ÜNİTE 1: BİYOLOJİYE GİRİŞ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÜNİTE 1: BİYOLOJİYE GİRİŞ"

Transkript

1 ÜNİTE 1: BİYOLOJİYE GİRİŞ Anahtar kavramlar 1.1 Biyologlar mikroskobik türlerden dev türlere kadar bütün canlıları inceler. 1.2 Biyologlar yaşamdaki çeşitliliği açıklamaya çalışırlar. 1.3 Biyoloji de son elli yılda çağa damgasını vuran ilerlemeler kaydedilmiştir. Genel bakış Yaşamın temel kaynağını ve çeşitliliğini açıklamaya çalışan biyoloji, son yüzyılda inanılmaz bir gelişme göstermiştir. Yirminci yüzyılın başlangıcında modern fiziğin yaptığı atağa benzer bir atak bu yüzyılın sonlarına doğru biyoloji tarafından gerçekleştirlmiştir.dna nın keşfi, insan genomunun açıklanması ve biyoteknoloji bu gelişmelere damgasını vurmuştur. Biyoloji dünyada yaşamın nasıl başlayıp geliştiğini ve çeşitlendiğini açıklamaya çalışır.farklı canlı grupları şekil ve yaşam yönleri açısından birbirlerinden farklı gözükselerde bir çok ortak noktaları vardır.hücresel yaşam bir çok canlıda birbirine benzerdir.biyokimyasal yolların birbirine benzerliği,genetik benzerlik, yaşamsal ve anatomik benzerlik gibi faktörler canlıların ortak bir kökenden geldiğini bize düşündürür.biyoloji fizikten psikolojiye,bilgisayar bilimlerinden mühendislik alanlarına kadar tüm bilimlerle işbirliği halindedir.biyolojideki gelişmeler diğer bilimlerin katkısıyla gerçekleşmiştir. Hayatın temel özelliklerine girmeden önce bu ünitede yaşamın bütününe kısa bir bakış yapacağız. Biyolojiye hoşgeldiniz. 1.1 Biyologlar mikroskobik türlerden dev türlere kadar bütün canlıları inceler. Basit canlılardan gelişmiş canlılara kadar bütün canlılar bazı ortak özellikler gösterir. a)organizasyon: Resim 1.1 de görülen canlı (Pinus longaeva) yaklaşık 5000 yaşındadır ve kendi yapısı içinde yüksek bir organizasyon ve düzen gösterir. Resim 1.1 b)evrimsel adaptasyon:canlılar bulundukları ortama uyum gösterirler.bu uyum insanın canlılar üzerinde uyguladığı yapay bir seçilim biçiminde de olabilir.resim 1.2 de görülen Resim 1.2 güverci ırkı, insan katkısıyla güvercinler üzerine uygulanan bir seçilim sonucu bazı özelliklerin artması şeklinde sağlanmıştır. c)çevreye duyarlılık: Canlılar çevreleriyle etkileşim içindedirler. Bazı kumul bitkiler su kaynaklarına ulaşmak için uzun bir kök sistemi geliştirirler. Resim 1.3 d)düzenleme:canlıların vücütlarında çeşitli olayları otomatik olarak meydana gelir.örneğin terleme vücut ısısının ayarlanmasında önemli rol oynar. e)enerjiyi kullanma:tüm yaşamsal olaylar için enerji gerekir ve canlılar bunu kimyasal maddelerden sağlarlar. f)üreme:canlılar üreyerek özelliklerini bir sonraki döllere aktarırlar. Resim 1.4 g)büyüme ve gelişme:yavruların büyümesi ve gelişmesi onlara aktarılan genler ve çevre vasıtasıyla sağlanır.

2 Resim 1.5 Biyolojik organizasyon Uzaydan dünyaya doğru bir bakış yaptığımızda canlı küre biyosferden en küçük yapı olan atoma kadar çeşitli organizasyon dereceleri ile karşılaşırız.bu yaşam organizasyonun tepesinde ekosistem bulunur.ekosistem canlıların birbirleriyle olduğu kadar çevreleriylede ilişkili olduğu bir bütünlük anlamına gelir.göller,denizler ve ormanlar birer ekosistemdir.bu sitemin enerji kaynağı ise güneştir. Güneş enerjisi sayesinde ekosistemde bulunan üreticiler kendi besinlerini yaparlar, bu besinlerdeki kimyasal bağlar enerji içerir.tüketiciler ise besinlerini dışarıdan alırlar ve aldıkları besinler kimyasal enerji ihtiva eder. Dolayısıyla güneşten gelen enerjinin bir kısmı kimyasal bağlarda depolanabilirken bir kısmı ise ortam ısısını oluşturur. Resim 1.6 da görülen alyuvar hücreleri çekirdeksizdirler kalıtım bilgileri olmadığı için bölünüp çoğalamazlar.hücreler genetik bilgiyi çekirdeklerinde depolarlar ve bölünmeler sayesinde bunu döllere aktarırlar.hücre çekirdeğinde yer alan genetik bilgi deposu ise DNA dır.çekirdekteki kromozomlar içerisinde yer alan DNA hücredeki hayatsal olaylarıda protein sentezini denetleyerek yönetir. Şekil 1.1 Hücre Biyolojik organizasyonda en küçük birirm hücredir.onu meydana getiren kimyasal maddeler belli bir düzen içeririnde sıralanır ve yönetimden görevlere kadar herşey belli bir plan içerisinde yürür. Resim 1.6 Genetik bilginin döllere aktarılması ise üremeyle gerçekleştirilir.canlılar sahip oldukları genomu eşeysiz ya da eşeyli yollarla gelecek kuşaklara aktarır.

3 Ökaryotik hücre ise sitoplazmalarında gelişmiş organelleri içermekle birlikte çekirdek zarlarıda bulunur yani genomları bir zarla çevrilmiştir.bitki, hayvan ve tek hücreli bazı canlılar ökaryotik hücre yapısındadır. Şekil 1.2 Hücre bölünmeleri genetik bilginin akışının temelini sağlar mitoz hücre bölünmesi sırasında genetik bilgi miktarında bir değişme olmaz, sadece hücre sayısı artar,farklılaşma ve büyüme amaçlı olarak meydana gelir oysa ergin bireylerde gerçekleşen mayoz, üreme hücrelerinde genetik maddenin miktarını yarıya düşürür.döllenme ile oluşan zigotta anne ve babadan, üreme hücreleri yardımıyla gelen genetik bilgi, tekrar birleşir. Böylece eşeyli üreyen canlılarda her özellik için iki gen bulunur biri anneden diğeri ise babadan gelmiştir. Hücre çeşitleri Canlılardaki hücreler ortak özellikler paylaşsalarda bazı yönleri birbirleriden farklıdır.prokaryotik ve ökaryotik olmak üzere iki çeşit hücre yapısı vardır.prokaryotik hücrelerde hücre genomu bir zarla çevrilmemiştir yani çekirdek zarları yoktur.gelişmiş bazı organelleride (Mitokondri,kloroplast ) bulunmaz.bakteriler bu gruba girer. Şekil 1.3.Bir hayvan hücresinin yapısı 1.2Biyologlar yaşamdaki çeşitliliği açıklamaya çalışırlar Biyologlar yaklaşık 1.8 milyon canlı türünü sınıflandırmışlardır.bunların yaklaşık 5200 tanesi prokaryot, mantar, bitki, omurgalı ve taneside böcekdir.tür sayısının ise 10 ile 200 milyon arası değiştiği tahmin edilmektedir. Başlangıçta değişik alemler altında sınıflandırma yapılmış olsada günümüzde canlı alemleri domain (Bölüm=Alan) ler içerisinde değerlendirilmektedir. Bunlar Domain Bacteria,Domain Archaea ve Domain Eukarya dır. Bakteriler domaini birçok aleme ayrılır Prokaryot canlılardır. Resim 1.7 Resim 1.8 Helicobacter pylori

4 Resim 1.9 Domain Archea ya ait canlılar zor ortam şartlarında yaşayan tek hücreli canlılardır. Resim1.9 da birçok hücreden oluşan bir koloni görülmektedir. birbirleri arasında bazı farklılıklar oluşmasına neden olmuştur. Eukarya domaini ise Protista, bitkiler, hayvanlar ve mantarlar alemini içermektedir. Evrimsel biyoloji Hayata evrimsel bakış açısı Charles Darwin tarafından ortaya konmuştur.türlerin kökeni adlı eserinde iki temel nokta bulunmaktadır. Birincisi tüm canlıların ortak bir atadan evrimleşmesi, ikincisi evrimin motoru olan doğal seleksiyondur. Resim 1.20 Charles Darwin Doğal seleksiyon Doğal seleksiyon düşüncesi bir populasyonu oluşturan bireylerin genotipleri, yani genleri arasında birbirlerinden farklılıklar içerdiğini söyler.bu farklılıklar varyasyon yani çeşitlilikdir. Kalıtsal varyasyonların temeli eşeyli üreme ve mutasyon gibi çeşitli biyolojik olaylardır.bu da bir türe ait bireyler arasında gen çeşitliliği ortaya çıkarır örneğin aynı ortamda yaşayan bir kurt populasyonunun bireyleri arasında post kalınlığından vücut şekli, hastalıklata direnç ve kas gücüne kadar çeşitli farklılıklar bulunur.bu varyasyonlar bireylerin genlerinin az da olsa birbirlerinden farklı olmasından kaynaklanır. Çevrenin bu genetik varyasyonlar üzerine uyguladığı bir seçilim bzı döllerin yaşamasına izin veririken diğer bireylerin elenmesine yol açar, yaşayan bireyler özelliklerini döllerine aktarır ve evrimsel bir adaptasyon gerçekleştirir.bu adaptasyonların birikmesi nedeniyle milyonlarca yıl sonunda ortak bir kökten farklı bireylerin yavaş ve sürekli bir değişimi sonucu yeni türler oluşur. Şekil 1.4 de kuzey doğu Amerikada yaşayan fare yılanı Elaphe obsoleta nın farklı populasyonları gösterilmektedir. Ortak bir gen havuzundan başlayarak farklı coğrafik koşullarda değişik doğal seleksiyon etkenleriyle karşılaşmaları nedeniyle farklı adaptasyonlar geliştirmişler bu da Şekil 1.4 Hayatın ağacı Dünyada yaşam milyar yıl önce başladığı tahmin edilmektedir.ilk canlılar prokaryotik canlılar olan bakteriler ve arkealardı. Yaklaşık 2.2 milyar yıl önce ökaryotik canlılar evrimleşmiştir prokaryotlara göre daha kompleks olan bu tek hücreli canlılar farklı ortam koşullarında farklı adaptasyonlar geliştirerek diğer dalların köklerini oluşturmuşlardır.bu arada prokaryotlarla ökaryotlar arasında kalıcı olarak gelişen simbiyoz ilişkiler bitkilerin oluşması için gerekli temelleri sağlamıştır. Şekil 1.5

5 1.3 Biyoloji de son elli yılda çağa damgasını vuran ilerlemeler kaydedilmiştir. Biyolojideki gelişmeler sağlık da,beslenmede,çevre bilimlerinde,hayvancılık, gıda ve tarımda önemli atılımlara yol açarak insan yaşamınıda olumlu yönde etkilemiştir. Çevreye zarar veren metallerin ve toksik maddelerin temizlenmesinde genetiği değiştirilmiş bakteriler günümüzde kullanılmaya başlanmıştır.böylece petrol gibi çevreye zararlı maddelerin etkisi azaltılacaktır. Genetik yapısı değiştirilmiş ürünler günümüzde kullanılmaktadır.verimliliği arttırma ve böceklere dayanıklılık gibi faktörleri düşünerek bilim adamları tarım ürünlerinin genetik yapıları ile oynamaktadırlar.ürünlerde verim artarken doğal ırkların kaybolması ve bu teknolojinin ileride insan yaşamına nasıl yön vereceği günümüzde tam olarak kestirilememektedir. Ayrıca günümüz teknolojisinin biyoloji bilimine uygulanması ile biyoteknoloji gelişmiştir. Bu sayede, 1.Doku mühendisliği sayesinde yapay deri geliştirlmesi 2.Canlı yaşamını uzatma 3.Yapay kornea geliştirilmesi 4.Doğal besinlerin içinde geliştirilen yenilenebilir aşılar oluşturma 5.Kök hücre çalışmaları, insan yaşamına olumlu yönde etkiler yapmaktadır. Klonlama Bir canlının kendisiyle aynı genetik yapıda canlılar meydana getirmesine kopyalama denir.eşeysiz üreme yani tek bir bireyden meydana gelen üreme ya da aynı yumurta ikizleri birer doğal kopyalama olayıdır.yapay klonlama ise 1997 yılında gerçekleştirildi.yaklaşık 6 yaşındaki bir koyundan alınan meme hücreleri çekirdekleri çıkarılmış yumurta hücreleri ile elektrik akım yardımlarıyla birleştirildi.başarılı olan birleşmeler sonucu oluşan yumurtalar bazı koyunların rahimlerine yerleştirildi ve 13 tane gebe koyundan sadece biri canlı yavru doğurabildi oluşan kuzu (Dolly) meme hücreleri alınan koyunun kopyasıdır ve bu yöntem ilk defa ergin bir canlının kopyası olarak bilim tarihine geçti. Günümüzde kopyalama, kök hücre elde edilmesinde soyu tükenmiş fakat elde DNA sı bulunan canlıların tekrar oluşturulabilmesinde deneysel amaçlı olarak yapılmaktadır.yasal ve etik sorunlar bu konudaki çalışmaların önüne bir engel olarak çıkmaktadır. Şekil 1.6 Kopyalama Günümüzde bir çok canlı kopyalanmış bir haldedir.burda açıklanan dolly nin kopyalama yöntemi üreme amaçlı bir kopyalamadır.tıpta kullanılmak istenen doku ve organların kök hücrelerden elde edilmesi çalışmaları ise tedavi amaçlı kopyalamadır. Hasta bireyden alınan bir vücut hücresi çekirdeği çekirdeği çıkarılmış yumurta içine konarak bu yumurtanın kültür ortamında embriyo gelişimi sağlanacak ve oluşan Şekil 1.7

6 embriyo kök hücre kaynağı olarak kullanılacaktır.günümüzde ergin bireylerin vücutlarından da kök hücreler elde edilebilmektedir. Dış ortamda kök hücrelerden elde edilen doku ve organlar hasta bireylerin hücreleri kullanıldığı için dokularıyla tam bir uyum içindedir ve böylece doku ya da organ reddi gibi sorunlar artık ortaya çıkmamaktadır.bu yöntemle şeker hastalığı,sinir sistemi rahatsızlıkları,kas bozuklukları gibi rahatsızlıklar az da olsa tedavi edilmektedir. İnsan genomu projesi İnsan genomunun DNA dizi analiz sıralaması 2001 şubatında yayınlandı.insan genom projesi biyoloji tarihinin en önemli uluslar arası projesidir.genom bir insan hücresinde bulunan kromozomların genetik yapısı yani DNA baz sıralaması olarak ifade edilir.bir insan hücresinde 23 çift kromozom vardır.bunlardan 22 çifti vücut kromozomu 1 çifti ise eşey kromozomu (X ve Y) dur ayrıca insan hücrelerinde mitokondri de bulunan genlerde genom içerisinde değerlendirilir. Bu 23 çift (46 kromozom) kromozomdan bir takımı yani 23 tanesi anneden yumurta hücresi ile 23 tanesi de babadan sperm hücresiyle bir bireye ulaşır.x ve Y kromozomu hariç bütün eş kromozomlarda aynı düzlemsel sırada aynı karakterlere etki eden genler bulunur.yani bir insan hücresinde örneğin bir göz karakteri için 2 gen vardır biri anneden diğeri de babadan gelmiştir.dolayısıyla kromozom çeşitliliği 23 olarak kabul edilir. Biyologlar bir kromozom takımını haploit olarak adlandırırlar ve insan haploit kromozom sayısını 22 otozom + X ve Y kromozomu + 1 tanede mitokondri kromozomu olmak üzere 25 varsayarlar. Bir kromozom içinde bulunan DNA, histonlar olarak adlandırılan proteinler etrafında sarılarak kümeleşen uzun bir moleküldür. Haploit kromozom takımında (25 DNA) yaklaşık 3.1 milyar nükleotid vardır. (A,T,G,C birer nükleotiddir.) Bu projenin önemi Genomik hayat kitabının büyüklüğünün anlaşılmasıyla artmaya başlamıştır.her bir nükleotidi A,C,T, ve G den sadece biri ile temsil ediyoruz. Örneğin normal bir kitap sayfasının 3675 nükleotidden oluştuğunu varsayarsak bütün insan genomu yaklaşık sayfalık bir kitap büyüklüğe ulaşır. Ayrıca bütün genom 600 sayfalık bir kitaptan tam 1406 tane de demektir. İnsan genom projesi başlangıçta akademik bir çalışma olarak başlamasıyla birlikte daha sonra özel sektörde bu alana ilgi göstermiştir. Beş akademik araştırma kuruluşunun birlikte oluşturduğu topluluğun karşısında Celera Genomics adlı şirket de otomatik genom belirleyici teknoloji yardımıyla insan genomun açığa çıkarılmasını sağlamıştır.proje başlamadan evvel yaklaşık genin, insan genomunu oluşturduğu düşünülmekteydi oysa bugünkü bilgilerimize göre(2002) insan genomu ile arası genden meydana gelmektedir. İnsan genomunun büyük bir kısmının da kodlayıcı olmayan genetik yapıdan oluşması bilim dünyasını daha da şaşırmıştır. İnsan genom projesi sayesinde ileride kalıtsal hastalıkların genetik yapısı daha da iyi anlaşılacaktır ayrıca genlerin hangi proteinlerin sentezinden sorumlu olmalarının bulunması ilaç sanayisini ve tedavi koşullarını daha da geliştirecektir Tarihçe 1954 DNA'nın keşfi 1977 DNA dizilenmesi yöntemleri geliştirldi (Sanger ve Maxam-Gilbert) 1976 İlk genetik şirketi kuruldu İlk transgenik fare Gen bankası bilgileri oluşturuldu İlk genetik hastalık haritalandı. (Huntington hastalığı) 1985 Polimeraz zincir reaksiyonu'nun keşfi 1986 Pozisyonel klonlama İlk insan genetik haritası (RFLP) 1990 İnsan genom projesi başladı.elsi oluşturuldu.bac ların keşfi (Bacteral artificial chromosome) 1991 Gen fragmanlar expressed sequence tag (EST) Kistik fibroz geninin klonlanması 1992 İnsan genomunun 2 nci nesil haritası bilgilerinin serbest bırakılması 1994 İlk genetik olarak değiştirilmiş besin domates Ayrıntılı insan gen haritası 1995 İş yerlerinde genetik ayrımcılığın yasaklanması İnsan genomunun fiziksel haritası tamamlandı 1996 Fare genetik haritası EST İnsan DNA dizilenmesi başladı 1997 E.coli genomu dizilendi 1998 Celera genomics firması 3 yıl içinde projenin tamamlanacağını duyurdu. Mycobacterium tuberculosis dizilendi kromozom dizilenmesi tamamlandı 2000 Genomik bilgiye serbest ulaşım Meyva sineği genomu dizilendi 2001 Uluslararsı konsorsiyum ve Celera farklı dergilerde sonuçlarını aynı anda açıkladı Eksiklikler giderilerek her iki grup da taslaklarını tamamladı İnsan Genom projesi için her iki grubun da çalışmaları devam ediyor.

7 Ünite özeti --Canlılar arasında organizasyon,üreme,gelişme gibi ortak özellikler vardır. --Canlı organize olmuş biyomoleküllerden ve hücrelerden oluşmuş bir bütünlükdür. --Türler birbirleri ve çevreleri ile kimyasal madde alışverişi içindedir. --Canlılar çeşitli yönleri dikkate alınarak sınıflandırılabilir.(tek hücreli çok hücreli gibi) --Biyosferde en küçük organize birlik hücredir. --Hücreler inorganik ve organik maddelerden oluşur. --Hücre yönetimi çekirdekteki DNA tarafından sağlanır. --Milyonlarca çeşit de canlı olmasına rağmen genetik şifre alfabesi 4 çeşit nükleotidden meydana gelmektedir. --Bakteriler ve Arkealar prokaryot hücre yapısına sahiptirler --Gelişmiş yapılı ve bazı tek hücreli canlılar ökaryotik hücre yapısına sahiptirler. --Canlılar Bacteria,Arcea ve Eukarya olmak üzere üç ana alanda sınıflandırılır. --Canlılar yaşadıkları çevreye uyum sağlamaya çalışırlar. --Bir türe ait bireylerden oluşan topluluğa Populasyon denir. --Populasyonu oluşturan bireyler arasında kalıtsal bir çeşitlilik vardır.(varyasyon) --Çevreye uyum yapabilenler özelliklerini belirleyen genleri döllerine aktarırlar. --Canlılar doğal seleksiyon etkisi altındadır. --Günümüz biyolojisi canlıların genetik yapısını değiştirebilmektedir. özelleşmiş doku,organ ve sistemlerin oluşumu tür içi ve türler arası rekabet canlıların evrimleşmesi için motor gücü sağlamıştır.üreme gücünü elinde bulunduran ve genetik çeşitliliği sağlayabilen canlılar değişen çevre ortamlarına en iyi uyumu sağlayanlar olmuştur.hayatın karalara geçip birkaç yoldan yayılması sonucu günümüz yaşamı ortaya çıkmıştır. Şekil 1.8 KISA BİLGİ: YAŞAM TARİHİ Dünyadaki yaşamı bir aya sığdırabilseydik insanın yazılı tarihi 30günün son 5 saniyesine sığardır.hayat canlı olmayan maddelerden kimyasal bir evrimle ortaya çıkmıştır. Bu olay yaklaşık 4 milyar yıl evvel başlamıştır. Kendi kendini kopyalayabilen organik moleküllerin ortaya çıkması,aralarındaki doğal seleksiyon,besin bulma savaşı evrimleşmelerine neden olmuştur. Dış ortamdan kendilerini bir zarla koruyabilenler daha avantaşlı konuma geçmiştir.2.5 milyar yıl önce günümüz cyanobakter benzeri bazı prokaryotlar güneş ışığını kullanabilme yöntemlerini geliştirmiştir. Oksijenin bu sayede ortaya çıkması ve atmosferde yoğunluğunun artması oksijenli metabolizmanın da gelişmesine neden olmuştur. Ökaryotik tek hücrelilerin ortaya çıkmasından sonra, 1 milyar yıl evvel çok hücreli canlılar gelişmiştir.çok hücrelilkle beraber

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji MİTOZ -. Ünite 6. Deniz yıldızının kopan parçasının yenilenmesi (onarım), ağaç gövdesinin büyümesi (büyüme) ve zigotun embriyoya dönüşmesi mitoz bölünme ile gerçekleşirken insanlarda yumurta hücresinin

Detaylı

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi BİYOLOJİDEKİ TEKNOLOJİK GELİŞMELER VE ÖNCELİKLERİMİZ Dr. Aslı Tolun Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi KLONLAMA / KOPYALAMA Tanım Yöntem Amaç: Kopya birey yaratma Kök hücre oluşturma

Detaylı

A) Her ikisi de doğru bilgidir. B) 1. doğru, 2. yanlış bilgidir. C) 1. yanlış, 2. doğru bilgidir. D) Her ikisi de yanlış bilgidir. 5.

A) Her ikisi de doğru bilgidir. B) 1. doğru, 2. yanlış bilgidir. C) 1. yanlış, 2. doğru bilgidir. D) Her ikisi de yanlış bilgidir. 5. SINIF Mitoz - Mayoz Bölünme TEST. Mitoz bölünme, çekirdek bölünmesi ile başlar ve birbirini takip eden evrelerle devam eder. 4. Aşağıda mayoz bölünmenin özellikleriyle ilgili bilgiler veriliyor.. Bir ana

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım. Bir hücreden, birbirinin aynısı iki hücre oluşur.

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım. Bir hücreden, birbirinin aynısı iki hücre oluşur. ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım Üreme: Canlıların kendilerine benzer bireyler oluşturarak nesillerini devam ettirmeleri olayı üreme olarak adlandırılır. Üreme olayı;

Detaylı

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir.

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop:  Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir. Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Gözümüzle göremediğimiz çok küçük birimleri (canlıları, nesneleri vs ) incelememize yarayan alete mikroskop denir. Mikroskobu ilk olarak bir kumaş satıcısı

Detaylı

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D 1. DNA replikasyonu.. için gereklidir A) sadece mitoz B) sadece mayoz C) mitoz ve mayoz D) sadece gamet oluşumu E) sadece protein sentezi 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1. Bir canlının mitoza hazırlanan hücresinde

Detaylı

Kategori Alt Kategori Program İçeriği Kazanımlar Dersler Arası İlişki I. HAYATSAL OLAYLAR

Kategori Alt Kategori Program İçeriği Kazanımlar Dersler Arası İlişki I. HAYATSAL OLAYLAR 200 Kategori Alt Kategori Program İçeriği Kazanımlar Dersler Arası İlişki I. HAYATSAL OLAYLAR I.1. Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji İnsan için önemli olan birçok ürünlerin üretimi biyoteknolojinin

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4.

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4. 1. FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4. Çiftçi çok hızlı büyüyen ve bol ürün aldığı bir bitki türünü yukarıdaki gibi yetiştiriyor. Buna göre çiftçinin bunu yapmasındaki amacı aşağıdakilerden

Detaylı

1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar.

1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar. 1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar. 1.2. Mitozu, çekirdek bölünmesi ile başlayan ve birbirini takip eden evreler olarak tarif eder. 1.3. Mitozda kromozomların

Detaylı

Gen haritasının ne kadarı tamamlandı DNA'nın şimdiye kadar yüzde 99'u deşifre edildi.

Gen haritasının ne kadarı tamamlandı DNA'nın şimdiye kadar yüzde 99'u deşifre edildi. Bilim dünyası, yaşamı alt üst edecek yeni bir gelişmeye daha imza atarak insan DNA'sının şifresini çözmeyi başardı. Çıkarılan 'gen haritası' sayesinde kalp ve kanser hastalığı tarihe karışacak ve insan

Detaylı

Bunları Biliyor musunuz? MİTOZ

Bunları Biliyor musunuz? MİTOZ MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ 1 Genetik mühendisliği canlıların kalıtsal özelliklerinin değiştirilerek onlara yeni işlevler kazandırılmasına yönelik araştırmalar yapan bilim dalıdır. Genetik mühendisleri

Detaylı

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Modern Genetik Biyoloji Ders Notları A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Bazı omurgasız hayvanlarda ve tam çiçek bulunduran bitkilerin büyük çoğunluğunda hem dişi hem de erkek organ birlikte bulunur. Bazı canlılarda

Detaylı

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00 T.C. 8. SIIF I. ÖEM ORTAK SIAVI KASIM 1 Saat: 9. FE VE TEKOLOJİ 1. Canlıların belirli çevre koşullarında yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özellikleri sayesinde ortama uyum sağlamasına adaptasyon

Detaylı

8. Sınıf Fen ve Teknoloji

8. Sınıf Fen ve Teknoloji Canlı vücudunu oluşturan karakterleri üremeyle nesilden nesile aktarılmasını inceleyen kalıtım birimine genetik denir. Anne ve babadan gelen eşey hücreleri zigotu oluşturur. Bu hücrelerle birlikte gelen

Detaylı

KLONLAMA. Prof. Dr. Fatma Savran Oğuz

KLONLAMA. Prof. Dr. Fatma Savran Oğuz KLONLAMA Prof. Dr. Fatma Savran Oğuz Tek yumurta ikizleri doğal klonlardır. Araştırıcılar ilk önceleri bu doğal olayı taklit ederek klonlama çalışmalarına başlamışlardır. Tek yumurta ikizlerinde embriyo

Detaylı

Model Organizmalar. Yusuf DOĞAN

Model Organizmalar. Yusuf DOĞAN Model Organizmalar Yusuf DOĞAN Model Organizma Nedir? Model organizmalar çeşitli biyolojik olayların anlaşılması için üzerinde çalışılan bir türdür. Bu organizmaları laboratuvar ortamında üretmek ve üretimlerini

Detaylı

10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI Biyoloji Dersi Öğretim Programının temelleri üreme, kalıtım ve yaşadığımız çevre konularıyla ilgili somut ve öğrencileri motive edici örnekler üzerine kurulmuştur.

Detaylı

Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş

Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TAB 101 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 12. Hafta (03.12.2013) 1 Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO) 2 Genetik: Biyolojinin

Detaylı

TEOG ÖNCESİ FEN VE TEKNOLOJİ DENEMESİ

TEOG ÖNCESİ FEN VE TEKNOLOJİ DENEMESİ 1- Aşağıdaki şekiller farklı canlılara ait farklı bölünme şekillerini göstermektedir. 2- Kutuların üzerinde eşeysiz üreme çeşitleri ve o üreme şekli ile üreyen canlılar eşleştirilmiştir. Yukarıdaki şekillerle

Detaylı

HAFTA I Genetik Nedir? Mitoz Mayoz Bölünme Mendel Genetiği

HAFTA I Genetik Nedir? Mitoz Mayoz Bölünme Mendel Genetiği Doç. Dr. Hilâl Özdağ Ankara Üniversitesi Biyoteknoloji Enstitüsü Merkez Laboratuvarı eposta: hilalozdag@gmail.com Tel: 2225826/202 Ders kapsamına http://bteml.biotek.ankara.edu.tr/wiki/index.php/ana_sayfa

Detaylı

Bir çiftin dört çocuğunun kan grubu yukarıdaki gibidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi anne ve babanın kan gruplarından olamaz?

Bir çiftin dört çocuğunun kan grubu yukarıdaki gibidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi anne ve babanın kan gruplarından olamaz? 4) İnsanlarda kahverengi gözlülük yeşil gözlülüğe baskındır.aşağıda verilen göz genotiplerinden hangisine sahip olan aileden, yeşil gözlü çocuk olma ihtimali yoktur? 1) Himalaya tavşanı, tüyü kazınıp buz

Detaylı

Otozomal Baskın Kalıtım (Autosomal Dominant Inheritance) nedir?

Otozomal Baskın Kalıtım (Autosomal Dominant Inheritance) nedir? This information (1) on Autosomal Dominant genetic disorders is in Turkish Otozomal Baskın Genetik Hastalıklar (Kadınlar İçin) (İngilizce si Autosomal Dominant Genetic Disorders) Genetik (genetic) hastalığa,

Detaylı

30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur?

30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur? 30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur? A) Tohum B) Meyve C) Polen D) Embriyo E) Yumurta 39. Çiçekli bitkilerin üremesinde

Detaylı

www.demiraylisesi.com

www.demiraylisesi.com YÖNETİCİ MOLEKÜLLER C, H, O, N, P atomlarından meydana gelir. Hücrenin en büyük yapılı molekülüdür. Yönetici moleküller hücreye ait genetik bilgiyi taşır, hayatsal faaliyetleri yönetir, genetik bilginin

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR

FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR 1 Kalıtım : Bir canlının sahip olduğu özelliklerin nesilden nesile aktarılması olayına kalıtım denir. Genetik: Canlı soyları arasındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya çıkmasını

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ SORU 1: A türüne ait bir bitki (Yaprakları koparılmış) B türüne ait bir bitki (Yapraklı) cam fanus cam fanus su su Ortam sıcaklığı 10 C Ortam sıcaklığı 25 C Bir araştırmacı,

Detaylı

Hücre canlının en küçük yapı birimidir.

Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Bitkilerde bulunan hücredir.bu hücrelerde hücre duvarı bulunduğundan hayvan hücresinden ayrılır. Hücre duvarı vardır. Kofulu büyük ve az sayıdadır. Şekli dikdörtgen

Detaylı

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA Hücre yapısını ve organelleri oluşturan moleküler yapılarından başlayıp hücre organelleri,hücre,doku,organ ve organ sistemlerine

Detaylı

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BES114 2. BAHAR 3 0 0 2

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BES114 2. BAHAR 3 0 0 2 TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK Dersin Adı Kodu Yarıyıl TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK Önkoşullar Dersin dili Dersin Türü Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin amacı Dersin öğrenme çıktıları

Detaylı

TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI

TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI Programın Yürütücüsü Programın Kadrolu Öğretim Üyeleri : Prof. Dr. Elif YEŞİLADA : Prof. Dr. Başak KAYHAN Doç. Dr. Yılmaz ÇİĞREMİŞ Doç. Dr.Şengül YÜKSEL Doç. Dr.

Detaylı

8.SINIF 1.ÜNİTE KAZANIM DEĞERLENDİRME ÇALIŞMA YAPRAĞI-3../10/2014

8.SINIF 1.ÜNİTE KAZANIM DEĞERLENDİRME ÇALIŞMA YAPRAĞI-3../10/2014 8.SINIF 1.ÜNİTE KAZANIM DEĞERLENDİRME ÇALIŞMA YAPRAĞI-3../10/2014 A Aşağıdaki ifadelerin yanındaki boşluklara doğru ise D yanlış ise Y harfini yazınız. 1. Hayvan hücresinde sitoplâzma bölünmesi ara lamel

Detaylı

This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders)

This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders) This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders) Genetik (genetic) hastalıklara bir veya daha fazla hatalı gen

Detaylı

Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 13. Ökaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi

Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 13. Ökaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 13 Ökaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi Prof. Dr. Hilal Özdağ A.Ü Biyoteknoloji Enstitüsü Merkez Laboratuvarı Tel: 2225826/125 Eposta: hilalozdag@gmail.com Gen İfadesi

Detaylı

OKYANUS KOLEJLERİ SINAV SORUSU TEOG SINAV SORUSU FEN VE TEKNOLOJİ FEN VE TEKNOLOJİ FEN VE TEKNOLOJİ

OKYANUS KOLEJLERİ SINAV SORUSU TEOG SINAV SORUSU FEN VE TEKNOLOJİ FEN VE TEKNOLOJİ FEN VE TEKNOLOJİ 1. Tabloda bazı canlı türlerinin vücut hücrelerindeki kromozom sayıları verilmiştir. Tür Kromozom sayısı (2n) Çekirge 24 1. Araştırma sorusu: Canlı türleri arasındaki farklılık kromozom sayılarına bağlı

Detaylı

Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi

Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi Bugün gelinen noktada genetik Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi «Genetik bilgiden hastaların ve ailelerin yararlanması için tüm sağlık çalışanları insan genetiğinin temelinde

Detaylı

Gen Organizasyonu ve Genomların Evrimi

Gen Organizasyonu ve Genomların Evrimi GENETĐK 111-503 Gen Organizasyonu ve Genomların Evrimi Doç. Dr. Hilâl Özdağ 1 RNA nın Kendi Kendini Kopyalayabiliyor Olmalıydı Đlkin zamanlardaki RNA dünyasında RNA moleküllerinin kopyalanması. RNA polimerazlar

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER

Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER * Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER *Bitki nüklear, mitokondriyal ve kloroplast DNA'ları *Burada yer alan bugünkü bilgilerimizin çoğu, moleküler evrim mekanizması ve oranları kullanılarak

Detaylı

Meyve ve Sebze ile ilgili kavramlar ve GDO

Meyve ve Sebze ile ilgili kavramlar ve GDO Meyve ve Sebze ile ilgili kavramlar ve GDO Doğal Ürünler! Bu ürünler tamamen doğal koşullarda üretilen ürünlerdir. Kimyasal gübre ve tarım ilacı kullanmadan, doğal tohumlarla üretilirler. Organik Ürünler!

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

GENETİK ALGORİTMALAR. Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ

GENETİK ALGORİTMALAR. Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ GENETİK ALGORİTMALAR Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ GENETİK ALGORİTMALAR Genetik algoritmalar, Darwin in doğal seçim ve evrim teorisi ilkelerine dayanan bir arama ve optimizasyon yöntemidir.

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu:

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu: MAYOZ BÖLÜNME Mayoz-1 evreleri: Mayoz bölünme homolog kromozomların ve kardeş kromatidlerin ayrılmasını sağlayan ardışık iki bölünme bütünüdür. Homolog kromozomların ayrılmasına neden olan birinci evreye

Detaylı

Prof. Dr. Turgut Ulutin

Prof. Dr. Turgut Ulutin TIBBİ BİYOLOJİ YE GİRİŞİŞ Prof. Dr. Turgut Ulutin HÜCRE BİLİMİB Hücre, yaşam için gerekli tüm biyolojik olayların yapıldığı canlının en küçük birimidir. Buna en iyi örnek, tek bir hücre olarak yaşamını

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ Besin Zincirindeki Enerji Akışı Madde Döngüleri Enerji Kaynakları ve Geri Dönüşüm Hazırlayan; Arif Özgür ÜLGER Besin Zincirindeki Enerji Akışı Bütün canlılar yaşamlarını devam

Detaylı

GENETİK HASTALIKLAR. Dr.Taner DURAK. Tıbbi Genetik Uzmanı. Bursa Orman Bölge Müdürlüğü Fikir Bahçesi Konferansı 06.03.2014

GENETİK HASTALIKLAR. Dr.Taner DURAK. Tıbbi Genetik Uzmanı. Bursa Orman Bölge Müdürlüğü Fikir Bahçesi Konferansı 06.03.2014 GENETİK HASTALIKLAR Dr.Taner DURAK Tıbbi Genetik Uzmanı Bursa Orman Bölge Müdürlüğü Fikir Bahçesi Konferansı 06.03.2014 Dr. Taner DURAK özgeçmişi 1966 Artvin Şavşat doğumlu 1983-1989, Bursa, Uludağ Üniv,Tıp

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri Ayrıca bitkilerin yapraklarına yeşil rengi de klorofil adı verilen bu yapılar verir. Besin Zinciri: - Aynı ekosistemde yaşayan canlıların

Detaylı

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları Doç. Dr. Ahmet Özaydın Nükleus (çekirdek) ökaryotlar ile prokaryotları ayıran temel özelliktir. Çekirdek hem genetik bilginin deposu hem de kontrol merkezidir.

Detaylı

KLONLAMA (the cloning)

KLONLAMA (the cloning) KLONLAMA (the cloning) Klonlama Nedir? Moleküler biyoloji teknikleri kullanarak bir DNA dizisine eş DNA üretmek veya bir hücreden yola çıkarak hücre bölünmesi ile genetik olarak birbirine eş hücre grubunun

Detaylı

LYS 2 ÖZ-DE-BÝR YAYINLARI BÝYOLOJÝ DENEME SINAVI. 2. Otsu bitkilerde, ÜNÝVERSÝTE HAZIRLIK

LYS 2 ÖZ-DE-BÝR YAYINLARI BÝYOLOJÝ DENEME SINAVI. 2. Otsu bitkilerde, ÜNÝVERSÝTE HAZIRLIK LS 2 ÜNÝVERSÝTE HAIRLIK Ö-DE-BÝR AINLARI BÝOLOJÝ DENEME SINAVI A Soru sayýsý: 0 anýtlama süresi: 5 dakika Bu testle ilgili yanýtlarýnýzý optik formdaki Biyoloji bölümüne iþaretleyiniz. Doðru yanýtlarýnýzýn

Detaylı

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG)

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG) TANIM Canlı hücre içindeki malzemeleri (DNA, Protein, Enzim vb.), hücre yapısının işlevini ve hücreler arasındaki etkileşimi laboratuvar ortamında inceleyerek ortaya çıkaran kişidir. A- GÖREVLER - Canlıları

Detaylı

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00 T.C. 8. SIIF I. DÖEM ORTK SIVI KSIM 1 Saat: 09.00 FE VE TEKOLOJİ 1. Tabloda bazı canlı türlerinin vücut hücrelerindeki kromozom sayıları verilmiştir. Tür Kromozom sayısı (n) Çekirge Meyve sineği 8 Kedi

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Döllenmiş yumurta fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Yaşam boyu devam eden biyolojik, bilişsel, sosyal gelişim ve kişilik gelişiminin bilimsel incelemesi Gelişim psikolojisinin başlıca

Detaylı

HAFTA I Genetiğe Giriş Hücre Döngüsü ve Düzenlenmesi Mitoz Mayoz Bölünme

HAFTA I Genetiğe Giriş Hücre Döngüsü ve Düzenlenmesi Mitoz Mayoz Bölünme Biyoteknoloji ve Genetik I HAFTA I Genetiğe Giriş Hücre Döngüsü ve Düzenlenmesi Mitoz Mayoz Bölünme Prof. Dr. Hilâl Özdağ Genetiğe Giriş 50 milyar hücre/insan 2 metre DNA/hücre 3.2 milyar baz/hücre 2 birey

Detaylı

A15 ARALIK 2013 Saat: 09.00

A15 ARALIK 2013 Saat: 09.00 T.C. 8. SIIF I. DÖEM ORTK (MZERET) SIVI 1 RLIK 213 Saat: 9. FE VE TEKOLOJİ 1. Hayvan hücresindeki mitoz bölünmenin bir evresinde, kromozomlar hücrenin ortasında sıraya dizilmiş durumda gözlenmiştir. 2.

Detaylı

GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI (Zooloji) 1. Laboratuvar: Hayvan Sistematiği, Simetriler, Vücut Yönleri, Kesitler

GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI (Zooloji) 1. Laboratuvar: Hayvan Sistematiği, Simetriler, Vücut Yönleri, Kesitler B i y o 1 0 3. 0 1 G e n. B i y o. L a b. ( Z o o l o j i ) 1 GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI (Zooloji) 1. Laboratuvar: Hayvan Sistematiği, Simetriler, Vücut Yönleri, Kesitler Sistematik ve taksonomi nedir?...

Detaylı

SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS)

SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS) SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS) Herhangi iki bireyin DNA dizisi %99.9 aynıdır. %0.1 = ~3x10 6 nükleotid farklılığı sağlar. Genetik materyalde varyasyon : Polimorfizm

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

DNA ve GENETİK KOD ve GENETİK KAVRAMLAR. Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER

DNA ve GENETİK KOD ve GENETİK KAVRAMLAR. Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER DNA ve GENETİK KOD ve GENETİK KAVRAMLAR Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER Kromozomların içerisinde DNA lar yer alır. DNA nın bölümleri ise, genleri oluşturur. DNA Nedir? Deoksribo nükleik asittir. Hücrenin

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 Canlıların prokaryot ve ökoaryot olma özelliğini hücre komponentlerinden hangisi belirler? MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 B. Stoplazmik membran C. Golgi membranı D. Nükleer membran E. Endoplazmik retikulum

Detaylı

-...sentezlenemezse; - ortamda... birikir. - ortamda... oluşmadığından

-...sentezlenemezse; - ortamda... birikir. - ortamda... oluşmadığından 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 9. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi:12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1.Aşağıda verilen özelliklerden hangisi canlılarda

Detaylı

BĐTK TKĐLER NASIL BESLENĐR???

BĐTK TKĐLER NASIL BESLENĐR??? BĐTK TKĐLER NASIL BESLENĐR??? ÖĞRETĐMDE PLANLAMA ve DEĞERLENDĐRME GÜNLÜK YAŞAM OLAYLARI DERSĐN SORUMLUSU: PROF.DR.ĐNCĐ MORGĐL HAZIRLAYAN:ESRA ÇECE NUMARA:20338465 HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ANKARA 2008 GÜNLÜK

Detaylı

14 HhBbeeAa X HhBbEeAa genotipli bireylerin çaprazlanmasından oluşacak bireyler kaç farklı genotipte olabilir? A) 16 B) 54 C) 27 D) 11 E) 4

14 HhBbeeAa X HhBbEeAa genotipli bireylerin çaprazlanmasından oluşacak bireyler kaç farklı genotipte olabilir? A) 16 B) 54 C) 27 D) 11 E) 4 KALITIM 1 AaBb X AaBb şeklindeki çaprazlanmadan 256 oğul birey oluşmuştur. ab fenotipindeki bireyler oluştuktan kısa bir süre A) 32 B) 64 C) 128 D) 192 E) 240 2 2) Bir karakter üzerinde A, B, C, D, E şeklinde

Detaylı

TEOG Deneme 1. 3. Aşağıda verilen soy ağacı bir ailedeki bireylerin kirpik uzunluklarının kalıtımını göstermektedir.

TEOG Deneme 1. 3. Aşağıda verilen soy ağacı bir ailedeki bireylerin kirpik uzunluklarının kalıtımını göstermektedir. 1. TEOG Deneme 1 3. Aşağıda verilen soy ağacı bir ailedeki bireylerin kirpik uzunluklarının kalıtımını göstermektedir. Bir araştırmacı belirli özelliklere sahip canlıların, bu özelliklere sahip olmayan

Detaylı

HAFTA III Bağlantı, Asosiyasyon, Haritalama

HAFTA III Bağlantı, Asosiyasyon, Haritalama Biyoteknoloji ve Genetik I HAFTA III Bağlantı, Asosiyasyon, Haritalama Prof. Dr. Hilâl Özdağ T.H. Morgan ve A.H. Sturtevant 1911 Morgan ın soruları: 1. Gen ayrılmasının kaynağı nedir? Janssens ve ark:

Detaylı

22.04.2015 MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN. Döl almaşı

22.04.2015 MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN. Döl almaşı MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN Döl almaşı Angiospermlerde; Baskın döl sporofit, Gametofit indirgenmiş, Sporofit üreme yapısı olan çiçeği oluşturur. Ovaryum

Detaylı

DNA - Gen - Kromozom üçlüsünün yapısal ve fonksiyonel ilişkisi Sabahat KÜPELİKILIÇ (Emekli Biyoloji Öğretmeni) 27 Nisan 2015

DNA - Gen - Kromozom üçlüsünün yapısal ve fonksiyonel ilişkisi Sabahat KÜPELİKILIÇ (Emekli Biyoloji Öğretmeni) 27 Nisan 2015 DNA - Gen - Kromozom üçlüsünün yapısal ve fonksiyonel ilişkisi Sabahat KÜPELİKILIÇ (Emekli Biyoloji Öğretmeni) 27 Nisan 2015 www.dna-gunu.com HÜCRELER ARASI İLETİŞİM-CANLILARIN ÇEŞİTLİLİĞİNİN SIRRI İnsanlar

Detaylı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı Ekosistem Ekolojisi, Ekosistemin Yapısı Ekosistem Ekolojisi Yapısı A. Ekoloji Bilimi ve Önemi Ekoloji canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan etkileşimlerini inceleyen bilim dalıdır. Günümüzde teknolojinin

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Genomik ve Proteomik Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim(

Detaylı

A A A A A. FEN ve TEKNOLOJİ TESTİ. 2. Mutasyon : DNA molekülünde meydana

A A A A A. FEN ve TEKNOLOJİ TESTİ. 2. Mutasyon : DNA molekülünde meydana FEN ve TEKNOLOJİ TESTİ 1. Öğretmen kalıtım konusu için hazırlattığı, üzerinde "insan üreme hücrelerinin kromozom sayılarının" yazılı olduğu pankartları öğrencilerine aşağıdaki gibi dağıtmıştır. 22 + x

Detaylı

6. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

6. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 6. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 6. sınıf seviyesinde öğrencilerden, canlıyı oluşturan temel yapı birimi ve diğer yapılarla ilişkisi, bazı sistemlere ait yapı ve organlar, bitki ve hayvanlardaki

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Öğrencilerin sonuçlarına göre, katalaz hangi ph düzeyinde en iyi çalışır A) 1 B) 4 C) 7 D) 10 E) 14

Ayxmaz/biyoloji. Öğrencilerin sonuçlarına göre, katalaz hangi ph düzeyinde en iyi çalışır A) 1 B) 4 C) 7 D) 10 E) 14 1- Katalaz bitki ve hayvan dokularında bulunan bir enzimdir. Katalaz hücre solunumunda oluşan hidrojen peroksiti (bir toksin) su ve oksijen gazı haline dönüştürerek birikimini önlemeye yardımcı olur. 10

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE HÜCRE Hücre ya da göze, bir canlının yapısal ve işlevsel özellikler gösterebilen en küçük birimidir. Atomların molekülleri,

Detaylı

6. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

6. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR 6... Hayvan ve bitki hücrelerini, temel kısımları ve görevleri açısından karşılaştırır. a. Hücrenin temel kısımları için sadece hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek

Detaylı

Hafta VIII Rekombinant DNA Teknolojileri

Hafta VIII Rekombinant DNA Teknolojileri GENETĐK 111-503 Hafta VIII Rekombinant DNA Teknolojileri Doç.Dr. Hilâl Özdağ Rekombinant DNA Teknolojisi Amaç Spesifik DNA dizilerinin yerlerinin belirlenmesi. DNA nın belirli noktalardan kesilmesi Belirli

Detaylı

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri On5yirmi5.com Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri Bir bölgedeki canlı varlıklarla cansız varlıkların oluşturduğu bütünlüğe ekosistem denir. Ekosistemdeki canlı ve cansız varlıklar birbiriyle

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÜREME ÜNİTE 1. Mayoz ve Eşeyli Üreme...41 ÜNİTE 2. Kalıtım ve Biyolojik Çeşitlilik...119. Modern Genetik Uygulamaları...

İÇİNDEKİLER ÜREME ÜNİTE 1. Mayoz ve Eşeyli Üreme...41 ÜNİTE 2. Kalıtım ve Biyolojik Çeşitlilik...119. Modern Genetik Uygulamaları... İÇİNDEKİLER kardefl kromatitler ÜNİTE 1 ÜREME kinetokor iğ iplikleri Sayfa No Mitoz ve Eşeysiz Üreme....7 sentromer Mayoz ve Eşeyli Üreme....41 İnsanda Üreme Sistemi - Büyüme ve Gelişme....79 ÜNİTE 2 KALITIMIN

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 1 : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 1 : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM ÖĞRENME LNI : CNLILR VE HY ÜNİE 1 : HÜCRE BÖLÜNMEİ VE KLIIM N ve ENEİK KO (5 ) 1 Nükleik sitler 2 Nükleotitlerin Yapısı 3 N Molekülü (eoksiribo Nükleik sit) 4 RN Molekülü (Ribo Nükleik sit) 5 N ve RN rasındaki

Detaylı

This information (8) on Cystic Fibrosis is in Turkish Kistik Fibroz (İngilizce'si Cystic Fibrosis)

This information (8) on Cystic Fibrosis is in Turkish Kistik Fibroz (İngilizce'si Cystic Fibrosis) This information (8) on Cystic Fibrosis is in Turkish Kistik Fibroz (İngilizce'si Cystic Fibrosis) Kistik Fibroz nedir? Kistik Fibroz (Cystic Fibrosis, CF), kalıtsal bir genetik (genetic) hastalıktır.

Detaylı

Adaptasyon: Canlının yaşama ve üreme şansını artıran çevreye uyumunu sağlayan ve kalıtsal olan özellikleri.

Adaptasyon: Canlının yaşama ve üreme şansını artıran çevreye uyumunu sağlayan ve kalıtsal olan özellikleri. Hazırlayan: Gökçe Ok /Köprü Adaptasyon: Canlının yaşama ve üreme şansını artıran çevreye uyumunu sağlayan ve kalıtsal olan özellikleri. Adenin: Adenintimin protein çiftinin bir azotlu bir bileşeni. Alel:

Detaylı

Mayoz ve Eşeyli Üreme Biyoloji Ders Notları

Mayoz ve Eşeyli Üreme Biyoloji Ders Notları A. Mayoz Bölünme Mayoz ve Eşeyli Üreme Biyoloji Ders Notları Eşeyli üremenin temelidir. Eşey ana hücrelerinden (2n), eşey hücrelerini (n) oluşturan özelleşmiş bölünme şeklidir. Mayoz I ve II olarak birbirini

Detaylı

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG)

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG) MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG) TANIM Canlı hücre içindeki malzemeleri (DNA, Protein, Enzim vb.), hücre yapısının işlevini ve hücreler arasındaki etkileşimi laboratuar ortamında inceleyerek

Detaylı

YGS PİANALİTİK KONU TESTLERİ KONU BAŞLIKLARI COĞRAFYA KONU TESTİ. 1. Doða ve Ýnsan. Göçlerin Nedenleri ve Göç Türleri. 2.

YGS PİANALİTİK KONU TESTLERİ KONU BAŞLIKLARI COĞRAFYA KONU TESTİ. 1. Doða ve Ýnsan. Göçlerin Nedenleri ve Göç Türleri. 2. YGS PİANALİTİK KONU LERİ COĞRAFYA 1. Doða ve Ýnsan 27 Göçlerin Nedenleri ve Göç Türleri 2. Harita ve Ölçek 28 Göçlerin Mekânsal Etkileri 3. Haritalarda Yüzey Þekillerinin Gösterilmesi 29 Geçmiþten Günümüze

Detaylı

FİLOGENİ ve HAYAT AĞACI

FİLOGENİ ve HAYAT AĞACI FİLOGENİ ve HAYAT AĞACI Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER Giriş Filogenetik veriler ile canlılar arasında oluşturulan akrabalık ilişkileri, canlılığın gelişimine dair bize akrabalık ağaçlarını

Detaylı

Prokaryotlar ve Arkealar. Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER

Prokaryotlar ve Arkealar. Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER Prokaryotlar ve Arkealar Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER Prokaryotlar ve Arkealar (Archealar) 1.İlk Hücreler Mikrofosiller, ilk hücrelerin olasılıkla prokaryot olduğunu işaret eder. En eski mikrofosiller 3,5 milyar

Detaylı

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Haziran 2013

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Haziran 2013 Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Haziran 2013 Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü (MBGB) Güçlü ve çok yönlü bir eğitim programı sunarak, gelişen teknoloji çağında, çok hızlı gelişen alanımızda ileri

Detaylı

Bakteriler ve Archaea

Bakteriler ve Archaea Bakteriler ve Archaea Yapısal ve işlevsel adaptasyonlar prokaryotik başarıya katkıda bulunur Hızlı üreme, mutasyon ve genetik rekombinasyon prokaryotlarda genetik çeşitliliği arttırır Çeşitli beslenme

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I HEDEFLER İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I Gelişim Psikolojisinin Alanı Gelişim Psikolojisinin Temel Kavramları Gelişimi Etkileyen Faktörler Gelişimin Temel İlkeleri Fiziksel Gelişim Alanı PSİKOLOJİ Bu

Detaylı

Gen Arama Yordamı ve Nörolojik Hastalıklarla İlgili Gen Keşfi Çalışmalarına Türkiye den Örnekler

Gen Arama Yordamı ve Nörolojik Hastalıklarla İlgili Gen Keşfi Çalışmalarına Türkiye den Örnekler Gen Arama Yordamı ve Nörolojik Hastalıklarla İlgili Gen Keşfi Çalışmalarına Türkiye den Örnekler Doç. Dr. Sibel Aylin Uğur İstanbul Üniversitesi Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü-Genetik 13. Ulusal Sinirbilim

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler Vücudumuzda aynı anda birçok karmaşık olayın birbirleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleşmesi denetleyici ve düzenleyici sistemler tarafından sağlanır. Denetleyici ve

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: HÜCRE, ORGANİZMA VE METABOLİZMA KONU ÖZETİ

Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: HÜCRE, ORGANİZMA VE METABOLİZMA KONU ÖZETİ Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: HÜCRE, ORGANİZMA VE METABOLİZMA KONU ÖZETİ Bu başlık altında, ünitenin en can alıcı bilgileri, kazanım sırasına göre en alt başlıklara ayrılarak hap bilgi niteliğinde konu

Detaylı