Kronik Pelvik Ağrı Diğer Nedenler

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kronik Pelvik Ağrı Diğer Nedenler"

Transkript

1 Kronik Pelvik Ağrı Diğer Nedenler Dr Tevfik Yoldemir Marmara Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. Sunum Akışı Ağrı haritalama muayenesi Kanıt düzeyine göre KPA etyolojileri Ovaryen retansiyon / remnant Genital tbc Adezyonlar Myom / adenomyozis Urolojik kaynaklı Enterokolik kaynaklı Muskuloskeletal kaynaklı ayakta yapılan fizik muayene Kısa bacak yürüyüş Disk nernisi Genel iskelet-kas problemleri Tipik pelvik ağrı postürü Postür (öne eğilerek ve eğilmeden) Skolyoz Tek bacaklı olma Simfiz pubis laksisitesi Tek ayak üstünde durma (kalça fleksiyonda veya Pelvik kuşak laksisitesi değil) Kalça ve pelvis zayıflığı Kısa bacak İliak krest simetrisi Tek bacaklı olma İnguinal herni Kasık değerlendirmesi (valsalva manevrasıyla ve olmadan) Femoral herni İnsizyonel herni İnsizyonel değerlendirme (valsalva manevrasıyla ve olmadan) Peripartum pelvik ağrı Simfizis pubis değerlendirmesi (tetik noktalar dahil) Pubis osteiti Pubis osteomyeliti Kalça artriti Kalça ve sakroiliak değerlendirme (tetik noktalar dahil) Piriformis Kalçanın (gluteus ve piriformis) değerlendirmesi Pelvik taban ağrısı (tetik noktalar dahil) Gluteal tetik noktalar fibromiyalji (fibromyalji zayıf nokta değerlendirmesi) Enterosel Pelvik taban relaksasyon değerlendirmesi Rektosel Sistosel Uterin desensus otururken yapılan fizik muayene Postür Levator ani spazmı Pelviktaban ağrısı Sırt ve bel palpasyonu Miyalji artrit Sakrum palpasyonu sakroileit Gluteal ve piriformis kaslarının palpasyonu miyalji Posterior superior iliak krestlerin palpasyonu Peripartum pelvik ağrı Keskin, künt ve hafif dokunmaya karşı basit Disk hernisi duyu testi Kas gücü testi ve derin tendonlar Disk hernisi supin pozisyonda fizik muayene -1 Lordoz ya da pelvik kayma için postür Lordoz Pelvik kayma Abdominal zayıflık Lumbar omurganın sertliği Obturator ve psoas bulgusu testi Obturator ya da iliopsoas kasının, fasyanın kısalması, disfonksiyonu veya spazmı Başı kaldırma ve bacağı kaldırma Disk hernisi Abdominal kas zayıflığı Kondüsyonsuzluk Hafif abdominal palpasyon Yansıyan viseral ağrı Sinir tuzaklanması Nöropati Nazikçe çimdikleme Yansıyan viseral ağrı Sinir tuzaklanması nöropati Kafa manevrası Yansıyan viseral ağrı Sinir tuzaklanması nöropati Dermografizm değerlendirmesi Yansıyan viseral ağrı Sinir tuzaklanması nöropati supin pozisyonda fizik muayene -2 Tek parmak palpasyonu Abdominal duvar hassasiyet testi Kasık ve abdominal değerlendirme(valsalva manevrasıyla ve olmadan) İnsizyoneldeğerlendirme(valsalva manevrasıyla ve olmadan) Simpiz pubis muayenesi Distansiyon, kitle, asit, barsak sesleri, vasküler bruits, derin hassasiyet, defans, ya da rijidite açısından geleneksel abdominal muayene Aktif bacak fleksiyonu, diz-göğüs Miyofasyal ağrı Herniler Sinir tuzaklanması Abdominal duvar ağrısı Viseral ağrı İnguinal herni Spiegel hernisi Epigastrik herni Rektal diastaz İnsizyonelherni Pubis osteit Pubis osteomyeliti Akut hastalık Bel disfonksiyonu Bel ağrısı Abdominal kas zayıflığı Kondüsyonsuzluk 1

2 litotomi pozisyonunda fizik muayene -1 Eksternal genital organ inspeksiyonu Keskin, künt ve hafif dokunmaya karşı basit duyu testi İnflamatuvar ve infeksiyöz hastalıklar Vulvar abse Travma Fistül Ülseratif hastalık Pigmente lezyonlar(neoplaziler) Kondilomlar Atrofik değişiklikler fissür Sinir tuzaklanması Nöropati Spinal kord lezyonu Vestibülünpamuk uçlu çubukla Vulvar vestibülit değerlendirilmesi Vulva ve pubik arkın tek parmak palpasyonu Vulva ve vestibülün kolposkopik neoplazi değerlendirmesi Simsretraktörü ya da tek kaşık spekulumile Enterosel Sistosel vajen ve pelvik kasların muayenesi Rektosel Uterindesensus litotomi pozisyonunda fizik muayene -2 Servikalos, paraservikalve servikaldokuların pamuk uçlu çubukla değerlendirilmesi Vajinalkafınpamuk uçlu çubukla nöroma değerlendirilmesi İntroitusun tek parmak muayenesi Vulvar vestibulit Vajinismus Levator aninin tek parmak muayenesi Pelvik taban ağrısı Coccygeusun tek parmak muayenesi Pelvik taban ağrısı Piriformisin abduksiyonda ve abduksiyonda Piriformis olmadan tek parmak muayenesi Anteriorvajinal, üretralve trigonuntek Kronik üretral sendrom Üretrit parmak muayenesi Sistit İnsterstisyel sistit Trigonit Üretral divertikül Vajinal duvar kisti litotomi pozisyonunda fizik muayene -3 Jinekolojik nedenler Serviks, paraservikal alan, ve vajinal fornikslerin tek parmak muayenesi Endometriozis Servisit Tekrarlayan servikal travma Pelvik infeksiyon Üreteral ağrı Uterusun tek parmak muayenesi Adenomyozis Pelvik konjesyon Pelvik infeksiyon Premenstruel sendrom adezyonlar Koksiksin tek parmak muayenesi koksidini Adnekslerin tek parmak muayenesi Pelvik konjesyon endometriyozis Düzey A -Endometriyozis -jinekolojik maligniteler -ovaryen retansiyon -ovaryen remnant -pelvik konjesyon -pelvik inflamatuar hastalık -tüberküloz salpenjiti Düzey B -adezyonlar -benign kistik mezotelyoma -histerektomi sonrası fallop tüpü prolapsusu -leiomyomlar -postoperatif peritoneal kistler Jinekolojik Nedenler Ürolojik nedenler Düzey C -adenomyozis -atipik dismenore -adneksiyal kistler -servikal stenoz -kronik ektopik gebelik -kronik endometrit -endometriyal yada servikal polip -endosalpingiyozis -intrauterin kontraseptif araç -ovulatuvar ağrı -residüel aksesuar over -safra taşı -semptomatik pelvik relaksasyon Düzey A -mesane neoplazmı -interstisyel sistit/ağrılı mesane -radyasyon sistiti Düzey B -detrusör dissinerjisi -üretral divertikül -üretral sendrom Düzey C -kronik üriner traktus infeksiyonu -rekürren akut sistit -rekürren akut üretrit -taş/ürolitiyazis 2

3 Gastrointestinal nedenler Düzey A -kolon karsinomu -konstipasyon -İnflamatuar barsak -irritabl barsak Düzey B -çölyak hastalığı -divertiküler hastalık Düzey C -kronik intermitant barsak obstruksiyonu -kolit İskelet-kas Düzey A -abdominal duvar myofasyal ağrı(tetik noktalar) -kronik koksigeal ya da sırt ağrısı -yanlış ya da zayıf postür -Fibromiyalji -iliohipogastrik,ilioinguinal, pudendal ya da genitofemoral sinirlerin nöraljisi -pelvik taban gerilim miyaljisi -peripartum pelvik ağrı Düzey B -nükleus pulposus hernisi -bel ağrısı -spinal kord ya da sakral sinir neoplazisi -Piriformis -rektus abdominis ağrısı Düzey C -lumbar vertebra kompresyonu -dejeneratif eklem ağrısı -herniler: ventral, inguinal, femoral, spiegel -kas zorlama ve burkulmaları Diğer nedenler Ovaryen retansiyon Düzey A -cerrahi skarda abdominal kutanöz tuzaklanma -somatizasyon bozukluğu -önceden pelvik cerrahi Düzey B -porfiri -zona -uyku bozuklukları Düzey C -abdominal epilepsi -abdominal migren -bipolar bozukluk -ailevi Akdeniz ateşi Tek ya da her iki overin korunması - fark yok Ağrı tek overi korunan hastalarda -unilateral her iki overi de korunan hastalarda unilateral ya da bilateral Ağrı bele ve bacaklara yayılabilir. Derin disparoni %2 Ovaryen retansiyon Laparoskopi tanısal test, tedavi amaçlı Laparoskopide korunan overdeki her patolojiyi tanınabilir. Tanının net olmadığı vakalarda laparoskopik ağrı haritalaması yararlı olabilir. Ovaryen kalıntı (remnant) Semptomlar ooferektomiden birkaç ay ya da yıllar sonra Reprodüktif çağda görülen bir bozukluk Kronik abdominopelvik ağrı Ağrı en sık olarak alt abdomen ve pelviste, yaygın ya da değişken kalıntının olduğu tarafta ipsilateral Derin disparoni 3

4 Ovaryen kalıntı (remnant) Kalıntıya sekonder olarak üreteral obstrüksiyonu olan hastalarda yan ağrısı Çoğu hasta histerektomi ve BSO de dahil olduğu birden fazla operasyon geçirdiği için jinekolojik neden genelde tanınamaz ve hastalar tanı alana kadar yıllarca ağrı çekerler. BSO olan ve hormon replasman tedavisi almayan hastada sıcak basması şikayetinin olmaması. Ovaryen kalıntı (remnant) Kalıntıyla aynı tarafta derin palpasyonda hassasiyet Abdominal palpasyonda fark edilemeyecek kadar küçük Pelvik muayenede eksternal genital organlar ve vajenin inspeksiyonu genelde östrojen etkisi, nemli ve normal boyutlarda labia ve iyi kornifiye vajinal mukoza Pelvik palpasyonda tek ya da her iki fornikste hassasiyet Ovaryen kalıntı (remnant) En azından 2-3 haftadır HT almayanlarda FSH < 40 miu/ml ve östradiol > 30pg/mL %50sinde FSH ve östradiol premenapozal düzeylerde Östradiol bazal düzey ölçülür. GnRH agonisti (örn: depo leuprolide,3.75mg i.m.tek doz ya da leuprolide günde 1mg s.c. 3 gün) uygulanır. Östradiol düzeyi 4-7 günler arası tekrar ölçülür. Eğer hormonal olarak cevaplı over dokusu mevcutsa östradiol düzeylerinde önemli bir artış olur. Ovaryen kalıntı (remnant) Laparoskopi kalın yoğun adezyonlar ovaryen kalıntıyı gizleyebilir. Kapsamlı ve karmaşık bir adezyolizis En yaygın görülen noktalar pelvik yan duvar ve vajinal kaftır. Bu iki yerleşimde de kalıntı büyük ihtimalle üreter üzerinde olabilir. Genital tüberkülozis İnfertilite (%45-70), amenore veya anormal kanama (%25-45) %25 inde pelvik ağrı semptomu Pulmoner semptomlar genellikle görülmez Genital tüberkülozis Görüntüleme yöntemleri - Hidrosalpinks Histerosalpingografi - tubal oklüzyon ve uterin sineşi. Laparoskopi pelvik peritonda granülomatöz değişiklikler fallop tüpleri ve overleri içeren önemli yapışıklıklar Akciğer grafileri genellikle normal Tüberküloz deri testi genellikle pozitif Endometrial ya da laparoskopik biyopsi aside dirençli bakteri kültürü ya da tüberküloz PCR pozitif 4

5 Adezyonlar De Novo adezyon formasyonu Laparotomi 50%-60% 1 Laparoskopi 12%-21% 2 Adezyon reformasyonu Laparoskopi 3 Dens 31% Filmy 35% 1 Menzies 92 2 Luciano 91 3 Luciano 08 İkincil bakışta saptanan adhezyon oluşumu kategorizasyonu Diamond & Nezhat 1993 Tip 1 De novo adezyonlar Öncesinde adezyon olmayan yerlerdeki adezyonlar 1a indirekt doku travması veya kurumasına bağlı 1b direkt doku travması (myomektomi, ovaryen kistektomi) Tip 2 Yeniden oluşan adezyonlar İlk prosedürde adezyoliz yapılan yerde oluşan adezyonlar 2a sadece adezyoliz alanında 2b adezyoliz ve diğer cerrahi alanlarında (endometrioma) De novo adezyon formasyonu ve cerrahi sonrası adezyon reformasyonu Wiseman 1998 LS LT De novo 1a %18 %28 De novo 1b %63 %55 Adezyon reformasyonu %86 %74 Adezyon pelvik ağrı ilişkisi 1. Adezyonların varlığı ve yeri için cerrahi gerekli 2. Diğer jinekolojik nedenler (end.,gi,u,ms) 3. Ağrı eşiği bireyler arasında farklı 4. Ağrı öncelikle subjektif bildirilir. 5. Eğer adezyonlar ağrı yapıyorsa neden şiddetli adezyonlarda bazen ağrı olmaz 1. Normal anatomide adezyon olan organlarda ağrı olmaz 2. Adezyon içi sinir lifleri 3. Ağrıya neden olan etyoloji adezyonu yapar, adezyon tek başına ağrıya neden olmaz Fertil Steril 2004;82: Interventions for treating chronic pelvic pain in women (Review) Stones W, Cheong YC, Howard FM 5

6 Interventions for treating chronic pelvic pain in women (Review) Stones W, Cheong YC, Howard FM Interventions for treating chronic pelvic pain in women (Review) Stones W, Cheong YC, Howard FM Myom Italya %21, Almanya %11 1.derece akraba x5.7, erken menarş Çok çocuk, sigara, fizik aktivite, yeşil sebze Pelvik ağrı Pediküllü myom torsiyonu Prolabe submükoz myom Kırmızı dejenerasyon Myom Myomektomi Histerektomi Myolizis Uterin arter obs. LS oklüzyon Radyolojik UA emb. TV UA klemplenmesi GnRH agonist GnRH antagonist Aromataz inh. SERM SPRM Danazol Gestrinon Tedavi üreme planı ve yaşam kalitesine göre planlanmalı Adenomyozis Adenomyozis Histerektomide tanısı konanlarda %25 ağrı En güvenilir tanı MRI (sens., spec. %80-100) iç myometrium >12 mm -adenoyozis <8 mm - normal TVUS (sens. %83, spec.%85) Pelvik ağrıdaki iyileşmenin tek bir hastalığa bağlanması güç- yapılan çalışmaların dizaynı uygun değil HS rezeksiyon Endometrial ablazyon MR rehberli Ultrason cerrahisi US sinir ablazyonu Presakral nörektomi Oral kont. Prog Danazol GnRH analog Aromataz inh. Akupunktur Reiki 6

7 Interventions for treating chronic pelvic pain in women (Review) Stones W, Cheong YC, Howard FM Interventions for treating chronic pelvic pain in women (Review) Stones W, Cheong YC, Howard FM Mesane Ağrı Sendromu Uretral divertikül Dizüri, işeme sonrası damlama, disparoni, iritatif işeme semptomları Pürulan uretral akıntı Divertikül ostiumu- sistoskopi MRI altın standart Mesane Ağrı Sendromu Cerrahi sonrası ağrı Mesh, kemik vidaları, non-abzorbabl sütür Vajinal akıntı, disparoni, hisparoni Mesane Ağrı Sendromu Mesane Ca in situ Mikroskopik veya makroskopik hematüri Eritemli mukozada kadifemsi adacıklar Mesane Ağrı Sendromu /Interstisyal sistit (IC) Basınç hissi, rahatsızlık, yanma, işeme ihtiyacı (urge) Ağrı suprapubik, uretral, bel, bacakların üst kısmı, kalçalar NIDDK IC/BPS tanımı 1988 Mesane veya üriner urgency bağlı ağrı 9 ay ve daha uzun semptom Sistoskopide Hunner ülserleri veya glomerulasyon Gün içi en az 8, gece en az 1 kez işeme Mesane kapasitesi 350 cm 3 den az 7

8 IC/BPS K:E 5:1-10:1 200/ 100,000 kadın Birlikte görülen durumlar Endometriozis, depreyon, anksiyete, IBS, vulvodynia, fibromyalji, kronik başağrısı, kronik yorgunluk, sırt ağrısı, non-kardiak göğüs ağrısı Tanı semptomların şiddeti, karakteri, süresi Kardinal bulgu - işeme ile ağrı ilişkisi İşeme günlüğü, önceki tedaviler İdrar testi, IK, postvoid rezidü İnterstisyel sistit/ ağrılı mesane Fizik muayene normal olabilir. Trigon ve mesane tabanında, anterior vajinal duvar hassasiyeti ve suprapubik pelvik hassasiyet Pelvik taban kaslarında hassasiyet Ağrının şiddetinin arttığı akut ataklarda levator ani ve piriformis hassasiyeti İnterstisyel sistit/ ağrılı mesane İdrar tahlili ve idrar kültürü idrar yolu enfeksiyonları ve hematüriyi dışlamak için gerekli testlerdir. Hematüri ya da sigara içme öyküsü - sistoskopi Tanı için sistoskopi altın standart Hunner ülseri patognomonik ancak %10 Daha sıklıkla sistoskopide, mukozal hemoraji ve glomerulasyonlar İnterstisyel sistit/ ağrılı mesane En az %10 nda sistoskopide normal bulgular Hidrodistansiyon sonrasında asemptomatik kontrol hastalarında da glomerulasyonların görülmesidir. Potasyum duyarlılık ya da Parson testi (PT) mesaneye 5 dk boyunca 40mL distile su enjekte edilmesi, ardından KCl 40mL 5 dk boyunca enjekte edilir (potasyum verilmeden önce su geri alınır). Potasyumla su karşılaştırıldığında, ağrı ya da aciliyet skalasında iki ya da daha fazla değişiklik varsa pozitif İnterstisyel sistit/ ağrılı mesane Potasyum klorid testi ciddi semptomları alevlendirebilir bu yüzden KCl drene edildikten sonra kurtarma solüsyonuyla yıkanmalıdır. En sık kullanılan iki kurtarma solüsyonu IU heparin 20mL %1 lidokainle karıştırılır 15mL lik IU heparin ve 8mL %2 lik lidokain, 3mL %8.4 sodyum bikarbonat karıştırılır. Kurtarma kokteyli genellikle KCl nin getirdiği aciliyet ve ağrı semptomlarını geri çevirir. Potasyum verildiğinde semptomlar artıyorsa bu durum ağrının mesane kaynaklı olduğunu gösterir. Kurtarma kokteyl ile rahatlama tanıyı doğrular. IC/BPS - Tedavi Farmakolojik olmayan Davranış tedavileri Oral tedaviler Pentosan polisulfat 100mg x3 /g Amitriptilin mg yatarken Hidroksizin 10 mg yatarken, 25 mg kadar günde 3 Intravesikal Dimetil sulfoksid 50 cm 3 15 dk haftalık, 6 hafta Cerrahi Hunner ülserleri rezeksiyon/fulgurasyon 8

9 Mesane Ağrı Sendromu Pelvik taban kas disfonksiyonu Levator kaslar ve pelvik organlar aynı innervasyona sahip (S2-4) PFMD BPS %85 birlikte Pelvik ağrı, kabızlık, disparoni, artmış rezidü idrar, sırt ağrısı Kas ve bağ doku anormallikleri Hassasiyet, tetik noktaları, gergin kas bantları, azalmış hareket, artmış tonus Relaksasyon teknikleri, kas gevşeticileri Pelvik taban fizik tedavileri Enterokolik kaynaklı kronik pelvik ağrı KPA %60 kadarında İBS GI ağrı premenstrüel ve menstrüel fazda Endometriozis ve dismenore - şişkinlik, konstipasyon İBS li kadınlarda sıklıkla dismenore ve disparoni Kolon ve reprodüktif organlar aynı torakolumbar ve sakral otonomik ve somatik innervasyona sahip - yansıyan ağrı Bir organdaki inflamasyon veya infeksiyon diğer pelvik organlardaki ağrı eşiğini düşürür. Enterokolik kaynaklı kronik pelvik ağrı >40 yaş sırt kas ağrısı, fibromiyalji İBS ile ilişkili KPA lı kadınlarda İBS tanısı %40 atlanmış İBS li hastaların %67 inde İBS tedavisi başlanmamıştır. Reprodüktif ve GIS ağrı bozuklukları - benzer semptomlar Fonksiyonel barsak hastalığı %42-59 psikiyatrik bozukluk Refrakter İBS hastalar %39 depresyon ve %10 anksiyete Enterokolik kaynaklı kronik pelvik ağrı Uterus ve adnekslerin iç bölümleri distal ileum, asendan, transvers ve sigmoid kolonla aynı viseral innervasyona sahiptir (T10-L1). Overler ve alt ince barsaklar da T9-10 dan innerve olur. Serviks, üst vajina, inen kolon ve rektum da S2-4 den innerve olur. Alt vajina, vulva, perine ve anüsün somatik innervasyonu S2-4 tendir. Merkezi sinir sisteminde uterus, kolon ve mesaneden birleşik uyarı alan nöronlar mevcuttur. Bir organdaki patoloji öbür organın fonksiyonunu etkiler. Enterokolik kaynaklı kronik pelvik ağrı - Tanı Barsak hareketleriyle ağrı arasında ilişki olup olmadığı Dışkı çapı, formu yada dışkılama sıklığındaki değişiklikler Diyet, seyahat ve medikal öyküler Önce akut karın, palpabl abdominal kitle, asit ya da organomegali dışlanmalı. KPA lı tüm kadınlarda ağrı haritalayıcı muayene önerilir. Mümkün olduğunca her somatik ve viseral yapı palpe edilmelidir. Abdominal duvar, vulva ya da pelvik tabanın lokalize hassasiyeti viseral kaynaktan daha çok kas-iskelet ya da nöropatik kaynağa işaret eder. Enterokolik kaynaklı kronik pelvik ağrı - Tanı Carnet testi, abdominal duvarda ağrılı noktaları lokalize etmede kullanılır. Hastaya iki bacağını da düz olarak havaya kaldırması söylenir, hassas nokta tekrar palpe edilir. Ağrı artmış ya da kaybolmamışsa - test pozitif myofasyal tetik nokta, iliohipogastrik nöropati, ilioinguinal nöropati gibi abdominal duvar etyolojisi Kitle varlığı klinisyen ileri tanısal çalışmalar yapmaya yönlendirmelidir. 9

10 Enterokolik kaynaklı kronik pelvik ağrı - Tanı Pelvik muayenede, anterior vajinal duvar, servikste hareket hassasiyeti, paraservikal bölge hassasiyeti ve nodülarite Uterus büyüklüğü, şekli, ve hassasiyeti Mesane hassasiyeti varsa mesane palpe edilmeli Pelvik taban kasları, hassasiyet, kasılma ve gevşeme yapabilmesi açısından değerlendirilmelidir. Pudendal sinir bölgesinin hassasiyeti kontrol edilmelidir. Rektovajinal muayene, özellikle rektal kitleleri ekarte etmek için önemlidir. İrritabl barsak İBS, KPA lı hastalarda muhtemelen en sık tanıdır. İBS en yaygın olarak roma III kriterleriyle tanımlanmıştır. Son 3 ayda, ayda en az 3 gün süren rekürren abdominal ağrı veya rahatsızlık ile birlikte dışkı görünümünde veya formunda değişiklik ile başlayan ağrı, dışkılama sıklığında değişiklik ile başlayan ağrı veya defekasyonla ağrıda rahatlama bulgularından en az 2 si Ağrı genellikle sol alt kadranda, orta veya sağ alt kadranda Yemek yemek genellikle ağrıyı artırır. Karakteristik olarak İBS ağrısı uykuda çözülür. Uyanmak ve ağrıyı fark etmekle ağrı tarafından uyandırılmak aynı şey değildir. İrritabl barsak Anormal defekasyon öyküsü vardır. Defekasyon anormallikleri üç kategoriye bölünmektedir; konstipasyon-predominant, diare-predominant, ya da hem konstipasyon hem diare ile seyreden. İBS semptomları genellikle geç adolesan ya da erken yetişkin dönemde başlar. Açıklanamayan kilo kaybı, anoreksia, erken doyma, dışkı çapının daralması, anemi, hematoşezi ya da melena İBS ile ilişkili değildir İrritabl barsak Hikaye ve fizik muayene değerlendirmenin önde gelen öğeleridir. Endoskopi, BT, baryum enemalar nadiren gerekli İBS nin belirgin semptomları olan ve normal muayene bulguları olan genç hastalarda tanısal teste gerek yoktur. İrritabl barsak Diet modifikasyonları denenebilir. Laktozsuz diyet faydalı olabilir. Lifli gıdaların eklenmesi diare-predominant İBS de faydalı olabilir. Diare için antidiarel ilaçlar motiliteyi azaltabilir. Aciliyet için trisiklik antidepresanlar kullanabilir. Konstipasyon predominant İBS hastaları için laksatifler ve sekretuar stimulanlar kullanılmalıdır. İBS ağrısı için antispazmodik ilaçlar yardımcı olabilir Antidepresanların merkezi ve periferik sinir sisteminde ağrı, anksiyete ve depresyonu azaltıcı etkileri vardır. Fonksiyonel karın ağrısı Genel popülasyonun %17 sinde Tanı için, en az altı ay devam eden sürekli ya da sık karın ağrısı, yeme veya regl gibi tipik fizyolojik olaylarla ilgili olmayan ağrı, günlük fonksiyonların kaybı, karın ağrısına sebep olabilecek diğer enterokolit bozukluklar için kriterlerin eksikliği. Sık sık yoğun, yayılmış, sabit bir yerde durmayan, diğer ağrılı semptomlarla ilişkilendirilmiş ağrı. Hastalar sıklıkla tanısal çalışmalar ya da cerrahi müdahale talep ederler ve ağrının organik bir nedene bağlı olduğuna doğrulama ararlar. 10

11 Fonksiyonel karın ağrısı Anksiyolitikler az kullanılmalı Serotinin gerialım inhibitörleri ya da trisiklik antidepresanlar faydalı. Fonksiyonel karın şişmesi (bloating) Tanı iki kriterin varlığına dayanmaktadır; Tekrarlayan bir şişkinlik hissi ya da 3 ay boyunca ayda en az 3 gün görünen distansiyon Fonksiyonel dispepsi, İBS, FKAS ya da diğer fonksiyonel gastrointestinal bozukluğu tanısı için yetersiz kriterler. Yemeklerden sonra, gün boyunca daha kötüye giden ama gece iyileşen veya tamamen yok olan günlük semptomlar Şişkinlik diyare ile birlikte yaşanıyorsa, flatojenik gıdalar ya da kilo kaybından kaçınılmalı. Simetikon ya da antibiyotik kullanımı tartışmalı. Alfa-galaktosidoz gibi enzimlerin kullanımı rektal gaz geçişini azaltabilir. Divertiküler bozukluklar Divertikülozis, batı toplumunun en yaygın hastalıklarından biridir. 40 yaşında ortalama %5, 65 yaş üstünde %30-40 Divertiküler hastalarının %20-30 unda semptom var Divertikülozis hastalarının çoğu asemptomatiktir. En yaygın semptom sol alt kadranda lokalize olan karın ağrısı. Ağrı sıklıkla saatler veya günler sürebilir Yemek yemeyle artıp, defekasyon veya gaz çıkışı sonra azalır Divertiküler bozukluklar Komplike olmayan divertikülit akut atakların tedavisinin dayanak noktası, Gram-negatif organizmaları kapsayan geniş spektrumlu antibiyotik tedavisidir. Abse belirtisi olan şiddetli ataklar, flegmen veya tıkanıklık acil intravenöz antibiyotik, intravenöz hidrasyon ve ağrı kontrolünü gerektirir. Perkütan drenaj, boyutu 4 cm den büyük abseler için de kullanılabilir. İnflamatuvar barsak hastalığı (İBH) UC sıklığı, Crohn hastalığı sıklığının yaklaşık 3 katıdır İBH nin bimodal dağılımı vardır. İlk pik ikinci ve üçüncü dekadlar arasında olurken, son pik altıncı ve yedinci dekadlar arasında olur. Crohn Hastalığı Crohn hastalığı, genellikle yaş aralığında. İnflamasyon transmuraldır, bağırsak duvarının tüm katmanları boyunca uzanır, ve bitişiğinde kalın fibrotik mezenter gelişmesine yol açabilir Crohn hastalığında bildirilen en yaygın semptomlar; karın ağrısı (%82), ishal (%70), kilo kaybı (%56) ve rektal kanama (%26). Karın ağrısı hastaların %80 inde ishal ve ateş ile ilişkilidir. 11

12 Ulseratif kolit UC hastalığındaki inflamasyon çeşitli şiddetlerde olabilir Kolon ve/veya rektum içindeki mukoza ile sınırlıdır. Yaşlı hastalarda, distal kolona bir eğilim vardır (proklit proktosigmoiditis, sol taraflı kolit). Pankolit genç hastalarda (%26) yaşlı hastalara (%12) göre daha sık görülür. Semptom başlangıcı yavaştır, dışkının karakteri ve bağırsak alışkanlıklarında kademeli bir değişiklik ve belirsiz karın ağrısı. Rektal kanamalı kabızlık %3 UC / Crohn hastalığında tedavi Oral sülfasalazin veya mesalamin (oral / enema köpük / fitil) Geniş spektrumlu anibiyotikler (metronidazol, siprofloksasin) orta ve hafif İBH lilere faydalı Alevlenme için kortikosteroidler - olumsuz, uzun dönem yan etkiler nedeniyle tedavide rolü yok Refrakter semptomları bulunan hastalarda, merkaptopürin, azotioprin, metotreksat ve siklosparin gibi immünosüpresan Medikal tedavi sonrasında başarısız olunan toksik megakolon, perforasyon ve sepsis için cerrahi tedavi. Çölyak hastalığı Klasik olarak, gelişme geriliği ve kronik kötü kokulu kaygan dışkı veya malabsorpsiyon nedeniyle ishal %50 den fazlası yaş arasında. Hastalar asemptomatik olabilir İshal, karın ağrısı, ruh hali değişiklikleri, asteoartrit ve depresyon Ekstra intestinal belirtiler- anemi, diş minesi hipoplazisi ve osteoporoz Tarama -endomisyum ve doku transglutaminaza karşı IgA Tarama pozitif olanlarda histolojik çalışmalar bağırsak biyopsisi ile yapılmalıdır. Muskuloskeletal nedenli KPA Lumbar omurga ve kalça boyunca kapsamlı muskuloskeletal ve iyi alt ekstremite nörolojik değerlendirilmesi Pelvik eklem Provakatif testler Kemik pelviste ağrılı yanıt oluşturmak için yapılır. Patrick (Faber) testi Posterior pelvik ağrı provokasyon testi Uzun dorsal sakroiliak ligament palpasyonu Pubik simfizis palpasyonu Modifiye Trendelenburg testi Fonksiyonel stabilite testi Aktif düz bacak kaldırma testi Pelvik taban muayenesi Hem vajinal, hem de rektal Sakral hassasiyet testi, anal kırpma refleksi. Yüzeyel ve derin pelvik taban, ve obturatör internus, hassasiyet ve tetik noktaları açısından dıştan ve içten bakılmalı Bilinçli pelvik taban kasılması ve gevşemesi ve bilinçsiz kasılma (öksürük, Vasalva manevrası) gözle ve dijital muayene ile Gelişmiş Oxford skalası ile manüel kas gücü testi (0-5 arası, 0 bilinçli kasılma olmaması, 5 normal güç) Yan yatar pozisyonunda rektal sfinkter, koksiks ve posterior pelvik taban değerlendirmesi 12

13 Abdominal myofasyal ağrı Ağrı sürekli ya da aralıklı Ağrı, etkilenen kaslarda gerilimi artıracak öksürme, yatakta dönme, ağır kaldırma ile kötüleşebilir. Bulantı, kusma, diare, konstipasyon ile birlikte değil. Abdominal cerrahi ya da fiziksel zorlama öyküsü. Etkilenen kasın hafif palpasyonuyla hassasiyet Abdominal myofasyal ağrı Tetik noktanın tek parmak palpasyonuyla hassasiyet Tetik noktanın aşırı fokal hassasiyeti - zıplama bulgusu hassas noktaya basıldığında hasta kendini çeker ve ses çıkarır. Nadir olarak tetik nokta palpasyonu - yansıyan ağrı bölgesinde ağrı. Abdominal hassasiyet testi (carnett testi), sıklıkla myofasyal tetik noktaların belirlenmesinde faydalıdır. Testin pozitif olması ağrının abdominal duvardan kaynaklandığını gösterir. Palpasyonla olan hassasiyet abdominal duvar kaslarının kasılmasıyla artar. Hastaya mekik çekmesi söylenerek şüphe edilen tetik nokta tek parmakla palpe edilir ve ağrının artıp artmadığı sorulur. Pelvik taban gerilimi miyaljisi Ağrı pelviste diffüz veya rektum, anterior pelvise daha çok lokalize Ağrı sancı ve zonklama şeklinde Ağrının sakrumda levator aninin tutunduğu noktaya yayılımı sıktır (%80). Siyatik ağrısı gibi, ağrının kalça ve uyluğun arka tarafına yayılımı piriformis spazmına bağlı. %10-15 rektal (proktalji fugaks) ve vajinal (kolpalji fugaks) akut ve ciddi karakteristik ağrı atakları Bu ağrı sıklıkla vajen ya da rektumda bıçak saplanır gibi Pelvik taban gerilimi miyaljisi Ağrı karakteristik olarak barsak hareketleriyle kötüleşmez (<%33) Koitus ile ağrı (<%15) Disparoni sık. Ağrı aynı pozisyonda uzun süre oturma,ayakta durma Karakteristik olarak levator ani ağrısı öğle saatlerinde başlar ve progresif olarak kötüleşir. Ağrı ortaya çıktığında günlerce sürebilir. Ağrı, kas, ligament ve eklemlerde hormonal etkilere bağlı olarak siklik değişiklikler gösterebilir ve reprodüktif organ ağrısını taklit edebilir. Pelvik taban gerilimi miyaljisi Pelvik taban kaslarının tek parmak muayenesiyle tonus, duyu ve hassasiyet. Pelvik taban kaslarından bir ya da daha fazlasının hassasiyet ya da spazmı. Pelvik taban gerilimi miyaljisi Levator ani kası vajinal ya da rektal muayenede kolaylıkla palpe edilebilir. Himen halkasının hemen üzerinde lateral vajinal duvara bitişik olarak bulunur. Kasların medial kenarları standart bir kalemden biraz daha kalındır ve anteroposterior olarak uzanır. Hasta pelvik kaslarını kastığında ayırt edilebilir. Levatorler kasıldığında anus yukarı kalkar. Zaten maksimal kontrakte halde oldukları için istemli olarak levator kaslarını kontrakte edemeyebilir Himenal halkanın hemen distalinde olan bulbokavernöz kaslar levatorlerden ayırt edilebilir. 13

14 Pelvik taban gerilimi miyaljisi Piriformis kaslarını palpe etmek zor. Rektal muayene, vaginal muayeneye göre daha kolay değerlendirme sağlar. Rektal muayenede, parmak önce orta hat posterior, sonra lateral ve sonra anterioru tarar. Önce piriformis kasının üstünden sonra da coccygeus ve levator ani kaslarından geçer. Piriformis, sakrumun ön yüzünden orijin alır, pelviste major siyatik çentikten geçerken palpe edilebilir. Litotomi pozisyonunda, hastaya uyluğunu dirence karşı abduksiyona getirmesi söylendiğinde, piriformis palpe edilirken piriformisi tutan spazm ya da gerilme miyaljisi varsa aşırı hassasiyet olur. Pelvik taban gerilimi miyaljisi Tanı anamnez ve fizik muayene ile konur. Tanı için laboratuar ya da görüntülemeye ihtiyaç yok. Diğer pelvik patolojilere sekonder olarak da görülebileceğinden endometriozis ya da interstisyel sistit gibi tanıları dışlamak gerekir. Pelvik taban gerilim miyaljisi, uygun fizik tedavi ve medikal tedaviye cevap vermiyorsa böyle bir durum varlığını düşünmek gerekir. Muskuloskeletal nedenli KPA Tedavi Myofasial gevşeme/ tekrar programlama Enerji odaklı tedaviler Transkutan elektriksel sinir stimulasyonu Transperineal ve transvajinal US İlaçlar Siklobenzaprin (günde 3 defaya kadar 5-10 mg) Klonazepam (günde 3 defaya kadar mg) Vajinal diazepem uygulaması (günde 2 defa 5 mg) Vajinal baclofen (günde 3 defa 10 mg) Muskuloskeletal nedenli KPA Tedavi Tetik nokta enjeksiyonu Abdominal duvar ve pelvik taban tetik bölgelerine 3-6 enjeksiyon haftada bir ya da iki defa Genelde küçük hacimlerde (en çok 5-7 ml) %1 bufferlı xylocaine uygulanır. 70 kg bir kadın için %1 xylocaine 4.5 mg/kg genellikle aşılmamalıdır. Bu da 30 ml dir. Bupivicaine % 0.25 kullanıldığında 40 ml solüsyon miktarı geçilmemelidir (2 mg/kg). Topikal ajanlar Günde 2-3 defa ketoprofen %20 topikal jel (1 g) Xylokain topikal bantlar Eve götürülecek mesajlar-1 Ağrıya odaklı fizik muayene KPAsı olan hastanın tam değerlendirilmesinin bir parçası olmalıdır (III-B). KPA için her vizitte ağrı seviyesinin klinik ölçümü yapılmalıdır (II-B). Pelvik dokular tek tek değerlendirilmeli ve ağrının kaynağı ayırdedilmelidir. Fokal hassasiyet alanının belirlenmesi hedefe yönelik tedavide yardımcı olacaktır (II-B). Eve götürülecek mesajlar-2 Semptomatik myomların yönetimi uygun rehber kurallara göre yapılmalıdır (II-3B). KPAsı olan kadınlara detaylı jinekolojik, urolojik, gastroenterolojik, ve psikolojik değerlendirme yapılmalıdır. (III-B). J Obstet Gynaecol Can 2005;27(8): J Obstet Gynaecol Can 2005;27(8):

15 Sabrınız için teşekkür ederim... 15

Plan. Pelvik Ağrı. Somatik Ağrı. Viseral Ağrı. Sınıflandırma. Yansıyan Ağrı. Fizyoloji. Sıklık Hikaye Fizik muayene Labaratuvar Görüntüleme Tedavi

Plan. Pelvik Ağrı. Somatik Ağrı. Viseral Ağrı. Sınıflandırma. Yansıyan Ağrı. Fizyoloji. Sıklık Hikaye Fizik muayene Labaratuvar Görüntüleme Tedavi Plan Pelvik Ağrı Dr. Ali Vefa SAYRAÇ Akdeniz Üniversitesi Acil Tıp Ana Bilim Dalı 13/04/2010 Fizyoloji Sınıflandırma Sıklık Hikaye Fizik muayene Labaratuvar Görüntüleme Tedavi Viseral Ağrı İçi boş organların

Detaylı

Derin İnfiltratif Endometriozis. Prof.Dr.Ahmet Göçmen Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Derin İnfiltratif Endometriozis. Prof.Dr.Ahmet Göçmen Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Derin İnfiltratif Endometriozis Prof.Dr.Ahmet Göçmen Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endometriozis Peritoneal Ovarian Derin infiltratif Anterior Mesane Posterior P1-Uterosakral ligament P2-Vajinal

Detaylı

Epidemiyoloji, Tanımlar, Etiyolojik Faktörler. Op. Dr. Hakan ÇÖKMEZ İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Epidemiyoloji, Tanımlar, Etiyolojik Faktörler. Op. Dr. Hakan ÇÖKMEZ İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi KRONİK K PELVİK AĞRI Epidemiyoloji, Tanımlar, Etiyolojik Faktörler Op. Dr. Hakan ÇÖKMEZ İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Lokalizasyon Anatomik pelvis Göbek altı batın ön duvar Lumbosakral Özellikler

Detaylı

Akut Karın Ağrısı. Emin Ünüvar. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. eminu@istanbul.edu.tr

Akut Karın Ağrısı. Emin Ünüvar. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. eminu@istanbul.edu.tr Akut Karın Ağrısı Emin Ünüvar İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı eminu@istanbul.edu.tr 28.07. Acil ve Yoğun Bakım Kongresi 1 AKUT Karın ağrısı Çocuklarda karın ağrısı

Detaylı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı 1 Ameliyat Yapılmadan İlgilendiği Konular: Sıvı ve Elektrolit tedavisi Şok Yanık tedavisi 2 Travma Hastaları Kesici karın travmaları: Karın bölgesini içine alan kurşunlanma,

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI Prof. Dr. Aydan Kansu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı 7 y, ~ 1 yıldır karın ağrısı Göbek çevresinde Haftada

Detaylı

109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir?

109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir? 109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir? A) Subserozal B) Pedinküle subserozal C) İntramural D) Servikal E) Tip 0 submukozal Soru kalitesiz

Detaylı

Genelde 1 hafta içinde başlayan ağrılar akut karın ağrısı kabul ediliyor.¹

Genelde 1 hafta içinde başlayan ağrılar akut karın ağrısı kabul ediliyor.¹ Tanım Epidemiyoloji Patofizyoloji Öykü ve fizik muayene özellikleri Tam kan ve direkt grafinin değeri Karın ağrısının gastrointestinal nedenlerine yaklaşım 1 2 Genelde 1 hafta içinde başlayan ağrılar akut

Detaylı

PELVİS KIRIKLARI. Prof. Dr. Mehmet Aşık

PELVİS KIRIKLARI. Prof. Dr. Mehmet Aşık PELVİS KIRIKLARI Prof. Dr. Mehmet Aşık PELVİS KIRIKLARI Pelvis, lokomotor sistemin en fazla yük taşıyan bölümüdür. İçindeki majör damar, sinir ve organ yapıları nedeniyle pelvis travmaları kalıcı sakatlık

Detaylı

Ankilozan Spondilit Rehabilitasyonu. Prof. Dr.Hidayet Sarı

Ankilozan Spondilit Rehabilitasyonu. Prof. Dr.Hidayet Sarı Ankilozan Spondilit Rehabilitasyonu Prof. Dr.Hidayet Sarı Tanım Özellikle omurgayı tutan ve ankiloza götüren kronik iltihabi sistemik romatizmal hastalıktır. Sakroiliak eklem iltihabı oluşturmak ana bulgusudur.

Detaylı

PELVİK TRAVMA Öğrenim Hedefleri ANATOMİ VE BİYOMEKANİK

PELVİK TRAVMA Öğrenim Hedefleri ANATOMİ VE BİYOMEKANİK PELVİK TRAVMA Doç Dr Seçgin SÖYÜNCÜ AÜTF ACİL TIP AD Öğrenim Hedefleri Pelvik travma neden önemlidir? Pelvik kırık tipleri nelerdir? Pelvik kırıkların komplikasyonları nelerdir? Pelvik kırıklı hastaların

Detaylı

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Bir vertebra cisminin alttaki üzerinde öne doğru yer değiştirmesidir. Spondilolizis Pars interartikülaristeki lizise verilen isimdir. Spondilolistezis

Detaylı

Temel Cerrahi Aciller: Akut batın Travma

Temel Cerrahi Aciller: Akut batın Travma ABDOMİNAL TRAVMALAR Temel Cerrahi Aciller: Akut batın Travma AKUT BATIN Nedenleri > Kanama > Perforasyon > İnflamasyon > Obstrüksiyon > Diğer (karın dışı) Belirtiler Ağrı Bulantı / Kusma İştah durumu Kabızlık

Detaylı

DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR?

DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR? DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR? Tuvalet eğitimi döneminde, nörolojik olarak normal bazı çocuklarda yanlış edinilmiş işeme alışkanlıkları neticesinde ortaya çıkan işeme fazındaki

Detaylı

Genç EriĢkinde Kalça Ağrısı Klinik Değerlendirme & Görüntüleme. PROF DR UĞUR ġayli YEDĠTEPE ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ ORTOPEDĠ VE TRAVMATOLOJĠ

Genç EriĢkinde Kalça Ağrısı Klinik Değerlendirme & Görüntüleme. PROF DR UĞUR ġayli YEDĠTEPE ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ ORTOPEDĠ VE TRAVMATOLOJĠ Genç EriĢkinde Kalça Ağrısı Klinik Değerlendirme & Görüntüleme PROF DR UĞUR ġayli YEDĠTEPE ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ ORTOPEDĠ VE TRAVMATOLOJĠ FAS (FAİ) Gençlerde-sporcularda Kalça ağrısı ve OA Femur

Detaylı

30.10.2013 BOYUN AĞRILARI

30.10.2013 BOYUN AĞRILARI BOYUN AĞRILARI BOYUN ANOTOMISI 7 vertebra, 5 intervertebral disk, 12 luschka eklemi, 14 faset eklem, Çok sayıda kas ve tendondan oluşur. BOYNUN FONKSIYONU Başı desteklemek Başın tüm hareket

Detaylı

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Ektopik Gebelik Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Tanım Fertilize ovumun endometriyal kavite dışında

Detaylı

GEBELİKTE SIK GÖRÜLEN RAHATSIZLIKLAR VE ALINACAK ÖNLEMLER

GEBELİKTE SIK GÖRÜLEN RAHATSIZLIKLAR VE ALINACAK ÖNLEMLER GEBELİKTE SIK GÖRÜLEN RAHATSIZLIKLAR VE ALINACAK ÖNLEMLER Bulantı-Kusma Gebe kadınların 1/2 sinde bulantı, 1/3 ünde kusma genelde ilk üç ay içinde görülür. Gebeliğin sonuna doğru, bebeğin mideyi yukarı

Detaylı

Kabızlık (Konstipasyon) Prof.Dr.Ömer ŞENTÜRK

Kabızlık (Konstipasyon) Prof.Dr.Ömer ŞENTÜRK Kabızlık (Konstipasyon) Prof.Dr.Ömer ŞENTÜRK Tanım: Rome-II Tanı Kriterleri Son 6 ay içerisinde en az 3 ay (aralıklı veya sürekli) aşağıdaki semptomlardan 2 veya daha fazlasının olmasıdır. **Haftada 2

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

Kalın bağırsağın mukoza adı verilen iç yüzeyinin zayıf noktalardan dışarı doğru kese şeklinde fıtıklaşmasına veya cepleşmesine, bağırsak divertikülü

Kalın bağırsağın mukoza adı verilen iç yüzeyinin zayıf noktalardan dışarı doğru kese şeklinde fıtıklaşmasına veya cepleşmesine, bağırsak divertikülü Kalın bağırsağın mukoza adı verilen iç yüzeyinin zayıf noktalardan dışarı doğru kese şeklinde fıtıklaşmasına veya cepleşmesine, bağırsak divertikülü adı verilir. Birden çok divertikülün yer aldığı durumlara

Detaylı

Gastrointestinal Sistem Hastalıkları. Dr. Nazan ÇALBAYRAM

Gastrointestinal Sistem Hastalıkları. Dr. Nazan ÇALBAYRAM Gastrointestinal Sistem Hastalıkları Dr. Nazan ÇALBAYRAM ÇÖLYAK HASTALIĞI Çölyak hastalığı bir malabsorbsiyon sendromudur. Hastalık; gluten içeren unlu gıdalara karşı genetik bazda immünojik bir intolerans

Detaylı

ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU. Tıbbi Özgeçmiş. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi.

ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU. Tıbbi Özgeçmiş. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Muayeneyi Yapanın Adı- Soyadı: Uzmanlığı:

Detaylı

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Ani ölümün önemli bir nedenidir Sıklığı yaşla birlikte artar 50 yaş altında nadir rastlanır E>K Aile

Detaylı

İçerik AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI. Testler. Öykü ve fizik muayene. Öykü

İçerik AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI. Testler. Öykü ve fizik muayene. Öykü 1 2 AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI İçerik Karın ağrısı olan hastanın akut apandisit olup olmadığını değerlendirmede kullandığımız testlerin değerliliği kullanımları tartışılacaktır

Detaylı

ANOREKTAL HASTALIKLAR DR. MÜJDAT ŞİMŞEK

ANOREKTAL HASTALIKLAR DR. MÜJDAT ŞİMŞEK ANOREKTAL HASTALIKLAR DR. MÜJDAT ŞİMŞEK REKTUM 3. Sakral omurla anüs arasında bulunan kalın barsağın son kısmıdır. Rekto sigmoid köşe ile anal kanal arası ampulla rekti olarak bilinmektedir;12-15 cm arasındadır.

Detaylı

Abdominal ağrı ne zaman acil değildir?

Abdominal ağrı ne zaman acil değildir? Abdominal ağrı ne zaman acil değildir? Dr Ayhan ÖZHASENEKLER Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD, Diyarbakır bir avuç kömür için bir ömür verenler Kulağı tersten göstermek gibi Kime göre, hastaya

Detaylı

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Olgu EKTOPİK GEBELİK Dr. Mutlu Kartal AÜTF Acil Tıp AD Nisan 2010 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Gebelik olabilir, vajinal spotting kanama

Detaylı

AKUT PELVİK AĞRI. Prof. Dr. Deniz Akata H.Ü.T.F RADYOLOJİ ABD

AKUT PELVİK AĞRI. Prof. Dr. Deniz Akata H.Ü.T.F RADYOLOJİ ABD AKUT PELVİK AĞRI Prof. Dr. Deniz Akata H.Ü.T.F RADYOLOJİ ABD Akut Pelvik Ağrı da Değerlendirilme Klinik bilgi ve fizik muayene Ağrının yeri Ateş TA Tetkik sırasında anamnez: Yaş, risk faktörler, menapozal

Detaylı

KRONİK PELVİK AĞRI YÖNETİMİ

KRONİK PELVİK AĞRI YÖNETİMİ KRONİK PELVİK AĞRI YÖNETİMİ DOÇ. DR. BERNA HALİLOĞLU PEKER Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Ürojinekoloji Bölümü Tanım Ağrı Olası veya var olan doku hasarına eşlik eden

Detaylı

Plan. Penetran Böğür ve Kalça Yaralanmaları. Giriş. Tanım. Klinik. Giriş. Klinik Laboratuvar Görüntüleme Tedavi

Plan. Penetran Böğür ve Kalça Yaralanmaları. Giriş. Tanım. Klinik. Giriş. Klinik Laboratuvar Görüntüleme Tedavi Plan Penetran Böğür ve Kalça Yaralanmaları Dr. Ali Vefa SAYRAÇ Akdeniz Üniversitesi Acil Tıp Ana Bilim Dalı /06/00 Giriş Tanım Klinik Laboratuvar Giriş Çok sık görülmez. Hasta yönetimi zordur. Retroperitoneal,

Detaylı

Doç.Dr.Onur POLAT. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

Doç.Dr.Onur POLAT. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Doç.Dr.Onur POLAT Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Pelvik travma ciddi,kontrol edilemeyen ve ölüme sebep olan kanamalara yol açılabilir Retroperitoneal hematomların önemli nedenlerinden

Detaylı

Ergen Hastada Endometriozis Yönetimi

Ergen Hastada Endometriozis Yönetimi Ergen Hastada Endometriozis Yönetimi Dr.Süleyman Engin Akhan İ.Ü.İstanbul Tıp Fak. Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Kadın Hayatının Evreleri 1. Yenidoğan Dönemi: postpartum ilk 28 gün 2. Çocukluk

Detaylı

OPU Komplikasyonlarına Yaklaşım. Doç. Dr. Gamze Sinem Çağlar Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hast. ve Doğum AD.

OPU Komplikasyonlarına Yaklaşım. Doç. Dr. Gamze Sinem Çağlar Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hast. ve Doğum AD. OPU Komplikasyonlarına Yaklaşım Doç. Dr. Gamze Sinem Çağlar Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hast. ve Doğum AD. IVF e bağlı mortalite 100,000 canlı doğumda 6 OPU IVF ilk 10 yılında Laparoskopi ile

Detaylı

ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR

ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR HAREKET SİSTEMİ Üç ana yapı taşı Kemikler Kaslar Eklemler Oynamaz eklemler (Kafa tası) Yarı oynar eklemler (Omurga) Oynar eklemler

Detaylı

Dünya Sağlık Örgütü tarafından tanımlanan HASTALIK MODELİ

Dünya Sağlık Örgütü tarafından tanımlanan HASTALIK MODELİ Dünya Sağlık Örgütü tarafından tanımlanan HASTALIK MODELİ 1. Semptom ve Bulguların toplanması, 2. Olası Tanının belirlenmesi, 3. Yardımcı tanı yöntemleri ile tanının doğrulanması, 4. Bilimsel olarak ispatlanmış

Detaylı

30.12.2014. Kadın Hastalıklarında Uygulanan Muayene Metotları. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. 16.Hafta ( 29.12-02.

30.12.2014. Kadın Hastalıklarında Uygulanan Muayene Metotları. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. 16.Hafta ( 29.12-02. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015) KADIN HASTALIKLARINDA UYGULANAN MUAYENE METOTLARI Slayt No: 25 JİNEKOLOJİK MUAYENE 1.) Anamnez 2.) Genel Fizik Muayene

Detaylı

Sakrum Kırıkları ve Biyomekaniği

Sakrum Kırıkları ve Biyomekaniği Sakrum Kırıkları ve Biyomekaniği Dr.Hakan BOZKUŞ VKV Amerikan Hastanesi, Nöroşirurji Bölümü İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü AMERİKAN HASTANESİ Embriyoloji Tüm vertebral kolon 44 mesodermal somatomerden oluşur

Detaylı

GEBE OLMAYAN KADINLARDA VAJİNAL KANAMA. Dr.Müjdat ŞİMŞEK

GEBE OLMAYAN KADINLARDA VAJİNAL KANAMA. Dr.Müjdat ŞİMŞEK GEBE OLMAYAN KADINLARDA VAJİNAL KANAMA Dr.Müjdat ŞİMŞEK EPİDEMİYOLOİ Üreme çağındaki kadınların vajinal kanama nedeniyle acil servise başvurmaları sıktır. Menoraji sağlıklı kadında %9 14 oranında görülür.

Detaylı

Hemoroidal Hastalık, Anal Fissür, Kist Dermoid. Prof.Dr.Tayfun Karahasanoğlu

Hemoroidal Hastalık, Anal Fissür, Kist Dermoid. Prof.Dr.Tayfun Karahasanoğlu Hemoroidal Hastalık, Anal Fissür, Kist Dermoid Prof.Dr.Tayfun Karahasanoğlu 2006 Hemoroidal Hastalık Hemoroidal hastalık Eski Mısır, Yunan, Hindu, İbrani medeniyetlerinde İncil de sıkça adı geçmektedir

Detaylı

KOLOREKTAL POLİPLER. Prof. Dr. Mustafa Taşkın

KOLOREKTAL POLİPLER. Prof. Dr. Mustafa Taşkın KOLOREKTAL POLİPLER Prof. Dr. Mustafa Taşkın -Polip,mukozal örtülerden lümene doğru gelişen oluşumlara verilen genel isimdir. -Makroskopik ve radyolojik görünümü tanımlar. -Sindirim sisteminde en çok kolonda

Detaylı

16 KASIM 2015 ÇARŞAMBA

16 KASIM 2015 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2016-2017 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI C GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (14.11.2016-23.12.2016) 14 KASIM 2016 PAZARTESİ 08.30-09.20

Detaylı

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR SPONDİLODİSKİTLER Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR Vertebra Bir dizi omurdan oluşur Vücudun eksenini oluşturur Spinal kordu korur Kaslar, bağlar ve iç organların yapışacağı sabit bir yapı sağlar. SPONDİLODİSKİT

Detaylı

Prof. Dr. M. İhsan Karaman. Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. Üroloji Kliniği

Prof. Dr. M. İhsan Karaman. Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. Üroloji Kliniği Prof. Dr. M. İhsan Karaman Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. Üroloji Kliniği İşeme Bozukluğu-Tanım Sağlıklı çocuklarda yanlış tuvalet eğitimi yada psikolojik yada ailesel nedenlerle gelişen

Detaylı

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Akut Mezenter İskemi Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Anatomi Etyoloji/Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Giriş Tüm akut mezenter iskemi

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 1. GÜN 08.15-09.00 Pratik Ders Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinin Tanıtılması 09.15-10.00 Teorik Ders Jinekolojik Anamnez M. ÇOLAKOĞLU 10.15-11.00 Teorik Ders Jinekolojik

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Baş ağrısı, başta ve bâzen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen

Baş ağrısı, başta ve bâzen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen Baş ağrısı, başta ve bâzen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen hemen tüm insanlar değişik nedenlerle baş ağrısından

Detaylı

Pediatrik Akut Karın Ağrısı. Doç. Dr. Zeynep GÖKCAN ÇAKIR Erzurum-2012

Pediatrik Akut Karın Ağrısı. Doç. Dr. Zeynep GÖKCAN ÇAKIR Erzurum-2012 Pediatrik Akut Karın Ağrısı Doç. Dr. Zeynep GÖKCAN ÇAKIR Erzurum-2012 İçerik; Pediatrik karın ağrısıyla ilgili bir derleme değil 45 dakika sürecek pediatrik karın ağrısı dersi değil İçinde olgular olmakla

Detaylı

İnsizyonel Ektopik Gebeliğin Doğru Yönetimi Nasıl Olmalıdır?

İnsizyonel Ektopik Gebeliğin Doğru Yönetimi Nasıl Olmalıdır? İnsizyonel Ektopik Gebeliğin Doğru Yönetimi Nasıl Olmalıdır? Doç. Dr. Bülent Yılmaz İzmir Katip Çelebi Üni. Tıp Fak. Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Tepecik Eğitim Araş. Hast. Tüp Bebek Ünitesi 12. Zekai

Detaylı

PELVİK TRAVMA. Dr. Oğuz Urgan Dr. Nurseli Bayram

PELVİK TRAVMA. Dr. Oğuz Urgan Dr. Nurseli Bayram PELVİK TRAVMA Dr. Oğuz Urgan Dr. Nurseli Bayram tüm iskelet yaralanmalarının %3 ü mortalite % 5-16 Pelvik Halka ve Bağları ANAMNEZ Mekanizma Gebelik-SAT Ağrının yeri İlaç öyküsü Son idrar-gaita çıkış zamanı

Detaylı

Rektovaginal fistül perianal fistül kategorisinde ele alınan bir hastalıktır ve barsak içeriğinin vagenden gelmesi ile karakterizedir.

Rektovaginal fistül perianal fistül kategorisinde ele alınan bir hastalıktır ve barsak içeriğinin vagenden gelmesi ile karakterizedir. REKTOVAGİNAL FİSTÜL Rektovaginal fistül perianal fistül kategorisinde ele alınan bir hastalıktır ve barsak içeriğinin vagenden gelmesi ile karakterizedir. KLİNİK-TANI: Vagenden gaz ve gaita gelmesi en

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA AKUT KARIN DOÇ. DR. GONCA TEKANT CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK CERRAHİSİ ANABİLİMDALI

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA AKUT KARIN DOÇ. DR. GONCA TEKANT CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK CERRAHİSİ ANABİLİMDALI ÇOCUKLUK ÇAĞINDA AKUT KARIN DOÇ. DR. GONCA TEKANT CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK CERRAHİSİ ANABİLİMDALI PATOLOJİ: Submukozal lenfoid dokunun proliferasyonu nedeniyle intraluminal obstrüksiyon gelişir ve

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Onkoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 6 Aralık 2016 Salı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Onkoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 6 Aralık 2016 Salı Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Onkoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 6 Aralık 2016 Salı Ar. Gör. Dr. Abdullah Heybeci Yandal Ar. Gör. Uzm. Dr. Saime Tuncer Prof.

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Yetişkinde Gergin Omurilik Sendromu ve Eşlik Eden Toraks Deformitesi Gergin omurilik, klinik bir durumdur ve zemininde sebep olarak omuriliğin gerilmesi sonucu

Detaylı

DÖNEM IV 3. GRUP DERS PROGRAMI

DÖNEM IV 3. GRUP DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ A.D. BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ KLİNİĞİ 2013-2014 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI DÖNEM IV 3. GRUP DERS PROGRAMI

Detaylı

Meme Kanseri: Uyarıcı işaretler, memede herhangi bir sertlik veya kitle ve meme uçlarından gelen akıntı veya kan.

Meme Kanseri: Uyarıcı işaretler, memede herhangi bir sertlik veya kitle ve meme uçlarından gelen akıntı veya kan. Kanserde erken tanı için, vücudumuzun verdiği uyarıcı belirtileri gözlemlemenin, olası risk faktörlerini göz ardı etmemenin önemli olduğunu belirten uzmanlar, kanser oluşumunun önceden yakalanması için

Detaylı

Adneksiyel Kitlelerde Maligniteyi Predikte Eden Faktörler

Adneksiyel Kitlelerde Maligniteyi Predikte Eden Faktörler Adneksiyel Kitlelerde Maligniteyi Predikte Eden Faktörler Dr. M. Murat Naki Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi BD Epidemiyoloji ABD de 300

Detaylı

GIS Perforasyonları. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK-2012

GIS Perforasyonları. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK-2012 GIS Perforasyonları Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK-2012 Sunum Planı Özefagus perforasyonu Ülser perforasyonları Tanım Epidemiyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Özefagus Perforasyonu

Detaylı

İnmemiş Testis ve İnguinal Herni. PANEL: Görseller Eşliğinde Vaka Tartışmaları

İnmemiş Testis ve İnguinal Herni. PANEL: Görseller Eşliğinde Vaka Tartışmaları İnmemiş Testis ve İnguinal Herni PANEL: Görseller Eşliğinde Vaka Tartışmaları DR.CEVPER ERSÖZ ÜROLOJİ ANABİ L İ M DALI Vaka 1 18 aylık, erkek çocuk Ailesi sağ yumurtalığının yukarıda olduğunu ifade ediyor

Detaylı

BEL AĞRISI. Dahili Servisler

BEL AĞRISI. Dahili Servisler BEL AĞRISI Dahili Servisler İnsan omurgası vücut ağırlığını taşımak, hareketine izin vermek ve spinal kolonu korumak için dizayn edilmiştir. Omurga kolonu, birbiri üzerine dizilmiş olan 24 ayrı omur adı

Detaylı

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK 1 COLUMNA VERTEBRALİS 2 COLUMNA VERTEBRALİS 1) Columna vertebralis pelvis üzerine merkezi olarak oturmuş bir sütuna benzer ve destek vazifesi görerek vücudun dik durmasını

Detaylı

ERKEK AÜSS OLGU SUNUMLARI DR.CÜNEYD ÖZKÜRKCÜGİL DR.EMRE AKKUŞ DR.ABDULLAH GEDİK DR.FATİH TARHAN

ERKEK AÜSS OLGU SUNUMLARI DR.CÜNEYD ÖZKÜRKCÜGİL DR.EMRE AKKUŞ DR.ABDULLAH GEDİK DR.FATİH TARHAN ERKEK AÜSS OLGU SUNUMLARI DR.CÜNEYD ÖZKÜRKCÜGİL DR.EMRE AKKUŞ DR.ABDULLAH GEDİK DR.FATİH TARHAN ANTALYA, EKİM 2015 GEÇMİŞTEN BUGÜNE AÜSS TE KONUŞULANLAR BPH ETYOPATOGENEZ: hormonal faktörler, büyüme faktörleri/

Detaylı

YUMUŞAK DOKU ROMATİZMALARI. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Maslak Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü

YUMUŞAK DOKU ROMATİZMALARI. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Maslak Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü YUMUŞAK DOKU ROMATİZMALARI Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Maslak Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü Yumuşak doku romatizmaları Ekstraartiküler ve kemik dışı periartiküler yapılardaki patolojilere

Detaylı

Gelişen en Olguda Mentamove ile Tedavi

Gelişen en Olguda Mentamove ile Tedavi Spontan Foot Drop (Düşük k Ayak) Gelişen en Olguda Mentamove ile Tedavi Dr. Mustafa Akgün, Dr. Zehra Akgün, Dr. Christoph Garner Mentamove Merkezi Bursa Türkiye Keywords: Lumbar Disc Disease, Foot Drop,

Detaylı

HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM

HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM Nadirdir!!! Üst aerodijestif sistem malinitelerinin % 5-10 u, tüm malinitelerin ise %0.5 i hipofarinks kanserleridir. Kötü seyirlidir!!! İleri evrede başvurmaları ve

Detaylı

Giriş. Anatomi. Anterior kompartman BACAK YARALANMALARI. Tibia. Fibula

Giriş. Anatomi. Anterior kompartman BACAK YARALANMALARI. Tibia. Fibula BACAK YARALANMALARI Gülçin BACAKOĞLU Giriş Alt bacak yaralanmaları daha sık görülür Tibia en sık kırılan kemiktir Beraberinde önemli yumuşak doku yaralanmaları oluşabilir Değerlendirmede hikaye ve FM önemlidir

Detaylı

Bel Ağrıları. Uzm. Fzt. Kağan YÜCEL - Ufuk Üni. SHMYO Öğrt. Grv.

Bel Ağrıları. Uzm. Fzt. Kağan YÜCEL - Ufuk Üni. SHMYO Öğrt. Grv. Bel Ağrıları Uzm. Fzt. Kağan YÜCEL - Ufuk Üni. SHMYO Öğrt. Grv. BEL AĞRISI 19-45 yaşları arasında günlük yaşam faaliyetlerini sınırlayan en önemli sebeplerden biridir. İş gücü kaybı açısından üst solunum

Detaylı

KÜNT ve DELİCİ/KESİCİ KARIN TRAVMALARI

KÜNT ve DELİCİ/KESİCİ KARIN TRAVMALARI KÜNT ve DELİCİ/KESİCİ KARIN TRAVMALARI Dr. Ömer USLUKAYA DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ ANABİLİM DALI Karın travması Karın travmaları, baş, boyun ve toraks travmalarından sonra üçüncü en

Detaylı

SINIF 4 3.grup (Kadın doğum, uroloji ve çocuk cerrahisi)

SINIF 4 3.grup (Kadın doğum, uroloji ve çocuk cerrahisi) SINIF 4 3.grup (Kadın doğum, uroloji ve çocuk cerrahisi) 31.8.2015 08:30 Bilimsellik komitesi 09:30 Bilimsellik komitesi 10:30 Bilimsellik komitesi 11:30 Bilimsellik komitesi Bilimsellik komitesi 13:30

Detaylı

Kasık Komplikasyonları ve Yönetimi. Doç.Dr.Gültekin F. Hobikoğlu Medicana Bahçelievler

Kasık Komplikasyonları ve Yönetimi. Doç.Dr.Gültekin F. Hobikoğlu Medicana Bahçelievler Kasık Komplikasyonları ve Yönetimi Doç.Dr.Gültekin F. Hobikoğlu Medicana Bahçelievler Femoral Komplikasyonlar External kanama ve hematom (%2-15) Psödoanevrizma (%1-5) Retroperitoneal hematom (

Detaylı

Pelvis Anatomisi ve Pelvis Kırıkları

Pelvis Anatomisi ve Pelvis Kırıkları Pelvis Anatomisi ve Pelvis Kırıkları Dr. Nüket Göçmen Mas Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD Pelvis Vücut ağırlığını, omurgadan alt ekstremitelere aktaran ana bağlantıdır. Pelvisi iki os

Detaylı

ÇOCUKLARDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI (TANI&GÖRÜNTÜLEME) DOÇ.DR. DENİZ DEMİRCİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÜROLOJİ ANABİLİM DALI

ÇOCUKLARDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI (TANI&GÖRÜNTÜLEME) DOÇ.DR. DENİZ DEMİRCİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÜROLOJİ ANABİLİM DALI ÇOCUKLARDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI (TANI&GÖRÜNTÜLEME) DOÇ.DR. DENİZ DEMİRCİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÜROLOJİ ANABİLİM DALI Uriner enfeksiyon Üriner kanal boyunca (böbrek, üreter, mesane ve

Detaylı

Cerrahi ne zaman gerekli. Mini-slingler Periuretral enjeksiyonlar. Mini-slingler. Mid-slingler. MiniArc MUS yerleştirme. MiniArc MUS yerleştirme

Cerrahi ne zaman gerekli. Mini-slingler Periuretral enjeksiyonlar. Mini-slingler. Mid-slingler. MiniArc MUS yerleştirme. MiniArc MUS yerleştirme Cerrahi ne zaman gerekli Mini-slingler Periuretral enjeksiyonlar Dr Tevfik Yoldemir Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. Konservatif veya medikal tedavi faydalı olmazsa Urodinamik

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi

hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi İçindekiler Bel fıtığı nedir? 4 Bel fıtığı teşhisi nasıl yapılır? 6 Bel fıtığı tedavisi nasıl yapılır? 7 Barricaid için bir aday

Detaylı

Abdominal Aort Anevrizması. Dr.Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK

Abdominal Aort Anevrizması. Dr.Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK Abdominal Aort Anevrizması Dr.Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Giriş ve tanım Epidemiyoloji Etyoloji Patofizyoloji Klinik Tanı, ayırıcı tanı Tedavi Giriş ve Tanım Anevrizma,

Detaylı

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar Apandisit; Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar Dr. Selcan ENVER DİNÇ ACİL TIP ABD. 09.03.2010 Acil servise başvuran karın ağrılı hastalarda en sık konulan tanılardan bir tanesidir. Apandektomi dünya genelinde

Detaylı

ÇOCUKLARDA GİS KANAMALARINA YAKLAŞIM 5. Sınıf

ÇOCUKLARDA GİS KANAMALARINA YAKLAŞIM 5. Sınıf ÇOCUKLARDA GİS KANAMALARINA YAKLAŞIM 5. Sınıf HEMATEMEZ Kanlı kusma Treitz ligamanının proksimalinden MELENA Siyah, pis kokulu, cıvık dışkılama Özofagus, mide, proksimal ince bağırsaktan HEMATOKEZYA Kanlı

Detaylı

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Mahmut Şahin Düzenleme, Gözden

Detaylı

ALT ÜRİNER SİSTEM VE PELVİK TABAN FONKSİYONEL ANATOMİSİ

ALT ÜRİNER SİSTEM VE PELVİK TABAN FONKSİYONEL ANATOMİSİ ALT ÜRİNER SİSTEM VE PELVİK TABAN FONKSİYONEL ANATOMİSİ Prof.Dr.Niyazi Aşkar Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Ürojinekoloji Ünitesi Kontinansın devamlılığının sağlanması

Detaylı

TORAKOLOMBER VERTEBRA KIRIKLARI. Prof.Dr.Nafiz BİLSEL VERTEBRA KIRIKLARI 1

TORAKOLOMBER VERTEBRA KIRIKLARI. Prof.Dr.Nafiz BİLSEL VERTEBRA KIRIKLARI 1 TORAKOLOMBER VERTEBRA KIRIKLARI Prof.Dr.Nafiz BİLSEL VERTEBRA KIRIKLARI 1 Vertebral Kolon 33 omur 23 intervertebral disk 31 çift periferik sinir VERTEBRA KIRIKLARI 3 OMURGANIN EĞRİLİKLERİ Servikal bölgede

Detaylı

Skolyoz. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Skolyoz. Prof. Dr. Önder Aydıngöz Skolyoz Prof. Dr. Önder Aydıngöz Skolyoz Tanım Omurganın lateral eğriliğine skolyoz adı verilir. Ayakta çekilen grafilerde bu eğriliğin 10 o nin üzerinde olması skolyoz olarak kabul edilir. Bu derecenin

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALARINA YAKLAŞIM NASIL OLMALIDIR? A) ANAMNEZ (ÖYKÜ,

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı Göğüs Cerrahisi Akciğer Kanserinde Anamnez ve Fizik Muayene Bulguları Giriş Akciğer kanseri ülkemizde 11.5/100.000 görülme sıklığına

Detaylı

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Hasta Başı Eğitim / İş Başında Öğrenme Hasta viziti, poliklinik, doğumhane ve ameliyathanede pratik

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Hasta Başı Eğitim / İş Başında Öğrenme Hasta viziti, poliklinik, doğumhane ve ameliyathanede pratik 1. HAFTA Stajın Tanıtımı Hekimlik Uygulaması Obstetrik antenatal vizit ve anamnez Puberte ve bozuklukları Hekimlik Uygulaması Jinekolojik anamnez, muayene Non-invaziv ve invaziv antenatal tetkikler Kadın

Detaylı

Endometriozis: Cerrahi yaklaşım

Endometriozis: Cerrahi yaklaşım Endometriozis: Cerrahi yaklaşım Doç. Dr. İbrahim Esinler Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları Doğum Anabilim Dalı Cerrahi Tedavi-Amaç Şikâyetler Dismenore (%90), disparanü-kronik pelvik

Detaylı

AAM de ikinci düzey tedavi

AAM de ikinci düzey tedavi Hasta Bilgilendirme Formu Türkçe 35 AAM de ikinci düzey tedavi Altı çizili terimler sözlükte listelenmiştir. Bazen reçete edilen ilaçlar semptomlarınızı gidermez. Bu vakalarda diğer tedavi opsiyonları

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 1. GÜN 08.15-09.00 Pratik Ders Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinin Tanıtılması 09.15-10.00 Teorik Ders Jinekolojik Anamnez M. ÇOLAKOĞLU 10.15-11.00 Teorik Ders Jinekolojik Muayene Usulleri M. ÇOLAKOĞLU

Detaylı

TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ DERNEĞİ

TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ DERNEĞİ TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ Sİ DERNEĞİ ÜLS ERA Tİ FKOLİ T TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİSİ DERNEĞİ ÜLSERATİF KOLİT NEDİR? Ülseratif kolit, kalın bağırsağın içini örten tabakanın iltihabıdır. Rektal kanama,

Detaylı

06 Şubat Nisan SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a

06 Şubat Nisan SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a TARİH 06.02.2017 07.02.2017 08.02.2017 09.02.2017 10.02.2017 09: 15 GEÇEN DERS UNUN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YENİ DERS UNUN TANITIMI Ders Kurul Başkanı Prof.Dr.Aysen AKALIN GÖRH Pre-Operatif Hastaların Genel

Detaylı

KANSER ERKEN TANI VE TARAMA PROGRAMI

KANSER ERKEN TANI VE TARAMA PROGRAMI KANSER ERKEN TANI VE TARAMA PROGRAMI Hasta Adı - Soyadı: Cinsiyet: K E Hasta ID No: Doğum Tarihi: Baba Adı: Kimlik No: Sayın Hastamız, Bu form, size uygulanması planlanan erken tanı ve tarama programının

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS NEDİR? Omurga, omur adı

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAK HEKİMLERİN TANI VE TEDAVİDE BİLMESİ GEREKENLER

BİRİNCİ BASAMAK HEKİMLERİN TANI VE TEDAVİDE BİLMESİ GEREKENLER BİRİNCİ BASAMAK HEKİMLERİN TANI VE TEDAVİDE BİLMESİ GEREKENLER Birinci basmağa yönelik tanı ve tedavi rehberinde bahsedilen hastalıklar Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH) İdrar yolu infeksiyonu (İYE)

Detaylı

Boyun Ağrılarında Tanı ve Tedavi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi

Boyun Ağrılarında Tanı ve Tedavi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi Boyun Ağrılarında Tanı ve Tedavi Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi Boyun Anatomisi Boyun Anatomisi Omurganın en hareketli parçasıdır. Karotis, vertebral arter, omurilik ve spinal sinirleri

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Rejyonel Anestezi Sonrası Düşük Ayak

Rejyonel Anestezi Sonrası Düşük Ayak Rejyonel Anestezi Sonrası Düşük Ayak Zeliha Korkmaz Dişli 1, Necla Tokgöz 2, Fatma Ceyda Akın Öçalan 3, Mehmet Fa>h Korkmaz 4, Ramazan Bıyıklıoğlu 2 1 Anesteziyoloji Bölümü, Malatya Devlet Hastanesi 2

Detaylı

ÜRODĠNAMĠK DEĞERLENDĠRME

ÜRODĠNAMĠK DEĞERLENDĠRME ÜRODĠNAMĠK DEĞERLENDĠRME Prof. Dr. Niyazi Aşkar EÜTF Kadın Hast. ve Doğum Anabilim Dalı Ürodinamik inceleme Amaç: Alt üriner sistem dolum ve boşaltım fonksiyon bozukluklarını saptamaktır Ürodinamik tetkiklerin

Detaylı

SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a. Pre-Operatif Hastaların Genel Değerlendirilmesi Yrd.Doç.Dr.

SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a. Pre-Operatif Hastaların Genel Değerlendirilmesi Yrd.Doç.Dr. 1. H A F T A TARİH 06.02.2017 07.02.2017 08.02.2017 09.02.2017 10.02.2017 09: 15 GEÇEN DERS UNUN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YENİ DERS UNUN TANITIMI Ders Kurul Başkanı Prof.Dr.M.Nur KEBAPÇI GÖRH Pre-Operatif

Detaylı