s r~-t-e m fer 1"\ r I - r ' ..st o-r "Y\ ... ,. ( l ( '" 7 d

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "s r~-t-e m fer 1"\ r I - r ' ..st o-r "Y\ ... ,. ( l ( '" 7 d"

Transkript

1 L s r~te m fer 1"\ r r r,. ( l ( "..st )... or "Y\ f, 7 d

2 ,.~ 0 ( 0 t sor f pr..!i!i.. tjs WWW g r

3 , a... \~ \i \ 11...,,,, " ==ail& fl ti Al,, V1\"W cag.edu.tr

4 y (2. ~ ~,,.. ~..,,... ~ \ \.,..., ~ o "d A n \o n

5 J ~ ), 11 ~ :> ~ 1 ). ==r._,. ~.....; ~~ ~~~~~~~~~ ~ ~~~~ c w :,.,. e1fjussliis... ; a ;n pr,..,...,,~= ="".. t A4S ~ i.an s Sf..ai:t 9 ; na :!!"llzntl"" ::

6 ~ r bm :. ~c;v ce, ~P p er(\ \ www ag.edu. r ~~ ~..., t; ~ s \..:..._~ ~ utm% 7;..,.._.,.,...,_.;is?,,,,, r s,._n 4

7 P:. \ \\ \ r r ae...,_ f \ "Mt:. \ ()\ 0\ l,...,..:r. www ag edu.tr

8 \ f u~ l t if~ ~e<::,,c, ~,.., l.o "" r, \.,, t) ~e \ L \ l,

9 o o " v. l c Orl Cl ( /l 11\ r (\ \ \,, J a "2 7..

10 , [ \t~,s,"~... ~ osor.. v ;::

11 r \)C\J r (. c \ SC _.. ~_,~~.,?ro,,.. r czilomuc:c tt4pj... etf tm ; n>... lo 9 :SS,.._ w w ag tr _...,

12 J r t ( r r ~...!,.._....,.,, OC... _.. _.~ iiiiw ~ 0 1_..... ii... J,i 0 $ ~!!f ~,,... Lumt 4 Qi 4 6llrst %.. ~1 J \AJ,,_.. 7 _...,. #+W wlj M....~~z ~ n ~=~..._,,n ~,,._~._...,... "# fs,., Cl~

13 ,., t r.... r\jodlctr \ l \\A \ \ \ Ute: :14 =1~ u = z ,_.~ 4 C"attt r so.., s 111 c flli._,,.,..,.,, z ii" s,...,., 1 i ea :c VJWVJ.cag e c u i t r

14 Elektronik ve iletisim teknolojilerindeki gelismeler ile mikro elektromekanik alamndaki ilerlemeler nsansiz Hava Araci (iha) teknoloj.ilerinin gelismesine onayak olmus, askeri, sivil ve akademik bircok alanda HAlardan istifade edilmeye baslanrmstir. ihalar tarafindan icra edilmesi beklenen gorevlerde, tek ve buyuk bir iha sistemi kullanmak yerine daha kucuk boyutlu ve cok sayida iha nm bir arada kullamlmasmm bircok avantaji bulunmasma ragmen, ihalar1n birbirleriyle surekli ve etkin bir sekilde haberlesmelerinin gerekliligi, yeni yonlendirme ihtiyaclari dogurmustur, Aynca, dugumlerinin hareketliligi, dugumler arasi mesafeler ve icra edilen gorevlerin niteligi gibi bircok konuda klasik Hareketli Tasarsiz Aglar (HTAlar)dan aynlan bu aglan, ihalar1n gokyilziinde olusturdugu merkezi altyapi icermeyen aglar olarak tarnmlanan Ucan Tasarsiz Aglar (UT A) olarak ele almak daha uygun olacaknr. Bu calismada, coklu bir iha sisteminde ag katmaru yonlendirme isleminin etkin olarak gerc;ekle~tirilebilmesi icin gerekli olan temel gereksinimler ile UTAlar icin geltstirilecek yonlendirme protokollerinin sahip olmasi gerektigi degerlendirilen temel ozellikler aciklanrrustir. 1. Giris ic;erisinde insan bulunmayan ve cogunlukla otonom olarak hareket edebilen lnsansiz Rava Araclan (iha), elektronik ve iletisim teknolojilerindeki gelismeler ile mikroelektromekanik alamndaki ilerlemeler neticesinde askeri, sivil ve akademik bircok alanda yaygm olarak kullamlmaktadu iha lar, sivil alanda deprem, sel, yangm, volkan patlamasi gibi dogal afetlerin gozlemlenmesi ve hasar tespit cahsmalan, atmosfer cahsmalan, hava durumu tahmini, arazi haritasi cikanlmasi, tasrt trafik yogunlugunun tespit edilmesi gibi alanlarda kullan1lmaktad1r. Askeri alanda ise; kesif, istihbarat ve gozetleme gorevleri, tehlikeli bolgelerin zlenmesi, hedef tamma ve takip, tasima, simr izleme gibi bircok gorevde HA lardan yararlan1lmaktadrr Tek ve btiytlk bir iha sistemi kullanmak yerine daha kucuk boyutlu ve cok saytda ihan1n bir arada kull~n1lmas~n1n.sagla?1g1 bircok yarar111. ya~1 s1r,a, ihalarm birbirleriyle silrekl1 ve etkin bir sekilde haberle~meler1ne imkan saglayacak ag gereksinimlerine ihtiyac dogurmasi, bu aglan yeni bir mobil ag turu olarak ele almayt gerekli kilmisttr. Bildirinin ikinci bolumde iha ann bir arada kullan1ln1as1n1r1 Onen1i~den bahsedilmi~tir. Dc;uncU bolumde klasik Hareketli Tasarsrz Aglar ile ~~ aglannm farkl1l1klar1 ve benzerlikleri ele almrms olup dorduncn ve besinci

15 bolumlerde ise bu aglarda yonlendirme ihtiyaclan ve bu aglann karakteristikleri karsilasnrmah olarak aciklanmtstir. Son bolumde ise bundan sonraki cahsmalarda yaprlabilecekler ele almarak cahsma tamam lanm istir. 2) nsansiz Hava Araclarmm Bir Arada Kullannm HA lar tarafindan icra edilmesi beklenen gorevlerde, tek ve buyuk bir iha sistemi kullanmak yerine daha kucuk boyutlu ve cok sayida iha nm bir arada kullamlmasuun cesitli avantajlan vardir. Bu avantajlar su sekilde siralanabilir BUyUk ve pahali donammlar kullanmak yerine kucuk ve rnaliyeti daha az donamrnlann tercih edilmesiyle bakim ve idame masraflan daha dusuk olacaktir. Birden fazla kucuk iha nm ihtiyac duyulan farkh bolgelerde konumlanmasiyla, kapsanmasi beklenen toplam alan ihtiyaca gore artmlabilecek olup olceklenebilirlik acrsmdan daha esnek bir cozum ortaya koyulmasma olanak saglanacaktir. Birden cok ihan1n ayrn anda gorev yapmasiyla gorevlerin daha kisa surelerde icra edilebilmesi saglanacaktir, Gorev esnasmda herhangi bir iha run gorevini icra etmesine engel o)acak bir durumla karstlasildigmda diger ihalar ile gorevin devam etmesi ve basanyla tamamlanmasi saglanabilecektir. 3) Hareketli Tasarsiz Aglar (HTAlar) ve Ucan Tasarsiz Aglar (UTAlar) HTAlar, (Mobile Adhoc Networks, MANETs) onceden tan1ml.a~m~~ altyapi veya merkezi bir kontro! sistemi olmaksizm, rastgele ya d~ b.~1u:~1 bir rotada hareket eden dugumlerin olusturdugu agdir. Bu aglar gunumuzde, ticari ve askeri bircok uygulamada yaygm olarak kullamlmaktadir. ihalartn gokyuzunde olusturdugu merkezi altyapi icerrneyen aglar ise FANET (Flying Ad hoc Network) olarak adlandmlmaktadir []. Bu cahsmada, FANETler icin U~an Tasarsiz Ag (~TA~ a~1 ~ullan1lm1~t1r [4]. ~ekil de ornek bir UTA uygulama senaryosu gosterilmistir :ti.,..,, ~ ,, "111i1Li;;..,..... /.,. ~ekil J Ornek UT A Uygularna Senaryosu [5]

16 Hareketlilik Modelleri: UTAlarda dngumler (ihalar), HTAlara gore cok daha h1zj1 ve hareketlidirler, HT Alarda hiz olarak genellikle insanlann yurume hizi ve araclann hizlan referans almrrken, UT A Jarda cok daha yuksek hizlarda gokynzunde ucan 1HAJar1n hizi esas almmaktadir. Bu durum UT A lann hareketlilik modellerini HT A lardan ayirmaktadrr. DUgUmlerin Hareketliligi: Hiza bagh olarak UTAlarda yer alan dugumlerin ag topolojileri HTAlara oranla cok daha hrzh bir sekilde degismektedir, Go rev Niteligi: UT A larda dugumler planh ve cok daha hassas gorevleri yerine getirirler. Bundan dolayi UT A larda dugumleri olusturan elemanlann fiziksel, elektronik ve mekanik ozelliklerinin cok daha guvenilir ve uzun omurlu olmasi beklenir. Diigilmlerin Yogunlugu: UTAlarda dugumler arasi mesafeler HTA ara gore cok daha fazladir. Her hangi bir carpismayi onlemek icin UT A dugumleri birbirlerinden kacmmak zorundadir. UT A ann karakteristik ozellikleri asagidaki gibi ozetlenebilir (1,2]: Dugumlerin yuksek hizlarda hareket etme1eri ( 1060 m/sn) Dugum sayismm srmrh olmasi (220 adet) Turn dugumlerin uzerinde GPS unitelerinin bulunmasi ve dugumler arasmda konum paylasirru lletisim kapsama alamnm genis olmasi ihtiyaci Saglam ve guvenilir bir haberlesme altyapisi ihtiyaci,. Sekil 3.. Gorev Esnasmda Baslangic Sartlannm Degismesi [ l] k d HT A Jar icin gelistiri lmis cok cesitli yonlendirme Bu fine a ar. ~ proto o er1. k b, 1 1 h def du Omler arasmdaki en etkin yolu tesptt edere u _)o un k ayna k 1 e e o..... ettirilmesinin saglanmas1d1r. ~_,_

17 4) HT A larda Yontendtrme Hibrit Yonlendirme Algoritmalan ve Konum Tabanh Yonlendirme Algoritmalan: Proaktif (Tabloya Dayah) Yonlendirme Algorltmalari: TUm kaynak ve ~edef dugu~leri arasmda mumkun olan rotalann ihtiyac duyulmaksizin onceden belrrlenerek, belirli arahklarla gilncellenmesi ve bu rotalann yonlendirme tablosunda tutulmasi esasi uzerine kuruludurlar. En belirgin ozelliklerl, ag topolojisinde herhangi bir degisme olmasa bile tablo guncelleme mesajlan gondermeye devam etmeleridir. Bu durum, cok fazla dugum iceren HT Alar icin ilave paket yuku olusturacaktir. Proaktif yonlendirme algoritmalanna, OLSR (Optimized Link State Routing) ve DSDV (Destination Sequence Distance Vector) protokolleri omek olarak verilebilir [ 6]. Reaktif (stege Bagh) Ydnlendlrme Algoritmalart: Proaktif yonlendirme algoritmalannm aksine, dugumler arasi rota bilgilerinin sadece gerekli oldugunda olusturulmasi esasma dayarur. Yani dugumlerden herhangi biri agdaki diger bir dugume bir paket gondermek istediginde mevcut rotalar olusturulur. Bu tur algoritmalann en belirgin dezavantaji ihtiyac halinde rota olusturmamn sebep olacagi zaman gecikmeleridir. Bu tur protokollere, AODV (Ad Hoc On Demand Distance Vector Routing) ve DSR (Dynamic Source Routing) ornek olarak verilebilir [6]. Hibrit Ydnlendirme Algoritmalaru Bu yaklasim proaktif ve reaktif yaklasimlann avantajlanm bir arada kullanmayi amaclar, Temelde be]li bir dugum atlama sayisi ile erisilebilecek dugumler icin proaktif, diger dugumler icin reaktif yaklasim sergileme esasma dayamrlar. Bu tur protokollere ZRP (Zone Routing Protocol) ornek olarak verilebilir [6]. Konum Tabanh Yonlendirme Algoritmalart: Proaktif ve reaktif protokollerin belirgin ozelliklerini iyermele~i~n. yam sira, dugnmlerin yerlerinin belirlenmesinde OPS.CG~b~l P.0~1t1011mg System) kullan~rl~r. GPS, enlem, boylam ve ytikseklik bilgilerini saglamamn yam sira dusuk maliyetli oldugundan dolayi yaygm olarak kullamlmaktadir [7]. Bu kapsamdaki protokollere, GPSR (Greedy Perimeter Stateless Routing) ornek olarak verilebilir (6]. ".~ ~:~~, n mr &!i lls!t:... "~$ Ct r:o 0 ;rvr "lafi1i,,_,.,, 0,a:W ii..~ """, w w. c a g e d LJ. t r ~ ;;,5 Rf;:...,._,..

18 "": U1~ la\fdc VE," d r cahsmalan oldukca azdir [3]. HAlar1~ yuksek hiz ve hareketliligs sahip olmalan ve ihalar arast ~~safen!11 mumkun oldugunca fazla olmasimn amaclanmasi mevcut yonlend1rme protokollerinin kullamlrnasuu zorla t1rmaktad1r. UT A larda yonlendirme iizerine yapilmis cok fazla calisma bulunmamaktadn. UT A ann HT A lardan aynlan yonlerini karsilayabilecek HT A yonlendirme protokollerinin performanslan arastirmaya acik alanlardir [ 1 ]. Aym zamanda, UTAlar icin onerilen Ortam Erisim Kontrolu (Medium Access Control, MAC) protokolleri de simrh sayidadir [811]. Gelistirilecek yeni yonlendirme protokolleriyle ya da mevcut protokoller uzerinde gerceklestirilecek modifikasyonlarla iyilestirmelere ihtiyac olacagi degerlendirilmektedir. Bu kapsamda, coklu bir iha sisteminde yonlendirme isleminin etkin olarak gerceklestirilebilmesi icin asagidaki gereksinimlerin saglanmasi ve UT A lar icin gelistirilecek yonlendirme protokollerinin alttaki temel ozelliklere sahip olmasi gerektigi degerlendirilmektedir: Rota Bulma (Route Discovery): Halihazirda kullamlmakta olan HT A protokollerinde cogunlukla, kornsu dugumlerin mev~.ut durumlannm tayin edilmesi islerni onemli yer teskil eder. Ornegin, reaktif yonlendirme protokollerinde bu islem kaynak dugum tarafmdan bir hedef dugume bir paket gonderilmek istendiginde ve hedef dugume ait gecerli bir yolun mevcut kayna~ dugum tablosunda bulunmamas~ durumunda kaynak dugumun brr RREQ (Route Request) paketi yaymlamasiyla (broadcast) ger~ekl~~ir.. Eger RREQ paketi hede~ dugume ulasrrus ise hedef dugum genye brr RREP (Route.R.eply) paketi yollar. Aradaki dugumler ise aym R~Q pa~etle~1n1. tekrardan yaymlarlar. Boylelikle kaynaktan hedefe bir yol tesis e~1lm1 olur. Bu islem tasrna (flooding) olarak da adlandmhr [12]. Proaktif protok~llerd: ise reaktif protokollerde istek an1n~a ger~ekl~~en.ro~~?ulma islemi periyodik olarak gerceklestiginden bir paket gonderimi 191n tekrar rota 1w Ldg.eou.rr

19 paket Yilkilniin az tutulmasi oldukca Onemlidir. Rota Baknm (Route Maintanence): stenilen paketin hedefe isleminin lnzh bir sekilde ger~ekle~tirilebilmesi gerekir. Yuksek hizm neden oldugu anhk topoloji degi~iklikleri ihtiva eden hareketlilik mode line sahip UT A lar icin rota bakirm isleminin sikhgi klasik HT A lardan daha fazla olmahdir. Etkin letisim Mesafe ve Kanah: Fiziksel Katman ve Ortam Erisim Katmam tarafmdan yeterli etkin iletisim mesafe kanalmm temin edilmesi gerekir. Cunku UTAlarda dugurnler arasi mesafe HTAlara oranla daha fazla oldugu icin rota bakirru gereklthglnm az olmasi ve kaynaktan hedefe dugum atlama sayrsmm minimum tutulmasi beklenir. Bu durumda yonlu antenlerin (directional antenna) kullanmumn etkin iletisim mesafesini artmrken rota belirlemede dugum atlama sayisnn azaltacagi goz Online alindigmda [8,13] UTAlarda yonlendirme isleminin servis kalitesine (QoS) katki saglayacagi degerlendirilmektedir. Konum Tespiti: Klasik HTAlarda kesif paketleri cogunlukla ag servis kalitesi gereksinimleri icin yeterli olsa da, UTAlarda dugumlerin konum bilgisinin rota bulma ve rota bakim islemlerinde gerekli olacagi degerlendirilmektedir. Genellikle klasik heryone (omnidirectional) antenlerin kullamldigi HT A lardan farkh olarak UTA larda yonlu antenlerin kullamlmasi fikri on plana cikmaktadrr. Boylelikle konum tespiti isleminin ortam erisim katmanmda gerceklestirilecegi varsayilabilir. Bu durumun UTAlar icin haz~~anacak ~eni yonlendirme protokolleri icin bir avantaj olacagi degerlendirilmektedir [ 14]. 6) Sonuc......, Tek ve buyuk bir HA sistenu kullanmak yerme daha kucuk boyutlu ve cok say1 da iha run bir arada kullamlmasmm sagladrgr. yararlann. yam. sira, " olarak ele ahnmast sonucunu dogurmustur. (!TA lat rein uygun vv

20 AZ \ me "... :.. ~ 1 l \ r d u...

21 c f \ t \ ===1r ~...,.._... ~~=~~ii:la1µa lc 2 ;&4t:P:c= aas S:e"t11=, :" <=.1 1 1P"" 11i"ri"cu., tt1itwww~~., ca.,...rfn saw 1..,... ~"ttcnc.:....

22 .. _ c (\(Y),: \ u v... 2 r " * r. a=) m ~\ f ) Dag1t1k sistemlerdeki bilgisayarlar ayn krtalar uzerinde, ayru bina veya aynr oda lcerlsinde bulunabilir. DSiin getirdikleri: Birlikte ve birbirinden bag1ms1z canssn sistemler i~ferini birbirinden ba~rmsrz yapartar Ayn1 zamanda program yal1 t1nr, baton bir istem«kaynag1 g1 gtjnlnor, birfikte ~a/1~1rtar lslemler mesaj ahliveriliiyle anlasirtar. w.c ~ Paralele islemler Btrlikte cahsan bag1ms1z bilesenter Mesaj gonderme ile iletisim Ortak bellek yak (No shared memory) Kaynak paylastrru Heterojen (9e~itlilik, farkhhk): networks. hw, os. Plan Yazrcr, veri tabaru. diqer servisler Ortak saat yok: Bilgisayarlar saatlerini krsrth derecede Genet sistem durumu belirli deqij (No global state senkronize edebilir Hicbir i~lem. sistemin genel durumuna dair bir biigi Bag1ms1z bozulma: biri bozulsa da digerteri cahsmaya edmernez devam eder..j Ortak saat yok f~jemler i<;1n sadece k1s1tft derecede saat esitleme rnurnl otab1tir

23 ({\\( r "7 \. ;> {l( C\\c nr \~ 0 ( s+01d 1. Kullan1ctlar1a kaynaktan bir1e tirmek: Eri~im servisleri uygulama ~l1~t1r1r Belirti kaynaklar: Yaz1c1lar, bilgisayartar. i~leme gucu, veri Neden payla 1m? Ekonomi lfbirtiqi, Bitgi deoi,tokufu (grup ~hfmas1) Payla~1m problemleri Guvenlik lstenmeyen i~birtikleri 2. ~effafl1k: Kaynaklar ve i lemlerin aq uzennde daq1t1k olduqu ac;1k degildir 3. Ay1kl1k: Servislerin sentaks ve semantikleri ile ilgili standart kurallar 4. Otc;eklenebilirlik: Daha fazla kullan1c1/kaynak, coqrafya. yonetim 5. Uzun sore bozulmadan yal1 ma v v. c

24 ,. fv\0 l\j nternet: birbirine baqll <;e~itli bilgisayar aqlan. Uygulamalar ifeti~imi mesajlarla saglar Dag1t1k sistem kuuamcrlan W\N\N, , dosya gonderme gibi servislerden faydatan1r ntranet: bir organizasyon tarafrndan yonenten alt ag. Yerel govenlik politikasiyla s1n1rl1d1r. Uydu baglantrsf, fiberoptik kablolar gibi h1zl1 iletim kapasitesi olan ag altyap1s1 ile bagl1d1rlar Kablosuz aglar ~ SP BJ m uydu ba!)lant PC sunucu. ao baotant1s1. f! c:c 5 ::...,,. Ht, zv xw_c:r...,$ & s.. ~ 44 4 ii..., ~ J d 4 =...!... ]t...,... _ ni.s "!i rr r w \f.j w nternet ~e~itli servisler barmdiran bir<;ok farkh bilgisayar torterinden olusan boyuk bir ag toplulu~udur.

25 prtnt and other servers ~ Localarea Web server network server z Desktop com uters serve e a 1 1 File server print the rest of the nternet other servers router/firewall nternet r..., &. Host intranet Printer..... Wireless LAN ~,. v, G) Mobile _, Camera phone J Laptop Host site.._._j WAP gate\vay Home tntranet Uygun konumlara yerle~tirilmi~ (yazrct gibi} kaynaklart degerlendirmek iyin kablosuz veya kablolu ag arac1l1g1 ile Home intranet kavnaktanna sorekli erisim destegi m/search?q=kindberg Web servers Browsers www. cdk3 net nternet http /fwww cdk3.nev wwww3c.org ~ File system of 1.. www w3c org.. " Pro ocors. " Act1Vk!Y.html... ~ ~.. w3c. erg/protocols/ Activity html ~~~~...,..,_.,.nsn~r. ~ t at;o : = 1 Mt,, _..._.._~ "~ 9 U ;;;=o arttlfr& +.z::zaa::.. 1iii &; AAA =ii!! J a r.!it ~ t Ar.... J cfi"s;autw Jlt"", VvWVv c Q~edu.

26 ,.... Orn: arch/dls rtb/oook.hn lk k1s1m: Kullan1lacak protokol. (:dan onceki krsrrn) Orn kteki proto el http di c"hyp r li Xt Transport Protocol ). lkinci k1s1m:web sunucusunun domain ismi, (// ile arasi). ~ Or e teki dom in ismi:..dcs.qrnw, c.uk. Kalan kisrrn: (Tek rtan sonraki krsirn). 0 domain tizerindeki kaynaq1 (dosyayt) gosterir Web sunucusunun kulland1q1 list dizinden itibaren isirnlendirttir, research/distrib/book.html. «Onf ine kitapcr World Wide Web Uzerinde Mii~terler sunucunuza endi bilgisayarlar1yl sizin bilgisayanruza (web baglanabilir: Stokunuza bakabilir Siparil verebilir Ya...? Mu teriniz ~ok farkl1 bir donarun sisrerni kull ityorsa! (PC, MAC~~.. ). ~ ~ farklt bir i~lecin sisten i~ {Windows. Unix,.. ).. farklr bi veri gosterim bi~111li? (ASC. EBCDC.. ~) Veya...? & L hava s rtlar.. and n dolayt)~ t Kon um J Tasmma Dag1l1n1 feffafl1g1..

27 ti.. Y: a nda sip, ti l<ull mm) Stok bilgi i:zi t ri t b ru cok r? Sipar ~ na 1 d 11 U eri 1iz111 bilgis y,., ~Okerse! F tllt tol r nc (H t pay1 e 1 ~:?» zo 4 u a1 Ya...? Biril 1 ver i ~ lmak icin sisterninize girmeye (;al1~1rsa?,. k ) 1 g1 ~ er e.... mlif teriniz sipari~ veri de. onr, dan vermedim diyerek U un t slir 1ini r ddeder e~ Sec rity Giivenlik Veya...? " Oyle b ~ r1l1 ofursunuz da milyonlarca insan ayru anda online maq za111z1 ayni anda zlyar t eder e? Scalabiltty Olceklenebihrlik... orrie eri ;.. zor u ar

28 rs aca zorh klar Heterogeneity (Cetitlilik) <;el1tji bile~enler birb1riyte uyu1tllu ~ekdde ~ah abilmeli Distribution transparency (DaQ1n1kl1k ~effafl1q1) Da91n1khQ1n vati1q1 n1iin1kiin olduki;;a kullan1c1dan saklanmah Fault tolerance (Hata pay1) Bir bite~en1n bozuln us ( isrn! bo21.tkluk) tun1 sisternin bozuf masma s eb ep oin1arl1al1 Scalability (Ol~eklenebilirlik) Si tern, ara n kt1llan1c1 ay1s1n.. raqn1en verirnli c;ah~niaya devam edebil eli S1sten1e yen1 kaynak] r ektenerek performans art.i~1 saqlanabijmefi. Heteroge1ieity (<;e~itlilik) <;e~itli bile~enler birbiriyfe uyumlu ~ekilde <;aj1~abif mef i lslet:i1n sist:en1leri it Donan1m mimat6i!e1 i let:i~irn n"tim rileri Program1ama dilteri Yaz1J11n arayuz~eri Guvenlik ot~uferi BiJgi gost:er inifer i Dagrtik bir sistemde seffafhk ~effaf OS: Kullarncrlara, tek bir bijgisayar sisterni gibi gorunur; baq1ms1z bllgisayarlar topf uluqu olarak deqij. ~effafltk r;~itleri Erisim:Ver i gosterirn.ir;deki fat.kl, r. ve kaynaklara nasn eri~ildigi gf~enu: Yer.el ve uzak ka naklara er1~1m a ni r~lemler1e.sagfan1r: Orn., Necworl< F1Je Sy terns ( g Dosya Siscem eri Konum: Bir ~r.i;ia in buhmdu u yer gizjenrr. K yn.aklara. flzjkiel konumfar1. bilinmeden er1~1hr: fan admm domain name) rnakine adres1nden ayr,ma g1b1. Migration (T~inma): Kaynagr11 yet deg1~ti1~me durumu gizlenir Relocation (Yeniden konumlandtrma): Kayn:ig1n kullamrn esnasioda, y r degi~orrne dururnu gizfe111r Mgr:ation rel?c.ation.~<:ffafl~ i. bir sistenidek! k.ulfan1c1jar1n veya uygulam:a!ann 1~lenifer1n1 etki erneden ca inabilrn lerine of. nak s 91 r: <;atr~ma esnasinda (runtime) bir is1nl sunucusundan (name server) bir bafkastna ge~f yapma Bir :veldt veya tj1emin (agent/process) bir du_gumden (node) digerine u,mmast JDi W W.Loy c, u.

29 ~ ~ et 1]: D Uzeyi ~effatl1k Her zamar) istenmez; farkl krcalarda bulunao f<uijanc1tar (con~ext~ ware). :t1111ezone (zan,andilimi), brz Her Z.."lrnan mumklin otrnaz: Hat.alar1n glzler,rnesi (bir bilgtsayar yava~ rm, bozuk mu) YUksek Jeffafltk ile performans arasrrrdakl denge Replsc tion (Ko yal ma): Bir kayrtagin birden f.uja yerde yede inin {kopyas1~1!) r. ~. t uqu gi~l.e~ir. Kopy larin kaynaklara, 1~ sadece bir opya v rn11~ g1b1 er111 ir. Guven hrf 1k ve perform ns kepyalarla rt1r1j1r. ama ull m 1ar1n veya 1.1ygulama geliitiricilerinin kopyalardan haberi olmaz. Concurrenc (Birlikte ~al1sm. ): Bir kayna in birden fazfa kulfan1c1 taraf1ndan p y a.~1fdt91 gizlenir, Bir isle1n, difjer ni i~let11lerin de aynt kayn klara risme ce ofdugunun fnrkjndn cln amahdrr F ilue (Bozulrna]: Bir kaynag1n bozulma veya duzelme durumu izlenir; Bozulmala1 elsa d gorevl r raman1lanab1fir. Mesaj iletim tekran, 11 g sunucusu di.igurs1unun bozt1kjugo. web itesin: ~okertmemeli. P istenc (SU. klilik): Bir yanhm kayna91n1n bellekre veya disk inerinde olma durumu gizlenir... effaflrk <;e~itleri3 Perfo1,1nans:Yuk deqilimine gore perforrnansr artrrrnak ~in sisternin cekrar yap1land1rclmast saglanrr. 6rn... bile~enlerin dinamik ofarak eklenip kal dmlrnast.. Kullarucr sayrst artmca, dogrusaf yaprlardan basamakh (hierarchical) yapalara gecilmesi... Scaling (Ol~ekleme): Sistefr!ir. v_e uygularnalarm, siste~ ya~snd~ veya uygulama afgoritmajar1nda de ~tkl1ge gerek olmadan gen1~jealmes1ne olanak saglar.. Ag f effaflig1: erisim + konurn ~effafl1klar1 Bozl.ll1n.a f?effafl1g1: Het.a pay1 Bozulma: sunulan bir servisin artrk tarifine uygun cal1~mamasj Hat:a: bozulma sebebi (bile~en boxulrnasr gi,bi) Hata payr: hat:alara raqmen bozulmama Orn: crn a i f1 es a j a r 1n1 n o r1 ra da Tl,i eti m es i www. ay ~uu.,

30 .,....._~&:~ at.. G p y rrre kg 1"liznJ.alar1 Hata algslarna Checksun)s (saglatna). hear~beat (ka1p at~t}. ~.. Hat:a r11askelerne BozLtk n"csajtaa tr\ 1.:ek ar go11dertnli. fnz.talt1..., Hat:aya anusamaha Except:ion f1andling (lscisria i~len:ie). tin1eouts (zaman a ~ltl1 lart )~... Hatadan kurtulr r1a Rollback (get & sarn1a) tllck.. nizrl alar1... 6lceklenebilirli1< Siscern, kucuk bir lntranetten lnternete kadar uzanan bircok farkh ol~.ekte verimli olarak ~al1~abilmeti.. Kaynak ve kullaruci saytsmda belirgin bir aro~ olsa da et.kili o1arak ~11~maya devam edebifmeli. Zamanla her ~ey ~ogaltr, kullamcrlar artar, bilgisayar say1s1 buyur.t veri miktart fazlalasrr,... Sistemler nasrl ol~eklenebilir olur? Sadece donamm eklemekle mumkun degil. Bir makinenin 20 kuuamcrya hizmet verrnesi, iki makinenin 40 kuttamcrya hizmet verecegi anlamma gelrnez, Resource (Kaynak): Yalruz bit kitjllan1c1 ~ k1stt.lt verrm <;oklu isren ci ~lep eri: birlikre er i~im Payla~rlan kaynakfara coklu eri~imin desteklenip yonetilmesi: Birlikte ~at1~tlan ortamdaki bir nesnenin gtivende olmast.. f/ 1~1n 1~1emler. verileri ctieilrh kalacal ~ekilde. senkronize olmah ( e~itler1r11eti~ (orn. Bank hesabr). ;. Bu. da n:1k omayan iste11llerde ernafor kttltan1ni1ndan da.hn WWW

31 ..,...:.. ~...,,_. ::U _,,... 1 ~...,,,.,. 1.. k """" i ~ ~...] 1 j A~1k sistem:... dtizenli geli~tirilmi~ uygulama yazihrrrlarrrun, kiicuk de i~ikliklerle, cok cesitli sistemlere ta~anabif mesini, ve yerel ve uzak sistemlerdeki di er uygulamalarla sa lamak, ve kullarncilarla, tastnabllirf birlikte i~leyebilmesini i kolaylasnran bir tarz ile etkilesrnek icln arayuzler. servisler ve desteklenen formadara yeter1i veren bir sistemdir." (POSX Open Systems Environment rehberi). Acrk tarif/standart ge1i~tiriciler topluluklar: Si, f~ W3C, SOf EEE. OM Gt T1c rt ortal hkl r.. Yeni servisler, var olan bilesenler bozulmadan eklenebilir. Kaynaklar yetkili kullarucrlarca erisileblhr ve istekleri doqrultusunda kullamlabrlir; Confidentiality (Gizlilik) ~ tkisiz bir yterc gorulineye <ar~1 koruma. Orn. Bilgiye yetkili i~im sa mak icin kullarul r ACLler {E1 i im kontrol lis et ri). ntegrity (BUtilnltik) De t~ime veya bozulm ya kar~r koruma, Orn. Bir p ra ist~qinde hesap 1 umarasi veya miktar deqerinin de i~tirilniesi... ii v n 1 1<: Availability (Ula~tlabilirlik) Kaynak eri in yollar1ndaki ~ak1~111alara kar~1 koruma. Or 1. S r vis aldtrtlartn1n r ddi Reddedilernerne Bi1 bilgini gonderit1y1e ahnrna d lili Orn,. Dijit 1111 za W\VW.Loy

32 ,_.. n1zn1a a1~1... Orn, Blowfish RSA Authentication Do rulama,,. Orn. p ssword ( ifre), a~t anahtarla yetkilendirme Authorization Yetkilendirme Orn. eri im ontrol fist leri Ozet DaQ1t1k sistemler her yerde bulunur. nternet. dunyarnn her bir yarundaki kullanrcilann. her bir yandaki servislere erlsirnlerlni sa lar. Kaynak paylasirm da rnk sistem kurmaya tesvik eden etmenlerin basta gelenidir. OS kurulumu blrcok zorluqu beraberinde getirir: <;e~idiiik.a~tkhk. GUvenlik. 0 ~eklenebihrlik. Hara denerimi, Bi1 t1kte ~att~m,. ~effafl1k. ;DaQ1t1k sisternler kureselle~meyi sa lar: Topltiluk Sanal 01k1n1 r, kurulu~ta.. sosyal aglar) Selene escience Bitin ) Busine.. s (ebussiness} ti.),.,.,.,... f6 <ta OP ts Ats; ag.edu.t.

Yönlendirme Protokolü İhtiyaçları Açısından Uçan Tasarsız Ağlar (FANETs)

Yönlendirme Protokolü İhtiyaçları Açısından Uçan Tasarsız Ağlar (FANETs) Yönlendirme Protokolü İhtiyaçları Açısından Uçan Tasarsız Ağlar (FANETs) Nihat AKILLI 1, Şamil TEMEL 2, Levent TOKER 1 1 Ege Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, İzmir 2 Hava Astsubay Meslek Yüksek

Detaylı

BİL483 Paralel ve Dağıtılmış Sistemler

BİL483 Paralel ve Dağıtılmış Sistemler 1 BİL483 Paralel ve Dağıtılmış Sistemler Sunum Başlıkları Giriş Dağıtık Sistemlerin Tanımlanması Dağıtık Sistemlerin Nitelikleri Örnek Dağıtık Sistemler Dağıtık Sistemlerin Zorlukları Özet 2 Giriş Her

Detaylı

HF Tasarsız Ağlarda Rotalama. Makbule Gülçin Özsoy TUBITAK-BILGEM/G227

HF Tasarsız Ağlarda Rotalama. Makbule Gülçin Özsoy TUBITAK-BILGEM/G227 HF Tasarsız Ağlarda Rotalama Makbule Gülçin Özsoy TUBITAK-BILGEM/G227 Gündem Tasarsız Ağlar Rotalama Algoritmaları Proaktif Rotalama Algoritmaları Optimized Link State Routing Protocol (OLSR) Destination-Sequenced

Detaylı

Ad-Hoc Wireless Networks

Ad-Hoc Wireless Networks Ad-Hoc Wireless Networks Gökhan AKIN 1098105206 Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Doktora Öğrencisi Giriş Ad Hoc, «geçici» anlamına gelen Latince kökenli bir kelimedir. Oluşan özel veya acil

Detaylı

Bilg-101. Bölüm 6. Bilgisayar Ağları. Ne Öğreneceğiz? Bilgisayar Ağı Nedir?

Bilg-101. Bölüm 6. Bilgisayar Ağları. Ne Öğreneceğiz? Bilgisayar Ağı Nedir? Bilg-101 Bölüm 6 Bilgisayar Ağları 2006 Prentice-Hall, Inc Slide 1 Ne Öğreneceğiz? Bilgisayar Ağı Bilgisayar Ağlarının Avantaj ve Dezavantajları Bilgisayar Ağlarında Protokol ün önemi Ağ Çeşitleri Yerel

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HAREKET BİLİNÇLİ, GÜVENİLİR TASARSIZ AĞ YÖNLENDİRME PROTOKOLLERİ

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HAREKET BİLİNÇLİ, GÜVENİLİR TASARSIZ AĞ YÖNLENDİRME PROTOKOLLERİ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HAREKET BİLİNÇLİ, GÜVENİLİR TASARSIZ AĞ YÖNLENDİRME PROTOKOLLERİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Müh. Fehime TÜFEKÇİOĞLU (504031511) Tezin Enstitüye Verildiği Tarih

Detaylı

HF TELSĠZ AĞLARDA DSR TABANLI ROTALAMA UYGULAMASI

HF TELSĠZ AĞLARDA DSR TABANLI ROTALAMA UYGULAMASI HF TELSĠZ AĞLARDA DSR TABANLI ROTALAMA UYGULAMASI Makbule Gülçin ÖZSOY (a), Özgür ÖZUĞUR (b) (a) TUBITAK/BILGEM/G227, 06700, Ankara, mgozsoy@uekae.tubitak.gov.tr (b) TUBITAK/BILGEM/G227, 06700, Ankara,

Detaylı

Doç.Dr. Yaşar SARI ESOGÜ Turizm Fakültesi-Eskişehir BİLGİSAYAR AĞLARI (COMPUTER NETWORKS)

Doç.Dr. Yaşar SARI ESOGÜ Turizm Fakültesi-Eskişehir BİLGİSAYAR AĞLARI (COMPUTER NETWORKS) BİLGİSAYAR AĞLARI (COMPUTER NETWORKS) 1 BİLGİSAYAR AĞI Birden çok bilgisayarın birbirine bağlanması ile oluşturulan yapılara bilgisayar ağları denmektedir. Bu bağlantı bakır kablolarla yapılabildiği gibi,

Detaylı

Bilgisayar Sistemleri ilk ortaya çıktığında...

Bilgisayar Sistemleri ilk ortaya çıktığında... Bilgisayar Ağları Bilgisayar Sistemleri ilk ortaya çıktığında... Merkezi yapıya sahip ENIAC (1945) ~167 m² 30 ton IBM 650 (1960) K.G.M Dk.da ~ 74000 işlem 12 yıl kullanılmıştır http://the eniac.com www.kgm.gov.tr

Detaylı

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 Ders- 12 Bilgisayar Ağları Yrd. Doç. Dr. Burcu Can Buğlalılar Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Katmanları İçerik Bilgisayar ağı nedir? Yerel alan ağları

Detaylı

Ağ Temelleri. Murat Ozdemir Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanı 15 Ocak 2013. Ref: HNet.23

Ağ Temelleri. Murat Ozdemir Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanı 15 Ocak 2013. Ref: HNet.23 Ağ Temelleri Murat Ozdemir Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanı 15 Ocak 2013 Ref: HNet.23 Ağ Nedir Ağ, iki yada daha fazla cihazın kablolu veya kablosuz olarak birbirleri ile belirli protokoller

Detaylı

Sistem-atik Membran Kapak Sipariş Takip ve Üretim Takip Sistemi;

Sistem-atik Membran Kapak Sipariş Takip ve Üretim Takip Sistemi; S i s t e m - a t i k M e m b r a n K a p a k S i p a r i T a k i p v e Ü r e t i m T a k i p S i s t e m i ; T ü r k i y e l d e b i r i l k o l a r a k, t a m a m e n m e m b r a n k a p a k ü r e t

Detaylı

AĞ SĠSTEMLERĠ. Öğr. Gör. Durmuş KOÇ

AĞ SĠSTEMLERĠ. Öğr. Gör. Durmuş KOÇ AĞ SĠSTEMLERĠ Öğr. Gör. Durmuş KOÇ Ağ Ġletişimi Bilgi ve iletişim, bilgi paylaşımının giderek önem kazandığı dijital dünyanın önemli kavramları arasındadır. Bilginin farklı kaynaklar arasında transferi,

Detaylı

WEB TASARIMIN TEMELLERİ

WEB TASARIMIN TEMELLERİ WEB TASARIMIN TEMELLERİ ~ Sunu 1 ~ Öğr. Gör. Mehmet Fatih TAN http://blog.kmu.edu.tr/mftan mftan@kmu.edu.tr Bilgi paylaşıldıkça kıymetlenir.. Kaynak göstermek şartıyla sunu içeriğini çalışmalarınızda kullanabilirsiniz.

Detaylı

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması Sistem Programlama Sistem programlama bilgisayar mühendisliğinin bir alanı olup karmaşık sistemlerin ve bu sistemlerin parçalarının ile ilgilenir. İşletim Sistemlerinin Programlaması Giriş/Cıkış( I/O)

Detaylı

Sistem Nasıl Çalışıyor: Araç İzleme ve Filo Yönetim Sistemi

Sistem Nasıl Çalışıyor: Araç İzleme ve Filo Yönetim Sistemi arvento Araç Takip ve Filo Yönetim Sistemleri ile araçlarınızı 7 gün 24 saat on-line ve geçmişe yönelik olarak izleyebilir, hızlarını, izlemiş oldukları güzergahı, duraklama yaptıkları yerleri uzaktan

Detaylı

YÖNLENDİRİCİLER. Temel Bilgiler. Vize Hazırlık Notları

YÖNLENDİRİCİLER. Temel Bilgiler. Vize Hazırlık Notları YÖNLENDİRİCİLER Temel Bilgiler Vize Hazırlık Notları 1 Yönlendiriciler 1. YÖNLENDİRİCİLER 1.1. WAN Geniş Alan Bilgisayar Ağları (WAN, Wide Area Network) Bir ülke ya da dünya çapında yüzlerce veya binlerce

Detaylı

İleri Düzey Bilgisayar Ağları

İleri Düzey Bilgisayar Ağları İleri Düzey Bilgisayar Ağları Ders 5 İnternet te Ses ve Görüntü Transferi İçerik Dağıtım Ağları ve Eşler Arası Ağlar Mehmet Demirci 1 Bugün Multimedia Streaming İçerik Dağıtım Ağları (CDN) Eşler arası

Detaylı

Gökhan AKIN ĐTÜ/BĐDB Ağ Grubu Başkanı ULAK/CSIRT. Sınmaz KETENCĐ ĐTÜ/BĐDB Ağ Uzmanı

Gökhan AKIN ĐTÜ/BĐDB Ağ Grubu Başkanı ULAK/CSIRT. Sınmaz KETENCĐ ĐTÜ/BĐDB Ağ Uzmanı IPv6 da Bir Sonraki Adım Yazarlar Gökhan AKIN ĐTÜ/BĐDB Ağ Grubu Başkanı ULAK/CSIRT Sınmaz KETENCĐ ĐTÜ/BĐDB Ağ Uzmanı IPV6 Adresi Aldık Ya Sonra? ADSL vs ile bağlantı IPV4/IPV6 Kurum Personeli Đstemci IPv4

Detaylı

Dağıtım Sistemlerinde Sayaç Otomasyonu

Dağıtım Sistemlerinde Sayaç Otomasyonu Dağıtım Sistemlerinde Sayaç Otomasyonu Sunum İçeriği 1. Sayaç Otomasyonu Tanımı 2. Haberleşme Altyapısı 3. Sayaçlar 4. Haberleşme Ekipmanları 5. Sayaç Otomasyonu Yazılımı Sayaç Otomasyonu Tanımı Sayaç

Detaylı

Internetin Yapı Taşları

Internetin Yapı Taşları Internetin Yapı Taşları Ali Erdinç Köroğlu III. Linux ve Özgür Yazılım Şenliği 13 Mayıs 200 Milli Kütüphane - Ankara Internetin Yapı Taşları OSI Katmanı TCP Katmanı IP Katmanı IP Adresleme IP Sınıfları

Detaylı

Ayni sistem(host) üzerinde IPC. Ağ(network) aracılığı ile IPC

Ayni sistem(host) üzerinde IPC. Ağ(network) aracılığı ile IPC Ayni sistem(host) üzerinde IPC Prosesler Host P 1 P 2 P 3 IPC mekanizması OS kernel Ağ(network) aracılığı ile IPC Host A Host B Host C P 1 P 2 P 3 Ağ(Network) 1 Temel TCP/IP protokolleri OSI katmanları(layers)

Detaylı

IUI I I =IYI. 3.6 Ayrrstirma Yontemi. fl 1. ful. IXl = fa I 11.1, I I 1111 (. H-I)

IUI I I =IYI. 3.6 Ayrrstirma Yontemi. fl 1. ful. IXl = fa I 11.1, I I 1111 (. H-I) 3.6 Ayrrstirma Yontemi Bu yonternde denklem takirmrun katsayilar matrisi iki matrisin carpirru seklinde ifade edilerek katsayilar matrisi iki matrise aynstmhr. Bu matrislerin biri alt ucgen digeri ise

Detaylı

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. Sistem ve Ağ Uzmanlığı Eğitimi İçeriği

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. Sistem ve Ağ Uzmanlığı Eğitimi İçeriği ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU Sistem ve Ağ Uzmanlığı Eğitimi İçeriği BÖLÜM 1 KİŞİSEL BİLGİSAYAR DONANIMI 1.1. Kişisel Bilgisayarlar ve Uygulamalar Bilgisayarların Kullanım Şekli ve Yeri Bilgisayar Tipleri (Sunucular,

Detaylı

Açık Kod VPN Çözümleri: OpenVPN. Huzeyfe ÖNAL huzeyfe@enderunix.org

Açık Kod VPN Çözümleri: OpenVPN. Huzeyfe ÖNAL huzeyfe@enderunix.org Açık Kod VPN Çözümleri: OpenVPN Huzeyfe ÖNAL huzeyfe@enderunix.org EnderUNIX Yazılım m Geliştirme Ekibi Sunum Planı VPN Tanımı VPN Çeşitleri VPN terimleri VPN Teknolojileri AçıkKod VPN Projeleri OpenSSH

Detaylı

Üç Şiir. Yaşamaya Dair, Ceviz Ağacı, Masalların Masalı

Üç Şiir. Yaşamaya Dair, Ceviz Ağacı, Masalların Masalı Üç Şiir Yaşamaya Dair, Ceviz Ağacı, Masalların Masalı N â z ı m H i k m e t (Se la nik, 14 Ocak 1902 Mos ko va, 3 Ha zi ran 1963) Bah ri ye M e kt eb i n i b it i rd i (1919 ), H am id iy e K r uvaz ör

Detaylı

Uygulama 6. Sunum 5. Oturum 4. Taşıma 3. Ağ 2. Veri iletim 1

Uygulama 6. Sunum 5. Oturum 4. Taşıma 3. Ağ 2. Veri iletim 1 OSI MODELİ OSI Modeli Farklıbilgisayarların ve standartların gelişmesi ile sorunların ortaya çıkması nedeniyle ISO (International Organization for Standardization), OSI(Open Systems Interconnection) modelini

Detaylı

Ağ Yönetiminin Fonksiyonel Mimarisi

Ağ Yönetiminin Fonksiyonel Mimarisi Bölüm 7 Ağ Yönetimi Ağ Yönetiminin Fonksiyonel Mimarisi a) Performans (Performance) Yönetimi b) Sistem Ayarları (Configuration) Yönetimi c) Hesap (Account) t)yönetimi i d) Hata (Fault) Yönetimi e) Güvenlik

Detaylı

SDÜ KMYO. Ağ Mimarileri ve Topolojileri

SDÜ KMYO. Ağ Mimarileri ve Topolojileri Ağ Mimarileri ve Topolojileri Bilgisayar Ağ Mimarisi İstemci-Sunucu / Sunucu Temelli (Client- Server, Server based) Türdeş (Peer-to-Peer) Mimari Client/Server ve Peer to Peer Lan daki bütün bilgisayarlar

Detaylı

Kablosuz Mesh Ağlar Songül TOZAN *1, Şafak DURUKAN ODABAŞI #2, Muhammed Ali AYDIN #3 *

Kablosuz Mesh Ağlar Songül TOZAN *1, Şafak DURUKAN ODABAŞI #2, Muhammed Ali AYDIN #3 * Kablosuz Mesh Ağlar Songül TOZAN *1, Şafak DURUKAN ODABAŞI #2, Muhammed Ali AYDIN #3 * Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Kara Harp Okulu, Ankara # Bilgisayar Mühendisliği Bölümü,,İstanbul Üniversitesi, İstanbul,

Detaylı

Windows Server 2012: Sanallaştırmanın ötesine geçin. Oğuz Pastırmacı IT Pro Teknolojileri Yöneticisi Microsoft Türkiye

Windows Server 2012: Sanallaştırmanın ötesine geçin. Oğuz Pastırmacı IT Pro Teknolojileri Yöneticisi Microsoft Türkiye Windows Server 2012: Sanallaştırmanın ötesine geçin Oğuz Pastırmacı IT Pro Teknolojileri Yöneticisi Microsoft Türkiye Endüstrideki trendler ve zorluklar Windows Server 2012: Sanallaştırmanın ötesinde Eksiksiz

Detaylı

TASARSIZ TAŞIT AĞLARI (VEHICULAR AD HOC NETWORKS)

TASARSIZ TAŞIT AĞLARI (VEHICULAR AD HOC NETWORKS) TASARSIZ TAŞIT AĞLARI (VEHICULAR AD HOC NETWORKS) VEHICULAR AD HOC NETWORKS - VANETs VANET, MANET'in bir uygulama alanı olarak düşünülebilir. Temel amaç yol güvenliği ve yolcuların konforu. VANET, araçlar

Detaylı

Kablosuz Ağlar (WLAN)

Kablosuz Ağlar (WLAN) Kablosuz Ağlar (WLAN) Kablosuz LAN Kablosuz iletişim teknolojisi, en basit tanımıyla, noktadan noktaya veya bir ağ yapısı şeklinde bağlantı sağlayan bir teknolojidir. Bu açıdan bakıldığında kablosuz iletişim

Detaylı

Endüstriyel Kontrol Sistemleri Türk Standardları Enstitüsü Yazılım Test ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığı

Endüstriyel Kontrol Sistemleri Türk Standardları Enstitüsü Yazılım Test ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığı Endüstriyel Kontrol Sistemleri Türk Standardları Enstitüsü Yazılım Test ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığı Tarih 1 Amaç 2 Eğitimin Amacı Endüstriyel Kontrol Sistemleri Kritik altyapıları tanımak SCADA

Detaylı

İNTERNETE NASIL BAĞLANILIR?

İNTERNETE NASIL BAĞLANILIR? İNTERNET İNTERNET NEDİR? İki veya daha fazla bilgisayarın birbirine bağlanması ile oluşturulan bilgisayar ağına yerel ağ denir. Birden fazla bilgisayarın veya yerel bilgisayarların bağlı olduğu ağların

Detaylı

Hüseyin ÇIRAL huseyinciral@gmail.com

Hüseyin ÇIRAL huseyinciral@gmail.com Hüseyin ÇIRAL huseyinciral@gmail.com 1. WAN Optimizasyon Nedir? WAN Optimizasyon ; WAN üzerinden yapılan bağlantılarda (ADSL, G.SHDSL, 3G, MetroEthernet vb), bağlanan lokasyonlar arasındaki veri transferini

Detaylı

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER Yazılımı ve Genel Özellikleri Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Kablosuz Ağların Modellemesi ve Analizi 1 OPNET OPNET Modeler, iletişim sistemleri ve

Detaylı

ACTFAX SERVER (ELEKTRONİK FAKS SİSTEMİ) TEKNİK ŞARTNAMESİ

ACTFAX SERVER (ELEKTRONİK FAKS SİSTEMİ) TEKNİK ŞARTNAMESİ ACTFAX SERVER (ELEKTRONİK FAKS SİSTEMİ) TEKNİK ŞARTNAMESİ 1 İÇİNDEKİLER 1.0. KONU VE KAPSAM 2.0. KULLANIM AMACI 3.0. ÜRÜN ÖZELLİKLERİ 4.0. ÇALIŞMA ŞARTLARI 5.0. DONANIM DESTEĞİ 6.0. KURULUM VE EĞİTİM 7.0.

Detaylı

Windows XP: Simple Sharing, Security ve ForceGuest Perşembe, 07 Eylül 2006 21:02 - Son Güncelleme Cumartesi, 12 Eylül 2009 06:36

Windows XP: Simple Sharing, Security ve ForceGuest Perşembe, 07 Eylül 2006 21:02 - Son Güncelleme Cumartesi, 12 Eylül 2009 06:36 Bu son derece ilgi ÇEKİCİ :) konuya bir göz atalım. The " Microsoft Windows XP Professional : Resource Kit Documentation " Part II, chapter 6 bakın neler diyor: Simple Sharing ve ForceGuest Domain'e üye

Detaylı

Bilgisayar Ağları. Bilgisayar Ağları. Modelleri. Main-Frame Client/Server

Bilgisayar Ağları. Bilgisayar Ağları. Modelleri. Main-Frame Client/Server Bilgisayar Ağları Ortama dahil olan tüm elektronik birimlerin birbirlerine mesaj alma/gönderme ilkesine göre yapılandırılmış ağlardır. Bilgisayar ağlarında yalnızca bilgisayarlar yoktur. Bilgisayarların

Detaylı

Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb. kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir.

Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb. kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir. TEMEL AĞ TANIMLARI Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir WAN ve LAN Kavramları Bilgisayarlar ve paylaşılan

Detaylı

IPv6 ve UlakNet Geçi planı. Hayrettin BUCAK TÜB TAK - ULAKB M

IPv6 ve UlakNet Geçi planı. Hayrettin BUCAK TÜB TAK - ULAKB M IPv6 ve UlakNet Geçi planı Hayrettin BUCAK TÜB TAK - ULAKB M 20 Yılı A kın Bir Süre Önce IP bundan yakla ık 20 yılı a kın bir süre önce geli tirilmi bir teknolojidir. lk olarak kısıtlı bir ekilde (askeri

Detaylı

Internet Nedir? Devlet Kurumları. Internet Servis Sağlayıcılar. Lokal Ağ. Eğitim Kurumları. Kişisel Bilgisayar. Dizüstü Bilgisayar.

Internet Nedir? Devlet Kurumları. Internet Servis Sağlayıcılar. Lokal Ağ. Eğitim Kurumları. Kişisel Bilgisayar. Dizüstü Bilgisayar. İnternet Nedir? Internet Nedir? Internet, bilgisayar ağlarını kapsayan uluslararası bir ağdır. Farklı büyüklükteki ve tipteki birbirinden bağımsız binlerce bilgisayar ağından oluşur. Bu ağların her birinde

Detaylı

Dersin İçeriği (Temel Bilgi Teknolojileri)

Dersin İçeriği (Temel Bilgi Teknolojileri) Bilgisayara Giriş Bilgisayarların Tarihçesi İlk Bilgisayarlar Kişisel Bilgisayarlar ve Sonrası Bilgisayarların Yapısı ve Bileşenleri Bilişim Sistemleri ve Etkileri Bilgisayar ve Donanım Donanım Birimleri

Detaylı

Yeni Nesil Ağ Güvenliği

Yeni Nesil Ağ Güvenliği Yeni Nesil Ağ Güvenliği Ders 6 Mehmet Demirci 1 Bugün Taşıma katmanı güvenliği (TLS, SSL) İnternet katmanı güvenliği (IPSec) Kablosuz bağlantı güvenliği Güvenlik duvarları 2 SSL/TLS SSL ilk olarak Netscape

Detaylı

DOD / DEPARMENT OF DEFENCE

DOD / DEPARMENT OF DEFENCE DOD / DEPARMENT OF DEFENCE TCP/IP protokol grubunun referans aldığı DoD modeli 4 ayrı katmandan oluşur. Ağ Arayüz Katmanı İnternet Katmanı Aktarım Katmanı Uygulama Katmanı DoD / Deparment of Defence Ağ

Detaylı

BIL411 - BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI

BIL411 - BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI BIL411 - BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI ITS-101A INTERNET EĞİTİM SİSTEMİ TCP/IP THE DOMAIN NAME SYSTEM (ALAN ADI SİSTEMİ) İstanbul Ticaret Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Araş. Gör. Can EYÜPOĞLU

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı. 17-18 Ara. 2013 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU

Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı. 17-18 Ara. 2013 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı 17-18 Ara. 2013 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Aktarım katmanında TCP ve olmak üzere iki protokol kullanılır. iletiminde sağlama yapılmadığı

Detaylı

Mobil Internet Protokolleri. Alper E. Yegin alper@docomolabs-usa.com NTT DoCoMo USA Labs San Jose, California

Mobil Internet Protokolleri. Alper E. Yegin alper@docomolabs-usa.com NTT DoCoMo USA Labs San Jose, California Mobil Internet Protokolleri Alper E. Yegin alper@docomolabs-usa.com NTT DoCoMo USA Labs San Jose, California NTT DoCoMo USA Labs, San Jose, CA 4G+ Sun Microsystems, Menlo Park, CA (1997-2001) IPv6 (Solaris

Detaylı

Fark basınç ölçüm cihazı

Fark basınç ölçüm cihazı Fark basınç ölçüm cihazı testo 526 Tüm basınç aralıkları için uygundur Sıcaklık kompanzasyonlu fark basınç sensörü, 0... 2000, cihaza entegre Sıcaklık ve basıncı ölçmek üzere kullanılan farklı probların

Detaylı

1 WINDOWS SERVER 2012 GENEL BAKIŞ 1 Giriş 1 Bu Kitapta 5 Çıkış Hikâyesi 6 Sürümler 7

1 WINDOWS SERVER 2012 GENEL BAKIŞ 1 Giriş 1 Bu Kitapta 5 Çıkış Hikâyesi 6 Sürümler 7 İÇİNDEKİLER VII İÇİNDEKİLER 1 WINDOWS SERVER 2012 GENEL BAKIŞ 1 Giriş 1 Bu Kitapta 5 Çıkış Hikâyesi 6 Sürümler 7 2 ACTIVE DIRECTORY YENİLİKLERİ 11 DCPROMO suz Bir Hayat 11 Offline Domain Join 21 PowerShell

Detaylı

Gökhan AKIN ĐTÜ/BĐDB Ağ Grubu Başkanı - ULAK/CSIRT. Sınmaz KETENCĐ ĐTÜ/BĐDB Ağ Uzmanı

Gökhan AKIN ĐTÜ/BĐDB Ağ Grubu Başkanı - ULAK/CSIRT. Sınmaz KETENCĐ ĐTÜ/BĐDB Ağ Uzmanı IPv6 da Bir Sonraki Adım V1.1 Gökhan AKIN ĐTÜ/BĐDB Ağ Grubu Başkanı - ULAK/CSIRT Sınmaz KETENCĐ ĐTÜ/BĐDB Ağ Uzmanı Adnan Menderes Üniversitesi Didim MYO IPV6 Adresi Aldık ya Sonra? IPv4 IPv6 Intranet IPv4

Detaylı

Sayfa 28-2. Sayfa 28-3

Sayfa 28-2. Sayfa 28-3 Sayfa -2 GENİŞLETME MODÜLLERİ EXP SERİSİ Dijital giriş ve çıkış Analog giriş ve çıkış PT100 sensörler için giriş İletişim modülleri (RS232, RS485, Ethernet, vs.) GSM/GPRS modem Saat takvimli veri depolama

Detaylı

Çekişme Temelli Ortam Erişimi Algoritmaları Dilim Atama İhtimalleri Karşılaştırması

Çekişme Temelli Ortam Erişimi Algoritmaları Dilim Atama İhtimalleri Karşılaştırması Çekişme Temelli Ortam Erişimi Algoritmaları Dilim Atama İhtimalleri Karşılaştırması Hasan Ferit Enişer İlker Demirkol Boğaziçi Üniversitesi / Türkiye Univ. Politecnica de Catalunya / İspanya 1. MOTİVASYON

Detaylı

Bilgisayar Programcılığı

Bilgisayar Programcılığı Bilgisayar Programcılığı Uzaktan Eğitim Programı e-bġlg 121 AĞ TEKNOLOJĠLERĠNĠN TEMELLERĠ Öğr. Gör. Bekir Güler E-mail: bguler@fatih.edu.tr Hafta 6: Ağ (Network) katmanı II 4.4 İnternet ağ katmanı fonksiyonları

Detaylı

Antalya Tıp Bilişim Kongresi Kasım Can AKSOY IT Network (CTO / STL)

Antalya Tıp Bilişim Kongresi Kasım Can AKSOY IT Network (CTO / STL) Can AKSOY IT Network (CTO / STL) can.aksoy@sisoft.com.tr SisoftHealthCare Technology Mobilite Apple iphone Apple ipad IP-Phone Tablet PC Android Windows CE Sisoft Hastane Bilgi Sistemi Sağlık bilgi sistemleri

Detaylı

DFC-0124 REAKTİF KONTROL VE UZAKTAN İZLEME SİSTEMİ

DFC-0124 REAKTİF KONTROL VE UZAKTAN İZLEME SİSTEMİ DFC-0124 REAKTİF KONTROL VE UZAKTAN İZLEME SİSTEMİ YARININ TEKNOLOJİSİ BUGÜNDEN ELİNİZDE 24 KADEMELİ 6 KADEME ÇIKIŞI 6 KADEME ÇIKIŞI 6 KADEME ÇIKIŞI 6 KADEME ÇIKIŞI RÖLE VE STATİK KONTAKTÖR ÇIKIŞLARI HER

Detaylı

Android Uygulamalarında Güvenlik Testi

Android Uygulamalarında Güvenlik Testi Android Uygulamalarında Güvenlik Testi Şubat ayında Gartner tarafından yayımlanan bir rapora göre dünya genelinde 2011 yılının 4. çeyreğinde satılan akıllı telefonların %50.9 unda Android işletim sisteminin,

Detaylı

KUŞCU GRUP. Alan Ağı Alt Yapı Çözümlerimiz KUŞCU GRUP. Bilişim Hizmetleri ŞTİ. İstanbul Ofis: Aydıntepe Mah.Dr.Sadık Ahmet Cad.Evren Sk.

KUŞCU GRUP. Alan Ağı Alt Yapı Çözümlerimiz KUŞCU GRUP. Bilişim Hizmetleri ŞTİ. İstanbul Ofis: Aydıntepe Mah.Dr.Sadık Ahmet Cad.Evren Sk. KUŞCU GRUP Alan Ağı Alt Yapı Çözümlerimiz KUŞCU GRUP Bilişim Hizmetleri ŞTİ. İstanbul Ofis: Aydıntepe Mah.Dr.Sadık Ahmet Cad.Evren Sk.No:3/1 TUZLA Tel: 0216 494 63 50 Fax:0216 494 63 51 Kayseri Ofis: Kayabaşı

Detaylı

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır.

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır. Yazıyı PDF Yapan : Seyhan Tekelioğlu seyhan@hotmail.com http://www.seyhan.biz Topolojiler Her bilgisayar ağı verinin sistemler arasında gelip gitmesini sağlayacak bir yola ihtiyaç duyar. Aradaki bu yol

Detaylı

Bir ağdaki bilgisayarların nasıl yerleşeceğini, nasıl bağlanacağını, veri iletiminin nasıl olacağını belirleyen genel yapıdır.

Bir ağdaki bilgisayarların nasıl yerleşeceğini, nasıl bağlanacağını, veri iletiminin nasıl olacağını belirleyen genel yapıdır. Ağ Topolojileri Ağ topolojileri Ağ Topolojileri Topoloji nedir? Bir ağdaki bilgisayarların nasıl yerleşeceğini, nasıl bağlanacağını, veri iletiminin nasıl olacağını belirleyen genel yapıdır. Fiziksel topoloji:

Detaylı

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları - 1 (BİL 403)

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları - 1 (BİL 403) Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları - 1 (BİL 403) GENEL DERS BİLGİLERİ Öğretim Elemanı : Yrd.Doç. Dr. Birim BALCI Ofis : MUH 310 Ofis Saatleri : Telefon : 0216 626 10

Detaylı

GENİŞBANT VE IP TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKASYON PROGRAMI GAZİ ÜNİVERSİTESİ

GENİŞBANT VE IP TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKASYON PROGRAMI GAZİ ÜNİVERSİTESİ GENİŞBANT VE IP TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKASYON PROGRAMI GAZİ ÜNİVERSİTESİ İÇİNDEKİLER GENİŞBANT VE IP TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKASYON PROGRAMI 3 Sertifika Programının Amacı 4-5 Eğitim Haritası 6 Telekomünikasyon

Detaylı

Bilgisayar Programcılığı

Bilgisayar Programcılığı Bilgisayar Programcılığı Uzaktan Eğitim Programı e-bġlg 121 AĞ TEKNOLOJĠLERĠNĠN TEMELLERĠ Öğr. Gör. Bekir Güler E-mail: bguler@fatih.edu.tr Hafta 5: Ağ (Network) katmanı I 4. 1 Giriş 4.2 Sanal devre (virtual

Detaylı

1. Yapılan ayarları kontrol etmek 2. Hataların doğru anlaşıldığından emin olmak 3. Donanıma uygun işletim sistemini belirlemek İŞLEM ANALİZ FORMU

1. Yapılan ayarları kontrol etmek 2. Hataların doğru anlaşıldığından emin olmak 3. Donanıma uygun işletim sistemini belirlemek İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI Bilişim Teknolojileri İŞLEMİN ADI Bilgisayarın ilk açılış ayarlarını İŞLEM NUMARASI 2.1 İşletim sisteminin kurulumunu Montajı tamamlanmış bilgisayar, klavye, fare, monitör Sistemin ilk açılış

Detaylı

IPv6 Güvenliği. Emre YÜCE - TÜBİTAK ULAKBİM 2 Haziran 2010

IPv6 Güvenliği. Emre YÜCE - TÜBİTAK ULAKBİM 2 Haziran 2010 IPv6 Güvenliği Emre YÜCE - TÜBİTAK ULAKBİM 2 Haziran 2010 Sunum İçeriği Kısaca IPv6 IPv6 Saldırı IPv4 ile benzerlik gösteren saldırılar IPv6 ya özgü saldırılar Ağ tarama ve Keşif (Reconnaissance) yöntemleri

Detaylı

Internet: Tarihçe ve Kavramlar

Internet: Tarihçe ve Kavramlar Internet: Tarihçe ve Kavramlar Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr Internet in Tarihçesi 1945 Vannevar Bush memex 1962 Licklider (MIT) Galaktik Ağ 1969 DARPA ARPANET 1972 İlk e-posta 1983 TCP-IP 1991 Gopher,

Detaylı

HP PROCURVE SWITCHLERDE 802.1X KİMLİK DOĞRULAMA KONFİGÜRASYONU. Levent Gönenç GÜLSOY 27.01.2014

HP PROCURVE SWITCHLERDE 802.1X KİMLİK DOĞRULAMA KONFİGÜRASYONU. Levent Gönenç GÜLSOY 27.01.2014 HP PROCURVE SWITCHLERDE 802.1X KİMLİK DOĞRULAMA KONFİGÜRASYONU Levent Gönenç GÜLSOY 27.01.2014 1. GİRİŞ 1.1 Network Access Control (NAC) Metodları MAC Doğrulaması: 802.1x ve Web Kimlik doğrulaması desteklemeyen

Detaylı

TBF 110 BİLGİSAYARDA VERİ İŞLEME ve UYGULAMALARI Ha9a- 2 - İnternet

TBF 110 BİLGİSAYARDA VERİ İŞLEME ve UYGULAMALARI Ha9a- 2 - İnternet BİLGİSAYARDA VERİ İŞLEME ve UYGULAMALARI Ha9a- 2 - İnternet 2015 2016 Akademik Yılı Öğr. Gör. Gülten Güngörmüş gulteng@baskent.edu.tr Oda No: B- 202 Öğr. Gör. Gizem Öğütcü ogutcu@baskent.edu.tr Oda No:

Detaylı

SQL Server'ı Uzaktan Bağlantı İçin Ayarlamak

SQL Server'ı Uzaktan Bağlantı İçin Ayarlamak Microsoft SQL Server?a uzaktaki bir bilgisayardan bağlanmak için tek yapmanız gereken, SQL Server Manager?da makinenin adı, kullanıcı adı ve şifreyi girmek veya programdaki connection stringi değiştirmek

Detaylı

Ağ Donanımları NIC. Modem. Modem. Ağ Cihazları (Aktif Cihazlar) Repeater (Yineleyici) 03.03.2013

Ağ Donanımları NIC. Modem. Modem. Ağ Cihazları (Aktif Cihazlar) Repeater (Yineleyici) 03.03.2013 Ağ Donanımları NIC Kartlar NIC, Modem Ağ Cihazları (Aktif Cihazlar) Repeater,, Access Point (Wireless), Transceiver, Bridge, Switch, Router NIC (Network Interface Card) Ağ Arabirim(arayüz) Kartı Bilgisayarı

Detaylı

7 Uygulama 6. Sunum 5 Oturum Taşıma. 4 Ara katman- Yazılım ve donanım arası 3. Ağ Veri iletim. 2 Ağ Grubu-Donanım 1. Fiziksel. Uygulama Grubu-Yazılım

7 Uygulama 6. Sunum 5 Oturum Taşıma. 4 Ara katman- Yazılım ve donanım arası 3. Ağ Veri iletim. 2 Ağ Grubu-Donanım 1. Fiziksel. Uygulama Grubu-Yazılım OSI Modeli Farklı bilgisayarların i l ve standartların gelişmesi ile sorunların ortaya çıkması nedeniyle ISO (International Organization for Standardization), OSI (Open Systems Interconnection) modelini

Detaylı

AĞ KULLANIM KILAVUZU. Yazdırma Günlüğünü Ağa Kaydetme. Sürüm 0 TUR

AĞ KULLANIM KILAVUZU. Yazdırma Günlüğünü Ağa Kaydetme. Sürüm 0 TUR AĞ KULLANIM KILAVUZU Yazdırma Günlüğünü Ağa Kaydetme Sürüm 0 TUR Notlara ilişkin açıklama Bu Kullanım Kılavuzu boyunca aşağıda belirtilen simgeler kullanılmıştır: Notlar, ortaya çıkabilecek bir duruma

Detaylı

System Center Operations Manager 2007 Kurulum,Client Discovery ve Performans İzlemesi

System Center Operations Manager 2007 Kurulum,Client Discovery ve Performans İzlemesi System Center Operations Manager 2007 Kurulum,Client Discovery ve Performans İzlemesi Serhad MAKBULOĞLU MCSE/MCITP/MCT Serhad.makbuloglu@cozumpark.com Ajanda System Center Ürün Ailesine Genel Bakış SCOM

Detaylı

Html temelleri. Ders 4

Html temelleri. Ders 4 Html temelleri Ders 4 1 Giriş World Wide Web (Kısaca web) uygun protokoller kullanarak haberleşen yazılımların çalıştırıldığı internet üzerindeki sistemlerin bir koleksiyonudur. Çoğu sistem gününüzde en

Detaylı

Bilgi ve iletişim NETWORK, I NTERNET

Bilgi ve iletişim NETWORK, I NTERNET Bilgi ve iletişim NETWORK, I NTERNET internet Nedir? Bir bilgisayarın birden fazla bilgisayarla bağlanması sonucu oluşan yapıya bilgisayar ağı denir. Dünyada bilinen en büyük bilgisayar ağına ise İnternet

Detaylı

Enterprise Power Platformu. F. Korhan ALTAN Teknik Satış Uzmanı Power Sistemler Systems & Technology Group IBM Turkiye

Enterprise Power Platformu. F. Korhan ALTAN Teknik Satış Uzmanı Power Sistemler Systems & Technology Group IBM Turkiye Enterprise Power Platformu F. Korhan ALTAN Teknik Satış Uzmanı Power Sistemler Systems & Technology Group IBM Turkiye İNSANOĞLUNUN TEKNOLOJİ ADAPTASYONU 10 0 M İ L Y O N 9 AYD A K U L L A N IC I 5 0 MİL

Detaylı

Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu

Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu Özlem Özgöbek Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2010 İnternet erişiminin yaygınlaşması ve artık mobil cihazlar üzerinden bile yüksek hızlı veri iletişimine

Detaylı

DFC-0124 REAKTİF KONTROL EURO TAKOGRAF SİSTEMİ VE UZAKTAN İZLEME SİSTEMİ

DFC-0124 REAKTİF KONTROL EURO TAKOGRAF SİSTEMİ VE UZAKTAN İZLEME SİSTEMİ DFC-0124 REAKTİF KONTROL EURO TAKOGRAF SİSTEMİ VE UZAKTAN İZLEME SİSTEMİ HEDEFLER AB VE TÜRKİYE ŞARTNAMELERİNE TAM UYUMLULUK %100 YERLİ TASARIM %100 YERLİ ÜRETİM İHRACAT PAZARLARINA UYGUNLUK TASARIM ÖZELLİKLERİ

Detaylı

Epay, Turkcell MobilÖdeme Altyaps

Epay, Turkcell MobilÖdeme Altyaps Turkcell Epay, Turkcell Epay Firmas için geli³tirdi imiz, Turkcell MobilÖdeme Sistemini kullanan platform Deniz Bahadr GÜR M.Onur YALAZI Özgür Web Teknolojileri Günleri, 2010 Anahatlar Turkcell 1 2 Turkcell

Detaylı

Gü ven ce He sa b Mü dü rü

Gü ven ce He sa b Mü dü rü Güvence Hesabı nın dünü, bugünü, yarını A. Ka di r KÜ ÇÜK Gü ven ce He sa b Mü dü rü on za man lar da bi lin me ye, ta nın ma ya S baş la yan Gü ven ce He sa bı as lın da ye - ni bir ku ru luş de ğil.

Detaylı

INTERNET PROGRAMCILIĞI. Kişisel Bağlantı. Neler Öğreneceğiz? Bağlantı Türleri. Gereksinimler. Modem

INTERNET PROGRAMCILIĞI. Kişisel Bağlantı. Neler Öğreneceğiz? Bağlantı Türleri. Gereksinimler. Modem INTERNET PROGRAMCILIĞI Seval ÖZBALCI Bilgisayar Programcılığı Bölümü Ders 2 Internet Teknolojileri ve Temel Internet Kavramları Neler Öğreneceğiz? Internet e Kişisel Bağlantı Kişisel Bağlantı İçin Gerekenler

Detaylı

BİL 656 İLERİ DÜZEY BİLGİSAYAR VE AĞ GÜVENLİĞİ DERSİ

BİL 656 İLERİ DÜZEY BİLGİSAYAR VE AĞ GÜVENLİĞİ DERSİ BİL 656 İLERİ DÜZEY BİLGİSAYAR VE AĞ GÜVENLİĞİ DERSİ SECURE ROUTING IN WIRELESS SENSOR NETWORKS: ATTACKS AND COUNTERMEASURES (KABLOSUZ ALGILAYICI AĞLARDA GÜVENLİ YÖNLENDİRME: ATAKLAR VE KARŞI ÖNLEMLER)

Detaylı

Bilgisayar Ağları ve Türleri

Bilgisayar Ağları ve Türleri Bilgisayar Ağları ve Türleri Bilgisayar ağı, birbirlerine bağlı ve birbirleri arasında metin, ses, sabit ve hareketli görüntü aktarımı yapabilen bilgisayarların oluşturduğu yapıdır. Ağlar sadece bilgisayarlardan

Detaylı

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1:

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: Yayın Tarihi: 26/12/2012 Rev. :01 EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: nin Kazandırılması için Tavsiye Edilen Eğitime İlişkin Bilgiler Bu birimin kazandırılması için aşağıda tanımlanan içeriğe sahip bir eğitim programının

Detaylı

İstemci Yönetimi ve Mobile Printing (Mobil Baskı) Çözümleri

İstemci Yönetimi ve Mobile Printing (Mobil Baskı) Çözümleri İstemci Yönetimi ve Mobile Printing (Mobil Baskı) Çözümleri Kullanıcı Kılavuzu Telif Hakkı 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Microsoft ve Windows, Microsoft Corporation kuruluşunun ABD'de

Detaylı

AĞ TEMELLERİ. 3.Hafta Ders Sunusu Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ

AĞ TEMELLERİ. 3.Hafta Ders Sunusu Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ AĞ TEMELLERİ 3.Hafta Ders Sunusu Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ Topoloji Nedir? Bir ağdaki bilgisayarların nasıl yerleşeceğini, nasıl bağlanacağını, veri iletiminin nasıl olacağını belirleyen genel yapıdır. Fiziksel

Detaylı

Firetide. Kablosuz İletişim Sistemleri

Firetide. Kablosuz İletişim Sistemleri Firetide Kablosuz İletişim Sistemleri 2015 1 Firetide Genel Müdürlük - Los Gatos, CA Kablosuz Mesh altyapı ve Geniş Alanlarda kablosuz iletişim uygulamaları sektöründe lider Ortak alanlarda kablosuz video

Detaylı

Sensörler Veri İletişimi. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler Veri İletişimi. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Veri İletişimi Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Veri İletişimi Veri iletişimi, sayısal olarak kodlanmış bir bilginin iki cihaz arasında aktarılmasıdır. Paralel ve Seri İletişim Bir veriyi iki nokta arasında

Detaylı

T.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DÜZLEMSEL HOMOTETİK HAREKETLER ALTINDAT.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DÜZLEMSEL HOMOTETİK HAREKETLER ALTINDAT.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DÜZLEMSEL HOMOTETİK HAREKETLER ALTINDAT.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MOBİL ROBOT SÜRÜLERİ İÇİN DİNAMİK YÖNLENDİRME ALGORİTMALARI

Detaylı

BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ

BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ BELLEKLER BELLEK BİRİMLERİ Bellek Nedir İşlemcinin istediği bilgileri en hızlı şekilde işlemciye ulaştıran ve bilgileri geçici olarak saklayan depolama birimidir Belleğin Görevi İşlemcinin

Detaylı

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü OMNET++ 4.2.2 Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları OMNET++ OMNET++ (Objective Modular Network Testbed in C++), nesneye yönelik (objectoriented)

Detaylı

TÜBİTAK UEKAE ULUSAL ELEKTRONİK ve KRİPTOLOJİ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ

TÜBİTAK UEKAE ULUSAL ELEKTRONİK ve KRİPTOLOJİ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ TÜBİTAK UEKAE ULUSAL ELEKTRONİK ve KRİPTOLOJİ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ GÜVENLİ KURUMSAL MESAJLAŞMA UYGULAMASI Ulusal Elektronik İmza Sempozyumu, 7-8 Aralık 2006 İsmail GÜNEŞ E-posta:ismail@uekae.tubitak.gov.tr

Detaylı

Clonera Bütünleşik İş Sürekliliği Gereksinimler ve Kurulum Dökümanı

Clonera Bütünleşik İş Sürekliliği Gereksinimler ve Kurulum Dökümanı Clonera Bütünleşik İş Sürekliliği Gereksinimler ve Kurulum Dökümanı İçindekiler 1. Yazılım Gereksinimleri 1 2. Network Gereksinimleri 1 3. Müşteri Analizi 2 4. Kurulum Adımları 2 4.1 Clonera Virtual Replication

Detaylı

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir.

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir. 1.1.3. Scada Yazılımından Beklenenler Hızlı ve kolay uygulama tasarımı Dinamik grafik çizim araçları Çizim kütüphaneleri Alarm yönetimi Tarih bilgilerinin toplanması Rapor üretimi 1.1.4. Scada Sistemleri

Detaylı

MSSQL Server 2000 Kurulumu

MSSQL Server 2000 Kurulumu MSSQL Server 2000 Kurulumu MSSQL Server 2000 Kurulumu ile ilgili işlem adımları Kurulum hazırlıkları : SQL Server 2000 in sistem ihtiyaçları gözden geçirilmelidir. Aşağıdaki tablo bu ürünün standart donanım

Detaylı

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI AÇIK KAYNAK KODLU HAZIR SĠSTEMLERĠ

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI AÇIK KAYNAK KODLU HAZIR SĠSTEMLERĠ T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI BĠLĠġĠM TEKNOLOJĠLERĠ AÇIK KAYNAK KODLU HAZIR SĠSTEMLERĠ Ankara, 2013 materyalidir. ĠÇĠNDEKĠLER... iv... 1 1... 3... 3 1.1. Mail ( ) Fo nksiyonuyla E -... 3 1.2. SMTP ile E

Detaylı

Kampüs Ağlarında Ağ Yöneticiliğine Giriş. Gökhan AKIN (Yönetim Kurulu Bşk.) Ozan BÜK (Yönetim Kurulu Üyesi)

Kampüs Ağlarında Ağ Yöneticiliğine Giriş. Gökhan AKIN (Yönetim Kurulu Bşk.) Ozan BÜK (Yönetim Kurulu Üyesi) Kampüs Ağlarında Ağ Yöneticiliğine Giriş Gökhan AKIN (Yönetim Kurulu Bşk.) Ozan BÜK (Yönetim Kurulu Üyesi) Kampüs Ağ Yönetimi Kampüs nedir? Tek noktada çok bilgisayarın bulunduğu ağ yapısı Örnek: üniversiteler,

Detaylı

sâfe « & AyM S S iiî (} & (fitli (p/iv» m p S» c sş> g&> H ı P Yevmiye No. Cilt No. Sahife No. Sıra No. «M» Geldisi Tarihi Gittisi a ' ; ^?

sâfe « & AyM S S iiî (} & (fitli (p/iv» m p S» c sş> g&> H ı P Yevmiye No. Cilt No. Sahife No. Sıra No. «M» Geldisi Tarihi Gittisi a ' ; ^? (p/iv m p S (. vo i- o & j r*7) f\ 4 gvn S?5> (} & c sş> g&> ı 1 1 Geldisi S t? Sicilirış, (fitli V &rj i 6 i 18.03.2011 Gittisi S S iiî NOT: ' Mülkiyetin gayri ayni h a Miti 1 ^ e tmçfâjnjitfryûtîfyıas

Detaylı

ikiden çok nokta arasında uygulanan Kablosuz Ağlar (Point-to-Multipoint)

ikiden çok nokta arasında uygulanan Kablosuz Ağlar (Point-to-Multipoint) Noktalar Arası Kablosuz Network Uygulaması TinaX CPE-2400 TinaX CPE-2400 B Binası TinaX WP-2400 A Binası Server PC Merkez Bina ikiden çok nokta arasında uygulanan Kablosuz Ağlar (Point-to-Multipoint) IP

Detaylı