İnsan Hakları: Temel Bilgiler Koruma Mekanizmaları İl ve İlçe İnsan Hakları Kurulları. 1. BASKI 2006, Ankara

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İnsan Hakları: Temel Bilgiler Koruma Mekanizmaları İl ve İlçe İnsan Hakları Kurulları. 1. BASKI 2006, Ankara"

Transkript

1 Temel Bilgiler Koruma Mekanizmaları İl ve İlçe İnsan Hakları Kurulları

2 İnsan Hakları: Temel Bilgiler Koruma Mekanizmaları İl ve İlçe İnsan Hakları Kurulları 1. BASKI 2006, Ankara Baskı: Matus Basımevi Reklam ve Yayımcılık Tic. Ltd. Şti. Matbaacılar Sitesi 558. Sokak No:2 İvedik Organize Sanayi Sitesi Yenimahalle - Ankara Tel: Fax: V.D. : Yenimahalle V. No : T.Sicil No : 64/1828

3 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...7 GİRİŞ...11 İçindekiler I. BÖLÜM İNSAN HAKLARI KAVRAMI VE ÖNEMİ A. İNSAN HAKLARI KAVRAMI İnsan Haklarının Tanımı İnsan Haklarının Nitelikleri B. İNSAN HAKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ...26 C. İNSAN HAKLARININ KORUNMASININ ÖNEMİ...30 II. BÖLÜM...33 İNSAN HAKLARI VE ÖZGÜRLÜKLERİ...33 A. İNSAN HAKLARI HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ İnsan Haklarının Sınırlandırılması...35 a) Özgürlük Karinesi...37 b) Kanunla Sınırlama...37 c) Nedene Bağlılık veya Meşrû Amaçların İzlenmesi...38 d) Demokratik Toplumda Gerekli Olma Ölçütü ve Ölçülülük İlkesi..38 e) Hakların Özüne Dokunma Yasağı Olağanüstü Rejimlerde İnsan Hakları İnsan Haklarının Kötüye Kullanılması Yasağı Temel Hakların Sınırlanmasında Amaç Saptırma Yasağı İnsan Hakları ve Yabancılar İnsan Haklarının Yatay Etkisi İnsan Hakları ve Ödev ve Sorumluluklar...47 B. HAK KONULARI Sivil Haklar ve Özgürlükler...49 a) Yaşama Hakkı...49 b) İşkence ve Kötü Muamele Yasağı c) Kölelik, Angarya ve Zorla Çalıştırma Yasağı...52 d) Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği Hakkı...54 e) Hükümlü ve Tutukluların Hakları...56 f) Özel Hayatın ve Aile Hayatının Korunması...57 g) Konut Dokunulmazlığı Hakkı

4 İçindekiler h) Haberleşme Özgürlüğü...59 i) Düşünce, Vicdan ve Din/İnanç Özgürlüğü...59 j) İfade Özgürlüğü...64 k) Bilim ve Sanat Özgürlüğü...68 l) Basın Özgürlüğü...69 m) Yerleşme ve Seyahat Özgürlüğü n) Örgütlenme Özgürlüğü o) Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Düzenleme Hakkı...74 p) Mülkiyet Hakkı...75 r) Çalışma ve Sözleşme Özgürlüğü...77 s) Adil Yargılanma Hakkı ve İlgili Güvenceler...79 t) Etkili Başvuru Hakkı/Hak Arama Özgürlüğü...82 u) Ayrımcılık Yasağı ) Siyasî Haklar...86 a) Vatandaşlık Hakkı...86 b) Bilgi Edinme Hakkı...87 c) Dilekçe Hakkı...88 d) Seçme ve Seçilme Hakları...89 e) Siyasî Faaliyette Bulunma Hakkı Sosyal, Ekonomik ve Kültürel Haklar...93 a) Eğitim ve Öğrenim Hakkı...93 b) Çalışma Hakkı ve Ödevi...95 c) Toplu İş Sözleşmesi Hakkı...96 d) Grev ve Lokavt Hakkı...96 e) Sosyal Güvenlik Hakkı...98 f) Sağlık ve Hasta Hakkı...99 g) Çevre Hakkı h) Kadın Hakları i) Çocuk Hakları j) Engelli Hakları k) Akıl Hastalarının Hakları l) Azınlık Hakları ve Kültürel Haklar

5 III. BÖLÜM İNSAN HAKLARININ KORUNMASI VE GELİŞTİRİLMESİ A. HAKLARIN KORUNMASI VE HAK ARAMA YOLLARI Ulusal Koruma a) Yargısal Koruma b) Yargı Dışı Yollar Uluslararası Koruma a) Birleşmiş Milletler İnsan Haklarını Koruma Mekanizmaları b) Avrupa Konseyi İnsan Hakları Koruma Sistemi B. İNSAN HAKLARININ KORUNMASI VE GELİŞTİRİLMESİNDE İL VE İLÇE İNSAN HAKLARI KURULLARININ İŞLEVLERİ Kurullara Genel Bir Bakış a) Tarihsel Gelişim b) Kurulların Misyonu ve Vizyonu c) Kurulların Üye Yapısı d) Kurumsal Kimlik Kurulların Görevleri a) Genel Görevleri b) Kurulların Tanıtılması c) Sivil Toplum Kuruluşlarıyla İşbirliği d) Eğitim ve Bilinçlendirme e) Araştırma ve İzleme f) İhlâl İddialarını İnceleme ve Karara Bağlama Kurulların Çalışma Usulleri Sonuç yerine: Özeleştiri ve Denetim İçindekiler KAYNAKLAR VE EKLER KAYNAKLAR EKLER EK A: İl ve İlçe İnsan Hakları Kurullarının Çalışmalarından Örnekler EK B: Kurullar İçin Performans Kriterleri EK C: Tanıtıcı Kurul Üyesi Kimlik Kartı Örneği EK D: İnsan Hakları İle İlgili Bazı Önemli Gün ve Haftalar EK E: İnsan Haklarıyla İlgili Başlıca Kuruluşlar ve İletişim Adresleri EK F: İnsan Haklarına İlişkin Uluslararası Belgeler

6 6

7 ÖNSÖZ İnsan hakları, artık devletlerin, kültürlerin, coğrafyaların çizdiği sınırların ötesinde kabul gören vazgeçilmez bir değerler sistemi olarak çağdaş dünya düzeninin temelini oluşturmaktadır. Aslında pek çok büyük teknolojik atılımlar, sosyo-kültürel dönüşümler yanında kitle imha silahları, küresel ısınma gibi kâbusları da beraberinde getiren modern çağın insanlığa sunduğu belki de en paha biçilmez kazanç, insan haklarının evrensel bir değere dönüşmesi olmuştur. Günümüzde insan haklarının, modernleşmenin içinde taşıdığı tehlikelere karşı ahlâki ve hukuki bir sigorta görevi yaparak toplumsal düzenleri korumakta olduğu söylenebilir. Önsöz Tarihteki gelişim süreci içerisinde insan haklarının anlamı, neleri kapsadığı veya dışladığı sürekli olarak felsefi ve politik mücadelenin konusu olmuş, hatta savaşların, ekonomik bunalımların yaşandığı bazı dönemlerde insan haklarının göz ardı edildiği görülmüştür. Ancak insan hakları bu mücadeleden hem kavramsal bazda, hem de kurumsal düzeylerde güçlenerek çıkmış, insanlık dikta rejimlerinin, savaşların sebep olduğu yaraları hep insan haklarını yücelterek aşmak yoluna gitmiştir. Bütün büyük bunalımların sonucunda, dünyanın uzlaştığı nokta hep insan haklarını geliştirmek ve güvence altına almak olmuştur. Dolayısıyla insan hakları, ahlâki bir ideal olmanın ötesinde, aynı zamanda ulusal ve uluslararası düzenlerin istikrarı, barış ve güvenliğin sağlanması açısından da zorunlu olarak benimsenmesi ve korunması gereken bir değerler sistemidir. Bu değerler sistemi ile ilgili bilimsel, felsefi veya siyasal çalışmalar, genellikle iki ana cephede ilerlemiştir: İnsan haklarının alanına nelerin girdiği veya girmediğini ortaya koymak, İnsan haklarının hangi mekanizmalarla korunup geliştirilebileceğini araştırmak. Şimdiye kadar, bu çalışmalardaki önceliği, dinamik bir içeriği olan insan hakları alanının sınırlarının nasıl çizileceği hususu almıştır. Tarihin geriye doğru akıtılmaya çalışıldığı geçici dönemler dışında insan haklarının alanı hep genişlemiş, sivil ve siyasal haklardan oluşan Birinci Kuşak Hakları, 20. yüzyılın ortalarına doğru gelişen ekonomik, sosyal ve kültürel hakları ifade eden İkinci Kuşak Haklar izlemiş, küreselleşme ve bilgi çağı ise, çevre hakkı gibi bireydevlet ilişkilerini aşan nitelikteki Üçüncü Kuşak Hakları beraberinde getirmiştir. Tüm bu süreçler, yeni hak konularının ortaya çıkması yanında mevcut hakların da yeniden tanımlandığı, yorumlandığı aşamalar olmuştur. Diğer yandan, günümüzde insan haklarının içeriği kadar, özellikle temel hakların hangi yöntem ve mekanizmalar ile korunabileceği konusu da aynı 7

8 Önsöz derecede önem taşımaktadır. Çünkü yaşanan tecrübeler, insan hakları teorisinde sağlanan gelişmelerin uygulamaya hızlı ve doğru biçimde yansıtılamadığını, çoğu durumda geleneksel güvence mekanizmalarının yetersiz kalabildiğini göstermiştir. Dolayısıyla insan hakları alanında ulaşılan evrensel standartların muhtemel tehlikelere karşı nasıl korunabileceği ve uygulamaya daha iyi nasıl yansıtılabileceği konusunda yeni mekanizmalar kurmaya ve mevcutları da güçlendirmeye dönük arayışlar, günümüzde giderek yoğunluğunu arttırmaya başlamıştır. Nitekim Avrupa Birliği ne girebilmenin temel koşullarını ifade eden Kopenhag siyasi kriterleri arasında insan haklarını güvence altına alacak istikrarlı kurumların varlığı nın olmazsa olmaz lar arasında belirtilmesi de, bu duruma bir örnek teşkil etmektedir. Büyük bir hız ve kararlılıkla gelişmiş ülkeler arasına girme aşamasında bulunan ülkemiz, insanlığın ortak değeri olan insan hakları alanında sessiz bir devrim i gerçekleştirmektedir. Tüm insanlığın ortak birikimiyle oluşan evrensel değerleri, bireylerin yaşamına tam manası ile yansıtabilmenin amaçlandığı bu sessiz devrim i başarıya ulaştırmak için, insan hakları alanında belli bir zihinsel dönüşüm ile birlikte yasal ve kurumsal anlamda bir yeniden yapılanma gerekmektedir. Dolayısıyla ülkemizde insan hakları alanında gerçekleştirilen çalışmalar da bu iki eksen üzerinde gelişmektedir. Günümüzün insan hakları değerlerinin lafzına değilse de ruhuna her zaman sahip olan bu topraklarda, pek çok farklı din, mezhep ve etnik kökenden topluluğun yüzyıllarca barış içinde yaşayabilmesini sağlayan bir hoşgörü iklimi vardır. Bu iklim, insan hakları ile ulaşılması arzu edilen hedefler için ideal bir bilgi ve düşünce zemininin varlığı anlamına gelir. Bu açıdan bakıldığında, insan haklarının ithal bir kavram değil, medeniyetimizin yitik bir malı olduğunu belirtmek gerekmektedir. İnsan hakları konusundaki zihinsel dönüşüm de, esas olarak insanımızın fikir ve gönül dünyasında zaten mevcut bulunan değerleri, evrensel dil ve içerikle bütünleştirmeyi sağlayacaktır. Bunun için öncelikle gerekli olan ise, insan hakları ile ilgili kavramsal ve teorik çerçeveyi doğru biçimde bilgi dağarcıklarına yerleştirebilmektir. Bu doğrultuda gerek kamu gerekse sivil toplum kuruluşları ve akademik çevrelerde yürütülen çalışmalar giderek yoğunluk kazanmaktadır. İnsan hakları alanındaki bu sessiz devrim in yasal ve idari yapılanma cephesinde ise, son dönemde reform niteliğinde bir çok düzenlemeler yapılmış ve yeni mekanizmalar hayata geçirilmiştir. Gerçekleştirilen kapsamlı anayasa değişiklikleri, çıkarılan yeni Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu gibi yasal düzenlemeler ve AB sürecinde hayata geçirilen uyum paketleri ile hukuk sistemi reforme edilirken insan hakları alanındaki idari kapasite de geliştirilmiştir. Bu bağlamda 2001 yılında kurulan Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı ile 2000 yılında oluşturulan İl ve İlçe İnsan Hakları Kurulları, ülkemizde insan hakları kurumsallaşmasının altyapısını oluşturmuşlardır. 8

9 İnsan haklarının korunmasında yeni bir mekanizma olan ve pek çok sorunu mahallinde çözme potansiyeline sahip bulunan İl ve İlçe İnsan Hakları Kurulları na yönelik olarak İnsan Hakları Başkanlığı ile British Council tarafından ortaklaşa yürütülen İl ve İlçe İnsan Hakları Kurullarının Etkinlik ve Verimliliğinin Arttırılması Projesi kapsamında hazırlanan bu kitap da, ülkemizde insan haklarını geliştirmeye dönük çabalar çerçevesindeki yeni ve özgün bir ürün olarak başta İnsan Hakları Kurullarında görev yapanlar ve kamu görevlileri olmak üzere halkımızın istifadesine sunulmaktadır. Bu kitabın hazırlanmasında başlıca hedef, insan hakları kavramı ve koruma şekli konusunda ortak bir anlayışın gelişmesine katkı sağlamaktır. Önsöz Kitabın insan hakları kavramı ve önemi, insan haklarının tarihsel gelişimi, insan hakları hukukunun temel ilkeleri, hak konuları ve insan haklarının korunması ve geliştirilmesine ilişkin genel bilgileri içeren bölümleri, insan hakları alanında yaptığı değerli çalışmalarla tanınan Prof. Dr. Mustafa ERDOĞAN tarafından hazırlanmıştır. İl ve İlçe İnsan Hakları Kurullarının kuruluş yapısı ve işlevleri ile ilgili bölüm ise, Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı nda görev yapan uzmanlarca hazırlanmıştır. Hak konularındaki detaylı açıklamaları ile insan hakları alanında yaşanan teorik bilgi eksikliğinin giderilmesine yapacağı katkı yanında, İl ve İlçe İnsan Hakları Kurulları ile ilgili zengin içeriği ile de Kurullarımızın çalışmalarına yol göstereceğine inandığımız kitaptan azami derecede yararlanılabilmesi umuduyla, kitabın hazırlanmasında emeği geçenlere- özellikle Prof. Dr. Mustafa ERDOĞAN, Doç. Dr. Zühtü ARSLAN, İnsan Hakları Başkanlığı personeli Ahmet UZAK, Mehmet ALTUNTAŞ, Ali Yavuz BİRİNCİOĞLU, Proje danışmanları Prof. Dr. Susan NASH, Dr. Hamit ERSOY, Christine CURRY ve British Council görevlileri Esra ÇANAKÇI ve Çağrı ÖNER e- teşekkür ediyorum. Mustafa TAŞKESEN İnsan Hakları Başkanı 9

10 10

11 GİRİŞ Çağdaş hukuk ve siyaset gündeminin en başta gelen konularından birinin insan hakları olduğu şüphesizdir. Teorik olduğu kadar pratik bir sorun olarak da insan hakları, gerek ulusal gerekse uluslararası düzeyde son yılların ciddi tartışma alanlarından birini oluşturmuş durumdadır. Sadece akademik literatürde ve insan hakları aktivistlerinin bildiri ve açıklamalarında değil, aynı zamanda ister bürokratik isterse politik kaynaklı olsun resmî söylemde de, bu konu gitgide daha fazla tartışmanın odağında yer almaktadır. Akademik ve felsefî bir ilgi konusu olarak insan haklarının tarihi, aşağı yukarı modernliğin kendisi kadar eski (veya o kadar yeni) bir konudur. Bu anlamda insan hakları teması, devletin meşruluğu sorunu çerçevesinde gündeme gelen doktrinlerle ve özellikle de doğal haklar teorisiyle yakından ilgilidir. Giriş Siyasetin ele alınışında hakların- özel olarak da insan haklarının- öneminin artan ölçüde kabulü, modern dönemin karakteristik özelliklerindendir. Haklar söyleminin ortaya çıkması, insanoğlunun siyasî düzenin niteliğine ilişkin kavrayışında temel bir değişikliğin meydana geldiğine işaret etmektedir. Modern çağda, siyasî toplumun organik bir bütün olarak görülmesine ilişkin Aristocu düşüncenin yerini, özgür, eşit ve hak sahibi bireylerin amaçlarını gerçekleştirmek üzere bir araya geldikleri bir toplum anlayışı almıştır. Bu anlayışta devlet, sadece nispeten sınırlı amaçları gerçekleştirmek için değil, fakat aynı zamanda kişilerin temel haklarını korumak için de vardır. Haklar söyleminin ortaya çıkmasıyla, devletle vatandaş arasındaki temel ilişki tersine dönmüş ve vatandaşların temel veya doğal hakları birincil olarak kavranmaya başlamıştır (Loughlin 2000: 202). İnsan hakları sorununun özellikle 2. Dünya Savaşı sonrasının uluslararası konjonktüründe özel bir önem kazanmış olduğu dikkati çekmektedir. Bütün savaşlar gibi 2. Dünya Savaşı da, her ne kadar esas olarak devletlerin egemenlik yarışından doğmuş ve sonuçları da büyük devletlerin aralarında vardıkları bir çıkarlar uzlaşması şeklinde ortaya çıkmış olsa da, savaşın galipleri, zafer i aynı zamanda totaliterizme karşı elde edilmiş bir başarı olarak gördüler ve dünyanın da öyle görmesini sağladılar. Böyle bir ortamda Birleşmiş Milletler in (BM), iddia olarak da olsa, bir dünya barışı projesi şeklinde doğmuş olmasına şaşırmamak gerekir. BM Teşkilâtı, daha kuruluş aşamasında, uluslararası barışın insan haklarıyla doğrudan doğruya ilgili olduğu düşüncesine bağlılığını ilân etmiş ve bu anlayışa uygun olarak 1948 yılında meşhur İnsan Hakları Evrensel Bildirisi ni ilan etmiştir. Böylece, tarihte ilk defa insan hakları evrensel bir otorite kazanmış ve geçerliliğini genel uzlaşmadan almıştır (Loughlin 2000: 206). Bu konuda daha sonraki gelişmeler, insan haklarına saygı meselesini uluslararası ilişkilerin ve uluslararası hukukun temel sorunlarından birisi haline getirmiştir. 11

12 Giriş Türkiye de, baştan beri BM teşkilâtının içinde yer alan bir devlet olarak, gerek insan hakları konusundaki bu duyarlılığı, gerekse Bildiri de ve izleyen sözleşmelerde ifadesini bulan temel düşünceyi paylaştığını çeşitli vesilelerle açığa vurmuştur. Bununla tutarlı olarak, Türkiye, daha sonra Avrupa düzeyinde ortaya çıkan insan hakları ve demokrasi odaklı oluşumların da içinde yer alma iradesi göstermiş ve bu çerçevede 1949 yılında Avrupa Konseyi nin (AK) kurucuları arasında yer almıştır. Tabiatıyla, Türkiye bu arada Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ni (AİHS) de kabul edip onaylamıştır. Gerek bu Sözleşme gerekse BM ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı (AGİT) çerçevesinde taraf olduğu diğer sözleşme ve deklarasyonlar, Türkiye yi insan haklarına riayet konusunda birçok yükümlülükle karşı karşıya bırakmıştır. Şüphesiz bunların en önemli olanı, Avrupa insan hakları koruma sistemine dahil olmanın sonucu olarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nin (AİHM) ihlâl kararlarının gereğini yapma ve onun insan hakları konusundaki genel içtihadına kendisini uydurma yükümlülüğüdür. Öte yandan, son yıllarda hız ve yoğunluk kazanan Türkiye nin Avrupa Birliği ne (AB) tam üyelik çabaları da bu yönelimi kuvvetlendirmiştir. Başta Kopenhag Kriterleri olmak üzere AB ye uyumun gerekleri, insan hakları taahhütlerine de bağlı kalma konusunda Türkiye yi ciddî bir yükümlülük altına sokmuştur. Özellikle 1999 sonrasında sürat kazanan müktesebat uyumunu sağlama çalışmaları çerçevesinde çıkarılan uyum paketleri, 2001 Anayasa revizyonu ve onu izleyen birkaç küçük değişiklik esas olarak insan haklarının korunması ve geliştirilmesiyle ilişkilidir. Türkiye, bu arada insan haklarını koruma ve geliştirme konusunda, öteden beri var olan yargısal ve idarî mekanizmalara ek olarak yeni adımlar atmıştır. Bu yeni adımların başında, Türkiye nin 1987 yılında kendi yetki alanındaki kişilere AİHS denetim organlarına başvuru hakkını tanıması ve buna bağlı olarak, 1990 da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nin yargı yetkisini kabul etmesi gelmektedir. Yukarıda işaret edilen Avrupa Birliği ne tam üyelik için Kopenhag Kriterleri ne uyma zorunluluğu da, Türkiye nin insan hakları davasını resmî düzeyde daha ciddî olarak ele almasını gerektirmiştir. Türkiye bu çerçevede insan haklarına ilişkin evrensel standartlara yaklaşabilmek amacıyla 2001 yılında Anayasa da ciddî bir revizyon yapmış, 2004 yılında ise temel insan haklarıyla ilgili uluslararası antlaşmaların ulusal kanunlara üstünlüğünü öngören hükmü, Anayasa nın 90. maddesine eklemiştir. Türkiye nin insan haklarını koruma ve geliştirme davasını ciddiye aldığının başka bir önemli işareti de, bu amaçla yeni kurumsal yapıların oluşturulması yoluna gitmesi olmuştur. Nitekim, Başbakanlığa bağlı bir İnsan Hakları Başkanlığı ile il ve ilçelerde İnsan Hakları Kurulları nın oluşturulması bu doğrultuda atılmış önemli adımlardır. Bu kitabın son bölümünde ayrıntılı olarak açıklanacağı üzere, gerek İnsan Hakları Başkanlığı na gerekse İnsan Hakları 12

13 Kurulları na, insan hakları ihlâllerinin tespiti ve giderilmesi konusunda önemli görevler yüklenmiştir. Giriş Bütün bunlar, bir yandan, insan hakları konusunda zaten öteden beri yapılagelmekte olan akademik çalışmaların daha da artmasına ve derinlik kazanmasına yol açarken, öbür yandan da insan haklarının korunması ve geliştirilmesiyle ilgili uygulamayı yönlendirecek ve sürekli izleyecek resmî görevlilerin ve ayrıca yargı personelinin bu konularda daha donanımlı hale getirilmesi ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bu donanım ihtiyacının belki de en önemli yanını, insan hakları konusundaki gelişmeleri izlemek ve yönlendirmekle görevli olanlara yön gösterecek temel standartların belirlenmesi oluşturmaktadır. İşte bu kitap, öncelikle böyle bir ihtiyaca cevap olmak üzere hazırlanmıştır. Kitabın ilk amacı, insan hakları ihlâllerini izlemek, bu konularda inceleme ve araştırma yapmak, ihlâlleri gidermeye çalışmak ve gerektiğinde iyileştirici önerilerde bulunmakla görevli olan kamu personeli ile İl ve İlçe İnsan Hakları Kurullarının üyelerinin insan hakları ve temel özgürlükler konusunda teorik ve içtihadî bilgilerle donatılmasıdır. Bu nedenle, kitabın esas olarak uygulayıcılar için pratik bir başvuru kitabı olacağı düşünülerek, konuların anlatımında ayrıntılı doktrin tartışmalarına girmekten özellikle kaçınılmıştır. Bu çerçevede, özellikle ve öncelikle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve uygulaması ile Türk anayasal mevzuatı tanıtılmaya çalışılmıştır. Bununla beraber, kitap, aynı zamanda diğer insan hakları aktivistleri ile konuya ilgi duyan genel okuyucunun da insan haklarına ilişkin temel bilgiler edinmelerine elverişli olduğu kadar, üniversitelerimizin çeşitli bölümlerinde okutulan anayasa hukuku ve temel hak ve özgürlükler gibi derslerde de yararlanılabilecek bir kaynak özelliği taşımaktadır. 13

14 14

15 I. Bölüm İnsan Hakları Kavramı ve Önemi 15

16 İnsan Hakları Kavramı ve Önemi 16

17 A. İNSAN HAKLARI KAVRAMI 1. İnsan Haklarının Tanımı Terimin çağrıştırdığının aksine, insan hakları, itiraf etmek gerekir ki, tanımlanması son derece zor bir kavramdır. Ancak şurası kesindir ki, insan hakları modern ve politik bir kavramdır. Daha açık bir anlatımla, insan hakları düşüncesi modern çağda kişilerin siyasî baskıdan korunma arayışı içinde ortaya çıkmıştır. İnsan hakları teriminin bir talihsizliği, demokrasi ile birlikte günümüzün en popüler kavramlarından biri olması nedeniyle, genellikle gelişigüzel kullanılan bir kavram olmasıdır. Akademik yayınların bile bu konuda her zaman yeterli özeni gösterdiğini söylemek zordur. İnsan Hakları Kavramı ve Önemi Nitekim, çoğu kişi insan hakları kavramına kendi zihnindeki olması gerekenler i yüklemekte, iyi olan her şeyi insan hakkı olarak adlandırmaktadır. Bu bağlamda, örneğin adalet, demokrasi, hukukun üstünlüğü gibi başka toplumsal-siyasal ideallere başvurarak haklı gösterilebilecek iddia ve talepler, hiçbir kavramsal titizlik kaygısı güdülmeksizin, zaman zaman bu kavram altında dile getirilmektedir. Kimi zaman da, insan haklarının ahlakî gücüne atıfta bulunmadan meselâ belli bir hukukî ilişkiye, bir yasaya veya idarî düzenlemeye dayanarak- pekalâ temellendirilebilecek olan taleplerin insan hakkı olarak ileri sürüldüklerine rastlanmaktadır. Bütün bu gibi durumlarda, insan hakları simidi, rasyonel muhakeme ve gerekçelendirme yeteneğimizi zayıflatan bir kolaycılığı beslemektedir. Hoşumuza giden, olmasını temenni ettiğimiz veya çıkarımıza olan her şeyi insan hakkı adı altında ileri sürmenin başka bir sakıncası da, insan haklarının üstün ve bağlayıcı ahlâkî gücünün zayıflamasına ve insan hakkı söyleminin sıradanlaşmasına yol açmasıdır. Bu yüzden, insan hakkı kavramını doğru tanımlamanın hayatî önemi vardır. İnsan hakkının ne olduğunu anlamak, önemli ölçüde hak teriminin anlamının aydınlatılmasına bağlıdır. Çünkü, insan hakları genel olarak hakların özel bir türüdür. Hak, hem ahlâkî hem de hukukî bir kavramdır. Her iki alanda da hak, bir kişi, bir kurum veya bir şey üzerindeki gerekçelendirilmiş bir iddia veya talebi ifade eder. Hak sahibi, başka insanlar veya sosyal kurumlar tarafından kendisine belli bir şekilde davranılmaya hakkı olduğunu ileri sürer (Orend 2002: 17). Bir hak iddiası, bu iddiada bulunan kişinin hakkın konusundan yararlanma yetkisinin genel veya özel olarak tanınması, ona saygı gösterilmesi talebini ifade eder. Hukukî haklar söz konusu olduğunda, bu tanınma ve saygı gösterilme talebi, siyasî otorite tarafından zorla yerine getirme (cebrî icra) ile takviye edilir. Böylece, hukukî haklar söz konusu olduğunda, hak sahibi, hakkını tanımayan veya ihlâl edenlere karşı yasal yollara başvurarak hakkın konusundan yararlanmasını fiilen sağlatabilir. Buna karşılık, sırf bir ahlâkî hak sözkonusu 17

18 İnsan Hakları Kavramı ve Önemi olduğunda ise, hakkı ihlâl edilen kişinin buna karşı koyabilmesi, ahlâki gerekçelendirmenin gücü ile sınırlıdır. Devlete yönelik (siyasî) bir talep olarak bir insan hakkı iddiası, özünde ahlâkî bir değerin korunmasıyla ilgilidir. Başka bir ifadeyle, insan hakkı iddiası, siyasî bir iddia olarak ortaya çıkmakla beraber, içeriği ahlâkîdir. Şüphesiz, anayasal veya uluslararası hukuk belgeleri tarafından tanınmaları, insan haklarına hukuken uygulanabilme olanağı sağlamak bakımından vazgeçilmez önemdedir. Ama bu, gerçekten bu nitelikte olmak kaydıyla, bir insan hakkının varlığının onun hukuken tanınmış olmasına bağlı olduğu anlamına gelmez. İnsan hakları sözleşmeleri ve anayasalar, bu anlamdaki hakları insanlara vermez veya onları bu belgeler yaratmazlar; onların yaptığı, insanların zaten sahip oldukları insan hakları nı tanımak ve dile getirmektir (Jones 1994: 82). Bundan dolayı, hukuk metinleri insan haklarına uygunluk veya aykırılıklarıyla değerlendirilir ve insan hakları kavramı hukukun değişiminde yol gösterici rol oynar. Hukukî haklar arasında kendilerine yer verilmemiş olsa bile, insan hakları siyasal iktidara karşı her zaman ileri sürülebilir. Esasen, insan haklarının işlevi de, aykırı yasal düzenlemelere rağmen ileri sürülebilmeleri ve yasaların o yönde değiştirilmesini devletten isteyebilmenin gerekçesi olmalarıdır. İnsan hakları genel olarak hakların özel bir türüdür. Bundan dolayı, insan hakları insanların hakları yla aynı şey değildir. Çünkü, insanların pek çok türden hakkı olabilir; ahlakî iddialar olarak insan hakları bunlardan sadece biridir. İnsan haklarına özel liğini veren de onların hiyerarşik olarak en üstün ahlâkî haklar niteliğinde olmalarıdır. Başka bir ifadeyle, tek tek insanların, insan olmaları itibariyle başkaları gibi sahip oldukları evrensel haklar yanında, kendi özel konum, ilişki ve kazanımlarına göre değişen başka pek çok hakkı da olabilir. Bu haklar duruma göre kanundan, sözleşmeden veya özel bir ilişkiden doğabilirler. Bunlar, insan haklarından farklı olarak, dayanaklarını oluşturan hukukî kurallara göre, içinde bulunulan somut durum ve ilişkiden bağımsız olarak, herkesin herkese karşı ileri sürebileceği haklar niteliğinde değildirler. Şu halde, her kişinin insan olmak sıfatıyla sahip olduğu genel bir ahlâkî hak olarak insan hakkı, insan kişisinin hak ettiği bir asgarî muamele meselesi olması nedeniyle, her insana borçlu olunan ve haklı gerekçeleri bulunan üstün, öncelikli bir iddia olarak tanımlanabilir (Orend 2002: 34). Amerikalı hukuk felsefecisi Ronald Dworkin hakların bu anlamda üstün ve öncelikli olmasını koz metaforuyla ifade etmiştir. Ona göre, nasıl ki, bazı kâğıt oyunlarında koz bütün diğer kâğıtları yenerse, aynı şekilde bir hak iddiası da ona rakip olan örneğin, iktisadî büyüme ve çoğunluğun mutluluğu gibi- diğer toplumsal değerleri yener (Dworkin 1977). İnsan hakları bakımından bu öncelik en üstün noktaya çıkmaktadır. Haklar, özel olarak da insan hakları, bireylerin kendi plan ve projelerini gerçekleştirmekte özgür olacakları bir ahlâkî mekânı garanti etmeleri (Lomasky 1987) bakımından özellikle önemlidirler. 18

19 İnsan haklarının niteliğiyle ilgili teorik açıklamaların bu hakların temel anlam ve işlevini unutturmaması gerekir. Onun için, tekrar belirtmek gerekir ki, insan haklarının temel anlam ve işlevi, siyasî baskıdan korunma ihtiyacında ve arayışında kendisini gösterir. İnsan hakları doktrininin amacı, insanlara ek kazanımlar sağlamak ve onları pozitif olarak donatmaktan çok, devlet baskısından koruyacak şekilde onların özgürlük alanlarını garanti etmektir. İnsan hakları, insanların hayat standartlarını yükseltmez, fakat bu ideale hizmet edebilecek bir sosyo-politik örgütlenmenin zeminini inşa eder. 2. İnsan Haklarının Nitelikleri İnsan haklarının başka hak kategorilerinden daha iyi ayrıştırılabilmesi için, kavramın bellibaşlı niteliklerini gözden geçirmek gerekmektedir. Ancak, insan hakkı kavramı muhtelif düşünürler tarafından farklı şekillerde temellendirildiğinden, insan haklarının niteliklerine ilişkin her anlatım ister istemez tartışmaya açık olacaktır. Burada, hem tarihsel olarak hem de günümüzdeki algılanış şekli bakımından insan haklarının en yaygın temellendirilme biçimi olan doğal haklar yaklaşımı esas alınacaktır. Bu anlayış, insan haklarını, herkesin insan olmak itibariyle doğuştan sahip olduğu dokunulmaz, devredilmez ve vazgeçilmez haklar olarak görür. İnsan Hakları Kavramı ve Önemi Bununla beraber, insan haklarının başlıca özelliklerini gözden geçirmeye başlamadan önce belirtmeliyiz ki, aşağıda işaret edilen bütün özelliklerin günümüzün insan hakları söyleminde dile getirilen hakların tümü için geçerli olmadığı açıktır. Sadece günlük konuşma dilinde değil, ilgili akademik literatürde bile uluslararası sözleşmelerde ve ulusal mevzuatlarda yer verilen temel haklar veya anayasal haklar kavramı ile insan hakları kavramı çeşitli nedenlerle genellikle eş anlamda kullanılmakta olduğundan, bu noktayı belirtmeye ihtiyaç vardır. Bu ihtiyat kaydıyla birlikte, şimdi insan haklarının özelliklerini ele alabiliriz. İnsan hakları; Evrenseldir, Doğuştandır, Toplum öncesidir, Mutlaktır, Vazgeçilmezdir, Birey haklarıdır, Çoğunlukla özgürlük haklarıdır, Temel haklardır, Esas olarak devlete karşı ileri sürülen iddialardır. 19

20 İnsan Hakları Kavramı ve Önemi a) İnsan hakları evrenseldir. İnsan haklarının evrensel olması başlıca üç anlama gelir: (i) Bütün insanlar, zamana ve mekâna bağlı olmaksızın insan haklarına sahiptir. (ii) Dolayısıyla, insan hakları toplumsal aidiyeti, kültürel kimliği, sosyal kökeni, ırkı, dili, dini, sınıfı ne olursa olsun, bütün insanların sahip olduğu haklardır. (iii) İnsan hakları kültürel-göreceli gerekçelerle tanımazlık edilemez. Esasen, kültürel farklılıkların ifade edilmesi ve korunması da en başta insan haklarının tanınmasına bağlıdır. b) İnsan hakları doğuştandır. İnsan hakları, insanların doğuştan sahip oldukları, insan kişiliğinden ayrılamaz haklardır. Bu nedenle, insan hakları, varlığı hukukun tanımasına bağlı olan veya sonradan kazanılan haklardan tamamen farklıdırlar. Bunlar insan olarak var oluşumuzun ve insan kişiliğimizin ayrılmaz bir parçasıdır; onun için, insan haklarının kategorik olarak reddi insanın insanî ve insanca varoluşun- inkâr edilmesidir. c) İnsan hakları toplum öncesidir. Bu özellik, insan haklarının doğuştan olmasının mantıkî bir sonucudur. Buna göre, (i) insanlar herhangi bir sosyal oluşumun üyeleri olarak değil, bundan da önce sırf insan olarak var oldukları için bu haklara sahiptirler. (ii) Bu nedenle de insan hakları toplumsal-siyasal varoluş biçiminin (siyasal toplumun) meşruluk temeli ve yön gösterici değerleridirler. (iii) İnsan hakları esas itibariyle topluma ve onun temsilcisi sayılan devlete karşı ileri sürülen haklardır. d) İnsan hakları mutlaktır. İnsan haklarının mutlak olması şu anlamlara gelir: (i) İnsan haklarının varlığı herhangi bir kayda veya şarta bağlanamaz; hiç bir düşünce veya mülâhazayla varlıkları inkâr edilemez, geçersiz kılınamaz. (ii) İnsan haklarının varlığı özellikle de topluma karşı ödevlerin yerine getirilmesine bağlı değildir. (iii) İnsan haklarının kapsamı daraltılamaz, pazarlık konusu yapılamaz. İstisnasız bütün insan haklarına saygı gösterilmelidir. (iv) Bir insan hakkının kullanımı, ancak başka bir insan hakkına tecavüz teşkil etmesi halinde veya bizatihi insan haklarının varlık şartlarını ortadan kaldıran ortamın giderilmesi amacıyla kısıtlanabilir. e) İnsan hakları vazgeçilmezdir. Kişiler insan haklarını sözleşmeyle başkalarına devredemeyecekleri gibi, bunlardan feragat de edemezler. Çünkü, insan hakları doğrudan doğruya bizim insan kişiliğimize bağlıdırlar. İnsan haklarının vazgeçilmezliği sadece teorik bir ilke değildir; aynı zamanda anayasal-demokratik devletlerin resmîleştirmekten kaçınamayacakları bir gereğin de ifadesidir. İnsan hakları düşüncesinden ilham alan bir temel haklar listesine yer vermeyen hiç bir anayasa, gerçek anlamda anayasa değildir. 20

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi Ümit GÜVEYİ Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Teorik Boyutuyla Genel Kavramsal Çerçeve

Detaylı

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Yay n No : 3075 Hukuk Dizisi : 1512 1. Baskı Şubat 2014 İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-102 - 5 Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU

Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...IX KISALTMALAR... XVII TABLOLAR LİSTESİ... XIX ŞEKİLLER LİSTESİ...XXIII GİRİŞ...1 Birinci Bölüm

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında. Çalışanların Hakları

Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında. Çalışanların Hakları Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında Çalışanların Hakları İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...VII GİRİŞ...1 I. Konunun Önemi...1 II. Çalışan Kavramının

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ 203 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 10 Aralık 1948 tarih ve 217 A(III) sayılı Kararıyla ilan edilmiştir. 6 Nisan 1949 tarih ve

Detaylı

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

Detaylı

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR A V R U P A B İİ R L İİ Ğ İİ H U K U K U 1)) AVRUPPA TOPPLLULLUK HUKUKUNU OLLUŞŞTURAN TEEMEELL ANTLLAŞŞMALLAR BİRİNCİ İL HUKUK 1951-Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Antlaşması 18/3/1951 de Paris'de imzalandı.

Detaylı

ULUSLARARASI HUKUK VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ULUSLARARASI HUKUK VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. ADALET BAKANLIĞI ULUSLARARASI HUKUK VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İnsan Hakları Daire Başkanlığı ULUSLARARASI HUKUK VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İnsan Hakları Daire Başkanlığı AVRUPA İNSAN

Detaylı

Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir.

Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir. Sevgili Meslektaşlarım, Kıymetli Katılımcılar, Bayanlar ve Baylar, Akdeniz bölgesi coğrafyası tarih boyunca insanlığın sosyal, ekonomik ve kültürel gelişimine en çok katkı sağlayan coğrafyalardan biri

Detaylı

Fikret BABAYEV * * Azerbaycan Anayasa Mahkemesi Başkanı

Fikret BABAYEV * * Azerbaycan Anayasa Mahkemesi Başkanı Fikret BABAYEV * Sayın Başkan, değerli katılımcılar! Öncelikle belirtmek isterim ki, bugün bu faaliyete iştirak etmek ve sizlerle bir arada bulunmak benim için büyük bir mutluluktur. Bu toplantıya ve şahsıma

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ* 10 Aralık 1948

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ* 10 Aralık 1948 İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ* 10 Aralık 1948 Başlangıç İnsanlık ailesinin bütün üyelerinin doğal yapısındaki onuru ile eşit ve devredilemez haklarını tanımanın dünyada özgürlük, adalet ve barışın

Detaylı

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları TEMEL HUKUK Sosyal Düzen Kuralları Toplum halinde yaşayan insanların yerine getirmek zorunda oldukları ödevleri ve kullanacakları yetkileri belirten kurallara, sosyal düzen kuralları veya sadece sosyal

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ ANAYASA HUKUKU HAKKINDA GENEL BİLGİLER BİRİNCİ BÖLÜM DEVLET

İÇİNDEKİLER GİRİŞ ANAYASA HUKUKU HAKKINDA GENEL BİLGİLER BİRİNCİ BÖLÜM DEVLET İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III GİRİŞ ANAYASA HUKUKU HAKKINDA GENEL BİLGİLER I-ANA YASA HUKUKUNUN KONUŞU VE ÖNEMİ...1 II-ANAYASA HUKUKU VE SİYASİ KURUMLAR...2 III-ANAYASA HUKUKUNUN METODU VE KAYNAKLARI...4 1-

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

BİR AVUKAT YANINDA AYLIKLI OLARAK ÇALIŞAN AVUKATIN DURUMUNUN AVUKATLIK YASASI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

BİR AVUKAT YANINDA AYLIKLI OLARAK ÇALIŞAN AVUKATIN DURUMUNUN AVUKATLIK YASASI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ BİR AVUKAT YANINDA AYLIKLI OLARAK ÇALIŞAN AVUKATIN DURUMUNUN AVUKATLIK YASASI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Güneş GÜRSELER * Hiçbir planlama yapılmadan birbiri ardına açılan hukuk fakültelerinin yılda ortalama

Detaylı

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları)

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları) 27 Ağustos- 7 Eylül 1990 tarihleri arasında Havana da toplanan Suçların Önlenmesine ve Suçların Islahı üzerine Sekizinci Birleşmiş Milletler Konferansı tarafından kabul edilmiştir. Dünya halkları, Birleşmiş

Detaylı

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet ANAYASAL ÖZELLİKLER Ulus devlet, belirli bir toprak parçası üzerinde belirli bir nüfus ve egemenliğe sahip bir örgütlenmedir. Ulus-devlet üç unsura sahiptir: 1) Ülke (toprak), 2) Nüfus, 3) Egemenlik (Siyasal-Yönetsel

Detaylı

İnsanlık ailesinin tüm üyelerinde bulunan onuru ve onların eşit ve ayrılmaz haklarını tanımanın dünyada özgürlük, adalet ve barışın temeli olduğunu,

İnsanlık ailesinin tüm üyelerinde bulunan onuru ve onların eşit ve ayrılmaz haklarını tanımanın dünyada özgürlük, adalet ve barışın temeli olduğunu, İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ* İnsanlık ailesinin tüm üyelerinde bulunan onuru ve onların eşit ve ayrılmaz haklarını tanımanın dünyada özgürlük, adalet ve barışın temeli olduğunu, İnsan haklarının

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

BİNGÖL İLİ KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ İNSAN HAKLARI. Nedim HANT İdari Hizmetler Başkanı

BİNGÖL İLİ KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ İNSAN HAKLARI. Nedim HANT İdari Hizmetler Başkanı BİNGÖL İLİ KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ İNSAN HAKLARI Nedim HANT İdari Hizmetler Başkanı I. BÖLÜM: İNSAN HAKLARI KAVRAMI A. İnsan Hakları Nedir? İnsan Hakları, insanı insan yapan ve insanın

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 21

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 21 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER II KISALTMALAR 21 GİRİŞ 25 A. ANAYASACIL1K VE ÖZGÜRLÜK 25 1. Giriş 25 2. Önceki Türk Anayasalarının Özgürlük Açısından İrdelenmesi 32 a. 1876 Kanuni Esasisi 32 b. 1921 Teşkilatı

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ Prof.Dr.Coşkun Can Aktan Demokrasi konusunda hep Batı demokrasilerini örnek gösterir ve bu ülkelerde demokrasinin gerçekten işler olduğundan sözederiz.

Detaylı

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası Tüm Kamu Personeli İçin GYS Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı Konu Anlatımı + Soru Bankası Memurluk, Şeflik, Uzmanlık, Şube Müdürlüğü ve Diğer Unvanlar Adalet Bakanlığı Aile ve Sosyal Politikalar

Detaylı

BİRİNCİ KİTAP DENETİM MEKANİZMASI (KURUMSAL HÜKÜMLER) BirinciBölüm GİRİŞ

BİRİNCİ KİTAP DENETİM MEKANİZMASI (KURUMSAL HÜKÜMLER) BirinciBölüm GİRİŞ BİRİNCİ KİTAP DENETİM MEKANİZMASI (KURUMSAL HÜKÜMLER) BirinciBölüm GİRİŞ I. İNSAN HAKLARI KAVRAMI 3 II. İNSAN HAKLARININ ULUSLARARASI DÜZEYDE KORUNMASI 4 1. Birleşmiş Milletler Örgütü 4 2. İkinci Dünya

Detaylı

Kitap İnceleme / Book Review

Kitap İnceleme / Book Review Kitap İnceleme / Book Review 135 136 Kitap İnceleme / Book Review Kitabın Adı: İNSAN HAKLARI* Yazarı: Prof. Dr. Fatih Karaosmanoğlu Yayınevi: Seçkin Yayıncılık Basım Yılı: 2012 Figen KESKİN Öğr. Gör.,

Detaylı

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ Doç. Dr. Abdurrahman EREN İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ İÇİNDEKİLER

Detaylı

Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler

Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler 2000 li yıllara gelindiğinde iç dinamikler, Türkiye nin uluslararası hukuk taahhütleri, AB süreci, bölgesel ve küresel gelişmelerin etkisiyle değişim kaçınılmaz

Detaylı

C E D A W KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESİ SÖZLEŞMESİ. Prof. Dr. Feride ACAR

C E D A W KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESİ SÖZLEŞMESİ. Prof. Dr. Feride ACAR C E D A W KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESİ SÖZLEŞMESİ CEDAW Nedir? CEDAW sekiz temel Birleşmiş Milletler insan hakları sözleşmesinden biridir. BM İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMELERİ Medeni ve Siyasi

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

FETHİYE. Tübakkom 10. Dönem Sözcüsü. Hatay Barosu.

FETHİYE. Tübakkom 10. Dönem Sözcüsü. Hatay Barosu. AVUKAT HATİCE CAN Av.haticecan@hotmail.com Atatürk cad. 18/1 Antakya 0.326.2157903-2134391 AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA FETHİYE DOSYA NO : 2011/ 28 KATILAN : B. S. KATILMA İSTEYEN Türkiye Barolar

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI 6 1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Kavramlar Türk Bayrağı Kanunu İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (11. Protokol ile Düzenlenen Metin) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (11.

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Konu sayfa Pratik - 1 2-10 1 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

TÜRK VERGİ HUKUKUNDA ANAYASAL ÖLÇÜT: MALİ GÜÇ

TÜRK VERGİ HUKUKUNDA ANAYASAL ÖLÇÜT: MALİ GÜÇ Dr. Tamer BUDAK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü Mali Hukuk Anabilim Dalı Öğretim Üyesi TÜRK VERGİ HUKUKUNDA ANAYASAL ÖLÇÜT: MALİ GÜÇ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...

Detaylı

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması 1 Mevzuat Uyum Takvimi Tablo 23.1.1 No Yürürlükteki AB mevzuatı Taslak Türk mevzuatı Kapsam Sorumlu

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015 2016 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 28.09.2015 30.09.2015 05.10.2015 07.10.2015 12.10.2015 TANIŞMA

Detaylı

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Siyasi İşler Başkanlığı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 - Reform İzleme Grubu nun (RİG) 20. Toplantısı, Devlet Bakanı ve Başmüzakerecimiz

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI HOŞGELDİNİZ DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI Prof. Dr. Mehmet Zeki AYDIN Marmara Üniversitesi EMAİL:mza@mehmetzekiaydin.com TEL:0506.3446620 Problem Türkiye de din eğitimi sorunu, yaygın olarak tartışılmakta

Detaylı

Uluslararası Anlaşmalar İhtisas Komitesi

Uluslararası Anlaşmalar İhtisas Komitesi Uluslararası Anlaşmalar İhtisas Komitesi Sina Baydur UTMK Başkan Vekili Uluslararası Anlaşmalar İhtisas Komitesi Başkanı Komite Başkanı: Sina BAYDUR UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Yönetim Kurulu Üyesi,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR. politik bir yaklaşım

Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR. politik bir yaklaşım Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR politik bir yaklaşım İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XIII GİRİŞ...1

Detaylı

ULUSLARARASI KIBRIS ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ HUKUK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

ULUSLARARASI KIBRIS ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ HUKUK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI ULUSLARARASI KIBRIS ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ HUKUK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Hukuk Yüksek Lisans: Tezli Program Ders Kodu Ders Adı Kredi HUK 500 Tez Kredisiz HUK 590 Seminer

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI rt O ku ao l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - ARALIK 2015 ÇOCUK HAKLARI 10 Aralık 1948 de İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi nin kabulüyle birlikte 10

Detaylı

Türk Hukukunda Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri

Türk Hukukunda Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Türk Hukukunda Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Ali İŞGÖREN TÜRK HUKUKUNDA TOPLANTI ve GÖSTERİ YÜRÜYÜŞLERİ Gözden Geçirilmiş 2. Baskı Toplantı Hakkının Kullanılma Koşulları ve Yasal Sınırları Genel Özel,

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI GENEL OLARAK Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 148. maddesinde yapılan değişiklik ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. 23 Eylül 2012

Detaylı

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 ILO Kabul Tarihi: 15 Haziran 2006 Yürürlüğe Giriş Tarihi: 20 Şubat 2009 Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı, Uluslararası

Detaylı

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi M. Gözde ATASAYAN Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR...XXI GİRİŞ...1 A. «KAMU HİZMETİ» KAVRAMI...1 1. Kamu Hizmetinin Klasik Tanımı...1

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

KAMU YÖNETİMİNDE ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR

KAMU YÖNETİMİNDE ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. KAMU YÖNETİMİNDE ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XXI Birinci Bölüm Çevre Hukukunun Temelleri I. Genel Olarak...1

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 08/03/2007 tarihli ve 5597 Sayılı Yurt Dışına Çıkış Harcı Hakkında Kanun İle Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun Yürürlükten Kaldırılmasına

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR...XXI TABLOLAR

Detaylı

MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ

MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1 1. DEMOKR AT PARTI İKTIDARININ SONUNA DOĞRU...9 1.1. DP nin Muhalefete Karşı Tutumu...9 1.1.1.

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Amaç MADDE 1 KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kent yaşamında, kent vizyonunun

Detaylı

Indorama Ventures Public Company Limited

Indorama Ventures Public Company Limited Indorama Ventures Public Company Limited İnsan Hakları Politikası (22 Şubat 2013 tarih ve 2/2013 No'lu Yönetim Kurulu Toplantısında onaylandığı şekilde) Revizyon 1 (20 Şubat 2015 tarih ve 2/2015 No'lu

Detaylı

KONAK KENT KONSEYİ ÇALIŞMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

KONAK KENT KONSEYİ ÇALIŞMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç (13.04.2015 düzenlendi) KONAK KENT KONSEYİ ÇALIŞMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 (1) Bu Çalışma Yönergesi nin amacı; İzmir İli Konak İlçesi kent yaşamında, kent

Detaylı

Terörle Mücadele Mevzuatı

Terörle Mücadele Mevzuatı Terörle Mücadele Mevzuatı Dr. Ahmet ULUTAŞ Ömer Serdar ATABEY TERÖRLE MÜCADELE MEVZUATI Anayasa Terörle Mücadele Kanunu ve İlgili Kanunlar Uluslararası Sözleşmeler Ankara 2011 Terörle Mücadele Mevzuatı

Detaylı

ANONİM ORTAKLIKTA ESAS SÖZLEŞMESEL BAĞLAM

ANONİM ORTAKLIKTA ESAS SÖZLEŞMESEL BAĞLAM Necdet UZEL İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa Göre ANONİM ORTAKLIKTA ESAS SÖZLEŞMESEL

Detaylı

SAVCILARIN ROLÜNE DAİR İLKELER

SAVCILARIN ROLÜNE DAİR İLKELER 307 Savcıların Rolüne Dair İlkeler SAVCILARIN ROLÜNE DAİR İLKELER 27 Ağustos-7 Eylül 1990 tarihleri arasında Küba'nın Havana şehrinde yapılan 8. Birleşmiş Milletler Suçun Önlenmesi ve Suçluların Islahı

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri:

Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri: Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri: Yasal Statünün Belirlenmesine İlişkin Sorunlar Prof. Dr. Bülent ÇİÇEKLİ HSYK Sunum Planı 1) Terminoloji 2) Disiplin Olarak 3) Göç ve İltica Hukukunun Kaynakları

Detaylı

AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ)

AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ) 439 AGİK Sonuç Bildirgesi AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ) 3 Temmuz 1973'te Helsinki'de açılan ve 18 Eylül 1973'ten 21 Temmuz 1985'e kadar Cenevre'de süregelen

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ 7 ÖNSÖZ BİRİNCİ BÖLÜM EŞİTLİK KAVRAMI

İÇİNDEKİLER SUNUŞ 7 ÖNSÖZ BİRİNCİ BÖLÜM EŞİTLİK KAVRAMI İÇİNDEKİLER SUNUŞ 7 ÖNSÖZ II İÇİNDEKİLER 13 KİSALTMALAR 25 GİRİŞ 27 BİRİNCİ BÖLÜM EŞİTLİK KAVRAMI 1. Genel Olarak 29 I. Felsefi Açıdan Eşitlik Kavramı 29 II. Eşitlik İlkesi ve Değer Yargıları 30 III. Eşitlik

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM ENDÜSTRİ DEVRİMİ, SOSYAL SORUN VE SOSYAL POLİTİKA İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SOSYAL POLİTİKA BİLİMİNİN KONUSU, KAPSAMI VE TEMEL YAKLAŞIMI

İKİNCİ BÖLÜM ENDÜSTRİ DEVRİMİ, SOSYAL SORUN VE SOSYAL POLİTİKA İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SOSYAL POLİTİKA BİLİMİNİN KONUSU, KAPSAMI VE TEMEL YAKLAŞIMI İKİNCİ BÖLÜM İÇİNDEKİLER Sayfa No ÖNSÖZ GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM SOSYAL POLİTİKA BİLİMİNİN KONUSU, KAPSAMI VE TEMEL YAKLAŞIMI I. EKONOMİ, TOPLUM BİLİMİ VE SOSYAL POLİTİKA...7 A. EKONOMİ BİLİMİ...7 B. TOPLUM

Detaylı

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER. Genel Kurul GENEL KURUL KARARI. [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/53/625/Add.2)]

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER. Genel Kurul GENEL KURUL KARARI. [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/53/625/Add.2)] BİRLEŞMİŞ MİLLETLER A Genel Kurul Dağıtım GENEL A/RES/53/144 8 Mart 1999 Elli üçüncü oturum Gündem maddesi 110 (b) GENEL KURUL KARARI [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/53/625/Add.2)] 53/144. Evrensel Olarak

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik; 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 76 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik; 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 76 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ İçişleri Bakanlığından: Resmi Gazete Tarihi : 08/10/ 2006 Resmi Gazete Sayısı : 26313 BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19 İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar I. Devletin şekli... 1...19 II. Cumhuriyetin nitelikleri... 2...19 III. Devletin bütünlüğü, resmî dili,

Detaylı

ÖZEL HAYATIN VE HAYATIN GİZLİ ALANININ CEZA HUKUKUYLA KORUNMASI (TCK m )

ÖZEL HAYATIN VE HAYATIN GİZLİ ALANININ CEZA HUKUKUYLA KORUNMASI (TCK m ) ÖZEL HAYATIN VE HAYATIN GİZLİ ALANININ CEZA HUKUKUYLA KORUNMASI (TCK m.132-133-134) 1. Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlarla Korunan Hukuki Değer Olarak Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına

Detaylı

Dr. H. Zeynep NALÇACIOĞLU ERDEN MİLLETLERARASI YATIRIM HUKUKUNDA DOLAYLI KAMULAŞTIRMA

Dr. H. Zeynep NALÇACIOĞLU ERDEN MİLLETLERARASI YATIRIM HUKUKUNDA DOLAYLI KAMULAŞTIRMA Dr. H. Zeynep NALÇACIOĞLU ERDEN MİLLETLERARASI YATIRIM HUKUKUNDA DOLAYLI KAMULAŞTIRMA İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR LİSTESİ... XIX GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Dolaylı Kamulaştırma Kavramı

Detaylı

KAMU DÜZENİ K AVR AMI

KAMU DÜZENİ K AVR AMI Dr. Özge OKAY TEKİNSOY Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi İDARE HUKUKUNDA KAMU DÜZENİ K AVR AMI İÇİNDEKİLER SUNUŞ... vii ÖNSÖZ...xi İÇİNDEKİLER... xiii KISALTMALAR...xxi GİRİŞ...1

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi. Avrupa Birliği Hukukuna Giriş

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi. Avrupa Birliği Hukukuna Giriş Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Avrupa Birliği Hukukuna Giriş İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX TABLOLAR CETVELİ... XIX KISALTMALAR...XXI BİRİNCİ BÖLÜM

Detaylı

TOPLU İŞ HUKUKU (HUK302U)

TOPLU İŞ HUKUKU (HUK302U) TOPLU İŞ HUKUKU (HUK302U) KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ANAYASASI

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ANAYASASI İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ANAYASASI Türkiye'deki Tek Üniversite İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ANAYASASI Biz, İstanbul Kemerburgaz Üniversitesi nin paydaşları; gelecek kuşaklara daha yaşanabilir

Detaylı

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Petkim Petrokimya Holding A.Ş. Yönetim Kurulu bünyesinde 22/01/2010 tarih ve 56-121 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile kurulan Kurumsal Yönetim

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

Etkin Soruşturma Yükümlülüğü (CMK m. 172/3)

Etkin Soruşturma Yükümlülüğü (CMK m. 172/3) Cem ŞENOL Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Etkin Soruşturma Yükümlülüğü (CMK m. 172/3) İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR... XVII GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Avrupa İnsan Hakları

Detaylı

SCA Davranış Kuralları

SCA Davranış Kuralları SCA Davranış Kuralları SCA Davranış Kuralları SCA paydaşları ile değer yaratmaya, çalışanları, müşterileri, tüketicileri, hissedarları ve diğer iş ortaklarıyla saygı, sorumluluk ve mükemmelliğe dayanan

Detaylı

MEHMET AKİF ETGÜ Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi KAMU HUKUKUNDA MÜLKİYET HAKKI VE AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ NİN MÜLKİYET HAKKINA BAKIŞI

MEHMET AKİF ETGÜ Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi KAMU HUKUKUNDA MÜLKİYET HAKKI VE AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ NİN MÜLKİYET HAKKINA BAKIŞI Ayrıntılı Bilgi ve On-line Satış için www.hukukmarket.com MEHMET AKİF ETGÜ Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi KAMU HUKUKUNDA MÜLKİYET HAKKI VE AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ NİN MÜLKİYET HAKKINA BAKIŞI

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 1. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İNSAN KAYNAKLARI KAVRAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ...10 İnsan Kaynakları Kavramı...10 İnsan Kaynaklarının Önemi...12

Detaylı

Eğitim Örgütlerinde Değişim Yönetimi

Eğitim Örgütlerinde Değişim Yönetimi ÖN SÖZ İçinde bulunduğumuz çağ bilgi çağı olarak nitelendirilmektedir. Bilginin geçmiş dönemlere göre çok hızlı artışı ve teknolojik gelişmeler toplumların sosyokültürel, ekonomik, siyasal yapılarını da

Detaylı

HASTA HAKLARI KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ

HASTA HAKLARI KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ HASTA HAKLARI KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ Hak sözcüğü, hukuka uygunluk, adalet; hukukun, adaletin gerektirdiği ve birine ayırdığı şey diye tanımlanmaktadır. Hasta hakları, esasta insan haklarının sağlık

Detaylı

Olağanüstü Hal ve Temel Hak ve Hürriyetler

Olağanüstü Hal ve Temel Hak ve Hürriyetler Olağanüstü Hal ve Temel Hak ve Hürriyetler Cemil Çelik OLAĞANÜSTÜ HAL VE TEMEL HAK VE HÜRRİYETLER Olağanüstü Hal Olağanüstü Hal İlanı şartları İdarenin Olağanüstü Hal yetkileri Olağanüstü Hal kanun Hükmünde

Detaylı

İÇİNDEKİLER EDİTÖR NOTU... İİİ YAZAR LİSTESİ... Xİ

İÇİNDEKİLER EDİTÖR NOTU... İİİ YAZAR LİSTESİ... Xİ İÇİNDEKİLER EDİTÖR NOTU... İİİ YAZAR LİSTESİ... Xİ BİRLEŞMİŞ MİLLETLER GÜVENLİK KONSEYİ NİN SURİYE KRİZİNDEKİ TUTUMU... 1 Giriş... 1 1. BM Organı Güvenlik Konseyi nin Temel İşlevi ve Karar Alma Sorunu...

Detaylı

İNSAN HAKLARI ve BU HAKLARIN KULLANIMI (1) Doç.Dr.Şeref ÜNAL Adalet Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı

İNSAN HAKLARI ve BU HAKLARIN KULLANIMI (1) Doç.Dr.Şeref ÜNAL Adalet Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı İNSAN HAKLARI ve BU HAKLARIN KULLANIMI (1) Doç.Dr.Şeref ÜNAL Adalet Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı 1- İnsan hakları kavramı neyi ifade etmektedir? İnsan haklarından yararlanmak için vatandaş olmak şartmıdır?

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

AJANDA. I. Fikir ve Sanat Eserleri II. Creative Commons III. Sorunlar IV. Öneriler

AJANDA. I. Fikir ve Sanat Eserleri II. Creative Commons III. Sorunlar IV. Öneriler AJANDA I. Fikir ve Sanat Eserleri II. Creative Commons III. Sorunlar IV. Öneriler 1 I. Fikir ve Sanat Eserleri 1. Eser: «Sahibinin hususiyetini taşıyan, ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema

Detaylı

Bireysel Başvuru Yolu

Bireysel Başvuru Yolu Dr. Ebru KARAMAN Beykent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Karşılaştırmalı Anayasa Yargısında Bireysel Başvuru Yolu İÇİNDEKİLER SUNUŞ...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ 2013 2014 Eğitim Öğretim Yılı İnsan Hakları Hukuku Vize Sınavı İkinci Öğretim Öğrencileri / 14.01.2014 Prof. Dr. Abdurrahman EREN CEVAP ANAHTARI I. Avrupa Konseyi

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI ANAYASA HUKUKU DOÇ. DR. KASIM KARAGÖZ ANAYASA KAVRAMI, TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI, ANAYASACILIK HAREKETLERİ ANAYASA

Detaylı