KUŞ GRİBİ VE BİYOLOJİK TERÖR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KUŞ GRİBİ VE BİYOLOJİK TERÖR"

Transkript

1 KUŞ GRİBİ VE BİYOLOJİK TERÖR ( Çiftlik Dergisi Nisan 2006 Sayı:266 de yayınlanmıştır ) Adnan SERPEN Veteriner Hekim İZMİR Ülkemiz İnsanlarında ve Kanatlı hayvanlarında yaşanan Kuş Gribi Salgını beraberinde acaba bu yaşanan salgın biyolojik terör mü?, sorusunu da gündeme getirmişti.salgınla ilgili ortaya çıkan olgular biyolojik terörden farklı değildi.fakat ülkemiz küresel bir salgın hastalıkla karşı karşıyadır.bu has talık öyle basit,günlük politikalarla önlenebilecek bir hastalık olmayıp ülkemizi ve tüm dünyayı daha u zun yıllar meşgul edecektir.çünkü yaşanan salgın tıpkı biyolojik terörün emarelerine benzer belirtiler göstermesi,tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlıklarının Koruyucu Sağlık Hizmetlerini uy gulamada geç kalmaları,veteriner Hizmetlerinin alt yapısındaki yetersizliklerin böyle bir salgını önleye bilecek düzeyde olmaması nedeniyle yaşanan dalga dalga salgın ve ölümler insanlarımızı telaşlandır mış,sonuçta bir takım şüphelere sevk etmiştir.böyle bir salgının üstesinden gelebilmek için ülkemizde ki Veteriner Hekimlerimize ve Doktorlarımıza şu anda ve gelecekte çok önemli gö revler düşmektedir.ülkemizdeki salgının neden biyolojik terör olmadığını aşağıdaki açıklamala rımda anlatmağa çalışacağım. Biyolojik Terör nedir?, Sivil alanlarda yaşayan halkı hedef alan ve mikroor ganizma ile toksinlerin silah olarak kullanıldığı saldırılara biyolojik terör saldı rıları denir. Biyolojik Terör saldırıları Tarihin Orta Çağ dönemine kadar uzanmaktadır.avrupa da, Orta Çağ döneminde,enfekte olmuş kadavralar kuşatma altındaki şehirlerin duvarlarından içeriye atı lırdı.kadavralar ve hayvan leşleri ayrıca düşmanın su kaynaklarını kirletmek için de kullanılırdı.fran sızların Amerikaya ilk ayak bastıkları yıllarda Kızılderililerle yaptıkları savaşlar sırasında,çiçek mikro bu biyolojik silah olarak kullanılmıştır.britanyalılar, Amerikan yerlilerinin sayısını azaltmak amacıyla kızıl derililere çiçek mikrobu ile enfekte edilmiş battaniyeler verirlerdi Birinci Dünya Savaşında Almanlar, Müttefik güçlere ihraç edilecek hayvan sürülerini enfekte etmek için Bacillus anthracis kullanmışlardı.ikinci Dünya Savaşında,Japonlar Mançuryadaki savaş esir leri üzerinde biyolojik silah araştırmaları yürüttüler.deneyler 1000 ölümle sonuçlandı. Pek çok Japon bilim adamı test sonuçlarını A.B.D ye vererek savaş suçundan yargılanmaktan kurtuldu.yine ikinci dün ya savaşı sırasında İngilizler İskoç Körfezi yakınlarındaki Gruinard adasında Şarbon sporları ile patla yıcı testler yürüttüler.sporlar, İngiliz testlerinin ardından 36 yıl etkisini sürdürdü.şarbon sporları ile ada öyle bir şekilde bulaşmış ki 1986 yılında ada 230 ton Formaldehyde ve 2000 ton deniz suyu ile temiz lenmek zorunda kalınmıştır. Şu anda adanın tamamen temizlendiği ilan edilmiştir. Bir diğer biyolojik silah çalışması Rusya'nın Ural Dağlarındaki Sverdlovsk şehrindeki Askeri Tesislerinde yapılmıştır.02 Nisan 1979 Tarihinde bir gramdan az şarbon sporunun kazara dışarı yayıl ması üzerine sporların yarattığı görünmez bulut çıkış bölgesinden 3 mil kadar uzağa kadar yayılması sonucunda en az 70 kişinin ölümüne sebep olunmuştur. Geride bıraktığımız 25 yılı incelediğimizde bio terörist saldırı tehditlerinin arttığını gör mek teyiz.bio-terörist saldırılarının ilk örneklerini Japonya ve ABD de görmekteyiz.bununla beraber aynı - 1 -

2 dönemde yerel ve uluslararası saldırılarda da artış gözlenmiştir.1989 yılında Dünya Ticaret Mer kezi ndeki sivillere yönelik düzenlenen terör saldırısı tarihteki ilk bio terörist saldırı olarak kabul edilir.düzenlenen bu saldırıda Uluslar arası teröristler hedeflerine ulaşmışlardır.1994 yılında Oklahoma daki ABD Federal Büro Binası nın bombalanması ile de yerel terörist saldırıları ortaya çıkmıştır yılında yerel bir terör örgütünün Dallas ve Oregon daki Salad barlara Salmonella spp koy ması sonucu 751 kişi zarar görmüş ve bunlardan 45 i hastaneye kaldırılmıştır.bu tip saldırılar ABD ve ABD ye bağlı sömürgelerde devam etmiştir.1995 yılında Aum Shinrikyo adlı Japon terör örgü tünün Tokyo daki metro istasyonlarına sarin gazı sıkması sonucu 400 den fazla insan zehirlen miş ve 23 sivil hayatını kaybetmiştir.aum Shinrikyo terör örgütü bununla yetinmeyip yine Tok yo metro istasyonlarındaki biyolojik bileşenleri serbest bırakarak saldırılarına devam etmiştir.geç miş yıllarda ABD deki 3 noktada potansiyel biyolo jik silahlar ve satıcıları ele geçirilmiş tir. Son yıllarda hepimizin bildiği üzere B. anthracis tehditi artışı göze çarpmaktadır.artan bu tehdit lere karşılık ABD idari ve yasama makamları sivil halkı hedef alan olası bir terör saldırısından halkın korunmasını sağlayacak önemli tedbirler almıştır. Biyolojik silahların terör saldırılarında kullanılması gizli ve açık olmak üzere iki şekilde gerçek leştirilmektedir.olası bir terör saldırısına karşı hazır olunması ve saldırının bastırılmasını sağlaya cak en önemli noktalardan bir tanesi,halkın ortaya çıkan salgının doğal bir salgından farklı olup ol madığını saptayabilme yeteneğidir.herhangi bir terör saldırısı ya da tehditi olmadığı zaman larda bile Veteriner Hekimliğin ve İnsan Hekimliğinin önde gelenleri daima hazır bulunma lıdır.gizli bir saldırı insan ve hayvan sayısında önemli değişikliklere neden olabilir.hayvan yada in sanların saldırıdan etkilenip etkilenmeyeceği serbest bırakılan patojen miktarına bağlıdır. Hayvan hastalıkları ülke tarımını olumsuz yönde etkilediği için,olası bir bio terör saldırısının önce likli hedefinin hayvanlar olacağını aklımızdan çıkarmamalıyız. Bu nedenle hayvanlar arasında ve alışılmışın dışında seyreden vakalar olduğunda hemen üzerine gidilmelidir.bu tip salgınlar pek yaygın olmayan hastalıkların birden ortaya çıkması ile ya da aynı tip belirtilerin artması sonucu tes pit edilebilir.olası bir terör saldırısına karşı geliştirilecek bir atağın zamanlaması ve etkisi,saldırının tespit edilme ve halka duyurulma hızına bağlıdır.fakat ülkemize baktığımızda biyolojik terör olma makla beraber Kuş Gribi Hastalığına karşı ne yazık ki böyle bir teyakkuz durumu görülememiştir. Hürriyet Gazetesi yazarlarından Sayın Yalçın DOĞAN ın 06 Ocak 2006 Tarihli Çöplükte Kuş Gribi Tutanağı adlı makalesi her şeyi anlatıyor. Olası bir biyolojik saldırının önceden tespit edilmesi ancak İnsan Hekim liği ( Doktor ) ve Veteriner Hekimliğinin ortak çalışması sonucunda gerçekleşe bilir.yine ülkemize baktığımızda Kuş Gribi Salgını patlak verdiğinde Sağlık Bakan lığı uzun süre Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile ortak çalışmayı kabul etmeyip ta ki tarihine kadar. Şayet biyolojik teröre bağlı bir salgınla karşılaşmış olsa idik tam bir facia yaşanacaktı. ABD de meydana gelen veya gelebilecek ulusal ve bölgesel salgınları önceden saptayabilen ve gerekli önlemleri alan bir sistem bulunmasına rağmen yi ne de tüm insanoğlunu ve diğer memelileri hedef alan saldırıları tespit edebilecek daha kapsamlı bir sisteme ihtiyaç duyulmaktadır.bu sistemin oluşturulmasında Veteriner Hekimle re ve Doktorlara önemli görevler düşmektedir. Biyolojik terör saldırılarında kullanılan bileşen miktarını ölçebilen biyolojik saldırı savaş programları; saldırılarda silah olarak kullanılan patojenlerin fiziksel ve biyolojik özelliklerini ince lemektedir.kullanılan biyolojik silahların en önemli özellikleri sahip oldukları patojenik ve toxic yapılarıdır. Biyolojik silahlar ucuz ve üretimi kolaydır. Hemen hemen her yerde, laboratuarlarda, bir çiftlikte hatta evde bile imal edilebilir. Biyolojik silahta kullanılacak etkenin taşınmasını sağlayan - 2 -

3 taşıyıcıların bazıları uygun meteorlojik koşullarda hazırlandığında,sadece birkaç hafta veya birkaç gün içerisinde hastalığa yakalanmayan insan ve hayvanlara hastalık bulaştırılabilir ve hatta ölümlere bile sebep olabilir.bu nedenle taşıyıcının ve kullanılan mikroorganizmanın özelliği çok önemlidir. Tüm bu biyolojik taşıyıcılar zoonotik ve zoonotik olmayan dış kaynaklı hayvan hastalıkla rına da neden olabilmektedir.o.i.e nin A Listesinde yer alan Uluslararası Hayvan Ürünleri ve Hay van Ticareti,Halk Sağlığı veya Sosyo Ekonomik yönden etkileyici kolay ve hızlı yayılabilen bu hasta lıkların içinde Highly pathogenic avian influenza ( Kuş Gribi ) da yer almaktadır.yine Geçmişte in sanlara ve hayvanlara yönelik taşıyıcılar yeterince zehirli olmamakla birlikte hayvan yemlerinden ya da aşılardan bulaşıyordu. Ancak günümüzdeki biyolojik silahlar büyük ölçüde zehir içer mekle birlikte doğal taşıyıcılar da kullanılabilmektedir. Bu taşıyıcılar ciddi boyutlarda salgına ve ölüme neden olabilecek,kolay üreyebilen,bulaşabilen taşıyıcılardır.ortaya çıkabilecek viral salgınla rın içinde şu anda tüm dünyanın uykusunu kaçıran Highly pathogenic avian influenza ( Kuş Gribi ) yı da örnek olarak verebiliriz. İnsanları ya da hayvanları hedef alan olası terör saldırılarına karşı geliştirilmiş gözlem ve haberleşme sistemi bir çok bölümden oluşmaktadır. Örneğin; sürü sahipleri sürülerinde farklı has talık belirtilerini gözlemleyebilir ya da baş bölgelerinde görülen aynı belirtiler bir salgın olarak değer lendirilebilir.a.b.d de yerel Veteriner Hekimler teorik olarak hangi hastalıkların dış kaynaklı hay van hastalığı olduğunu bilse de,belirtilerin tamamını bilememektedir.buna rağmen,bu Veteriner He kimler gözlemleme sisteminin önemli bir bölümünü oluştururlar. A.B.D de yerel veterinerler çalıştıkları alanlarda alışılmışın dışında belirtiler fark ettiğinde,hasta lığın seyri ilerlemeden ve sadece tıbbi kaynaklara dayanarak gerekli makamlara haber verirler anında gereği yapılır.ülkemize baktığımızda; ilk uyarı 20 Ağustos 2005 Tarihinde Av ve Yaban Hayatı Koruma Vakfı Van çevresinde iki ölü ördek buluyor. Türkiye daha kuş gribi ile tanışmadan, bu vakıf, Orman Bakanlığı ile Van Valiliği ne durumu bildiriyor fakat kimse bu başvuruyu ciddiye almıyor.aynı vakıf başka ölü ördekleri bu kez Ankara Hıfzıssıhha Enstitüsü ne gönderiyor yine ses çıkmıyor.bu ara Ekimde Van da ve Ağrı da hayvan ölümleri meydana geliyor, söz konusu vakıf Çev re ve Orman Bakanına mektup yazıyor ve cevap alamıyor.van Valiliği nden 27 Ekim 2005 de Sayın Yalçın DOĞAN a bir açıklama geliyor ve 26 Ekim de yazdığı yazı Van Tarım İl Müdürlüğü eliyle, "Van Gölü çevresinde martı ve ördek ölümlerinin kuş gribinden olduğunu yazıyorsunuz. Ekteki belgelerden anlaşılacağı üzere, bu ölümlerin kuş gribi ile ilgisi yoktur." Gerekçesiyle altında Tarım İl Müdürü Sayın Murat AKBAY ın imzası ile Van Valiliğince tekzip ediliyor. Yaşanan bu olay gerek Tarım İl Müdürünün gerek ise Valilik Makamının Hayvan Hastalıklarına ve Veteriner Hizmetlerine ne kadar önem verdiklerini açıkça ortaya koymaktadır. A.B.D de alanlarında başarılı olmuş uzmanlar tarafından oluşturulan USDA (Animal and Plant Health Inspection Service, Agricultural Research Service, Food Safety and Inspection Service, and Office of the Inspector General) Hayvan ve Bitki Araştırma Merkezi,Veterinerlik Birimleri gibi sağ lık kuruluşlarına yapılan ihbarların hepsi ( Federal Bureau of Investigation ) FBI ye bildirilmektedir. A.B.D Başkanının 39 nolu kararı ile FBI,ABD ye yönelik olası bir terör saldırısına karşı savunmayı koordine edebilecek yetkiye sahip tek güç olarak yetkili kılınmıştır.bizde bırakalım böyle bir organi zasyonu Bakanlıklar kendi sorumluluklarını yerine getirmeyip başından atıp adeta kim ilgilenirse ilgi lensin tavrı göze çarpmaktadır. Sıradan bir dış kaynaklı hayvan hastalığının araştırılması ile gizli bir salgının araştırıl ması arasında küçük bir fark vardır. Bu fark;insan yapımı bir salgının bazı özellikleriyle doğal bir salgından ayrılmasıdır. Bu tip bir araştırma da olası bir saldırıda meydana gelebilecek hastalık ve ölüm oranlarının hesaplanması,biyolojik taşıyıcıların tanımlanması,böyle bir salgına maruz - 3 -

4 kalabilecek sürü hayvanlarının incelenmesi gibi bir çok eylemi içerisinde barındırır.a.b.d de gelişti rilen bir sistem ve sahip oldukları uzmanlar sayesinde gerekli karşı saldırıyı yapabilecek duruma gelin miştir.bu sistem de meydana gelebilecek küçük bir aksama durumu kötüleştirmekle kalmaz,teröristle rin hedeflerine ulaşmalarını daha da kolaylaştırmaktadır. Yine A.B.D de biyolojik terör konusunda yapılan çalışmaların ülkemizde uygulanıp uygulanmadığını bırakalım,normal Veteriner Hekimlik ve Beşeri Hekimlik Koruyucu Sağlık Hizmetle rinin yeteri kadar uygulanmadığı göze çarpmaktadır.sağlık Bakanlığı 100 Bin adet Tamiflun alarak so runu çözeceğini zannetti fakat yanıldı.hastalık çıkan Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki ille rimize baktığımızda Tarım ve Köyişleri Bakanlığında bazı yerlerde hiç,bazı yerlerde ise yeteri kadar Veteriner Hekiminin olmaması yanında Kuş Gribi konusunda eğitilmiş Veteriner Hekimin olmaması çok önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.uzak Doğudan Hastalık adeta geliyorum demesine ve 2005 in sonunda hastalık çıkmasına rağmen Bakanlığın her yıl yayınladığı mücadele kitapçıklarına baktığımızda ne yazık ki hatta 2006 yıllarına ait kitapçıklarda ülkemiz genelinde saha Veteriner Hekimlerinin Kuş Gribi konusunda detaylı kırsal alana yönelik bir eğitim çalışmasının düzen lenmediği gözümüze çarpmaktadır. Tek yapılan eğitim Bandırmada Entegre Tesisler bazında olmuştur. Ülkemize baktığımızda; hastalık uzak doğuda ve çevredeki ülkelerde görüldüğünde adeta geli yorum diyordu.bugün bir çok ülke batılı ülke, 35 yıldır başarı ile uygulanan ve bu tip salgınlarla ilgili bilimsel incelemelerde bulunan Epidemiyoloji biliminden faydalanmaktadır.ülkemizde Tavuk Hastalık ları konusunda Epidemiyolojik çalışma konusunda,koordinatör enstitü olarak yalnız MANİSA-Tavuk Hastalıkları Araştırma ve Aşı Üretim Enstitüsü Müdürlüğü tarafından yürütülmekteydi, iki yıl önce bu Enstitümüzün kapatılması sonucunda konunun sahipsiz kalmasına neden olmuştur. Patojen Kuş Gribi etkeniyle ilgili olarak dünyanın çeşitli yerlerinde yapılan çalışmalar sonu cunda en yüksek izolasyon miktarı ve viral alt grupların çok büyük çoğunluğu yabani kuşlarda, özel likle Anatidae familyasına ait akuatik göçmen kuşlarda saptanmıştır.yeşil Başlı Ördekler enfeksiyona dayanıklı su kanatlı tipi olup göçleri sırasında bu virüsü çok uzaklara kadar taşıyıp dışkıları ile çevreye rahatlıkla bulaştırabilmektedirler.bu virüslerin varlığı o kadar kuvvetli ki,virüsler 0 o C deki göl su yunda 30 güne kadar izole edilebilmektedir.ayrıca Kuş Gribi virüsü her ne kadar kendilerini taşıyan Tablo:1 Ülkemizden geçen göçmen kuşlarının göç yoları - 4 -

5 türlerin genellikle göçmen kuşu olması ve tür engelinin etkenin ekolojisinde fazla bir öneme sahip olma ması nedeniyle çok kolayca doğadaki diğer kanatlılarda zincirleme bir şekilde bulaşmaktadır.bu bulaş mada günlük hayatımızın bir parçası olan serçeler bile büyük rol oynamaktadır.zamanında Epidemiyo lojik çalışmanın yapılmaması nedeniyle doğadaki bulaşmanın tam olarak seyri bilinememiştir.fakat gelişen olayların ortaya koyduğu sonuçlar neticesinde, Kuş Gribi Hastalığının çıkış kaynakları sulak alanlar olmak üzere göçmen kuşlarının dışkılarını gezdikleri, uçtukları, konakladıkları alanları virüsle kirletmeleri sonucunda mekanik taşıyıcı bazı unsurlarında devreye girmesiyle gerçekleştiği savı epide miyolojik olarak karşımıza çıkmaktadır. Geçtiğimiz günlerde İngiltere nin Somerst kentinin Chard kasabasına kuşların göç mevsimi nedeniyle kasabaya gelen civarındaki sığırcığın kasaba halkı, binaların üzerine ve bahçelere günde 14 ton dışkı bıraktıkları tespit edilmiştir. Bu kadar büyük bir dışkı atığıyla karşı karşıya kalan kasaba da Kuş Gribi paniği başlamıştır.göçmen kuş larının ülkemizden binlerce sayıda geçiş yaptıklarını düşündüğümüzde bu kadar büyük bir miktar dışkı atığı ile hastalık etkenini çevreye bulaştırmada ne kadar büyük rol oynadıklarını herhalde anlatmaya yeterli olacağına inanıyorum. Tablo: 2 Kuş Gribinin Göçmen Kuşlarıyla doğaya bulaşma şekli Ülkemizdeki hastalığın seyrine baktığımızda,kırsal alandaki mera tipi köy tavukçuluğunda, doğadaki zincirleme yayılmanın,virüs bulaşmış yaban hayvanlarının göç yolları üzerinde dışkılarını gelişi güzel gezdikleri, uçtukları, konakladıkları açık ortama bırakmaları sonucunda,yaban ortamdaki di - 5 -

6 ğer hasta olmayan kanatlıların güdüsel olarak hareket arzularına bağlı olarak eşilenme güdüsü ile bera ber mekanik taşıyıcı faktörlerinde devreye girmesiyle bulaşmanın gerçekleştiği savı epidemiyolojik o larak kesinlik kazanmaktadır.kırsal alandaki bu bulaşmada virüs,salgının ortaya çıkması için bazı bölgelerimizde gerekli sürecini tamamladığı için halkımızın hayvanlarını açıkta beslemeleri ve hijyen kurallarında yaptıkları hatalara bağlı olarak adeta mantar biter gibi karşımıza çıkmıştır.şu anada kış mevsimi olması nedeniyle virüsün uykuda olması nedeniyle kış mevsiminin bitimine müteakip İlk Bahar Mevsiminin gelmesiyle birlikte kırsal alanda gerekli önlemlerin alınmaması halinde hastalığın tekrar salgın halinde karşımıza çıkması muhtemeldir.kış mevsimine rağmen niçin bazı yerlerde ve ül kelerde hastalık çıkmağa devam ediyor diye düşündüğümüzde; Daha önce hastalığa maruz kal mış yaban hayat veya evcil hayvanların ölmeden hastalığı atlatmaları halinde;hastalık ta şıyıcısı olarak rol oynarlar.bu nedenle bu kabil hayvanların soğuk çevre şartlarının stre sine maruz kalmaları sonucunda tekrar ortaya çıkan hastalık vakaları olarak değerlendir memiz mümkün. Şayet Epidemiyolojik çalışmalar bir iki yıl önce Sağlık ve Tarım ve Köyişleri Bakan lıklarınca görevlendirilecek Beşeri ve Veteriner Epidemiyologlar tarafından ortaklaşa önce sulak alan lardan itibaren başlanmış olsa idi virüsün yayılma şekli, izleme planı önceden tespit edilmiş olacaktı ve sonuçta kırsal alandaki mera köy tavukçuluğu ile yaban ortamdaki virüs bulaşmadan kanatlılar arasında oluşturulacak bir engel ile bu şekilde salgın ve ölümler yaşanmayabilirdi. Bu engel; kırsal alandaki insanlarımızın önceden bilgilendirilerek ve uyarılarak hayvanlarını kapalı kümeslere tavuklarını koyma ları sağlanarak ve besledikleri tavuklarla olan ilişkilerinin ne şekilde olacağı anlatılarak virüsün yaban ortamdan kırsal alandaki evcil kanatlılara bulaşmamasının sağlanmasıdır. Bu sayede insana bağlı bulaş hatalarının önüne geçilmekle beraber insana bağlı her halûkârda meydana gelebilecek bulaş hatalarının sonucunda hastalık çıkması kaçınılmaz olmakla beraber,kırsal alanda yaşanan salgının bu boyutlarda ortaya çıkması önlenebilecekti. Bu konuda Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca Ocak 2006 nın sonlarına doğru hazırlanıp yayınlanmakta olan uyarıcı ilan,film,slayt ve video sunumlarına rağmen halâ kırsal alanda yaşayan hayvan sahiplerine hayvanlarını kapalı ortamda beslemeleri için ciddi uyarılar yapıl dığını söyleyemeyiz.örneğin:vatandaşa hayvanlarını kapalı kümeslerde beslemesi tavsiye edilmesi ge rekirken, kırsal alanda tavuk yetiştiriciliği yapmamaları önerilmektedir.sonuçta kırsal alanda bulaşların devam etmesi nedeniyle kolaycılığa kaçılarak itlâfla halledilmeğe çalışılmaktadır.oysa ülkemizden son ra hastalığın AB ne sıçraması sonucunda Almanya ve Fransa gibi ülkeler sulak alanlardaki kontrollerini sıklaştırdıkları gibi açıktaki kümes hayvanlarının kapalı kümes ortamına alınmasını,uyulmaması ha linde cezai işlem ve itlaf işlemleri uygulanacağını kırsal alanda yaşayan vatandaşlarına çağdaş ve insani şekilde bildirerek gerekli uyarıları yapmaktadırlar. Yine geçtiğimiz haftalarda bir TV kanalında özel sektör mensubunun Manyas sonrası alınması gereken tedbirlerle ilgili olarak yaptığı açıklamalarda, kırsal alanla ilgili Bakanlığa uyarılarda bulunma larına rağmen bu konuda gerekli hazırlığın yapılmadığını dile getirmiştir.dolayısıyla ilgisizlik ve sahip sizlik dikkat çekici boyutta olmuştur. Şu andaki safhada artık daha stratejik uygulamalara gidilmelidir.bu tip salgınların önüne geçil mesinde en etkin yöntem pek yaygın olmayan hastalık belirtilerin birden ortaya çıkması ile ya da aynı tip belirtilerin artması sonucu tespitinde hemen gerekli karantina ve hayvan hareketlerinde kısıt lamaya gidilerek istenmese de belirli ölçüde itlafın yapılmasıdır.fakat itlaf yeterli olmayıp kırsal alan daki insanlarımızın gece eğitimleri yapılarak eğitilmesi en önemli tedbirlerin başında gelmektedir. Ba kanlığın TV ve internet web sayfalarında yayınlanan slayt ve gösteriler çok acele ile hazırlandığı için hala kırsal alana yönelik eksiklikler bulunmaktadır. Oysa salgının hızla yayılarak Veteriner Hekimlik Hizmetlerinin çok yüksek standartta olduğu Avrupa ya da sıçraması nedeniyle hastalık konusunda hata yapma şansımızın olmadığını görmekteyiz.bu nedenle söz konusu eksikliklerin çok ivedi bir şekilde gi derilmesi gerekmektedir,aksi taktirde her an süprizler yaşamamız ve literatürlere geçmemiz olasıdır. Buraya kadar yaptığımız açıklama ve eleştirilerde görüldüğü gibi ülkemizde kanatlılarda ve in - 6 -

7 sanlarımızda ortaya çıkan Kuş Gribi Enfeksiyonlarının dış kaynaklı biyolojik terör niteliği taşımayan fakat belli şartlarda oluşabilen enfeksiyon özelliği taşımaktadır.biyolojik Terörün dışında normal şart larda bir bulaşıcı hastalığın ortaya çıkmasında rol oynayan şartlardan bir kısmı veya tamamı bölgelere göre gerçekleşmesi sonucunda Kuş Gribi hastalığı ülkemizde ortaya çıkmış bulunmaktadır.1918 yılında yaşanan salgından sonra A.B.D de bilim adamları tarafından laboratuvar çalışmalarında 1918 yılında salgına neden olan virüsün genetik yapısını inceleyebilmek amacıyla benzeri üretilmiş bulunmaktadır. Her türlü güvenlik tedbirlerine rağmen dünyanın belli başlı yerlerindeki laboratuvarlarında tıpkı nük leer kazalar gibi zaman zaman laboratuvar kazalarının da gündeme geldiğini dikkate aldığımızda konu nun ne kadar önemli olduğu ortaya çıkmaktadır.yine A.B.D Bilimler Akademisi Tıp Enstitüsü raporu na göre Avian Influenza virüsünün neden olduğu H5N1 gribi, yaratacağı potansiyel salgı nının boyutu,yayılma derecesi ve insan ölümü ve maddi ekonomik tahribat açısından bun dan önce hiç görülmemiş bir boyutta olduğu ifade edilmektedir.bunun için bu tip sorulara cevap verecek çok iyi bilimsel alt yapı ile donatılmış Laboratuvarlara, Enstitülere ihtiyaç bulunmaktadır.her işi veya içinden çıkamadığımız sorunları kaderciliğe veya takdiri ilâhiciliğe bırakma alışkanlığından vaz geçip bilime gereken önem vermemiz gerekiyor.bu konuda ülkemizi yöneten siyasilerimize büyük görevler düşmektedir. K a y n a k l a r: 1. Aygün S.T. ( ) Genel ve Özel Bulaşık ve Salgın Hastalıklar Bilgisi ( EPIDE MIO LOGIE ), Sağlık Koruma ve Bakteriyoloji Enstitüsü Profesörü.Sümer Basımevi-ANKARA 2. Tavuk Hastalıkları ( 1970 ), Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları, Aralık 1970, Yıl:11, Sayı:20-21, Bornova/İZMİR 3. BAŞKAYA, H.-MİNBAY, A., ( 1979 ) Kümes Hayvanları Hastalıkları. A.Ü.Vet.Fak. Yayınları Yayın No:354, Ders Kitapları: GÜRTÜRK, S.,( 1977 ) Viroloji. A.Ü.Vet.Fak. Yayınları Yayın No:11, Ders Kitapları:4 5. EASTERDAY B. C ve Hinshaw V. S ( 1978 ), Influenza, Diseases Of Poultry - 7th Edition, Iowa State University, USA 6. GÜRSOY, N. ( 1987 ) Tavukçulukta Temel Bilgiler ve Önemli Hastalıklar. 7. Epidemiyolojik Çalışmalar 73 ( 1989 ), Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı K.K.G.M nün Tarih ve sayılı yazıları. 8. ARDA, M - MİNBAY,A AYDIN, N AKAY, Ö İZGÜR, M.,( 1994 ) Kanatlı Hayvan Hastalıkları. Medisan yayınevi yayınları. 9. DAVID A. A, THOMAS M. G, DONALD, L. N, DANA P. S, DAVID R. F ( 2000 ), Biological terrorism and veterinary medicine in the United States, Journal of the American Veterinary Medical Association, September 1, ERTEN A. ( 2003 ), Tıp Terminolojisi ve Tıp Metinleri Çevirisi, Seçkin Yayınevi - ANKARA 11. Kuş Gribi Nasıl Önlenecek.National Geographıc, Ekim 2005 sayısı. 12. ÇALANGU, S.,( 2005 ) Bir virüsün Portresi. Akşam Gazetesi Pazar Yaşam 16 Ekim URAS, G., Kuş gribi yapan enstitümüz vardı ( kapattık ) Tarihli Milliyet Gazetesi Köşe Yazısı 14. BİLGİN, A., Sevgi ve Saygıyla Pasteur ün Aşı Hayırhanesi. 15 Ekim 2005 Tarihli Haber Ekspres köşe yazısı. 15. GÖKÇE, D., Kuş Gribi Salgını?. 12 Ekim 2005 Tarihli Akşam Gazetesi Köşe Yazısı. 16. Kuş Gribi SARS tan tehlikeli olabilir. 21 Eylül 2005 Referans Gazetesi Haberi. 17. III. Temel Sağlık Hizmetleri Sempozyumu Sektörler arası işbirliği, TTB Manisa Tabip Odası C.B.Ü.Tıp Fakültesi-Manisa Sağlık Müdürlüğü, 5-6 Mayıs 2005 MANİSA 18. Doğan Y. ( 2006 ), Çöplükte Kuş Gribi tutanağı, Hürriyet Gazetesi, ERAKSOY, H. ( 2006 ) Türkiyede Yayılan Virüs artık İnsanlara daha kolay bulaşıyor.bilim ve Gelecek- Şubat 2006, Sayı:24,İstanbul. 20. Ertan H. ( 2006 ), Kuş gribi ve insan gribi virüslerinin dansı, H5N1 in korkutan evrimi, Bilim ve Gerçek Dergisi, Şubat 2006, Sayı: 24, İSTANBUL 21. İngilterenin Başına Talih Kuşu Kondu, Tarihli Akşam Gazetesi 22. Avian Influenza 23. Avian Influenza 24. Avian Influenza 25. Avian Influenza Disease and Control Strategies - Clasification of Influenza Virusus, İntervet web sitesi - 7 -

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı Avian Influenza Tavuk Vebası, Kuş Gribi olarak da bilinen Avian

Detaylı

16.12.2010. Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

16.12.2010. Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Avian Influenza Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı AI Konusunda Geçmişte Yaşananlar 1959 dan 2003 e kadar dünya çapında başlıca 24 mihrak bildirilmiştir:

Detaylı

ABD DE BİYOLOJİK TERÖR VE VETERİNER HEKİMLİK

ABD DE BİYOLOJİK TERÖR VE VETERİNER HEKİMLİK ABD DE BİYOLOJİK TERÖR VE VETERİNER HEKİMLİK Yazan: David A. Ashford, DVM, MPH, DSc; Thomas M. Gomez, DVM, MS; Donald L. Noah, DVM, MPH; Dana P. Scott, DVM; David R. Franz, DVM, PhD From the United States

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı MEVZUAT 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu Kuluçkahane ve Damızlık

Detaylı

AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi)

AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi) 1. Giriş AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi) Avian influenza, halk arasında tavuk vebası veya kuş gribi olarak da bilinen, influenza A grubu virüslerin sebep olduğu, kanatlı hayvanlarda solunum ve

Detaylı

Türkiye nin mevcut HPAI Durumu. o Türkiye, de OIE ye HPAI yönünden arilik bildirimini yapmıştır.

Türkiye nin mevcut HPAI Durumu. o Türkiye, de OIE ye HPAI yönünden arilik bildirimini yapmıştır. Türkiye nin mevcut HPAI Durumu o Türkiye, 14.07. 2008 de OIE ye HPAI yönünden arilik bildirimini yapmıştır. Survey Çalışmaları PASİF SURVEY (1) 2005-2006 salgınlar sonrası 01/04/2006-05/02/2007 *Muayeneye

Detaylı

Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı

Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Dr.Fethiye ÇÖVEN Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı AI/ND Ulusal Referens Laboratuvarı Avian Influenza Tavuk Vebası, Kuş Gribi olarak

Detaylı

07.11.2014. Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. 10.Sınıf Enfeksiyondan Korunma. Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler

07.11.2014. Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. 10.Sınıf Enfeksiyondan Korunma. Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler 10.Sınıf Enfeksiyondan Korunma 4.Hafta ( 08 10 / 10 / 2014 ) 1.) HASTALIKLARIN OLUŞMASINDA ROL OYNAYAN FAKTÖRLER 2.) ENFEKSİYON HASTALIKLARININ GENEL BELİRTİLERİ 3.) ENFEKSİYON HASTALIKLARINDA GÖRÜLEN

Detaylı

ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU

ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU 9 ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU Dr. Bekir YAMAN Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü Bugün dünyada 250 den fazla zoonoz karekterli hastalıktan bahsedilmektedir.

Detaylı

Son Dönemde Ortaya Çıkan Kuş Gribi Vakalarına İlişkin Değerlendirme

Son Dönemde Ortaya Çıkan Kuş Gribi Vakalarına İlişkin Değerlendirme Son Dönemde Ortaya Çıkan Kuş Gribi Vakalarına İlişkin Değerlendirme H. Erhan Gül Uzman 2 TÜRKİYE DE KUŞ GRİBİNİN YENİDEN ORTAYA ÇIKMASI Nisan ayında Kastamonu nun Kürecik ilçesine bağlı İkizciler köyünün

Detaylı

Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında 2005/8503 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Uygulama Esasları Tebliği

Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında 2005/8503 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Uygulama Esasları Tebliği Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında 2005/8503 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Uygulama Esasları Tebliği Yayımlandığı R.Gazete: 17.12.2005-8503 Tebliğ No: 2005/47 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak,

Detaylı

Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, Kaynak Aktarımı ve Ödemeler

Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, Kaynak Aktarımı ve Ödemeler Hayvanciligin Desteklenmesi Hakkinda 2005/8503 sayili Bakanlar Kurulu Kararinin Uygulama Esaslari Teb 17.12.2005 / 26026 Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında 2005/8503

Detaylı

Dünya da ve Türkiye de. İnfluenza Salgınları. Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hst AD

Dünya da ve Türkiye de. İnfluenza Salgınları. Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hst AD Dünya da ve Türkiye de İnfluenza Salgınları Dr. Alpay Azap Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hst AD İnfluenza virüsü: Orthomyxovirus ailesinden, zarflı RNA virüsü. NP,

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI Hacı SAVAŞ-SÜMAE, Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanı Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanlığı enstitümüz bünyesinde faaliyet gösteren bölümlerden birisidir. 2000 yılı başından

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI

SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI Dr. Ebru AYDIN Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanı Halk Sağlığı Uygulamalarında Veterinerlik Hizmetlerinin Rolü Sempozyumu Ankara,

Detaylı

TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ. Prof.Dr. Ender YARSAN. Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum

TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ. Prof.Dr. Ender YARSAN. Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum Prof.Dr. Ender YARSAN Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konseyi II. Başkanı

Detaylı

Hastalık zaman zaman sığırlarda da görülür. Koyunlara göre seyri daha hafiftir. Keçi ve yabani ruminantlarda da hastalık görülebilir.

Hastalık zaman zaman sığırlarda da görülür. Koyunlara göre seyri daha hafiftir. Keçi ve yabani ruminantlarda da hastalık görülebilir. MAVİ DİL HASTALIĞI Son günlerde yazılı ve görsel medyada adından sıkça bahsedilen ve özellikle küçükbaş ruminantlarda görülen Mavi Dil hastalığı, Trakya dan başlayarak Batı illerimizden, Çanakkale, Balıkesir,

Detaylı

KITALARARASI GRİP SALGINI. Aileniz ve sizin için önemli bilgiler

KITALARARASI GRİP SALGINI. Aileniz ve sizin için önemli bilgiler KITALARARASI GRİP SALGINI Aileniz ve sizin için önemli bilgiler Dünya Sağlık Örgütü uzmanları, kıtalararası bir grip salgını olacağını öngörmektedirler. Bu broşürde grip salgını, bu ülkede ortaya çıkma

Detaylı

(1) ATRG L 268, 3.10.1998, s. 1.

(1) ATRG L 268, 3.10.1998, s. 1. 2119/98/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Kararı çerçevesinde bulaşıcı hastalıkların önlenmesi ve kontrolü için erken uyarı ve yanıt sistemi hakkında 22 Aralık 1999 tarihli KOMİSYON KARARI [C(1999)

Detaylı

Hacettepe Üniversitesi hastaneleri; Kuş gribi ile ilgili sıkça sorulan sorular ve yanıtları

Hacettepe Üniversitesi hastaneleri; Kuş gribi ile ilgili sıkça sorulan sorular ve yanıtları Hacettepe Üniversitesi hastaneleri; Kuş gribi ile ilgili sıkça sorulan sorular ve yanıtları http://www.hacettepe.com.tr/haberdetay.aspx?id=43 adresinden 29 Ocak 2006 tarihinde alınmıştır. Kuş gribi nedir?

Detaylı

Neden İspanyol gribi?

Neden İspanyol gribi? İSPANYOL GRİBİ Neden İspanyol gribi? Adını İspanya dan almış olmasına rağmen hastalığın ilk olarak 1917 yılının baharında Avusturya da başladığı tahmin ediliyor.ispanyol gribi denmesinin sebebiyse;birçok

Detaylı

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi 1 24 Aralık 2012-22 Mart 2013 Maryland Üniversitesi Amerika Birleşik Devletleri 2 3 Maryland Üniversitesi

Detaylı

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1 Kuş Gribi ve Korunma Dr.Gaye USLUER Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Avian Influenza Virus Orthomyxoviridae Hemaglütinin, Nöraminidaz H5

Detaylı

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞI; İnsan ve tüm sıcak kanlı hayvanlarda Merkezi sinir sistemini etkileyerek ölüme neden olan, önlenebilir bulaşıcı

Detaylı

Bulaşıcı Hastalıkların İhbarı Ve Bildirim Sistemi Yönergesi

Bulaşıcı Hastalıkların İhbarı Ve Bildirim Sistemi Yönergesi Bulaşıcı Hastalıkların İhbarı Ve Bildirim Sistemi Yönergesi I. BÖLÜM AMAÇ, DAYANAK, TANIMLAR Amaç Madde 1. Bu yönerge, Bulaşıcı Hastalıkların İhbarı ve Bildirim Sisteminin yapısı, işleyişi ile ilgili usul

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Türkiye de Avian Influenza nın Son Durumu ve Retrospektif Bir Değerlendirme Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı AI / ND Ulusal Referans Laboratuvarı

Detaylı

GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ. Mustafa ERTEK

GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ. Mustafa ERTEK GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ Mustafa ERTEK Gıda Güvenliği İnsanların sağlıklı yaşaması için yeterli miktarda gıda alabilmesi ve bu gıdaların sağlık yönünden güvenli olması gerekmektedir. FAO/WHO

Detaylı

Kırmızı Tavuk Biti (Dermanyssus gallinea, Tavuk Akarı)

Kırmızı Tavuk Biti (Dermanyssus gallinea, Tavuk Akarı) Kırmızı Tavuk Biti (Dermanyssus gallinea, Tavuk Akarı) - İnfeksiyöz Hastalıkların Bulaşma ve Yayılmasında Potansiyel Tehlike - Kırmızı tavuk biti ( Dermanyssus gallinae ) evcil kümes hayvanlarında özellikle

Detaylı

DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ. *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı

DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ. *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ Uzm. Vet. Hekim Tayfun İDE* Uzm. Vet. Hekim A.Sarper BOZKURT* *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı

Detaylı

Van Valiliği 2006 Kuş Gribi Kriz Yönetimi Uygulaması: Kriz Yönetiminden Risk Yönetimine

Van Valiliği 2006 Kuş Gribi Kriz Yönetimi Uygulaması: Kriz Yönetiminden Risk Yönetimine Van Valiliği 2006 Kuş Gribi Kriz Yönetimi Uygulaması: Kriz Yönetiminden Risk Yönetimine Mehmet Niyazi TANILIR (Kahramanmaraş Valisi) KUŞ GRİBİ İLE İLGİLİ OLARAK VAN İLİ NDE NE YAPILDI, NASIL YAPILDI? Türkiye

Detaylı

Tavuk vebası (Avian Influenza) adıyla da bilinen hastalık, ku ş gribi virüslerinin sebep olduğu, kanatlı

Tavuk vebası (Avian Influenza) adıyla da bilinen hastalık, ku ş gribi virüslerinin sebep olduğu, kanatlı Kuş Gribi ve Alınması Gerekli Önlemler Kuş Gribi Nedir? Tavuk vebası (Avian Influenza) adıyla da bilinen hastalık, ku ş gribi virüslerinin sebep olduğu, kanatlı hayvanların çok bulaşıcı ve öldürüc ü seyreden

Detaylı

KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463

KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463 KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463 BİRİNCİ BÖLÜ Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin

Detaylı

TÜBİTAK MAM GEN MÜHENDM HENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJB YOTEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ (GMBE) TANITIMI IKEV Türkiye için Biyoteknoloji Toplantısı 8 Kasım m 2007 1 GMBE Personeli Araştırmacı 50 Toplam Personel 65 Teknisyen

Detaylı

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Sayfa No : 01 KALİTE KOMİTESİ HEDEF PLANLANAN FAALİYETLER SORUMLU UYGULAMA İZLEME YÖNTEMİ TERMİN 1. Hastane enfeksiyonunun oluşmasını ve yayılmasını önlemek 1.a) Enfeksiyon kontrol programı oluşturmak

Detaylı

Zorunlu ama takan yok

Zorunlu ama takan yok Zorunlu ama takan yok Trafik sigortası yapılması zorunlu olmasına rağmen sigortalı araç sayısı çok az. Kazalarda sigortasız araç sahipleri büyük maddi külfet yaşıyor. Ülkemizde trafiğe çıkan araçların

Detaylı

AKTÜEL VETERİNER HEKİMLER EYLEMDE! Cilt: 79 Sayı: 2 Yıl: 2008

AKTÜEL VETERİNER HEKİMLER EYLEMDE! Cilt: 79 Sayı: 2 Yıl: 2008 AKTÜEL VETERİNER HEKİMLER EYLEMDE! Veteriner hekimler ağır eğitim ve çalışma şartlarına rağmen, emsal meslek mensuplarına göre özlük hakları yönünden en mağdur edilen meslek grubu olmuşlardır. Bu durum

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2006/ 23

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2006/ 23 B100TSH0110001 Bulaşıcı Hastalıklarla Mücadele 17.02.2006 / 1808 GENELGE 2006/ 23 Ülkemizin içinde bulunduğu coğrafik yapı, alt yapı eksikliklerinden kaynaklanan problemler ve genel hijyen uygulamalarındaki

Detaylı

Biyolojik Silahlar 1/ 51

Biyolojik Silahlar 1/ 51 Biyolojik Silahlar 1/ 51 Takdim Planı Tanımlar Tarih Mikroorganizmaların Özellikleri BHM Tespiti Savunma 2/ 52 Evdeki biyolojik terörden haberiniz var mı? 3/ 51 4/ 51 5/ 51 2 KİLOGRAM? 6/ 51 2 KİLOGRAM

Detaylı

4.0 Enfeksiyonların Önlenmesi

4.0 Enfeksiyonların Önlenmesi 4.0 Enfeksiyonların Önlenmesi Aşılama 7. Giriş (15 dak) 1. Derse başlarken öğrencilere hangi aşıları olduklarını sorun örneğin, çocuk felci, MMR, Verem veya herhangi bir tatil aşılanması oldularsa hangi

Detaylı

Biyoterörizm ve Besin Güvenliğine Diyetisyen Yaklaşımı: Mevcut Hızlı Teşhis Yöntemleri

Biyoterörizm ve Besin Güvenliğine Diyetisyen Yaklaşımı: Mevcut Hızlı Teşhis Yöntemleri Biyoterörizm ve Besin Güvenliğine Diyetisyen Yaklaşımı: Mevcut Hızlı Teşhis Yöntemleri Hacettepe Beslenme ve Diyetetik Günleri V. Mezuniyet Sonrası Eğitim Kursu Hacettepe Üniversitesi Kongre Merkezi 26.06.2015

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS (Dünyadaki ve Ülkemizdeki durum; Yapılan Çalışmalar) Dr. Vet. Hekim Ramazan UZUN Vet. Hekim İbrahim KÖŞKER Vet. Hekim Ahmet SAFRAN

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞININ MESLEK HASTALIKLARI İLE İLGİLİ ÇALIŞMALARI

SAĞLIK BAKANLIĞININ MESLEK HASTALIKLARI İLE İLGİLİ ÇALIŞMALARI SAĞLIK BAKANLIĞININ MESLEK HASTALIKLARI İLE İLGİLİ ÇALIŞMALARI Dr. Ebru AYDIN Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Daire Başkanı Uzm.Dr. Sühendan ADIGÜZEL Birim Sorumlusu 1 BAKANLIĞIMIZDA, ÇALIŞAN SAĞLIĞI İLE

Detaylı

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ Prof. Dr. Erdal ZORBA GEÇMĐŞTEN GÜNÜMÜZE SAĞLIK Geçmişte sağlığın tanımı; hastalıklardan uzak olma diye ifade edilirdi. 1900 lerin başında ölümlerin büyük bir kısmı bakteri ve

Detaylı

Günnur BİNİCİ ALTINTAŞ

Günnur BİNİCİ ALTINTAŞ Hayvancılık İşletmelerinin Kuruluş, Çalışma, Denetleme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik Yayınlandı Hayvancılık İşletmelerinin Kuruluş, Çalışma, Denetleme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik 09.08.2006

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 8 Nisan 2015 14. Hafta (30 Mart 5 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 14. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Hazırlayan Selma KILIÇ Destek Hizmetler Müdürlüğü Ġlkyardım ve Afet Birim Sorumlusu Afet ÇalıĢmaları Koordinatörü selmakl@hacettepe.edu.

Hazırlayan Selma KILIÇ Destek Hizmetler Müdürlüğü Ġlkyardım ve Afet Birim Sorumlusu Afet ÇalıĢmaları Koordinatörü selmakl@hacettepe.edu. Hazırlayan Selma KILIÇ Destek Hizmetler Müdürlüğü Ġlkyardım ve Afet Birim Sorumlusu Afet ÇalıĢmaları Koordinatörü selmakl@hacettepe.edu.tr 0312 305 4350 Başbakanlık AFAD, KBRN yönetmelik çalışması sonucunda

Detaylı

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD)

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) 1 GÜNDEM Tanım Epidemiyoloji (Hastalığın Yayılımı) Mücadele Soru-Cevap 2 Afrika Hastalığı Nedir? Sivrisinek, kene ve sokucu sineklerle

Detaylı

Ebola virüsü İstanbul'a geldi!

Ebola virüsü İstanbul'a geldi! On5yirmi5.com Ebola virüsü İstanbul'a geldi! Ebola Virüsü İstanbul'a Geldi! Ebola Nedir? Afrika'da birçok insanın ölmesine sebep olan Ebola virüsünün İstanbul'a gelmiş olduğundan şüpheleniliyor. Yayın

Detaylı

T.C TARIM VE KÖYIŞLERİ BAKANLIĞI Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü

T.C TARIM VE KÖYIŞLERİ BAKANLIĞI Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü T.C TARIM VE KÖYIŞLERİ BAKANLIĞI Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü KUŞ GRİBİ HASTALIĞINDA KÖY TAVUKÇULUĞU VE YABANİ KANATLILARDA MİHRAK ARAŞTIRMA EL KİTABI İçindekiler Sayfa No Tablo Listesi 3 Ek Listesi

Detaylı

Neler Öğrendik? Gerald D. Cox, CIA, MIIA Yönetim Kurulu Başkanı

Neler Öğrendik? Gerald D. Cox, CIA, MIIA Yönetim Kurulu Başkanı Neler Öğrendik? Gerald D. Cox, CIA, MIIA Yönetim Kurulu Başkanı Küresel Mesleki Durum Dünyanın değişik bölgelerinde değişiklik gösteren olgunluk aşamaları Sayısal büyüme, potansiyel heryerde Doğru yolda

Detaylı

T.C. KONAK BELEDĠYE BAġKANLIĞI VETERĠNER ĠġLERĠ MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIġMA USUL VE ESASLARI YÖNETMELĠĞĠ. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. KONAK BELEDĠYE BAġKANLIĞI VETERĠNER ĠġLERĠ MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIġMA USUL VE ESASLARI YÖNETMELĠĞĠ. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. KONAK BELEDĠYE BAġKANLIĞI VETERĠNER ĠġLERĠ MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIġMA USUL VE ESASLARI YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu yönetmeliğin amacı, a) Konak Belediyesi

Detaylı

KUŞ GRİBİ (AVIAN INFLUENZA) VİRÜSÜNDE MUTASYON

KUŞ GRİBİ (AVIAN INFLUENZA) VİRÜSÜNDE MUTASYON AKTÜEL Adnan SERPEN* KUŞ GRİBİ (AVIAN INFLUENZA) VİRÜSÜNDE MUTASYON Geçtiğimiz yıl ve birkaç hafta önce yaşanan Kuş Gribi (A.I.) her ne kadar atlatılmış gibi görülse de hastalığın dünya üzerindeki yayılışı

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 29 Nisan 2015 17. Hafta (20-26 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 17. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK TARIM VE HAYVANCILIK NEDİR? Organik tarımın temel stratejisi, kendine yeterli bir ekosistem oluşturarak, bu ekosistemdeki canlıların optimum

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 20 Mayıs 2015 20. Hafta (11-17 Mayıs 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 20. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

T.C. ALANYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI VETERİNER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. ALANYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI VETERİNER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. ALANYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI VETERİNER MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu yönetmeliğin amacı, a) Alanya Belediyesi Veteriner İşleri Müdürlüğü'nün

Detaylı

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BİGA MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜĞÜ DERS İÇERİKLERİ

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BİGA MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜĞÜ DERS İÇERİKLERİ BÖLÜM: Bitkisel ve Hayvansal Üretim T.C. PROGRAM: Büyük ve Küçükbaş Hayvan Yetiştiriciliği I. YARIYIL 00101 Matematik I (2 0 2), Sayılar, Cebir, Denklemler ve Eşitsizlikler, Fonksiyonlar, Logaritma, Trigonometri,Geometri

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Genel Bilgilendirme

T.C. Sağlık Bakanlığı Genel Bilgilendirme T.C. Sağlık Bakanlığı Genel Bilgilendirme AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi) 1. Giriş Avian influenza, halk arasında tavuk vebası veya kuş gribi olarak da bilinen, influenza A grubu virüslerin sebep

Detaylı

TÜRKİYE GIDA MEVZUATI TÜRKİYE FOOD REGULATİON

TÜRKİYE GIDA MEVZUATI TÜRKİYE FOOD REGULATİON TÜRKİYE GIDA MEVZUATI TÜRKİYE FOOD REGULATİON Dr. İsmail MERT TGDF CONSULTANT PROF.DR. NEVZAT ARTIK ANKARA UNIVERSITY FACULTY OF ENGINEERING DEPARTMENT OF FOOD ENGINEERING 1 ST INTERNATİONAL CONGRESS ON

Detaylı

SAĞLIK MESLEK LİSELERİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ XII. SINIF BULAŞICI HASTALIKLAR VE BAKIMI DERSİ İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ PROGRAMI

SAĞLIK MESLEK LİSELERİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ XII. SINIF BULAŞICI HASTALIKLAR VE BAKIMI DERSİ İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ PROGRAMI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI SAĞLIK İŞLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI SAĞLIK MESLEK LİSELERİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ XII. SINIF BULAŞICI HASTALIKLAR VE BAKIMI DERSİ İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ PROGRAMI ANKARA 2007 GİRİŞ

Detaylı

T.C. GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK BAKANLIĞI Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü. Sayı : 73453902-045.01/21288 30/05/2013 Konu : Yem Kontrol Uygulamaları

T.C. GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK BAKANLIĞI Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü. Sayı : 73453902-045.01/21288 30/05/2013 Konu : Yem Kontrol Uygulamaları Sayı : 73453902-045.01/21288 30/05/2013 Konu : Yem Kontrol Uygulamaları.. VALİLİĞİNE (İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü) Yem kontrolleri ile ilgili olarak İl Müdürlükleri arasında uygulamada birliğin

Detaylı

MEVZUAT BİLGİLENDİRME SERVİSİ

MEVZUAT BİLGİLENDİRME SERVİSİ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :20117910/170.05.01 Konu :Su Kaplumbağaları İthalatı 25.11.2014 / 4145467 DAĞITIM İlgi :10.10.2011 tarihli ve 6051 sayılı yazımız. İlgide

Detaylı

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken,

Detaylı

T.C. İZMİR ÇİĞLİ BELEDİYE BAŞKANLIĞI VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ

T.C. İZMİR ÇİĞLİ BELEDİYE BAŞKANLIĞI VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ T.C. İZMİR ÇİĞLİ BELEDİYE BAŞKANLIĞI VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ 2012-İZMİR BİRİNCİ KISIM GENEL HÜKÜMLER Birinci Bölüm Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak Amaç ve Kapsam: Madde

Detaylı

2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI YAVRU VATAN ANAOKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI YILLIK EYLEM PLANI

2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI YAVRU VATAN ANAOKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI YILLIK EYLEM PLANI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI YAVRU VATAN ANAOKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI YILLIK EYLEM PLANI AYLAR HAFTA EYLEM VE ETKİNLİKLER UYGULAMALAR 3 Türkiye Çevre Eğitim Vakıf (TÜRÇEV) sitesinin incelenmesi,

Detaylı

ZOONOZLAR VE ZOONOTĐK ETKENLER, ĐLGĐLĐ ANTĐMĐKROBĐYAL DĐRENÇ VE GIDA KAYNAKLI SALGINLARIN ĐZLENMESĐ YÖNETMELĐĞĐ

ZOONOZLAR VE ZOONOTĐK ETKENLER, ĐLGĐLĐ ANTĐMĐKROBĐYAL DĐRENÇ VE GIDA KAYNAKLI SALGINLARIN ĐZLENMESĐ YÖNETMELĐĞĐ ZOONOZLAR VE ZOONOTĐK ETKENLER, ĐLGĐLĐ ANTĐMĐKROBĐYAL DĐRENÇ VE GIDA KAYNAKLI SALGINLARIN ĐZLENMESĐ YÖNETMELĐĞĐ 23 Aralık 2011 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28151 BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

Detaylı

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI Domuz gribi nedir? Domuz gribi, A(H1N1) tipi virüsten kaynaklanan, insanlarda hastalığa yol açan viral bir hastalıktır. Hastalık ilk kez Meksika ve ABD de görülmüş ve

Detaylı

TÜRKİYE TURİZM PİYASALARI 2010-(Balıkesir)

TÜRKİYE TURİZM PİYASALARI 2010-(Balıkesir) TÜRKİYE TURİZM PİYASALARI 2010-(Balıkesir) Gayrimenkul değerlemesi ve gayrimenkul danışmanlığı hizmeti vermekte olan İstanbul Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. nin Haziran-2011 de yayınladığı raporun

Detaylı

H1N1 INFLUENZA N Domuz Gribi Dr.Yahya Laleli li Grip ve Bizler Nereden Nereye? H1N1/A Influenze Gribi: ÖZET H1N1/A mevsimsel Grip etkeni ise de yeni etkenin gen yapısı değişiktir. Klinik bulgular mevsimsel

Detaylı

X ülkesinde bir köyde ağır solunum hastalığı salgını bilgileri Sağlık Bakanlığına ulaşır. Çevre bölgelerde de olgular saptanır.

X ülkesinde bir köyde ağır solunum hastalığı salgını bilgileri Sağlık Bakanlığına ulaşır. Çevre bölgelerde de olgular saptanır. X ülkesinde bir köyde ağır solunum hastalığı salgını bilgileri Sağlık Bakanlığına ulaşır. Çevre bölgelerde de olgular saptanır. Hastalardan alınan örneklerde influenza A saptanır. DSÖ ne gönderilen örneklerde

Detaylı

23-24 Mayıs 2014 Cuma - Cumartesi

23-24 Mayıs 2014 Cuma - Cumartesi 23-24 Mayıs 2014 Cuma - Cumartesi Programın Amacı Gelişen teknoloji kapsamında bilgi, deneyim ve bilincin arttırılmasını sağlamaktır. Ayrıca seminer uzman konuşmacıların tecrübelerini katılımcılar ile

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ Prof. Dr. Fatma Ulutan Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıklar kları Anabilim Dalı BRUSELLOZ KONTROLÜ VE ERADİKASYONU

Detaylı

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ ÇÖP DEPONİ ALANLARINDA VE ÇÖP SIZINTI SUYUNDA KOKU KONTROLÜ, ÇÖP SIZINTI SUYUNUN ARITMA ÖNCESİ BOİ, KOİ, AKM DEĞERLERİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ Bütün dünyada olduğu gibi,

Detaylı

Kuş Gribi İle Mücadelede Türkiye deki Alt Yapı ve Yapısal Sorunlar

Kuş Gribi İle Mücadelede Türkiye deki Alt Yapı ve Yapısal Sorunlar Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kuş Gribi Paneli 19 Ocak 2006 Kuş Gribi İle Mücadelede Türkiye deki Alt Yapı ve Yapısal Sorunlar Dr.Mustafa Altuntaş Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konseyi Başkanı

Detaylı

HAZİRAN 2013 MEVZUAT BÜLTENİ. Çevre & İş Güvenliği

HAZİRAN 2013 MEVZUAT BÜLTENİ. Çevre & İş Güvenliği HAZİRAN 2013 MEVZUAT BÜLTENİ Çevre & İş Güvenliği MEVZUATIN ADI : ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE GÖREVLENDİRİLEBİLECEK (C) SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARI HAKKINDA TEBLİĞ R. G. TARİHİ / SAYISI : 14.06.2013 / 28677

Detaylı

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ VETERİNER İŞLERİ BÖLÜMÜ DURUM DEĞERLENDİRMESİ 1 / 33 Amaç Bu raporun amacı belediyemizin veterinerlik hizmetlerini değerlendirmek ve diğer belediyelerle kıyaslama çalışmalarını

Detaylı

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD.

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. SALGINDA KONTROL VE KORUMA Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. Salgın inceleme basamakları 1. Saha çalışması için hazırlık yapılması 2. Bir salgının varlığının ğ gösterilmesi

Detaylı

AKUT HALK SAĞLIĞI OLAYLARI HIZLI RĠSK DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI 23-24 Eylül 2013

AKUT HALK SAĞLIĞI OLAYLARI HIZLI RĠSK DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI 23-24 Eylül 2013 AKUT HALK SAĞLIĞI OLAYLARI HIZLI RĠSK DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI 23-24 Eylül 2013 Dr. Semra YILMAZ Veteriner Sağlık Ürünleri ve Halk Sağlığı Daire BaĢkanı VETERĠNER SAĞLIK ÜRÜNLERĠ VE HALK SAĞLIĞI DAĠRE

Detaylı

Göller Bölgesi Aylık Hakemli Ekonomi ve Kültür Dergisi Ayrıntı/ 41

Göller Bölgesi Aylık Hakemli Ekonomi ve Kültür Dergisi Ayrıntı/ 41 ÖZET: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Viroloji Anabilim Başkanı Dalı Prof. Dr. Mehmet Kale; Ülkemizdeki viral hayvan hastalıklarının teşhisi ve önlenmesine yönelik yapılan bilimsel

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Fatih Özcan ÖZGEÇMİŞ

Yrd. Doç. Dr. Fatih Özcan ÖZGEÇMİŞ Yrd. Doç. Dr. Fatih Özcan ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı Doğum Yeri Mesleği Uzmanlığı Yabancı Dil : Fatih : Özcan : Çorum : Tıp Doktoru : Aile Hekimliği : İngilizce İletişim Adresi: Manisa Celal Bayar Üni. Tıp Fakültesi

Detaylı

Pandemik İnfluenza A H1N1 ve Korunma Yolları

Pandemik İnfluenza A H1N1 ve Korunma Yolları 15.10.2009 Pandemik İnfluenza A H1N1 ve Korunma Yolları Doç. Dr. Önder Ergönül Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Influenza A Virüsleri: sleri:1889-19771977

Detaylı

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Dolaşım Sistemi Belirtileri Solunum Sistemi Belirtileri Sindirim

Detaylı

Doç. Dr Ender Asyalı

Doç. Dr Ender Asyalı GEMİ KAZALARI NEDENLERİ VE İNSAN FAKTÖRÜ Doç. Dr Ender Asyalı ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI DENİZ KAZALARINI ARAŞTIRMA VE İNCELEME ÇALIŞTAYI (18 19 OCAK 2014 / ANTALYA Denizcilik endüstrisinin

Detaylı

TTB nin Olağandışı Durumlarla İlgili Çalışmaları

TTB nin Olağandışı Durumlarla İlgili Çalışmaları TTB nin Olağandışı Durumlarla İlgili Çalışmaları 1990 yılında Körfez Krizi sonrasında Kuzey Irak tan sığınmacı akını 17 Ağustos 1999 Marmara depremi TTB ODSH Kolu Yönergesi çerçevesinde, TTB ODSH Kolu

Detaylı

Sunum İçeriği. 1. Siber Savaş (Siber Terör) 2. Siber Savunma 3. USOM

Sunum İçeriği. 1. Siber Savaş (Siber Terör) 2. Siber Savunma 3. USOM Sunum İçeriği 1. Siber Savaş (Siber Terör) 2. Siber Savunma 3. USOM Siber Savaş Siber Savaş Siber Saldırı Casusluk Sabotaj Servis Dışı Bırakma (DDOS) Siber Savaş Estonya 2007: DDOS saldırılarıyla ülkenin

Detaylı

SENATO KARARLARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ENFEKSİYON KONTROL KURULUNUN KURULUŞ VE ÇALIŞMA YÖNERGESİ

SENATO KARARLARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ENFEKSİYON KONTROL KURULUNUN KURULUŞ VE ÇALIŞMA YÖNERGESİ SENATO KARARLARI Karar Tarihi: 07/02/2014 Toplantı Sayısı:02 Sayfa:1 Erciyes Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma ve Uygulama Merkezi Enfeksiyon Kontrol Kurulunun Kuruluş ve Çalışma Yönergesi hk.

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ ZORUNLU DERSLER İş Sağlığı Epidemiyolojisi ISG701 1 3 + 0 6 İş sağlığı ve epidemiyoloji kavramlarının

Detaylı

Hasan ÇİÇEK* Murat TANDOĞAN**

Hasan ÇİÇEK* Murat TANDOĞAN** Kuş gribi salgını ve Afyonkarahisar tavukçuluk sektörü Hasan ÇİÇEK* Murat TANDOĞAN** Öz: Türkiye nin ticari yumurta üretiminin yaklaşık %12 sini karşılayan Afyonkarahisar, coğrafi konumu nedeniyle ülkenin

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: MEHMET SAİT ŞAHİNALP Doğum Tarihi: 21. 04. 1973 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Coğrafya Öğretmenliği Marmara Üniversitesi 1992-1996

Detaylı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GENEL MÜDÜRLÜK YAPISI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-ORGANİZASYON ŞEMASI GENEL MÜDÜR GENEL MÜDÜR

Detaylı

SAĞLIKLI HİNDİ YETİŞTİRİÇİLİĞİ

SAĞLIKLI HİNDİ YETİŞTİRİÇİLİĞİ SAĞLIKLI HİNDİ YETİŞTİRİÇİLİĞİ Şerafettin ERBAYRAM 25.06.2006 Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolca Hindi Genel Koordinatörü ENTEGRELERDE TÜM ÜRETİM TARIM BAKANLIĞI DENETİMİ ALTINDADIR 3285 sayılı Hayvan

Detaylı

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ KODU: YÖN.PR.09 YAYINLAMA TARİHİ: 21.04.2014 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO: 00 SAYFA SAYISI:05 1. AMAÇ:

Detaylı

ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI

ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI ANKARA ENTEGRE VEKTÖR MÜCADELESİ Murat ŞEN Ankara Büyükşehir Belediyesi Vektör Müc.Yönetimi Şefi Belediyelerimizce yürütülmekte olan

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar HAYVAN IRKLARININ TESCİLİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK Resmi Gazete Tarihi: 17/06/2003 Resmi Gazete Sayısı: 25141 Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

Avian Influenza: Son Vakalar, Epidemiyoloji ve Kontrol. Avıan Influenza (Kuş Gribi) ve Halk Sağlığı. Avian Influenza

Avian Influenza: Son Vakalar, Epidemiyoloji ve Kontrol. Avıan Influenza (Kuş Gribi) ve Halk Sağlığı. Avian Influenza Avian Influenza: Son Vakalar, Epidemiyoloji ve Kontrol Avıan Influenza (Kuş Gribi) ve Halk Sağlığı Avian Influenza facebook.com/tavder twitter.com/tavder Eriyip Gidiyor-Tav/Vet(21x29)-ORJ.indd 1 04.10.2013

Detaylı