Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "www.esenyayinlari.com.tr"

Transkript

1

2 Genel Müdür Temel Ateş Genel Koordinatör Akın Ateş Eğitim Koordinatörü Nevzat Asma Dizgi, Grafik, Tasarım Esen Dizgi Servisi Görsel Tasarım Muhteber Bozbaş Bu kitabın tüm hakları yazarına ve Esen Basın Yayın Dağıtım Limitet Şirketi ne aittir. Kitabın tamamının ya da bir kısmının elektronik, mekanik, fotokopi ya da herhangi bir kayıt sistemiyle çoğaltılması, yayımlanması ve depolanması yasaktır. İsteme Adresi ESEN BASIN YAYIN DAĞITIM LTD.ŞTİ. Bayındır 2. Sokak No.: 34/11-12 Kızılay/ANKARA Telefon: (0312) Faks: (0312) ISBN : Baskı Bahçekapı Mah Sok. Nu.: Şaşmaz / ANKARA Tel : (0312) (pbx) Sertifika No: Baskı Tarihi 2013 VIII

3 Değerli öğretmen ve sevgili öğrencilerimiz, 9. Sı nıf Kim ya Yar dım cı Ders Ki ta bı ola rak ha zır la nan bu ki tap ta; 9. Sı nıf Kim ya prog ra mı nın be lirle di ği müf re dat içe ri sin de, te mel kav ram lar ve ril miş; kav ram lar, ör nek ler ve et kin lik le des tek len miş tir. Üniteler, bölümlere ayrılmıştır. Her bölümün sonuna okula yönelik çözümlü testler ve alıştırmalar eklenmiştir. Bun dan mak sat öğ ren ci nin kı sa dev re ler le test çö ze bil me im ka nı na sa hip ol ma sı ve tek rar eder ken kısa bö lüm le ri tek rar ede bil me si dir. Ki ta bı mı zın bu özel li ği, öğ ren ci le ri mi zin test çöz me si ve öğ ret men le rimi zin ödev ve re bil me si için tüm ko nu nun bit me si ni bek le me zo run lu lu ğu nu or ta dan kal dır mak ta dır. Aynı za man da öğ ren ci le ri miz ek sik lik le ri ni be lir ler ken ve ek sik lik le ri ni ta mam lar ken tüm ko nu yu de ğil, ko nunun bir bö lü mü ile il gi len me im ka nı nı sağ la mak ta dır. Öğ ren ci le ri mi zin bi rey sel ça lış ma la rı na yö ne lik olarak çö züm lü test ler ve ril miş tir. Alış tır ma test le ri öğ ret men le ri mi zin ödev ver me si ne ve ta kip et me si ne de yö ne lik tir. Ünitelerin so nun da ise test ler bü tün lü ğü sağ la ya cak şe kil de ha zır lan mış tır. Test ler YGS, LYS ve ben ze ri sı nav la ra yö ne lik tir. Bu ki tap bir kay nak ki tap özel li ği ni ta şı dı ğı için müf re datın esa sı na uyul ma sı na kar şın kap samı biraz ge niş le ti le rek öğ ren ci ve öğ ret men le ri mi ze su nul muş tur. Her öğ ren ci nin ra hat lık la ya rar la na bi le ce ği bir kay nak ki tap tır. Bu ki tap la il gi li eleş ti ri, öne ri ve dü şün ce le ri ni zi il.com.tr ve ramazankaya. com.tr ad res leriyle ya za rı na ulaş tı ra bi lir si niz. Kat kı la rı nız ve il gi le ri niz için şim di den te şek kür ede rim. Kitabın yayına hazırlanmasında emeğini esirgemeyen eşim Nimet KAYA ya teşekkür ederim. Bu ki ta bın öğ ren ci le ri mi ze ya rar lı ola ca ğı bi lin ciy le, öğ ret men le ri mi ze ve öğ ren ci le ri mi ze ba şa rı lar di le rim. Say gı la rım la... Ra ma zan KA YA

4 1. ÜNİTE : KİMYA BİLİMİ 1. BÖLÜM : Kimya Nedir? BÖLÜM : Kimya Ne İşe Yarar? BÖLÜM : Kimyanın Sembolik Dili BÖLÜM : Güvenliğimiz ve Kimya ÜNİTE : ATOM VE PERİYODİK SİSTEM 1. BÖLÜM : Atom Kavramının Gelişimi BÖLÜM : Atom Modelleri BÖLÜM : Periyodik Sistem ÜNİTE : KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİMLER 1. BÖLÜM : Kimyasal Tür Nedir? BÖLÜM : Kimyasal Türlerin Arası Etkileşimlerin Sınıflandırılması BÖLÜM : Güçlü Etkileşimler BÖLÜM : Zayıf Etkileşimler BÖLÜM : Fiziksel ve Kimyasal Değişimler ÜNİTE : MADDENİN HALLERİ 1. BÖLÜM : Maddenin Fiziksel Halleri BÖLÜM : Gazlar BÖLÜM : Sıvılar BÖLÜM : Katılar

5 1. ÜNİTE : KİMYA BİLİMİ 1. BÖLÜM : KİMYA NEDİR? 1.1. İNSAN MADDE İLİŞKİSİNİN TARİHÇESİ a) Eski Çağlarda Keşfedilen Maddeler b) Simya 1.2. MODERN ÇAĞDA MADDEYE BAKIŞ AÇISI a) Kimya b) Madde 2. BÖLÜM : KİMYA NE İŞE YARAR? 2.1. KİMYANIN UĞRAŞ ALANLARI 2.2. BAŞLICA KİMYA DİSİPLİNLERİ 2.3. KİMYANIN SANAYİDEKİ YERİ a) İlaç b) Gübre c) Petrokimya d) Polimer e) Arıtım f) Ahşap İşleme g) Boya-tekstil İşlemleri 3. BÖLÜM : KİMYANIN SEMBOLİK DİLİ 3.1. ELEMENT KAVRAMININ TARİHSEL GELİŞİMİ 3.2. ELEMENTLER 3.3. BİLEŞİKLER 4. BÖLÜM : GÜVENLİĞİMİZ VE KİMYA 4.1. KİMYASAL MADDELERİN İNSAN SAĞLIĞI VE ÇEVREYE ZARARLI ETKİLERİ 4.2. GÜVENLİK AMAÇLI TEMEL İŞARETLER 4.3. LABORATUVAR GÜVENLİĞİ

6 Basit madenleri altına çevirmek ve ölümsüzlük iksirini keşfetmek için gösterilen çabaların tümüne simya denir. Simya bilim değildir. Bilimlere katkı sağlamıştır. Sınama yanılma yöntemi kullanılır. Teorik temelleri yoktur. Bilgi birikimi yapmamıştır. Felsefi yönü bulunmamaktadır. Evrenin dört ögeden (toprak, su, hava ve ateş) oluştuğunu kabul eder. Kimya bir bilimdir. Kimya, maddenin ve dönüşümlerinin bilimidir. Kimyaya göre madde, kütlesi olan ve uzayda yer kaplayan her şeydir. Bütün maddelerin 116 atom çeşidinden meydana geldiğini kabul eder. Kimya, bilimin diğer birçok alanıyla ve insanın uğraştığı bir çok alanla ilişkili olduğu için temel bilim olarak bilinir. Kimya günlük hayata yaptığımız işlerin çoğu ile ilgilenir. Kullandığınız bir çok malzeme ve araçlar kimyanın çalışmalarının ürünüdür. Kimya bir çok bakımdan herkesi ilgilendirir. Çevre sorunların çoğu kimyasal kökenli olmasına rağmen, bu sorunları kontrol eden ve ortadan kaldıracak olan yine kimyadır. Organik kimya, fizikokimya, biyokimya, Analitik kimya, anorganik kimya gibi alt bilim dalları bulunmaktadır. Kimyanın sembolik dilinde elementlerin sembolleri esas alınmaktadır. Eski çağlarda elementler fiziksel özelliklerine göre simgelenmiştir. Elementlerin bugünkü sembolleri ile gösterimi ilk defa kimyacı Berzelius tarafından, elementlerin baş harfleri veya ilk iki harfleri kullanılarak yazılmıştır. Bileşikler ise formüllerle gösterilir.

7 1. BÖLÜM : KİMYA NEDİR? 1.1. İNSAN MADDE İLİŞKİSİNİN TARİHÇESİ a) Eski Çağlarda Keşfedilen Maddeler b) Simya 1.2. MODERN ÇAĞDA MADDEYE BAKIŞ AÇISI a) Kimya b) Madde Basit madenleri altına çevirmek, ölümsüzlük iksirini keşfetmek, bütün hastalıkları iyileştirmek ve felsefe taşını keşfetmek için gösterilen tüm çalışmalara simya (alşimi), bu çalışmaları yürüten alimlere ise simyacı (alşimist) denir. Daha sonra kimya alanında veya diğer bilim alanlarında çalışarak kendisine yer edinen bir çok alim simyacıdır. Bunlara Isaac Newton, Robert Boyle, Roger Bucon, Yahudi Maria, Zozimos, Aristo, Helmond, Glauber, Johann Becher, George Ernest Stahl gibi örnek verilebilir. Türk-İslam ve arap simyacılara ise Cabir Bin Hayyan, Ebubekir el Razi, İbn-i Sina, Lokman Hekim, Ebu Reyhan el Biruni gibi örnek verilebilir. Orta Çağ da en önemli kimyacı Cabir Bin hayyan dır. Cabir Bin Hayyan ilk defa modern anlamdakilere benzeyen deney araçları keşfetmiş ve birçok deney yapmıştır. Destilasyon ve kristalizasyon metotlarını geliştirmiştir. Cabir Bin Hayyan ın çalışmalarını Ebubekir El Razi devam ettirmiştir. Cabir Bin Hayyan kimyanın babası olarak adlandırılır. Simya nın teorik temelleri yoktur. Sınama yanılma yöntemi ile çalışır. Sistematik bilgi birikimi yapmamıştır. Fizik, kimya, tıp, metalurji gibi bilimlere katkılar sağlayan simya bilim kabul edilmemektedir. Simyacılar kendi laboratuvarlarını gözden uzak bölgelerde yine kendileri kurmak zorundadır. Deney araçlarını kendi yapmak zorundadır. Damıtma, su banyosu, karıştırma, süzme, kaynatma, kavurma, mayalandırma, katılaştırma, akıcılaştırma, süblimleştirme gibi teknikleri kullanan simyacılar, bu tekniklerin bir çoğunu ve geliştirdikleri araçları kimyaya bırakmışlardır. Simyacılara göre madde birdir. Farklı şekillere dönüşebilir. Simyacılara göre dört element vardır. Ateş, hava, su ve toprak. Diğer tüm maddeler bu dört elementin çeşitli şekillerde karışması ve ayrılması ile oluşur. 17. yüzyılda Robert Boyle ve 18. yüzyılda A. Lavoisier, kimya biliminin bilim olma sürecine katkıda bulunan önemli çalışmalar yapmışlardır. Rönesans döneminde elementleri daha basit maddelere dönüşmeyen saf maddeler olarak tanımlayan Robert Boyle, Aristo nun element kavramını sonlandırmıştır. Modern kimyanın babası olarak adlandıranlar vardır. Lavoisier yanma olayını bugünkü anlamda tanımladı. Metal oksitlerin oksijen ile metallerin yaptığı bileşikler olduğunu kanıtladı. Rönesans döneminin simyacılarından hakim Paracelsus göre tuz, kükürt ve cıva var olan herşeyin temel yapı taşı olan beden, can ve ruhun karşılığıdır. Bu dönemin simyacılarından Helmond ve Glauber önemli çalışmalar yapmışlardır. Helmond çeşitli süreçlerde gaz üretimini gerçekleştirmiş. İlk kez deneylerinde terazi kullanmıştır. Glauber yemek tuzunu sülfürik asitle parçalayarak tuz asidi ve sodyum sülfat elde etmiştir. Tüm bu çalışmalara ilave olarak Lavoisier, Proust, Dalton, Gay-Lussac, Avogadro gibi bilim adamlarının çalışmaları kimya bilimine geçişi sağlamıştır. Kimya maddenin bileşimi ve özellikleri ile ilgilenen bilim dalıdır. Bilimsel yöntemi kullanır. Lavoiser, Dalton, Proust, Gay-Lussac, Avogadro, Scheele, Mendeleev, Moseley, Cavendish, Priestly ve Thomson gibi kimyacılar bilimin gelişmesine katkı sağlamışlardır. Kimyanın maddeye bakış açısına göre, madde boşlukta yer tutan, kütle denilen özelliğe sahip ve eylemsizliği olan her şeydir.

8 Kimya Bilimi 1.1. İNSAN MADDE İLİŞKİSİNİN TARİHÇESİ İnsanoğlu var olduğu günden bu yana yaşamını devam ettirmek ve kolaylaştırmak için daima uğraş içerisinde olmuştur. Kendini koruma, yaşamını sürdürebilme ve yaşamını kolaylaştırma çabaları insanoğlunun gelişimine katkıda bulunmuştur. a) Eski Çağlarda Keşfedilen Maddeler Beslenme için ihtiyaç duyulan gıdalar doğal yetişen sebze ve meyveler ile avlanma sonucu elde ettikleri hayvanlardan sağlanmıştır. Avlanma maksatlı uğraşlarda demir, bakır, kalay ve altın gibi metaller keşfedilmiştir. Beslenme amaçlı olarak elde edilen yiyeceklerin lezzetlendirilmesi, saklanması ve korunması için yemek tuzu, baharatlar, kükürt gibi maddeler keşfedilirken, yiyeceklerin konulması ve saklanması için kap kacak geliştirilmesi aşamasında kil, cam gibi maddeler ile tanışmışlardır. Tesadüfen keşfedilen tuz önemli bir madde idi. Gıdaların lezzetlendirilmesinde, gıdaların bozulmalarını engellemede, geciktirmede ve yaraların iyileştirilmesinde kullanıldı. Eski çağlarda insanlar, temel ihtiyaçlarını karşılamak, kendini korumak ve süslenmek için sınama yanılma yoluyla bir çok madde keşfetmiştir. Eski çağ insanlarının ihtayçları barınma, korunma, giyinme, gıda, ısınma ve süslenme olarak tanımlanabilir. Isınma maksadıyla ateşi kullandılar. Ateşin varlığını şimşekler ve yanardağlardan anlayan eski çağ insanları, taşları birbirine sürterek buldukları ateşi; yiyecekleri pişirme, maddeleri eritme, ısınma ve çamurdan elde ettikleri kap kacakları sağlamlaştırma amaçlı kullandılar. Barınma için mağaralar, dev ağaç kabukları ve kaya sığınakları kullanılmıştır. Daha sonraları taşlardan yapılan yapılara dönüşmüştür. Korunma için barınma yerlerini kullanmanın yanında vahşi hayvanların saldırılarını bertaraf etmek maksadıyla silahlar geliştirmiştir. Giyinme maksadıyla avladıkları hayvanların derileri ve yünleri kullanılmıştır. Bu maksatla deri sepilemeyi ve yünleri boyamayı geliştirmişler. Sınama yanılma ile malahit, kurşun (II) sülfür, antimon (II) sülfür, bakır (II) oksit, alizarin, şap, kıbrıs taşı ve bitkierden elde edilen boyar maddeler keşfedilmiştir. Boyar maddeleri elde etmek için armut ağacının yaprakları, asma yaprağı, ayva kabuğu, ebegümeci yaprakları, meyan kökü, şeftali ağacının yaprakları ve safran gibi bitkiler kullanılmıştır. Hastalıklarlardan korunma ve tedavi amacıyla tuz, göztaşı [bakır (II) sülfat, CuSO 4 ] ve şap [potasyum alüminyum sülfat, KAl (SO 4 ) 2. 12H 2 O] gibi kimyasalların yanında bitkilerde kullanılmıştır. Rezene, maydanoz, çam, terebentin, kendir, safran, ısırgan otu, limon, limon kabuğu, nane gibi bitkiler ilaç yapımında, hastalıkların tedavisinde kullanılmıştır. Bitkileri, hastalıkları tedavi için kullanılan insanlar, elde ettikleri ürünlerin dayanıklılığını artırmak ve uzun süre bozulmadan saklamak için de çareler aramışlardır. Kükürt buharı ile ağartma ve bandırma gibi çeşitli yöntemler kullanmışlardır. 8

9 Kimya Bilimi ÖRNEK Aşağıdakilerden hangisi eski çağ insanlarının, sınama yanılma yoluyla yararını keşfettiği madde örneklerden değildir? Aristo, Isaac Newton, Robert Boyle, Rocer Bucon, Ebu Musa Cabir Bin Hayyan, Ebubekir El Razi, İbn-i Sina, Al-Kindi, Al-Tusi, Ebu Reyhan El Burini önemli simyagerlerdir. A) Kıbrıs taşı B) Göz taşı C) Tiner D) Şap E) Altın ÇÖZÜM Cabir Bin Hayyan Batı simyası her zaman, kökenleri ünlü simyacı Hermes Trismegistus a uzanan ve bir felsefe sistemi olan Hermetizm le yakından bağıntılı olmuştur. b) Simya (Alşimi) Sim ya doğanın ilkel yollarla araştırılmasıdır. İnsanların temel ihtiyaçlarını karşılamak için sınama yanılma yoluyla doğayı keşfetme uğraşlarıdır. Simya zamanla gelişerek felsefi bir özellik kazanmıştır. Simya; kimya, metalurji, fizik, tıp, astroloji, semiotik, mistisizm, sipiruatualizm ve sanatı içinde barındırır. Simyanın, simya ile uğraşan kişilerin amaçları: Basit madenleri altına çevirmek, Bütün hastalıkları iyileştirmek ve gençleşmek, Hayatı sonsuz biçimde uzatacak ölümsüzlük iksirini bulmak, Felsefe taşını bulmak, Maddenin özünü açığa çıkarmak, İnsanın özünü açığa çıkarmak olarak özetlenebilir. Orta Çağ dan itibaren Avrupalı simyacılar, hem madenleri altına çevirmek hem de ölümsüzlük iksiri (pencea) yaratılmasında kullanılacak efsanevi bir madde varsaydıkları felsefe taşı nın bulunması için çaba sarfettiler. Sim yager simya ile uğraşan kişilere verilen ünvandır. Simyagerlere alşimist de denir. Simyager doğanın metotlarına göre laboratuvarında maddelerin ayrıştırılması, arındırılması ve bir araya getirilmesi işleminin uygulayıcısıdır. Laboratuvarını kendisi kurmak durumandadır. Simya teorik temelleri olmayan sınama yanılmaya dayanan yöntem ve teknikler kullanmıştır. Sistematik bilgi birikimi sağlamamıştır. Bu nedenlerden dolayı bilim dalı kabul edilmemektedir. Buna rağmen bir çok madde, araç ve gereç simyacılar tarafından keşfedilmiş ve kimyaya aktarılmıştır. Boyar maddeler, barut, deri boyama, seramik, cam, esans, üzümden şarap elde etme, sabun üretimi, arpadan bira üretimi ve maddelerin işlenmesi simyadan kimyaya geçmiştir. Alman Johann Joachim Becher maddedeki elementlerden birinin yanmaya neden olduğu fikrini gözden geçirerek Terra Pinguis olarak adlandırılan ateş elementinin yanma sırasında kaçıp giden bir nesne olduğunu varsaymıştır. Daha sonra bu nesne filojiston olarak adlandırılmıştır. İlk tanımlamaya göre yanıcı olan cisimler ve yanıcı olmayan filojiston yanma olayını oluşturmaktadır. Becher e göre metal oksitler birer element, metaller ise kül ve filojistondan oluşan birer bileşiktir. Metal oksitlerin oksijen ve metallerden oluştuğunu, yanma ve oksitlenmenin günümüzdeki tanımını yaparak kimyanın gerçek bilimsel niteliğine kavuşmasını sağlayan Antoine Laurent Lavoisier dir. Antoine Laurent Lavoisier 9

10 Kimya Bilimi Simya bilim dalı olarak kabul edilmemektedir. Ancak simyanın çeşitli bilim dallarına (kimya, tıp, metalurji gibi) katkıları olmuştur. Orta Çağ simyacıları demir (II) sülfatın damıtılmasından sülfürik asit (zaç yağı), demir (II) sülfat ve yemek tuzunun damıtılmasından hidroklorik asit (tuz ruhu), demir (II) sülfat ve potasyum nitratın birlikte damıtılmasından ise nitrik asit (kezzap) elde etmişlerdir. Orta Çağ da sülfürik asit iki ayrı yöntemle elde edilmiştir. Birincide vitirol veya şap kil kaplarda ısıtılarak elde edilirken, ikincide Hint güherçilesi (KNO 3 ) ile kükürt karıştırılıp su dolu bir kapta yakılarak elde edilmiştir. Sülfürik asit, simyacılar tarafından bulunan, birçok kullanım alanı olan bir maddedir. Simyacılar farklı anorganik maddelerin elde edilmesini öğrenmişlerdir. Teknik alanda ilerlemeye karşın, maddenin yapısı konusunda Aristo ve onun izleyicilerinin görüşleri egemen olmuştur. Simyacılar, tarihsel süreç içerisinde maddenin işlenmesi, kozmetik, boya üretimi, giysi ve derilerin boyanması gibi çalışmalar; barut, cam, mürekkep, seramik, esans, zaç yağı, kezzap ve tuz ruhu gibi buluşlarla bugünkü kimya biliminin temellerini oluşturmuştur MODERN ÇAĞDA MADDEYE BAKIŞ AÇISI Modern çağda madde boşlukta yer tutan, kütle denen bir özelliğe sahip ve eylemsizliği olan her şeydir. Çevremizde gördüğümüz tüm nesneler madde kapsamına girer. Atmosferdeki gazlar, gözle görülmeseler bile birer maddedir. Çünkü bunlarda boşlukta yer kaplarlar ve birer kütleleri vardır. Çağımızın maddeye bakış açısını anlamak için kimya bilimini anlamak gerekir. ÖRNEK I. Teorik temelleri olmayan sınama yanılmaya dayalı çalışmalar içerir. II. Deney ve laborutavar çalışmaları sonucunda elde edilen sistematik bilgi birikimini sağlamıştır. III. Bilimsel yöntemle yapılan çalışmalara dayanır. Yukarıdaki verilen yargılardan hangileri simya için doğrudur? D) I ve II E) I ve III ÇÖZÜM a) Kimya Kimya maddelerin ve madde dönüşümlerinin bilimidir. Maddenin yapısını, özelliklerini, maddesel değişimleri ve bu değişimlerdeki kuralları inceler. Dünyada yer alan canlı ve cansız tüm varlıklar kimyanın inceleme alanına girer. Kimya bizi ve etrafımızdaki her şeyi içeren maddenin incelenmesidir. Bilim adamlarının sorunlara çözüm uyguladıkları yönteme bilimsel yöntem denir. Bilimdeki ilerleme bilim adamlarının çalışma şekillerine bağlıdır. Doğru soruların sorulması, doğru yanıtların verilmesi için doğru deneylerin tasarlanması ve buluşların mantıklı açıklamalarla yorumlanmasıdır. Buna bilimsel yöntem denir. Bilimsel yöntem adımlar dizisi olarak tanımlanabilir. İlk adım ise belirlenmiş bir probleme yönelik seçilen ve incelenmek istenilen materyali temsil eden küçük bir örnek üzerinde ölçümler yaparak veri toplamaktır. Gözlem ayrıntılara dikkatli bir yaklaşım gerektirir. Veri dizilerinde gözlenen düzenlilikler bilimsel kural olarak formüle edilir. Bu gözlemlerin iyice sınırlandırılmış bir özetidir. Örneğin yerçekimi kanunu, kütleleri farklı cisimler üzerine yerçekiminin etkisiyle ilgili öçümlerin bir özetidir. 10

11 Kimya Bilimi İkinci adımda hipotez geliştirilir; bu da en temel kavramlardan yararlanarak, kuramın mümkün olan açıklamalarıdır. Hipotez geliştirmek önsezi, hayal gücü ve yaratıcılık ister. Bir hipotez geliştirildikten sonra, bu hipotezi kanıtlayacak deneyler yapılır ve dikkatlice kontrol testleri uygulanır. Deneyler çoğunlukla yaratıcılık ve bazen de iyi bir şans gerektirir. Eğer tekrarlanan deneylerin sonuçları hipotezi destekliyorsa, bu defa da teori olarak formüle edilir. Bir teori bazen bir model yardımıyla açıklanabilir; model incelenen şeyin basite indirgenmiş şeklidir. Teori ve modeller deneyler ile test edilir ve deney sonuçlarına uymayan kesimlerinde gerekli düzeltmeler yapılır. ÖRNEK Kimya ile ilgili; I. Kimya maddenin bileşim ve özellikleri ilgilenen bilim dalıdır. II. Kimya bizi ve etrafımızdaki her şeyi içeren maddenin incelenmesidir. III. Kimyanın yöntemi sınama yanılmadır. IV. Kimya ile uğraşanlara simyacı denir. V. Antoine Laurent Lavoisier bir kimyacıdır. Yukarıda verilen ifadelerden kaç tanesi doğrudur? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 ÇÖZÜM b) Madde Teori evrensel boyutta geçerliliğini sürdürüyorsa ve hiçbir şekilde çürütülemiyorsa kanun adını alır Varılan sonuçlar rapor haline getirilerek diğer bilim adamlarıyla paylaşılır. Kimya deneysel bir bilimdir. Bilimsel yöntemi kullanır. Kimya ile uğraşanlara kimyager veya bilim adamı denir. Kimyanın amacı diğer bilimlerle aynı olup, insanoğlunun hayat standardını artırmaktır. Kimyada element; tek tür atomdan oluşan saf maddeler olarak tanımlanmaktadır. Kimya; fizikokimya, biyokimya, analitik kimya, organik kimya, anorganik kimya, polimer kimya ve çevre kimyası gibi bir çok disiplinlere ayrılmıştır. Kimya maddenin bileşim ve özellikleri ilgili bilim dalıdır. Bu tanım madde, bileşim ve özellik terimlerini içermektedir. Madde boşlukta yer tutan, kütle denilen özelliğe sahip ve eylemsiz olan herşeydir. Çevremizde gördüğümüz tüm nesneler madde kapsamına girer. Atmosferdeki gazlar, su, toprak, sabun, deterjan, egzoz gazı gibi nesneler maddedir. Güneş ışığı, ısı ise madde değildir. Işık, ısı birer enerji şeklidir. Bileşim bir madde örneğinin bileşimlerini ve bunların madde içindeki bağıl oranlarını ifade eder. Yemek tuzu, iki basit maddenin (sodyum ve klor) sabit oranlardaki bileşimidir. Kimyacıya göre tuzun bileşimi kütlece %39,32 sodyum ve %60,68 klordür. Özellikler, bir madde örneğini başka madde örneklerinden ayıran niteliklerdir. Bazı durumlarda özellikler gözle görülebilir. Renk, saydamlık, sertlik ve akışkanlık gibi özellikler görülebilir. Özellikler, genellikle, fiziksel ve kimyasal özellikler diye iki grupta toplanabilr. 11

12 Kimya Bilimi Fiziksel Özellikler Fiziksel özellikler maddenin bileşimini değiştirmeyen özelliklerdir. İşlenebilirlik, sertlik, esneklik, miktar, özkütle, kırılganlık, erime noktası, bir metalin elektriği iletebilmesi, saydamlık gibi özellikler örnek verilebilir. Bazen bir madde örneği fiziksel değişime uğrayarak, fiziksel görünümünü değiştirebilir. Fiziksel değişimlerde maddenin bazı fiziksel özellikleri değişir. Fiziksel değişimlerde maddenin bileşimi değişmez. Kimyasal özelliklerinin değişmediği anlamına gelmektedir. Kimyasal Özellikler Yapısal değişim sırasında gözlenebilen veya tespit edilebilen özelliklerdir. Bir maddenin belli koşullarda, bileşiminde değişme meydana getirebilmesi ya da getirememesi yeteneğidir. Yanabilirlik, asit ya da bazla tepkime verebilirlik, su ile tepkime verebilirlik, paslanabilirlik, hidrojen iyonunu indirgeyebilirlik gibi örnekler verilebilir. Kimyasal değişimlerde bir ya da daha fazla madde çeşitli farklı bileşimlerde yeni madde örneklerine dönüşür. Kimyasal değişime, maddenin bileşiminde meydana gelen değişmedir. Maddenin Sınıflandırılması Fiziksel yöntemlerle daha basit maddelere ayrılmayan homojen maddelere saf maddeler denir. Saf maddeler elementler ve bileşiklerden oluşmaktadır. Tek bir atom çeşidinden oluşan maddelere element denir. Günümüzde 116 çeşit atom dolayısıyla 116 çeşit element bilinmektedir. Bütün maddeler bu 116 atom atom çeşidinden meydana gelmiştir. Bileşikler iki ya da daha fazla farklı element atomunun birleşmesiyle oluşan maddelerdir. Bileşikler aynı cins mokelüllerden oluşur. Molekül, bileşiğini oluşturan atomları, bileşikteki ile aynı oranda içeren en küçük birimdir. Bileşikler kimyasal işlemlerle parçalanabilirken elementler parçalanamaz. İki ya da daha fazla maddeden oluşan ve fiziksel işlemlere bileşenlerine ayrılabilen maddelere karışım denir. Verilen bir örneğin bileşim ve özellikleri her tarafında aynı ise bu tür karışımlara homojen karışımlar ya da çözelti denir. Deniz suyu, hava, şekerli su gibi maddeler örnek verilebilir. Verilen bir örneğin her tarafında bileşimi ve özellikleri aynı olmayan karışımlara heterojen karışımlar denir. Buna göre, heterojen karışımın bir yerinden diğerine bileşim ve fiziksel özellikleri değişebilir. Kum ve su karışımı, mayonez, bir beton parçası, bir bitki yaprağı heterojendir. Maddenin miktarına bağlı özelliklerine ortak özellikler denir. Kütle, hacim, eylemsizlik gibi. Maddenin miktarına bağlı olmayan ve maddenin cinsine bağlı olan özelliklerine ayırt edici özellikler denir. Fiziksel ve kimyasal özellikler ayırt edici olabilir. Özkütle, özhacim, öz ısı, çözünürlük, esneklik katsayısı ısı ile genleşme katsayısı, erime noktası, kaynama noktası, donma noktası, yoğunlaşma noktası, gibi özellikler ayırt edicidir. ÖRNEK I. Kimya, madde ve dönüşümlerinin bilimidir. II. Madde, kütlesi olan ve uzayda yer kaplayan herşeydir. III. Dokunabildiğimiz herşey bir maddedir. IV. Dokunamadığımız şeyler madde değildir. V. Bir alevin bileşenleri madde değildir. Kimya ve madde ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden kaç tanesi doğrudur? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 ÇÖZÜM 12

13 ÖRNEK Kimya büyük ölçüde deneysel bir bilimdir ve laboratuvar araflt rmalar ndan sa lanan büyük bir önemi vard r. I K MYA III II Kimya ve kimya ile ilgili konular n çal fl lmas üç aflamal d r; gözlem, temsil ve yorum. Kimya alan ndaki de iflimlerin izlenmesinde bilimsel yöntemi uygular. Kimya Bilimi ÖRNEK Aynı ortamda bulunan Fe (k) ve Fe 2 O 3(k) maddelerinden eşit kütleler alınıyor. Buna göre; I. İletkenlik, II. Hacim, III. Erime sıcaklığı özelliklerinden hangileri bu katıları birbirinden ayırt etmek için kullanılabilir? Yukarıdaki kavram haritasında kimya ile ilgili verilen ifadelerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III D) I ve III E) I, II ve III ÇÖZÜM ÇÖZÜM 13

14 KİMYA BİLİMİ ÇÖZÜMLÜ TEST 1 1. I. Eski çağ insanları barınma ihtiyacı için mağara, ağaç kovukları ve kayalıkları kullandılar. II. Eski çağ insanları beslenme ihtiyacı için bitkiler ve avladıkları hayvanları kullandılar. III. Eski çağ insanları besinleri saklamak için topraktan yaptıkları çanak, çömlek gibi kap kacakları kullandılar. IV. Eski çağ insanları taşları birbirine sürterek buldukları ateşi; yiyecekleri pişirme, maddeleri eritme, ısınma ve çamurdan yaptıkları kap kacakları sağlamlaştırmada kullandılar. V. Eski çağ insanları doğada buldukları metal filizlerinden bakırı, demiri, altın ve cıvayı elde edebildiler. Eski çağ insanlarının yapabildikleri veya kullanabildikleri ile ilgili yukarıda verilenlerden kaç tanesi doğrudur? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 4. I. Hastalıktan korunma ve tedavi amacıyla bitkileri kullanma, II. Avladıkları hayvanların kürkleri ile vücutlarını örtme, III. Temel ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra dış görünümlerine önem verme ve yüzlerini madensel ve bitkisel boyalarla boyama Yukarıda verilenlerden hangileri eski çağ insanlarının gösterdikleri davranışlara örnek verilebilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II 5. D) II ve III E) I, II ve III K br s tafl Maddeler 3 fiap 2. I. Tuz (sodyum klorür) II. Göz taşı (Bakır (II) sülfat) III. Vernik (koruyucu yağ-reçine karışımı) Yukarıdakilerden hangileri eski çağ insanlarının sınama yanılma yoluyla keşfettikleri maddelerdendir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III Petrol Kömür 4 Göztafl Yukarıda eski çağ insanlarının yoğun olarak kullandıkları maddeler ile ilgili kavram haritası verilmiştir. Buna göre, kutucuklarda yer alanlardan hangileri eski çağ insanlarının yoğun olarak kullandıkları maddelerdendir? A) Yalnız 1 B) Yalnız 5 C) 3 ve 4 D) 1, 2 ve 4 E) 1, 2 ve 5 3. Aşağıdaki maddelerden hangisi kumaşları, yünden yapılan giysileri boyama amaçlı kullanılmamıştır? A) Ceviz kabuğu ve yaprağı B) Turp kabuğu C) Meyan kökü D) Ihlamur ağacı kabukları E) Ayva kabuğu ve çekirdekleri 6. Aşağıdakilerden hangisi eski çağda insanoğlu için ateşi kullanma nedenlerinden biri değildir? A) Yemek tuzunu sodyum ve klor gazına ayrıştırmak için B) Yiyecekleri pişirmek için C) Bazı maddeleri eritip karıştırmak için D) Topraktan yaptıkları kapların daha dayanıklı olmasını sağlamak için E) Isınmak ve hayvanlardan korunmak için 14

15 Kimya Bilimi 7. Simyacılar, çalışmaları sırasında günümüz kimyasının da temelini teşkil eden bazı yöntemler kullanmışlardır. Buna göre; I. Elektroliz II. Süzme III. Damıtma yukarıda verilen yöntemlerden hangileri kimyaya, simyacılar tarafından kazandırılmıştır? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 10. I. Daha önceleri keşfedilmiş, damıtmada kullanılan imbiği geliştirmiş ve büyük oranda esans damıtılmasında kullanmışlardır. II. Demir (II) sülfatın damıtılmasından sülfürik asit elde etmişlerdir. III. Demir (II) sülfat ve potasyum nitratın birlikte damıtılmasından nitrik asit elde etmişlerdir. Arap alimlerinin yaptığı çalışmalara örnekler verilmiştir. Buna göre, bu örneklerden hangileri Arap alimleri için doğrudur? D) I ve II E) II ve III 8. Simyanın bilim olarak kabul edilmemesinde; I. Teorik temellerinin bulunmayışı II. Bilimsel yöntemlerle çalışmalar yapması III. Sistematik bilgi birikimin sağlayamaması yukarıdakilerden hangileri sebep sayılmaktadır? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 11. D Alt n, c va ve gümüfl ölümsüz ifade eden de eri oldu una inan lan simya dönemi elementlerindendir. Atefl, toprak ve su simya elementi hava ise kimya elementidir. Y Rönesans döneminde bir madde element ise daha küçük parçalara bölünmez. D Y D Y 1 2 Modern dönemde; Aristo ya göre element tek tür element, düflünceye atomdan oluflan dayal bir saf maddedir. madde alg s d r. D Y D Y Atomlar n kontrol alt nda parçalanarak farkl elementlere dönüflebilece ini söylemifltir. I III II lk defa modern anlamdakilere benzeyen deney araçlar keflfetmifl bir çok deney yapm flt r. Element kavramının tarihsel gelişimi ile ilgili verilen ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğuna karar verilerek ilgili yönde ilerlendiğinde hangi çıkış noktasına ulaşılır? A) 1 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6 Filojiston kavram n gelifltirerek aç klamaya çal flm flt r. Yukarıdaki kavram haritasında İslam alimlerinden biri olan Cabir Bin Hayyan ile ilgili bilgiler verilmiştir. Buna göre, bu bilgilerden hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 12. I. Şap II. Göz taşı III. Kükürt Yukarıdaki maddelerden hangileri eski çağ insanlarının sınama yanılma yoluyla yararını keşfettiği maddelere örnektir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 15

16 KİMYA BİLİMİ ÇÖZÜMLÜ TEST 1 ÇÖZÜMLERİ

17 Kimya Bilimi

18 KİMYANIN GELİŞİMİ ALIŞTIRMALAR 1 Aşağıdaki soruları cevaplayınız. Cevabınızın nedenini kısa bir şekilde açıklayınız. 1. Aşağıdakilerden hangisi simyanın bilim sayılmamasıın nedenlerinden biri değildir? A) Sistematik bilgi birikimi sağlamaması B) Sınama yanılma yoluyla çalışması C) İhtiyaca yönelik olması D) Bulgularını deneylerle desteklemesi E) Teorik bir temele dayanmaması Açıklama : 2. Simyacılar ile ilgili; I. Sonsuz zenginliğe ulaşmayı hedeflemişlerdir. Farklı madenleri karıştırarak altın elde etmeye çalışmışlardır. II. Çalışmaları teorik bilgi birikimine dayalı deneysel çalışmalardır. III. Amaçları felsefe taşını keşfetmektir. Felsefe başı bütün maddelerin başı ve sonu olarak görülmektedir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. Madde ve özellikleri ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır? A) İnsanoğlunun maddeye bakış açıları değişime uğrayarak gelişmiştir. B) İnsanların antik çağlarda maddeye bakış açıları ile modern zamanlarda maddeye bakış açıları aynıdır. C) Modern çağlardaki bakış açısına göre madde miktarına bağlı olmayan özelliklere ayırt edici özellikler denir. D) Antik çağlardaki bakış açısına göre madde toprak, ateş, hava ve su olmak üzere dört ana elementten oluşmaktadır. E) Modern çağlardaki bakış açısına göre maddeler 116 atom çeşidinden oluşmaktadır. Açıklama : Açıklama : 4. Kökleri eski çağlara dayanan dört element teorisinin sunulması Eski Yunan da olmuştur. Daha sonra bu teori Plato ve Aristo tarafından geliştirilmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Arito nun element kavramında yer almaz? A) Gümüş B) Toprak C) Ateş D) Hava E) Su Açıklama : 18

19 Kimya Bilimi 5. I. Eski çağ insanlarının sınama yanılma yoluyla keşfettiği maddelerden biri tuzdur. Eski çağda tuz yalnızca yemeklerin lezzetlendirilmesinde kulanılmıştır. II. Sabun, kauçuk, deterjan gibi maddeler çok eski çağlardan beri insanların günlük yaşamlarında kullandıkları maddelerdir. III. Hastalıklardan korunma ve tedavi amacıyla rezene, maydanoz, terebentin, kendir, safran, ısırgan otu gibi bitkiler de kullanılmıştır. Eski çağ insanlarının yaşamlarında kullandıkları maddeler ile ilgili yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur? D) I ve III E) II ve III Açıklama : 6. Açıklama : Teflon tava Kauçuk silgi Plastik flifle Yukarıdakilerden hangileri eski çağ insanlarının kullandıkları maddelerden değildir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 7. Eski çağ insanları sınama yanılma yoluyla, elde ettikleri deneylerini kullanarak yaşamlarını şekillendirmişlerdir. Bu sınama yanılma deneyimlerinde; I. Sıvılaştırılmış petrol gazı eldesi, II. İmbiğin kullanılarak esans damıtılması, III. Vitriyolun damıtılarak zaç yağı eldesi işlemlerinden hangilerini yapmış olamazlar? D) I ve II E) I ve III Açıklama : 8. İnsanoğlu var olduğu günden beri hep arayış içindedir. Bu arayış kendini koruma, yaşamını sürdürebilme ihtiyacından doğmuş ve insanlığın gelişimine katkıda bulunmuştur. Bugün yüzlerce kullanım alanı keşfedilmiş olan bir çok madde ilk defa yüzyıllarca önce simyacılar tarafından kullanılmıştır. Başka bir ifade ile simyanın kimya biliminin temellerini oluşturmada katkıları olmuştur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi eski çağ insanlarının sınama yanılma yoluyla yararını keşfettiği madde örneklerinden değildir? A) Zaç yağı B) Tendürdiyot C) Göz taşı D) Sünmüş kireç E) Kıbrıs taşı Açıklama : 19

20 Kimya Bilimi NOTLARIM 24

1.ÜNİTE:KİMYA BİLİMİ KİMYA NE İŞE YARAR? KİMYA DİSİPLİNLERİ KİMYANIN BAŞLICA UYGULAMA ALANLARI

1.ÜNİTE:KİMYA BİLİMİ KİMYA NE İŞE YARAR? KİMYA DİSİPLİNLERİ KİMYANIN BAŞLICA UYGULAMA ALANLARI Serüveni 1.ÜNİTE:KİMYA BİLİMİ KİMYA NE İŞE YARAR? KİMYA DİSİPLİNLERİ KİMYANIN BAŞLICA UYGULAMA ALANLARI KİMYA DİSİPLİNLERİ KİMYA ALT BİLİM DALLARI ORGANİK KİMYA: Karbon kimyasıda denir.h,o,n,p,s elementlerinin

Detaylı

Sunum ve Sistematik. Bu başlıklar altında uygulamalar yaparak öğrenciye yorum, analiz, sentez yetisinin geliştirilmesi hedeflenmiştir.

Sunum ve Sistematik. Bu başlıklar altında uygulamalar yaparak öğrenciye yorum, analiz, sentez yetisinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Sunum ve Sistematik 1. BÖLÜM: İNSAN MADDE İLİŞKİLERİNİN TARİHÇESİ KONU ÖZETİ Bu başlık altında, ünitenin en can alıcı bilgileri, kazanım sırasına göre en alt başlıklara ayrılarak hap bilgi niteliğinde

Detaylı

İçindekiler. 1. Ünite KİMYA BİLİMİ. 2. Ünite ATOM ve PERİYODİK SİSTEM. 3. Ünite KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİMLER. 4. Ünite MADDENİN HÂLLERİ

İçindekiler. 1. Ünite KİMYA BİLİMİ. 2. Ünite ATOM ve PERİYODİK SİSTEM. 3. Ünite KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİMLER. 4. Ünite MADDENİN HÂLLERİ İçindekiler 1. Ünite KİMYA BİLİMİ 1. Bölüm : Kimya Nedir?... 5 2. Bölüm : Kimya Ne İşe Yarar?...10 3. Bölüm : Kimyanın Sembolik Dili...16 4. Bölüm : Güvenliğimiz ve Kimya...27 2. Ünite ATOM ve PERİYODİK

Detaylı

Maddenin Yapısı Hakkında İlk Düşünceler

Maddenin Yapısı Hakkında İlk Düşünceler Madde ve Özkütle 2 YGS Fizik 1 YGS Kimya Kimya Bilimi başlıklı hazırladığımız bu yazıda; kimya biliminin ne olduğunu, bileşikleri, kimyanın amaçlarını ve sembolik dilini öğrenebilirsiniz. Kimya Bilimi

Detaylı

Serüveni 1.ÜNİTE:KİMYA BİLİMİ KİMYA NEDİR? ANTİK ÇAĞLARDA KİMYA SİMYA MODERN ZAMANDA KİMYA

Serüveni 1.ÜNİTE:KİMYA BİLİMİ KİMYA NEDİR? ANTİK ÇAĞLARDA KİMYA SİMYA MODERN ZAMANDA KİMYA Serüveni 1.ÜNİTE:KİMYA BİLİMİ KİMYA NEDİR? ANTİK ÇAĞLARDA KİMYA SİMYA MODERN ZAMANDA KİMYA KİMYA NEDİR? SİMYA Değersiz madenleri altına çevirmek Ölümsüzlük iksirini bulmak Hastalıkları iyileştirmek Amacıyla

Detaylı

SİMYA. 1) Eski Çağ İnsanlarının Keşifleri

SİMYA. 1) Eski Çağ İnsanlarının Keşifleri SİMYA 1) Eski Çağ İnsanlarının Keşifleri Eski çağ insanları beslenme, barınma ve korunma gibi ihtiyaçlardan dolayı var oldukları günden itibaren arayış içerisinde olmuşlardır. Bunun sonucunda: Barınma

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

SİMYADAN KİMYAYA NELER KAZANACAĞIZ?

SİMYADAN KİMYAYA NELER KAZANACAĞIZ? SİMYADAN KİMYAYA NELER KAZANACAĞIZ? Simya ile kimya bilimi arasındaki farkı, Kimya biliminin gelişim sürecine katkı sağlayan uygarlıkların (Mezopotamya, Çin, Hint, Mısır, Yunan, Orta Asya ve İslam uygarlıkları)

Detaylı

MOL KAVRAMI I. ÖRNEK 2

MOL KAVRAMI I.  ÖRNEK 2 MOL KAVRAMI I Maddelerin taneciklerden oluştuğunu biliyoruz. Bu taneciklere atom, molekül ya da iyon denir. Atom : Kimyasal yöntemlerle daha basit taneciklere ayrılmayan ve elementlerin yapıtaşı olan taneciklere

Detaylı

ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AY EKİM 06-07 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI. SINIF VE MEZUN GRUP KİMYA HAFTA DERS SAATİ. Kimya nedir?. Kimya ne işe yarar?. Kimyanın sembolik dili Element-sembol Bileşik-formül. Güvenliğimiz ve Kimya KONU ADI

Detaylı

MADDENİN HALLERİ VE TANECİKLİ YAPI

MADDENİN HALLERİ VE TANECİKLİ YAPI MADDENİN HALLERİ VE TANECİKLİ YAPI MADDE BİLGİSİ Kütlesi hacmi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Maddenin şekil almış haline cisim denir. Cam bir madde iken cam bardak bir cisimdir. Maddeler doğada

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR 1 Yüzyıllardır doğayı ve doğadan elde edilebilecek maddeleri keşfetme arzusu içinde olan insanoğlu 1400'lü yıllarda o güne kadar bilinmeyen bir asidi, yani HCl (hidrojen klorür,

Detaylı

TÜRKİYEDE KİMYA ENDÜSTRİSİ

TÜRKİYEDE KİMYA ENDÜSTRİSİ ALİ UZUN FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENİ TÜRKİYEDE KİMYA ENDÜSTRİSİ Yaşadığınız ortamı incelediğinizde kullandığınız pek çok malzemenin kimya endüstrisi sayesinde üretildiğini görürsünüz. Duvarlarda, kapılarda

Detaylı

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri :

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri : Bileşikler : Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani

Detaylı

Doç. Dr. Özlem Esen KARTAL (A Şubesi) Yrd. Doç. Dr. Adil KOÇ (B Şubesi) :16:57 1

Doç. Dr. Özlem Esen KARTAL (A Şubesi) Yrd. Doç. Dr. Adil KOÇ (B Şubesi) :16:57 1 Doç. Dr. Özlem Esen KARTAL (A Şubesi) Yrd. Doç. Dr. Adil KOÇ (B Şubesi) 28.10.2015 12:16:57 1 I. DERS İÇERİĞİ 1.KİMYA MÜHENDİSLİĞİ MESLEĞİNİN TANIMI 2.KİMYA MÜHENDİSLİĞİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ 3. MÜHENDİSLİK

Detaylı

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir.

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. Her maddenin bir kütlesi vardır ve bu tartılarak bulunur. Ayrıca her

Detaylı

KARIŞIMLAR. Karışımların Ayrılması

KARIŞIMLAR. Karışımların Ayrılması KARIŞIMLAR Karışımların Ayrılması Günlük yaşamda kullandığımız eşyaların, giydiğimiz kıyafetlerin, yediğimiz yiyeceklerin, içtiğimiz suyun hepsi birer karışımdır. Nehir, göl, baraj sularını doğal haliyle

Detaylı

A- LABORATUAR MALZEMELERİ

A- LABORATUAR MALZEMELERİ 1- Cam Aktarma ve Ölçüm Kapları: DENEY 1 A- LABORATUAR MALZEMELERİ 2- Porselen Malzemeler 3- Metal Malzemeler B- KARIŞIMLAR - BİLEŞİKLER Nitel Gözlemler, Faz Ayırımları, Isısal Bozunma AMAÇ: Karışım ve

Detaylı

Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı

Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani madde yani bileşik

Detaylı

Kimyanın Temel Kanunları

Kimyanın Temel Kanunları Kimyanın Temel Kanunları A. Kütlenin Korunumu Kanunu Lavoiser miktarı belli olan kalay (Sn) parçasını içinde bir miktar hava bulunan bir fanusa koyarak tartmış.daha sonra fanusu içindekilerle birlikte

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 9.Çözünmüş İnorganik ve Organik Katıların Giderimi Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK İnorganiklerin Giderimi Çözünmüş maddelerin çapları

Detaylı

Malzeme Bilgisi. Madde ve Özellikleri

Malzeme Bilgisi. Madde ve Özellikleri Malzeme Bilgisi Madde: Boşlukta yer kaplayan, kütlesi ve hacmi olan katı, sıvı veya gaz şeklinde bulunan her şeye madde denir. Ayırt edici özellikler: Bir maddenin diğer maddelerden farklılık gösterenyanları,

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri: a) Elementler: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

B E A D CEVAP ANAHTARI

B E A D CEVAP ANAHTARI E B EVP NTRI E B evap nahtarı 1. ÜNİTE / 1. Bölüm Kimya Nedir? 1-E 2-3-E 4-B 5-6- 7-8- 9-10-B 11-B 12-1. ÜNİTE / 2. Bölüm Kimya Ne İşe Yarar? 1-2-E 3-E 4-5-E 6-7-E 8-9- 10-B 1. ÜNİTE / 3. Bölüm Kimyanın

Detaylı

ÖĞRENCİYE VERİLEBİCEK DİGER YILLIK ÖDEV KONULARI

ÖĞRENCİYE VERİLEBİCEK DİGER YILLIK ÖDEV KONULARI Salı, 29 Aralık 2009 16:49 - Son Güncelleme Pazartesi, 08 Mart 20 20:15 ÖĞRENCİYE VERİLEBİCEK DİGER YILLIK ÖDEV KONULARI Öğrencinin bir konuda inceleme ve araştırma yaparak onunla ilgili hazırlayacağı

Detaylı

KİMYA NE İŞE YARAR? BÖLÜM. Kimya Disiplinleri

KİMYA NE İŞE YARAR? BÖLÜM. Kimya Disiplinleri 2. KİMYA NE İŞE YARAR? BÖLÜM Resim 1.11: Günlük yaşamda kullandığımız temizlik malzemeleri kimyasal madde içerir. Kimyayı neden öğrendiğinizi hiç düşündünüz mü? Bunun birçok nedeni olmakla beraber ilk

Detaylı

ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER

ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri a) ELEMENTLER Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

DENEYĐN ADI. Organik bileşiklerde nitel olarak Karbon ve hidrojen elementlerinin aranması

DENEYĐN ADI. Organik bileşiklerde nitel olarak Karbon ve hidrojen elementlerinin aranması DENEYĐN ADI Organik bileşiklerde nitel olarak Karbon ve hidrojen elementlerinin aranması Deneyin amacı Organik bir bileşikte karbon ve hidrojen elementlerinin nitel olarak tayin etmek. Nicel ve nitel analiz

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ / PERİYODİK SİSTEM. Metaller, Ametaller ve Yarı metaller

FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ / PERİYODİK SİSTEM. Metaller, Ametaller ve Yarı metaller Metaller, Ametaller ve Yarı metaller 1 Elementler gösterdikleri benzer özelliklere göre metaller, yarı metaller ve ametaller olarak sınıflandırılabilirler. Periyodik tabloda metal, ametal ve yarı metallerin

Detaylı

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2 On5yirmi5.com Madde ve özellikleri Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan herşey maddedir. Yayın Tarihi : 21 Ocak 2014 Salı (oluşturma : 2/9/2016) Kütle hacim ve eylemsizlik maddenin ortak özelliklerindendir.çevremizde

Detaylı

Elektronların Dizilişi ve Kimyasal Özellikleri

Elektronların Dizilişi ve Kimyasal Özellikleri Elektronların Dizilişi ve Kimyasal Özellikleri ELEKTRON ALIŞVERİŞİ VE SONUÇLARI: Helyum (2), neon (10), argon (18)in elektron dağılımları incelendiğinde Eğer bu üç elementin birer elektronu daha olsaydı,

Detaylı

Elektronların Dağılımı ve Kimyasal Özellikleri

Elektronların Dağılımı ve Kimyasal Özellikleri Elektronların Dağılımı ve Kimyasal Özellikleri Helyum (2), neon (10), argon (18)in elektron dağılımları incelendiğinde Eğer bu üç elementin birer elektronu daha olsaydı, her birinde yeni bir katman oluşacaktı.

Detaylı

ELEMENTLERİN SEMBOLLERİ VE ATOM

ELEMENTLERİN SEMBOLLERİ VE ATOM ELEMENT VE SEMBOLLERİ SAF MADDE: Kendisinden başka madde bulundurmayan maddelere denir. ELEMENT: İçerisinde tek cins atom bulunduran maddelere denir. Yani elementlerin yapı yaşı atomlardır. BİLEŞİK: En

Detaylı

OKULDA KİMYA KAĞIT. Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur.

OKULDA KİMYA KAĞIT. Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur. OKULDA KİMYA KAĞIT Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur. Selüloz bitkilerin gövde ve yapraklarında bol bulunur, bu nedenle kağıt çoğunlukla ağaç gövdelerinden üretilir. Kağıt üretimi:

Detaylı

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş KİMYA-IV Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş Organik Kimyaya Giriş Kimyasal bileşikler, eski zamanlarda, elde edildikleri kaynaklara bağlı olarak Anorganik ve Organik olmak üzere, iki sınıf altında toplanmışlardır.

Detaylı

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir.

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. EVDE KİMYA SABUN Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. CH 3(CH 2) 16 COONa: Sodyum stearat (Beyaz Sabun) CH 3(CH 2) 16 COOK:

Detaylı

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir.

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. Her maddenin bir kütlesi vardır ve bu tartılarak bulunur. Ayrıca her

Detaylı

10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar

10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar 10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar kanunları Demir (II) sülfür bileşiğinin elde edilmesi Kimyasal

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ. Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ İÇERİK

Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ. Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ İÇERİK İÇERİK Elementlere, Bileşiklere ve Karışımlara atomik boyutta bakış Dalton Atom Modeli Atom Fiziğinde Buluşlar - Elektronların Keşfi - Atom Çekirdeği Keşfi Günümüz Atom Modeli Kimyasal Elementler Periyodik

Detaylı

PERİYODİK CETVEL Mendeleev Henry Moseley Glenn Seaborg

PERİYODİK CETVEL Mendeleev Henry Moseley Glenn Seaborg PERİYODİK CETVEL Periyodik cetvel elementleri sınıflandırmak için hazırlanmıştır. İlkperiyodik cetvel Mendeleev tarafından yapılmıştır. Mendeleev elementleri artan kütle numaralarına göre sıralamış ve

Detaylı

VIA GRUBU ELEMENTLERİ

VIA GRUBU ELEMENTLERİ Bölüm 8 VIA GRUBU ELEMENTLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. O, S, Se, Te, Po O ve S: Ametal Se ve Te: Yarı metal Po: Metal *Oksijen genellikle bileşiklerinde

Detaylı

ÖNEMLİ BOR BİLEŞİKLERİ

ÖNEMLİ BOR BİLEŞİKLERİ ÖNEMLİ BOR BİLEŞİKLERİ Melike YILDIRIM, Berkay İLYAS Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Kurupelit / Samsun mellike_yldrm@hotmail.com, berkayilyas@gmail.com Bu

Detaylı

SABİT ORANLAR YASASI Bünyamin Saydam 9-C Sınıfı

SABİT ORANLAR YASASI Bünyamin Saydam 9-C Sınıfı SABİT ORANLAR YASASI Bünyamin Saydam 9-C Sınıfı www.kimyaokulu.com SABİT ORANLAR YASASI Sabit oranlar yasası, elementlerin birbirleri ile bileşik oluştururlarken belli oranda birleşmesine dayanan bir yasadır.

Detaylı

3 )Peroksitlerle deney yapılırken aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?

3 )Peroksitlerle deney yapılırken aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır? 1)Aşağıdakilerden hangisi kuvvetli patlayıcılar sınıfına girer? Dumansız barut Kibrit Roket yakıtı Havai fişek Dinamit** 2) Yanıcı sıvıları parlayıcı sıvılardan ayıran en önemli fark aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

Malzeme Bilgisi. Mühendsilik Malzemeleri - RÜ

Malzeme Bilgisi. Mühendsilik Malzemeleri - RÜ Malzeme Bilgisi 1 Giriş Genel anlamda, gereksinme duyulan maddelerin tümüne malzeme denir. Teknik dilde ise malzeme sözcüğünden özellikle, mühendislik yapıtlarının gerçekleştirilebilmesi için gerekli katı

Detaylı

İSRAFİL ARSLAN KİM ÖĞR. YGS ÇALIŞMA KİMYA SORULARI I

İSRAFİL ARSLAN KİM ÖĞR. YGS ÇALIŞMA KİMYA SORULARI I İSRAFİL ARSLAN KİM ÖĞR. YGS ÇALIŞMA KİMYA SORULARI I D) Elmas E) Oltu taşı 1. I. Civa II. Kil III. Kireç taşı Yukarıdaki maddelerden hangileri simyacılar tarafından kullanılmıştır? D) II ve III E) I, II

Detaylı

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Erhan ÜNAL 10.03.2010 1 4. ENDÜSTRİYEL PROSESLER 4.1. Genel Çimento Üretimi Kireç Üretimi Kireçtaşı ve Dolomit Kullanımı Soda Külü Üretimi ve Kullanımı

Detaylı

Serüveni 7.ÜNİTE Endüstride -CANLILARDA ENERJİ hidrokarbonlar

Serüveni 7.ÜNİTE Endüstride -CANLILARDA ENERJİ hidrokarbonlar Serüveni 7.ÜNİTE Endüstride -CANLILARDA ENERJİ hidrokarbonlar HİDROKARBONLAR C ve H elementlerinden oluşan bileşiklere denir. Temel element karbondur. KARBON ELEMENTİNİN BAĞ YAPMA ÖZELLİKLERİ Karbon atomları

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

SEZEN DEMİR MADDE DOĞADA KARIŞIK HALDE BULUNUR

SEZEN DEMİR MADDE DOĞADA KARIŞIK HALDE BULUNUR Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan her şey maddedir. Buna göre kütle hacim ve eylemsizlik maddenin ortak özelliklerindendir. Çevremizde gördüğümüz, hava, su, toprak v.s gibi her şey maddedir. Maddeler

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

D) NH 3 + HCl NH 4 Cl Nötrleşme E) H / 2 O 2 H 2 O Yanma

D) NH 3 + HCl NH 4 Cl Nötrleşme E) H / 2 O 2 H 2 O Yanma 1) I. Katlı Oranlar Y. a) Gay-Lussac II. Sabit Oranlar Y. b) Dalton III. Sabit Hacimler Y. c) Proust IV. Kütlenin Korunumu Y. d) Lavoiser e) Avagadro Yukarıdaki bilim insanları ve buldukları yasaların

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM ATOMUN YAPISI Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir. Atomu oluşturan parçacıklar farklı yüklere sa-hiptir. Atomda bulunan yükler; negatif

Detaylı

BÖLÜM 1 GİRİŞ. Bu bölümde, aşağıdaki konular kısaca anlatılarak uygun örnekler çözülür.

BÖLÜM 1 GİRİŞ. Bu bölümde, aşağıdaki konular kısaca anlatılarak uygun örnekler çözülür. BÖLÜM 1 GİRİŞ Bu bölümde, aşağıdaki konular kısaca anlatılarak uygun örnekler çözülür. 1.1 Kimya Nedir? Hangi bilim dallarında ve meslek gruplarında yer alır? 1.2 Ölçme, Hesaplama, Birim Sistemleri 1.3

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

Element ve Bileşikler

Element ve Bileşikler Element ve Bileşikler Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere element denir. Bir elementi oluşturan bütün atomların

Detaylı

1. Ünite 1 ve 2. Konular Fizik Biliminin Önemi - Fiziğin Uygulama Alanları

1. Ünite 1 ve 2. Konular Fizik Biliminin Önemi - Fiziğin Uygulama Alanları 1 1. Ünite 1 ve 2. Konular Fizik Biliminin Önemi - Fiziğin Uygulama Alanları A nın Yanıtları 1. Fizik bilimini kendisine iş edinen bilim insanlarına... fizikçi adı verilir. 2...., Mekanik kuvvet, hareket

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ E BİLEŞİKLER VE FRMÜLLERİ (4 SAAT) 1 Bileşikler 2 Bileşiklerin luşması 3 Bileşiklerin Özellikleri 4 Bileşik Çeşitleri 5 Bileşik

Detaylı

MADDE NEDİR??? madde denir. Boşlukta yer kaplayan kütlesi ve hacmi olan her şeye

MADDE NEDİR??? madde denir. Boşlukta yer kaplayan kütlesi ve hacmi olan her şeye MADDE NEDİR??? Boşlukta yer kaplayan kütlesi ve hacmi olan her şeye madde denir. Taş, toprak, ağaç, metal, cam, plastik, kağıt, kum gibi varlıklar birer maddedir. MADDENİN ORTAK ÖZELLİKLERİ Maddenin kütle,

Detaylı

STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI

STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI 22 STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI 406 A GRUBU STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI 22 A GRU BU STAJ ARA DÖ NEM DE ER LEN D R ME S AY RIN TI LI SI NAV KO NU LA

Detaylı

ANTİSEPTİK VE DEZENFEKTANLAR. Prof. Dr. Ayhan Filazi Ankara Üni. Veteriner Fak. Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı

ANTİSEPTİK VE DEZENFEKTANLAR. Prof. Dr. Ayhan Filazi Ankara Üni. Veteriner Fak. Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı ANTİSEPTİK VE DEZENFEKTANLAR Prof. Dr. Ayhan Filazi Ankara Üni. Veteriner Fak. Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı DEZENFEKTAN (JERMİSİD) Mikroorganizmaları öldürerek etkiyen ve genellikle cansız

Detaylı

Fiziksel ve Kimyasal Değişmeler

Fiziksel ve Kimyasal Değişmeler Fiziksel ve Kimyasal Değişmeler MADDEDEKİ DEĞİŞMELER: 1. Fiziksel Değişme (Olay): Maddenin dış yapısını (renk, tat, koku, saydamlık, iletkenlik, çözünürlük ) ilgilendiren özelliklerine fiziksel özellikler

Detaylı

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52.

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52. İ Ç İ NDEKİ LER Ön Söz xiii K I S I M 1 Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1 BÖLÜM 1 Giriş 3 1.1 Su 4 1.2 Atık Sular ve Su Kirliliği Kontrolü 5 1.3 Endüstriyel ve Tehlikeli Atıklar

Detaylı

ANLATIMLI ANTRENMANLARLA KİMYA YGS

ANLATIMLI ANTRENMANLARLA KİMYA YGS Kimyayı korkmadan, eğlenerek ve mantığıyla öğrenmek isteyenlere... ÇÖZÜMLÜ ve KONU ANLATIMLI ANTRENMANLARLA KİMYA YGS Okula Yardımcı Bu kitabın veya bir kısmının, yazarının önceden izni olmaksızın elektronik,

Detaylı

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ Prof. Dr. Bektaş TEPE Canlıların Savunma Amaçlı Kimyasal Üretimi 2 Bu ünite ile; Canlılık öğretisinde kullanılan kimyasal kavramlar Hiyerarşi düzeyi Hiyerarşiden sorumlu atom

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

KİM-117 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü

KİM-117 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü KİM-117 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler ve örnek çözümleri derste verilecektir. HAFTALARA GÖRE KONU

Detaylı

3.1 ATOM KÜTLELERİ... 75 3.2 MOL VE MOLEKÜL KAVRAMLARI... 77 3.2.1 Mol Hesapları... 79 SORULAR 3... 84

3.1 ATOM KÜTLELERİ... 75 3.2 MOL VE MOLEKÜL KAVRAMLARI... 77 3.2.1 Mol Hesapları... 79 SORULAR 3... 84 v İçindekiler KİMYA VE MADDE... 1 1.1 KİMYA... 1 1.2 BİRİM SİSTEMİ... 2 1.2.1 SI Uluslararası Birim Sistemi... 2 1.2.2 SI Birimleri Dışında Kalan Birimlerin Kullanılması... 3 1.2.3 Doğal Birimler... 4

Detaylı

ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ

ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ Bilim insanları, eski çağlarda doğadaki her şeyin dört temel elementten meydana geldiğine ve bu elementlerin hava, su, toprak ve ateş olduğuna inanırlardı.milattan önce başlayan

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET

ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET A BASINÇ VE BASINÇ BİRİMLERİ (5 SAAT) Madde ve Özellikleri 2 Kütle 3 Eylemsizlik 4 Tanecikli Yapı 5 Hacim 6 Öz Kütle (Yoğunluk) 7 Ağırlık 8

Detaylı

MADDE VE ÖZELLİKLERİ BÖLÜM 9

MADDE VE ÖZELLİKLERİ BÖLÜM 9 MADDE E ÖZELLİLERİ BÖLÜM 9 MODEL SORU 1 DE SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DE SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Maddenin özkütlesinin en büyük olduğu al, katı alidir. Y: Maddenin katı alidir. Maddenin acminin en büyük

Detaylı

Serüveni 4.ÜNİTE MADDENİN HALLERİ ORTAK VE AYIRDEDİCİ ÖZELLİKLER

Serüveni 4.ÜNİTE MADDENİN HALLERİ ORTAK VE AYIRDEDİCİ ÖZELLİKLER Serüveni 4.ÜNİTE MADDENİN HALLERİ ORTAK VE AYIRDEDİCİ ÖZELLİKLER MADDENİN HALLERİ MADDE MİKTARINA BAĞLI ÖZELLİKLER:(ORTAK ÖZELLİKLER) :Madde miktarının ölçüsüdür. :Maddenin boşlukta kapladığı yerdir Eylemsizlik:Maddenin

Detaylı

Bileflikler ve Formülleri

Bileflikler ve Formülleri Bileflikler ve Formülleri Anahtar Kavramlar bileşik formül içbir şey hatırlamıyorum. Ben kimim? Nasıl oluştum? Biz oluşturduk seni. Tuz Nasıl olur? Ben size hiç benzemiyorum, hatta siz de birbirinize hiç

Detaylı

INSA 283 MALZEME BİLİMİ. Giriş

INSA 283 MALZEME BİLİMİ. Giriş INSA 283 MALZEME BİLİMİ Giriş Malzeme Gereksinimi Bütün mühendislik bilim dallari malzeme ile yakindan iliskilidir. Mühendisler kullanacaklari malzemeyi çok iyi tanıyarak ve genis malzeme tayfi içinde

Detaylı

ELEMETLER VE BİLEŞİKLER ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ

ELEMETLER VE BİLEŞİKLER ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ Elementler Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere element denir. Elementler çok sayıda

Detaylı

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİNDE MALZEME

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİNDE MALZEME Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİNDE MALZEME Yrd. Doç. Dr. H. İbrahim OKUMU E-mail : okumus@ktu.edu.tr WEB : http://www.hiokumus.com 1 İçerik Giriş

Detaylı

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü,

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, TOZ İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, Termal Konfor gibi unsurlardan biriside Tozdur. Organik

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji

7. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Maddenin Yapısı ve Özellikleri Eski çağlarda yaşayan insanlar, doğada bulunan bütün maddelerin; Bir elementin bütün atomları birbirinin aynıdır. Farklı elementlerin atomları ise birbirinden farklıdır.

Detaylı

Serüveni. 1.ÜNİTE: KİMYA BİLİMİ Kimyanın Sembolik Dili #3

Serüveni. 1.ÜNİTE: KİMYA BİLİMİ Kimyanın Sembolik Dili #3 Serüveni 1.ÜNİTE: KİMYA BİLİMİ Kimyanın Sembolik Dili #3 MADDE SAF MADDE SAF OLMAYAN MADDE(KARIŞIM) ELEMENT BİLEŞİK HOMOJEN KARIŞIM HETEROJEN KARIŞIM METAL İYONİK BİLEŞİKLER SÜSPANSİYON AMETAL KOVALENT

Detaylı

HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI

HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI DÜNYADA yılda 40.000 km³ tatlı su okyanuslardan karalara transfer olmaktadır. Bu suyun büyük bir kısmı taşkın vb. nedenlerle kaybolurken

Detaylı

GENEL KİMYA. 6. Konu: Mol Kavramı ve Avagadro Sayısı

GENEL KİMYA. 6. Konu: Mol Kavramı ve Avagadro Sayısı GENEL KİMYA 6. Konu: Mol Kavramı ve Avagadro Sayısı Avagadro Sayısı ve Mol Kavramı Gündelik hayatta bazen maddeleri teker teker ifade etmek yerine toplu halde belirtmeyi tercih ederiz. Örneğin; 30 tane

Detaylı

MADDENİN TANECİKLİ YAPISI

MADDENİN TANECİKLİ YAPISI MADDENİN TANECİKLİ YAPISI ÜNİTE : Maddenin Tanecikli Yapısı Üniteye Giriş Evrendeki tüm maddeler, tüm cisimler kendilerinden çok çok küçük parçacıklardan oluşmuşlardır. Örneğin; çok fırtınalı bir günde

Detaylı

Maddeyi Oluşturan Tanecikler-Madde Hallerinin Tanecikli Yapısı. Maddeyi Oluşturan Tanecikler- Madde Hallerinin Tanecikli Yapısı

Maddeyi Oluşturan Tanecikler-Madde Hallerinin Tanecikli Yapısı. Maddeyi Oluşturan Tanecikler- Madde Hallerinin Tanecikli Yapısı Maddeyi Oluşturan Tanecikler- Madde Hallerinin Tanecikli Yapısı a) Saf Madde Kendine özgü fiziksel ve kimyasal özellikleri olan, ayırt edici özellikleri bulunan ve bu ayırt edici özellikleri sabit olan

Detaylı

Youtube:Kimyafull Gülçin Hoca Serüveni 5.ÜNİTE Tuzlar kullanim ALANLARI

Youtube:Kimyafull Gülçin Hoca Serüveni 5.ÜNİTE Tuzlar kullanim ALANLARI Serüveni 5.ÜNİTE Tuzlar kullanim ALANLARI YAYGIN KULLANILAN TUZLAR ÖZELLİKLER- KULLANIM ALANLARI Yemek tuzu arasında adı NaCI Suda çözünür. Nötral tuz SODYUM KLORÜR Dericilik Hayvan Besiciliği Suyu yumuşatma

Detaylı

TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI

TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI Toprak Bilgisi Dersi Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Toprak Oluşumunda Kimyasal Ayrıştırma Etmenleri Ana kayanın kimyasal bileşimini değiştirmek

Detaylı

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Başlık KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tanım İki veya daha fazla malzemenin, iyi özelliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özellik çıkarmak için, mikro veya makro seviyede

Detaylı

MADDE VE ÖZELLİKLERİ BÖLÜM 9

MADDE VE ÖZELLİKLERİ BÖLÜM 9 MADDE E ÖZELLİLERİ BÖLÜM 9 MODEL SORU 1 DE SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DE SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Maddenin özkütlesinin en büyük olduğu al, katı alidir. Y: Maddenin katı alidir. Maddenin acminin en büyük

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ A ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ (4 SAAT) 1 Elementler 2 Elementlerin Özellikleri 3 Element Çeşitleri 4 Elementlerin Sembolleri 5 Sembol

Detaylı

Metalurji Mühendisliğine Giriş. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Metalurji Mühendisliğine Giriş. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Metalurji Mühendisliğine Giriş Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Esasını makromoleküllü organik maddelerin oluşturduğu yapay veya doğal maddelerin kimyasal yoldan dönüştürülmesiyle elde edilirler. Organik

Detaylı

ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla

ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla kendinden farklı atomlara dönüşemezler. Atomda (+) yüklü

Detaylı

T.C. BURSA VALİLİĞİ Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü TESİSE KABUL EDİLECEK TEHLİKESİZ ATIK KODLARI LİSTESİ

T.C. BURSA VALİLİĞİ Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü TESİSE KABUL EDİLECEK TEHLİKESİZ ATIK KODLARI LİSTESİ TESİSE KABUL EDİLECEK TEHLİKESİZ ATIK KODLARI LİSTESİ EK-2 01 01 01, Metalik maden kazılarından kaynaklanan 01 01 02, Metalik olmayan maden kazılarından kaynaklanan 01 03 08, 01 03 07 dışındaki diğer tozumsu

Detaylı

ARES 1-ASİTLER. MADDENĠN YAPISI VE ÖZELLĠKLERĠ 4-ASĠTLER ve BAZLAR 8.SINIF FEN BĠLĠMLERĠ

ARES 1-ASİTLER. MADDENĠN YAPISI VE ÖZELLĠKLERĠ 4-ASĠTLER ve BAZLAR 8.SINIF FEN BĠLĠMLERĠ ARES EĞĠTĠM [Metni yazın] MADDENĠN YAPISI VE ÖZELLĠKLERĠ 4-ASĠTLER ve BAZLAR 8.SINIF FEN BĠLĠMLERĠ 1-ASİTLER Suda çözündüklerinde ortama H + iyonu verebilen bileşiklere asit denir. ASİTLERİN ÖZELLİKLERİ

Detaylı

MADDENİN SINIFLANDIRILMASI

MADDENİN SINIFLANDIRILMASI MADDENİN SINIFLANDIRILMASI MADDE Saf madde Karışımlar Element Bileşik Homojen Karışımlar Heterojen Karışımlar ELEMENT Tek cins atomlardan oluşmuş saf maddeye element denir. ELEMENTLERİN ÖZELLİKLERİ Elementler

Detaylı

Bu maddelerden ekşi olan ve turnusol kâğıdını kırmızı renge dönüştürenler asit özelliği taşır. Tadı acı olan, kayganlık hissi veren ve turnusol

Bu maddelerden ekşi olan ve turnusol kâğıdını kırmızı renge dönüştürenler asit özelliği taşır. Tadı acı olan, kayganlık hissi veren ve turnusol TUĞBA KÜÇÜKKAHRAMAN Asitler - Bazlar Bu maddelerden ekşi olan ve turnusol kâğıdını kırmızı renge dönüştürenler asit özelliği taşır. Tadı acı olan, kayganlık hissi veren ve turnusol kâğıdını mavi renge

Detaylı

5. SINIF FEN BİLİMLERİ KAZANIMLARI

5. SINIF FEN BİLİMLERİ KAZANIMLARI 5. SINIF FEN BİLİMLERİ KAZANIMLARI 5.1. VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM / CANLILAR VE HAYAT Bu ünitede öğrencilerin; besin çeşitleri, sağlıklı ve dengeli beslenme, sigara ve alkol kullanımının zararları,

Detaylı

Kütlesi,hacmi,eylemsizliği olan,tanecikli yapıdaki her şeye madde denir. Yer yüzünde gözümüzle görebildiğimiz her şey maddedir.

Kütlesi,hacmi,eylemsizliği olan,tanecikli yapıdaki her şeye madde denir. Yer yüzünde gözümüzle görebildiğimiz her şey maddedir. Madde Tanımı Kütlesi,hacmi,eylemsizliği olan,tanecikli yapıdaki her şeye madde denir. Yer yüzünde gözümüzle görebildiğimiz her şey maddedir. MADDENİN MADDENİN HALLERİ HALLERİ maddenin haller i MADDENİN

Detaylı

Gü ven ce He sa b Mü dü rü

Gü ven ce He sa b Mü dü rü Güvence Hesabı nın dünü, bugünü, yarını A. Ka di r KÜ ÇÜK Gü ven ce He sa b Mü dü rü on za man lar da bi lin me ye, ta nın ma ya S baş la yan Gü ven ce He sa bı as lın da ye - ni bir ku ru luş de ğil.

Detaylı

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek GÜNEŞ 1- Büyüklük Güneş, güneş sisteminin en uzak ve en büyük yıldızıdır. Dünya ya uzaklığı yaklaşık 150 milyon kilometre, çapı ise 1.392.000 kilometredir. Bu çap, Yeryüzünün 109 katı, Jüpiter in de 10

Detaylı

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ Besin Zincirindeki Enerji Akışı Madde Döngüleri Enerji Kaynakları ve Geri Dönüşüm Hazırlayan; Arif Özgür ÜLGER Besin Zincirindeki Enerji Akışı Bütün canlılar yaşamlarını devam

Detaylı

Serüveni 3.ÜNİTE:KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM KİMYASAL TEPKİME TÜRLERİ

Serüveni 3.ÜNİTE:KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM KİMYASAL TEPKİME TÜRLERİ Serüveni 3.ÜNİTE:KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM KİMYASAL TEPKİME TÜRLERİ FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM FİZİKSEL DEĞİŞİM Beş duyu organımızla algıladığımız fiziksel özelliklerdeki

Detaylı