T.C. TSHD. Tı bbi S osya l H iz met D erg isi 2013 sayı:1

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. TSHD. Tı bbi S osya l H iz met D erg isi 2013 sayı:1"

Transkript

1 T.C. TSHD Tı bbi S osya l H iz met D erg isi 2013 sayı:1 /5

2 Derginin Künyesi SAHİBİ Prof.Dr. İrfan ŞENCAN T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü YAYIN KURULU BAŞKANI Uzm. Dr. Arif KAPUAĞASI YAYIN KURULU BŞK.YRD. Dr. Osman KARAKAŞLI T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Hasta Hakları ve Tıbbi Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı EDİTÖR 1. Dr. Uğur Özdemir EDİTÖR YARDIMCISI 2. Elvan ÖZKAN YAYIN KURULU 1. Elvan ÖZKAN 2. Dilek TÜRKMEN 3. Serdar ARSLAN 4. Uğur ÖZDEMİR 5.Hacer DAVUTOĞULLARI 6. Levent ŞÜMÜR Grafik Tasarım Harun Tufan TOLASA

3 Amaç ve Kapsam Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi nin hayata geçmesinin temel amacı; sosyal hizmet mesleği ve disiplininin sağlık alanına ilişkin bilimsel bilgi üretimini sağlamak ve bilimsel bilginin mesleki uygulamada etkinliğini artırmaktır. Ayrıca sağlık alanında çalışan sosyal hizmet uzmanları ve benzeri profesyonellerin sosyal hizmet alanına ilişkin bilimsel makale yazma çabalarının artırılması da hedeflenen bir başka amacı oluşturmaktadır. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Hasta Hakları ve Tıbbi Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı nın, süreli olarak yayınlanmasını planladığı, mesleki bir dergidir. Dergi bünyesinde yer alacak çalışmaların tümünün sağlık ve sosyal hizmet alanına özgü çalışmalar olması temel koşuldur. Mayıs 2013 tarihinde yayın hayatına çıkmış bulunmaktadır. Bu sayıda Sağlık Bakanlığı nın 2012 yılında gerçekleştirdiği Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulamaları Eğitim Projesi çıktılarının bir bölümü yayınlanmıştır. Projenin diğer çalışmalarının derginin ileriki sayılarında değerlendirilmesi düşünülmektedir. Yayın Kurulu Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisinin bu ilk sayısı proje özel sayısı olarak

4 Önsöz Prof. Dr. İrfan ŞENCAN Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulamaları Eğitimi Projesi Dr. Uğur ÖZDEMİR Bireyle Çalışma Raporu Sağlık Bakanlığı, Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulamaları Projesi, Bireyle Çalışma Raporu, Sebahat BALCI Sağlık Alanında Şiddet Araştırması Sağlık Bakanlığı, Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulamaları Projesi, Araştırma Raporu, Diyarbakır- Hatay İli Katılımcı Grubu Bimekan Hasta (onun evi) Sağlık Bakanlığı, Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulamaları Projesi, Toplumla Çalışma Raporu, Bursa-Manisa İli Katılımcı Grubu Diyaliz Hastalarının Ve Yakınlarının Diyaliz Sürecinde Yaşadıkları Sorunların Ortaya Konması Ve Sorunlarla Baş Edebilme Yöntemlerinin Grup İçinde Öğretilmesi Sağlık Bakanlığı, Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulamaları Projesi, Grupla Çalışma Raporu, Sema KAPLAN

5 Prof.Dr.İrfan ŞENCAN Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü Kamu hizmeti veren bütün kurum ve kuruluşların merkezinde insan vardır. İnsanın olduğu yerde kişinin kendi iç dünyasıyla birlikte gerek fiziki çevresi gerekse iletişim halinde olduğu akraba, eş, dost çevresi de vardır. En kapsamlı verilen kamu hizmetlerini sıralayacak olursak bunların en önde gelenlerinden biri de sağlıktır. Ülkemizi düşündüğümüzde 76 milyon nüfusa yılda yaklaşık 600 milyonluk muayene ve tedavi hizmeti verilmektedir. Bu rakamlar hizmetin büyüklüğünü ortaya koymaktadır. 10 yılı aşkın bir süredir komplike bir alan olan sağlığın ne denli büyük değişim ve dönüşüm yaşadığını vatandaşlardaki memnuniyet oranındaki büyük artışla birlikte müşahade etmekteyiz. Hizmetin merkezinde hasta odaklı katılımcı sağlık hizmeti anlayışının etkin olarak uygulanması yatmaktadır. Bu kapsamda kalite çalışmaları, hasta hakları uygulamaları, sağlık hizmetlerine ulaşımın kolaylaştırılması, hekimini ve sağlık kuruluşunu seçme hakkı gibi hastalarımız lehine birçok düzenleme yapılmıştır. Bunlarla birlikte son dönemde özellikle sağlığın sosyal boyutu olan Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulamaları nı aktif bir şekilde yürütmekteyiz. İlk başta da bahsettiğimiz üzere insanı değerlendirirken fiziki ve sosyal çevresini de işin içine katarak bir bütün olarak ele almak suretiyle sunulan sağlık hizmetini bu kapsamda görebiliriz. Tıbbi sosyal hizmet yaklaşımı, tedavi sürecine hasta ve yakınlarının katılımının sağlanmasını ve tıbbi tedaviyi olumsuz etkileyen her türlü sorunun hasta yararına çözüm getirilmesini içermektedir. Tıbbi tedavi öncesi veya esnasında ortaya çıkan psiko-sosyal ve ekonomik sorunların çözümlenmesi, tıbbi tedavinin etkinliğine ve dolayısıyla hastanın esenliğine önemli katkı sağlamaktadır. Bu çalışmaların hasta sağlığına olumlu katkı yaptığını görmekte ve artarak devam etmesini önemsemekteyiz. Tıbbi sosyal hizmet alanında bilimsel bilgi üretimini teşvik edici olarak yapılacak planlama ve uygulamalara katkıda bulunacağını umduğumuz yayın hayatına başlayan Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi nin hazırlanmasında emeği geçenlere teşekkür ederim.

6 Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulamaları Eğitim Projesi 2012 Sağlık Bakanlığı Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulamaları Eğitim Projesi, Dr. Uğur Özdemir Giriş Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulamaları Eğitim Projesi, sosyal hizmet alanında kurum içi eğitim aracılığıyla, meslek elemanlarının temel bilgileri üstüne uzmanlaşma bilgilerinin eklendiği ve uygulama ile bu bilginin pekiştirilmesinin sağlandığı, planlama aşamasından tamamlama aşamasına kadar bilimsel bilgi ve içerikle, toplumun ihtiyaçlarının birlikte gözetildiği, çıkan sonuçları itibariyle sadece sağlık alanında değil sosyal hizmet profesyonelliğinin var olduğu tüm alan ve kurumlarda yetkinlik ve yeterlilik geliştirilmesinde model olabilecek örnek bir çalışmadır. Çalışmanın içerik ve detayları aşağıda özetlenmeye çalışılmıştır. 1. Proje Amacı T.C. Sağlık Bakanlığı Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulamaları Eğitim Projesi 2012, Sağlık Bakanlığında çalışan sosyal çalışmacıların ( sosyal hizmet uzmanlarının) çalıştıkları sağlık kurumlarında mesleki bilgi ve deneyimlerinin geliştirilerek, uygulama güçlerinin artırılması amacıyla planlanmış ve gerçekleştirilmiştir. 2. Proje Kapsam ve İçeriği Sağlık Bakanlığına bağlı kurumlarda çalışan sosyal çalışmacıların mesleki bilgi ve deneyimlerinin hizmet içi eğitim kapsamında geliştirilerek uygulamadaki mesleki etkinliklerinin en üst düzeyde gerçekleştirilmesini amaçlayan araştırma, eğitim, danışmanlık ve sürdürülebilir eğitim portalı (e-dergi) geliştirilmesine yönelik bir proje olarak tasarlanmış ve gerçekleştirilmiştir. Proje; Eylül Aralık 2012 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Proje yukarıda belirtilen amaç ve kapsam içeriğinde planlanmış ve gerçekleştirilmiştir. Proje Sağlık Bakanlığının belirlediği 176 sosyal çalışmacı ile gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen proje içinde üç temel içerik bulunmaktadır. 1. Ortam Eğitimi 1.1. Yaşantı eğitimi 1.2.Bilgilendirici konferanslar 2. Alan Eğitimi (Proje Geliştirme ve Uygulama) 2.1. Süpervizyon 2.2.Çalıştaylar 3.Sürdürülebilir Eğitim Portalı (e-dergi) 4. Araştırma ve Değerlendirme 3.Proje Gerçekleştirilme Süreci 2012 yılı Mayıs ayından itibaren yapılandırma süreci gerçekleştirilen çalışma, Ağustos- Eylül ayları içerisinde projelendirilmiş olup, gerekli kabullerin ve onay süreçlerinin akabinde Eylül ayı sonu ilk ortam eğitimi ile başlayıp, Aralık ayı sonunda tüm aktiviteler başarıyla gerçekleştirilerek tamamlanmıştır. Çalışmada; 176 katılımcıyla 3 ortam eğitiminde 20 konferans eğitim ve her eğitim gününde ortalama 15 saat yaşantı eğitimi gerçekleştirilmiş, 12 farklı eğitim konferansında 11 akademisyen (Hacettepe, ODTÜ, Ankara Üniversitesi, Bilgi Üniversitesi, Maltepe Üniversitesi,) ( 5 Prof. Dr, 2 Doç Dr, 1 Y.Doç. Dr, 3. Dr. Akademisyen) yer almıştır (Tablo 1) 6 Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi T.C.

7 Tablo 1: Ortam eğitimi programı kuramsal konferanslar ve akademisyenler Ders Başlığı Akademisyen Ünvan Kurum 1. İnsan davranışı ve sosyal çevre-bütüncül yaklaşım Uğur Özdemir Dr. Hacettepe Üniversitesi 2. Sağlık sisteminde yeni oluşumlar Sağlık Bakanlığı Dr. Sağlık Bakanlığı 3. İnsana saygı, insan hakları Bergen Coşkun Dr. Maltepe Üniversitesi 4. İletişim ve etkileşim Çağay DÜRÜ Doç.Dr. Serbest, Terapist 5. Estetik ve sanatsal algı, bakış Turhan Çetin Prof.Dr. Hacettepe Üniversitesi 6. Sosyal hizmet müdahale metodolojisi Sunay İl Prof.Dr Hacettepe Üniversitesi 7. Bireyle çalışma Veli Duyan Prof.Dr. Ankara üniversitesi 8. Grupla çalışma Filiz Demiröz Y.Doç.Dr. Hacettepe Üniversitesi 9. Toplum organizasyonu ve toplumsal kaynak Özlem Öntaş Doç.Dr. Hacettepe Üniversitesi kullanımı 10. Araştırma metodolojisi İlhan Tomanbay Prof.Dr Hacettepe Üniversitesi 11. Eğitim metodolojisi Fersun Paykoç Prof.Dr. ODTÜ 12. Proje Uğur Özdemir Dr. Hacettepe Üniversitesi Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi 7

8 Katılımcılar; Ankara, İstanbul, İzmir, Adana, Osmaniye, Mersin, Hatay, Gaziantep, Diyarbakır, Konya, Kocaeli, Bursa, Manisa, Aydın, Balıkesir, Eskişehir, Antalya, Trabzon ve Samsun illerinden seçilmiş, oluşturulan 12 grup içinde; sosyal hizmet müdahale metodolojisinde 176 bireyle çalışma (social case work ), 12 kapsamlı araştırma (social research methodology), 24 sosyal grup çalışması (social Group work) 12 toplumla çalışma projeleri ( community organization) gerçekleştirilmiş ve raporlaştırılarak gruplarca Bakanlığa teslimi sağlanmıştır (Ek 1). Çalışmada gerçekleştirilen projeler sırasında katılımcıların bulunduğu illerde ve özellikle katılımcıların yer aldığı sağlık kurumlarında sosyal hizmet mesleğinin etkin kullanımı noktasında önemli bir hareketlilik yakalanmış, hastane başhekimleri ve İl Sağlık Müdürlükleri çalışmaları benimseyip, yaygınlaştırılması için olanaklar sunmuşlardır. Gerçekleştirilen çalışmalardan iki proje illerinde Avrupa Birliği Projesi olarak değerlendirilmek için çalışmalar başlatılmış, bir proje Valilik bir proje de o ildeki Belediye Başkanlığı tarafından gerçekleştirilmek üzere kendi çalışmaları içine alınmıştır. Çalışma katılımcılar arasında uygulamaya dönük planlandığı için yeni bir mesleki şevk oluşturmuş, pek çok katılımcı mesleğine yeni bir bakış ve anlayışıyla ve çok daha üst bir motivasyona ulaştıklarını ifade etmişlerdir. Çalışmadaki en yüz güldürücü sonuçlardan birisi de çalışmaya katılanların içinden önemli bir sayının (on kişiden fazla) yüksek lisans eğitimi almak için farklı üniversitelere başvurmaları olmuştur. Bu sayının çok daha artacağı gözükmektedir. Çalışma henüz çalışmaya katılmayanlar içinde bir merak ve mesleklerini önemseme noktasında bir paye almış, beklenti oluşturmuştur. Özetle çalışma, sağlık alanında sosyal hizmet mesleğinin, bilimsel içeriğine ve yapısına ulaşma, mesleki etkinliğin artırılması ve sağlık alanında sosyal hizmet mesleğinin etkinliğinin artırılması ve sağlığın geliştirilmesi ve gerçekleştirilmesinde sosyal hizmet mesleğinin pozitif rol alması noktasında önemli etkiyi oluşturmuştur. Böylece sosyal hizmet mesleğinin, sağlığın korunması, geliştirilmesi ve tedavi edilmesinde ve sağlık kurumlarının (hastaneler) amaçlarının gerçekleştirilmesinde katma değer katacak bir rol ve sorumluluk alabileceği görülmüştür. Çalışmada tamamlanan etkinlikler aşağıda sıralanmıştır: 1. Projenin amaç-kapsam-içerik ve planlama olarak tamamlanması ve gerekli protokollerinin tamamlanması gerçekleştirilmiştir. 2.Projede yer alacak akademisyenlerin belirlenmesi, eğitim programı ve zamanlamalarının yapılması tamamlanmıştır. 3.Çalışmaya katılacak meslek elemanlarının seçimi ve gerekli yazışmaların yapılması tamamlanmıştır. 4.Üç ortam eğitim programları (Kızılcahamam-Antalya-Kızılcahamam) gerçekleştirilmiştir ve raporlaştırılmıştır. 5. Üç ortam eğitim programı sonunda çalışma gruplarının gerçekleştirecekleri projelerin seçimi tamamlanmıştır. 6.Üç ortam eğitim programı sonrası katılımcılara değerlendirme araştırması uygulanarak eğitim değerlendirilmiş ve raporlaştırılmıştır. 7.Ortam eğitim programı sonrasında çalışma gruplarıyla (gerçekleştirecek projelere ilişkin) süpervizyon (internet-telefon-bazı katılımcı gruplar için yüz yüze) verilmesi sağlanmıştır. 8.Çalışma grupları (iller) doğrultusunda, projelerin tamamlanması ve raporlaştırılmasına yönelik çalıştayların (workshop) (Ankara-Ankara- Ankara-İstanbul-İzmir-Ankara) gerçekleştirilmesi, tüm grupların projelerini ve raporlarını tamamlaması ve raporlaştırılmasının gerçekleştirilmesi sağlanmıştır. 9. E-Derginin tasarımının gerçekleştirilmesi ve raporlaştırılması tamamlanmıştır. 10.Çalışmanın raporlarıyla birlikte sonuç raporunun proje tarihleri arasında 8 Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi T.C.

9 tamamlanıp, Bakanlığa ulaştırılması gerçekleştirilmiştir. 4. Sonuç T.C. Sağlık Bakanlığı Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulamaları Eğitim Projesi nin 2012 yılı Mayıs ayından itibaren yapılandırma süreci gerçekleştirilmiş, Ağustos- Eylül ayları içinde projelendirilmiş, gerekli kabullerin ve onay süreçlerinin akabinde Eylül ayı sonu ilk ortam eğitimi ile başlayıp, Aralık ayı sonunda tüm aktivitelerini başarıyla gerçekleştirerek, tamamlanmıştır. Çalışma planlandığı içerik ve kapsamda, planlandığı amaçlara ulaşarak gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma ile katılımcılar sosyal hizmet mesleğinin bilimsel içerik ve metodolojiyle uygulanmasına yönelik disiplinli bir çalışma içine girerek uygulayıcı olarak hem kendilerine hem bağlı oldukları sağlık kurumlarına hem de illerine önemli bir katkı sağlamışlardır. Çalışma sağlık alanında ekip çalışması anlayışının geliştirilmesi ve sağlığın biyo psiko-sosyal iyilik haline ulaşılma noktasında da önemli bir eksikliğin tamamlanabileceğinin görülmesi açısından da arzu edilen amaca ulaşmıştır. Çalışmada Bakanlığın ve ilgili birimin katkı ve katılımlarının gücü ve samimiyeti, çalışmanın bu denli iyi sonuçlanmasında önemli etkenlerden biri olmuştur. 5.Öneriler T.C. Sağlık Bakanlığı Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulamaları Eğitim Projesi çalışmaları içeriğinde, aşağıdaki gözlemlere ulaşılmıştır. Bu gözlemlerin, sağlık alanında bir mesleki disiplin olarak sosyal hizmetin daha etkin olarak çalışmalarda yer alması için dikkate alınmasında yarar olduğu düşünülmüştür. 2. Sağlık alanında tüm meslek elemanlarında olduğu gibi sosyal çalışmacıların da sağlık alanındaki yeni gelişmeler ile mesleki metodolojideki yeni gelişmeleri takip etme noktasında, hizmet içi eğitimler ile mesleki uygulama ve müdahaleye yönelik bilgilerini yenilemelerinde ve geliştirmelerinde yarar olduğu görülmüştür. 3. Sosyal hizmet meslek elemanlarının sağlık kurumlarındaki rol ve sorumluluklarını etkin bir biçimde gerçekleştirebilecekleri yapısal sürecin sağlık kurumlarında kurulmasında yarar olduğu görülmüştür. 4. Sosyal hizmet meslek elemanlarının çalışmalarının denetlenebilir ve ölçülebilir bir düzen içinde yapılandırılmasında yarar görülmektedir. 5. Sosyal hizmet mesleğinde, özellikle gelişmiş yurt dışı örneklerinde sıkça rastlanan, süpervizyon sürecinin uygun meslek elemanları eğitilerek il ve kurum doğrultusunda başlatılmasında önemli bir yarar görülmektedir. 6. Bu projeyle başlatılan yenilenme motivasyonun arkasının gelmesinde ve bu çalışmanın özellikle bu yıl ülke çapına yayılmasında çok önemli bir yarar vardır. 7. Yapılacak çalışmaların sosyal çalışmacıları disipline edecek bir program ve zamanlama içinde (2-3 günlük çalıştay)yapılmasında ve proje uygulama içerikli olmasında çok önemli bir yarar vardır. 8. Bu proje içinde geliştirilen Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi nin sosyal çalışmacıların akademik bilgilerinin geliştirilmesi, literatürü takip etmeleri ve disipline olmaları noktasında (bir araç olarak) önemli bir rolü olduğu düşünülmektedir. 1. Sağlık alanında sosyal hizmet uygulamasında meslek elemanları, hastaneler ve iller arasında genel olarak ortak bir çalışma görülmemektedir. Çalışmalar kişilere, kurumlara ve illere göre değişmektedir. Bu durumun disipline edilerek uygulamada homojenlik yakalanmasına yönelik çok önemli bir ihtiyaç olduğu görülmektedir. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi 9

10 Ek 1: Gerçekleştirilen Projeler ve Proje Ekipleri Tablo 1 : Sosyal Grup Çalışmaları Projeleri Sıra Proje grubu Proje adı 1 Adana / Osmaniye 2 Diyarbakır / Hatay 1. Adana ilinde suça sürüklenen ve madde kullanan çocukların aileleriyle sosyal grup çalışması 2. Osmaniye ilinde suça sürüklenen ve madde kullanan çocukların aileleriyle sosyal grup çalışması 1. Diyarbakır TRSM de şizofren bireye sahip ailelerle yapılan eğitim grup çalışması 2. Hatay TRSM de şizofren bireye sahip ailelerle yapılan eğitim grup çalışması 3 Mersin / G.Antep 4 Samsun/ Trabzon 5 Antalya / Eskişehir 6 İstanbul / İstanbul 7 Bursa / Manisa 1. Mersin ilinde evde sağlık hizmeti alan hasta yakınlarının yaşadıkları kaygı ve stresle baş etme becerisi kazandırılmasına yönelik sosyal grup çalışması 2. Evde Sağlık Hizmetinden yaralanan hasta yakınları ile stres ve stresle başa çıkma becerisi kazandırma konulu sosyal grup çalışması 1. Psikiyatri servisinde yatan hastalar ile grup çalışması 2. Hemodiyaliz hastalarının aileleriyle grup çalışması 1. Diyaliz hastalarının ve yakınlarının diyaliz sürecinde yaşadıkları sorunların ortaya konması ve sorunlarla baş edebilme yöntemleri grup çalışması 2. Eskişehir Devlet Hastanesi doğum salonunda ebe olarak çalışan 7 üyeyle oluşturulan duygu paylaşımı grup çalışması (üyelerin çalışma ortamından kaynaklanan olumsuz duyguları paylaşarak rahatlamaları amaçlanmaktadır) 1. İstanbul ilindeki sağlık çalışanlarının çocuk ihmal ve istismarı konusunda farkındalığının artırılmasına ilişkin grup çalışması 1. Diyalize giren böbrek hastalarının sosyal iletişim becerisini geliştirme, sosyal paylaşım gurubu 2. Manisa Toplum Ruh Sağlığı Merkezinden sağlık hizmeti alan; şizofreni, bipolar ve psikotik bozukluk tanısına sahip hastaların aileleri ile grup çalışması 10 Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi T.C.

11 8 İzmir / İzmir 9 Aydın / Balıkesir 1. Ortopedi kliniği yatan hastalarının taburculuk sonrası ulaşım sorunları /özürlü hakları/sosyal ve maddi yardımlar ile ilgili eğitim çalışması 2. Sağlık Bakanlığı Evde Sağlık Hizmetleri ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından yürütülen Özürlü Bakım Hizmetleri kapsamında İzmir ili Tire İlçesi nde evde sağlık hizmetlerinden faydalanan ve özürlü bakım parası alan aile üyelerinin özürlü bakım hizmetleri konusunda eğitimi 1. Toplum ruh sağlığı merkezinden hizmet alan hasta yakınlarına, sosyal hizmet uzmanları tarafından toplum ruh sağlığının hizmetleri ve özürlülerin sosyal-yasal hakları konusunda bilgilendirmek amacıyla grup çalışması gerçekleştirilmiştir. 2. Dışlanmışlık ve Şizofren Hastalarına Karşı Sosyal İzolasyon konusunda grup eğitim 10 Kocaeli / Konya 1. Grup çalışmasına katılan sosyal hizmet uzmanlarının, tıbbi sosyal hizmet alanında karşılaşılan vakaların paylaşımı üzerinden sorun çözme kapasitelerinin arttırılması. 2. Yeni doğan yoğun bakım servisinde yatan annelere psiko-sosyal destek grup çalışması 11 Ankara / Ankara 1. Sigara Bırakma Polikliniği ne sigarayı bırakmak için başvuran hastalara yönelik etkileşim grubu çalışması. 2. Sigara Bırakma Polikliniğine sigarayı bırakmak için başvuran hastalara yönelik eğitim çalıştayı 12 Ankara / Ankara 1. Ankara Numune Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Amatem Kliniği nde Alkol Bağımlılığı Tedavisi Görmekte Olan Hastaların Kendine Yardım Grubu Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim Ve Araştırma Hastanesi nde şiddete maruz kalmış sağlık çalışanları ile sosyal grup çalışması Toplam 24 Sosyal Grup çalışması projesi, projelendirilip tamamlanmıştır. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi 11

12 Tablo 2: Toplumla Çalışma Projeleri sıra Proje grubu Proje adı 1 Adana / Osma- 1. Hasta ve hasta yakınlarına yönelik konukevi açılması yönünde farkındalık geliştirme ve lobicilik çalışması niye 2 Diyarbakır / 1.Hastane ortamında çalışan sağlık personelinin, hasta ve hasta yakınları tarafından uğradığı şiddetten korumak Hatay veya şiddeti en aza indirgemek ve sağlıkta şiddet konusu ile daha etkili bir şekilde mücadele etmek 3 Mersin / G.Antep 1.Evde bakım hizmetleri tanıtım kitapçığı 4 Samsun/ Trabzon 1. Hasta ve yakınları için ücretsiz misafirhane projesi 5 Antalya / Eskişe- 1.Evde bakım hizmeti gereken yatağa bağımlı hastaların bakıcılarının eğitimi projesi. hir 6 İstanbul / 1.Tıbbi sosyal hizmetlerin tanıtımı İstanbul 7 Bursa / Manisa 1. Bimekan hastaların ve onlara hizmet veren sağlık personellerinin yaşamış oldukları problemler hakkında toplum bilincinin olmaması 8 İzmir / İzmir 1.Sağlık Bakanlığı Evde Sağlık Hizmetleri ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından yürütülen Özürlü Bakım Hizmetleri kapsamında İzmir ili Tire İlçesi nde evde sağlık hizmetlerinden faydalanan ve özürlü bakım parası alan aile üyelerinin özürlü bakım hizmetleri konu hakkında yapılacak çalışmanın yazılı ve görsel medya ile duyurulması 9 Aydın / Balıkesir 1.Adölesan gebelikler konusunda halkın afiş, broşür ve basın yoluyla bilgilendirilmesi 10 Kocaeli / Konya 1.Alzheimer hastalarına yönelik toplumu bilinçlendirme ve farkındalık yaratma 11 Ankara / (Hitit) 1. Sigara bağımlılığı ve bu bağımlılığın zararları üzerine afiş ve broşürler vasıtasıyla farkındalığın artırılması çalışması 12 Ankara / Ankara 1.Şiddet algısı ve şiddetle başetme yolları hakkında eğitim çalışması Toplam 12 toplumla çalışma projesi gerçekleştirilmiştir. 12 Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi T.C.

13 Tablo 3: Araştırma Projeleri sıra Proje grubu Proje adı 1 Adana / Osma- 1.Sağlık çalışanlarının sosyal hizmet mesleği ve sosyal hizmet uzmanlarına bakış açılarının değerlendiril- niye 2 Diyarbakır / mesi 1.Hatay ve Diyarbakır da sağlık alanında çalışan sosyal hizmet uzmanları olarak sağlık çalışanlarının şiddete yö- Hatay nelik kaygı düzeylerinin saptanması ve şiddete yönelik bilgi ve düşüncelerinin değerlendirilmesidir 3 Mersin / G.Antep 1.Evde sağlık hizmetinden faydalanan hastaların memnuniyet düzeylerinin tespitine yönelik araştırma projesi 4 Samsun/ Trabzon 1. Samsun ve Trabzon illerinde sosyal hizmet uzmanı bulunan hastanelerde çalışan hekimlerin tıbbi sosyal hizmet 5 Antalya / Eskişehir 6 İstanbul / uygulamalarına yönelik bilgi düzeylerinin saptanması 1.Evde bakım hizmet modelinden yararlanan hastaların yakınlarının sorunları ve ihtiyaçlarının saptanması. 1.İstanbul da ki hastanelerde kurum bakımına ihtiyaç duyan kimsesiz ve bimekan hastaların kurum İstanbul bakımı ihtiyacının karşılanması aşamasında yaşanan sorunlar ve nedenlerinin değerlendirilmesi 7 Bursa / Manisa 1.Sağlık personelinin bimekan hastalarla karşılaştıklarında ve taburculuk sürecinde yaşadıkları problemler ve başetme yolları. 8 İzmir / İzmir 1. Tıbbi sosyal hizmet alanında çalışan sosyal hizmet uzmanlarının, hastaların maddi yetersizliklerinden doğan ihtiyaçlarını gidermek konusunda yaşadıkları sorunları, tıbbi sosyal hizmet birimlerine ait kaynağın gerekliliğini ve mevcut dış kaynaklara ulaşmada yasal prosedürlerden doğan sıkıntıları ortaya çıkarmak. 9 Aydın / Balıkesir 1.Adölesan gebelerle çalışan sağlık çalışanlarının tutum ve davranışları konusunda farkındalık sağlanması 10 Kocaeli / Konya 1. Tıbbi sosyal hizmet birimlerine başvuran hastalara hizmet verme sürecinde maddi kaynak yokluğunun sosyal hizmet müdahalelerine olumsuz etkilerinin değerlendirilmes 11 Ankara / Ankara 1. Sigara bağımlılığı, bu bağımlılığın olumsuz etkileri ve bağımlılıkla baş etme yöntemleri 12 Ankara / Ankara 1.Sağlık alanında çalışan personelin şiddet algısı ve şiddetle başetme yolları Toplam 12 araştırma projesi gerçekleştirilmiştir. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi 13

14 anne ve babası ile yaşamaktadır. Anne ve Babası ile yaşamasına rağmen paylaştıkları herhangi bir şey bulunmamaktadır. Öyle ki aynı anda kahvaltı dahi yapmamaktadırlar. Yattığı serviste ilk tedavisi tamamlanan Banu nun doktoru bir psikiyatrist tarafından muayene edilmesini istemiştir. Psikiyatrist muayenesi sonucunda, tedavisi düzenlenip, sosyal hizmet birimi tarafından hastaile çalışılması talep edilmiştir. Bireyle Çalışma Raporu Sağlık Bakanlığı Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulamaları Eğitimi Projesi,, Sebahat BALCI Antalya Atatürk Devlet Hastanesi Vakanın Adı Soyadı : Banu Kadayıf Vakanın Sorunu : İntihara teşebbüs Çalışma Yapılan Kurum : Antalya Atatürk Devlet Hastanesi Çalışmayı Yapan SHU : Sebahat Balcı Çalımanın Başlama Tarihi : Çalışmanın Bitiş Tarihi : Vaka ile görüşme sayısı : 8 kez düzenli aralıklara (+2 hastanın ihtiyaç duyduğu zaman) Sorunun Öyküsü Banu; Antalya Atatürk Devlet Hastanesi Dahiliye servisine Acil servisten intihar etme amacıyla ilaç alımı ile yatırılan, 26 yaşında kadın hastadır. Sağlık meslek lisesini bitirdikten sonra, bir müddet özel hastanede çalışmış, ancak şu an işsiz durumdadır. Resmi nikahlı eşinden ayrılma sürecinde olan Banu Banu ile yattığı servis ortamında ilk görüşme yapıldığında; hastanın şu an ailesiyle birlikte bir müddetten beri Antalya da yaşadığı, daha önce ailesiyle birlikte Gemlik te yaşadığı ve evlenerek İstanbul a taşındığı, evli olduğu eşinden boşanmak için mahkeme sürecinde olduğu, sağlık meslek lisesi mezunu olduğu, halen bir üniversitenin başka bir sağlık bölümünde okuduğu, bir süre özel bir hastanede çalıştığı ancak uzun zamandan beri işsiz olduğu anlaşılmıştır. Görüşme esnasında hasta, üç çocuklu öğretmen anne babanın üçüncü çocuğu olup, kendinden büyük abla ve abisinin olduğunu ve onların evli olduklarını, ablasını sevdiğini ancak abisini hiç sevmediğini onunla hiç görüşmediğini, bayramlarda bile abisi ile bir araya gelmek istemediğini belirtmiştir. Abisi ile görüşmemesinin sebebini ise 15 yaşında iken abisinin kendisine tacizde bulunduğunu, bu durumu annesine söylediğinde kendisine inanmadıklarını, kendisini suçladıklarını, bunun üzerine annesi ve abisi ile ilişkilerinin bozulduğunu, annesinin abisini koruduğunu, kendisine inanmadığı ve hakaretler ettiğini belirtmiştir. Gemlikte yaşadıkları süre içerisinde özellikle annesinden intikam almak için okulunu astığını, derslerine çalışmak istemediğini, parlak bir öğrenci iken derslerinde düşme olduğunu, bu esnada okul dışında kendinden yaşça büyük olan bir erkekle ilişkiye girdiğini, bu duruma ailesinin tepki göstermesine karşılık onlara aldırmadan ilişkilerine devam ettiğini belirtmiş ve sonraki süreçte kendinden yaşça büyük, ilkokul mezunu biriyle kaçarak evlendiğini, evliliği süresince eşinden fiziksel şiddet gördüğünü ve hakaretler edildiğini, cinsel olarak sağlıklı birliktelik yaşayamadıklarını, evlilikleri devam ettiği süre içerisinde İstanbul da yaşadıklarını, eşinin kendisine çalışma ve yarım kalan okulunu bitirmesi için fırsat vermediğini, bu esnada eşinin akrabası olan kendi yaşına yakın üniversitede okuyan bir gençle tanıştığını, onunla arkadaşlık 14 Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi T.C.

15 yaptığını, ilerleyen süre içerisinde arkadaşlıklarının aşka dönüştüğünü, o genç sayesinde okuluna geri döndüğünü, onunla ilişkiye girdiğini ve bu ilişkiden dolayı çok mutlu olduğunu fark ettiğini, eşinin ilk başlarda bu durumdan haberi olmadığını ancak daha sonraki yıllarda başkalarının fark etmesi sonucunda eşinin de öğrendiğini, bunun üzerine boşanmak için mahkeme süreci başlattıklarını, mahkeme süreci başladıktan sonra anne babasının yanına Antalya ya geldiğini, bu esnada ilişkisinin devam ettiğini, onunla evlenmek istediğini ancak evlendikleri takdirde eşi ile görüşme ve ortak bir çok akrabalarının olması durumunun kendilerini rahatsız ettiğini, zaten ilişkide olduğu gencin ailesinin bu ilişkilerini ve evlenmek istemelerini onaylamadıklarını, bütün bu durumun kendisini bir çıkmaza soktuğunu ve bunun sonucunda intihara teşebbüs ettiğini belirmiştir. Banu ile yapılan ilk görüşmeden sonra hasta hastaneden taburcu edilmiştir. Taburcu edildikten sonra bireysel psiko-sosyal danışmanlık sürecine karar verilerek Banu ya randevu verilmiştir. Banu yla hastaneden taburcu edildikten sonra ilk görüşme 1.seans sayılmak üzere, iki haftada bir görüşülerek, toplam 8 seans olarak düzenli görüşmeler yapılmış ve bireysel psiko-sosyal danışmanlık verilerek vaka çalışması başlatılmıştır. Daha sonraki süreçlerde hasta ihtiyaç duydukça randevu alıp veya randevu almadan görüşmeye gelmiştir. Bu süre içerisinde anne babasıyla da aile danışmanlığı süreci başlatılmak üzere bir çok kez randevu verilmesine karşılık görüşmeye sadece annesi bir kez gelmiş olup, o da sadece kızı hakkında bilgi almış, kendisi ve eşiyle düzenli aile danışmanlığı çalışması başlatılması istenmesine karşılık, ne eşi ne de kendisi bu çalışmaya katılmamışlardır. Bu vaka da çok gerek görülmesine karşılık aile danışmanlığı süreci başlatılamamıştır. Süreç Banu ile yapılan bireysel psiko-sosyal çalışmaya başlamadan önce hastanın bulunduğu nokta: hayattan bezmiş geleceğe dair hiçbir beklentisi olmayan, kendisine ve başkalarına güven eksikliği duyan, kendisinin dahi onaylamadığı bir ilişki içerisinde olan ve ilişkide olduğu kişiye bağımlılık geliştirmiş, anne ve babası ile aynı evde yaşamasına karşılık onlarla hiçbir ilişkisi olmayan, bir takım psikiyatrik şikayetleri olan, hiçbir şeyden zevk almayan ve her an tekrar intihara teşebbüs edebilecek durumda ve madde kullanmaya meyilli bir durumdaydı. Depresyon belirtileri olması nedeniyle psikiyatrik tedavi ile birlikte bireysel psiko-sosyal çalışma yapılmasına Banu yla birlikte kararlaştırılıp başlandı. 1.Seans: Banu ile bireysel çalışmaya başlandığında ilk önce kendine güven, güçlü ve zayıf yönlerin ortaya konması konusunda çalışıldı, kendisinin güçlü ve zayıf yönleri üzerinde duruldu. Güçlü ve zayıf yönlerinin tek tek neler olduğu belirlendi ve güçlü yönleriyle neler yapabileceği, zayıf yönlerini nasıl güçlendirebileceği üzerinde çalışıldı. Güçlü ve zayıf yönlerini ortaya çıkarma ve kullanma konusunda kendi kendine çalışması istendi. İki hafta sonra randevuya geldiğinde hangi güçlü yönünü ne şekilde kullandığı, hangi zayıf yönünü nasıl güçlendirebileceğini belirlediği üzerine konuşuldu. 2.Seans: Bu çalışma seansında hedefler koyma ve bu hedeflere ulaşmak için çaba gösterme konusunda çalışıldı. Hedeflerinden ilk olarak KPSS ye hazırlanıp KPSS den yüksek puan almak ve tarihi çok sevdiği içinde özellikle tarih çalışmak olarak belirlendi. Bir sonraki görüşmede belirlediği hedeflere ulaşmak için neler yaptığı ve ne kadar yaklaştığı üzerinde duruldu. Kıskançlık ve güven konuları ile kendisini ne kadar sevdiği, seviyorsa neden sevdiği sevmiyorsa neden sevmediği konusunda düşünmesi istendi. 3.Seans: Bir önceki görüşmede belirlenen konular üzerinde duruldu, özellikle kendisinin sevdiği ve sevmediği yönleri üzerinde duruldu. Kendini sevdiği yönü organizasyon yapabilme gücü; sevmediği yönleri ise iç disiplin eksikliği, insanlara sınır koyamama, verdiği kararları yerine getirememe olarak belirlendi. Bu konular üzerine bir takım kararlar alınıp uygulamak üzere yeni hedefler belirlendi. 4.Seans: Bir önceki görüşmede aldığı kararlara ne kadar uyduğu üzerine konuşuldu. İç disiplin konusuna tam uyduğu, insanlara sınır koyamama konusunda hiçbir şey yapamadığı, verdiği kararlara uyma konusunda kötü olmadığı saptandı. Özellikle insanlara sınır koyma konusu üzerinde çalışıldı ve hayatında neler yapmak istediği konusu üzerinde duruldu. Yapmak istediklerini Gece nöbet tutma koşulu ile çalışmak, yabancı dil öğrenmek ve resim yapmak-belirterek tekrar hedefler belirlendi. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi 15

16 5.Seans: Bir önceki görüşmede belirlediği hedeflerine ne kadar ulaştığı üzerinde görüşüldü. Çalışmak için iş müracaatında bulunduğu, özel bir hastaneden çalışması için iş müracaatının kabul edildiği ancak evlerine uzak olması sebebi ile babasının çalışmasına izin vermediğini belirtmiştir. Yabancı dil(rusça) kursuna kayıt yaptırdığını ve kayıt başlama tarihinin belli olduğunu, resim yapmak için de evde bir şeyler karaladığını belirtmiştir. Banu daha önceki görüşmelerde gülemediğinden ve bu nedenle de hiç resim çektirmek istemediğinden bahsetmişti. Bu görüşmede artık gülebiliyorum ve bir daha intihara teşebbüs etmeyeceğim diye belirtmiştir. Bir daha ki görüşme de ilişkisini bitirmiş olarak geleceğini, gerekirse bunun için acı çekmeye hazır olduğunu ve bunun için çaba harcayacağını belirterek hayatını düzene koymak için gece en geç da yatacağını, sabah en geç da kalkacağını, ailesi ile kahvaltı yapacağını, işe girmek için çabalarını artıracağını ve anne babasını görüşmeye getireceğini belirterek yeni hedefler belirlemiştir. 6.Seans: Sadece Banu nun annesi görüşmeye katıldı. Babasını gelmesi için ikna edemediğini belirten Banu, özel bir hastanede Acil serviste işe başladığını, işinden çok memnun olduğunu, yeni şeyler öğrenmenin heyecanını yaşadığını ifade etmiştir. Bir dahaki görüşmeye hazırlık için kendimi zor duruma sokacak hiçbir davranışa girişmeyeceğim, kendi sağlığımı tehlikeye sokmamak için önce kendimi seveceğim, ilaçlarımı kullanmak için psikiyatrla görüşeceğim şeklinde hedefler belirlemiştir. 7.Seans: Banu kendisininde onaylamadığı ilişkisini bitirdiğini, ilişkide olduğu kişinin kıskançlık nöbetlerinin olduğunu ve ilişkilerinin bitmesiyle üzerinden bir yük kalktığını, ilişkide olduğu kişinin kendisine yapacakları konusunda engel olduğunu anladığını, artık daha rahat hareket edebileceğini, eşinden boşandığını, işine devam ettiğini ve ehliyet kursuna başladığını rahatlamış bir şekilde belirtmiştir. Bu seansla birlikte daha sonra kendisinin ihtiyacı olduğu zaman randevu alıp görüşmeye gelecek şekilde görüşme bitirilmiştir. Bunun üzerine kendisi ihtiyaç duyduğu zamanlarda randevu alarak aralıklı olarak iki kez görüşmeye gelmiştir. Değerlendirme Yapılan kişisel çalışmada vakanın intihara teşebbüs ettiği noktadan geldiği nokta son derece sevindirici olmuştur. Şöyle ki Banu hastaneye yattığı süreçte kendine ve başkalarına güveni sarsılmış, çok zor bir evlilik süreci yaşamış, kendisinin ve hiç kimsenin onaylamadığı bir duygusal ilişki içerisine girmiş, ayrılmak istemesine rağmen zorluklarla karşılaşmış, ilişkide olduğu kişiye bağımlılık geliştirmiş, işini kaybetmiş ve uzun süre ayrı yaşadığı anne ve babasının yanında yaşamak zorunda kalmış, bütün bunlar Banu yu depresyona sokmuş, depresyonda olmasına karşılık farkına varamadığı için tedavi olamamış, en sonunda intihar girişimi ile hastaneye yatmak zorunda kalmıştır. Bu noktadan artık kendine güvenen, ne istediğini bilen, hayatını düzene sokmak için geleceğe yönelik planlar yapabilen, kendi hayatının kontrolünü sağlayabilen, kendi geçimini kendisi karşılayabilen bir kişi olma noktasına gelmiştir. Yapılan bireysel çalışmada Banu nun çocukluğunda yaşadığı tacizin izlerinin cinsel yaşantısından memnun olmama ve marjinal ilişkilere yönelmesi şeklinde olduğu fark edilmiştir. Cinsel terapi konusunda yeteri kadar bilgim olmadığından Banu nun cinsel sorunları konusunda çalışılamamıştır. Ancak bu konuda profesyonel destek alması gerektiğinin önemi üzerinde durularak, yardım alabileceği kişilere yönlendirilmiştir. Banu ile kendisinin ihtiyaç duyduğu zaman telefon ile randevu alıp gelebileceği konusunda bilgi verilerek çalışma sonlandırılmıştır. Çalışmaya başlamadan önce hem Banu nun hem de benim bu çalışmadan neler elde edeceğimize dair her hangi bir fikrimiz olmadığından yoğun kaygılar içinde olduğumuzu fark ettim. Bütün bu yoğun kaygılara rağmen Banu nun çalışılmaya ve bu çalışmadan olumlu sonuç almaya yatkın olduğunu fark ettim. Çalışma sürecinde Banu nun, özellikle annesinin de görüşmeye dahil edilmesinin doğru seçim olup olmadığı konusunda tereddütler yaşaması ve bu tereddütleri bana da yansıtması benzer kaygılar duymama sebep oldu. Bütün bu kaygılara rağmen süreç içinde Banu da olumlu değişiklikler görüşülmüş ve çalışma beklenen yönde tamamlanmıştır. Not: Müracaatçının tanımlayıcı bilgileri değiştirilerek verilmiştir. 16 Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi T.C.

17 Sağlık Alanında Şiddet Araştırması Sağlık Bakanlığı, Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulamaları Eğitimi Projesi, Araştırma Raporu, 2012 Diyarbakır- Hatay İlleri Katılımcı Grubu Naim KOPAN, Ramazan YILMAZ, Erdal KARALAR, Ali ÇOBAN, Levent YILDIRIM, İrfan POLAT, Songül GÜNAY, (Diyarbakır grubu) Yusuf Rıdvan GÖRÜR, Erkal YILDIRIM, İsmail Murat KAHRAMAN, Mehmet GÜRSEL, Songül TÖZENBİLEK, Özlem ÇELE NK, (Hatay grubu Sorun Gaziantep te kalp damar cerrahi uzmanı E.A., hastasının yakını tarafından bıçaklanarak öldürüldü Sağlıkta şiddetin boyutunu gösteren son haber bu oldu. Sağlık alanında yaşanılan şiddet toplumların yapısına göre farklılıklar göstererek pek çok ülkede farklı şekillerde devam etmektedir. Ülkemizde sağlık alanında yaşanan şiddeti konu alan çok fazla araştırma olmamakla birlikte, şiddetin varlığı aşikârdır. Bu sebeplerden dolayı Hatay ve Diyarbakır illerinde altı hastaneyi kapsayan bu çalışma planlanmış ve yürütülmüştür. Şiddetin Tanımı Şiddet her zaman insan yaşamının bir parçası olmuştur. Etkileri dünyanın her yerinde değişik şekillerde görülmektedir. Kendine yönelik şiddet, kişiler arası şiddet ya da topluma yönelik şiddet nedeni ile her yıl bir milyondan fazla kişi hayatını kaybetmekte, çok daha fazlası ölümcül olmayan şiddet uygulamaları ile karşılaşmaktadır. Dünya genelinde15-44 yaş grubundaki ölümlerin başlıca nedeni şiddettir. Şiddet sonuçlarının düzeltilmesi için milyarlarca dolar harcama yapılmaktadır. Şiddetin tanımını farklı biçim ve içeriklerde yapmak mümkündür. Şiddet bir bireye güç ya da baskı uygulayarak, onu iradesinin dışında bir davranışta bulunmaya zorlamaktır. Burada şiddet uygulama eylemleri; zorlama, saldırı, kaba kuvvet, bedensel ya da psikolojik acı çektirme ya da işkence şeklinde olabilir. Kısaca bireyin fiziksel ve psikolojik olarak acı çekmesine neden olabilecek fiziksel ve ruhsal yönden ona zarar veren her davranış şiddettir. Dünya Sağlık Örgütü şiddeti; Bireyin kendisine ya da başka birisine, bir gruba ya da topluma karşı fiziksel gücünü istemli olarak kullanması ya da tehdit etmesi; bunun sonucunda yaralanma, ölüm, psikolojik zarar görme, gelişimin olumsuz etkilenmesi ya da tükenme durumunun ortaya çıkabilmesi olarak tanımlamaktadır. Şiddet olgusunun kesin sınırları olmamakla birlikte kişinin kendisine uyguladığı şiddet, kişiler arası şiddet ve toplu şiddet olarak tanımlamak mümkündür. 1.Kişinin kendisine uyguladığı şiddet Kişinin kendisine yönelik uyguladığı şiddet, intihara yönelik davranışlar (intihar düşünceleri, intihar girişiminde bulunma ve intihar etme) ve kişinin kendisine kötü muamele yapması/kendisine zarar vermesi (kendisini sakat bırakması gibi) olarak iki grupta değerlendirilmektedir. 2.Kişiler Arası Şiddet Kişilerarası şiddet birbirine yakın kişiler arasında (aile/eş) olabileceği gibi toplumda diğer kişilerle yaşanan şiddet olaylarını da içermektedir. Aile içi şiddet, çocuk ve yaşlı istismarı, eşe karşı şiddet gibi uygulamaları içermekte ve genellikle ev içinde meydana gelmektedir. Toplumda kişiler arası şiddet ise gençler arası şiddet, cinsel saldırı veya tecavüz gibi Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi 17

18 olaylardan oluşmaktadır. Kişilerarası şiddet uygulama eylemleri okul, işyeri, hapishane, huzurevi, çocuk bakım yurdu gibi kurumlarda yaşanan şiddet uygulamalarını da kapsamaktadır. 3.Toplu şiddet Toplu şiddet geniş grupları etkileyen şiddet çeşitlerinden biridir. Sosyal, ekonomik ve politik şiddet olarak üç grupta incelenebilinir. Sosyal şiddet kapsamında organize suç örgütleri, mafya ve terör faaliyetlerini, politik şiddet kapsamında savaşlar ve büyük gruplar arası çatışmaları, ekonomik şiddet kapsamında ise büyük gruplara yönelik ekonomik ambargoları, halkın temel hizmetlerden faydalanmalarının engellenmesi olarak sıralamak mümkündür. Diğer şiddet şekilleri arasında medya şiddeti, insan ve organ ticareti, pornografi, okulda şiddet ve spor etkinliklerinde şiddet başlıkları bulunmaktır. Şiddet eylemi içeriği bakımından fiziksel, cinsel, psikolojik ve yoksun bırakma/ihmal olmak üzere dört grupta değerlendirilmektedir. Bu dört grup şiddet içeriği de yukarıda belirtilen her üç şiddet tipinde de yer almaktadır. Şiddeti Açıklayan Teoriler Şiddete ilişkin birçok teori, şiddetin oldukça karışık bir davranış biçimi olduğunu açıklamaktadır. Şiddete yönelik üç ana teori ileri sürülmektedir. Bunlar biyolojik, soysal öğrenme ve zedelenme-saldırganlık teorileridir. Biyolojik teoriye göre bazı kişiler nörolojik, genetik ve hormonsal fonksiyonları nedeni ile şiddete yatkındırlar. Temporal lob epilepsisi gibi beyin disfonksiyonu olanlar buna örnek verilebilir. Biyolojik teori şiddetle ilgili tıbbi yaklaşımın da gerekli olduğunu öne sürmektedir (Annagür, 2010). Sosyal öğrenme teorisine göre şiddet, diğer sosyal davranışlar gibi öğrenilen bir davranıştır. Örneğin; öncesinde otoriter bir ortamda şiddet deneyimi yaşayan kişinin benzer ortamlardaki bir uyaran ile öfkesi provoke olabilir. Geçmiş yaşantısında şiddete maruz kalan bireyler de yaşamlarında şiddet davranışını sürdürebilirler. Zedelenme-saldırganlık teorisine göre şiddet, önemli beklentilerin yerine gelmemesi sonucu oluşan bir zedelenmeye yanıttır. Bu teori hastanelerde karşımıza çıkan şiddet davranışını çoğunlukla açıklayabilir. Dünyada Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet Sağlık çalışanlarının maruz kaldığı şiddete ilişkin yurt dışı ve yurt içinde çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Çalışmalardan elde edilen bulguların ortak noktası; sağlık alanında ortaya çıkan şiddetin diğer iş yerlerine göre oldukça fazla olduğu ve daha az kayıt altına alındığıdır. Sağlık kurumlarındaki şiddetin az oranda bildirildiği, sadece yaralanma gibi ciddi olayların şiddet olarak algılandığı, diğerlerinin bildirilmediği yapılan çalışmalarda öne çıkmıştır. İşyerlerinde şiddete uğrama durumunun bildirilmesinde eksiklikler ve engeller olduğu için gerçek sıklığın bilinmediği, sadece bildirilen olgularla sınırlı kaldığı belirtilmiştir. Bir çalışmada sağlık kurumunda çalışmanın diğer işyerlerine göre şiddete uğrama yönünden 16 kat daha riskli olduğu gösterilmiştir. Araştırmalar hastalar kadar hasta yakınlarının da sağlık çalışanlarına şiddet uyguladığını göstermektedir. Sözel şiddetin fiziksel şiddetten daha sık olduğu belirtilmiştir. Kanada da yürütülen bir çalışmada acil servislerde şiddete uğrama oranlarının oldukça yüksek olduğu saptanmıştır. Bu çalışmada herhangi bir zamanda şiddete uğrama sıklığının %60, sözel istismarın %76, fiziksel tehdit veya saldırının %86 olduğu gösterilmiştir. Aynı çalışmada katılımcıların %73 nün şiddette uğramalarından dolayı hastalardan korktukları, %49 nun hastalar tarafından tanındığı ve %74 nün iş doyumunun azaldığı belirtilmiştir. Ayrıca şiddete maruz kalanların %67 si uğradığı şiddeti rapor etmiş, bir kısmının da iş değişikliği yapılmıştır. İngiltere de yapılan bir çalışmada ise genel hastanede çalışanlarda şiddete maruz kalanların çoğunluğunun kadın olduğu, saldırıya maruz kaldığı, %23 nün hastalar tarafından %15,5 nin de hasta yakınları tarafından davranışsal tehdit aldığı gösterilmiştir. Fiziksel saldırı oranının %20 olduğu belirtilmiştir. Avustralya da psikiyatri kliniklerinde yapılan bir çalışmada şiddet, zarar verici özelliğine göre sekiz dereceye ayrılmış ve en fazla düşük derecede fiziksel şiddetin olduğu gözlenmiştir. Türkiye de Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet Türkiye de sağlık çalışanlarının maruz kaldığı şiddete ilişkin en kapsamlı araştırma Ayrancı ve arkadaşları (2002) nın Eskişehir, Ankara ve Kütahya illerindeki sağlık kurumlarında yaptıkları çalışmadır. Araştırmaya birinci 18 Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi T.C.

19 basamak sağlık kuruluşları, devlet hastaneleri ve üniversite hastaneleri çalışanları dâhil edilmiştir. Sağlık çalışanlarına son bir yıl içinde sözel, fiziksel veya cinsel saldırıya uğrayıp uğramadıkları sorulmuştur. Buna göre sağlık çalışanlarının yaklaşık yarısı (erkekler %48 ve kadınlar %52,5) şiddete uğradığını ifade etmiştir. Şiddete uğrama sıklığı illere göre farklılık göstermiştir. Şiddete en fazla pratisyen hekimler ve hemşirelerin uğradığı, en az öğretim görevlilerinin uğradığı saptanmıştır. Çalışılan birim açısından ise en fazla acil servislerde çalışanların şiddete maruz kaldıkları görülmüştür. Sağlık İş Yerinde Şiddetin Tanımı Sağlık kurumlarındaki şiddeti, hastaya hasta yakınları ya da diğer herhangi bir bireyden gelen sağlık çalışanı için risk oluşturan; tehdit davranışı, sözel tehdit, fiziksel saldırı ve cinsel saldırıdan oluşan durum olarak tanımlamışlardır. Col un çalışmasına göre, günümüzde iş yeri şiddeti küresel ölçekte yaygın bir sorun olarak kabul edilmektedir. İş yeri şiddeti deyince genellikle tanımlanabildiği ve gözlenebildiği için fiziksel güç kullanımını içeren fiziksel şiddet akla gelmektedir. Fiziksel şiddet, bir kişiye ya da bir gruba karşı yapılan; fiziksel, cinsel veya psikolojik zararla sonuçlanan fiziksel güç kullanımı olarak tanımlanmaktadır (akt. Ayrancı ve ark.2002). Sağlık İşyerinde Şiddetin Nedenleri Sağlık işyerinde şiddetin ana nedenlerini ortaya koymadan önce bir hususa dikkat çekmek gerekmektedir. Sağlık işyeri ortamında şiddetin ana nedenlerini anlamak üç nedenden dolayı oldukça zordur. Birincisi, karmaşık örgütsel yapılar içinde istihdam edilen sağlık çalışanları, çok farklı görevleri ve sorumlulukları yerine getirerek çalışmaktadırlar. İkincisi, sağlık işyerindeki şiddet çoklu kaynaklardan (hasta/hasta yakınları, diğer çalışanlar ve dış salgınlar) gelebilmektedir. Üçüncüsü, sağlık işyeri ortamında şiddet çeşitli biçimlerde ortaya çıkabilmektedir. Bu biçimlerin bazıları kasıtlı (hırsızlık ilişkili saldırı), kasıtsız (bilişsel bozukluğu olan bir hastaya bakım esnasında), fiziksel (itme, ateş etme, ısırma), sözel veya duygusal (küfretmek gibi) olabilmektedir. Sağlık işyeri ortamında meydana gelen şiddetin nedenlerini ortaya koymadaki zorluğu/karmaşıklığı bu şekilde belirttikten sonra, sağlık işyeri ortamında şiddetin ana nedenlerini; taraflar arasındaki etkileşim, örgütsel faktörler, çevresel faktörler ve toplumsal faktörler olmak üzere dört ana gurupta ele almak mümkündür. Başka bir ifade ile sağlık işyerinde şiddet; taraflar arasındaki etkileşimin, örgütsel faktörlerin, çevresel faktörlerin ve toplumsal değişkenlerin karmaşık etkileşiminin bir fonksiyonu olmaktadır. İş Yerinde Şiddet Toplumun her kesiminde ve her yerde karşılaşılan şiddet uygulamaları arasında yer alan iş yerinde şiddet yaygınlığı, kapsamı ve sonuçları nedeni ile ana başlık halinde incelenmekte ve konuya ilgi giderek artmaktadır. İş yerinde şiddet; çalışanların işle ilgili ortamlarda saldırı, istismar, tehdit ve diğer şiddet davranışlarına maruz kalmalarıdır. Fiziksel ya da psikolojik şiddet olarak sınıflamak mümkün olsa da genellikle biri diğerini de içermektedir. İş yerlerinde şiddete yönelik bazı davranışlar şunlardır: Cinayet, tecavüz, hırsızlık, yaralamak dövmek, fiziksel saldırı, tekmelemek, taciz, yumruk atmak, tükürmek, zorbalık, şantaj, ayrımcılık, tehdit gözdağı vermek, saldırgan tavırlar, kaba davranmak, küfür etmek, bağırmak, kinayeli konuşmak, dışlamak, kötü muamele vb. İş Yerinde Şiddetin Yaygınlığı İş yerinde şiddet uygulamaları aile içi şiddet uygulamalarında olduğu gibi bildirim eksikliği nedeni ile gizli kalabilmektedir. Konu önemsenmemekte bazen de işin bir parçası olarak kabul edilmektedir. Daha güvenilir veriler ölümlü ya da ağır yaralanma ile sonuçlanan verilere ilişkindir. Tehdit, fiziksel saldırı ve cinsel tacizi de içeren geniş kapsamdaki ölümcül olmayan uygulamalar genellikle gerçekte olduğundan daha az bilinmektedir. Genellikle bu konular bildirim sistemi olmaması nedeni ile rapor edilmemekte ve kayıtlarda yer almamaktadır. İş yerinde şiddet uygulamalarının arttığına dair çalışmalar bulunmaktadır. Özellikle hizmet iş kolunda iş yerinde şiddet sıklığı giderek artmaktadır. Bu artışın nedeni konuya ilginin artması ve şiddet uygulamalarının daha fazla bildirir ve saptanabilir olmasındır. Ayrancı ve arkadaşları (2002) tarafından Eskişehir, Ankara ve Kütahya illerinde yapılan araştırmaya göre çalışanların yarısı şiddete uğradıklarını ifade etmişlerdir. Yapılan araştırmalar göstermektedir ki, öncelikle acil servis çalışanları olmak üzere sağlık çalışanlarının sözel şiddet türlerinden korkutma, cinsel taciz veya fiziksel saldırıya uğradıkları belirlenmiştir. Öte yandan sağlık kurumlarında yaşanan şiddetin bildirilmediği, sadece Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi 19

20 yaralama gibi ciddi olayların şiddet olarak algılandığı bilinmektedir. Amaç Bu araştırmanın amacı Hatay ve Diyarbakır illerinde görev yapan sağlık çalışanlarının şiddete yönelik bilgi ve düşüncelerinin değerlendirilmesidir. Yöntem Bu araştırma 2012 yılı Kasım ayında Hatay ve Diyarbakır daki devlet hastanelerinde görev yapan gönüllü 542 sağlık çalışanına uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak hazırlanan soru kağıdında sosyo-demografik bilgilerin yanı sıra sağlık çalışanlarının şiddet konusundaki bilgileri. Araştırmada frekans dağılımı, aritmetik ortalamaların istatistiki analizleri yapılmıştır. Hesaplamalarda SPSS 16 programı kullanılmıştır. Çizelge 1. Sağlık çalışanlarının cinsiyette göre dağılımları Cinsiyet Sayı % Erkek ,2 Kadın ,8 Toplam ,0 Sağlık çalışanlarının çoğunluğu (%47,4) yaş aralığında olup, %24 ü 20-29, %20,8 i ise yaş grubunda oldukları görülmektedir. Çizelge 2. Sağlık çalışanlarının yaş dağılımları Yaş Aralığı Sayı % , , , ,7 Toplam ,0 Araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının %75,3 ü evli, %19,7 si bekar ve %3.9 u boşanmıştır. Çizelge 3: Sağlık çalışanlarının medeni durumları Medeni Durumu Sayı % Bekâr ,7 Boşanmış 21 3,9 Eşinden Ayrı Yaşıyor 3 0,6 Evli ,3 Dul 3 0,6 Toplam ,0 Sağlık çalışanlarının eğitim düzeyine bakıldığında %48,7 sinin lisans, %28,2 sinin ön lisans,%13,1 lisansüstü ve %10 unun sağlık meslek lisesi mezunu oldukları anlaşılmaktadır. Çizelge 4. Sağlık çalışanlarının öğrenim durumları Öğrenim Durumu Sayı % Sağlık meslek lisesi 54 10,0 Ön lisans ,2 Lisans ,7 Lisansüstü 71 13,1 Toplam ,0 Sağlık çalışanlarının %62,9 u (hemşire, sağlık memuru, att), %15,5 i doktor, %9,6 sı memur,%9,2 si laboratuvar ve röntgen teknisyeni olarak çalıştıkları anlaşılmaktadır. Sosyal hizmet uzmanı, psikolog, fizyoterapist ve eczacı meslek grupları düşük oranda oldukları tespit edilmiştir. Çizelge 5. Sağlık çalışanlarının mesleki dağılımları Meslek Dağılımı Sayı % Hemşire, Sağlık Memuru, A.T.T ,9 Doktor 84 15,5 20 Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi T.C.

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır Ruhsal Travma Değerlendirme Formu APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır A. SOSYODEMOGRAFİK BİLGİLER 1. Adı Soyadı:... 2. Protokol No:... 3. Başvuru Tarihi:...

Detaylı

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR GİRİŞ Hasta eğitimi, sağlığı koruyan ve bireylerde davranış değişikliği geliştirmeye yardım eden öğrenim deneyimlerinin

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Ayda ÇELEBİOĞLU Proje Araştırmacısı

Yrd. Doç. Dr. Ayda ÇELEBİOĞLU Proje Araştırmacısı Yrd. Doç. Dr. Ayda ÇELEBİOĞLU Proje Araştırmacısı Proje kapsamında verilerin elde edileceği hastanede onkoloji hastaları ile çalışan tüm hemşireleri içine alan bir program yapılması kararlaştırıldı. Hemşirelerle

Detaylı

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Hastane Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Yük.Hem.Müge Bulakbaşı Ekonomik, verimli ve etkili olarak her türlü sağlık hizmetinin kesintisiz üretildiği, Eğitim, araştırma ve toplum sağlığı hizmetlerinin

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Psikiyatri (Seçmeli) Uygulama Dilimi Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç.

Detaylı

Manisa İl merkezinde Yaşayan Kadınların Aile İçi Şiddete İlişkin Görüşleri, Deneyimleri ve Etkileyen Faktörler

Manisa İl merkezinde Yaşayan Kadınların Aile İçi Şiddete İlişkin Görüşleri, Deneyimleri ve Etkileyen Faktörler Manisa İl merkezinde Yaşayan Kadınların Aile İçi Şiddete İlişkin Görüşleri, Deneyimleri ve Etkileyen Faktörler Celal Bayar Üniversitesi kadın Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (CBÜKAM) Araştırmanın

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

KADIN DAYANIŞMA VAKFI 2014 YILI KADIN DANIŞMA MERKEZİ FAALİYET RAPORU 1 OCAK 31 ARALIK 2014

KADIN DAYANIŞMA VAKFI 2014 YILI KADIN DANIŞMA MERKEZİ FAALİYET RAPORU 1 OCAK 31 ARALIK 2014 KADIN DAYANIŞMA VAKFI 2014 YILI KADIN DANIŞMA MERKEZİ FAALİYET RAPORU 1 OCAK 31 ARALIK 2014 2014 yılında Kadın Dayanışma Vakfı Danışma Merkezi ne 354 kadın başvurdu. 101 kadın yüz yüze başvuru yaparken,

Detaylı

AKRAN DOSTU OKUL MODELİ PROJESİ

AKRAN DOSTU OKUL MODELİ PROJESİ AKRAN DOSTU OKUL MODELİ PROJESİ 2013-2014 Eğitim-Öğretim Yılı Bu proje; okul yönetimi, öğretmenler, öğrenciler, veliler ve okul personelini kapsayan geniş katılımlı bir çalışmayı amaçlar. Bu proje; tüm

Detaylı

Zorbalık Türleri Nelerdir?

Zorbalık Türleri Nelerdir? Zorbalık Türleri Nelerdir? Fiziksel İlişkisel Sözel Siber Siber Zorbalık elektronik iletişim araçları yoluyla tehdit etmek ve kötü sözler içeren mesajlar göndermek internet ortamında dedikodu yapmak ya

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları. Bilgilendirme Toplantıları

Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları. Bilgilendirme Toplantıları Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Bilgilendirme Toplantıları Ulusal Ajans olarak da bilinen AB Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı, Avrupa Komisyonu tarafından yürütülen Eğitim

Detaylı

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG Mart - 2014 KADINA YÖNELİK ŞİDDET 2 Şiddet Nedir? Sahip olunan güç veya kudretin, yaralanma ve

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı

CSG Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri A.Ş. City Security Group. Daha Güvenli Okullar, Daha Güvenli Yarınlar

CSG Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri A.Ş. City Security Group. Daha Güvenli Okullar, Daha Güvenli Yarınlar City Security Group Daha Güvenli Okullar, Daha Güvenli Yarınlar CSG GÜVENLİ OKUL Eğitim Denetim Akreditasyon Çırağan Cad. No:47 Beşiktaş/İSTANBUL 0212 381 01 18 Sayfa 1 CSG BAU iş birliği ile 2013 yılında

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Psikiyatri Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

City Security Group OKUL GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMASI

City Security Group OKUL GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMASI City Security Group OKUL GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMASI Ağustos 2013 Araştırma Künyesi PROJE ADI ARAŞTIRMA EVRENİ AMAÇ CSG OKUL GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMASI İstanbul da Yaşayan 18 Yaş Üzeri Bireyler. Katılımcıların 68

Detaylı

YAŞAM BOYU DÖNEMLERİNE GÖRE KADIN CİNSİYETİNİN KARŞILAŞTIĞI SORUNLAR / OLAYLAR

YAŞAM BOYU DÖNEMLERİNE GÖRE KADIN CİNSİYETİNİN KARŞILAŞTIĞI SORUNLAR / OLAYLAR Bir insan hakları ihlali olan kadına yönelik şiddet gelir, eğitim düzeyi fark etmeksizin farklı toplum ve kültürlerin yaşadığı ortak bir sorundur ve dünyadaki bütün kadınlar kocaları, babaları, kardeşleri

Detaylı

Ebru ÖZKURT TOPCU. Uzman Klinik Psikolog. Aile ve Çift Terapisti

Ebru ÖZKURT TOPCU. Uzman Klinik Psikolog. Aile ve Çift Terapisti Ebru ÖZKURT TOPCU Uzman Klinik Psikolog Aile ve Çift Terapisti 2009 yılında Maltepe Üniversitesi Psikoloji bölümünden başarısı dolayısıyla Onur Öğrencisi olarak mezun olmuştur. Üsküdar Üniversitesi nde

Detaylı

HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Hacer Canatan Öğr.Gör., Okan Üniversitesi Sağlık MYO Acil Durum ve Afet Yönetimi Bölümü, ERA Teknik Koleji ATT Bölümü, hacercanatan20@hotmail.com

Detaylı

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG Mart - 2014 YASAL DÜZENLEMELER KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE VE İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLAR ARASI

Detaylı

A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması.

A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması. 10.BELEDİYE TABİPLİĞİ A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması. A1.H1: Belediye tabipliği tarafından engelli bireyler için ücretsiz fizyoterapi hizmetinin verilmesi; böylece

Detaylı

TRSM de Rehabilitasyonun

TRSM de Rehabilitasyonun TRSM de Rehabilitasyonun Yeri Dr. Ayla Yazıcı BRSHH Gündüz Hastanesi ve Rehabilitasyon Merkezi Koordinatörü 7.10.2010 Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım

Detaylı

BAĞIMSIZ BİREY SAĞLIKLI TOPLUM STRATEJİK EYLEM PLANI

BAĞIMSIZ BİREY SAĞLIKLI TOPLUM STRATEJİK EYLEM PLANI AKTİF EĞİTİM -SEN Aktif Eğitimciler Sendikası BAĞIMSIZ BİREY SAĞLIKLI TOPLUM STRATEJİK EYLEM PLANI Aktif Eğitim-Sen - 2015 2 AKTİF EĞİTİM-SEN Beştepe Mahallesi 33. Sokak Nu.:13 Yenimahalle/ ANKARA Tel:

Detaylı

ÇOCUK VE GENÇLİK DESTEK MERKEZİ

ÇOCUK VE GENÇLİK DESTEK MERKEZİ ÇOCUK VE GENÇLİK DESTEK MERKEZİ Projenin Süresi Projenin amaçları Ortaklar Hedef gruplar Nihai Yararlanıcılar 1 Beklenen Sonuçlar 15 ay Genel Amaç: Cinsel istismara uğramış ve bu nedenden dolayı sosyal

Detaylı

Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır.

Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır. Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır. TIP EĞİTİMİNDE SOSYAL PSİKİYATRİ Prof.Dr. Orhan DOĞAN Üsküdar Üniversitesi, İstanbul Tıp eğitiminde psikiyatri Tıp

Detaylı

Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi. Ebe Huriye Güven

Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi. Ebe Huriye Güven Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi Ebe Huriye Güven Gebelik dönemi fizyolojik, psikolojik ve sosyal değişimlerin yaşandığı ve bu değişimlere

Detaylı

Amasya da Kadın İstihdamının Artırılmasına Destek Projesi. Ülker Şener 1 Temmuz 2011, Amasya

Amasya da Kadın İstihdamının Artırılmasına Destek Projesi. Ülker Şener 1 Temmuz 2011, Amasya Amasya da Kadın İstihdamının Artırılmasına Destek Projesi Ülker Şener 1 Temmuz 2011, Amasya Projenin Hedefleri Projenin hedefi: Amasya da çalışmayan ama çalışmak isteyen ya da aktif olarak iş arayan 300

Detaylı

Görevi Kurum Süre (Yıl - Yıl) Idari Görevler Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölüm Başkanlığı

Görevi Kurum Süre (Yıl - Yıl) Idari Görevler Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölüm Başkanlığı Özgeçmiş Kişisel Bilgiler Adı Sema Soyadı KOÇAŞLI Doğ.Yeri Eskişehir Doğ.Tar. 04.04.1979 Uyruğu T.C. Email skocasli@yahoo.com.tr Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı Doktora İstanbul Üniversitesi 2011

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

D. PİRE. aralarında köprü kurar. İnsanların çoğu duvar, çok azı da. Yard.Doç.Dr. Havva ÖZTÜRK Ebe Tülay BAYRAMOĞLU Trabzon

D. PİRE. aralarında köprü kurar. İnsanların çoğu duvar, çok azı da. Yard.Doç.Dr. Havva ÖZTÜRK Ebe Tülay BAYRAMOĞLU Trabzon İnsanların çoğu duvar, çok azı da aralarında köprü kurar D. PİRE Yard.Doç.Dr. Havva ÖZTÜRK Ebe Tülay BAYRAMOĞLU Trabzon Latince de kararsız kalabalık, şiddete yönelmiş topluluk anlamındadır İngilizce de

Detaylı

KORKMADAN ÖĞRENMEK OKUL ve OKUL ÇEVRESİ GÜVENLİĞİ

KORKMADAN ÖĞRENMEK OKUL ve OKUL ÇEVRESİ GÜVENLİĞİ 06 KORKMADAN ÖĞRENMEK OKUL ve OKUL ÇEVRESİ GÜVENLİĞİ ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Sosyal Araştırmalar Merkezi USAK RAPOR NO: 11-06 Dilek Karal Eylül 2011 Korkmadan Öğrenmek: Okul ve Okul

Detaylı

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Ameliyathaneler kendine özgü mimari dizaynları, çalışma koşulları ve ameliyathanede görev yapan personelleriyle çok özel merkezlerdir Ameliyathane

Detaylı

DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Ayfer Ayan(1) Cemile Aksoy(2) Hande Edizkan Budak(3) 1 Acıbadem Bursa Hastanesi, Hemşirelik Hizmetleri Müdürü 2 Acıbadem Bursa Hastanesi, Eğitim ve

Detaylı

TABURCUYUZ, YA SONRASI?

TABURCUYUZ, YA SONRASI? TABURCUYUZ, YA SONRASI? Uzm. Hemş. Emel DİLEK Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları ABD Annem, 67 yaşında, Emekli öğretmen, HT hastası, 2002 yılında geçirmiş olduğu beyin ameliyatı sonrası

Detaylı

T.C. ESKİŞEHİR TEPEBAŞI BELEDİYESİ KADIN SIĞINMA EVİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİĞİ BÖLÜM I GENEL HÜKÜMLERİ

T.C. ESKİŞEHİR TEPEBAŞI BELEDİYESİ KADIN SIĞINMA EVİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİĞİ BÖLÜM I GENEL HÜKÜMLERİ TEPEBAŞI BELEDİYE MECLİSİNİN 06.09.2012 TARİH VE 179 SAYILI MECLİS KARARI İLE KABUL EDİLMİŞTİR. T.C. ESKİŞEHİR TEPEBAŞI BELEDİYESİ KADIN SIĞINMA EVİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİĞİ BÖLÜM I GENEL HÜKÜMLERİ AMAÇ

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Öğr. Gör. Uzm. Berin Bayraklı Doğum Tarihi: 01.01.1967 Öğrenim Durumu: Yüksek Lİsans Yabancı Dil: İngilizce Medeni Durum: Evli-2 çocuk sahibi Derece Bölüm/Program

Detaylı

BİREYSEL PLANLAMA MÜDAHALE HİZMETLERİ. Okula yeni başlayan. öğrencilere yönelik. gözlem çalışmaları yapılması.

BİREYSEL PLANLAMA MÜDAHALE HİZMETLERİ. Okula yeni başlayan. öğrencilere yönelik. gözlem çalışmaları yapılması. LÜLEBURGAZ REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ 2013/2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ANALARI REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ YILLIK ÇERÇEVE PROGRAM TASLAĞI EYLÜL 23-27 EYLÜL 16-20 EYLÜL 9-13 EYLÜL

Detaylı

MANİSA RUH VE SİNİR HASTALIKLARI HASTANESİNNDE SUNULAN BAĞIMLILIK HİZMETLERİ. Uzm. Dr.Aslıhan Eslek

MANİSA RUH VE SİNİR HASTALIKLARI HASTANESİNNDE SUNULAN BAĞIMLILIK HİZMETLERİ. Uzm. Dr.Aslıhan Eslek MANİSA RUH VE SİNİR HASTALIKLARI HASTANESİNNDE SUNULAN BAĞIMLILIK HİZMETLERİ Uzm. Dr.Aslıhan Eslek Hastanemiz ayaktan poliklinik, acil ve yatan hasta(amatem) kliniği hizmetleri vermekte ve denetimli serbestlik

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

2012 İŞ YERİNDE KADIN ARAŞTIRMASI RAPORU. Mart, 2012

2012 İŞ YERİNDE KADIN ARAŞTIRMASI RAPORU. Mart, 2012 2012 İŞ YERİNDE KADIN ARAŞTIRMASI RAPORU Mart, 2012 ARAŞTIRMA HAKKINDA 2012 Şubat ayında PERYÖN web sayfasında yer alan İş Yerinde Kadın Araştırması, Dernek üyeleri ve iletişim veri tabanında bulunan yaklaşık

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr Kültür, inanç Fiziksel çevre SAĞLIK Yaşam koşulları Ekonomik

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

OCAK-MART 2015 3 AYLIK SOMA VE DURSUNBEY PSİKOSOSYAL DESTEK MERKEZLERİ FAALİYET RAPORU

OCAK-MART 2015 3 AYLIK SOMA VE DURSUNBEY PSİKOSOSYAL DESTEK MERKEZLERİ FAALİYET RAPORU APHB AFETLERDE PSİKOSOSYAL HİZMETLER BİRLİĞİ SOMADA PSİKOSOSYAL DESTEK MERKEZLERİ PROJESİ OCAK-MART 2015 3 AYLIK SOMA VE DURSUNBEY PSİKOSOSYAL DESTEK MERKEZLERİ FAALİYET RAPORU YÖNETİCİ ÖZETİ SOMADA projesi

Detaylı

Doğuş Üniversitesi, KLİNİK PSİKOLOJİ İstanbul 2011 2015 ( % 100 Burslu)

Doğuş Üniversitesi, KLİNİK PSİKOLOJİ İstanbul 2011 2015 ( % 100 Burslu) 1 UZMAN KLİNİK PSİKOLOG ŞEBNEM YÜKSEL 2007 yılında çalışma hayatıma başladım ve yetişkin, aile, çift, çocuk ve ergenlerle klinik psikolog olarak çalışmaktayım. Bilişsel-Davranışçı Terapi ve Virginia Satir

Detaylı

BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ

BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ Öğr. Gör. Dr. Neslihan GÜNÜŞEN DANIŞMAN Prof.Dr. Besti ÜSTÜN Tanımlayıcı Tükenmişlik Araştırmaları Randomize değil Kesitsel

Detaylı

KUYUMCULUK VE TAKI TASARIMI PROGRAMI ÖĞRENCĐLERĐNĐN OKULDAN BEKLENTĐLERĐ VE MESLEKĐ GELECEKLERĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

KUYUMCULUK VE TAKI TASARIMI PROGRAMI ÖĞRENCĐLERĐNĐN OKULDAN BEKLENTĐLERĐ VE MESLEKĐ GELECEKLERĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE KUYUMCULUK VE TAKI TASARIMI PROGRAMI ÖĞRENCĐLERĐNĐN OKULDAN BEKLENTĐLERĐ VE MESLEKĐ GELECEKLERĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ Pınar

Detaylı

KADIN ve TOPLUMSAL CİNSİYET ÇALIŞMALARI BİRİMİ BİZ KİMİZ?

KADIN ve TOPLUMSAL CİNSİYET ÇALIŞMALARI BİRİMİ BİZ KİMİZ? KADIN ve TOPLUMSAL CİNSİYET ÇALIŞMALARI BİRİMİ BİZ KİMİZ? Aralık 2011 de kurulan Türk Psikologlar Derneği Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Birimi (TPD-KTCÇB),TPD bünyesinde düzenlenecek toplumsal

Detaylı

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER Sağlık Dünya Sağlık Örgütü tanımlaması Biyolojik, ruhsal ve sosyal iyilik hali. Tıp Özgül bir kurama ve bu kuramdan biçimlenen yöntemle belirlenen uygulamalarla biyolojik,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ I.KİŞİSEL BİLGİLER

ÖZGEÇMİŞ I.KİŞİSEL BİLGİLER ÖZGEÇMİŞ I.KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı : Ayşe Kuzu Doğum Tarihi: 22.04.1976 Ünvanı: Öğretim Görevlisi İş Adresi: Bülent Ecevit Üniversitesi Ahmet Erdoğan Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Kozlu/ZONGULDAK

Detaylı

BASIN AÇIKLAMASI. Kamu Hastane Birlikleri 3. Yıl Değerlendirmesi: Kamu Hastane Birlikleri Sistemi Sınıfta Kalmaya Devam Ediyor

BASIN AÇIKLAMASI. Kamu Hastane Birlikleri 3. Yıl Değerlendirmesi: Kamu Hastane Birlikleri Sistemi Sınıfta Kalmaya Devam Ediyor 09.02.2016 BASIN AÇIKLAMASI Kamu Hastane Birlikleri 3. Yıl Değerlendirmesi: Kamu Hastane Birlikleri Sistemi Sınıfta Kalmaya Devam Ediyor Artık Sağlık Bakanlığı kaynakları da ifade etmeye başladılar. Kamu

Detaylı

TOPLUM RUH SAĞLIĞI MERKEZLERİ. Hazırlayan: Dr. Meryem Merve Ören Danışman: Prof. Dr. A. Emel Önal

TOPLUM RUH SAĞLIĞI MERKEZLERİ. Hazırlayan: Dr. Meryem Merve Ören Danışman: Prof. Dr. A. Emel Önal TOPLUM RUH SAĞLIĞI MERKEZLERİ Hazırlayan: Dr. Meryem Merve Ören Danışman: Prof. Dr. A. Emel Önal 1 Dünyada Gelişmeler 2 Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Yaklaşık otuz yıldır (1984, 1987, 1996), ülkelerin ruh

Detaylı

Sağlık Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Konularında Hakları, Yükümlülükleri ve Sağlık Bakanlığı nın Faaliyetleri

Sağlık Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Konularında Hakları, Yükümlülükleri ve Sağlık Bakanlığı nın Faaliyetleri Sağlık Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Konularında Hakları, Yükümlülükleri ve Sağlık Bakanlığı nın Faaliyetleri Dr. Sedat GÜLAY Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Daire Başkanı Devlet Devletin Ödevi İşverenlerin

Detaylı

Bosna Kurbanlarına Yardım - Bosna ve Kosova dan Gelen Mültecilere Destek

Bosna Kurbanlarına Yardım - Bosna ve Kosova dan Gelen Mültecilere Destek Soydaş Uyum Eğitimi Bulgaristan dan göç eden soydaşlarımızın Türkiye de yerleşme, yaşama ve çalışmalarını kolaylaştırmak amacıyla 9 aylık bir sürede 4 ilde 33 seminer düzenlenmiş, 7.000 e yakın kişiye

Detaylı

Mobbing Araştırması. Haziran 2013

Mobbing Araştırması. Haziran 2013 Mobbing Araştırması Haziran 2013 Araştırma Hakkında 2013 Haziran ayında PERYÖN ve Towers Watson tarafından düzenlenen Mobbing Araştırması na çeşitli sektörlerden 143 katılımcı veri sağlamıştır. Ekteki

Detaylı

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV)

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) Eylül, 2009 Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Kongresi, Ankara Uzm. Seda YILMAZ İNAL AÇEV Ankara Temsilcisi Ailenin Önemi Anne-babalar, ilk eğiticiler olarak çocukların

Detaylı

ANKARA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ RUH SAĞLIĞI PROGRAMLARI ŞUBESİ

ANKARA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ RUH SAĞLIĞI PROGRAMLARI ŞUBESİ ANKARA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ RUH SAĞLIĞI PROGRAMLARI ŞUBESİ 10 EKİM 2014 DÜNYA RUH SAĞLIĞI GÜNÜ ETKİNLİK RAPORU RUH SAĞLIĞI PROGRAMLARI ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ 2014 ETKİNLİKLERİ 10 Ekim günü, 1992 yılından bu

Detaylı

Sağlık Çalışanı Güvenliği Konusunda Türkiye deki Çalışmalardan Örnekler

Sağlık Çalışanı Güvenliği Konusunda Türkiye deki Çalışmalardan Örnekler Sağlık Çalışanı Güvenliği Konusunda Türkiye deki Çalışmalardan Örnekler Dr. Özlem Kurt Azap Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Sağlık Çalışanlarının Sağlığı

Detaylı

T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ UYGULADIĞI EĞİTİM, ULUSAL TIP EĞİTİMİ AKREDİTASYON KURULU (UTEAK) TARAFINDAN AKREDİTE EDİLEN ÜLKEMİZDEKİ SAYILI TIP FAKÜLTELERİNDEN BİRİSİ http://tip.marmara.edu.tr

Detaylı

Akademik Personel Memnuniyet Anketi Analiz ve Bulguları 06-15 Nisan 2015

Akademik Personel Memnuniyet Anketi Analiz ve Bulguları 06-15 Nisan 2015 Akademik Personel Memnuniyet Anketi Analiz ve Bulguları 06-15 Nisan 2015 Üniversitemizin akademik personele sunduğu hizmetlerin değerlendirilmesi ve iyileştirmeye açık alanlarının tespit edilebilmesi amacıyla

Detaylı

TÜRK PSİKOLOGLAR DERNEĞİ MERKEZ TRAVMA BİRİMİ GEZİ PARKI EYLEMLERİNDEN ETKİLENENLERE YÖNELİK PSİKOSOSYAL DESTEK ÇALIŞMALARI. 1 Haziran-30 Ağustos 2013

TÜRK PSİKOLOGLAR DERNEĞİ MERKEZ TRAVMA BİRİMİ GEZİ PARKI EYLEMLERİNDEN ETKİLENENLERE YÖNELİK PSİKOSOSYAL DESTEK ÇALIŞMALARI. 1 Haziran-30 Ağustos 2013 TÜRK PSİKOLOGLAR DERNEĞİ MERKEZ TRAVMA BİRİMİ GEZİ PARKI EYLEMLERİNDEN ETKİLENENLERE YÖNELİK PSİKOSOSYAL DESTEK ÇALIŞMALARI 1 Haziran-30 Ağustos 2013 Türk Psikologlar Derneği Travma, Afet ve Kriz Birimi

Detaylı

Sağlıkta şiddete yaklaşım : Amacımız sağlıkta görülen şiddet farkındalığını arttırmak olduğunu belirtmek istiyorum. Son dönemde toplumsal ve sağlık

Sağlıkta şiddete yaklaşım : Amacımız sağlıkta görülen şiddet farkındalığını arttırmak olduğunu belirtmek istiyorum. Son dönemde toplumsal ve sağlık Sağlıkta şiddete yaklaşım : Amacımız sağlıkta görülen şiddet farkındalığını arttırmak olduğunu belirtmek istiyorum. Son dönemde toplumsal ve sağlık alanlarında giderek yükselen şiddete nasıl yaklaşım gösterilmelidir.

Detaylı

YÖNETMELİK. b) Merkez (Hastane): Turgut Özal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini,

YÖNETMELİK. b) Merkez (Hastane): Turgut Özal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini, 19 Ocak 2014 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 28887 Turgut Özal Üniversitesinden: YÖNETMELİK TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

EK-5 MEMNUNİYET ANKETLERİ UYGULAMA REHBERİ. Hastane (Kamu, Üniversite ve Özel)

EK-5 MEMNUNİYET ANKETLERİ UYGULAMA REHBERİ. Hastane (Kamu, Üniversite ve Özel) EK-5 MEMNUNİYET ANKETLERİ UYGULAMA REHBERİ Anket Uygulama Yöntemi Kurumlar, yüzyüze, internet, telefon, posta yolu gibi yöntemler ile anket uygulayabilirler. Anket Uygulanmayacak Kişiler 16 yaşından küçükler

Detaylı

ANKET SONUÇLARI. Anket -1 Lise Öğrencileri anketi.

ANKET SONUÇLARI. Anket -1 Lise Öğrencileri anketi. ANKET SONUÇLARI Anket -1 Lise Öğrencileri anketi. Bu anket, çoğunluğu Ankara Kemal Yurtbilir İşitme Engelliler Meslek Lisesi öğrencisi olmak üzere toplam 130 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya

Detaylı

T.C. MERSİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı MERSİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KADIN DANIŞMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

T.C. MERSİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı MERSİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KADIN DANIŞMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MERSİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KADIN DANIŞMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç Madde 1: Bu yönetmeliğin amacı, Kadın Danışma Merkezindeki hizmetin tür ve niteliğini, işleyişini, işleyişine

Detaylı

Eylül Ayı tatil olduğundan sadece planlama ve koordinasyon çalışmalarına yer verilmiştir.

Eylül Ayı tatil olduğundan sadece planlama ve koordinasyon çalışmalarına yer verilmiştir. T.C. DENİZLİ VALİLİĞİ 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI RAŞİT ÖZKARDEŞ İLKU REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA YILLIK ÇERÇEVE PLANI AY Program Geliştirme, Araştırma, Müşavirlik ve Profesyonel Gelişim 1-4 EYLÜL

Detaylı

T.C. ALANYA KAYMAKAMLIĞI Alanya Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü

T.C. ALANYA KAYMAKAMLIĞI Alanya Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü T.C. ALANYA KAYMAKAMLIĞI Alanya Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ II. DÖNEM REHBER ÖĞRETMENLER TOPLANTI KARARLARI ALANYA - 2015 ALANYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA

Detaylı

ORTAK GÖRÜŞ 2010 ANKET VERİLERİ

ORTAK GÖRÜŞ 2010 ANKET VERİLERİ ORTAK GÖRÜŞ 2010 ANKET VERİLERİ Türk Tabipleri Birliği Hekimlerin Çalışma Koşulları, İşyükü ve İşgücüne ilişkin Ortak Görüş 2010 VERİ DÖKÜMÜ EKİM 2010 Yanıt dağılım grafkleri, tabloları ve anket soruları

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004 ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Candan DELİDUMAN Doğum Tarihi: 15.08.1979 E-Posta: candancandan2012@gmail.com Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI Bilgisayar ve internet kullanımı teknoloji çağı olarak adlandırabileceğimiz bu dönemde, artık hayatın önemli gereçleri haline gelmiştir. Bilgiye kolay, hızlı, ucuz ve güvenli

Detaylı

İş Yerinde Ruh Sağlığı

İş Yerinde Ruh Sağlığı İş Yerinde Ruh Sağlığı Yeni bir Yaklaşım Freud a göre, bir insan sevebiliyor ve çalışabiliyorsa ruh sağlığı yerindedir. Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre de ruh sağlığı, yalnızca ruhsal bir rahatsızlık

Detaylı

YENİDOĞANLARDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI

YENİDOĞANLARDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI YENİDOĞANLARDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI Doç. Dr. Nurullah OKUMUŞ Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağ. Ve Hast. Eğitim Araştırma Hastanesi Yenidoğan Kliniği ANKARA HASTANEMİZDE EVDE SAĞLIK HİZMETİ Hastanemizde,

Detaylı

İnternet ve Çocuklar, Gençler ve Aile Üzerindeki Etkileri. Prof. Dr. Tuncay ERGENE Genel Başkanı

İnternet ve Çocuklar, Gençler ve Aile Üzerindeki Etkileri. Prof. Dr. Tuncay ERGENE Genel Başkanı İnternet ve Çocuklar, Gençler ve Aile Üzerindeki Etkileri Prof. Dr. Tuncay ERGENE Genel Başkanı 2030 Yılında Nasıl Bir Demografik Tablo Beklenmektedir? Türkiye genç bir ülke olma özelliğini kaybedecektir.

Detaylı

GÖREVLENDIRME KARARLARI

GÖREVLENDIRME KARARLARI Portal Adres GÖREVLENDIRME KARARLARI : www.hakimiyet.com İçeriği : Gündem Tarih : 21.01.2015 : http://www.hakimiyet.com/genel/gorevlendirme-kararlari-h783915.html 1/3 GÖREVLENDIRME KARARLARI 2/3 GÖREVLENDIRME

Detaylı

Hedefe Ulaşmak. Uzm. Hem. Hülya GÜLYÜZ DEMİR Yeditepe Üniversitesi Hastanesi

Hedefe Ulaşmak. Uzm. Hem. Hülya GÜLYÜZ DEMİR Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Hedefe Ulaşmak Uzm. Hem. Hülya GÜLYÜZ DEMİR Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Diyabet Tedavisi Yaşam Tarzı Değişikliği İlaçlar Eğitim Eğitim Davranış Yaşantı Birey Süreç EĞİTİM Kültürlenme Eğitim, bireyde

Detaylı

Sayın Bakan, Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel. Kurumu Genel Müdürü, Danışma Kurulu Üyeleri, Kurumların Saygıdeğer

Sayın Bakan, Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel. Kurumu Genel Müdürü, Danışma Kurulu Üyeleri, Kurumların Saygıdeğer Sayın Bakan, Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Kurumu Genel Müdürü, Danışma Kurulu Üyeleri, Kurumların Saygıdeğer Temsilcileri, Hepinizi saygıyla selamlıyorum, Başbakanlık Sosyal

Detaylı

Engelleri Kaldıralım. Sağlık Kurumlarının Engelli Hastaların Bakımındaki Rol ve Sorumlulukları

Engelleri Kaldıralım. Sağlık Kurumlarının Engelli Hastaların Bakımındaki Rol ve Sorumlulukları Engelleri Kaldıralım Ülkemizde kentsel yaşam çevreleri fiziksel yaşam düzenlemelerin yetersizliği ve çeşitli engeller nedeniyle engelliler tarafından yeterince kullanılamamaktadır. Engellilerin toplum

Detaylı

TİCARET BORSASI İLKOKULU UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIKLA MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI 2015

TİCARET BORSASI İLKOKULU UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIKLA MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI 2015 OCAK TİCARET BORSASI İLKOKULU UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIKLA MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI 2015 Planlama: 1. Uyuşturucu kullanımı ve bağımlılıkla mücadele okul komisyonunun kurulması. 2. Uyuşturu kullanımı

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM

BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ankara Çocuk Koruma Birimi Çocuk ve Bilgi Güvenliği Derneği İstismarı -

Detaylı

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU Kültegin Ögel Ceyda Y. Eke Nazlı Erdoğan Sevil Taner Bilge Erol İstanbul 2005 Kaynak gösterme Ögel K, Eke C, Erdoğan N, Taner S, Erol B. İstanbul

Detaylı

Şiddetli Geçimsizliğin Çözümü Şiddet Değildir!!

Şiddetli Geçimsizliğin Çözümü Şiddet Değildir!! Şiddetli Geçimsizliğin Çözümü Şiddet Değildir!! Acı ve ızdırap veren, yaşam hakkını tehdit eden,temel bir insan hakkı ihlali olan şiddete DUR DE! KADINA KARŞI ŞİDDETE HAYIR! VE KONUK EVİ Şiddet Sadece

Detaylı

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti M-CARE Engelli ve Yaşlı Bireylere Evde Bakım ve Sağlık Hizmeti Sağlayıcılarının Mobil Eğitimi Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti İş Paketi No: İş Paketi Adı: İP2 Durum Taslak 1 Araştırma ve Analiz

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ ANKETİ

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ ANKETİ ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ ANKETİ Türk Sağlık-Sen tarafından Sağlık kurum ve kuruluşlarında yüz yüze yöntemiyle düzenlenen Çalışan Memnuniyet Anketi ne toplam 4.940 kişi katılmıştır. Katılımcıların yüzde 54,1

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA ÖĞRENME TARZLARI VE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

HEMODİYALİZ HASTALARINDA ÖĞRENME TARZLARI VE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ HEMODİYALİZ HASTALARINDA ÖĞRENME TARZLARI VE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ Şengül Özdemir¹Esma Iravul¹,Ayşegül Temizkan Kırkayak¹,Fatma Kaban²,Filiz Akdeniz ²,Tevfik Ecder²,Asiye Akyol³ 1-Diaverum

Detaylı

3.ORTAK AKIL TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

3.ORTAK AKIL TOPLANTISI SONUÇ RAPORU BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ 3.ORTAK AKIL TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 14 HAZİRAN 2013 ÖNSÖZ Üniversitemiz Rektörlüğü olarak ilkini 14 Mayıs 2011 de Kongre ve Kültür Merkezinde, ikincisini 22 Mayıs 2012 de Burhaniye

Detaylı

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ 359 BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ Osman ÇİMEN, Gazi Üniversitesi, Biyoloji Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara, osman.cimen@gmail.com Gonca ÇİMEN, Milli

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Aile Hekimliği Seçmeli Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd.

Detaylı

Doç. Dr. Fatih Öncü. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Doç. Dr. Fatih Öncü. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Doç. Dr. Fatih Öncü Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikolojik taciz Bedensel Ruhsal Bedensel ve ruhsal Çalışma hayatında mobbing veya psikolojik

Detaylı

Devlet okullarında İngilizce eğitiminde sorunlar British Council-TEPAV İhtiyaç Analizi Çalışması Sonuçları

Devlet okullarında İngilizce eğitiminde sorunlar British Council-TEPAV İhtiyaç Analizi Çalışması Sonuçları tepav Devlet okullarında İngilizce eğitiminde sorunlar British Council-TEPAV İhtiyaç Analizi Çalışması Sonuçları Efşan Nas Özen Ankara, 07.05.2014 Çerçeve Neden böyle bir çalışmaya ihtiyaç duyduk? İngilizce

Detaylı

SURİYE, IŞİD VE ASKERİ OPERASYONLA İLGİLİ SEÇMEN DÜŞÜNCELERİ

SURİYE, IŞİD VE ASKERİ OPERASYONLA İLGİLİ SEÇMEN DÜŞÜNCELERİ SURİYE, IŞİD VE ASKERİ OPERASYONLA İLGİLİ SEÇMEN DÜŞÜNCELERİ ŞUBAT 2015 www.perspektifs.com info@perspektifs.com Perspektif Strateji Araştırma objektif, doğru ve nitelikli bilginin üretildiği bir merkez

Detaylı

Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli

Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli Prof.Dr. Zeynep ŞİMŞEK Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı

Detaylı

ULUSLARARASI TRAVMA ÇALIŞMALARI PROGRAMI - İSTANBUL - NEW YORK İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ

ULUSLARARASI TRAVMA ÇALIŞMALARI PROGRAMI - İSTANBUL - NEW YORK İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ BİRİNCİ AY EĞİTİMLERİ ULUSLARARASI TRAVMA ÇALIŞMALARI PROGRAMI - İSTANBUL - NEW YORK İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ Düzey Tarih Gün Zaman Seminerin Konusu Eğitimciler 25/10/13 26/10/13 27/12/13 Cuma 18:00-20:00

Detaylı

Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity

Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity İskender GÜMÜŞ* Nebi Sümer, Nevin Solak, Mehmet Harma İşsiz Yaşam: İşsizliğin

Detaylı

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 12 Eczacı Profili-1998-2007 II. 1998 ARAŞTIRMASI BULGULARI ll.l.toplumsal VE EKONOMİK ÖZELLİKLER Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 Tabloda

Detaylı

Örselenebilir Gruplar Hekim Tutumu. Doç.Dr. Aysun Balseven Odabaşı Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp AD

Örselenebilir Gruplar Hekim Tutumu. Doç.Dr. Aysun Balseven Odabaşı Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp AD Örselenebilir Gruplar Hekim Tutumu Doç.Dr. Aysun Balseven Odabaşı Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp AD Sunum Planı Olgu örnekleri Örselenebilirlik, incinebilirlik, savunmasızlık Tartışma Öneriler

Detaylı