. Ne yapımaı? 1. Herhangi bir mekanik kadırma aracını kuanmadan, bir işçi 50 kg dan daha ağır bir nesneyi kadırmamaı, taşımamaıdır kg. dan ağır tüper için mutaka mekanik kadırma aracı kuanımaı ya da yardımaşımaıdır (Ör: İki işçi birden kadırmaı). 3. İşçiere ağırık kadırma ve be sağığı konusunda eğitim verimei ve bu eğitimin etkiniği değerendirimeidir. 4. Basınçı gaz tüperinin vanaarı / vaferi nin (depoama ve taşıma sırasında) koruyucu kapakarı mutaka takıı omaıdır. 5. İşçi e öçüerine uygun iş güveniği ediveni, iş güveniği ayakkabısı ve darbeere karşı güvenik gözüğü kuanmaıdır. 6. Boş ve dou tüper ayrı ayrı, devrimeyecek şekide bağanmış / zincirenmiş, darbe, ısı ve güneş ışınarından korunacak şekide depoanmaıdır. (Not: Oksijen tüperi açıkta depoanacak ise; asetien, bütan, LPG gibi yanıcı tüperden yakaşık 6 m uzak mesafede depoanmaıdır.) > Sayfa 23 ün yanıtı Vinç Yardımıya İşçierin Derin Bir Yere İndirimesi İKİ DAKİKA DÜŞÜN Bir Ekeme İKİ DAKİKA DÜŞÜN 8 ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz - Ağustos 2010

9 İş Sağığı Güveniği İş Sağığı ve Güveniği Sefaete mi Gidiyor? Mustafa TAŞYÜREK* Ükemizde çok sayıda işçinin yaşamını yitirdiği, bir çoğunun da yaraandığı ya da sakat kadığı iş kazaarın omaktadır. Örneğin; 23 Şubat 2010 Baıkesir in Dursunbey içesine bağı Odaköy deki bir maden ocağında grizu pataması sonucu 17 işçi hayatını kaybetti (1). Aynı iş yerinde maaesef 1 Haziran 2006 da da (yerin 700 metre deriniğinde grizu pataması meydana gemiş), 17 işçi hayatını kaybetmişti. 17 Mayıs 2010 da; Türkiye Taşkömürü Kurumu Karadon Müessese Müdürüğü içinde buunan Karadon Yeni Kuyu da -540 kotunda meydana geen ve araarında 2 maden mühendisinin de buunduğu 30 maden emekçisi hayatını kaybetti (2). Bu patamanın ardından oay yerine geen Devet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı, Çaışma ve Sosya Güvenik Bakanı ie Enerji ve Tabii Kaynakar Bakanı, kazanın oduğu yerde basın açıkaması yaparak kazaya igii bigier verdi (3,4). Cenaze törenerine katıdıar. İşyerinde iş sağığı ve güveniği ie igii gereki önemerin aındığı(da) beirtidi. Ancak öümü, uzuv kayıpı ya da ciddi yaraanmaara sonuçana kazaar hız kesmeden devam etmektedir. Oysa; İş Sağığı Hizmeteri terimi esas oarak öneyici işevere sahip oan ve işetmedeki işveren, işçier ve onarın temsicierine; İşe igii en uygun fizikse ve zihinse sağık koşuarını karşıayacak düzeyde, güveni ve sağıkı bir çaışma ortamı ouşturmak ve bunu sürdürmek için gereksinimer, İşin, işçierin fizikse ve zihinse sağık durumarını dikkate aacak şekide, onarın yetenekerine uygun biçimde uyaranması, konuarında tavsiyede buunma sorumuuğu oan hizmeterdir (5) Öneyici ve koruyucu iş güveniği hizmeterini yerine getiren ve ciddi oay omadan önce gereki tavsiyeerde buunma sorumuuğunu yerine getiren ükeerin veya şirketerin katettiği yocuuğa bakıdığına aşağıda beirtien dönemerden geçtikeri görüür. Sadece büyük şeyer yanış gittiğinde üsteniir ve müdahae ediir (patoojik dönem). Göstergeere / beirtiere göre hareket ediir (reaktif dönem). Birçok bigiyi ee geçirme fakat erken müdahaede buunmama (İhtiyatı dönem). Doğru bağantıarı ve erken müdahae bigierini kuanma (proaktif dönem). İş Güveniğinin bir değer oarak kabuü. Her yönetim kademesinde sahipenimesi. Kendi kendine düzetme (üretken dönem). * Kim. Müh., İş Sağığı+İşetme Yönetimi Biim Uzmanı Çaışma Bakanığı Eski İş Güveniği Müfettişi ( ) İş Güveniği Uzmanı (A Sınıfı Sertifikaı) Fişek Enstitüsü Çaışan Çocukar Biim ve Eyem Merkezi Vakfı Denetim Kuruu Üyesi Geişmiş ükeerde veya insana önem veren şirketerde; patoojik durumdan üretken duruma uzun ince bir yoda giderken; gittikçe artan bigierin, artan sahipiik ve sorumuuğun oduğu görümektedir (6). Yukarıdaki haber ve bigier ışığında ükemizde son yıardaki iş sağığı ve güveniği yocuğunu bir göz atıdığında nası bir manzara görüür? A) Kurma İzninin Yokuğu: Sanayiden sayıan (7) işerde 10 ve daha faza kişinin çaıştığı tüm işyereri kurumaya başamadan önce kurma izni, kurma iznine esas teşki eden begeere uygun oarak kurumuş oan işyereri, işetimeye başanımadan öncede işetme begesi aınması zorunu idi (8). Ancak bu zorunuuk 4 Araık 2009 dan itibaren ei veya daha faza işçi istihdam edien işyererini kapsayacak duruma getirimiş, kurma izni de tamamen Çaışma ve Sosya Güvenik Bakanığınca ortadan kadırımıştır (9). Bu noktada iki itirazımız var: (1) İşyeri einin atında işçi çaıştırmakta oduğu hade çok tehikei işere uğraşmakta oabiir. Örneğin; 30 işçinin çaıştığı 100 megawatt (MW) gücünde, 154 kiovot (kv) açık şat tesisi buunan (çok tehikei işer sınıfındaki) bir eektrik santraının (bie) kurma izni, işetme begesi ama, iş güveniği ie görevi bir mühendis veya teknik eaman çaıştırma yükümüğü (!) yoktur. (2) İşyeri einin atında işçi çaıştırmakta oduğu hade, işçierinin, aynen daha büyük öçeki işyererindeki işçier gibi insan deği midirer? Onar gibi iş sağığı güveniği hakarı yok mudur? Örneğin; Sosya Güvenik Kurumunun (SGK) yayınadığı iş kazası istatistikerine bakaım yıında; Zorunu Sigortaıdan i (%61) (1-49 kişinin çaıştığı) işyererinde; 2008 yıında; Zorunu Sigortaının sı (%62) aynı şekide (1-49 kişinin çaıştığı) işyererinde istihdam edidiği görümektedir. Aynı istatistikerde; Sosya Güvenik Kurumuna bidirme zorunda kaınan iş kazaarının; 2007 yıında; iş kazasının u (yani %61 i) ve 2008 yıında; iş kazasının i (aynı şekide %61) 1 ia 49 işçinin çaıştığı iş yererinde oduğu görümektedir (10). Buradan çıkartıabiecek basit sonuç; İş kazaarının %61 inin, az tehikei, tehikei ve çok tehikei işer sınıfına (11) giren işyererinin kurumaya başanmadan önce (Çaışma ve Sosya Güvenik Bakanığı ndan) kurma izni, işetmeye açıdıktan sonra da işetme begesi amasına gerek görümeyen işyererinde ve çaışma ortamarında omaktadır. Beki de ciddi bir iş kazası oana kadar bu işyererinde iş sağığı ve güveniği ie igii mevzuatın hükümerinin yerine getiriip getirimediği biinmemektedir. Oysa devetin (Anayasa hükmü niteiğindeki) yasa görevi; İş sağığı ve güveniği ve çaışma ortamına iişkin igii mevzuatın uyguanması uygun ve yeteri bir denetim sistemi ie güvence atına amak, ve yasa yükümüükere ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz-Ağustos

10 İş Sağığı Güveniği uymaarına yardım amacıya, işverener ve işçier için yo gösterici tedbirer amaktır (12). Herhade işyererinin kuruma ve işetmeye başama aşamasında (devet adına) ihtiyaca yetecek sayı ve özeikte iş müfettişerince* yo gösterici tedbirerin beirenmesi, iş kazaarının azatıması açısından daha uygun ourdu (13). Küçük İşyererinde Yokar : Bir sanayi sitesinde (Ör. Ankara-Ostim de) İş Müfettişerince (düzeni araıkara) denetenen bir işyeri ie, aynı büyükük ve aynı iş koundaki, denetim görmemiş işyerinin çaışma ortam koşuarı, iş sağığı ve güveniği önemeri arasındaki ciddi fark(ar) açıkça görümektedir. Yürürükteki 4857 sayıı İş Kanunu na göre yayınana yönetmeiker inceendiğinde bunarın gene oarak; - Risk(er)in değerendirimesi, kontro önemerin seçimesi, öçme ve izemesinin yapıması, - Sağık gözetimi, - İşçierin eğitimi, sertifikaandırıması, öçme ve değerendirmeerinin yapıması, - İşçierin görüşünün aınması, - İşçierin katıımının sağanması, - İşçierin bigiendirimesi, Sonuç oarak proaktif önemer in aınması hükümerini içermektedir. Ancak ei den az işçinin çaıştığı (ör: çok tehikei işerin yapıdığı) bir işyerinde (bie) işçierin katıımının sağanabieceği, görüşünün aınabieceği (sanayiden sayıan, devamı oarak en az ei işçi çaıştıran ve atı aydan faza süreki işerin yapıdığı işyererinde her işveren in ouşturmak zorunda oduğu ve burada işçierin, ustaarın temsi edidiği bir iş sağığı ve güveniği kuruu gibi) bir yasa kuru, komite veya mekanizma yoktur. Ei ve Daha Çok İşçi Çaıştıran İşyererinde Yokar: İşverener, devamı oarak en az ei işçi çaıştırdıkarı işyererinde aınması gereken iş sağığı ve güveniği önemerinin beirenmesi ve uyguanmasının izenmesi, iş kazası ve mesek hastaıkarının önenmesi, işçierin ik yardım ve aci tedavi ie koruyucu sağık ve güvenik hizmeterinin yürütümesi amacıya, işyerindeki işçi sayısı, işyerinin niteiği ve işin tehike sınıf ve derecesine göre; a) İşyeri sağık ve güvenik birimi ouşturmaka, b) Bir veya birden faza işyeri hekimi ie gereğinde diğer sağık personeini görevendirmeke, c) Sanayiden sayıan işerde iş güveniği uzmanı oan bir veya birden faza mühendis veya teknik eemanı görevendirmeke, yükümüdür (13). Beirtien yükümüükerin nası yerine getirieceği ise yönetmeike açıkanmıştır. Devamı oarak en az 50 işçi çaıştırıan işyererinde, iş sağığı ve güveniği hizmeterini yerine getirmek üzere işyeri sağık ve güvenik birimi kuruur. İşyeri sağık ve güvenik birimi; en az bir işyeri hekimi ie sanayiden sayıan işerin yapıdığı işyererinde en az bir iş güveniği uzmanından ve yapıacak çaışmaara yardımcı omak için gerektiğinde diğer personeden ouşur hükmü vardı. Gerektiğinde görevendiriecek diğer persone kim(er)?, Bunarın niteikeri, görev ve yetkieri nedir? Hangi kurum veya kuruuş bunarın eğitimini veya yetki begesini verecek? Soruarı maaesef yanıtsız kamıştır. Örneğin; yirmidört saat çaışan bir işyerinde gerektiğinde ik yardım ve aci tedavi hizmetini kim verecek? Son yıarda tüm kurum ve kuruuşarda istihdam edien her yirmi persone için bir,.. ağır ve tehikei işer kapsamında buunan işyererinde, her on persone için bir omak üzere, en az Teme İkyardım Eğitimi sertifikası amış İkyardımcının buunduruması zorunuuğu (14) var. Ancak işyererinin yeteri sayıda teme ikyardım sertifikasına sahip personei buundurması, yasanın beirttiği ik yardım ve aci tedavi hizmeterini karşıamaya yeteri değidir. Çünkü İkyardımcı; Herhangi bir kaza yada yaşamı tehikeye düşüren bir durumda sağık görevierinin tıbbi yardımı sağanıncaya kadar hayatın kurtarıması yada durumun daha kötüye gitmesini öneyebimek amacıya oay yerinde, tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut araç ve gereçere iaçsız uyguamaar yapacak kişierdir (14). Diğer yandan, Çaışma ve Sosya Güvenik Bakanığı nın resmi internet sitesinde 4857 sayıı İş Kanunun geçici 2 nci maddesine göre yürürükte kaan tüzükerin istesi beirtimiştir (15). Bu tüzüker şunardır: İşçi Sağığı ve İş Güveniği Tüzüğü. Parayıcı, Patayıcı, Tehikei ve Zararı Maddeere Çaışıan İşyererinde ve İşerde Aınacak Tedbirer Hakkında Tüzük. Maden ve Taş Ocakarı İşetmeerinde ve Tüne Yapımında Aınacak İşçi Sağığı ve İş Güveniği Önemerine İişkin Tüzük. Yapı İşerinde İşçi Sağığı ve İş Güveniği Tüzüğü. İş Müfettişeri işyererinde yaptıkarı iş sağığı ve güveniği denetimerinde ve sonunda düzenedikeri raporarında işyererinde saptadıkarı eksikiker ve bunara karşı aınabiecek önemerde yasa dayanak veya yükümüük oarak da (çoğu kez) İşçi Sağığı ve İş Güveniği Tüzüğünü göstermektedirer. Ancak anıan tüzüğün 107 ve 108 nci maddeerinin uyguanmasını isteyene rastanımamaktadır. Çünkü Tüzüğün anıan maddeerinde; -Ağır ve tehikei işerin yapıdığı işyererinde, bir sağık memuru veya hemşireden başka ik yardım ve kurtarma kursu görmüş en az bir kişi de buunduruacaktır (Madde 107). -Gece ve gündüz süreki çaışan işyererinde, ik yardım odaarı, ik müdahae odaarı ve ik yardım istasyonarı, geceeri de görevi personei ve araç ve gereçeri ie her an kuanıır hade hazır buunduruacaktır. İşveren bu yönden, gereki tedbireri amaka yükümüdür (Madde 108) denimektedir. Bunarda son yıarda işverenin istihdam yükünün (gereksiz yere) arttırdığı var sayımaktadır. İş Güveniği Uzmanığı ie igii (sonradan ipta edien) tarihi Resmi Gazete de yayınanan yönetmeik ie; I inci, II nci ve III üncü Risk Gruparında yer aan ve 500 ve daha faza işçi çaıştırıan işyererinde tam gün çaışacak en az bir iş güveniği uzmanı, IV üncü ve V inci Risk Gruparında yer aan ve 300 ve daha faza işçi çaıştırıan işyererinde tam gün çaışacak en az bir iş güveniği uzmanı görevendiriirken **(Madde 15). 15 Ağustos 2009 da yayınanan yönetmeik ie (16) ; az tehikei sınıfta yer aan ve 1000 in üzerinde (1000 dahi) işçi çaıştırıan işyererinde, tehikei sınıfta yer aan ve 750 nin üzerinde (750 dahi) işçi çaıştırıan işyererinde ve çok tehikei sınıfta yer aan ve 500 ün üzerinde (500 dahi) işçi çaıştırıan işyererinde tam sürei iş sözeşmesiye çaışan işyeri hekimi istihdamı ie sanayiden sayıan işerde tam sürei iş sözeşmesiye çaışan iş güveniği uzmanı istihdamı zorunuuğu getirimiştir (m.11/3-b). 10 ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz - Ağustos 2010

11 İş Sağığı Güveniği Ei ve daha faza işçi çaıştıran İşyereri daha çok (işyererinin bünyesinde ouşturuan) İşyeri Sağık ve Güvenik Birimeri İe (işyererinin dışında ouşturuacak) Ortak Sağık ve Güvenik Birimerinden bei sürei hizmet aınmasına yönendirimiştir. Sağık ve Güvenik Birimerinde, İşçi Sağığı ve İş Güveniği Tüzüğü ne aykırı oarak, işyeri hemşiresi veya sağık memuru görevendirimesi zorunuuğu yoktur. Onayanan ILO Sözeşmeerine göre ebette İş sağığı hizmeteri, duruma göre, tek bir işetmeye hizmet biçiminde oacağı gibi, çok sayıda işetme için gene bir hizmet biçiminde de örgütenebiir. Yanız burada nedense uusa hukuk ve uyguamaara uygun oarak iş sağığı hizmeteri çok disipini omaıdır hükmü dikkate aınmamakta, sadece işyeri hekimi, iş güveniği uzmanı ve teme ik yardım sertifikaı kişierce hizmet sunumaya çaışımaktadır. Dünyanın en geişmiş 20 ekonomisi arasına giren ükemizde haa; İş / Endüstri Hijyenisti İş Psikoogu Diyetisyen / Besenme Uzmanı Fizyoterapist İş Sağığı Hemşiresi İş Güveniği Teknisyeni Ergonomist İş Epidemiyooğu Toksikoog Mikrobiyoog Kimyager İstatistikçi Bigi Teknikeri Sağığı Koruma ve Geiştirme Uzmanı İş Organizasyonu Uzmanı Üniversite Bağantıı Meseki Araştırmacı gibi branşardan, yasa ortamda, hiç söz edimemektedir. Ayrıca 7 Mart 2010 tarih ve sayıı Resmi Gazetede yayınanan Ağır ve Tehikei İşer Yönetmeiğinde Değişikik Yapımasına Dair Yönetmeik ie (Ek-1) de ağır ve tehikei işerin kapsamı geniş öçüde daratımış 153 maddeden 42 si tamamen 5 madde de kısmen ipta edimiştir. İpta ediener arasında (m.74) biri var ki (Pamuk, yün ve sentetik eyaf ie üretimiş ipikerden dokunarak üretien bezerin, vernikenmesiye dayanıkıık veya su geçirmeziği sağanmış bezer imai (Kord bezi, yeken bezi, çadır bezi çuva bezi vb.) üretidiği yerde 16 sene iş güveniği uzmanı oarak çaışmış biri oarak, nası odu da bu işyeri ağır ve tehikei işer kapsamından çıkartıdı, anamak ya da kabu etmek oası deği. Son oarak ; 1 Ağustos 2010 tarih ve sayıı Resmi Gazete de yayınan 6009 sayıı kanun (m.48,49 ve 50) ie İş Kanunun 81 nci maddesi nin üçüncü fıkrası: İşyeri sağık ve güvenik birimeri ie ortak sağık ve güvenik birimeri,.. görevendiriecek işyeri hekimi, iş güveniği uzmanı ve diğer sağık personeinin niteikeri, sayısı, yönetmeike düzenenir şekinde yeniden yasaaştırımıştır. Madenerde İş Güveniği nde Yitiriener: Madenerde görüen öümü iş kazaarındaki artışı vurguamış ve örneker vermiştik. Tam da bu sırada Maden Kanunu değiştiridi Sayıı Maden Kanunun 31 nci maddesi (Değişik: t, 5177 sk.) Maden üretimi, bir maden mühendisi nezaretinde yapıır.. İşetmede istihdam edien maden mühendisi 4857 sayıı İş Kanununun 82 nci maddesinde beirtien iş güveniği ie görevi mühendis veya teknik eemanarın üstendiği görev ve sorumuuğu da yerine getirir. şekinde iken, (24 Haziran 2010 tarih ve sayıı Resmi Gazete de yayınanan 5595 sayıı Maden Kanunu..Değişikik Yapımasına Dair Kanun ie (m.14); 3213 sayıı Kanunun 31 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraarı aşağıdaki şekide değiştirimiştir. Maden işetme faaiyeteri, maden mühendisi nezaretinde yapıır. Yeratı üretim yöntemiye çaışan işetmeer ie en az onbeş işçi çaıştıran açık işetmeer asgari bir maden mühendisini daimi oarak istihdam etmek zorundadır. İşetmede daimi istihdam edien maden mühendisi, kanun ve yönetmeikere beirenen şartarı taşıması kaydıya 22/5/2003 tarihi ve 4857 sayıı İş Kanununun 81 inci maddesinde beirtien iş güveniği ie görevi mühendis veya teknik eemanarın üstendiği görev ve sorumuuğu da yerine getirir. Bu değişikikten de anaşıacağı üzere açık maden işetmeerinde onbeş ten az işçi çaıştırııyor ise, daimi oarak bir maden mühendisi çaıştırma zorunuuğu, doayısıya bu işetmeerde iş güveniği ie görevi (maden) mühendisi çaıştırma zorunuuğu da yasa ie ortadan kadırımıştır. 17 Mayıs 2010 tarihinde Zongudak Karadon da 30 madencinin hayatını kaybettiği iş kazasının, Çaışma ve Sosya Güvenik Bakanığı İş Teftiş Kuruu Başkanığı nca (İş Müfettişerince) hazıranan raporunda ası iş veren TTK Gene Müdürüğü %30, At İş veren (öze bir şirket oan). A.Ş. nin %70 oranında kusuru buunduğu tespit edidi. İşçierin ise hiçbir kusurunun buunmadığı ortaya çıktı. Bu inceeme ve denetim sonucu buunan kusurar basına (17) şu başık atında yansıdı Facianın sebebi ortaya çıktı! : (Kutu : 1) Bu saptamaar, iş kazası omadan, yetkii maden mühendiserince yapıabiirdi. Yine bu saptamaar yetkii iş müfettişerince yapıabiirdi. Otuz madenci yaşamını yitirmeden yapımış osaydı, yukarıda beirtien eksikiker tamamanmadan işçierin çaışmasına izin verimemiş osaydı; ne iyi ourdu. (Bu kazada İş müfettişeri işveren(er)i yüzde yüz kusuru bumuşardır. İşveren(er) maddi ve manevi oarak bunun bedeini ödeyecekerdir. Ama ne çare ki, giden canarı kimse geri getiremeyecektir:) Onun için iş sağığı güveniği denetimi çok önemidir. Şu bir gerçek ki, gene oarak işverener iş müfettişerinin denetimerinden pek hoşanmazar. Denetim sonucu (kendierine maddi küfet getiren) iş sağığı ve güveniği ie igii eksikikerin saptandığını, bunarı gidermek için para ve zaman kaybettikerine inanırar. Can ve ma kaybına neden oabiecek eksikikerini (maaesef) devet zoraması omadan da koay koay gidermezer. İş müfettişerinin denetimeri asında işverene bedava yapıan bir danışmanık, bir risk değerendirmesidir. İşverenin eksikik ve kusurarının farkına varımasını sağar. İşyerinde daha güveni bir çaışma ortamı ouşturumasına, iş kazaarının azatımasına, işverenerini kusur oranarının azamasına önemi katkıarı our. İş müfettişerinin işyererini denetimerinin sonucunda; özeike topum, işveren ve işçi (aieeri ie birikte) kazanır. Son yıarda iş sağığı açısından beki de memnuniyet verici tek geişme; 19 Ocak 2008 tarih ve sayıı Resmi Gazetede yayınanan Tütün Mamuerinin Zarararının ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz-Ağustos

12 İş Sağığı Güveniği KUTU: 1 Buunan eksikiker: 1- Sistemdeki hava kapıarının güveni omadığı, 2- Kuanımakta oan pervaneerin gücünün ana havaandırmadan geen hava miktarına göre uygun omadığı, 3- Kontro ve Degaj sodajarının güveniğinin yeteri düzeyde yapımadığı, kontro sondajarının sonuçarı değerendirierek gereki önemerin aınmadığı, 4- (-540) katında kuanıan eektriki ekipmanarın kaboarda eker yapıdığı ve gazı ortama uygun özeikerinin uygun omadığı, 5- Ocak içersinde metan gazı oranının %1,5 u geçmesine rağmen kesicierin enerjiyi kesmediği, 6- (-540) katı irtibat ağımarı ie su havuzarında yapıan çaışmaarda düzeni oarak gaz öçümerinin yapımadığı ve öçüm sonuçarının.a.ş. tarafından düzeni oarak kayıt atına aınmadığı, 7- Metan gazı tehikei düzeye çıkmasına rağmen, gereki ve yetkii kişiere haber verimediği, izeme merkezi ve ocak arasında seri bir düzenek ouşturumadığı ocağın zamanında tahiye edimediği, 8- Çaışma aanarına yereştirien sensörerin yererinin değiştiridiği, ayararının değiştiridiği ve Önenmesine Dair Kanunda Değişikik Yapıması Hakkında Kanun ie (Madde 2,1,b); Koridorarı dahi omak üzere her türü., üretim, ticaret, sosya,.. benzeri amaçı öze hukuk kişierine ait oan ve birden çok kişinin girebieceği binaarın kapaı aanarında tütün ürünerinin tüketimesinin yasakanmış omasıdır. Sonuç ve önerier; Tuza tersaneerinde öümü iş kazaarının sayısın artması, konunun özeike görse basında çok sık yer aması sonucu kamuoyuna İstihdam Paketi oarak sunuan ve 26 Mayıs 2008 tarih ve sayıı Resmi Gazete de yayınanan İş Kanunu ve Bazı Kanunarda Değişikik Yapıması Hakkında Kanun ie 4857 sayıı Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasın(a) çaıştığı işe igii meseki eğitim amamış işçier ağır ve tehiktei işerde çaıştırıamaz ibaresi ekenmiştir (m.5)). Acaba eğitimin önemi böyesi çarpıcı oayar omasa hatıranacak mıydı?! Ne yazık ki ükemizde sadece yanışar çarpıcı sonuçara yo açtığında, iş sağığı ve güveniği hatıranır. Gerek işverenerimiz gerekse devetin igii yöneticierince müdahae ediir (Buna patoojik dönem denmektedir). Ya da (daha iyimser bir yakaşıma) göstergeere/beirtierek göre hareket ediir (reaktif dönem). Arzuanan üretken döneme gememiz için hep birikte daha çok kat etmemiz gereken yo, yapıması gereken iş var. Önceike atıması gereken adımar şöye sıraanabiir : 1. İşyerinin kuruma aşamasında (daha işin başangıcında, ik seferde doğruyu yapmak için) Çaışma ve Sosya Güvenik Bakanığı, İş Güveniği Mevzuatı donanımarının amaçarı dışında kuanıdığı, 9- İşyerinde çaışan yetkii kişiere yeteri sayıda gaz öçüm cihazı verimediği ve gereki yerere (çaışma aanarına) GP 322 otomatik gaz öçüm cihazının yereştirimediği, 10- (-540) katında çaışan...a.ş. unvan at işveren işçierine CO veya ferdi kurtarıcı maske verimediği,maskeerin kuanıması yönünde denetimer yapımadığı ve çaışanarın sadece beiri bir kısmına CO maske kuanma eğitimi veridiği, 11- Noterce onayı Teknik nezaretçi rapor defteri ouşturumadığı ve teknik nezaretçi tarafından gereki denetimer yapımadığı, 12- Ası İşveren-TTK Karadon Müessese Müdürüğü nün risk anaizi yapımadığı ve risk anaizinin omadığı, At işveren...a.ş. nin sağı ve güvenik dökümanı ve aci durum panı omadığı, 13- Oay günü kaza vardiyasında TTK Karadon müessesi kabo döşeme aracıığı ie devre dışı bırakıdığı bu durumun kafesin aci bir durumda kuanımasını ortadan kadırdığı, 14- Atişveren işçierinden 23 işçinin meseki eğitim begesinin buunmadığı (17), vb. ve İş Müfettişeri ie (en azından eektronik ortamda) işyereri karşıaşmaıdır. Bu karşıaşma niteik ve niceik oarak arttırımış iş müfettişerince, oabidiğince çok kısa süreerde gerçekeştiriebiecek şekide mevzuat değiştirimei, geiştirimeidir. Bu koşuar sağanarak tehikei ve çok tehikei sınıfındaki işyererine kurma izni ve (einin atında işçi çaıştıran işyereri için de özeike çok tehikei işer sınıfındaki işyereri) işetme begesi ama yükümüğü tekrar getirimeidir. 2. Özeike ei nin atında işçi çaıştıran tehikei ve çok tehikei sınıfındaki işyererinin de işyeri ortak sağık ve güvenik birimeri nden hizmet ama / yararanma yükümüükeri omaıdır. Bu uyguamanın iş kazasının azatımasında önemi katkıarı oacaktır. 3. İş kanununda yapıan son değişikikte söz edien diğer sağık personei tanımanması kapsamında en azından sağık memuru ve işyeri hemşireeri anaşımaıdır. 4. İş sağığı hizmeteri çok disipini oması için; işyeri / ortak sağık ve güvenik birimerinde: işyeri hekimi, iş güveniği uzmanı na iave oarak işyeri hemşiresi / sağık memuru, iş güveniği teknisyeni, iş (veya endüstri) hijyenisti, diyetisyen, iş psikoogu gibi diğer iş sağığı personei görevendirimesinin yasa atyapısı ouşturumaıdır. 5. İş Kanunun otuzuncu maddesindeki;. Aynı i sınırarı içinde birden faza işyeri buunan işverenin bu kapsamda çaıştırmaka yükümü oduğu işçi sayısı, topam işçi sayısına göre hesapanır. Hükmündeki 12 ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz - Ağustos 2010

13 İş Sağığı Güveniği aynı i sınırarı içindeki ibaresi kadırımaıdır. Bir şirketin işçi sayısı oarak Türkiye de değişik ierde buunan işyererindeki işçi sayısının topamı kabu edimei, bu sayıya göre iş sağığı ve güveniği kuruu ouşturumaı, işyeri hekimi ve iş güveniği uzmanı gibi sağık ve güvenik personeinden hizmet ama yükümüüğü getirimeidir. 6. İş müfettişerince (en geç iki yıda bir) denetimeyen tehikei ve çok tehikei sınıfına giren işyeri kamamaıdır. Bütün bunarı yasaarın getirdiği bir yükümüük bir görev oarak deği da, üreten-çaışan insanımıza bir borcumuz oarak görmeiyiz. Kaynak 1 - esirde-4-yi-once-patama-meydana-geen-maden-ocaginda-facia-17-ou 2-http://www.mmo.org.tr/gene/bizden_detay. php?kod=15959&tipi=2&sube=18 3-http://www.beyazgazete.com/video/2010/05/17/zongudak-tapatama-kana24.htm 4 - te= &articeid=997278&categoryid= (İş Sağığı Hizmeterine İişkin 161 Sayıı Sözeşme - İş Sağığı Hizmeterine İişkin 161 Sayıı Sözeşmenin Onayanmasının Uygun Buunduğu Hakkında Kanun Resmi Gazete:tarih , sayı ) Sanayi, Ticaret, Tarım ve Orman İşerinden Sayıan İşere İişkin Yönetmeik (Resmi Gazete: 28 Şubat 2004 Cumartesi, Sayı : 25387) 8 - İşyeri Kurma İzni ve İşetme Begesi Aınması Hakkında Yönetmeik m.2,5 ve 6 (Resmi Gazete: 17 Araık 2004, Cuma, Sayı: 25673) (Not. 4 araık 2009, s R.G. yürürükten kadırıdı) 9- İşetme Begesi Hakkında Yönetmeik (Resmi Gazete:4 Araık 2009, Sayı : 27422) 10- c1/04_sb8k8xllm9msszpy8xbz9cp0os_gas- PAAE8TIwN3d09XAyNjr1AnQ6dgQ-dgI6B8JJK8hZuHOVDeMNTI1cXY0 MDdiIBuP4_83FT9gtyIcgCEpjh/d2/d1/L2dJQSEvUUt3QS9ZQnB3LzZf UDkzUVBJNDIwMEZJQzAyVkxUUjdFTzBTRDQ!/# 11- İş Sağığı ve Güveniğine İişkin Tehike Sınıfarı Listesi Tebiği ( Resmi Gazete: 25 Kasım 2009 Çarşamba, Sayı : 27417) 12- İş Sağığı Ve Güveniği Ve Çaışma Ortamına İişkin 155 Sayıı Sözeşme,- İş Sağığı ve Güveniği ve Çaışma Ortamına İişkin 155 Sayıı Sözeşmenin Onayanmasının Uygun Buunduğu Hakkında Kanun (Resmi Gazete: tarih, Sayı: ) 13- İş Kanunun (m.91,81) 14- İkyardım yönetmeiği (Resmi Gazete sayı:25406) İş Güveniği ie Görevi Mühendis veya Teknik Eemanarın Görev, Yetki ve Sorumuukarı ie Çaışma Usu ve Esasarı Hakkında Yönetmeik (Resmi Gazete : Saı Sayı: ) 17- Vatan Gazetesi (07 Temmuz 2010) ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz-Ağustos

14 Sosya Poitika Gençik ve Sosya Sorumuuğun Geeceği Sosya sorumuuk denince, aka bir çok tanım gemektedir. Sosya sorumuuk, bireyin, karşıığında bir çıkar gözetmeksizin, kendi oanakarı öçüsünde topumda eksik gördüğü konuarda çaba harcamasıdır. Kimierine göre vefa borcunu ödeme, topuma duyarı oma, muhtaç oanara yardımda buunmaktır; kişinin kendi dışındakieri görmesi ve onarı gözetmesidir. Sosya sorumuuğun, hemen yanı başında bir de sürdürüebiirik kavramından söz ediir. Bu topumun gördüğünü, ede ettiğini (yani kazanımını) bugün oduğu gibi yarın da görebimesi ve ede edebimesi anamına geir. Bunun başarıabimesinin de tek you, gençerin buna sahipenmesidir. Çünkü bunu geecekte yapacak oanar onardır. O hade, sosya sorumuuk ve gençik kavramarını birikte ee amak gerekir. Yarın da sosya sorumuuk oacak mı? sorusunun yanıtını ancak, Gençik bu konuda ne düşünüyor? sorusunun yanıtını adıktan sonra, verebiiriz. Gençer bu konuda ne düşünüyor? İşte, bunun yanıtını buabimek için yaş arasında, Ankara daki farkı faküteerde okuyan 22 genç üniversite öğrencisine, Sosya Sorumuuk Biinci başıkı bir anket uyguadık. Bu faküteer, Siyasa Bigier Fakütesi, İetişim Fakütesi, Eğitim Fakütesi, Tıp Fakütesi, İktisadi ve İdari Biimer Fakütesi, Fen Fakütesi ydi. Gençerin topumsa yaşamda ne derece etkin oduğunu, sosya sorumuuğun genç bireyerce nası agıandığını ve ne kadar yaşama geçiridiğinin yanıtarını bumaya çaıştık. Çoktan seçmei sisteme aışmış oan gençer açık uçu soruarı görünce Aa!. Yazmaı anket deyip, üşendikerini beirtip soruarımızı yanıtamadıar. Amacımız, herkes sorumuuk adına kendine nası bir ro biçmiş neer yapmış ya da yapmamış bunu öğrenmekti. Nitekim, topumun en aktif oması gereken kesiminin bu tür faaiyetere sırt çevirdiğini, internette ya da kantin ve kafeerde çokça zaman geçiren arkadaşarımızın fırsat buamadığını ya da önemsemediğini gördük. Bunu, gençerimizin, mii eğitimin ezberci sistemi ie yetişmesi sonucu özgüvenerini yitirmeerine; kendine güvenmeyen bir genç kuşağın da sorunar karşısında ne yapacağını biemediğine, hatta sorunun varığını bie agıayamadığına bağadık. Ankete katıan gençerin çok az bir böümü, çok az süreere bazı sosya sorumuuk projeerinde yer amışar. Ama bu çaışmaarın sorumuuğunu üstenmemişer ve sürdürmemişer. Hatta, sosya sorumuuk projeerinden her hangi birinde yer adınız mı? sorusuna, Sosya sorumuuk projeerine katımak için başvurduk ama izin (!) verimediği için katımadık gibi hayi garip bir yanıtın yanı sıra, Hayır yer amadım, böye bir arayış içinde de değiim diyener de odu. Her şeyin hazır bir şekide sunuduğu sistemde, gençerin araştırmacı ve sorguayıcı yanarı törpüenirken, kişise çıkarar ön pana çıkartııyor. Sistem sorumuuğu biz den * Ankara Üniversitesi Siyasa Bigier Fakütesi Çaışma Ekonomisi ve Endüstri İişkieri Böümü Öğrencisi ** Ankara Üniversitesi Siyasa Bigier Fakütesi Çaışma Ekonomisi ve Endüstri İişkieri Böümü Öğrencisi Diara YAĞAN* - Esra ASLAN** ben e indirgiyor. Her koyun kendi bacağından asıır anayışı günden güne artıyor. Sorumuuğu, kendinden uzakaştıran, duyarsızaştırıan gençik, bir şeyeri değiştirme gereği ve gücünü kendinde buamıyor. Gençer arasında, sosya denidiğinde, internetteki sosya payaşım ağarı nın aka gemesi, sosyaiğin artık yanızca sana ortamarda yaşam buduğunun göstergesidir. Sosya payaşım ağarının kuanım süreerinin bu deni faza oması, gençeri sanıanın tersine, asosya bireyer haine getirmektedir. Öye ki, en son sosya içeriki hangi kitabı okudunuz? sorusuna, adığımız yanıtar bir hayi igi çekici. Çoğunuk, sosya derken neyin anatımak istendiğini ya da okudukarı kitaparın adarını sayarak, bu kapsama girip girmediğini bize danıştıar. Zamanarının büyük böümünün sözüm ona sosya payaşım ağarında harcayan gençer sosya keimesinin anamını henüz kavrayamamışar. Sosya sorumuuk anayışı faküteden faküteye de farkıık göstermektedir. Çaışma aanarı gereği, sosya konuara eğien faküteerde (İetişim fakütesi, eğitim fakütesi vb) gençerin, zoraki de osa, bu konuya daha çok igii odukarı görümüştür. Üniversitede, topumsa içeriki hangi topantıara katıdınız? sorusuna verien yanıtarda bunu rahatıka görebimekteyiz. İetişim fakütesinde not kaygısıya, eğitim fakütesinde ise yanızca aanarına iişkin konuarda bir şeyer yapıdığı görümektedir. Bu konuara en uzak kaanarın tıp fakütesinde okuyanar oması bir başka sonuç oarak karşımıza çıkmaktadır. Soruarımızdan biri de çaışan çocukara igiiydi. Verien yanıtardan anaşımıştır ki, gençerin, sanayide ya da tarımda çaışan çocukara igii herhangi bir etkinikeri buunmamaktadır. Kırsa kesimden geen gençerin, özeike geçmişte tarımda çaışmış oanarın daha duyarı odukarı görümüştür. Anket soruarımız arasında oan bir başka soru da, üniversitede aradıkarını buup bumadıkarıya igiiydi. Bir çok hayae üniversiteye geen gençerin, gene anamda umdukarını buamadıkarını gördük. Üniversiteye gemeden önce, yapmak istedikerinin yaptıkarıya örtüşmediğini söyeyener çoğunuğu ouşturmaktaydı. Sosya aanarda daha aktif omayı bekeyen gençer, derserin yoğunuğundan, bu tür etkinikerden haberdar oamadıkarından dem vurmaktadırar. Anket sonuçarından da görüdüğü gibi, en büyük sorun gençerin, sosya sorumuuk biincini içseeştirememiş omaarıdır. Çünkü gençer kendieri omaya çaışmamakta, yoarını kendi yürekeriye ve akıarıya çizmemektedirer. Süreki oarak, birieri, onarın yerine karar vermektedir. Yaşadıkarı ortamardan, yaptıkarı konuşmaara; beğenierinden, geecek bekentierine kadar herşeye ya geçmişi yaşamakta oan büyükeri ya da özendikeri medyatik kişier yön vermektedir. Yine de, anketimizi yanıtayan gençer arasında, en azından böye bir ankete yanıt vermiş oma duyarıığı, bazıarının sınırı da osa birkaç projede görev amış oması, üzerinde çaışıabiecek bir mazeme oduğunu göstermek- 14 ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz - Ağustos 2010

15 Sosya Poitika tedir. Ancak bu mazemenin işenmesi ve zengineştirimesi gerekmektedir. Örnek aınacak sosya sorumuuğunun biincinde kişier ve örneker, diğer bir deyime en iyi uyguama örnekeri onara uaştırımaıdır. Onun için yapıması gereken, gençerin üzerine eğimek, onarın önceike sosya sorumuuk arını düşünmeerini sağamak ve ister ders adına ister boş zamanarını değerendirmek adına, bu ANKET SORULARIMIZ ŞÖYLEYDİ : 1. Sanayide ya da tarımda çaışan çocukar için ne yaptın? (Niye?) 2. Hangi topumsa konuda me yaptın? (Niye?) 3. Üniversiteerdeki topumsa içeriki hangi topantıara katıdın? (Niye?) 4. En son, sosya içeriki hangi kitabı okudun? (Niye?) 5. Sosya sorumuuk projeerinden herhangi birinde yer adın mı? (Niye?) aandaki çaışmaara bir ucundan katımaarını sağamak gerekir. Gençeri sosya sorumuuk çaışmaarının içine katmak, bu çaışmaarın kendisi kadar önemidir. Çünkü yarın da bu çaışmaarın yapıabimesinin tek güvencesi, gençerin bu çaışmaarı benimsemesi ve sürdürmeye karar vermesidir. 6. Üniversiteye gemeden önce yapmak istedikerinize, yaptıkarınız birbiriye örtüşüyor mu? (Niye?) 7. Aienize sosya sorumuuk adına yaptıkarınızı payaşıyor musunuz? (Niye?) 8. İnternet üzerinden sosya payaşım ağarını (facebook, msn, forum ağarı vs) kuanıyor musunuz? Ne kadar süre harcıyorsunuz? (Niye?) 9. Sosya sorumuuk deyince akınıza ne geiyor? (Niye?) ANKETİMİZDEN SEÇME YANITLAR : Bir Tıp Fakütesi öğrencisi Sanayide ya da tarımda çaışan çocukar için ne yaptın? sorusunu şöye yanıtıyor: Hiçbir şey yapmadım. Eksikiğini de hissetmedim. Bir Fen Fakütesi öğrencisi bu soru karşısında diyor ki: Ben bizzat tarım aanında çaışan bir çocuktum. Asında benim için yapıan pek bir şey omadı. Tarım aanında küçükken çaışmış omam, bu aanda çaışan çocukara igienmenin ne deni önemi oduğunu anamamı sağadı. Ama tarım aanında bir şeyer yapabimem için, bana hangi ortamar sağandı ki. Bir Siyasa Bigier Fakütesi öğrencisi aynı soru karşısında diyor ki: Çaışma Psikoojisi dersi için çocuk işçiiği konusunda ödev hazıradığım sırada, tarımda çaışan çocukar üzerine aan araştırması yaptım. Çocuk işçiiği ükemizde çok yaygındı ve kişierin biinçenmesi gerekiyor. Ödevimi bitirdikten sonra, bu konuda birşeyer yaptım mı diye sorarsanız, maaesef hayır. Bir başka Siyasa Bigier Fakütesi öğrencisi aynı soruyu şöye yanıtıyor: Sanayi kounda çaışan çocukar için bir mora gecesi düzenemiştik. Çaışan ya da çaışmayan çocukara (kimsesizere) yardım amacıya kermes düzenemiştik. Bu konuya igii başka neer yapıabieceğini açıkçası hiç düşünmedim. Bir başka Siyasa Bigier Fakütesi öğrencisi diyor ki: a) Bir şey yapmadım. Kangren omuş bir parmağı ucundan kesmenin bir çözüm ouşturacağını düşünmüyorum. Topyekun kurtuuş demek oan kökünden kesmek ancak iktidarın gereki yasa düzeneme, denetim ve uyguamaarı ie mümkün our. b) Sosya sorumuuk projeerinden herhangi birinde görev amadım. Çünkü grev, miting, topantı vb. hareketeri bir sorumuuk biinci oarak düşünsek de, buradaki anamı ie sosya sorumuuk bana bağışçıık, hayır işeri gibi yüzerce yıdır var oan, einde oanarın, omayanara bir tesei ikramiyesi dağıtması veya yarası derin birine afyon verimesi gibi gediği için yer amadım. Bir Siyasa Bigier Fakütesi öğrencisi diyor ki: a) Soru : Üniversiteye gemeden önce yapmak istedikerinize, şimdi yaptıkarınız birbiriye örtüşüyor mu? Yanıt : Evet örtüşüyor. Üniversiteye gemeden önce, hiçbir şey yapmamayı düşünüyordum. Şimdi de hiçbir şey yapmıyorum. O yüzden tutarıyım. b) Soru : İnternet üzerinden sosya payaşım ağarını kuanıyor musunuz? Yanıt : Evet. Facebook ve msn kuanıyorum. Özeike facebook başında günde 3-4 saat harcadığım ouyor. Bu tür sosya payaşım ağarının bağımıık yarattığını düşünüyorum. Bu kadar uzun süre harcamamın nedenini de bağımı omama bağıyorum. Bir İetişim Fakütesi öğrencisinin Aienize sosya sorumuuk adına yaptıkarınızı payaşıyor musunuz? sorusuna yanıtı: Hayır. Çünkü yaptıkarımın yeteri omadığını biiyorum. Bir Siyasa Bigier Fakütesi öğrencisi bu soru karşısında diyor ki: Evet payaşıyorum. Ama, aiem bu konuda benim kadar duyarı deği. Sadece annem bu konuarda yapıması gereken bir çok şey oduğunu ieri sürüyor. Ama gidip gönüü bir kuruuşta çaışmıyor. Bir Hukuk Fakütesi öğrencisi, Hangi topumsa konuda ne yaptın? diye soruduğunda, diyor ki: Mütecierin koşuarının iyieştirimesiye igii, sosya yardım düzenemek, sağamak, igii otoriteere görüşmek ve etkii omak üzere çaıştım. Müteciere igii çaışmaya beni etnik kökenim itti, fakat ası igienme sebebim Bir gün hepimiz müteci oabiiriz sözünün doğruuğuna inanmam. Eimde oanak varken, onara yardım etmemem, onarın bu durumda omasına neden oan şey kadar kötüdür. Bir Siyasa Bigier Fakütesi öğrencisi, Hangi topumsa konuda ne yaptın? diye soruduğunda, diyor ki: Ben üniversitemin, Avrupa Biriği Projeeri Ofisi nde gönüü oarak çaışıyorum. Çevre ve ikim değişikiği aanında aktivist oarak ro adım. Bunun nedeni, bigiye uaşma ve değerendirme konusunda, topumun geri kaanına karşı, sorumuuk hissediyor omam. İkim için gençik patformunun kuruuşunda ve organizasyonunda yer adım. Kimsesiz çocukar yararına yapıan Avrupa Biriği projesinin hazıranmasında aktif oarak ro adım. Bunun nedeni, kimsesiz çocukarın, topumda yardımıma en çok ihtiyacı oan kesim oduğunu düşünmem. ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz-Ağustos

16 Vakıf Habereri Yine Çocuk Emeği Yine Sanat 2. Çaışan Çocuk Karikatüreri Yarışması Geçen yı Karikatür Vakfı ie birikte gerçekeştirdiğimiz ve çocuk emeğine iişkin çok değeri karikatürerin üretidiği yarışmamızın sonuçarını web sayfamızdan izeyebiirsiniz. Bu yı karikatür sanatçıarını yeniden çaışan çocukar üzerine üretmeye çağırıyoruz. Bu kez, onardan çaışan kız çocukarı üzerine düşünmeerini ve karikatüreriye adaetsiziğe, haksızığa ve iki yüzüüğe vurgu yapmaarını bekiyoruz. Son katıım tarihi : 16 Ekim Karikatürerinizi ya posta ie Fişek Enstitüsü Çaışan Çocukar Vakfı Seanik Cad. Ai Taha Apt. 52/4 Kızıay Ankara ya da adresine göndermeisiniz. Sonuçar 20 Ekim 2010 da duyuruacak ve 3 Kasım 2010 da Çankaya Beediyesi Çağdaş Sanatar Merkezi nde sergienmeye başanacaktır. Nusret Fişek in 96. Doğum Günü ve 20. Öüm Yıdönümü Anma Etkinikeri Hazırıkarı Herkese sağık hareketinin simge adarından ve sağıkta adaetsiziğin, örgüts ü z ü ğ ü n ve iki yüzüüğün yokedimesi için mücadee yürüten aydınardan biri oan Prof.Dr.Nusret H.Fişek i 20 yı önce yitirdik. Her yı oduğu gibi bu yı da çeşiti kuruuşar onu öüm günü oan 3 Kasım da çeşiti etkinikere anımsayacakar. Fişek Enstitüsü Çaışan Çocukar Biim ve Eyem Merkezi Vakfı, Nükeer Savaşa Karşı Çevre İçin Sağıkçıar Derneği, Ankara Üniversitesi Siyasa Bigier Fakütesi Sosya Poitika Araştırma ve Uyguama Merkezi, Sevda Cenap And Vakfı, Çankaya Beediyesi ve Türk Tabiperi Biriği, etkinikerini Ankara da Çağdaş Sanatar Merkezi nde topamayı düşünüyorar. Etik (Sağıkta, Eğitimde, Örgütenmede, Siyasette) üzerine kısa kısa konuşmaarın ve dinetierin yer adığı programı, Çaışan Çocuk Karikatür Yarışması nda sergieme kazanan karikatürerin sergisi ve Barış Dinetisi izeyecek. İgienenere 3 Kasım günü Ankara da Çağdaş Sanatar Merkezi nde buuşmak bizi sevindirecektir. Yine bu kuruuşarın düzenediği ve gün boyu devam edecek oan Etik Üzerine Düşünce Ortamı da bir çok değeri konuşmacıyı konuk edecektir. Eğitimde, sağıkta, çaışma yaşamında, siyasette etik konuarının ee aınacağı konuşmaar, katıımcı bir ortamda gerçekeştiriecektir. 4.Çaışan Çocukar Fotoğraf Yarışması Abümü Yayınandı Sekiz yıdır sürdürmekte oduğumuz çaışan çocukar fotoğraf yarışmaarının artık sonuna gedik. Her yı umarız fotoğraf sanatçıarı çaışan çocuk buamazar dieğiye başadığımız yarışmaarda, yine de birbirinden çarpıcı ve değeri fotoğrafara karşıaştık. Seçici kuru, bunar içerisinde ödü aacakarı seçerken zorandı. Haa Türkiye de çocuk çaışıyor. Ama şu gözemimizi payaşmak istiyoruz: Bu yarışmaya katıımda düşme var. Anıyoruz ki, fotoğraf sanatçıarı çocuk işçieri bumakta zoranmaya başadı. Bu bie duyarıık arttırıcı çaışmaarın bir başarısı oarak görüebiir. Ama öte yandan, sosya poitika önemeriye bütüneştiriememiş oan bu çocuk işçiiğine karşı duyarıık artışı, çocukarın bir yandan öğrenimerini sürdürürken bir yandan da geir getirici işerde çaışmaarına yo açmıştır. Bunu yanızca çocukuk çağında deği, gençik çağında üniversiteerde okumakta oan gençerde de görüyoruz. Bunun okuyan çocuk ve gençerin eğitim performansarını ne öçüde oumsuz etkiediğini görerek üzüntü duyuyoruz. Artık yeni mücadee araçarı üretmek ve onarı özendirmek zorundayız. 4.Çaışan Çocukar Fotoğraf Yarışması Abümü nün ortaya çıkmasında emeği geçen herkese teşekkür ediyoruz. Önceike tam 8 yıdır seçici kuruda görev yaparak bu dev fotoğraf arşivinin ouşmasına katkıda buunan seçici kuru üyeerinin Seçici Kuru Üyeeri: Ozan Sağdıç, A. Gürhan Fişek, Mehmet Arsan Güven, Adnan Poat birikte fotoğrafarı inceerken. (Fotoğraf: Mehmet Arsan GÜVEN) 16 ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz - Ağustos 2010

17 Vakıf Habereri emekerini ve başarıarını vurguamamız gerekir. Onun ardından bir uzmanık aanı yaratan fotoğraf sanatçıarını bu kararı mücadeeerinden ötürü kutamak ve emekerinin bizim için ne kadar önemi oduğunu vurguamamız gerekir. Fotoğraf sanatçıarımızdan bu sekiz yarışmada da çaışmaarı sergienen 5 kişi var. Bu süreçte, abüm basımı için bize parasa katkıarda buunan Uusar arası Çaışma Örgütü Türkiye Temsiciiğine, Denizbank a ve Çankaya Beediyesi ni de anımsamamız bir vefa borcu. 4.Çaışan Çocukar Fotoğraf Abümü nün harcamaarının karşıanmasını bu kez küçük sanayicier üstendi. Bu Enstitü oarak bizim için çok önemi ve çok değeri bir ödü yıından beri, birikte daha sağıkı bir iş çevresi ve işçierin sağığının korunması için birikte mücadee ettiğimiz küçük sanayicierin, çocuk işçiike mücadeede de tavırarını ve kararııkarını ortaya koymaarı gerçekten tüm çaışmaarımıza verimiş bir ödü sayımaı.ivedik Organize Sanayi Bögesi Başkanı Hüseyin Kutsi Tuncay ın abüm için yazdığı yazı bir çok açıdan ders niteiğinde. Bu yazıyı yan sütunarda buacaksınız. 4. Çaışan Çocukar Fotoğraf Abümü İçin Hüseyin Kutsi Tuncay ın Önsözü Benim yaş kuşağımdaki mesek sahibi oan işetme sahiperinin büyük çoğunuğu çaışan çocuk oarak çaışma hayatarına başamışar. Ben ve arkadaşarımın çocuk emeğinin kuanımasının sona erdirimesi çaışmaarına destek oma fırsatını bumamız çok sevindirici. İş yererini Ostim de geiştirmiş, büyütmüş ve yarında temeide Anadou Organize Sanayi Bögesi (AOSB) içerisinde daha da geiştirmeyi panayan bizer dünün çaışan çocukarı her şeyin farkındayız. Çocukarın çaıştıkça eğitimden uzak kadıkarını bununda ükenin geeceğini etkiediğini biiyoruz. Onun için çocuk emeğinin kuanımasını istemiyoruz. Ama çocukarın eğitiminde üretim aşkının yaratıcı düşüncenin ve ükesine sahip çıkma biincinin de mutaka verimesi gerektiğini düşünüyoruz. Sosya sorumuukarımızın farkındayız. O kadar ki ben ve çoğu arkadaşım çaıştırdığımız işçierin sağıkı ve güveni koşuarda çaışması için 20 yıı aşkın bir süredir Fişek Enstitüsü ie işbiriği içindeyiz. Fişek enstitüsünün sağık ve güvenik aanındaki çaışmaarından hep yararandık. Çocukarın çaıştırımaması için yürüttüğü duyarıaştırma çaışmaarına ve çaışan çocukar fotoğraf abümü nün çıkartımasına katkı verebimiş omaktan da mutuyuz. Bu birikteik beni yıar öncesine ve yıar öncesinin Ankara sına götürdü.1956 yıında Ankara doğdum. Çaışma hayatım 1968 yıında başadı. Aiemin çaışmama ihtiyacı yoktu ; babam bir işçi sendikasının gene başkanıydı ama çaışmama hiç enge omadı. Çocuk yaşta çaışarak kazanmanın ve gidererimi karşıamanın yoarını aramaya başamıştım. Gazi mahaesi Ümit sineması önünde ay çekirdeği, pazarda su, Gazi Üniversitesi bahçesinde mısır satarak çaışma hayatım başadı. Sanat Enstitüsünde okumaya başadığımda Büyük Sanayide Hız astikerinde, demir sanayide Chevroet ci Akgün de çırak oarak çaıştım. Çocukuğumda tatierimin büyük böümü çaışarak geçti. Gençik yıarım Türkiye nin öğrenci ve terör oayarının yoğun oduğu kara yıara rastadı ve gençiğimi yaşayamadan kendimi devet kurumunda daha sonra da öze sektörde çaışıyor budum, ne oduğunu anamadan aie hayatım başadı,şuan iki çocuğum var ama hiç çaışan çocuk omaarını istemedim. zaman zaman geriye dönüp baktığımda bir tarafım hep buruk. Neden çocukuğumun ve gençiğimin gerekerini yapamadım diye hayıfanırken diğer yandan da beki o günerde sıkıntıarı çektiğim için bugün 25 kişinin üretim yaptığı bir şirketin sahibi, Ankara Sanayi Odası mecis üyesi, 220 sanayicinin fabrika yapacağı Anadou Organize Sanayi Bögesi nin ve Türkiye deki 23 Büyük öçeki Organize Sanayi Bögesi nin üye oduğu Organize Sanayi Bögeeri Derneği nin başkanığını yapıyorum. Kısaca özetemeye çaıştığım 50 yıık hayatım da çıkarttığım ana sonuçarım var Meseğiniz ne oursa osun işinizin hamaığını yapmaya razı oursanız korkmanıza gerek yok kazandığınız öz güvene muhakkak başarıı oursunuz. Sevgii okurar eimizdeki değerere sahip oa- ım ve üke poitikamızın üretimden yana omasını sağamak için çaba sarf edeim. Hayatın her aanında, sağıkta, sporda, biim- 3. de, sanayide, tarımda, eğitimde, üretim. 4. Üretmeyen, ürettiğini satamayan bir topumun onuru ve süreki bir refah yaşamasının mümkün omadığı önemi bir gerçektir. Başka bir gerçek de yaşam standartarını artıramayan topumarın çocukarı çocukuğunu, gençeri gençikerini, yaşıarı da yaşııkarını yaşayamazar. 5. Sosya sorumuukarımızı unutmadan işimize ve ükemize sahip çıkaım. Sağıkı ve hoşça kaın. ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz-Ağustos

18 İş Sağığı Güveniği Masum Tozar da Patayabiir Dereyen: Türkan KOCABAŞ* Gerçekte çok masum gibi görünen şeker, kömür, odun tozarı ve un, çoğu proseste uygun koşuara uaştığında bir yakıt gibi patayıcı özeiğe sahiptir. Toz pataması yüzünden geçtiğimiz yı içinde bir çok işçi ödü ve yüzercesi yaraandı. Sorunun bir kısmı da toz patamasının tehikesinin tanınmıyor omasından kaynakanmaktadır. Araştırmaar gösteriyor ki, Kanada daki İşyerindeki Tehikei Maddeer Bigiendirme Sistemi (WHMIS) tarafından denetenen mazeme güvenik bigi formarı (MSDS) toz patamasını tanımamada yeteri oamamaktadır. OSHA nın da toz patamaarıya igii kesin bir standartı yok, ancak onarın toz patamaarında Genera Duty Cause da oduğu gibi koayıka uyguadıkarı birkaç standartarı var. The Gobay Harmonized System of Cassification and Labeing of Chemicas (GHS) yanıcı tozarı tehike sınıfı içine aıyor. Ancak, Kanada da WHMIS de böye bir sınıf yok, suppiers are required to decare a hazards of the product on MSDSs, as a condition of sae and importation. Bu gerekiik Controed Products Reguations (CPR) da açıkça begeendi (documented). 1. Yanıcı toz (yakıt) 2. Ateşeyici kaynak (kıvıcım, ısı) 3. Havadaki oksijen (oksiteyici) 4. Toz dağıımı (hava içindeki toz buutu) 5. Toz buutunun bir yerde hapsi (bina içinde ya da tavanda) Bir bina, sınırı bir aan içinde hapsomuş toz buutu bir ateşeyici kaynak ie buuştuğunda hızı bir şekide yanar ve patayabiir. Bu durum yangınara neden oabiir ve arkasından başka kaynakarında yanmasına, binanın bir kısmının göçmesine neden oabiir. Ik patama bir ekipmanda bir aanda our ve burada toz birikintisine, serbest toz artıkarına veya tüp ve boruarın zarar görmesine neden our. İk patamanın etkisi nedeniye havaya toz yayıacağından ikinci ve daha faza patamaarı tetikeyebiir ve bu da odukça yıkıcı oacaktır. Firmaar ürünerinin kuanımında tüm oasııkarı oabidiğince tahmin etmek zorundadırar ve böyeike zararı- incinmeyi önemeye yardımcı oabiirer. MSDS er yanma-patama gibi potansiye tehikeerin hepsini içermei ve işçierin güveni çaışma ortamı için bunarı bimeerini sağanmaıdır. Bu üretici firmaarın sorumuukarı arasındadır. Toz pataması riski atında buunan endüstrier: Yanma ve toz pataması tehikesi çeşiti endüstrierde vardır. Bunar arasında önceike şunarı sıraayabiiriz: Meta üretim süreçeri Ahşaptan mazeme üretimi Kimyasa üretimi Yiyecek ve iaç üretimi Tahı ambarı Pastik ve sigi üretim fabrikaarı Kömüre çaışan güç santraeri Yanıcı metaryaer; kömür, kimyasaar, sigi, tahı, şeker, un ve meta tozarı içeren toz patamaarıya bağantııdır. Bir çok doğa ve sentetik organik maddeer ve bazı metaer, eğer toz formunda iseer, üretim sürecinde yanıcı toz formuna geebiirer. Toz nası patar: Bir toz patamasının ouşması için 5 durumun da aynı anda ouşması gerekmektedir. Bu beşi eemente Patama Beşgeni (exposion pentagon) oarak biinir. * Fişek Enstitüsü Çaışan Çocukar Biim ve Eyem Merkezi Vakfı Gönüüsü İnşaat İşerinde Asımış Çaışma Patformu Kuanıması Patformardan sarkmış, yüksekte çaışan insanarı görürüz, inşaatarda, cam temizererken veya onarım yapararken. Üzücüdür ki yıbaşından bir gün önce Ontario da (Kanada) apartman inşaatının patformu yıkıdı ve 13 kat yere düştü. 4 inşaat işçisi ödü ve diğereri ciddi bir şekide yaraandı. Çaışma patformarında göreverini güveni bir şekide yapmaarını sağamak için Ontario Çaışma Bakanığ (MOL) kış ayı boyunca bu işçiere ietişime geçti ve inşaat sektöründeki tehikeeri azatmayı amaç edinen bir kampanya başattı. Müfettişer inşaat aanındaki ve patformardaki tehikeeri saptadıar. Işçiere eğitim veridi ve düşmeyi engeeyici sistemer kuanıması sağandı. Antaya da (Türkiye), asımış çaışma patformarından, iki işçi patformara asıarak canarını kurtarabidier. Ama ne yazık ki, üçüncü işçi, onar kadar şansı değidi ve düşerek canından odu. Üzüerek söyeyeim Çaışma Bakanığı nın engeeyici bir faaiyeti görümedi. 18 ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz - Ağustos 2010

19 İş Sağığı Güveniği Çaışma patformunun türeri : Asımış ya da sarkıtımış çaışma patformarı yaygın oarak kuanıır. Bu patformar çaışma yereri, korkuukarı içerir ve pencere temiziğinde, binaarın dış bakımonarımarında kuanıır. Asımış çaışma patformarı yapı iskeesinin bir çok noktasında özeeştirimiştir. Patformar öze tasarımarı ve işetme gerekiikeri vardır. Tehike: Asımış çaışma patformarındaki en önemi tehike işçierin yüksekten düşmesidir. Eğer çaışma basamağı (swing stage) yeteri sağamıkta değise veya binaya destekenmiş noktaarından kurtuursa işçier düşebiir. Eğer çaışma basamağına yeteri bakım yapımadıysa, kimyasaara maruz kadıysa veya korozyona uğradıysa göçme tehikesi vardır. Tehike kontroü: İşverener ve nezaretçier işçierin güveniğini ve sağığını sağamak için her türü önemi amaka yükümüdürer. İşçieri iskeeerde çaışırken düşmeden sakınacak tüm aeteri Posta Gazetesi, 29 Temmuz 2010 kuandırmak ve bu konuda yeteri eğitimi vermek zorundadırar. İşçier de, canarını nası koruyacakarını; patformu nası kontro edecekerini ve kuanacakarını bimek zorundaar. Düşmeyi engeeyici sistemer: İşçier patformarda vücut tipi emniyet kemeri kuanmak zorundadırar. Emniyet kemereri patformdan bağımsız bir haata bağanır. Uygun tasarım, yapı ve ekipmanarın kuanımı: Tüm patformar ve iskeeer üreticinin önerdiği ve standartara uygun güvenik ekipmanarı ie donatıır. Patformara faza yük yükenmemeidir. Ekipmanar işçiere tehikeye atmamak için bakımarının yapıması sağanmaıdır. Birden faza patformu buunan yapı iskeeeri, tüm güvenik önemeri aınarak tasaranmaı ve kurumaı. Kuraara uygun oup omadığı kontro edimeidir. Güvenik ekipmanarının ve aeterinin bakımı: İşverener güvenik donanımarının, ekipmanarının bakımını yaptırarak, iyi koşuarda kuanıma hazır hade tutumaarını sağamaıdırar. Ekipmanarın uygun denetimi: Yapı iskeeerinin ve patformarının, yetişmiş işçier tarafından her gün işe başamadan önce ve her vardiya başangıcında denetimi yapımaıdır. Büro İşerinde Sağıkı Kamak Einizde Amanya da 18 miyon işçi ofiste masa başında önerinde bir bigisayar ekranı ie çaışıyor. Ofis çaışanar sandayede oturarak ortaama saat geçiriyor ve bunarın %80 i her gün bigisayar başında çaışmaktan sağık sorunarı yaşıyor. Üçte ikisi gerginik, omuz ve boyunardaki ağrıardan, yarısından fazası sırt ağrıarından, %45 i de göz sorunu ve baş ağrısından yakınmakta. Teknooji kuanımı biz çaışırken bir şekide değişiyor. Bigisayararın ve e-postaarın kuanımıya, insanar artık ofis içinde hareket etmiyor. Önceden hergün rutin yapıan görever ourdu ofiste eden evrak ietmek, iş ie igii çaışma arkadaşarıya görüşmeer tartışmaar, karşııkı iş payaşımarı... artık herşey mause ie bir tık yakınınızda. Hareket etmeye gerek yok. Günerinin çoğunu oturarak geçiren çaışanara hareket etmeeri için önerierde buunmaktaar. Temee bigi ofis içinde daha faza hareket etmeyi sağayacak mobiya tasarımı, düzeni yapıması gerektiğini vurguamaktaar. İşçierin çaışırken nası durmaarı gerektiği ve sağıkı kamaarı için hareketi omaarı önerimekte. ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz-Ağustos

20 Söyeşi Çocuk İşçi Omak: Ömer Doğan İe Çırakıktan İşvereniğe Uzanan Bir Yocuuk Görüşmeyi Gerçekeştiren: Ercüment ERBAY* Ercüment ERBAY: Ömer Bey, önceike benime görüşmeyi kabu ettiğiniz için teşekkürer. Okuyucuarımız için kendinizi kısaca tanıtabiir misiniz? Ömer DOĞAN: 1948 Kırşehir doğumuyum. Doğanar Çeik Dövme Ltd. Şti. nin kardeşerime birikte sahibiyim ve Gene Müdürü yüm. Ercüment ERBAY: Bugün sizine çocukukta çaışmaya başamanızdan bügüne uzanan bir yocuuğa çıkmak için birikteyiz. Bu yocuuk nası başadı? Ömer DOĞAN: 1965 yıında Ankara ya gedim ve 16 yaşında çaışmaya başadım. 16 yaşına kadar, köyde tara, davar işeriye uğraşıyordum. İkokuu 4 e kadar okudum. Üke de yavaş yavaş tarım topumundan sanayi topumuna geçiyordu. Bu nedene sanat öğrenmek için Ankara ya göç ettim. Ercüment ERBAY: Ankara da nerede çaışmaya başadınız? Ömer DOĞAN: Rüzgarı sokakta çırak oarak işe başadım. Ercüment ERBAY: Çırak oarak girdiğiniz firma, bugün yaptığınız iş oan meta dövme üzerine miydi? Ömer DOĞAN: 1965 yıında çırak oarak girdiğim firmanın yirmi yı sonra sahibi odum. Ercüment ERBAY: Çırak oarak girdiğiniz firmanın sahibi mi odunuz? Ömer DOĞAN: Evet. Başka hiçbir işyerinde çaışmadım de işe girdiğim firmanın sahibi odum. O zamanki adı, Ziraat Demir Atöyesi idi. Küçük bir atöyeydi. Ercüment ERBAY: Gerçekten iginç. 16 yaşında çaışma yaşamına girdiniz. Biraz o güneri anatabiir misiniz? Ömer DOĞAN: Çok zordu tabi, Ankara da dayım vardı. Onun dükkkanının yanındaki dükkanda yatı- * Görüşmeyi Gerçekeştiren : Ercüment Erbay Araştırma Görevisi, Hacettepe Üniversitesi İ.İ.B.F. Sosya Hizmet Böümü yordum. Soğuk ourdu, gece kakardım, bakardım ki yorgan üzerimden kakmıyor. Niye? Üzerime kar yağmış. Böye şartarda yaşıyordum. Her insanın dayanamayacağı, hatta kaçıp gideceği yaşam koşuarıydı ama ben dayandım. O yıar çok zordu. Ercüment ERBAY: Çaışma koşuarı nasıdı? Ömer DOĞAN: Sigortamız vardı ama ağırdı tabi. Paydos faan yoktu. Gün ışırdı başardık, gece yarısı bırakırdık. Gece dükkanı temizer çıkardım, sabah geir sobayı yakardım. Eimizde bayoza çaışırdık. Kömür ocağı, bayoz, örs. Makine faan yok. Bidiğin kara demirciik. Hem ücreti az, hem yorucuydu. Ercüment ERBAY: Adığınız para iyi miydi? Ömer DOĞAN: Haftaık 20 ira aıyorduk. Yetmiyordu. Ankara ya gedik, etrafın yok, çevren yok, neyin ne oduğunu bimiyorsun. Dayım vardı ama yine kaderini kendin çiziyorsun. Askere gidene kadar böye devam ettim. Asker dönüşü aynı işe biraz daha devam ettim. Daha sonra kardeşerimi de yanıma getirdim, yani yıarında onarı da sanayiye çektim. Ge zaman git zaman 1979 yıında çaıştığım atöyeye ortak odum. Ercüment ERBAY: Ortak oabimek için sermayeyi nası temin ettiniz? Ömer DOĞAN: Ma ortakığı deği, iş ortakığı. % 25 ortaktım. Yapıan işten pay aıyordum yıında işyerinin tamamını satın adım, adı da Doğanar Çeik Döğme oarak değişti. Ercüment ERBAY: Tamamını satın amak için iş ortağıyken para biriktirdiniz herhade? Ömer DOĞAN: Biriktirme faan yok, aydan aya ustama borcumu ödedim. Ercüment ERBAY: Daha sonra işetmenizi büyütmeye devam ettiniz sanırım? 20 ÇALIŞMA ORTAMI Temmuz - Ağustos 2010

02 Mayıs 2007 tarih ve 26510 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

02 Mayıs 2007 tarih ve 26510 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Enerji Verimiiği 5627 SAYILI ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU; 02 Mayıs 2007 tarih ve 26510 sayıı Resmi Gazetede yayımanarak yürürüğe girmiştir. Enerji Verimiiği: Binaarda yaşam standardı ve hizmet kaitesinin,

Detaylı

TEKNOPAZAR TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI

TEKNOPAZAR TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BİLİM VE TEKNOLOJİ TEKNOLOJİK ÜRÜN TANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI Biim, Sanayi ve Teknooji Bakanığı Biim ve Teknooji Gene Müdürüğü Biim, Sanayi ve Teknooji Bakanığı Biim ve Teknooji

Detaylı

Türkiye'nin Tükenmeyen Kalemi. Adalet Meslek Yüksekokulu

Türkiye'nin Tükenmeyen Kalemi. Adalet Meslek Yüksekokulu Türkiye'nin Tükenmeyen Kaemi Adaet Mesek Yüksekokuu Atatürk, 1923 yıında çağdaş ve aik anayışa temeendirien Genç Cumhuriyetimizin, aydınanma younda ışığını gençerden aması gereğinin biinci ie eğitime yönedi.

Detaylı

2013 SBS (ORTAÖĞRETİME GEÇİŞTE TEK SINAV YENİ SİSTEM)

2013 SBS (ORTAÖĞRETİME GEÇİŞTE TEK SINAV YENİ SİSTEM) 2013 SBS (ORTAÖĞRETİME GEÇİŞTE TEK SINAV YENİ SİSTEM) (Şubat 2011-2641 Miî Eğitim Bakanığı Tebiğer Dergisi 113 Değişikikeri ie) 2012-2013 öğretim yıından itibaren 8. sınıfta uyguanacak oan yeni sistemde

Detaylı

BAĞIMLILIKLA MÜCADELE

BAĞIMLILIKLA MÜCADELE İ S T A N B U L K A L K I N M A A J A N S I BAĞIMLILIKLA MÜCADELE MALİ DESTEK PROGRAMI (Kar Amacı Gütmeyen Kuruuşar) 2015 Yıı Tekif Çağrısı Başvuru Rehberi Referans No: İSTKA/2015/BGM Son Başvuru Tarihi:

Detaylı

Toplumsal cinsiyet, özel istihdam büroları geçici iş ilişkisi, sendikalar

Toplumsal cinsiyet, özel istihdam büroları geçici iş ilişkisi, sendikalar Ortak tepki: Öze istihdam büroarı ik konuşumaya başadığı andan itibaren Türkiye'deki işçi konfederasyonarının ortak tepkisini çekti. DİSK, Türk-İş, Hak-İş üç büyük konfederasyon kendi çizgieri doğrutusunda,

Detaylı

Servis ve Destek Videojet Uzaktan Servis

Servis ve Destek Videojet Uzaktan Servis Servis ve Destek Videojet Uzaktan Servis Ethernet özeiki 1000 Serisi yazıcıar için Üretkeniği artırmak için verierin ve bağantının gücünü kuanın Artık yazıcınızın verierine anında erişerek daha hızı yanıt

Detaylı

Kurumsal KURUMSAL YÖNETİM ALGI ARAŞTIRMASI BURSA KURUMSAL YÖNETİM ALGI ARAŞTIRMASI RAPORU

Kurumsal KURUMSAL YÖNETİM ALGI ARAŞTIRMASI BURSA KURUMSAL YÖNETİM ALGI ARAŞTIRMASI RAPORU KURUMSAL YÖNETİM ALGI ARAŞTIRMASI Kurumsa Kasim 2013-01 BURSA KURUMSAL YÖNETİM ALGI ARAŞTIRMASI RAPORU Rapor Hakkında; Bursa Kurumsa Yönetim Agı Araştırması Raporu, Türkiye Kurumsa Yönetim Derneği (TKYD)

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. İş Sağlığı Güvenliği. Çalışma Ortamının Belgesi: İş Cinayetleri Almanağı 2013

ÇALIŞMA ORTAMI. İş Sağlığı Güvenliği. Çalışma Ortamının Belgesi: İş Cinayetleri Almanağı 2013 ÇALIŞMA ORTAMI İş Sağığı Güveniği İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 135 ISSN 1302-3519 Temmuz - Ağustos 2014 İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİ ERGONOMİ İŞ HİJYENİ ÇEVRE TOPLUM ÖRGÜTÇÜLÜĞÜ ÇOCUK EMEĞİ KADIN SOSYAL POLİTİKA

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. İş Sağlığı Güvenliği. Çocukları Soracak Olursanız; Umutlarını Yitiriyorlar

ÇALIŞMA ORTAMI. İş Sağlığı Güvenliği. Çocukları Soracak Olursanız; Umutlarını Yitiriyorlar ÇALIŞMA ORTAMI İş Sağığı Güveniği İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 130 ISSN 1302-3519 Eyü - Ekim 2013 İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİ ERGONOMİ İŞ HİJYENİ ÇEVRE TOPLUM ÖRGÜTÇÜLÜĞÜ ÇOCUK EMEĞİ KADIN SOSYAL POLİTİKA

Detaylı

KURUMSAL YÖNETİM ZİRVESİ. 15 Ocak 2014 SABANCI CENTER HACI ÖMER KONFERANS SALONU SPONSORLUK DOSYASI

KURUMSAL YÖNETİM ZİRVESİ. 15 Ocak 2014 SABANCI CENTER HACI ÖMER KONFERANS SALONU SPONSORLUK DOSYASI VII. Kurumsa Uusararası KURUMSAL YÖNETİM ZİRVESİ 15 Ocak 2014 SABANCI CENTER HACI ÖMER KONFERANS SALONU SPONSORLUK DOSYASI VII. ULUSLARARASI KURUMSAL..... YONETIM ZIRVESI 15 Ocak 2013 Şirketerin Piyasa

Detaylı

www.fisek.org.tr ÇALIŞMA ORTAMI Çalışan Çocuklara Vefa Borcu nuzu Ödemek İster misiniz? ISBN 1302-3519

www.fisek.org.tr ÇALIŞMA ORTAMI Çalışan Çocuklara Vefa Borcu nuzu Ödemek İster misiniz? ISBN 1302-3519 ISBN 1302-3519 ÇALIŞMA ORTAMI İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 94 Yoksuuğun Pençesindeki Çocukar İşyeri Hekimine Erişimde Adaetsiziker - II E ve Taşınabiir Eektriki E Aeteri www.fisek.org.tr Eyü - Ekim 2007

Detaylı

DÜNYA da vetürkiye de İŞÇİ SAĞLIĞI ve İŞ GÜVENLİĞİ Sorunu ve Çözümler..

DÜNYA da vetürkiye de İŞÇİ SAĞLIĞI ve İŞ GÜVENLİĞİ Sorunu ve Çözümler.. DÜNYA da vetürkiye de İŞÇİ SAĞLIĞI ve İŞ GÜVENLİĞİ Sorunu ve Çözümer.. Dr. Ahmet SALTIK AÜTF Hak Sağığı AbD www.ahmetsatik.net, profsatik@gmai.com 2014-15 Ders Yıı, Ankara EMEK EN YÜCE DEĞERDİR VE EMEĞE

Detaylı

Referans: EuropeAid/133086/M/ACT/TR. Türkiye de Mesleki ve Teknik Eğitimin Kalitesinin Arttırılması Hibe Programı. Hibe Uygulama Rehberi

Referans: EuropeAid/133086/M/ACT/TR. Türkiye de Mesleki ve Teknik Eğitimin Kalitesinin Arttırılması Hibe Programı. Hibe Uygulama Rehberi Referans: EuropeAid/133086/M/ACT/TR Türkiye de Meseki ve Teknik Eğitimin Kaitesinin Arttırıması Hibe Programı Hibe Uyguama Rehberi Temmuz 2014 Referans: EuropeAid/133086/M/ACT/TR Türkiye de Meseki ve Teknik

Detaylı

3. İşbirliği için etkin bir yapı, deneyimler ve alınan dersler, Kjell LARSSON... 82

3. İşbirliği için etkin bir yapı, deneyimler ve alınan dersler, Kjell LARSSON... 82 İÇİNDEKİLER Avrupa Biriği Bakanı ve Başmüzakereci Sayın Egemen BAĞIŞ ın Önsözü... 1 I. Giriş. 2 II. Konferans Programı... 3 III. Açıış Konuşmaarı... 4 IV. Yönetici Özeti... 25 V. Üst Düzey Yuvarak Masa

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. Sevgi Yumağı Çocuk İşçiliğine Hayır, Kaliteli Eğitime Evet. Ali Osman Abacı : Zor Yollardan Geçtik

ÇALIŞMA ORTAMI. Sevgi Yumağı Çocuk İşçiliğine Hayır, Kaliteli Eğitime Evet. Ali Osman Abacı : Zor Yollardan Geçtik ÇALIŞMA ORTAMI İş Sağığı ISSN 1302-3519 Güveniği İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 141 Sevgi Yumağı Çocuk İşçiiğine Hayır, Kaitei Eğitime Evet Ai Osman Abacı : Zor Yoardan Geçtik Temmuz - Ağustos 2015 İŞÇİ SAĞLIĞI

Detaylı

www.fisek.org.tr ÇALIŞMA ORTAMI Çalışan Çocuklara Vefa Borcu nuzu Ödemek İster misiniz? ISBN 1302-3519 İstismar ve Şiddetin Kurbanları

www.fisek.org.tr ÇALIŞMA ORTAMI Çalışan Çocuklara Vefa Borcu nuzu Ödemek İster misiniz? ISBN 1302-3519 İstismar ve Şiddetin Kurbanları ISBN 1302-3519 ÇALIŞMA ORTAMI İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 92 İstismar ve Şiddetin Kurbanarı Cinseiğin Ticarieşmesi : Kürese Sömürünün Yeni Boyutu İşyeri Hekimine Erişimde Adaetsiziker - I HAZOP (Tehike

Detaylı

Türkiye Halk Sağlığı Kurumu 2014-2017 STRATEJİK PLANI

Türkiye Halk Sağlığı Kurumu 2014-2017 STRATEJİK PLANI Türkiye Hak Sağığı Kurumu 2014-2017 STRATEJİK PLANI Türkiye Hak Sağığı Kurumu 2014-2017 STRATEJİK PLANI Vatandaşın sağığı ve sağamığı her zaman üzerinde dikkate duruacak uusa sorunumuzdur. Çünkü; Cumhuriyet

Detaylı

Bina Isıtmada Enerji Tüketiminin Optimum Kontrolü JAGA Araştırması

Bina Isıtmada Enerji Tüketiminin Optimum Kontrolü JAGA Araştırması Bina Isıtmada Tüketiminin Optimum Kontroü JAGA Araştırması İç mekan ısıtma ve soğutma sistemerinde enerji tüketiminin kontro edimesi ısınma ve ikimeme teorisinde daima önemi ro oynayan bir konu omuştur.

Detaylı

Nazar Boncuğu Sağlık. Sigortası Özel Şartları ve Sağlık Sigortası Genel Şartları

Nazar Boncuğu Sağlık. Sigortası Özel Şartları ve Sağlık Sigortası Genel Şartları Nazar Boncuğu Sağık Sigortası Öze Şartarı ve Sağık Sigortası Gene Şartarı Sayın Sigortaımız, Sağık Sigortası aanındaki öncüüğümüzü sürdürerek sizere modern sağık kuruuşarında, en hızı sağık hizmetini,

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. Adalet ve Çocuk. Basından Esirgenen Çıraklar, Bir İyi Uygulama Örneği

ÇALIŞMA ORTAMI. Adalet ve Çocuk. Basından Esirgenen Çıraklar, Bir İyi Uygulama Örneği ÇALIŞMA ORTAMI ISSN 1302-3519 İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 123 Adaet ve Çocuk Basından Esirgenen Çırakar, Bir İyi Uyguama Örneği Temmuz - Ağustos 2012 İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİ ERGONOMİ İŞ HİJYENİ ÇEVRE

Detaylı

3. ve 4. SINIFLAR İÇİN ÇEVRECİ KEDİ ÇEVKİ İLE GERİ KAZANIM

3. ve 4. SINIFLAR İÇİN ÇEVRECİ KEDİ ÇEVKİ İLE GERİ KAZANIM 3. ve 4. SINIFLAR İÇİN ÇEVRECİ KEDİ ÇEVKİ İLE GERİ KAZANIM İLKOKULLAR İÇİN ÇEVRE EĞİTİMİ KİTABI Şubat 2016 ISBN 978-605-83720-1-6 ÇEVKO Çevre Koruma ve Ambaaj Atıkarı Değerendirme Vakfı 2016 Cenap Şahabettin

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. Göz Göre Göre Kullanılan Çocuk Emeği. Karıncalar Mesaide. (Özer Akbaşlı ile Söyleşi)

ÇALIŞMA ORTAMI. Göz Göre Göre Kullanılan Çocuk Emeği. Karıncalar Mesaide. (Özer Akbaşlı ile Söyleşi) ÇALIŞMA ORTAMI ISSN 1302-3519 İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 124 Göz Göre Göre Kuanıan Çocuk Emeği Eyü - Ekim 2012 İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİ ERGONOMİ İŞ HİJYENİ ÇEVRE TOPLUM ÖRGÜTÇÜLÜĞÜ ÇOCUK EMEĞİ KADIN

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. İş Sağlığı Güvenliği. Yeni Yılda, Çocukların Dünyasındaki Yenilik Yalnızca Takvim Yapraklarından İbaret

ÇALIŞMA ORTAMI. İş Sağlığı Güvenliği. Yeni Yılda, Çocukların Dünyasındaki Yenilik Yalnızca Takvim Yapraklarından İbaret ÇALIŞMA ORTAMI İş Sağığı Güveniği İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 133 ISSN 1302-3519 Mart - Nisan 2014 İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİ ERGONOMİ İŞ HİJYENİ ÇEVRE TOPLUM ÖRGÜTÇÜLÜĞÜ ÇOCUK EMEĞİ KADIN SOSYAL POLİTİKA

Detaylı

2 0 1 6 / 1. D Ö N E M

2 0 1 6 / 1. D Ö N E M MALİ MÜŞAVİRLİK YETERLİLİK SINAVI HAZIRLIK KURSLARI YENİLENEN KURSLARIMIZIN AVANTAJLARINDANYARARLANIN bizime uaşın KURS YERLERİ Şişi (Gayrettepe, Dedeman İş Merkezi) Kadıköy (Hasanpaşa Mh.) Şirinever Eğitim

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. Dünyanın Bütün Irmakları. İş Sağlığı ve Güvenliğinde Yanıltıcı Sayılar. Büyüteç: Bakanlıkların Yeniden Örgütlenmesi.

ÇALIŞMA ORTAMI. Dünyanın Bütün Irmakları. İş Sağlığı ve Güvenliğinde Yanıltıcı Sayılar. Büyüteç: Bakanlıkların Yeniden Örgütlenmesi. ÇALIŞMA ORTAMI ISSN 1302-3519 İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 118 Dünyanın Bütün Irmakarı İş Sağığı ve Güveniğinde Yanıtıcı Sayıar Büyüteç: Bakanıkarın Yeniden Örgütenmesi Mardin Yaz Okuu Çağrımız Şu: Gençer,

Detaylı

Yükseköğretimde Akademik Özgürlük

Yükseköğretimde Akademik Özgürlük DOI: 10.5961/jhes.2013.074 Yükseköğretim ve Biim Dergisi/Journa of Higher Education and Science Yükseköğretimde Akademik Özgürük Academic Freedom in Higher Education Tokay GEDİKOĞLU Öz Bu çaışmada akademik

Detaylı

Sağlık ÇALIŞMA ORTAMI. Güvenlik Çevre. Çalışma Ortamı Sayı 109 Mart Nisan 2010. Çocuk İşçiliğinden İşverenliğe Uzanan Bir Yaşamın Öyküsü: Erdal Burak

Sağlık ÇALIŞMA ORTAMI. Güvenlik Çevre. Çalışma Ortamı Sayı 109 Mart Nisan 2010. Çocuk İşçiliğinden İşverenliğe Uzanan Bir Yaşamın Öyküsü: Erdal Burak Sağık ISSN 1302-3519 Güvenik Çevre ÇALIŞMA ORTAMI Çaışma Ortamı Sayı 109 Mart Nisan 2010 SÖYLEŞİ Ercüment Erbay Gürhan Fişek Çocuk İşçiiğinden İşvereniğe Uzanan Bir Yaşamın Öyküsü : Erda Burak İki Ayda

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. Çalışan Çocuklar ve Çocuk Bayramının Düşündürdükleri Toplum Hekimliğine Gönül Verenler - 3: Bir Mutlu İnsan: Dr.

ÇALIŞMA ORTAMI. Çalışan Çocuklar ve Çocuk Bayramının Düşündürdükleri Toplum Hekimliğine Gönül Verenler - 3: Bir Mutlu İnsan: Dr. ÇALIŞMA ORTAMI ISSN 1302-3519 İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 110 İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİ ERGONOMİ İŞ HİJYENİ ÇEVRE TOPLUM ÖRGÜTÇÜLÜĞÜ ÇOCUK EMEĞİ KADIN SOSYAL POLİTİKA NÜFUS SOSYAL HEKİMLİK Çaışan Çocukar

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. Çalışan Çocuklara Vefa Borcu nuzu Ödemek İster misiniz? Güvenliği

ÇALIŞMA ORTAMI. Çalışan Çocuklara Vefa Borcu nuzu Ödemek İster misiniz? Güvenliği İş SağığıISBN 1302-3519 Güveniği ÇALIŞMA ORTAMI İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 98 İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİ ERGONOMİ İŞ HİJYENİ ÇEVRE TOPLUM ÖRGÜTÇÜLÜĞÜ ÇOCUK EMEĞİ KADIN SOSYAL POLİTİKA NÜFUS SOSYAL HEKİMLİK

Detaylı

2) ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİMLER

2) ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİMLER ) ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİMLER Çeik yapıarda kuanıan hadde ürüneri için, aşağıdaki sebepere bireşimer yapıması gerekmektedir. Farkı taşıyıcı eemanarın (koon-koon, koon-kiriş, diyagona-koon, kiriş-kiriş,

Detaylı

GÜÇLENDİRME PERDELERİNDE BOŞLUKLARIN KAPASİTEYE OLAN ETKİSİ

GÜÇLENDİRME PERDELERİNDE BOŞLUKLARIN KAPASİTEYE OLAN ETKİSİ 2. Türkiye Deprem Müendisiği ve Sismooji Konferansı 25-27 Eyü 213 MKÜ HATAY GÜÇLENDİRME PERDELERİNDE BOŞLUKLARIN KAPASİTEYE OLAN ETKİSİ ÖZET: K. Pençereci 1, S. Yıdırım 1, Y.İ. Tonguç 1 1 İnş. Yük. Mü.,Promer

Detaylı

Markalama, kodlama ve sistem çözümleri. İnşaat Malzemeleri

Markalama, kodlama ve sistem çözümleri. İnşaat Malzemeleri Markaama, kodama ve sistem çözümeri İnşaat Mazemeeri 2 Neredeyse süreki çaışma süreeri, tozu ortamar ve aşırı sıcakık koşuarında sizin kadar çok çaışan bir kodama çözümüne ihtiyaç duyarsınız. Zoru ortamar

Detaylı

Ortaokul_Kitabi:Mizanpaj 1 09.12.2013 13:42 Page 1

Ortaokul_Kitabi:Mizanpaj 1 09.12.2013 13:42 Page 1 Ortaoku_Kitabi:Mizanpaj 1 09.12.2013 13:42 Page 1 Ortaoku_Kitabi:Mizanpaj 1 09.12.2013 13:42 Page 2 Ortaoku_Kitabi:Mizanpaj 1 09.12.2013 13:42 Page i AFETE HAZIR OKUL Bu kitap, Başbakanık Afet ve Aci Durum

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. Toplum Hekimliğine Gönül Verenler: Sıtma Mücadelesinde Bir Öncü : Yüzbaşı Şahin

ÇALIŞMA ORTAMI. Toplum Hekimliğine Gönül Verenler: Sıtma Mücadelesinde Bir Öncü : Yüzbaşı Şahin ÇALIŞMA ORTAMI ISSN 1302-3519 İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 115 İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİ ERGONOMİ İŞ HİJYENİ ÇEVRE TOPLUM ÖRGÜTÇÜLÜĞÜ ÇOCUK EMEĞİ KADIN SOSYAL POLİTİKA NÜFUS SOSYAL HEKİMLİK Topum Hekimiğine

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. ANNEM Dr. Şahende Köymen (1916-1997) Keçiören Çocuk Esirgeme Yuvası nın Kurucu Başhekimi

ÇALIŞMA ORTAMI. ANNEM Dr. Şahende Köymen (1916-1997) Keçiören Çocuk Esirgeme Yuvası nın Kurucu Başhekimi ÇALIŞMA ORTAMI ISSN 1302-3519 İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 114 Ocak - Şubat 2011 İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİ ERGONOMİ İŞ HİJYENİ ÇEVRE TOPLUM ÖRGÜTÇÜLÜĞÜ ÇOCUK EMEĞİ KADIN SOSYAL POLİTİKA NÜFUS SOSYAL HEKİMLİK

Detaylı

INVESTIGATION OF VARIATION OF SURFACE WATER QUALITY PARAMETERS IN WESTERN BLACK SEA BASIN AND CLASSIFICATION OF STATIONS USING CLUSTER ANALYSIS

INVESTIGATION OF VARIATION OF SURFACE WATER QUALITY PARAMETERS IN WESTERN BLACK SEA BASIN AND CLASSIFICATION OF STATIONS USING CLUSTER ANALYSIS 5. Uusararası İeri Teknoojier Sempozyumu (IATS 09), 1315 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye BATI KARADENİZ SULARI HAVZASINDAKİ YÜZEY SUYU KALİTESİ PARAMETRELERİNDEKİ DEĞİŞİMİN İNCELENMESİ VE CLUSTER ANALİZİ

Detaylı

cdc.de Almanca Kursları Fiyatlar ve Tarihler 2009 Berlin Köln Münih Radolfzell

cdc.de Almanca Kursları Fiyatlar ve Tarihler 2009 Berlin Köln Münih Radolfzell cdc.de Amanca Kursarı ar ve Tariher 2009 Berin Kön Münih Radofze Gene Bigier Ön bigiye sahip kursiyerer kursarına her defasında, Pazartesi güneri başayabiirer. Kursun başangıcında bir seviye tespit sınavı

Detaylı

Markalama, kodlama ve sistem çözümleri. Kimyasallar

Markalama, kodlama ve sistem çözümleri. Kimyasallar Markaama, kodama ve sistem çözümeri Kimyasaar Üretim hatarınızda karşıaştığınız zorukarın farkındayız Kimyasa imaatında kodama, sıcak, tozu ve ısak oabien zoru üretim ortamarı nedeniye zor oabiir. Güveniir

Detaylı

Alsancakıizmir/TÜRKiYE Tel :+90(232)464 30 40 (PBX) Fax:+90(232)464 39 19. Web site : http://www.hlbsaygin.com.lre-posta:mailbox@hlbsaygin.com.

Alsancakıizmir/TÜRKiYE Tel :+90(232)464 30 40 (PBX) Fax:+90(232)464 39 19. Web site : http://www.hlbsaygin.com.lre-posta:mailbox@hlbsaygin.com. ID!B Saygın Yemini Mai Müşavirik ve Bağımsız Denetim A.Ş. Rapor N : SYMM 116/1795-184 BÜYÜME AMAÇLI HİsSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU'NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİşKİN

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. Güvenliği. Yüksek Sesle Söyle. Devrim İçin Eğitim. Yeterli Güvenlik Önlemi Alınmayan Yükün Altına Girme. Can Kaygısı İle İşi Reddetme

ÇALIŞMA ORTAMI. Güvenliği. Yüksek Sesle Söyle. Devrim İçin Eğitim. Yeterli Güvenlik Önlemi Alınmayan Yükün Altına Girme. Can Kaygısı İle İşi Reddetme ÇALIŞMA ORTAMI İş Sağığı ISSN 1302-3519 Güveniği İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 139 Yüksek Sese Söye Sanat ve Baskıcı Yöntemer Can Kaygısı İe İşi Reddetme O Bizerden Biri - Hukuk Tutkunu Bir Hukuk Adamı:

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. Çocuk Gelinler. İnsan Uyur, Tehlike Uyumaz. Nükleer Kazalar Perdeler Kapalı Kaldı. Kedi Gözü

ÇALIŞMA ORTAMI. Çocuk Gelinler. İnsan Uyur, Tehlike Uyumaz. Nükleer Kazalar Perdeler Kapalı Kaldı. Kedi Gözü ÇALIŞMA ORTAMI ISSN 1302-3519 İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 117 Çocuk Geiner Nükeer Kazaar Perdeer Kapaı Kadı BÜYÜTEÇ : Kaçak Göçmen İşçier İnsan Uyur, Tehike Uyumaz İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİ ERGONOMİ İŞ

Detaylı

Tesisat Sektörü, İki Uluslararası Etkinlikle Önce İstanbul, Ardından Antalya da Buluştu

Tesisat Sektörü, İki Uluslararası Etkinlikle Önce İstanbul, Ardından Antalya da Buluştu Tesisat Sektörü, İki Uusararası Etkinike Önce İstanbu, Ardından Antaya da Buuştu Uusararası Yapıda Tesisat Teknoojisi Sempozyumu na İgi Büyük Odu TTMD - Türk Tesisat Mühendiseri Derneği tarafından iki

Detaylı

HEDEFLERİNİZE BİZİMLE ULAŞIN

HEDEFLERİNİZE BİZİMLE ULAŞIN YENİLENEN KURSLARIMIZIN AVANTAJLARINDAN YARARLANIN HEDEFLERİNİZE BİZİMLE ULAŞIN KURS YERLERİ Şişi (Gayrettepe, Dedeman İş Merkezi) Kadıköy (Hasanpaşa Mh.) Şirinever (Mahmutbey Cd.) S E R B E S T M U H

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. Güvenliği. Çalışma Ortamı Sayı 137 Kasım-Aralık 2014. Halk Sağlığı Önderi Prof.Dr.Nusret H.Fişek 100 Yaşında

ÇALIŞMA ORTAMI. Güvenliği. Çalışma Ortamı Sayı 137 Kasım-Aralık 2014. Halk Sağlığı Önderi Prof.Dr.Nusret H.Fişek 100 Yaşında ÇALIŞMA ORTAMI İş Sağığı ISSN 1302-3519 Güveniği Çaışma Ortamı Sayı 137 Kasım-Araık 2014 ÇOCUK HABER Everdeki Acı ANIMSA Prof.Dr.Nusret H.Fişek 100 Yaşında İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ Taner Akpınar Güze Ödüer

Detaylı

İş Sağlığı Güvenliği ÇALIŞMA ORTAMI. Ufkunun Ötesi : Çırak Hüseyin Güneş in Yaşam Öyküsü. Kopan; Vinç, Halat, Sapan

İş Sağlığı Güvenliği ÇALIŞMA ORTAMI. Ufkunun Ötesi : Çırak Hüseyin Güneş in Yaşam Öyküsü. Kopan; Vinç, Halat, Sapan ISSN 1302-3519 İş Sağığı Güveniği ÇALIŞMA ORTAMI İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 140 Ufkunun Ötesi : Çırak Hüseyin Güneş in Yaşam Öyküsü Isparta Gü Sektörünün Yapısa Sorunarı ve Topumsa Cinsiyet Eşitsiziği

Detaylı

Bild in der Größe 215x70 mm einfügen. İşletme Talimatı Axor

Bild in der Größe 215x70 mm einfügen. İşletme Talimatı Axor Bid in der Größe 215x70 mm einfügen İşetme Taimatı Axor İşareter ve Semboer d e İkaz hatıratması Çevre hatıratması! Oası araç hasararı i b İpucu Davranış taebi b Yapıması gereken işem (birçok b) É=É É=É

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. Devletimizin Çocuklara Bakış Açısı. Suçlu Ayağa Kalk! Çalışma ve Yürüme Yüzeyleri. Mustafa TAŞYÜREK

ÇALIŞMA ORTAMI. Devletimizin Çocuklara Bakış Açısı. Suçlu Ayağa Kalk! Çalışma ve Yürüme Yüzeyleri. Mustafa TAŞYÜREK ISSN 1302-3519 ÇALIŞMA ORTAMI İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 121 Devetimizin Çocukara Bakış Açısı Mustafa TAŞYÜREK Topum Hekimiğine Gönü Verener - 8 Cüzzamıarın Babası Etem Utku Çingeneer ve Sosya Poitika

Detaylı

- 3 - İ Ç İ N D E K İ L E R BİRİNCİ BÖLÜM 2014 YILI İŞ PROGRAMI 1- GENEL EKONOMİK GÖRÜNÜM...3 Dünya Ekonomisinde Eksen Değişikiği...3 Türkiye Ekonomisi için 2014...4 2- TÜRKİYE EKONOMİSİNE İSTANBUL

Detaylı

Emici Torbalar. Ev Bakımında ya da Huzur Evlerinde hijyen ve konfor için eşsiz çözümler. Durulama Gerektirmeyen Banyo. www.cleanis.

Emici Torbalar. Ev Bakımında ya da Huzur Evlerinde hijyen ve konfor için eşsiz çözümler. Durulama Gerektirmeyen Banyo. www.cleanis. Ev Bakımında ya da Huzur Everinde hijyen ve konfor için eşsiz çözümer Emici Torbaar Duruama Gerektirmeyen Banyo www.ceanis.com Emici Torbaar Yatak Sürgüsü Kapaması Daha iyi dezenfeksiyon sağamak için,

Detaylı

6Ekim 2004 tarihinde 59. Hükümet

6Ekim 2004 tarihinde 59. Hükümet Aziz ÇEL K Krista- f Sendikas E itim Müdürü Avrupa Sosya fiart ve Türkiye nin Çekinceeri 6Ekim 2004 tarihinde 59. Hükümet taraf ndan imzaanan Gözden Geçirimif Avrupa Sosya fiart, Hükümet taraf ndan onayanmak

Detaylı

CI/SfB Ro8. (Aq) Eylül 2012. Geliştirilmiş Yeni Temperli Cam. Pilkington Pyroclear Yangın Camı

CI/SfB Ro8. (Aq) Eylül 2012. Geliştirilmiş Yeni Temperli Cam. Pilkington Pyroclear Yangın Camı CI/SfB Ro8 (Aq) Eyü 2012 Geiştirimiş Yeni Temperi Cam Pikington Pyrocear Yangın Camı Pikington Pyrocear, yangın camı cephe: bütünük içeren tipik bir uyguama (E30) Pikington Pyrocear Yeni nesi Pikington

Detaylı

2 0 1 5 / 3. D Ö N E M

2 0 1 5 / 3. D Ö N E M MALİ MÜŞAVİRLİK YETERLİLİK SINAVI HAZIRLIK KURSLARI YENİLENEN KURSLARIMIZIN AVANTAJLARINDANYARARLANIN Hedeferinize bizime uaşın KURS YERLERİ Şişi (Gayrettepe, Dedeman İş Merkezi) Kadıköy (Hasanpaşa Mh.)

Detaylı

Üstün performans... paranızın tam karşılığı

Üstün performans... paranızın tam karşılığı ve yűk dengei forkifter 4 Tekeri, Pnömatik Lastiki 1.5 3.5 ton FD/FG15N FD/FG18N FD/FG20CN FD/FG20N FD/FG25N FD/FG30N FD/FG35N Üstün performans... paranızın tam karşıığı Operatörün maksimum verim aması

Detaylı

Orijinal metin Önerilen metin Gerekçe. Wrong terminology

Orijinal metin Önerilen metin Gerekçe. Wrong terminology 1 2 Kamu istişaresi / TR2010.0315.01/ Şebeke Yönetmeiğinin ENTSO-E ie uyumaştırıması / Exce şabonu yorumarı İgii Yönetmeik Madde Paragraf At Paragraf Yorum sahibinin Tam Adı Yorum sahibinin bağı oduğu

Detaylı

Üstün performans... paranızın tam karşılığı

Üstün performans... paranızın tam karşılığı DİZEL VE YŰK DENGELİ FORKLİFTLER 4 Tekeri, Pnömatik Lastiki 1,5 3,5 ton S FD/FG15N FD/FG18N FD/FG20CN FD/FG20N FD/FG25N FD/FG30N FD/FG35N Üstün performans... paranızın tam karşıığı Maksimum verim ede etmek

Detaylı

Et ve Kümes Hayvanı Eti Sektörü

Et ve Kümes Hayvanı Eti Sektörü Markaama, kodama ve sistem çözümeri Et ve Kümes Hayvanı Eti Sektörü Üretim hatarınızda karşıaştığınız benzersiz güçükeri biiyoruz Çeşiti ambaaj mazemeerini ve biçimerini yönetmekten yıkama sırasında aşırı

Detaylı

İçindekiler. Sendikaya katılmamın en büyük nedeni kadın olmaktı Düzce de DESA nın direnen kadınları ile konuştuk. Sendikayı DESA ya koyana kadar devam

İçindekiler. Sendikaya katılmamın en büyük nedeni kadın olmaktı Düzce de DESA nın direnen kadınları ile konuştuk. Sendikayı DESA ya koyana kadar devam - s petro - İçindekier 3 4 5 7 10 12 2 Merhaba Kriz faturasının işçiye kesimesini engeeyeceğiz Petro-İş Sendikası 26. Dönem 3. Genişetimiş Başkanar Kuruu Ayrı bir kadın yapısı omaı Güneydoğu Avrupa Enerji

Detaylı

SEÇİMLERE KATILIMIMIZ

SEÇİMLERE KATILIMIMIZ SEÇİMLERE KATILIMIMIZ İki Topumu Radika So İşbiriği (Drasy/Eyem) farkı poitik aanardan geen ve aşağıdaki teme ekseneri kapsayan ortak bir siyasi öneride biraraya gemiş insanarın birikteiğinden ouşan bir

Detaylı

Seramiklerin, metallerin ve plastiklerin ısıl özellikleri nasıl değişkenlik gösterir? Isı Kapasitesi. Malzemenin ısıyı emebilme kabiliyetidir.

Seramiklerin, metallerin ve plastiklerin ısıl özellikleri nasıl değişkenlik gösterir? Isı Kapasitesi. Malzemenin ısıyı emebilme kabiliyetidir. Terma Özeiker Mazemeer ısı etkisi atında nası bir davranış sergierer? Isı özeikeri nası öçeriz ve tanımarız... -- ısı kapasitesi? -- terma uzama? -- ısı ietkenik? -- ısı şok direnci? Seramikerin, metaerin

Detaylı

ÖZEL ALAN MI OLDU? SANCAKTEPE'DE YOL, DURUM iç AÇICI DEĞİL. lambası şart! Buraya trafik POLONEZKÖY DE. Başkan Ali Kılıç tan.

ÖZEL ALAN MI OLDU? SANCAKTEPE'DE YOL, DURUM iç AÇICI DEĞİL. lambası şart! Buraya trafik POLONEZKÖY DE. Başkan Ali Kılıç tan. Düzce de adrenain dou bir gün RAFTiNG HEYECANI FLASHABER / Çekmeköy Sanayici ve İşadamarı Derneği ÇEKSİ- AD ın organize ettiği etkinikte Düzce deki 13 km ik parkurda rafting heyecanı yaşandı. Katıımcıar

Detaylı

Robot Kaynağı. Lazer Kesim. Üstün Teknoloji. KOZLUSAN Önce kalite, önce hizmet, önce memnuniyet anlayışı ile çalışıyor.

Robot Kaynağı. Lazer Kesim. Üstün Teknoloji. KOZLUSAN Önce kalite, önce hizmet, önce memnuniyet anlayışı ile çalışıyor. LUSN firması Saih Kozu tarafından 978 yıında Manisa'nın khisar içesinde tarım makinaarı imaatı ie faaiyeterine başamıştır. 000 yıında kaorifer kazanı üretimine adım atan firmamız, şu an.000 m² kapaı aan

Detaylı

Premiks Tam Yoğușmalı Kombi. Seradens TASARRUF VE YÜKSEK VERİMİN MÜKEMMEL UYUMU. GARANTi

Premiks Tam Yoğușmalı Kombi. Seradens TASARRUF VE YÜKSEK VERİMİN MÜKEMMEL UYUMU. GARANTi Premiks Tam Yoğușmaı Kombi Seradens TASARRUF VE YÜKSEK VERİMİN MÜKEMMEL UYUMU GARANTi Üstün Özeiki Tam Yoğuşmaı Kombi Seradens Premiks tam yoğuşmaı kombi Seradens; Aarko nun en çok tercih edien kombisi

Detaylı

Markalama, kodlama ve sistem çözümleri. Şekerleme

Markalama, kodlama ve sistem çözümleri. Şekerleme Markaama, kodama ve sistem çözümeri Şekereme Üretim hatarınızda karşıaştığınız benzersiz zorukarı biiyoruz Birçok farkı ambaaj türünü yönetmekten, havada uçuşan şeker parçacıkarının buunduğu bir ortamda

Detaylı

Kurumu Genel Müdür l üğü vb. kuruluş lar gibi devlet bünyesi içinde özerk bir. yapıya kavuşturulması ve Diyanet İşleri

Kurumu Genel Müdür l üğü vb. kuruluş lar gibi devlet bünyesi içinde özerk bir. yapıya kavuşturulması ve Diyanet İşleri DiYANET işleri BAŞKANLIGI sayıı Resmf Gazete'de yayımanan E: 1970/ 53 - K: 197 1/ 76 sayı ı karar). Gerekçedeki, "başkanık mensupa rının memur sayı arak maaşarının bütçeden karşı an ması devetin din işerini

Detaylı

MERKEZİ ISITMA SİSTEMLERİ KAZANLAR

MERKEZİ ISITMA SİSTEMLERİ KAZANLAR KAZANLAR MULTIBLOC Serisi Tam Geçişi Düşük sıcak su teknoojisi ie yüksek verim verim sınıfı: Düşük su teknoojisi ie 0 çaışmada yüksek ısı verim tam geçiş ie düşük emisyon değereri, çevre dostu Termomix

Detaylı

VATANDAŞ TEPKi GÖSTERDi!

VATANDAŞ TEPKi GÖSTERDi! Çekmeköy AK Parti de SÜRPRİZ geişmeer! FLASHABER / AK Parti Çekmeköy İçe Başkanı Şahmettin Yükse istifa etti. Çekmeköy Beediyesi teknik başkan yardımcısı oarak görev yapacak oan Yükse e Siyasi ve Hukuk

Detaylı

Türkiye'de Mesken Tipleri

Türkiye'de Mesken Tipleri Zeus tarafndan yazd. Perembe, 06 Austos 2009 18:53 - Son Günceeme Sa, 01 Arak 2009 15:20 Türkiye'de Mesken Tiperi Türkiye'de en ike saz meskenden en modern gökdeenere kadar çok çeiti mesken tiperi buunur.

Detaylı

Y ö n e. Ko mi te. Komite ve Talepleri. Sonuç 39. MESLEK KOMİTESİ - YOLCU TAŞIMACILIĞI 39 TARİH KARAR Y

Y ö n e. Ko mi te. Komite ve Talepleri. Sonuç 39. MESLEK KOMİTESİ - YOLCU TAŞIMACILIĞI 39 TARİH KARAR Y Ko mi t 39 Tarih Komit v Tapri YSERİ 39 TİCARET ODASI OLARAK YAPILAN İŞLER 39 TARİH KARAR Y Y ö n Sonuç A 39 04.07.2013 TIR Karnri v Oda hizmt bdrinin krdi kartı i ödnbimsi Ödnbimktdir. d2 K bgrindki ytki

Detaylı

Üstün performans... paranızın tam karşılığı

Üstün performans... paranızın tam karşılığı DİZEL VE YÜK DENGELİ FORKLİFTLER 4 TEKERLİ, PNÖMATİK LASTİKLİ 1,5 3,5 ton S FD/FG15NT FG15ZNT FD/FG18NT FG18ZNT FD/FG20CNT FD/FG20NT FG20ZNT FD/FG25NT FG25ZNT FD30N, FG30NT FD35N, FG35NT Üstün performans...

Detaylı

Dalgıç Pompa. 4 DMD-P Serisi

Dalgıç Pompa. 4 DMD-P Serisi Dagıç DMDP Serisi Aarko dagıç pompaarı, kuanım ve içme suyu aanında her an kuanıma hazır, dertsiz, yatırımı kısa sürede geri ödeyen KESİNTİSİZ, KİŞİSEL TEK SU KAYNAĞIDIR. Endüstriye tesis ve işetmeerde

Detaylı

Doğal Gaz ve LPG'li Kombi. Serena TEKNOLOJİNİN İKİ HARİKASI SR 27 SR 20

Doğal Gaz ve LPG'li Kombi. Serena TEKNOLOJİNİN İKİ HARİKASI SR 27 SR 20 Doğa Gaz ve LPG'i Kombi Serena TEKNOLOJİNİN İKİ HARİKASI Üstün Özeiker TAMAMEN YENİ! Aarko Kombi satışarı içinde %60 ık paya ve 100.000 adete varan satışıya önemi bir yere sahip oan SERENA KOMBİ, en üstün

Detaylı

1.9.2. Koordinat Sisteminin İfade Edilişi

1.9.2. Koordinat Sisteminin İfade Edilişi Şeki.4: Robot koordinat sistemi.9.. Koordinat Sisteminin İfade Ediişi Koordinat sistemi, dikdörtgen, siindirik ve kutupsa koordinatara göre ayrı ayrı ifade ediir. Şeki.5: Koordinat tarifi Örnek : Dikdörtgen

Detaylı

solenoid dozlama pompaları

solenoid dozlama pompaları teknaevo soenoid dozama pompaarı yeniik > teknooji > geecek Soenoid dozaj pompaarının geişimi Akıı Sadece mode, Sadece PVDF Bütün fonksiyonar tek pompada Bar a varan karşı basınca sahip, 1 t/saat ten 60

Detaylı

Dalgıç Pompa. 4 DMD Serisi

Dalgıç Pompa. 4 DMD Serisi Dagıç Pompa DMD Serisi Aarko dagıç pompaarı, kuanım ve içme suyu aanında her an kuanıma hazır, dertsiz, yatırımı kısa sürede geri ödeyen KESİNTİSİZ, KİŞİSEL TEK SU KAYNAĞIDIR. Endüstriye tesis ve işetmeerde

Detaylı

Korozyon ve Kimyasal Madde Etkilerine Karşı. En Üst Düzey Koruma. 3M Scotchkote

Korozyon ve Kimyasal Madde Etkilerine Karşı. En Üst Düzey Koruma. 3M Scotchkote 3M Scotchkote Korozyon ve Kimyasa Madde Etkierine Karşı En Üst Düzey Koruma Copon ve Thortex, 3M Scotchkote ürün yepazesi kapsamında yeniden adandırıarak piyasaya sürümüşerdir. 3 Giriş 3M, kuanım aanı

Detaylı

5 yıldızlı tesiste, 5 yıldızlı hizmet veriyorlar Afyonkarahisar Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü hizmete girdi.

5 yıldızlı tesiste, 5 yıldızlı hizmet veriyorlar Afyonkarahisar Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü hizmete girdi. C M Y K Parsak tan şehit ve gaziere vefa MHP Afyonkarahisar Mietvekii Mehmet Parsak, şehiterimizin ve terör sadırısı nedeniye Gazi oan asker ve poiserimizin banka borçarının devet tarafından karşıanması

Detaylı

Gelecek Trendler. Sadece yenilenebilir enerjiyle çalışmak

Gelecek Trendler. Sadece yenilenebilir enerjiyle çalışmak & Geecek Trender Yeniikçiik ve geecek araşt rmaar dergisi Araık 2014 www.siemens.com.tr Laboratuvar ada Sürdürüebiir enerji, sadece eektrikten tasarruf etmek kadar basit bir iş deği. Danimarka nın Bornhom

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. Her Yer Kan ve Barut Kokuyor; Gözyaşı Seller Gibi Akıyor. OSTİM Patlamalarının İlk Düşündürdükleri. Çim Biçerken İş Güvenliğini Düşün

ÇALIŞMA ORTAMI. Her Yer Kan ve Barut Kokuyor; Gözyaşı Seller Gibi Akıyor. OSTİM Patlamalarının İlk Düşündürdükleri. Çim Biçerken İş Güvenliğini Düşün ÇALIŞMA ORTAMI ISSN 1302-3519 İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 116 Her Yer Kan ve Barut Kokuyor; Gözyaşı Seer Gibi Akıyor OSTİM Patamaarının İk Düşündürdükeri İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİ ERGONOMİ İŞ HİJYENİ ÇEVRE

Detaylı

Hemşirelik Lisans Öğrencilerinin Problem Çözme ve Eleştirel Düşünme Becerileri *

Hemşirelik Lisans Öğrencilerinin Problem Çözme ve Eleştirel Düşünme Becerileri * DOI: 10.5961/jhes.2013.083 Hemşireik Lisans Öğrencierinin Probem Çözme ve Eeştire Düşünme Becerieri * Probem Soving and Critica Thinking Skis of Undergraduate Nursing Students * Yaçın KANBAY, Özgür ASLAN,

Detaylı

Sason ilçesi Dörtbölük köyünde G-3. çarpıştı. Yaralı kadın, karda mahsur kaldı! Kurtarma ekipleri seferber oldu. ışık ihlali yapan iki otomobil

Sason ilçesi Dörtbölük köyünde G-3. çarpıştı. Yaralı kadın, karda mahsur kaldı! Kurtarma ekipleri seferber oldu. ışık ihlali yapan iki otomobil GENEL İLETİŞİM MEDIA SEMBOL VE YÖNLER GELİŞTİRİCİLER İKONLARI ARAÇLAR AYARLAR VE GÖRÜNÜM DOSYA VE KLASÖR ZAMAN VE SAAT OFİS ARAÇLARI OYUN Hava Meydan Komutanığı nda asker kavgası G-3 Vatani görevini yapan

Detaylı

Seçimin medya karnesi

Seçimin medya karnesi Mimar Sinan Mahaesi nde KADIN DAYANIŞMASI GALiP GELDi Hasan Can, ustaık dönemi zaferini Ümraniyeiere kutadı FLASHABER / Ümraniye Beediye Başkanığı için 3 üncü kez %49,5 oya hakın güvenoyunu aan Başkan

Detaylı

Markalama, kodlama ve sistem çözümleri. Otomotiv ve havacılık

Markalama, kodlama ve sistem çözümleri. Otomotiv ve havacılık Markaama, kodama ve sistem çözümeri Otomotiv ve havacıık Üretim hatarınızda, kendine has zorukara karşıaştığınızı biiyoruz Otomotiv ve havacıık sektörerinde, söz konusu ürün kaitesi oduğunda hataara yer

Detaylı

MO1104-EA Kullanım Kılavuzu 3261 3281. Pil gücü göstergesi. Saatinizin şarjı yeterli. Detaylı bilgi için Saatin Şarj Edilmesi ne (sayfa 12) bakınız.

MO1104-EA Kullanım Kılavuzu 3261 3281. Pil gücü göstergesi. Saatinizin şarjı yeterli. Detaylı bilgi için Saatin Şarj Edilmesi ne (sayfa 12) bakınız. MO1104-EA Kuanım Kıavuzu 3261 3281 Bu CASIO saati seçtiğiniz için sizi tebrik ederiz. 1 Uyarı! Bu saatte buunan öçüm işemeri profesyone ve endüstriye kesinik isteyen öçümer için tasaranmamıştır. Bu saatin

Detaylı

Başkanlar Mazbatalarını. alıp göreve başladılar

Başkanlar Mazbatalarını. alıp göreve başladılar Bakan Güüce den Başkan Keskin e HAYIRLI OLSUN ZiYARETi Mehmet Özdi Oda nın devrini aıp STARTI VERDi ATAŞEHİR DE KENTSEL DÖNÜŞÜM MAĞDURU YAŞLI TEYZENİN FLASHABER / Çevre ve Şehirciik Bakanı İdris Güüce

Detaylı

EKOIQ SEÇİMLERİMİZ & GELECEĞİMİZ. Kim Bu Bilinçli Elektrik Tüketicisi? Yerel Adaylara 32 Soru. Yerel Seçimler için Sürdürülebilir Kentler Şartı

EKOIQ SEÇİMLERİMİZ & GELECEĞİMİZ. Kim Bu Bilinçli Elektrik Tüketicisi? Yerel Adaylara 32 Soru. Yerel Seçimler için Sürdürülebilir Kentler Şartı EKOIQ Y E Ş İ L İ Ş / Y E Ş İ L Y A Ş A M MART 2014 SAYI:37 İkim Değişiyor; Ya Davos un İkimi? Kim Bu Biinçi Eektrik Tüketicisi? Mesa Ararat: Geeceğin Şirket Hukuku, Topumsa Fayda Odakı Oacak www.ekoiq.com

Detaylı

KALBE DÜŞÜNCE PROGRAMI HABERİ SAYFA: 7 DE. FLASHABER / Çekmeköy Belediye Meclisi nin ilk toplantısı Çekmeköy Belediye Başkanı Ahmet

KALBE DÜŞÜNCE PROGRAMI HABERİ SAYFA: 7 DE. FLASHABER / Çekmeköy Belediye Meclisi nin ilk toplantısı Çekmeköy Belediye Başkanı Ahmet Başkan Keskin; Projeerimizi İdris Güüce Şırnakı öğrenciere birikte ÇEKSiAD I ZiYARET ETTi FLASHABER / Çevre ve Şehirciik Bakanı İdris Güüce, Şırnak tan Çanakmeköy Beediyesi nin hayata geçirdiği etti. Çekmeköy

Detaylı

Çalışma grubunuz için güçlü renk performansı. Lexmark X950 Renkli MFP Serisi

Çalışma grubunuz için güçlü renk performansı. Lexmark X950 Renkli MFP Serisi Lexmark X950 Renki MFP Serisi Çaışma grubunuz için güçü renk performansı. Lexmark X950 Serisi Yüksek performansı A3 renki işever, esnek özeiker, kuanımı koay iş akışı çözümeri ve geişmiş güveniğin bir

Detaylı

Kullanım Kılavuzu 3173

Kullanım Kılavuzu 3173 MO0908-E Kuanım Kıavuzu 3173 Bu SIO saati seçtiğiniz için sizi tebrik ederiz. Özeiker Bu saate konmuş oan agıayıcıar sayesinde yön, barometrik basınç, ısı ve yüksekik öçümeri yapabiirsiniz. Öçüen değerer

Detaylı

İSTANBUL 29 MAYIS ÜNİVERSİTESİ. Öğrenci El Kitabı

İSTANBUL 29 MAYIS ÜNİVERSİTESİ. Öğrenci El Kitabı İSTANBUL 29 MAYIS ÜNİVERSİTESİ Öğrenci E Kitabı 2014-2015 İÇİNDEKİLER Rektör den...4 Üniversitemiz Hakkında Gene Bigier...5 Üniversite Öğrencisi Omak! 29 Mayısı Omak!... 7 İstanbu da Okumak!... 11 Hangi

Detaylı

Genel Rehber. MO1106-EA Kullanım Klavuzu 5208. Bu Kılavuz Hakkında

Genel Rehber. MO1106-EA Kullanım Klavuzu 5208. Bu Kılavuz Hakkında MO1106-EA Kuanım Kavuzu 5208 buundurunuz. Parak ışık aydınık yererde buundurunuz. odukça düşer. 1 Pi aydınıkta şarj our. Hangi fonksiyonun hangi şarj seviyesinde kuanımdan çıkacağı saatin modeine bağıdır.

Detaylı

Kullanım Kılavuzu 3173

Kullanım Kılavuzu 3173 MO0908-E Kuanım Kıavuzu 3173 Bu SIO saati seçtiğiniz için sizi tebrik ederiz. Özeiker Bu saate konmuş oan agıayıcıar sayesinde yön, barometrik basınç, ısı ve yüksekik öçümeri yapabiirsiniz. Öçüen değerer

Detaylı

Organize dilenci çetesindeki. SENARYOLAR FiLMLiK dilencileri, dilenecekleri mahallelere servisle bırakması saniye saniye kameralara yansı-

Organize dilenci çetesindeki. SENARYOLAR FiLMLiK dilencileri, dilenecekleri mahallelere servisle bırakması saniye saniye kameralara yansı- İdris Güüce; 9 bin oy Anadou da bir içe demek Aemdağ TOKİ Emak Konut İ.Ö.O dan ÇiFTE STANDART! FLASHABER / Çevre ve Şehirciik Bakanı İdris Güüce, 30 Mart Yere Seçimerinde Üsküdar da Beediye Başkanığı nı

Detaylı

SAYI:21 ARALIK-OCAK-ŞUBAT 2014 HANGİ YAŞTA, HANGİ SPOR. yapilir? ALTUĞ: STRESİN EN İYİ İLACI, KIZIM. Kışın formda. kalmanın yolları. Muhteşem.

SAYI:21 ARALIK-OCAK-ŞUBAT 2014 HANGİ YAŞTA, HANGİ SPOR. yapilir? ALTUĞ: STRESİN EN İYİ İLACI, KIZIM. Kışın formda. kalmanın yolları. Muhteşem. SAYI:21 ARALIK-OCAK-ŞUBAT 2014 PINAR ALTUĞ: STRESİN EN İYİ İLACI, KIZIM HANGİ YAŞTA, HANGİ SPOR yapilir? Kışın formda kamanın yoarı Muhteşem Göer İçindekier Araık-Ocak-Şubat Derginin Adı Nesté Benime İmtiyaz

Detaylı

www.ersa.com.tr Saatinizi Kullanmaya Başlamadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler Bu Kılavuz Hakkında İçerik Mod Referans Rehberi

www.ersa.com.tr Saatinizi Kullanmaya Başlamadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler Bu Kılavuz Hakkında İçerik Mod Referans Rehberi MO1503-EA 2015 CASIO COMPUTER CO., LTD. Kuanım Kıavuzu 5446 Bu CASIO saati seçtiğiniz için sizi tebrik ederiz. TÜRKÇE Uyarı! Bu saatte buunan öçüm işemeri profesyone ve endüstriye kesinik isteyen öçümer

Detaylı

Öztürk Oran ve İlçe Yönetimi nden

Öztürk Oran ve İlçe Yönetimi nden Seami Öztürk Başkan Atınok Öz ü ZİYARET ETTİ FLASHABER / Karta Beediye Başkanı Op. Dr. Atınok Öz ü, Kadıköy eski Beediye Başkanı Av. Seami Öztürk makamında ziyaret etti. 30 Mart yere seçimerinde Kartaıar

Detaylı

ÇOK ÜRÜNLÜ GERİ DÖNÜŞÜM AĞ TASARIMI İÇİN BİR MATEMATİKSEL MODEL

ÇOK ÜRÜNLÜ GERİ DÖNÜŞÜM AĞ TASARIMI İÇİN BİR MATEMATİKSEL MODEL Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. Journa of the Facuty of gineering and Architecture of Gazi University it 28 No 1 151-159 2013 Vo 28 No 1 151-159 2013 ÇOK ÜRÜNLÜ GERİ DÖNÜŞÜM AĞ TASARIMI İÇİN BİR MATEMATİKSEL

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI. Güvenliği. Rüyada Bile Rahat Yok. Geleceğimizin Tehlikelerinin Farkında Olmak. Benzen ile Çalışan İşçilerin Umut Işığı Muzaffer Aksoy

ÇALIŞMA ORTAMI. Güvenliği. Rüyada Bile Rahat Yok. Geleceğimizin Tehlikelerinin Farkında Olmak. Benzen ile Çalışan İşçilerin Umut Işığı Muzaffer Aksoy ÇALIŞMA ORTAMI İş Sağığı ISSN 1302-3519 Güveniği İki Ayda Bir Çıkar / Sayı : 146 İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİ ERGONOMİ İŞ HİJYENİ ÇEVRE TOPLUM ÖRGÜTÇÜLÜĞÜ ÇOCUK EMEĞİ KADIN SOSYAL POLİTİKA NÜFUS SOSYAL HEKİMLİK

Detaylı

EKOIQ. Sürdürülebilirliğin İletişimi İletişimin Sürdürülebilirliği. Bu Kampüste Mavi ile Yeşil Bir Arada. Merkez(den) Kaç Kuvveti

EKOIQ. Sürdürülebilirliğin İletişimi İletişimin Sürdürülebilirliği. Bu Kampüste Mavi ile Yeşil Bir Arada. Merkez(den) Kaç Kuvveti EKOIQ Y E Ş İ L İ Ş / Y E Ş İ L Y A Ş A M MAYIS 2014 SAYI:39 www.ekoiq.com 9 TL (KDV DAHİL) Doğa Ormanarı Sigortaadıar Tedarik Zincirindeki Kayıp Nokta Buundu Enerjiyi Uçurtma dan Amak... Merkez(den) Kaç

Detaylı