İSTANBUL KENT İÇİ TRAFİK KONTROL SİSTEMİ ÜZERİNE BİR DURUM DEĞERLENDİRMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İSTANBUL KENT İÇİ TRAFİK KONTROL SİSTEMİ ÜZERİNE BİR DURUM DEĞERLENDİRMESİ"

Transkript

1 TMMOB Makine Mühendisleri Odası "İstanbul'da Kent İçi Ulaşım Sempozyumu" Haziran 2001 İSTANBUL KENT İÇİ TRAFİK KONTROL SİSTEMİ ÜZERİNE BİR DURUM DEĞERLENDİRMESİ Dr. Ahmet AKBAŞ 1, Erhan AKDOĞAN 2 1,2 Marmara Üniversitesi Teknik Bilimler M.Y.O Göztepe-İSTANBUL Tel: / Fax: E-Posta: 2 E-Posta: ÖZGEÇMİŞ: Ahmet AKBAŞ, 1954 yılında Erzurum da doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini Erzurum da; yüksek öğrenimini İTÜ Elektrik Fakültesi nde, lisansüstü eğitimini İTÜ Elektrik Fakültesi nde, doktora eğitimini de Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü'nde tamamladı yılında Elektronik Mühendisi olarak başladığı meslek hayatında bugüne kadar endüstriyel otomasyon ve biyomedikal enstrümantasyon konularında birçok proje gerçekleştirdi. Kent İçi Trafik Sinyal Sisteminin Optimal Kontrolü başlıklı doktora tez çalışmasının yanı sıra, kent içi karayolu trafiğinin kontrolü, biyomedikal sistem modelleme ve biyomedikal enstrümantasyon üzerine yayınlanmış çalışmaları vardır. Erhan AKDOĞAN, 1976 yılında İstanbul da doğdu. İlk öğrenimini Oruçgazi İlk Öğretim Okulu'nda, orta öğrenimini Pertevniyal Lisesi nde tamamladı. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü nden 1999 yılında mezun oldu. Aynı yıl Marmara Üniversitesi nde araştırma görevlisi olarak göreve başladı. Halen aynı görevi yürütmektedir. ÖZET: Bu çalışmada, İstanbul kent içi ulaşımında karayolu trafiğinin kontrolü üzerine bir durum değerlendirmesi yapılmıştır. Bu amaçla, önce trafiğin kontrolü olgusunun gelişimi ve trafik kontrol kavramının ifade ettiği anlam genel hatlarıyla incelenmiştir. Daha sonra, İstanbul kent içi ulaşım sisteminin bugünkü durumu incelenmiş ve kent içi karayolu trafiğinin kontrolü için, uzun vadede güçlü bir 'trafik kontrol sistemi'nin oluşturulmasının önemine dikkat çekilmiştir. Bu amaçla, kent içi 'trafik kontrol sistemi'nin yanı sıra, kent içi ulaşımı ile ilgili diğer organizasyonların işleyiş ve koordinasyonundan da sorumlu; gerekli her türlü yetki ile donatılmış bir 'yerel ulaşım koordinasyon kurulu'nun hayata geçirilmesi kaçınılmaz gözükmektedir. Kent içi trafik kontrol sistemi, gelişmiş metropollerde uygulamaya konan ileri trafik yönetimi (advanced traffic management, ATM) anlayışı referans alınarak geliştirilmelidir. Bu kapsamda, sistemin teknik donanımı, güçlü bir trafik kontrol merkezi çevresinde oluşturulmalı ve kontrol mekanizmalarına esneklik kazandırılmalıdır. Bu amaçla; trafik ışıklarının yanı sıra, değişebilir işaretler (variable message signs) ve diğer kontrol araçlarının kullanımı da planlanmalı ve ihtiyaca bağlı olarak yaygınlaştırılmalıdır. Anahtar Kelimeler: İstanbul, Kent İçi Ulaşımı, Trafik Kontrol Sistemi. 1. GİRİŞ Kent içi ulaşım sistemi, bir kent coğrafyasındaki bütün ulaşım imkanlarının entegre edildiği kompleks bir sistemdir. İşlevi itibariyle, canlı organizmaların dolaşım sistemine benzetilebilir. Dolaşım sistemindeki rahatsızlıkların, bütün organların sağlıklı çalışma şartlarını olumsuz yönde etkilemesi gibi; ulaşım sorunları da, kentlerde ekonomik ve sosyal hayatın sağlıklı bir yapıya kavuşmasını olumsuz yönde etkiler. Bu nedenle, kent içi ulaşımının sağlıklı bir yapıya kavuşturulması zorunlu bir ihtiyaçtır. Bu ihtiyacın karşılanması için, üç önemli görevin yerine getirilmesi gerekir: ulaşımın planlanması (transportation planning), trafiğin atanması (traffic assignment) ve trafiğin kontrolü (traffic control). [19, 26] Kent içi ulaşımının büyüklüğü, dolaylı olarak kent içi trafiğinin büyüklüğü ve kontrol probleminin boyutları hakkında da bilgi verir. Ulaşımın büyüklüğünü belirtmek için, hareketlilik kavramı ile ifade edilen bir ölçü birimi kullanılmaktadır. Hareketlilik, bir taşıt veya bir yaya için belirlenen günlük ortalama yolculuk sayısı olarak tanımlanır. Bununla beraber, kent içi karayolu ulaşımında, bu amaçla taşıt-kilometre ve taşıt-saat gibi başka ölçü birimleri de kullanılmaktadır. Taşıt-kilometre, taşıt başına kilometre cinsinden günlük kat edilen 1

2 yol miktarı; taşıt-saat ise, bir taşıtın saat cinsinden günlük kullandığı ortalama seyahat süresi olarak tanımlanır. Bu büyüklükler, istatistiksel verilerin elde edilmesi ve değerlendirilmesi suretiyle belirlenir. [19] Günümüzde tipik bir kent içi karayolu ulaşımının taşıt-kilometre birimiyle değerlendirildiğinde üçte ikisi; taşıt-saat birimiyle değerlendirildiğinde ise, üçte ikisinden daha büyük bir oranı, ışıklı işaretler ile kontrol edilen karayolu ağlarında gerçekleşmektedir. Bu nedenle; kent içi karayolu ulaşımının performansı, büyük ölçüde karayolu trafiğinin kontrolünde elde edilen başarıya; karayolu trafiğinin kontrolündeki başarı ise, trafik ışıklarının kontrolünde sağlanacak kaliteye bağlıdır. [12] Hal böyle iken, karayolu ulaşımının toplam kent içi ulaşımı içerisinde yaklaşık yüzde doksanlık paya sahip olduğu İstanbul da; yollardaki ulaşım talebinin ışıklı işaretlerle kontrol edilme oranı, bu ölçünün çok altında kalmaktadır. Özellikle kent içinden geçen oto yollar ve transit (ekspres) yollardaki ulaşım talebinin ışıklı işaretlerle kontrol edilmesine ilişkin hiçbir uygulama örneği göze çarpmamaktadır. [12, 16] Bu çalışmada, İstanbul kent içi ulaşımında karayolu trafiğinin kontrolü üzerine bir durum değerlendirmesi yapılmıştır. Bu amaçla, önce kent içi karayolu ulaşımında trafiğin kontrolü olgusunun gelişimi ve trafik kontrol kavramının ifade ettiği anlam genel hatlarıyla incelenmiştir. Daha sonra, İstanbul kent içi ulaşım sisteminin bugünkü durumu incelenmiş ve kent içi karayolu trafiğinin kontrolü için uzun vadede dikkate alınması gereken öneriler geliştirilmiştir. 2. KENT İÇİ ULAŞIMINDA TRAFİK KONTROL OLGUSUNUN GELİŞİMİ Çoğu büyük altyapı sistemleri gibi kent içi ulaşım sistemleri de, genişleme ve konsolidasyon evrelerinden oluşan bir gelişim sürecine sahiptir. Kent içi karayolu ulaşımında bu gelişim süreci, yirminci yüzyıl başından beri otomobil sanayiindeki gelişmelere paralel bir seyir izlemektedir yılları arasında kısa mesafeli kent içi karayollarının yapımı ile başlayan ve giderek transit yollar ve oto yolların yapımı ile devam eden genişleme evresinde, bir yandan yol yapımı teknikleri, yol yapımında kullanılan malzemeler ve yolların kontrolü için gerekli araçlar geliştirilirken; diğer yandan da yeni karayolu ağları planlanarak inşa edilmiş ve artan ulaşım talebi böylece karşılanmaya çalışılmıştır li yıllardan itibaren, taleplerin yolların kapasitelerine yaklaştığı ve hatta yol kapasitelerini aştığı durumlar gelişmeye başlamıştır. Bu nedenle, bir yandan ulaşım alt yapısı planlamalarına ve yolların inşasına devam ediliyorken, diğer yandan da dikkatler ulaşım talebinin kontrol edilmesi olgusuna çevrilmiştir li yıllardan başlayarak devam etmekte olan konsolidasyon evresinde ise; yollardaki ulaşım talebinin karşılanabilmesi için, trafiğin kontrolüne ilişkin teknikler sürekli olarak geliştirilmektedir. Özellikle yarı iletken ve bilgisayar teknolojilerindeki gelişmeler, bu konuda itici bir rol oynamaktadır. Bu evrede, artan talebin yanında artık sınırlı ve yetersiz kalmaya başlayan yol kapasitelerinin en etkili şekilde kullanılması, yönetim birimlerinin temel amaçlardan birisi haline gelmiştir lı yıllardan itibaren, trafiğin kontrolü için ileri kontrol tekniklerine ilişkin uygulamaların hızla yaygınlaştığı gözlenmektedir. Karayolu ulaşım sistemleriyle beraber diğer bütün ulaşım sistemlerini de ilgilendiren bu olgu, yeni dönemde farklı disiplinler arası etkileşim ile hız kazanmış ve bu çerçevede trafiğin kontrolü problemi de, disiplinler arası bir problem olarak ele alınmaya başlanmıştır. [19] Bu şekilde gelişen ve trafiğin kontrolünde çok önemli etkinlikler sağlayan modern ulaşım sistemleri, zeki ulaşım sistemleri (intelligent transportation systems, ITS) olarak bilinmektedir. Son yıllarda, özellikle trafik mühendisliği, kontrol mühendisliği ve bilgisayar mühendisliği tekniklerinin birbirini tamamlar şekilde kullanılması ile, zeki sistemlerin hayata geçirilmesi çalışmaları büyük bir ivme kazanmıştır. Zeki ulaşım sistemlerine ilişkin gelişen uygulama örneklerinden bir kısmı aşağıda sıralanmıştır [24]: ileri trafik yönetimi sistemleri (advanced traffic management systems, ATMS), ileri toplu taşıma sistemleri (advanced public transport systems, APTS), ticari taşıt işletim sistemleri (commercial vehicular organization, CVO), ileri taşıt denetleme sistemleri (advanced vehicle control systems, AVCS), ileri seyahat işletim sistemleri (advanced traveller information systems, ATIS), elektronik geçiş ücreti toplama sistemleri (electronic toll collection systems, ETTM), ileri kent içi trafik kontrol sistemleri (urban traffic control systems, UTCS). Günümüzde, kent nüfusu ve özel taşıt kullanımının artmasına paralel olarak; trafiğin kontrolü probleminin, trafiğin atanması problemi ile entegre edilerek ele alındığı ve kontrol tekniklerinin bu yaklaşımla geliştirildiği yeni araştırmalar dikkat çekmektedir. [3, 4, 6, 7, 8, 9] 2

3 3. TRAFİK KONTROL KAVRAMINA GENEL BİR BAKIŞ Kent içi ulaşımında trafiğin kontrolü ile, esas olarak emniyetli ve düzgün bir ulaşım düzeninin tesis edilmesi amaçlanır. Bu kapsamda öncelikli amaç, yaya ve taşıt emniyetinin sağlanması ve trafik kazalarının önlenmesidir. Bununla beraber; trafiğin kontrolü ile, bir kısım sosyal ve idari taleplerin karşılanması da amaçlanır. Söz konusu taleplerden bir kısmı, aşağıdaki gibi özetlenebilir [19, 26] : trafik sıkışıklıklarının azaltılması, çevre kirliliği ve gürültünün azaltılması, yaya ve sürücülerin psikolojik rahatsızlıklarına neden olacak durumların önlenmesi, trafiğin kısa ve uzun vadedeki değişimleri hakkında toplumun bilgilendirilmesi, trafikteki zaman kaybının ve yakıt tüketiminin azaltılması, VIP devriyesi, gösteri ve yürüyüş gibi sosyal olaylarda, emniyet kuvvetlerine yardımcı olunması, gerektiğinde trafikle ilgili bütün idari birimlere hızlı ve kapsamlı trafik bilgilerinin sağlanması. Bütün bu taleplerin karşılanması için, yollardaki yaya ve taşıt trafiğinin kontrol edilmesinin yanı sıra; park yerlerine giriş-çıkış trafiği, toplu taşıma araçlarının toplanma-dağılma noktalarındaki trafik gibi, diğer bir kısım trafik olguları için de, bir kontrol sürecinin yürütülmesi gerekir. Ancak, tüm kent içi ulaşımını kapsayan bir kontrol süreci dikkate alındığında; yollardaki trafik akımlarının kontrol edilmesi, bütün bu kontrol uygulamaları içerisinde ağırlıklı bir öneme sahiptir. Bu durumda trafiğin kontrolü olgusu; gerçekte sınırlı olan yol kapasitelerinin, artan ulaşım taleplerine en uygun şekilde tahsis edilmesi, ya da bir optimal kontrol (optimizasyon) problemi olarak ele alınabilir. Optimizasyon problemi, değeri belirli kısıtlar altında maksimum (veya minimum) yapılacak bir amaç fonksiyonu (kontrol modeli) ile ortaya konur. [23] 3.1. Trafik Akımlarının Kontrolü İyi bir kontrol modelinin oluşturulabilmesi için; i- kontrol sürecinde elde edilmek istenen sosyal ve ekonomik faydalara ilişkin temel kriterlerin belirlenmesi, ii- trafik akımlarına ilişkin karakteristik özelliklerin iyi bilinmesi gerekir. Bu amaçla kullanılan kontrol kriterleri, olabildiğince evrensel ve genel kabul görmüş temel kavramlar esas alınarak geliştirilir. Üç ana başlıkta toplanabilen bu temel kavramlardan güvenlik, yaya ve taşıt emniyetinin sağlanması; etkinlik: kontrol modeli ile ön görülen amaca veye amaçlara ulaşım; uyumluluk da, kent içi ulaşımı ile ilgili diğer sistemlerle bütünleşmenin gerekliliği anlamını taşır. Trafik akımlarının karakteristik özellikleri ise, aşağıda kısaca tanımlanan üç temel büyüklük ile belirtilir [2, 26]: Akım (q): Yolun bir kesitinden birim zamanda geçen taşıt sayısıdır. Saat bazında belirtilen birimi (taşıt/saat) pratikte daha sık kullanılır. Bu durumda akım yerine, hacim kavramı da kullanılabilmektedir. Hız (v): Taşıt veya taşıt guruplarının birim zamanda katettiği yolu belirten ortalama bir değerdir. Hız birimi, mikroskopik analizlerde m/sn olarak kullanılabilmekle beraber, genellikle km/saat olarak kullanılır. Yoğunluk (k): Birim uzunluktaki bir trafik şeridi boyunca seyreden taşıtların sayısıdır. Yolun doluluk oranını belirtmek amacıyla kullanılır ve genellikle taşıt/km birimiyle ifade edilir Temel Performans Parametreleri Trafiğin kontroü için kullanılan temel kriterlerden birisi, etkinlikdir. Etkinlik, trafik akımlarına ilşkin karakteristik özelliklerin dikkate alındığı bir kontrol sürecinde, ekonomik veya sosyal faydalar için somut ölçüler verebilecek performans parametrelerinin ölçülmesi suretiyle belirlenir. Bu amaçla kullanılan temel performans parametreleri, trafik akımlarının karakteristik özelliklerine bağlı olarak belirlenir. Buna göre, temel performans parametresi; kavşak yapılarıyla örülmüş alanlar ya da arterler üzerinde cereyan eden kesintili akımlar (interrupted flows) için, gecikme, duruşların sayısı ve kuyruklaşmalar (kuyruk uzunluğu); kavşak yapılarının bulunmadığı uzun arterler ya da transit yollarda cereyan eden kesintisiz akımlar (uninterrupted flows) için ise, ortalama ulaşım hızı olarak dikkate alınır. [2, 26] Gecikme, bir taşıt için seyir mesafesi boyuca kesintisiz ulaşım ile kesintili ulaşım süreleri arasındaki farktır. Bu süre, taşıtın hızlanma ve yavaşlamalarındaki gecikmelerle, duruşlar esnasında geçirdiği süreleri kapsar. Duruşların sayısı, taşıtın bir güzergah üzerinde ya da bir seyahat süresi boyunca durup tekrar harekete geçişlerinin sayısıdır. Bir taşıtın gerek kavşağa yaklaşırken, gerekse kuyruğa girdikten sonraki her duruşu, bu sayıya dahildir. Kuyruklaşma, duran taşıtların oluşturduğu bir kuyruktaki taşıtların sayısı veya bu taşıtların 3

4 oluşturduğu kuyruğun uzunluğudur. Ortalama ulaşım hızı, taşıt hızlarının ortalamasıdır. Ortalama ulaşım hızı, zamana bağlı ortalama hız ya da uzaklığa bağlı ortalama hız olarak dikkate alınabilmekle beraber; pratikte çoğunlukla uzaklığa bağlı ortalama hız anlamında kullanılır. [2, 26] Ortalama ulaşım hızının alabileceği en yüksek değer, yolların hizmet düzeyine (level of service, los) bağlı olarak belirlenir. Özellikle transit yollar ve oto yollar için elde edilen hizmet düzeyi, yol standardının oluşmasına etki eden birçok faktöre bağlı olarak gelişir ve kentlerin ya da ülkelerin gelişmişlik derecesi için önemli bir ölçü teşkil eder. [19] İkincil Performans Parametreleri Etkinlik analizleri için, yukarıda sayılan temel performans parametreleri doğrudan dikkate alınabilmekle beraber; pratikte, trafik akımlarının dinamiğini yansıtan ve ölçümü daha kolay olan ikincil parametreler daha sık kullanılır. Bunların en yaygın olanı, doygunluk derecesidir. Bir akımın doygunluk derecesi, yürürlükteki akım değerinin, yolun hizmet düzeyine bağlı olarak belirlenen kapasite değerine oranı şeklinde tarif edilir. Hacim-kapasite oranı olarak da bilinen doygunluk derecesi, hem kesintili hem de kesintisiz karakterdeki trafik akımları için, yolun etkin olarak kullanılabilirliğine ilişkin bir ölçüyü ifade eder. Doygunluk derecesi, trafik dedektörleri üzerinden alınan mikroskopik akım bilgilerinin gerçek zamanlı olarak değerlendirilmesi suretiyle kolayca belirlenebilir. Doygunluk derecesinin gibi bir pratik değeri aşması halinde, ulaşım performansı üstel bir şekilde azalır. Bu gerçek, pratikte kavşak ve yol kapasitelerinin en yüksek verimle kullanılabilmesi için, trafik akımlarının pratik doygunluk derecesini aşmayacak şekilde kontrol edilmesi gerektiğine işaret eder. [2] 3.2 Kontrol Mekanizmaları Kent içi karayolu ulaşımında trafiğin kontrolü için, yolların yatay ve dikey olarak işaretlenmesi, park yerlerinin düzenlenmesi gibi klasik uygulamalar, günümüzün modern kontrol anlayışı içinde de önemli bir kontrol mekanizması sağlar. Ancak modern uygulamalarda, ileri kent içi trafik kontrol sistemlerine (urban traffic control systems, UTCS) ilişkin kontrol mekanizmaları ön plana çıkmaktadır. Bu amaçla en yaygın olarak kullanılan kontrol araçları, iki ana başlık altında toplanabilir: i- ışıklı işaretler, ii- trafik izleme ve denetleme araçları. Bunlardan ışıklı işaretlerin belli başlıları ve kullanım amaçları aşağıda özetlenmiştir [26]: Trafik ışıkları (traffic signals): Kavşak yapılarında trafik akımlarının yol hakkı tahsislerini düzenlemek amacıyla kullanılır. Trafik ışıkları ile oluşturulan bir kontrol mekanizmasında etkinliğin arttırılabilmesi için, sinyal zamanlamasının kavşak akımlarının dinamiği ile uyumlu bir şekilde yapılması gerekir. Değişebilir işaretler (variable message sign, VMS): Oto yol ve ekspres yolların kent içi uzantılarında ve bazı kent içi yol arterlerinde trafiğin düzenlenmesi için kullanılır. Trafik kazaları ve sıkışmaların önlenmesinde, ortalama ulaşım hızının arttırılmasında çok etkilidirler. Sürücülere yol ve trafik durumu ile, şartlara göre gerekli kısıtlar (hız limitleri gibi) hakkında gerçek zamanlı bilgiler aktarmak suretiyle bir kontrol mekanizması oluştururlar. Yol tahsis işaretleri: Kent içi karayollarında önceden gidiş veya geliş şeridi olarak çalıştırılabilecek şekilde düzenlenmiş olan yol şeritlerinin, hangi yönde kullanılacağına ilişkin bilgileri sürücülere aktarmak amacıyla kullanılır. Özellikle trafik hacminin aşırı artış gösterdiği tepe saatlerinde, ilave yol kapasitesi sağlamak suretiyle bir kontrol mekanizması oluştururlar. Işıklı gösterge panoları: Toplu taşıma araçlarının peronlara yanaşma ve kalkışlarının düzenlenmesi ve yolcuların bilgilendirilmesi amacıyla kullanılır. Bu kontrol aracı ile, metropolitan sahalarda özellikle tepe saatlerinde yaşanan yaya ve taşıt trafiğinin kontrolünde çok etkili bir kontrol mekanizması sağlanır. Trafik izleme ve denetleme araçları ile, bunların kullanım amaçları da aşağıdaki gibi özetlenebilir: Trafik görüntüleme ve yayın sistemi: Bir kapalı devre televizyon (closed circuit television, CCTV) sistemidir. Bu sistem, kameraların yerleştirildiği yol segmentleri, tüneller veya köprüler gibi; trafiğin dinamik yapısını belirlemede çok etkili olan kesimlerden alınan trafik görüntülerinin, trafik kontrol merkezinden izlenmesine imkan sağlar. Trafik kontrol merkezinde, ayni anda çok sayıda kameranın görüntüsü izlenebilir; kameraların pozisyon, görüntü ve netlik ayarları, merkezden iletilen kontrol işaretleri vasıtasıyla gerçekleştirilebilir. Görüntü işaretlerinin trafik kontrol merkezine aktarılmasında ISDN telefon hatları veya fiber optik, koaksiyel ya da mikrodalga transmisyon hatları kullanılabilir. 4

5 Yayın sistemi, yaya ve sürücüleri yol ve trafik şartları hakkında bilgilendirecek yayınların yapılmasını amaçlar. Gelişmiş ülkelerde bu amaçla trafik radyolarının kurulduğu ve önemli durumlarda yerel radyo istasyonları ile de koordinasyon sağlanarak, herhangi bir radyo istasyonunu dinleme durumunda olan bütün yaya ve sürücüler için çok hızlı bir haberleşme alt yapısının oluşturulduğu bilinmektedir. Bunun gibi, trafik kontrol merkezinde toplanan görüntülerin yerel TV istasyonlarına aktarılması suretiyle, trafik görüntülerinin sürücü ve yayalara aktarılması da sağlanabilmektedir. Otomatik taşıt tanıma sistemi: Yollardaki hız limitlerinin, kavşaklarda trafik ışıklarının ya da tahsisli yol uygulamalarında şerit sınırlarının ihlal edilmesi gibi durumlarda, lokal kontrolöre bağlı digital kamera üzerinden, ihlali yapan taşıtın resimlenmesi ve trafik kontrol merkezine iletilmesi amacıyla kullanılır. Coğrafi enformasyon sistemi (geographic information system, GIS): Uydu haberleşmesi ile taşıt pozisyonları ve taşıt hızları hakkında bilgilenmek için kullanılır. Özellikle toplu taşıma araçları ve ticari taşıtların bu yolla takip edilmesiyle, ulaşımda güvenliğin sağlanmasına önemli katkılar yapılabilir. Park yeri enformasyon sistemi: Kalabalık kent merkezlerinde park edecek taşıt sürücülerine rehberlik etmek üzere, parkın doluluk durumu, park tarifeleri ve park süreleri ile ilgili bilgilerin aktarıldığı bir haberleşme sistemidir. 3.3 Modern Kontrol Anlayışı Kent içi ulaşımında trafiğin kontrol edilmesi amacıyla gelişmiş ülkelerde uygulanan yönetim anlayışı, ileri trafik yönetimi (advanced traffic management, ATM) kavramı ile ifade edilen modern bir ulaşım yönetimini esas almaktadır. Buna göre; kent içi trafik kontrol sistemi, tüm kent içi ulaşımına hakim güçlü bir trafik kontrol merkezi çevresinde oluşturulmaktadır. Trafik kontrol merkezi, bir SCADA (supervisory control and data acquistion) merkezi olarak organize edilmekte ve bu merkeze bağlı bölgesel kontrol birimleri üzerinden, en alt seviyedeki lokal kontrol birimlerine kadar ulaşılan, hiyerarşik bir sistem organizasyonu esas alınmaktadır. Trafik kontrol merkezinde, kontrol sürecine ilişkin etkinlik denetimlerinin yanı sıra; tüm kent içi ulaşımını ilgilendiren kaza v.s. verileri gerçek zamanlı olarak toplanmakta, işlenmekte ve ihtiyaç duyan bütün yerel ve merkezi yönetim birimlerine aktarılmaktadır. Böyle bir sistemin donanımına ilişkin bir konfigürasyon örneği, Şekil 1de gösterilmiştir. Şekil 1. Modern bir trafik kontrol sisteminin donanımına ilişkin bir konfigürasyon örneği. 5

6 Modern kontrol anlayışına göre, kent içi trafik kontrol sistemi, çok güçlü bir haberleşme alt yapısına sahiptir. Bu sayede, kentin ana arterlerine ve trafik düzeni açısından kritik öneme sahip olan bölgelerine ait trafik görüntüleri, bu bölgelerdeki trafik akımlarının değişim şeklini izlemeye imkan sağlayan trafik dedektörü bilgileri, kent genelindeki bütün ışıklı işaretlerin durumları, lokal kontrolörler üzerinden yürürlüğe konan kontrol sürecindeki performans gelişmeleri gibi, çok çeşitli bilgiler kesintisiz olarak trafik kontrol merkezine iletilir ya da bu merkezde üretilir. Sistem, Bölüm 3.2 de kısaca tanıtılan kontrol mekanizmalarının tümünü kullanabilecek donanım ve yazılım imkanları ile donatılır. Bölge kontrolörleri ve lokal kontrolörlerde ileri kontrol tekniklerinin kullanımı ile, bölgesel ve lokal ulaşım performansları en yüksek seviyelerde tesis edilebilir. Tüm kent içi ulaşımına hakim bir kontrol süreci, kontrol parametrelerinin belirli bir çevrim periyodu sonunda güncelleştirilmesi suretiyle yürütülür. Her çevrimde bir yandan bölgeler ve lokal birimler seviyesinde optimizasyon programları icra edilirken; diğer yandan da, toplanan performans verileri değerlendirilerek, bir sonraki çevrimde uygulamaya konacak olan sinyal parametreleri belirlenir. Sistemin performansı, büyük ölçüde kullanılan kontrol modelinin etkinliğine bağlıdır. Bu nedenle, optimizasyon programları kentin coğrafi ve fiziksel şartlarına uygun bir kontrol stratejisi çerçevesinde geliştirilir. Bu kapsamda, lokal kontrolör seviyesindeki bir kontrol süreci için mikrooptimizasyon programları ve bölgesel seviyedeki bir kontrol süreci için de makrooptimizasyon programları yürürlüğe konur. Makrooptimizasyon programları ile, bölgesel kontrol kısıtları (maksimum ulaşım hızı gibi..) ve lokal kontrolörlerde dikkate alınması gereken kısıtlar (maksimum çevrim süresi gibi..) belirlenir ve bölgesel kontrol şartları denetlenir. [5, 20, 21] Çevrim süresi, bölge kontrolörleri ve lokal kontrolörlerde çeşitli kontrol sistemlerine göre farklı şekillerde belirlenebilmektedir. Bu süre, lokal kontrolörler için saniye birimiyle ifade edilebilecek boyutlarda olmasına karşılık, bölge kontrolörlerinde dakika ve hatta saat birimiyle ifade edilebilecek boyutlara ulaşabilmektedir. Bu kapsamda, bölgesel ve lokal kontroller için uygulanan çeşitli teknikler, Tablo 1' de özetlenmiştir. Tablo 1. Modern kent içi trafik kontrol sistemlerinin bölgesel ve lokal kontrol amaçlarına bağlı olarak kullandıkları kontrol teknikleri (kontrol modları). KONTROL TEKNİĞİ ÖZELLİKLER Sabit Zamanlı Kontrol (Fixed Time Control) Günün Saatine Göre Kontrol (Time of Day Control) TOD Trafik Uyarımlı Kontrol (Actuated Control) FT AC Akım Profillerinin Değişimine Göre Kontrol (Pattern Control) PC Tam Trafik Uyarımlı Kontrol (Fully Actuated Control) FAC Yalnız lokal kontrolörlerde kullanılır. Gün boyunca sabit bir plan yürürlüğe konur. Lokal kontrolörler ve bölge kontrolörlerinde kullanılabilir. Haftanın günü ve günün saatine göre hazırlanmış planlar ilgili zaman dilimlerine bağlı olarak yürürlüğe konur. Lokal kontrolörlerde kullanılır. Planlar, doygunluk derecesinin az ve talebin büyük farklılıklar gösterdiği akım şartlarına bağlı olarak seçilir. Lokal kontrolörler ve bölge kontrolörlerinde kullanılır. Planlar, akım profillerinin çevrim bazında gösterdiği değişime bağlı olarak belirlenir. Lokal kontrolörler ve bölge kontrolörlerinde kullanılır. Planlar, çevrim bazında ve çeşitli yönlerdeki trafik taleplerine bağlı olarak belirlenir. 4. İSTANBUL KENT İÇİ ULAŞIM SİSTEMİNİN DURUMU İstanbul kent içi ulaşımının bugünkü durumuna bakıldığında; toplam ulaşım talebinin, gelişmiş ülkelerin emsal teşkil edebilecek pek çok kentine nazaran daha az olduğu dikkat çekmektedir yılı sonu itibariyle kişi başına özel otomobil sayısı 0.098, yıl içinde motorlu taşıtlarla gerçekleştirilen günlük yolculuk sayısı da 9.3 milyon olarak gerçekleşmiştir. Motorlu taşıtlar için 1987 yılında 0.87 olan hareketlilik değeri, 1996 yılında 1.00 olarak gerçekleşmiştir yılında kişi başına özel otomobil sayısının 0.162, motorlu taşıtlarla gerçekleştirilecek günlük yolculuk sayısının 16.7 milyon ve motorlu taşıtlar için hareketlilik değerinin de 1.10 olacağı tahmin edilmektedir. [16] 1996 istatistiklerine göre, karayolu ulaşımının toplam kent içi ulaşımı içerisindeki payı % 90 'ın üzerindedir yılında motorlu taşıtlarla yolculuğun % 60.2 'si toplu taşıma araçları ile, % 11.5 'i servis araçları ile ve % 28.5 'i de özel otomobil-taksi ve dolmuşlarla yapılmıştır. Raylı sistem ve deniz ulaşımının toplam ulaşım içindeki payı ise, % 6.2 gibi çok küçük bir oran olarak gerçekleşmiştir. Bugüne kadar geçen beş yıllık sürede, bu oranlarda kayda değer ölçüde bir değişiklik olmamıştır. [14] 6

7 Toplam ulaşım talebinin çok yüksek olmamasına karşılık, büyük boyutlarda ulaşım sorunlarının yaşanması, bir çelişkidir. Bu çelişki, ulaşımın planlanması ve trafiğin kontrol edilmesi gibi; kent içi ulaşımının sağlıklı bir yapıya kavuşturulması açısından yerine getirilmesi gereken iki önemli görevin, tam anlamıyla yerine getirilemediğini gösterir. Nitekim, İstanbul gibi her tarafı denizlerle çevrili bir kent için, deniz ve raylı sistem ulaşımının toplam ulaşım içerisinde çok küçük bir paya sahip olması, ulaşım planlamasındaki hatalar için başlı başına bir göstergedir. Bu durumun en önemli nedeni, ulaşım yönetimindeki çok başlılıktır. Bununla beraber, kent içi trafik kontrol sisteminin, yollardaki ulaşım taleplerini kontrol edecek dinamik bir yapıya sahip olmayışı da, bu durumun önemli nedenleri arasında sayılabilir. Bu kapsamda, oto yollar ve transit yollardaki sıkışıklıkların giderilmesi amacıyla, modern kontrol araçlarının kullanımına ilişkin hiçbir uygulama örneğinin görülmemesi, ilk bakışta göze çarpan bir örnek olarak dikkat çekmektedir. [14] İstanbul da kentiçi ulaşım sisteminin planlama, yatırım, işletme, yönetim ve denetim faaliyetlerinde yer alan kuruluşlar, oldukça karışık ve dağınık durumdadır. Bu kuruluşlar 4 ana başlık altında toplanabilir [15, 17]: 1- Merkezi yönetim kuruluşları: TCDD, TCDD 1. Bölge Müdürlüğü, TDİ., TCK 1. ve 17. Bölge Müdürlükleri ve Emniyet Trafik Şube Müdürlüğü; 2- Yerel yönetim kuruluşları: Ulaşım Daire Başkanlığı, İETT Genel Müdürlüğü, Deniz Otobüsleri İşletmesi A.Ş., Ulaşım A.Ş., Danışma Kurulu ve Şehir Planlama Müdürlüğü; 3- Özel Kuruluşlar: Taksi İşletme Kuruluşları, Dolmuş İşletme Kuruluşları, Minibüs İşletme Kuruluşları, Servis ve Sözleşmeli Otobüs İşletme Kuruluşları, Deniz Dolmuş Motoru İşletme Kuruluşları, 4- Kuruluşlar arası koordinasyon birimleri: Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME), Ulaşım Koordinasyon Teknik Kurulu, Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME), İl ve İlçe Trafik Komisyonları. Bu kuruluşların görev ve yetkilerini belirleyen kanunlar ise; 1580 sayılı Belediyeler Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 6785 sayılı İmar Kanunu ve 3030 sayılı Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanundur. Görüldüğü üzere kentiçi ulaşımda görev ve yetki üstlenmiş civarında kuruluş mevcuttur. Bu şartlar altında, bu kuruluşların görev ve yetkilerinin çakışmaması ve bu durumdan kaynaklanan sorunların yaşanmaması düşünülemez. Nitekim bu konuda yapılan bir çalışma ile, ulaşım yönetimi ve denetimi konularında çok önemli boyutlarda görev ve yetki çakışmalarının olduğu ve bu durumdan kaynaklanan sorunların yaşandığı açıkca ortaya konmuştur. [11] Bu durumda, ulaşım yönetimindeki görev ve yetki çakışmalarının, yapılacak yasal düzenlenmelerle giderilememesi ve toplu taşıma öncelikli ulaşım yatırımlarının (raylı sistem ve deniz ulaşımı öncelikli) hızlandırılmaması halinde, ulaşım sorunlarının daha da yaygınlaşacağından endişe etmemek mümkün değildir. Bu amaçla, kent içi trafik kontrol sisteminin yanı sıra, kent içi ulaşımı ile ilgili diğer organizasyonların işleyiş ve koordinasyonundan da sorumlu; görev ve yetkileri net olarak tanımlanmış bir 'yerel ulaşım koordinasyon kurulu'nun hayata geçirilmesi kaçınılmaz gözükmektedir. Nitekim yakın bir süre önce, bir sivil toplum kuruluşu olan İstanbul Ulaşım Altyapı Platformu (İUAP) tarafından organize edilen ve ilgili merkezi ve yerel kuruluş temsilcileri, akademisyenler ve iş adamları ile, dünyanın belli başlı metropollerinden kent içi ulaşımı ile ilgili uzmanların katıldığı Sürdürülebilir Ulaşım Politikaları Sempozyumu'nda, İstanbul kent içi ulaşımı ile ilgili sorunlar tartışılmış ve katılımcıların yoğun iştiraki ile ortaya çıkan sonuçlar da göstermiştir ki, böyle bir ulaşım otoritesinin hayata geçirilmesi zorunluluk arz etmektedir. Söz konusu sempozyumdaki tartışmalar sonunda ortaya çıkan sonuçlara göre; kent içi ulaşımının planlanması, trafiğin atanması ve trafiğin kontrolü ile ilgili görevlerin hızla yerine getirilmesi; görev ve yetkileri ilgili kanunlarda yapılacak değişikliklerle net bir şekilde tanımlanacak bir yerel ulaşım otoritesinin, ulaşımla ilgili kuruluşları koordine etmesi suretiyle gerçekleştirilebilir. Bu otorite, kent içi ulaşım planlamasının yanı sıra, yatırım ve finansman problemlerini çözebilmek üzere gerekli inisiyatiflere sahip olmalı; görev ve yetki sahası, en azından kentin mevcut idari sınırlarını kapsamalıdır. [14] 7

8 Dünyanın önde gelen metropollerinde, kent içi ulaşım yönetimi için geliştirilen modellerin yerel yönetim merkezli olarak oluşturulması ve İstanbul'daki mevcut ulaşım planlama, işletme ve yatırım hizmetlerinin ağırlıklı olarak Büyükşehir Belediyesi ve bağlı kuruluşları tarafından yürütülüyor olması, böyle bir kuruluşun yerel yönetim odaklı olarak oluşturulması gerektiği yönündeki iddialara haklılık kazandırmaktadır. [14] Ulaşım yönetimindeki bu çok başlılığa rağmen, Büyükşehir Belediyesinin ulaşım yatırımlarını toplu taşıma ağırlıklı olarak geliştirme kararında olması, olumlu ve önemli bir gelişmedir. Bununla beraber, mevcut ve geliştirilme aşamasında olan yol kapasitelerinin en etkili şekilde kullanılabilmesi için, üzerinde önemle durulması gereken bir husus da, trafik kontrol sistemine etkinlik kazandırmaktır. 5. İSTANBUL KENT İÇİ TRAFİK KONTROL SİSTEMİNİN DURUMU İstanbul kent içi ulaşımı, 1975 yılında yapılan ulaşım ana planı ile modern bir plan alt yapısına kavuşmuştu. Bu plana bağlı olarak geliştirilmeye başlanan trafiğin kontrolü çalışmalarında, 1984 te Siemens tarafından kurulan ve günün saatlerine göre belirlenen zaman planlarını uygulamaya koyarak, ana arterlerdeki sinyalize kavşakların kontrol ve koordinasyonunu sağlayan sistem ile, önemli bir gelişme sağlanmıştı. Bu sistem, birisi kentin Anadolu yakasında ve ikisi de Avrupa yakasında kurulan toplam üç adet bölgesel kontrol merkezi üzerinden, yaklaşık 160 adet kavşağın kontrol ve koordinasyonunu sağlamaktaydı. [10, 25] Bu sistemin daha da geliştirilmesi ve modern anlamda bir trafik kontrol sisteminin kurulmasını amaçlayan çalışmalar, 1995 yılında bir trafik kontrol merkezinin kurulması ve kent genelindeki 160 adet kritik kavşağın kent içi telefon şebekesi üzerinden bu merkeze bağlanmasıyla ilk aşama sonucuna ulaştı. Bu sistemin kurulduğu fiziksel ortam, önceki sistemde kentin Avrupa yakasında kurulan bölgesel kontrol merkezlerinden birisinin bulunduğu ortamdı. Sistemde, yukarıda sözü edilen 160 kavşağın Anadolu yakasından merkeze bağlanacak olan 50 adedi, bu yakada önceki bölgesel kontrol merkezinin bulunduğu fiziksel mekanda kurulan bir alt sistem üzerinden kontrol merkezine aktarılmıştı. MATRICS isimli bir program ile, merkeze telefon hatları üzerinden bağlanan kavşaklardaki sinyal durumları ve kontrolör arızaları hakkında bilgiler alınabilmekte ve arıza ve sinyal planlarına ilişkin raporlar tutulabilmekteydi. Sistemin lokal kontrolör tarafı akıllı kavşak olarak tanımlanan ve trafik dedektörleri üzerinden alınan bilgileri trafik kontrol merkezine aktarabilen kavşak kontrolörleri ile oluşturuldu. Bu çalışmalara ilave olarak, kentin muhtelif noktalarına yerleştirilen 10 adet kamera ile kent içi trafiğine ilişkin görüntülerin trafik kontrol merkezine taşınması da sağlandı. [15] Sistemin, bu ilk aşamayı takibeden yeni aşamalarla genişletilmesi ve kent genelindeki bütün kavşak kontrolörlerini kapsayan modern bir trafik kontrol sistemine dönüştürülmesi amaçlanmaktaydı. Ancak, bugüne kadar trafik kontrol merkezine bağlı kavşakların sayısında önemli bir artış olmadı. Bu 160 kavşak da dahil olmak üzere, 1997 sonu itibariyle kent genelindeki sinyalize kavşakların sayısı yaklaşık olarak 600'e ulaştı. Bugün için, toplam sinyalize kavşak sayısı 730 a ulaşmıştır. Bu kavşaklardan trafik kontrol merkezi ile bağlantısı olanların sayısı hala 160'dır. Toplam 304 kavşak trafik uyarımlı olarak çalışmaktadır. Bunların 170'i taşıt trafik uyarımlı, 134'ü de yaya trafik uyarımlı kavşaklardır. Trafik kontrol merkezinde ayrıca, 10 adet kamera ile Acıbadem, Saraçhane, Okmeydanı, Boğaz Köprüsü, Çağlayan, FSM Köprüsü, Taksim ve Kadıköy Meydanları, Galata Köprüsü ve Çamlıca bölgelerindeki trafiğin durumu izlenmektedir. Sistem donanımına ilişkin yukarıda dikkate sunulan veriler göstermektedir ki, 1995'de modern bir trafik kontrol sisteminin kurulması amacıyla başlatılan çalışmalar, İstanbul kent içi ulaşımında trafiğin etkili bir şekilde kontrol edilebilmesi için gerekli donanım şartlarını hala sağlayabilmiş değildir. Buna bir de haberleşme altyapısındaki sorunlar eklenince, mevcut sistemin 1984'de kurulan sitemle sağlanabilen kontrolün etkinliğini daha da arttırabildiğinden bahsetmek oldukça zordur. Bu nedenle, kent içi trafik kontrol sisteminde performans artışını amaçlayan bir kontrol sürecinin, yalnızca trafik uyarımlı olduğu belirtilen kavşaklarda gerçekleştirilebileceği iddia edilebilir. Bu kavşaklarda kullanılan kontrol tekniği de, sabit zamanlı planların çok sayıdaki plan içinden seçilerek (multi-plan) veya günün saatlerine göre seçilerek (time of day) uygulanması şeklinde bir yaklaşımı esas aldığından, özellikle kritik kavşaklar için arzulanan performans artışlarının sağlanması oldukça zor gözükmektedir. Bu konuda, merkeze bağlı veya izole olarak çalışan kavşakların trafik uyarımlı çalıştırılması ile, nasıl bir performans iyileşmesi sağlandığına ilişkin yayınlanmış bir rapor yoktur. Bununla beraber, trafik kontrol sisteminin Bölüm 3.3'de anlatılan modern bir trafik kontrol sisteminde kullanılan kontrol araçlarından bir çoğuna sahip olmadığı da açıktır. Sistem, yollardaki ulaşım talebinin kontrolü açısından yeterli bir donanım potansiyeline sahip değildir. Özellikle kent içinden geçen oto yollar ve transit yollardaki ulaşım talebinin kontrol edilmesine yönelik hiçbir ışıklı işaret uygulaması yoktur. Çevre 8

9 yollarındaki trafiğin kontrolü için değişebilir işaretler ve diğer kontrol araçlarının bugüne kadar uygulamaya girmemiş olmasında, ulaşım yönetimindeki çok başlılık ve görev-yetki çakışmalarından kaynaklanan nedenlerin etkili olduğu bilinmektedir. Bu da, trafiğin kontrolü ile ilgili görevlerin hızla yerine getirilmesi için bir yerel ulaşım koordinasyon kurulunun kurulmasının ne kadar büyük önem taşıdığını gösterir. Bu değerlendirmelere bağlı olarak, karşılaştırmaya esas teşkil etmesi açısından bazı metropollerin trafik kontrol sistemlerine bakılacak olursa; 1998 sonu itibariyle Londra kent içi trafiğinin kontrolü amacıyla trafik ışıklarının kurulu olduğu kavşak sayısı, yaklaşık olarak 4000 dir. Bunların yaklaşık yarısı SCOOT sistemi kapsamında merkezi kontrol sistemine bağlıdır. Yine ayni tarih itibariyle Sydney de toplam sinyalize kavşak sayısının 4000 e yaklaştığı ve bunların da yarısından fazlasının SCATS sistemine bağlı olduğu bilinmektedir. Bu çerçevede sinyal kontrolü konusuna ilgi duymuş ve araştırma-geliştirme çalışmalarını desteklemiş ülkelerin hemen hepsi, kendileri ile özdeşleşmiş sinyal kontrol sistemlerini hayata geçirmişlerdir. Bunların başlıcaları arasında DIAMONT (ABD), SCOOT (İngiltere), SCATS (Avustralya), PRODYN (Fransa), STREAM (Japonya), MOTION (Almanya) ve UTOPIA/SPOT (İtalya ) sayılabilir. [5, 13, 18, 20, 21, 22, 26, 27] 6. SONUÇ VE ÖNERİLER Sosyal ve ekonomik aktivitelerdeki verimin arttırılması açısından taşıdığı önem nedeniyle, kent içi ulaşım sisteminin sağlıklı bir yapıya kavuşturulması, ülkelerin gerek merkezi ve gerekse yerel yönetimlerini ilgilendiren en önemli sorumluluk alanlarından birisidir. Bu nedenle, kent içi ulaşımının yönetimi ve trafiğin kontrolü için, bu konuda sorunlarını çözmüş olan ülkelerdeki idari ve teknik yapılanmaların incelenmesi ve buna bağlı olarak ülkemizde de aksayan yönlerin giderilmesi gerekir. Bu çerçevede İstanbul kent içi ulaşım sistemindeki mevcut sorunların çözümü ve sistemin ileriye dönük olarak sağlıklı bir yapıya kavuşturulması için gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır. Bu kapsamda öncelikle, bir yerel ulaşım koordinasyon kurulunun hayata geçirilmesi gerekir. Bu kurulun organizasyonunda gerçekleştirilecek ulaşım planlama ve yatırım çalışmalarının yanı sıra; trafiğinin kontrolü için uzun vadede güçlü bir 'kent içi trafik kontrol sistemi'nin oluşturulmasına ilişkin çalışmalar planlanmalıdır. REFERANSLAR 1. Akbaş, A., (2001). Kent İçi Trafik Sinyal Sisteminin Optimal Kontrolü (Trafik Optimizasyonu), Marmara Üniversitesi F.B.E. Doktora Tezi, İstanbul. 2. Akçelik R., (1995). Traffic Signals Capacity and Timing Analysis, ARR 123 Sept. 1995, ARRB Transport Research Ltd., Australia. 3. Al-Malik, M., Gartner, N. (1995). Development of a combined traffic signal control-traffic assignment model. In Urban Traffic Networks, s Springer Verlag. 4. Al-Malik, M.S. (1991). An investgation and development of a combined traffic signal control-traffic assignment model., Doktora tezi, Georgia Institute of Technology. 5. Bielefeldt and Busch, (1994). Motion-a new On-line Traffic Signal Network Control System, IEE Conference Publication No:391, s Chen, O.J. and M.E. Ben-Akiva (1998). Dynamic traffic control and assignment: a game-theoretic approach, 77 th Annual Meeting of the Transportation Research Board.,, January Washington, D.C. 7. Chen, O.J. and M.E. Ben-Akiva (1998). Dynamic traffic control and assignment, CORS/INFORMS Meeting, Montreal, Canada, April 26-29, Chen, O.J. and M.E. Ben-Akiva (1998). Game-theoretic formulations of the interaction between dynamic traffic control and dynamic traffic assignment, to appear in Transportation Research Board. 9. Cipriani, E. and Fusco, G. (2000). Combined signal setting design and traffic assignment proble, Proceedings of the Rome Jubilee 2000 Conference. 8 th Meeting of the Euro Working Group Transportation September 2000, s: Draft Final Report, (1975). İstanbul Urban Development Project in collaboration with Jamieson Mackay and Partners. Büyük İstanbul Nazım Plan Bürosu, İstanbul. 9

10 11. Erel, A., (1992) İstanbul da ulaşım sorunlarına ve çözüm yollarına yaklaşım biçimi 2. Kentiçi Ulaşım Kongresi Bildiriler Kitabı, s.28, İstanbul. 12. FHWA (1985). Traffic Control Systems Handbook. U.S. Department of Transportation, Federal Highway Administration, Washington. D.C. 13. Hunt, Robertson, Bretherton and Royle, (1982) The Scoot On-line Traffic Optimization Technique, IEE Conference Publication No:207, s IUAP Sempozyum Notları, (2001). İstanbul Ulaşım ve Altyapı Platformu, İstanbul ve Küresel Metropollerde Sürdürülebilir Ulaşım Politikaları Uluslararası Sempozyumu, Mayıs, İstanbul. 15. Ilıcalı, M. (1998). İstanbul un Ulaşım Alt Yapısı, Trafikte Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri konferans notları, Bilişim 98 Tüyap Fuar Alanı, İstanbul. 16. İTÜ Uyg-Ar (1998). İstanbul Ulaşım Ana Planı Sonuç Raporu. İTÜ Ulaştırma-Araştırma Merkezi, İstanbul. 17. İBB Bülteni, (2001). İstanbul Büyükşehir Belediyesi Web-sitesi notları. 18. Lowrie, P.R. (1982). The Sydney Coordinated Adaptive Traffic System-Principles, Methodology, Algorithims, IEE Conference Publication No:207, s May, Adolph D., (1990). Traffic Flow Fundamentals, Prentice-Hall Publication, New Jersy. 20. Miyata and Usami, (1996). Stream-Strategic Realtime Control for Megapolis Traffic, IEE Conference Publication No:422, s Mizar Automazione SpA, Torino (1996). Utopıa Urban Traffic Control Technical Reference Manual. 22. NTIS, (1973). System Development Corporation, Diamond Interchange Traffic Control. Prepared for FHWA, USA. 23. Ogata, K., (1982). Discrete-time Control Systems, Printice-Hall Inc., New Jersy. 24. Schibata,J., (1997). A Comparision of ITS Progress Around the World, 4 th. World Congress on ITS, Special Session 17, October-ICC Berlin. 25 Siemens, (1984). Contract for Signalization Project of İstanbul Metropolitan Area. İstanbul Büyük Şehir Belediyesi- Etmaş-Siemens, İstanbul. 26. Takashi, H., Hiroshi, I. ( 1975). Road Traffic Control, University of Tokyo Press, Tokyo. 27. TCSU, (1998). London Traffic Control System Unit Annual Report, London. 10

BOĞAZ KÖPRÜSÜ YOLUNA KATILIM NOKTALARINDA TRAFİK AKIMLARININ BULANIK MANTIK YAKLAŞIMI İLE KONTROLÜ VE BİR UYGULAMA ÖRNEĞİ

BOĞAZ KÖPRÜSÜ YOLUNA KATILIM NOKTALARINDA TRAFİK AKIMLARININ BULANIK MANTIK YAKLAŞIMI İLE KONTROLÜ VE BİR UYGULAMA ÖRNEĞİ BOĞAZ KÖPRÜSÜ YOLUNA KATILIM NOKTALARINDA TRAFİK AKIMLARININ BULANIK MANTIK YAKLAŞIMI İLE KONTROLÜ VE BİR UYGULAMA ÖRNEĞİ Vedat TOPUZ 1 Ahmet AKBAŞ 2 Mehmet TEKTAŞ 3 1,2,3 Marmara Üniversitesi, Teknik

Detaylı

Bir Plansızlık Örneği: Deniz Kenti İstanbul da Denizin Ulaşımdaki Payının İrdelenmesi

Bir Plansızlık Örneği: Deniz Kenti İstanbul da Denizin Ulaşımdaki Payının İrdelenmesi TMMOB Gemi Mühendisleri Odası Gemi Mühendisliği Haftası 2015 10 11 Aralık 2015 Bir Plansızlık Örneği: Deniz Kenti İstanbul da Denizin Ulaşımdaki Payının İrdelenmesi İsmail Şahin Yıldız Teknik Üniversitesi

Detaylı

Çözümleri TRAFİK MÜHENDİSLİĞİ. İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir.

Çözümleri TRAFİK MÜHENDİSLİĞİ. İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir. Çözümleri TRAFİK MÜHENDİSLİĞİ İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir. Trafik Mühendisliği İnsan-araç ve yol üçgeninde ulaşım çalışmalarının ve yatırımlarının temelini; planlama, projelendirme

Detaylı

Çözümleri ADAPTİF TRAFİK YÖNETİM SİSTEMİ (ATAK) İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir.

Çözümleri ADAPTİF TRAFİK YÖNETİM SİSTEMİ (ATAK) İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir. Çözümleri ADAPTİF TRAFİK YÖNETİM SİSTEMİ (ATAK) İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir. Adaptif Trafik Yönetim Sistemi (ATAK) Adaptif Trafik Yönetim Sistemi (ATAK); bir yol ağındaki ortalama

Detaylı

SAKARYA ULAŞIM ANA PLANI

SAKARYA ULAŞIM ANA PLANI VE ÖNCELİKLİ TOPLU TAŞIMA SİSTEMLERİ PROJELERİNİN HAZIRLANMASI SAKARYA ULAŞIM ANA PLANI ULAŞIM DAİRE BAŞKANLIĞI UKOME ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ EYLÜL, 2012 VE ÖNCELİKLİ TOPLU TAŞIMA SİSTEMLERİ PROJELERİNİN HAZIRLANMASI

Detaylı

DLH Genel Müdürlüğü Kentiçi Raylı Toplutaşım Kriterleri Ve Mevzuatın Geliştirilmesi Đşi

DLH Genel Müdürlüğü Kentiçi Raylı Toplutaşım Kriterleri Ve Mevzuatın Geliştirilmesi Đşi EK - ETÜDÜ VE TOPLU TAŞIM FĐZĐBĐLĐTE ETÜDÜ TEKNĐK ŞARTNAME Tablo-1: Mevcut Bilgilerin Toplanması Çalışmalarının Kapsamı Kent ile Đlgili Genel Bilgiler (coğrafi, tarihi, ekonomik yapı ve turizme yönelik

Detaylı

Trafik Mühendisliğine Giriş. Prof.Dr.MustafaKARAŞAHİN

Trafik Mühendisliğine Giriş. Prof.Dr.MustafaKARAŞAHİN Trafik Mühendisliğine Giriş Prof.Dr.MustafaKARAŞAHİN Trafik Nedir? İnsanların ve/veya eşyaların bir yol boyunca hareketidir.? Trafik Problemi: Trafik miktarı ile yol kapasitesi arasındaki dengesizlik sonucu

Detaylı

27.Kuruluş Yılı. Tünel Yönetim Sistemleri

27.Kuruluş Yılı. Tünel Yönetim Sistemleri 27.Kuruluş Yılı Tünel Yönetim Sistemleri Haziran, 2013 / Muhammed ALYÜRÜK ArGe ve BT MÜDÜRÜ Projelerimiz Akıllı Şehir için Akıllı Ulaşım Sistemleri Akıllı Şehir Kavramı Akıllı Taşıma Hizmeti Akıllı Ulaşım

Detaylı

BURSA ULAŞIM ANA PLANI

BURSA ULAŞIM ANA PLANI BURSA ULAŞIM ANA PLANI 1 Ulaşım Ana Planı Nedir? Kent ve bölgelerin ekonomik ve sosyal kalkınmasını sağlamak için bir Stratejik Konsept oluşturmaktır Gelecekte ulaşımın gereksinimlerinin gerçekleşmesi

Detaylı

AKILLI KAVŞAK YÖNETİM SİSTEMİ

AKILLI KAVŞAK YÖNETİM SİSTEMİ AKILLI KAVŞAK YÖNETİM SİSTEMİ 1 1. PROJE ÖZETİ Dünya nüfusu, gün geçtikçe artmaktadır. Mevcut alt yapılar, artan nüfusla ortaya çıkan ihtiyaçları karşılamakta zorlanmaktadır. Karşılanamayan bu ihtiyaçların

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

CHAOS TM Dinamik Kavşak Kontrol Sistemi

CHAOS TM Dinamik Kavşak Kontrol Sistemi CHAOS TM Dinamik Kavşak Kontrol Sistemi Sistemin yerleştirildiği kavşaklarda CHAOS ile araçların trafik ışıklarında bekleme süresini en aza indirgemektedir. Dinamik Kavşak Kontrol Sistemi Dinamik kavşak

Detaylı

DENİZLİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ULAŞIM DAİRESİ BAŞKANLIĞI NIN TEŞKİLAT YAPISI VE ÇALIŞMA ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK

DENİZLİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ULAŞIM DAİRESİ BAŞKANLIĞI NIN TEŞKİLAT YAPISI VE ÇALIŞMA ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK DENİZLİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ULAŞIM DAİRESİ BAŞKANLIĞI NIN TEŞKİLAT YAPISI VE ÇALIŞMA ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu yönetmeliğin amacı;

Detaylı

Sistem Temel. Genel Fonksiyonlar. Sistemleri. Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1)

Sistem Temel. Genel Fonksiyonlar. Sistemleri. Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1) Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1) Akıllı Trafik Ağı ve Adaptif Trafik Yönetim Sistemi, hızlı ve güvenli trafik akışını sağlar. /o95 doğruluk oranı ile ölçümler gerçekleştirerek uygun kavşak

Detaylı

T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TRAFİK GÜVENLİĞİ

T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TRAFİK GÜVENLİĞİ T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TRAFİK GÜVENLİĞİ 23 Kasım 2011 Ankara DÜNYADA HER YIL TRAFİK KAZALARINDA YAKLAŞIK 1.300.000 KİŞİ HAYATINI KAYBETMEKTE, ON

Detaylı

BÖLÜM 7 ULAŞTIRMA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI

BÖLÜM 7 ULAŞTIRMA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI BÖLÜM 7 ULAŞTIRMA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Ulaştırma mühendisliği, insan ve yükün güvenli, yeterli, ekonomik ve doğa koşullarına uygun bir biçimde taşınabilmesini sağlayacak ulaşım sistemlerinin ve bileşenlerinin

Detaylı

TÜRKİYE TÜNELCİLİK SEMİNERİ 2013

TÜRKİYE TÜNELCİLİK SEMİNERİ 2013 TÜRKİYE TÜNELCİLİK SEMİNERİ 2013 Murat Dursun BARUT Karayolları Genel Müdürlüğü 13 Haziran 2013 Ankara AKILLI ULAŞIM SİSTEMLERİ TANIMI SİSTEM AKILLI SİSTEM AKILLI ULAŞIM SİSTEMİ TRAFİKTE ZAMANINDA YETERLİ

Detaylı

UTY nin esas amacı, yol ağını kullanan araç sayısını azaltırken, seyahat etmek isteyenlere de geniş hareketlilik imkanları sağlamaktır.

UTY nin esas amacı, yol ağını kullanan araç sayısını azaltırken, seyahat etmek isteyenlere de geniş hareketlilik imkanları sağlamaktır. ULAŞTIRMADA TALEP YÖNETİMİ (UTY) NEDİR? Basit olarak, UTY programları bir araçtaki kişi sayısını arttırarak ya da seyahat zamanını ya da ihtiyacını etkileyerek taşımacılık sistemlerinin hareket kazandırdığı

Detaylı

ORDU BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ULAŞIM KOORDİNASYON ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam Dayanak ve Tanımlar

ORDU BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ULAŞIM KOORDİNASYON ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam Dayanak ve Tanımlar ORDU BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ULAŞIM KOORDİNASYON ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ Meclis Karar Numarası : 2014/029 Meclis Karar Tarihi : 12.06.2014 Yürürlüğe Girdiği Tarih : 19.06.2014 Amaç ve

Detaylı

DORUK ULAŞIM PLANLAMA MÜH. ve İNŞ. SAN. TİC. LTD. ŞTİ.

DORUK ULAŞIM PLANLAMA MÜH. ve İNŞ. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. DORUK ULAŞIM PLANLAMA MÜH. ve İNŞ. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. Adres : Nispetiye Mah. Barbaros Bul. Tel. : + 90 212 274 74 77 Gazi Güçnar Sok. Uygur İş Mrk. Kat:5 Fax. : + 90 212 273 26 43 Beşiktaş / İstanbul

Detaylı

TÜRKİYEDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI. Ekim 2009. İstanbul Büyükşehir Belediyesi. Fen İşleri Daire Başkanlığı. Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü

TÜRKİYEDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI. Ekim 2009. İstanbul Büyükşehir Belediyesi. Fen İşleri Daire Başkanlığı. Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü TÜRKİYEDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI Ekim 2009 İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü Genel Enerji Durumu 2006 yılında, ülkemizin genel enerji

Detaylı

Kaynak: KGM, Tesisler ve Bakım Dairesi, 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi. Harita 16 - Türkiye 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi

Kaynak: KGM, Tesisler ve Bakım Dairesi, 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi. Harita 16 - Türkiye 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi ULAŞIM Kara taşımacılığı 2023 hedeflerinde büyük merkezler otoyollarla bağlanırken, nüfusu nispeten küçük merkezlerin bu otoyollara bölünmüş yollarla entegre edilmesi hedeflenmektedir. Harita 16 ve Harita

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 1. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Özgür BAŞKAN, Soner HALDENBİLEN, Halim CEYLAN Pamukkale

Detaylı

Kent içi ulaşım Modları Üstün ve zayıf yönler. Dr. Hediye Tuydes Yaman IMO Ulaştırma Kurulu

Kent içi ulaşım Modları Üstün ve zayıf yönler. Dr. Hediye Tuydes Yaman IMO Ulaştırma Kurulu Kent içi ulaşım Modları Üstün ve zayıf yönler Dr. Hediye Tuydes Yaman IMO Ulaştırma Kurulu Başlarken... Ulaşım modlarının zayıf-güçlü yönleri... Kime göre? Neye göre? Kent içi ulaşım Karmaşık ağ yapısı

Detaylı

Trafik Sinyalizasyonu. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN

Trafik Sinyalizasyonu. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Trafik Sinyalizasyonu Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Trafik Sinyalizasyonun Amacı ve Avantajları a)kesişen akımlardan veya geometrik özelliklerden dolayı oluşan gecikme, sıkışıklık ve tıkanıklıkları önlemek,

Detaylı

Raylı Sistemler Lisansüstü Programları

Raylı Sistemler Lisansüstü Programları Raylı Sistemler Lisansüstü Programları Hasan Hüseyin Erkaya Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Raylı Sistemler Ana Bilim Dalı Başkanı 15 Haziran 2013 H H Erkaya 1 İçerik Gerekçe Genel durum Mühendislik yüksek

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ 1. Genel Süreç Çevre Faslı Müzakere Sürecine ilişkin; Çevre Faslı Tanıtıcı Tarama Toplantısı 03-11 Nisan 2006, Çevre Faslı Ayrıntılı Tarama Toplantısı 29 Mayıs

Detaylı

İSTANBUL ULAŞIM BİLGİ SİSTEMİNİN MEVCUT DURUMU ve GELİŞTİRİLMESİ

İSTANBUL ULAŞIM BİLGİ SİSTEMİNİN MEVCUT DURUMU ve GELİŞTİRİLMESİ İSTANBUL ULAŞIM BİLGİ SİSTEMİNİN MEVCUT DURUMU ve GELİŞTİRİLMESİ * Müge ÖRNEK, ** Hülya KARAOĞUZ ÖZET İstanbul Ulaşım Bilgi Sistemi, halen Ulaşım Planlama Müdürlüğü bünyesinde çalışmalarına devam etmektedir.

Detaylı

T.C. ULAŞTIRMA BAKANLIĞI ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

T.C. ULAŞTIRMA BAKANLIĞI ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ T.C. ULAŞTIRMA BAKANLIĞI ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Strateji Geliştirme Başkanlığı Mart 2011 İÇERİK 1. Ulaşımda Enerji Verimliliği Nedir? 2. Enerji Verimliliğinde Ulaştırma Sektörünün Mevcut Durumu 3.

Detaylı

T.C. KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İSU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARITMA TESİSLERİ İŞLETME ZORLUKLARI VE SCADA SİSTEMİNİN EKONOMİK GETİRİLERİ

T.C. KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İSU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARITMA TESİSLERİ İŞLETME ZORLUKLARI VE SCADA SİSTEMİNİN EKONOMİK GETİRİLERİ T.C. KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İSU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARITMA TESİSLERİ İŞLETME ZORLUKLARI VE SCADA SİSTEMİNİN EKONOMİK GETİRİLERİ ALİ SAĞLIK İSU GENEL MÜDÜR YARDIMCISI EKİM 2015 2015 YILI İTİBARİYLE ATIKSU

Detaylı

TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI İZMİR ŞUBESİ

TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI İZMİR ŞUBESİ TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI İZMİR ŞUBESİ Kentsel ve Kent dışı Alanlarda Yaya Trafiği ve Sosyal Yaşam Olarak İnsan Yaşamında Önemli Yer Tutan Hemzemin Geçitler Trafik Güvenliği olarak en tehlikesiz

Detaylı

HĐDROLĐK SANTRALLERĐN ENTERKONNEKTE SĐSTEM BAĞLANTISINA YÖNELĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐ HAVZA PLANLAMA ÇALIŞMALARI

HĐDROLĐK SANTRALLERĐN ENTERKONNEKTE SĐSTEM BAĞLANTISINA YÖNELĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐ HAVZA PLANLAMA ÇALIŞMALARI HĐDROLĐK SANTRALLERĐN ENTERKONNEKTE SĐSTEM BAĞLANTISINA YÖNELĐK ĐLETĐM SĐSTEMĐ HAVZA PLANLAMA ÇALIŞMALARI Gülden SAMANCIOĞLU, Elif CANBEK, Ercüment ÖZDEMĐRCĐ Türkiye Elektrik Đletim A.Ş (TEĐAŞ) ÖZET Bilindiği

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

III. Büyük Şehir Ana Ulaşım Planlaması. IV. Yerleşim Alanları İmar Yönetmeliği

III. Büyük Şehir Ana Ulaşım Planlaması. IV. Yerleşim Alanları İmar Yönetmeliği I. Yerleşim Alanları Yenileme ve Dayanışma Kanunu II. Bölge Düzenleme Planları III. Büyük Şehir Ana Ulaşım Planlaması IV. Yerleşim Alanları İmar Yönetmeliği 1 I. Yerleşim Alanları Yenileme ve Dayanışma

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri MerSis Bağımsız Denetim Hizmetleri risklerinizin farkında mısınız? bağımsız denetim hizmetlerimiz, kuruluşların Bilgi Teknolojileri ile ilgili risk düzeylerini yansıtan raporların sunulması amacıyla geliştirilmiştir.

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri MerSis Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri Bilgi Teknolojileri risklerinize karşı aldığınız önlemler yeterli mi? Bilgi Teknolojileri Yönetimi danışmanlık hizmetlerimiz, Kuruluşunuzun Bilgi

Detaylı

KARAYOLU VE TRAFİK GÜVENLİĞİ MUSTAFA IŞIK KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TRAFİK GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ VE PROJE ŞUBESİ MÜDÜRÜ

KARAYOLU VE TRAFİK GÜVENLİĞİ MUSTAFA IŞIK KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TRAFİK GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ VE PROJE ŞUBESİ MÜDÜRÜ KARAYOLU VE TRAFİK GÜVENLİĞİ MUSTAFA IŞIK KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TRAFİK GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ VE PROJE ŞUBESİ MÜDÜRÜ ŞİŞLİ 10 CAN KAYBI SOMA 301 CAN KAYBI VAN 604 CAN KAYBI JAPONYA 15.828 CAN KAYBI ÖLÜ

Detaylı

Mikrotek A.Ş. kendi üretimi olan DC motor sürücü panoları ile haddehane sektöründe PLC ve bilgisayar destekli otomasyon çözümleri üretmektedir.

Mikrotek A.Ş. kendi üretimi olan DC motor sürücü panoları ile haddehane sektöründe PLC ve bilgisayar destekli otomasyon çözümleri üretmektedir. Mikrotek Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. 2827 sokak No:28/3 1.Sanayi Sitesi 35110 İ Z M İR TÜRKİYE Tel:90-232-458 92 73 Fax:90-232-433 74 78 E-mail:info@mikrotek.com Internet:www.mikrotek.com GİRİŞ Mikrotek

Detaylı

Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı. Gaziantep 2014

Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı. Gaziantep 2014 Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Gaziantep 2014 It is a general warming effect felt on Earth s surface, produced by greenhouse gases. Küresel ısınma nedir? Atmosfere verilen gazların sera etkisi

Detaylı

STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ PROSEDÜRÜ

STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ PROSEDÜRÜ Hazırlayan Strateji Geliştirme Müdürü Kontrol Başkanlık Hukuk Danışmanı Onay Belediye Başkanı Yürürlük Tarihi 01.02.2010 Sayfa 1 / 9 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı; Kartal Belediyesi Strateji Geliştirme Müdürlüğü

Detaylı

SU ŞEBEKE VE ARITMA TESİSLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Teşkilat

SU ŞEBEKE VE ARITMA TESİSLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Teşkilat SU ŞEBEKE VE ARITMA TESİSLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Teşkilat Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönergenin amacı; Su Şebeke ve Arıtma

Detaylı

201 ı yılından itibaren bu sistemler otomatik olarak çalışmaktadır. Bu sistemler ücretli. geçiş tarifelerini, çalışma bilgilerini, hat

201 ı yılından itibaren bu sistemler otomatik olarak çalışmaktadır. Bu sistemler ücretli. geçiş tarifelerini, çalışma bilgilerini, hat Trafik yönetimi geliştirilmesi ve yolcu bilgilendirmelerinin zamanında teslim edilmesini sağlayan ; birincil olarak trafiği verimli kontrol etmekte, yönlendirmekte, tıkanıklık yönetimi sağlamakta, sıradışı

Detaylı

TÜNEL PROJELERĐ DENEYĐMLERĐMĐZ

TÜNEL PROJELERĐ DENEYĐMLERĐMĐZ TÜNEL PROJELERĐ DENEYĐMLERĐMĐZ Tünel Kontrol Sistemlerinin ( SCADA) Genel Tanımı SCADA terimi Supervisory Control And Data Acquisition kelimelerinin baş harflerinden oluşturulmuştur. Türkçe ye Danışmalı

Detaylı

SAC PARÇA ÜRETİM BÖLÜMÜNDE ENERJİ ANALİZÖRLERİYLE VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA AMAÇLI İŞ EMRİ TAKİP, VERİ TOPLAMA ve ANALİZ SİSTEMİ OTOMASYONUNUN KURULMASI

SAC PARÇA ÜRETİM BÖLÜMÜNDE ENERJİ ANALİZÖRLERİYLE VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA AMAÇLI İŞ EMRİ TAKİP, VERİ TOPLAMA ve ANALİZ SİSTEMİ OTOMASYONUNUN KURULMASI AR-GE MERKEZLERİ İYİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ PAYLAŞIM TOPLANTISI AR-GE YÖNETİMİ YILDIZ KALIP SAN. TİC. A.Ş. SAC PARÇA ÜRETİM BÖLÜMÜNDE ENERJİ ANALİZÖRLERİYLE VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA AMAÇLI İŞ EMRİ TAKİP, VERİ

Detaylı

(PLAKA TANIMA TAŞIT TANIMA) OTOYOL İHLAL VE OTOPARK SİSTEMLERİ

(PLAKA TANIMA TAŞIT TANIMA) OTOYOL İHLAL VE OTOPARK SİSTEMLERİ (PLAKA TANIMA TAŞIT TANIMA) OTOYOL İHLAL VE OTOPARK SİSTEMLERİ HDH Plaka Tanıma Sistemi HDH Plaka Tanıma Sistemi, kameralardan alınan araç görüntülerinin üzerindeki plaka bölgesinin ayrıştırılarak, plaka

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Hediye Tüydeş Yaman. GRSP-YTMK Güvenli Kentsel Hız Yönetimi Projesi

Yrd. Doç. Dr. Hediye Tüydeş Yaman. GRSP-YTMK Güvenli Kentsel Hız Yönetimi Projesi Yrd. Doç. Dr. Hediye Tüydeş Yaman GRSP-YTMK Güvenli Kentsel Hız Yönetimi Projesi Güvenli Kentsel Hız Yönetimi İÇERİK Türkiye de Trafik Güvenliği ve RS 10 Projesi Küresel Yol Güvenliği İşbirliği GRSP-YTMK

Detaylı

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir.

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir. 1.1.3. Scada Yazılımından Beklenenler Hızlı ve kolay uygulama tasarımı Dinamik grafik çizim araçları Çizim kütüphaneleri Alarm yönetimi Tarih bilgilerinin toplanması Rapor üretimi 1.1.4. Scada Sistemleri

Detaylı

Beyoğlu İlçesi Taksim Meydanı Yayalaştırma Projesi'ne ait 1/5000 ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı İmar Plan Tadilatları

Beyoğlu İlçesi Taksim Meydanı Yayalaştırma Projesi'ne ait 1/5000 ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı İmar Plan Tadilatları Meclis Kararları Karar Özeti: Karar Tarihi: 16.09.2011 Karar No: 2111 Dosya No: 2111 Karar: Beyoğlu İlçesi Taksim Meydanı Yayalaştırma Projesi'ne ait 1/5000 ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı İmar Plan Tadilatları

Detaylı

Trafik Ölçüm ve Gözlem Sistemleri

Trafik Ölçüm ve Gözlem Sistemleri Ulaşım Hizmetleri Yönetimi 18 Trafik Ölçüm ve Gözlem Sistemleri Trafik Yönetimi Stratejik Hedef 2.3 Stratejik Hedef 2. Trafik Kontrol Merkezi Trafiği Etkin Yönetmek Çevreye Duyarlı Ulaşım Hizmetleri ve

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 41

ÖĞRENME FAALİYETİ 41 ÖĞRENME FAALİYETİ 41 AMAÇ: RAYLI SİSTEMLER ALANI Bu öğrenme faaliyeti sonucunda Raylı Sistem alanındaki meslekleri tanıyabileceksiniz. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ Ülkemiz demiryolu tarihi üç dönem

Detaylı

Hız, Seyir Süresi ve Gecikmeler. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN

Hız, Seyir Süresi ve Gecikmeler. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Hız, Seyir Süresi ve Gecikmeler Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Hız, Seyir Süresi ve Gecikme Karayolu altyapısı ve trafik işletme modelinin performansının göstergesidir. Genellikle, sürücüler veya yolcular A

Detaylı

Kamu Hastaneleri Birliklerinde. Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber

Kamu Hastaneleri Birliklerinde. Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber Kamu Hastaneleri Birliklerinde Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber 15.08.2013 KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİK I - MALİ HİZMETLERİN YÜRÜTÜLMESİNE YÖNELİK YAPILANMA

Detaylı

ÖMER FARUK BACANLI. DTD Genel Sekreteri 10 Eylül 2015

ÖMER FARUK BACANLI. DTD Genel Sekreteri 10 Eylül 2015 ÖMER FARUK BACANLI DTD Genel Sekreteri 10 Eylül 2015 * DTD hakkında Genel Bilgi, * Ulaştırma Sektör üne Genel Bakış, * Türkiye nin Ulaştırma Sektör ündeki Yeri, * Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi,

Detaylı

KAMU BORÇ İDARESİNDE OPERASYONEL RİSK VE İŞ SÜREKLİLİĞİ YÖNETİMİ

KAMU BORÇ İDARESİNDE OPERASYONEL RİSK VE İŞ SÜREKLİLİĞİ YÖNETİMİ KAMU BORÇ İDARESİNDE OPERASYONEL RİSK VE İŞ SÜREKLİLİĞİ YÖNETİMİ Dr. Emre BALIBEK Genel Müdür Yardımcısı Hazine Müsteşarlığı Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü E-posta: emre.balibek@hazine.gov.tr İÇERİK Hazinede

Detaylı

Ek-K. Trafik Yönetim Planı 1 / 5

Ek-K. Trafik Yönetim Planı 1 / 5 1 / 5 Ek-K Trafik Yönetim Planı 2 / 5 TRAFİK YÖNETİM PLANI 1 Amaç ve Kapsam Trafik Yönetim Planı Proje nin inşaat ve işletme aşamalarındaki trafik kuralları ile ilgili sorumlulukların ve gerekliliklerin

Detaylı

DENİZLİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ULAŞIM KOORDİNASYON MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MERKEZLER

DENİZLİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ULAŞIM KOORDİNASYON MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MERKEZLER DENİZLİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ULAŞIM KOORDİNASYON MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MERKEZLER İ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Denizli Büyükşehir

Detaylı

FIBER OPTIK GÜVENLİK ÇÖZÜMÜ

FIBER OPTIK GÜVENLİK ÇÖZÜMÜ FIBER OPTIK GÜVENLİK ÇÖZÜMÜ Sayın Yetkili, CYMSoft-Turksens Fiber Optik Güvenlik Çözümlerimiz ile ilgili tanıtım metinleri ve iletişim bilgilerimiz ekte tarafınıza sunulmuş olup; her türlü sorunuzu cevaplamaktan

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI SÜREKLİ BİLİMSEL TEKNİK KURUL ve ÇALIŞMA GRUPLARI YÖNETMELİĞİ

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI SÜREKLİ BİLİMSEL TEKNİK KURUL ve ÇALIŞMA GRUPLARI YÖNETMELİĞİ TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI SÜREKLİ BİLİMSEL TEKNİK KURUL ve ÇALIŞMA GRUPLARI YÖNETMELİĞİ TMMOB Jeofizik Mühendisleri Odası Sürekli Bilimsel Teknik Kurul Ve Çalışma Grupları Yönetmeliği Amaç Madde-1

Detaylı

Akıllı Şehirler de Ulaşım Çözümleri

Akıllı Şehirler de Ulaşım Çözümleri Akıllı Şehirler de Ulaşım Çözümleri Yrd. Doç. Dr. Hediye Tüydeş Yaman ODTÜ BİLTİR Merkezi Akıllı Ulaşım Sistemleri Birim Başkanı Açıklama notu: Bu sunumda bazı konuların daha akılda kalıcı olması için

Detaylı

LOJİSTİK İŞLETMELERİNDE YÖNETİM-ORGANİZASYON VE FİLO YÖNETİMİ İÇİNDEKİLER BÖLÜM I LOJİSTİK İŞLETMELERİNDE YÖNETİM VE ORGANİZASYON

LOJİSTİK İŞLETMELERİNDE YÖNETİM-ORGANİZASYON VE FİLO YÖNETİMİ İÇİNDEKİLER BÖLÜM I LOJİSTİK İŞLETMELERİNDE YÖNETİM VE ORGANİZASYON LOJİSTİK İŞLETMELERİNDE YÖNETİM-ORGANİZASYON VE FİLO YÖNETİMİ İÇİNDEKİLER BÖLÜM I LOJİSTİK İŞLETMELERİNDE YÖNETİM VE ORGANİZASYON 1.1. Lojistik Kavramı 1.2. İş Hayatında Lojistiğin Artan Önemi 1.3. Lojistik

Detaylı

PROF. DR. TURGUT ÖZDEMİR BİLİMSEL ÇALIŞMA VE YAYIN LİSTESİ. 1- Kırsal Planlama ve Kırsal Planlamada Ulaşım Ağı Optimizasyonu

PROF. DR. TURGUT ÖZDEMİR BİLİMSEL ÇALIŞMA VE YAYIN LİSTESİ. 1- Kırsal Planlama ve Kırsal Planlamada Ulaşım Ağı Optimizasyonu PROF. DR. TURGUT ÖZDEMİR BİLİMSEL ÇALIŞMA VE YAYIN LİSTESİ 1- Kırsal Planlama ve Kırsal Planlamada Ulaşım Ağı Optimizasyonu (T. İnşa Dergisi, S.37, Aralık 1984, 3 Sayfa, Ankara). 2- Kırsal Planlama - Arazi

Detaylı

Neden CnlnlRTID. Elektronik Sinyalizasyon. Kontrol. Estetik. Tümüyle Endüstriyel. Kontrol ve Koruma Gerçek Verme. Karar

Neden CnlnlRTID. Elektronik Sinyalizasyon. Kontrol. Estetik. Tümüyle Endüstriyel. Kontrol ve Koruma Gerçek Verme. Karar Kavşak Neden CnlnlRTID Estetik Kontrol Cihaziarı? Tasarım Tümüyle Endüstriyel Donanım TAM Adaptif Kontrol ve Koruma Gerçek Verme Zamanlı Planları Karar Mekanizması Matematiksel Modeller ve Algoritmalar

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Coğrafi Bilgi Teknolojileri LOREM İPSUM Şubesi Müdürlüğü ANKARA 2015 LOREM İPSUM

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Coğrafi Bilgi Teknolojileri LOREM İPSUM Şubesi Müdürlüğü ANKARA 2015 LOREM İPSUM BİLGİ TEKNOLOJİLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Coğrafi Bilgi Teknolojileri LOREM İPSUM Şubesi Müdürlüğü ANKARA 2015 LOREM İPSUM 1950 yılında kurulan Karayolları Genel Müdürlüğü Otoyollar, devlet ve il yolları

Detaylı

ÇALIŞMA VE DİNLENME SÜRELERİ

ÇALIŞMA VE DİNLENME SÜRELERİ ÇALIŞMA VE DİNLENME SÜRELERİ 1. Ticari amaçla yolcu ve yük taşıyan motorlu araç sürücüleri sürekli en fazla kaç saat araç kullanabilirler? a) 4 saat b) 6 saat c) 4.5 saat d) 3 saat 2. Tek şoför 24 saatlik

Detaylı

BİLİŞİM SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİNDE YENİ EĞİLİMLER

BİLİŞİM SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİNDE YENİ EĞİLİMLER BİLİŞİM SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİNDE YENİ EĞİLİMLER Dr. Hayrettin Bahşi bahsi@uekae.tubitak.gov.tr 11 Mart 2010 Gündem Bulut Hesaplama Sistemleri ve Bilgi Güvenliği Güvenli Yazılım Geliştirme Hayat Döngüsü

Detaylı

Kentsel Planlamada Toplu Taşımanın Yeri ve Kalite

Kentsel Planlamada Toplu Taşımanın Yeri ve Kalite Kentsel Planlamada Toplu Taşımanın Yeri ve Kalite Güzin AKYILDIZ ALÇURA Mustafa GÜRSOY Elektrikli Raylı Ulaşım Sistemleri Sempozyumu 2013 erusis 14-15 Haziran 2013 Sunum Planı Giriş Toplu Taşıma Sistemlerinin

Detaylı

BÖLÜM 6 ICAO EMNİYET YÖNETİM SARP LERİ

BÖLÜM 6 ICAO EMNİYET YÖNETİM SARP LERİ BÖLÜM 6 ICAO EMNİYET YÖNETİM SARP LERİ Prof.Dr. Erhan BUTUN ICAO EMNİYET YÖNETİM SARP LERİ Amaç ve İçerik ICAO Emniyet Yönetim Sistemi SARP leri aşağıdaki dökümanlarda bulunur: Annex 1 - Personnel Licensing

Detaylı

T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı

T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Sinop Yatırım Destek Ofisi Ara Faaliyet Raporu 01.01.2011 30.06.2011 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i TABLOLAR LİSTESİ... ii 1. Sinop Yatırım Destek Ofisine İlişkin Genel

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ÖLÇME-DEĞERLENDİRME YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ÖLÇME-DEĞERLENDİRME YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar SANKO Üniversitesi Senatosunun 17.08.2015 tarih ve 2015/06-3 no lu kararıyla onaylanmıştır. Ek-3 SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ÖLÇME-DEĞERLENDİRME YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

Mali Kaynak Dağılım Tablosu BİLGİ TEKNOLOJİLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI PERFORMANS PROGRAMI

Mali Kaynak Dağılım Tablosu BİLGİ TEKNOLOJİLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI PERFORMANS PROGRAMI TOPLAM MALİ KAYNAK İHTİYACI 28.981.800 24.336.000 27.040.000 29.744.000 32.718.400 STRATEJİK AMAÇLAR İÇİN TOPLAM MALİ KAYNAK İHTİYACI 6.394.310 23.450.800 26.068.000 16.100.000 5.750.000 TOPLAM DİĞER MALİ

Detaylı

Ulaştırma Sektöründe Riskten Korunma Stratejileri Küresel Gelişmeler ve Yeni Trendler. 2015 SMM Bilişim. Tüm Hakları Saklıdır.

Ulaştırma Sektöründe Riskten Korunma Stratejileri Küresel Gelişmeler ve Yeni Trendler. 2015 SMM Bilişim. Tüm Hakları Saklıdır. Ulaştırma Sektöründe Riskten Korunma Stratejileri Küresel Gelişmeler ve Yeni Trendler 1 İçerik Ulaşım Sektörünün Yapısı Ulaşım Sektöründe Yeni Risk Algısı Ulaşım Sektörüne Özgü Kurumsal Risk Yönetimi Türkiye

Detaylı

ÇALIŞANLARIN GÜRÜLTÜ İLE İLGİLİ RİSKLERDEN KORUNMALARINA DAİR YÖNETMELİK. Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:28.07.2013/28721 www.bilgit.

ÇALIŞANLARIN GÜRÜLTÜ İLE İLGİLİ RİSKLERDEN KORUNMALARINA DAİR YÖNETMELİK. Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:28.07.2013/28721 www.bilgit. ÇALIŞANLARIN GÜRÜLTÜ İLE İLGİLİ RİSKLERDEN KORUNMALARINA DAİR YÖNETMELİK Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:28.07.2013/28721 www.bilgit.com BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE

Detaylı

Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters

Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters Gizem Pekküçük, İbrahim Uzar, N. Özlem Ünverdi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Yıldız Teknik Üniversitesi gizem.pekkucuk@gmail.com,

Detaylı

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2012 2013 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2012 2013 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER 2012 2013 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER 2012 İÇİNDEKİLER 1. Talebe İlişkin Baz Senaryolar 2. Doğal Gaz Şebekesi Arz İmkânlarına Dair Varsayımlar 3. Elektrik

Detaylı

Information Technology Infrastructure Library ITIL

Information Technology Infrastructure Library ITIL Yazılım Kalite Standartları Sunum Projesi Information Technology Infrastructure Library ITIL Hazırlıyanlar : Gökhan ÇAKIROĞLU - Feyyaz ATEġ - Çiğdem ELĠBOL - Caner ĠBĠCĠOĞLU ITIL Nedir? Kurum ile BT(Bilgi

Detaylı

T.C. KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İSU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ULUSLAR ARASI İSTANBUL AKILLI ŞEBEKELER KONGRESİ AKILLI ŞEBEKELERDE ÖRNEK UYGULAMALAR

T.C. KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İSU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ULUSLAR ARASI İSTANBUL AKILLI ŞEBEKELER KONGRESİ AKILLI ŞEBEKELERDE ÖRNEK UYGULAMALAR T.C. KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İSU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ULUSLAR ARASI İSTANBUL AKILLI ŞEBEKELER KONGRESİ AKILLI ŞEBEKELERDE ÖRNEK UYGULAMALAR ATIKSU SCADA SİSTEMİ KOCAELİ Murat SÖNMEZ SCADA ŞUBE MÜDÜRÜ

Detaylı

ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ARTIRILMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ARTIRILMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Ulaştırma Bakanlığından: ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ARTIRILMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmelik

Detaylı

DENETİMDE YAZILIM ARAÇLARININ KULLANILMASI KONULU EUROSAI SEMİNERİ

DENETİMDE YAZILIM ARAÇLARININ KULLANILMASI KONULU EUROSAI SEMİNERİ Giriş DENETİMDE YAZILIM ARAÇLARININ KULLANILMASI KONULU EUROSAI SEMİNERİ Necip POLAT * Denetim Yönetim Sistemi uzun yıllardan beri Sayıştayların gündeminde olmuş, bu konudaki arayışları karşılayacak çözümler

Detaylı

ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ FAALİYET RAPORU

ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ FAALİYET RAPORU ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ FAALİYET RAPORU Müdürlüğün Görevleri Kapsamında Yapılan Çalışmalar Araştırma Müdürlüğü'nün görevleri kapsamında yaptığı çalışmalar şunlardır : YILLIK YATIRIM PROGRAMI

Detaylı

3.6.1.1.1. Toplu Taşıma Aracı Kullanım Sıklığı

3.6.1.1.1. Toplu Taşıma Aracı Kullanım Sıklığı 3.6.1. Ulaşım Tipleri Yaşam Kalitesi Grubu araştırmaları çerçevesinde şehir yönetimi açısından önem taşıyan halkın beğeni ve eğilimleri, kamu hizmetlerinin kullanım özellikleri, ulaşım ilişkileri, gibi

Detaylı

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ Derya Birant, Alp Kut Dokuz Eylül Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İÇERİK Giriş PLC nedir? PLC lerin Uygulama

Detaylı

ÇORUM DİNAMİK KAVŞAK KONTROL SİSTEMİ UYGULAMASININ PERFORMANS ANALİZİ Şubat 2014

ÇORUM DİNAMİK KAVŞAK KONTROL SİSTEMİ UYGULAMASININ PERFORMANS ANALİZİ Şubat 2014 ÇORUM DİNAMİK KAVŞAK KONTROL SİSTEMİ UYGULAMASININ PERFORMANS ANALİZİ Şubat 014 Çorum da 6 kavşakta hayata geçirilen Dinamik Kavşak Kontrol Sistemi CHAOS TM ile kavşaklarda bekleme sürelerinin azaltılması

Detaylı

Gereksinim İzlenebilirlik Matrisi. Gereksinimi Açıklayan Bir Metin Gereksinimin Dahil Edilme Gerekçesi Sahibi Kaynağı Öncelik Anki Durum

Gereksinim İzlenebilirlik Matrisi. Gereksinimi Açıklayan Bir Metin Gereksinimin Dahil Edilme Gerekçesi Sahibi Kaynağı Öncelik Anki Durum Gereksinim İzlenebilirlik Matrisi Gereksinim No Gereksinimi Açıklayan Bir Metin Gereksinimin Dahil Edilme Gerekçesi Sahibi Kaynağı Öncelik Anki Durum 1 OÖYS sistem veri tabanının oluşturulması 2 Rüzgar

Detaylı

UZAKTAN OKUMA EDM/MDM SİSTEMLERİ IDSPECTO, ENERJİ MARKETİNİN MEVCUT VE GELECEKTEKİ TÜM UYGULAMALARI İÇİN EKSİKSİZ BİR YAZILIM ÇÖZÜMÜDÜR

UZAKTAN OKUMA EDM/MDM SİSTEMLERİ IDSPECTO, ENERJİ MARKETİNİN MEVCUT VE GELECEKTEKİ TÜM UYGULAMALARI İÇİN EKSİKSİZ BİR YAZILIM ÇÖZÜMÜDÜR UZAKTAN OKUMA IDSpecto.collector Farklı Üreticilerin Sayaçlarını Online Olarak Okuma Sayaç markası ne olursa olsun IDSpecto. collector modülü enerji marketinde ihtiyaç duyulan tüm değerleri güvenilir bir

Detaylı

E LVAN E B İ NÇ İ N Ö ZGEÇMİŞİ

E LVAN E B İ NÇ İ N Ö ZGEÇMİŞİ E LVAN E B İ NÇ İ N Ö ZGEÇMİŞİ PROJEDE ÖNERİLEN ROL: KURUMSAL YÖNETİM VE ORGANİZASYONEL ROLLER KİŞİSEL BİLGİLER Adı ELVAN EBİNÇ Adresi Çınarlı Mah. Ziyapaşa Bul. Fatih Terim Sok. Nevrezoğlü Apt. Kat 5,

Detaylı

KENTSEL ULAŞIM ve TRAFİK MÜHENDİSLİĞİ SERTİFİKA PROGRAMI İstanbul Bilgi Üniversitesi Santral Kampüs E1 Binası No. 309

KENTSEL ULAŞIM ve TRAFİK MÜHENDİSLİĞİ SERTİFİKA PROGRAMI İstanbul Bilgi Üniversitesi Santral Kampüs E1 Binası No. 309 KENTSEL ULAŞIM ve TRAFİK MÜHENDİSLİĞİ SERTİFİKA PROGRAMI İstanbul Bilgi Üniversitesi Santral Kampüs E1 Binası No. 309 5 Kasım 6 Kasım 7 Kasım 12 Kasım 1. Ders ULAŞTIRMA KAVRAMI ve TARİHÇESİ 2. Ders ARAZİ

Detaylı

ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı

ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı Dr. Şafak HENGİRMEN TERCAN Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanı safakhengirmen@hotmail.com Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi Yerel Çevre Eylem Planları Finansman

Detaylı

Yaz Puantı ve Talep Yönetimi

Yaz Puantı ve Talep Yönetimi Yaz Puantı ve Talep Yönetimi Genel elektrik talebi kış aylarında ısıtma ve aydınlatma, yaz aylarında ise soğutma (klima) ihtiyacına bağlı olarak bölgesel ve mevsimsel farklılıklar oluşturur. modus Enerji

Detaylı

T.C. BURSA NİLÜFER BELEDİYE BAŞKANLIĞI Bilgi İşlem Müdürlüğü ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. BURSA NİLÜFER BELEDİYE BAŞKANLIĞI Bilgi İşlem Müdürlüğü ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. BURSA NİLÜFER BELEDİYE BAŞKANLIĞI Bilgi İşlem Müdürlüğü ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu yönetmelik, Bursa Nilüfer Belediyesi Bilgi İşlem Müdürlüğü

Detaylı

BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU

BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU SAYI: BDDK.RGTAD.-II.1-8111 03.10.2001 T.BANKALAR BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİNE Bilindiği üzere, Bankaların İç Denetim ve Risk Yönetimi Sistemleri Hakkında Yönetmelik

Detaylı

ÂLÂN ANALİZİ YÖNTEMİ ELE KAZALARIN GERÇEK NEDENLERİNİN SAPTANMASI

ÂLÂN ANALİZİ YÖNTEMİ ELE KAZALARIN GERÇEK NEDENLERİNİN SAPTANMASI ÂLÂN ANALİZİ YÖNTEMİ ELE KAZALARIN GERÇEK NEDENLERİNİN SAPTANMASI * Dr. N. CAMKESEN, * Prof. Dr. Z. BAYRAKDAR ÖZET Yapılan tüm uygulamalara rağmen, trafik kazaları, artan boyutlarda ülke gündeminin değişmez

Detaylı

E-DEVLET ve E-TİCARET IT 515

E-DEVLET ve E-TİCARET IT 515 E-DEVLET ve E-TİCARET 280 2006-2010 BİLGİ TOPLUMU STRATEJİSİ TEMEL EKSENLER 1. Sosyal Dönüşüm 2. Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin İş Dünyasına Nüfuzu Eylem ana temaları: Devlet ile İş Yapma Kolaylıklarının

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı

T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Satın Alma, İdari İşler ve Destek Hizmetleri Birimi Birim Ara Faaliyet Raporu 01.01.2011 30.06.2011 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i TABLOLAR LİSTESİ... ii 1. Satın Alma,

Detaylı

European Road Transport Research Advisory Council. TEMSA AR-GE ve TEKNOLOJİ A.Ş

European Road Transport Research Advisory Council. TEMSA AR-GE ve TEKNOLOJİ A.Ş European Road Transport Research Advisory Council AMAÇ Araştırma ve inovasyon için yatırım teşvikini harekete geçirmek ve teknolojik olarak inovatif bir ekonomi ortaya çıkarmak için ulusal, bölgesel ve

Detaylı

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE KALİTE GELİŞTİRME (ADEK) ESASLARI

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE KALİTE GELİŞTİRME (ADEK) ESASLARI ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE KALİTE GELİŞTİRME (ADEK) ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 Bu Esaslar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu

Detaylı

T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı

T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Çankırı Yatırım Destek Ofisi Ara Faaliyet Raporu 01.01.2011 30.06.2011 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i TABLOLAR LİSTESİ... ii 1. Çankırı Yatırım Destek Ofisine İlişkin

Detaylı