Denetimde Kalite Yönetimi/Güvencesi/Kontrolu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Denetimde Kalite Yönetimi/Güvencesi/Kontrolu"

Transkript

1 Aratırma/nceleme/Çeviri Dizisi Denetimde Kalite Yönetimi/Güvencesi/Kontrolu Aratırma hsan Gören (Kom. Bakanı) Nevin Atakan (Kom. Üyesi) eref Efe (Kom. Üyesi) M.Hakan Özbaran (Kom. Üyesi) Eylül 2003

2 Denetimde Kalite Yönetimi/Güvencesi/Kontrolu Aratırma hsan Gören (Kom. Bakanı) Nevin Atakan (Kom. Üyesi) eref Efe (Kom. Üyesi) M.Hakan Özbaran (Kom. Üyesi) Eylül 2003

3 Aratırma/nceleme/Çeviri Dizisi: 29 Denetimde Kalite Yönetimi/Güvencesi/Kontrolu Mali Yapı ve Denetim Boyutlarıyla Afet Yönetimi Aratırma hsan Gören (Komisyon Bakanı) Nevin Atakan (Komisyon Üyesi) eref Efe (Komisyon Üyesi) M.Hakan Özbaran (Komisyon Üyesi) Sayıtay mensupları için bastırılmıtır. Dizgi ve Mizanpaj hsan Gören & Gürkan Alpsoy Baskı ve Cilt Sayıtay Yayın leri Müdürlüü Birinci Basım Eylül 2003 TC SAYITAY BAKANLII BALGAT ANKARA Tlf: Fx: sayistay.gov.tr

4 SUNU Denetimde kalite, Sayıtayların öteden beri üzerinde durdukları ve sürekli gelitirdikleri bir alandır. Sayıtayların Parlamentoya ve kamuoyuna açık ürünler üretmeleri ve kamusal hesapverme sorumluluunda rol üstlenmeleri bu kurumları kalite arayıları yönünden daha titiz ve daha sorumlu davranmaya yöneltmektedir. Denetimde Kalite yönetimi/güvencesi/kontrolu alanında aratırma yapmak üzere Bakanlıımızca oluturulan bir komisyonca hazırlanan aratırma raporu meseleye çok yönlü ve derinliine yaklamaktadır. Komisyon Raporunun bu dizi içinde yayımlanıyor olması mesleki kültürümüzün olgunlamasına yapacaı katkı bakımından anlamlıdır. Bu düüncelerle kitabın hazırlanmasında, dizgi ve baskısında emei geçen bütün mensuplarımıza teekkür ederim. Mehmet Damar Bakan

5 çindekiler Sayfa Raporun Ana Hatları. 1 Giri. 3 Görev Çerçevesi 3 Güçlükler ve Kısıtlar 3 Benimsenen Yaklaım ve Metodoloji.. 4 Kaliteye likin Bazı Genel Deerlendirmeler... 5 Denetimde Kalitenin Önemi ve Uygun Kalite Sistemine Olan htiyaç... 9 Tanımlar. 11 Uluslararası Meslek Örgütlerine Göre Kalite Yönetimi.. 19 ISO. 19 ISO 9001 Kalite Yönetimi sterleri. 21 Genel sterler Yönetimin Sorumluluu.. 22 Kaynakların Sevk ve daresi (Kontrolu) 25 Ürün/Hizmet Gerçekletirme.. 26 Ölçme, Analiz ve yiletirme.. 31 INTOSAI Ülke Uygulamalarından Örnekler 39 Birleik Devletler (ABD) Devlet Denetimi Standartları i

6 Sayfa Denetimde Kalitenin Boyutları 41 Doruluk. 42 Nesnellik/Adillik 43 Balam Gelikinlii 44 Kapsam/Tamlık.. 44 Önem/Deer Vaktindelik. 46 Açıklık 46 Denetimde Kalite Kontrol Sisteminin Temel Öeleri 47 Doru in Yapılmasını Salamak.. 47 in Doru Yapılmasını Salamak.. 48 Etkili Sonuçlar Alınmasını Salamak 49 Kalitede Süreklilii Salamak 50 ç Kalite ncelemeleri. 50 Meslekta ncelemesi.. 51 Birleik Krallık (ngiltere). 52 Kalite Güvence Sistemi. 52 Kalitenin ncelenmesi Süreci Denetimde Kaliteyi Salamanın Yolları. 54 Planlama Sürecinde Karılıklı Anlayı Salama 54 Bakalarının Çalımalarından Yararlanma. 54 Uygun, Doru ve Zamanlı Bir ekilde Raporlama 55 Deer Katma Meslek Ahlak Kurallarına Uygun Hareket Etme Norveç 57 Denetimde Kalite Güvencesi 57 Kalite Sorumluluu Denetim Sürecinin Kalitesini Güvence Altına Alan Araçlar 59 ii

7 Sayfa Queensland 60 QAO nun Kalite Güvence Sistemi Bakımından Altı Çizilmesi Gereken Bazı Hususlar. 60 Yönetim ncelemesi/gözden Geçirme. 61 Kalite Sistemi. 61 Doküman Kontrolü.. 61 Dizayn Kontrolü Denetim Hizmetleri 62 Destek Hizmetleri Süreç Kontrolü.. 64 Denetim Hizmetleri 65 Destek Hizmetleri nceleme ve Sınama.. 65 Denetim Hizmetleri 65 Destek Hizmetleri nceleme ve Sınama Statüsü 66 Denetim Hizmetleri 66 Destek Hizmetleri Uyumsuzlukların Kontrolü. 67 Düzeltici lemler Kalite Kayıtları. 68 Denetim Hizmetleri 69 Destek Hizmetleri Kurum çi Kalite Denetimleri.. 70 Denetim Hizmetleri 70 Destek Hizmetleri Eitim. 70 iii

8 Sayfa Kanada Kalite Yönetim Sisteminin Çerçevesi ve Öeleri 71 Benimsenen Kalite Yönetimi lkeleri.. 73 Fransa 73 Avrupa Birlii Çin Halk Cumhuriyeti.. 75 Türkiye de Sayıtay Denetiminde Kalite Güvencesi 77 Sonuç ve Öneriler Ayrık Görü 85 Gözden Geçirme 85 Yargı Raporları Üzerinde Gözden Geçirme Öneriler. 86 Deerlendirme Raporları Üzerinde Gözden Geçirme Genel Uygunluk Bildirimi ve Eki Raporlar Deerlendirme Raporlarının Gözden Geçirilmesi. 87 Performans Raporlarının Gözden Geçirilmesi.. 87 Denetim Planlama ve Rapor Grubunun Katkısı Deerlendirme ve Öneriler.. 88 iv

9 Raporun Ana Hatları Bu rapor; Giri, Tanımlar, Uluslararası Meslek Örgütlerine Göre Kalite Yönetimi, Ülke Uygulamalarından Örnekler, Türkiye de Sayıtay Denetiminde Kalite Güvencesi ile Sonuç ve Öneriler balıklı altı bölümden olumaktadır. Giri bölümünde Komisyonumuzun görev çerçevesi tanımlandıktan sonra, Komisyon çalımalarında karılaılan güçlükler ve kısıtlara kısaca deinilmekte; benimsediimiz yaklaım ve bu raporu oluturmak için izlediimiz metodoloji tanıtılmakta; daha sonra kalite ile ilgili olarak genel kabul görmü olan ve Komisyonumuzca da benimsenen bazı saptamalara yer verilmekte ve nihayet denetimde kalitenin önemine ve uygun bir kalite sistemine olan ihtiyaca vurgu yapılmaktadır. Tanımlar bölümü çeitli kalite terminolojisine ayrılmıtır. Kaliteyle ilgili belli kilit terim, kavram ve uygulamaların deiik tanımlarının verildii bu bölüm Raporun okuyucular tarafından anlaılmasını kolaylatırmayı amaçlamaktadır. Uluslararası Meslek Örgütlerine Göre Kalite Yönetimi balıklı üçüncü bölümde, önce, Uluslararası Standartlar Örgütü ISO tarafından yayımlanan ISO 9000 ailesi Kalite Standartlarının kısa bir tanıtımı yapılmakta ve ISO 9001: 2000 Kalite sterlerinin bir özetine yer verilmektedir. Daha sonra da, Yüksek Denetim Kurumları Uluslararası Tekilatı (INTOSAI) tarafından hazırlanan Denetim Standartlarında denetimde kalitenin salanmasına yönelik olarak yer verilen düzenlemeler aktarılmaya çalıılmaktadır. Dördüncü bölümde ise denetimde kalite yönetimi/güvence sistemi/kontrol mekanizmaları kurmu olan kimi ülke sayıtaylarının uygulamalarından örneklere yer verilmekte; bu balamda, ABD, ngiltere, Norveç, Queensland, Kanada, Fransa ve Avrupa Birlii ile Çin Halk Cumhuriyetinin uygulamalarına ilikin düzenlemelerden kimi kesitler verilmektedir. Denetimimizin Kalite Güvence Yönünden Deerlendirilmesine ayrılan beinci bölümde Sayıtay ımızca yürütülen denetimlerde kalitenin salanmasına dönük olarak ne tür kalite kontrol mekanizmalarının oluturulduuna dikkat çekilmektedir. 1

10 Sonuç ve Öneriler balıklı son bölümde, denetimimizde kalite güvencesini salamak ve kaliteyi daha da iyiletirerek sürdürmek için atılması gereken ilk adımlar sıralanmaktadır. Kalite yönetimi gibi son derece kapsamlı bir konunun böyle bir çalımaya sıdırılması olanaksız olduundan Sayıtay ımızın amaç ve misyonuna uygun bir kalite yönetimi oluturmaya dönük çalımalar üphesiz daha geni katılımlı, daha kapsamlı, daha derin etütleri gerektirmektedir. Bu tür çalımaların, bu yolda atılacak ilk adımları izlemesi doaldır 2

11 Giri Görev Çerçevesi Makamın 15/02/2001 tarih ve Gen.Sek.Yrd.2001/69 sayılı onayları ile Komisyonumuz Baka Ülkelerde (Denetimde) Kalite Yönetim/Kontrol Güvence Sisteminin Nasıl Oluturulduu, Nasıl ledii ve Bu Deneyimlerden Kurumumuzun Nasıl Yararlanabilecei Konusunda Aratırma yapmak üzere görevlendirilmi ve Komisyonumuzun çalımaları bu görev çerçevesinde yürütülmütür. Güçlükler ve Kısıtlar Literatürde kalite yönetimi ile ilgili olarak tartımasız genel kabul gören hususlardan birisi, bu yönetim tarzına egemen olan kalite anlayıının sürekli iyiletirmeyi öngören, tüm çalıanların bireysel performansları ve çıktıları için yüksek standartları öne çıkaran, takım çalımasını ve fonksiyonlar arasında çapraz ibirliini tevik eden, bir kalite kültürüne dayandıı gerçeidir. Oysa ülkemizde kalite kültürünün oluması bir yana, kalite ile ilgili terminoloji bile oldukça yenidir. Kamu kesiminde kalite ile ilgili konular kamu yönetimi reform çabalarının ivme kazanmasıyla birlikte daha sık telaffuz edilir olmutur. Konunun bu denli yeni oluu; toplumun deiik kesimlerinde yer alan iletme, kurum ve kuruluların bilgi ve deneyim birikiminin azlıı; kendini kalite yönetimi anlayıının ülkede yaygınlatırılmasına adamı sivil inisiyatiflerin henüz gelimelerini tamamlamamı bulunmaları Komisyonumuzun çalımalarını da olumsuz etkilemitir. Aynı olumsuzluk ileride bu konuda yapılacak adaptasyon ve uygulama çabalarında da kendini gösterecektir. Komisyonumuzu zorlayan bir baka faktör de, literatürde ve uygulamada kalite yönetimi/kalite güvence/kalite kontrol terimlerine atfedilen anlamların mulaklıı olmutur. Bu terimlerin çou kez birbirleri yerine kullanılması görevimizi daha da zorlatırmıtır. Denetimde kaliteyi ön plana çıkaran ve kalite yönetimini/kalite güvencesini/kalite kontrolünü gerçekletirmi olan ülkelerdeki biri birinden çok farklı anlayı ve uygulamalar, Kurumumuz için iyi uygulama örneklerinin 3

12 uygun bir bileimini oluturmaya imkan tanımamaktadır. Söz gelii Fransa da denetim görevlilerinin iine nezaret ve yeniden inceleme/gözden geçirme gibi kalite yönetimi enstrümanlarına fazlaca aırlık verilmezken; ABD, ngiltere, Queensland sayıtaylarında bu araçlar en baat kalite kontrol aracı olarak benimsenmitir. Queensland Sayıtay ının oluturduu kalite yönetim sistemi, INTOSAI Denetim Standartları ile ISO 9000: 2000 Kalite Standartlarının iyi bir harmanı olarak dikkat çekmektedir. Uygulamada karılatıımız bu çeitlilik, Kurumumuz için bir kalite yönetimi oluturmada baka sayıtayların deneyimlerinden yararlanmak amacıyla daha derinlemesine incelemeleri gerekli kılacaktır. Balangıçta be kiiden oluan komisyonumuz, üyelerinden birinin yurtdıı görevi nedeniyle, çalımalarını, ilk toplantısından sonra dört kiiyle sürdürmek zorunda kalmıtır. Benimsenen Yaklaım ve Metodoloji Yukarıda çizilen görev çerçevesine uygun olarak: - Öncelikle muhtemel bilgi kaynakları belirlenmitir. Bu bilgi kaynaklarının büyük çounluu kaçınılmaz olarak nternet ortamından salanan ve dier ülkeler denetim organlarının kalite sistemlerine ilikin dokümanlar olmutur. Uluslararası Kalite Tekilatı nın (ISO) hazırladıı ve ISO 9000 ailesi olarak bilinen Kalite Standartları ve ekleri (ki bu dokümanların en önemlileri tekilatın bir üyesi olan Türk Standartları Enstitüsü tarafından dilimize çevrilmi ve Türk Standardı olarak benimsenmitir,) yararlandıımız bir baka kaynak olmutur. - Eriilebilen kaynaklar Komisyon üyeleri arasında paylaılarak incelenmi ve tartıılmıtır. Eriilebilen yayın ve dokümanlar arasında önemli olanları öyle sıralanabilir: Birleik Devletler Sayıtayı GAO nun An Audit Quality Control System: Essential Elements ; Government Auditing Standards ; Policy and Procedures Manual, Queensland Sayıtayı QAO nun Quality Assurance Standard, INTOSAI tarafından hazırlanan Auditing Standards, 4

13 Norveç Sayıtayının hazırladıı Auditing Standards ve General Guidelines, ngiltere de kamu dı denetim kurumlarının (NAO, Audit Commission, NIAO, Accounts Commission for Scotland) oluturduu bir birlik olan Public Audit Forum un hazırladıı What Public Sector Bodies can Expect from their Auditors, Kanada Sayıtayı OAG ın hazırladıı Annual Audit Manual ve Value-for-Money Audit Manual, Avrupa Birlii Sayıtayı tarafından hazırlanan Audit Policies and Standards, INTOSAI için hazırlanan The Cour Des Comptes (Court of Accounts), Çin Sayıtayı tarafından yayımlanan Auditing in The People s Republic of China, balıklı dokümanlar ile dier anonim elektronik dokümanlar. - Ülke uygulamaları genel olarak özetlenmi; kalite yönetim sistemleri dikkat çeken ülkelere daha ayrıntılı yer verilmitir. - Bu çalımadan yararlanacak olanları etki altında bırakmamak için olabildiince direkt bir aktarım biçimi benimsenmi ve yorum okuyucuya bırakılmıtır. Kaliteye likin Bazı Genel Deerlendirmeler Komisyonumuz çalımalarında kalite ile ilgili u özellikleri göz önünde tutmutur: - En geni anlamıyla kalite, bir mükemmellik derecesidir: bir eyin amacına ne kadar uygun olduudur. Dar anlamda ise, ürün veya hizmet kalitesi gereklerine uygunluk, hata veya kirlenme içermeme hali veya yalnızca müteri tatmininin bir derecesi olarak tanımlanır. Kalite yönetiminde, kalite, belirtilen ve gösterilen ihtiyaçları karılama yeteneine sahip olan bir ürün veya hizmetin özelliklerinin toplamı olarak tanımlanır. Kalite aynı zamanda bir kuruluun hissedarları, 5

14 çevresi ve toplum üzerindeki etkisinin yapısını veya derecesini de içine almaktadır. - Özellikler, subjektif olguların iletilmesinde kullanılan kesin olmayan bir yoldur her ey rakamlara veya ölçülebilir özelliklere dökülemez. Örnein, bir hizmet sektöründeki arkada canlılıının veya samimiyetin güvenilir ekilde ve tekrar tekrar ölçülmesi zordur. Bu nedenle, ihtiyaçların karılanması kalitenin elde edilmesi için gerekli olan her ey deildir. - Kalite, gerekli olan ey ile sunulan ey arasında yapılan bir karılatırmanın sonucudur. Üretici tarafından deil, alıcı tarafından hükmolunur. Bu hüküm maksatlıdır, örnein, tedarikçi veya bir ürün veya hizmet seçimi gibi. - Günümüzde genel kabul gören görüe göre, kalitenin en makul ve gerçekçi ölçütü müteri memnuniyetidir. Çünkü, müteri tatmininde müterilerin ihtiyaçlarına ve beklentilerine ilikin hem objektif hem de subjektif yorumlar dikkate alınır. Müterilerin sunulan ürünler ve hizmetler konusunda tatmin olması halinde, kurulu yalnızca müteri ihtiyaçlarını ve beklentilerini doru yorumlamı olmaz, aynı zamanda kabul edilebilir kaliteye sahip ürünler ve hizmetler de salar. - Müteri ihtiyaçları ve beklentileri sürekli bir deiim içerisindedir. Teknolojiden, mevzuattan, problemlerden, rakiplerin ürünlerinden veya hizmetlerinden haberdar olunması müteriler için yeni istekler ortaya çıkarır. Bu müteriler bir sonraki satın alımlarına baladıklarında istekler taleplere dönüür. Bu nedenle, kuruluların kaliteyi sürekli olarak gelitirmesi hayati önem taımaktadır; böylece tatmin olan müteriler elde tutulurken yeni müteriler de kazanılır. - Deer, bir fiyat etiketi deil, bir ürün veya hizmetten elde edilen faydaların geri dönüünün bir ölçüsüdür. Bir ürün fiziksel veya fonksiyonel artları son derece yeterli bir ekilde karılayabilir, ancak aynı sınıf ve derecedeki dier ürünlere göre fiyatı yüksek olabilir. Alternatif olarak, aynı ürün dier bir maazada yüzde 50 düük fiyata satılabilir, bu durum aynı kaliteyi daha ucuza alabilmeyi getirir. Bu 6

15 nedenle maliyetler kalite bakımından dikkate alınması gereken önemli isterlerden biridir. - Her kuruluun amaçlarından biri de memnun edilmi müterilerin yaratılması ve elde tutulmasıdır. Tatmin olmu müteriler yaratamayan ve/veya böyle müterileri elde tutamayan kurulular zaten amaçlarını da elde edemezler. Müteri ihtiyaçlarını ve beklentilerini karılayan ürün ve hizmetlerin sunulması tatmin olmu müterilerin elde edilmesini; gelecekteki ihtiyaçların ve beklentilerin doru tahmini ise, müterilerin elde tutulmasını salar. Bu yüzden, kalite her kuruluun hayatta kalabilmesi için son derece önemlidir. - Her ürün, hizmet, ilem, görev, eylem, karar kabul edilebilir olabilir veya olmayabilir. Dolayısıyla, bir kuruluun yaptıı her eyde kendine has bir kalite vardır. Bir kuruluun her biriminde, en üst yöneticiden en alt kademedeki içilere kadar herkes kaliteye dikkat etmelidir. Destek personelinin kaliteye dikkat etmesi de üretim personelinin bu konuya dikkat etmesi kadar önemlidir. - Bir kii kaliteyle ilgili yalnızca bir eyi yapmaktan sorumlu olabilir. Dolayısıyla, bir kii kalite isterlerinin belirlenmesinden, isterlerin yerine getirilmesinden ve bir eyin kalitesinin belirlenmesinden sorumlu olabilir. Sorumluluk verilmesinin anlamı, bir kiiye bir eylerin yapılmasını salamak hakkının verilmesidir. Hal böyle olunca, bu hakla birlikte kiinin sorumlu olduu kalite çıktısını salayan süreçlerin kontrol edilmesi yetkisi de aynı kiiye verilmelidir. Bu durumda, bir kuruluta kaliteden sorumlu tutulacak kiinin üst yönetime mensup olması gereklilii açıktır. Üst yönetim mensubu olmayan birinin, söz gelii Kalite Yöneticisi gibi bir uzmanın, tüm yapabilecei; cesaret vermek, liderlik etmek, eitim, araç, teknik veri ve performans verileri salamak yoluyla dierlerinin kaliteye ulamasını temin etmektir. - Kalitenin salanması, elde tutulması ve gelitirilmesi için çok sayıda yöntem gelitirilmitir. Bunlar, kalite kontrol, kalite gelitirme ve kalite güvencesi topluca kalite yönetimi olarak bilinir. Kalite yönetimi bir yöneticinin deil tüm yöneticilerin iidir. Kalite bir süreç 7

16 zinciri ile elde edilir. Bu zinciri oluturan süreçlerin her birinin kontrol altında olması ve sürekli iyiletirilmesi gerekir. Üst yönetimin,...kuruluun kendini kaliteye adadıını... ifade etmesi ile balayan zincir, daha sonra u halkaların uç uca eklenmesiyle devam eder ve tamamlanır: Müteri ihtiyaçlarının ve beklentilerinin belirlenmesi Müteri ihtiyaçlarının ve beklentilerinin elde edilmesini salayacak olan bir yönetim sisteminin gelitirilip kurulması ve güvenilir, sürekli ve ekonomik ekilde sürdürülmesi Müteri ihtiyaçlarını yansıtan özelliklere sahip olan ürünlerin ve hizmetlerin tasarlanması Tasarıma sadık bir ekilde yeniden üretmek için ürünlerin ve hizmetlerin yapılandırılması Daıtım öncesinde ürünlerin ve hizmetlerin gerekli özelliklere sahip olduunun dorulanması Müteri tatminini engelleyen özelliklere sahip ürün ve hizmetlerin tedarikinin önlenmesi Ürün ve hizmetlerdeki istenmeyen özelliklerin bulunması ve elimine edilmesi. Müteri ihtiyaçları için daha az pahalı olan çözümlerin bulunması lemlerin daha etkin ve verimli hale getirilmesi Müterileri neyin mutlu edeceinin ortaya çıkarılması ve bu eyin müterilere sunulması Baarıların ödüllendirilmesi ve onurlandırılması - Kuruluların kalite hedeflerine ulamasına yardımcı olmak için çeitli standartlar, felsefeler, metodolojiler, araçlar, teknikler ve ölçütler gelitirilmitir. Bunlardan bazıları öyle sıralanabilir: Yönetim sistemleri - ISO 9000, ISO Felsefeler toplam kalite yönetimi Metodolojiler süreç yönetimi, sürekli gelime 8

17 Araçlar ve teknikler süreç çizelgeleri, hata modu ve etki analizi, istatistiksel ilem (süreç) kontrolü, kalite fonksiyonunun kullanılması Denetimde Kalitenin Önemi ve Uygun Kalite Sistemine Olan htiyaç INTOSAI Denetim Standartlarında da belirtildii üzere yüksek denetime yüklenilen görev ve sorumluluklar kamusal hesap verme yükümlülüünün yerine getirilmesi bakımından hayati önem taımaktadır. Bu itibarla yüksek denetim kurumları, denetimlerinde en üst kalitedeki metot ve teknikleri uygulamalıdır. Hal böyle olunca, gerek kendi personelinin ve gerekse dıarıdan istihdam edecei uzmanların denetim standartlarına, planlama prosedürlerine, metodolojilere ve i gözetim esaslarına eksiksiz uymalarını salamak ve denetim raporlarına ilikin görevlerin etkin bir ekilde yerine getirilmesini teminat altına alacak prosedürleri formüle etmek her ülkenin kendi yüksek denetim kurumuna düen bir yükümlülüktür. Denetimde kalitenin salanması, denetim sonuçlarının güvenilirliini artırdıı gibi; parlamentonun ve denetlenen kurum ve kuruluların ihtiyaçlarını karılamak amacıyla üretilen denetim görü, tavsiye ve iyiletirme önerilerinin daha da ciddiye alınmasını salar. Öte yandan, yukarıda da iaret edildii üzere, yaptıı iin yüksek standartta olmasının önemi nedeniyle denetim kurumları, denetim performansını ve denetim sonuçlarını iyiletirecek kalite güvence programlarına özel önem vermelidir. Bu tür programlardan salanacak yarar uygun kaynakların bu amaç için kullanımını gerektirir. Ancak, kullanılan kaynaklar ile elde edilmesi beklenen yararlar arasında makul bir denge olmalıdır. Bu karılatırmada yalnızca iyi bir kalite güvence sisteminin getirecei maliyetleri deil; aynı zamanda, düük kaliteli denetimin muhtemel sonuçlarını da hesaba katmak gerekir. Satırbaları olarak zikretmek gerekirse denetim kalitesindeki düüklük u sonuçları dourur: - Denetim kaynaklarının kullanımında verimsizlik - Denetim sonuçlarında etkisizlik - Denetim sürecinin inanılırlıını kaybetmesi 9

18 - Düzenlemelerin ve yasaların ihlali - Yönetimin karar vermesi için denetim sonucunda elde edilen bilginin doruluu ve tamlıı konusunda üphe - Denetlenenler üzerindeki etkileri bakımından da varlıkların ve kaynakların kötü yönetimi Bu sonuçların ekonomik ve sosyal maliyetinin büyüklüü, denetimde kalitenin önemi ve uygun kalite sistemine olan ihtiyacı gözler önüne sermektedir. Tüm bunlara ilaveten, bir görevin herhangi bir aamada amacından sapma, yanlı anlaılma, gerei gibi yönlendirilememe, kötü planlanma, gerei gibi ifa edilememe ve sonuçları etkin olmayan bir biçimde raporlanma ihtimali vardır. Bu gibi durumların asgariye indirilmesi için çıkar yol, elverili bir kalite kontrol sisteminin kurulmu olmasıdır. Bir kuruluun elde etmeyi amaçladıı sürekli i kalitesini salayacak ilkeleri, politikaları ve prosedürleri koyan bir kalite kontrol sistemi, denetimin kalitesini tehlikeye atabilecek olan faktörleri önceden belirler ve problemleri henüz ortaya çıkmadan tespit ederek düzeltici önlemlerin alınmasını olanaklı kılar. 10

19 Tanımlar Kalite kavramı için pek çok tanım gelitirilmitir. Literatürde öne çıkarılmak istenen özelliine, uygulama alanına, bakı açılarına (spesifik veya genel) göre deien tanımlarla karılaılmaktadır. Burada en sık rastlanan tanımlara yer verilecektir. Kalite bazen, spesifikasyonlara uygunluk, isterlere uygunluk, amaca uygunluk, müteri memnuniyeti, kullanıma uygunluk gibi sloganlarla tanımlanmaya çalıılırken çou zaman daha detaylı, uzun ve daha soyut anlatımlarla tanımlanmaya çalıılmaktadır. Altı çizilmesi gereken gerçek ise, bu tanımların hepsinin de geçerli olduudur. Kalite, bir ürün veya hizmet ile ilgili özelliklerin, belirlenen veya olabilecek müteri ihtiyaç ve isterlerini karılama derecesidir. Bir baka tanıma göre kalite, bir ürün veya hizmetin; Uluslararası Standartlar Örgütünün tanımına göre ise bir kuruluun, açıkça bilinen ve muhtemel ihtiyaçları karılama yeterliliini etkileyen tüm özelliklerinin bileimidir. Akdi bir ortamda ihtiyaçlar beyan edilmitir. Baka ortamlarda ise muhtemel ihtiyaçlar ürün veya hizmeti üretenlerce belirlenip tanımlanmak durumundadır. Çou halde ihtiyaçlar zaman içerisinde deiir; bu durum kalite isterlerinin (gerekliliklerinin, koullarının) periyodik olarak revizyonunu gerektirir. htiyaçlar genellikle, önceden belirlenmi kimi kriterler kullanılarak belirleyici özelliklere dönütürülebilir. Kalite tanımları, odaklanılan temel faktöre balı olarak ekillenmektedir Odaklanılan Faktör Müteriler malat Ürün Deer Tanım Kullanıma uygunluk, müterilerin (halihazır ve gelecekteki) beklentilerini/ihtiyaçlarını karılama yeterlilii. Projeye, teknik artlara / isterlere uygun olma, kusursuzluk derecesi. Katma deer yaratma ve baka ürünlerin sahip olmadıı bir özellii bulunma. Fiyat ve özellikleri en iyi kombine etme. 11

20 Kalite kavramına atfedilen öz nitelikler de sektör ve alanlar itibariyle farklılıklar arz eder. Örneklemek gerekirse: Alan Havayolu ulaımı Salık Gıda Posta Akademik Tüketim malları Sigorta Askerlik Otomotiv letiim Kaliteyle lgili Olduu Düünülen Öz Nitelik Zamanında, rahat, düük maliyetli hizmet Doru tehis, en az bekleme zamanı, daha düük maliyet, güvenilirlik. yi ürün, hızlı daıtım, iyi çevre Hızlı daıtım, doru daıtım, maliyet sınırlama Gelecek için gerei gibi hazırlık, zamanlı bilgi üretme Teknik özelliklere uygun imalat, hatasızlık, maliyet etkinlik Geri ödemede zamanlılık, makul maliyet Hızlı konulanma, azalan maliyet Hatasız ürün Daha net, daha hızlı, daha ucuz hizmet Kaliteye atfedilen öz nitelikler sektör ve alanlar itibariyle ne kadar farklı olursa olsun, bu öz nitelikler için ortak olan parametrelerin maliyet, zaman, hata, müteri memnuniyeti olduu dikkatlerden kaçmamalıdır. Bunlardan maliyet, zaman ve hata görünürdeki parametreleri oluturur. Temelde yatan parametre ise müteri memnuniyetidir. Kalitenin daha iyi anlaılmasını temin için yapılan analizlerde, söz gelii ürünler için, performans, uygunluk, güvenilirlik, dayanıklılık gibi kalitenin boyutlarından; servis, tasarım, projeye ve teknik spesifikasyonlara uygunluk, 12

21 kullanım kolaylıı gibi kalitenin belirteçlerinden söz edilir. Mesela salık hizmetlerinde kalitenin boyutları ve öz nitelikleri öyle sıralanabilir: Heveslilik: Emre amadelik, eriilebilirlik, zamanlılık, süreklilik, hakkaniyet. Yeterlilik: Yerindelik, beklenen sonuç ve etkiler, istenmeyen sonuçlar, müterinin katılımı, etie ve mevzuata uygunluk. letiim: Nezaket ve saygı, iletilen mesajda tutarlılık, emanet edilen bilginin saklı tutulması. Kalite Güvencesi için çeitli tanımlar yapılmıtır. Bunlara göre kalite güvencesi, - Ürün kalitesini etkileyen bütün sistem ve ögelerin tek tek ve birlikte istendii gibi çalımakta olduu konusunda güven salamak için planlanan ve icra edilen eylemlerdir. - Amaçlanan kullanımları bakımından, ürünün ve onu oluturan ögelerin kabul edilebilir oldukları konusunda yeterli güveni salamak için gerekli olan tüm eylem ve ilemlerin planlı ve sistematik bir kombinasyonudur. - Genel bir ifadeyle, bir ürün veya hizmetin kalitesini garanti altına almak için yapılan üretim sonrası kontroller, yoklamalar veya incelemelerdir. - Kalite ihtiyaçlarının karılanacaı hususunda yeterli güveni salamak için kalite sistemi içerisinde planlı ve sistemli bir ekilde icra edilen faaliyetlerin tümüdür. - Bir ögenin, modülün veya sistemin önceden belirlenmi teknik gerekliliklere uygunluunu salamak için ihtiyaç duyulan planlı sistematik faaliyetlerdir. (ISO) - Bir organizasyonun performans gerekliliklerini karılayan ve standartlara ve prosedürlere uygun ürünler üretmesini salamak için yapılan eylemlerin tümüdür. - Kalite yönetiminin, kalite isterlerini yerine getirme yeteneini artırmaya odaklanan kısmıdır. 13

22 - Bir kuruluun, kaliteyle ilgili tüm isterleri karılamasını ve ürün ve/veya hizmetlerin kalitesini güvence altına almasını salamak için gerekli olan kurumsal yapı, süreç ve yöntemlerin tümüdür. Bir örgüt, sistem veya ögenin tatminkar bir ekilde hizmet görmesini salamak için ihtiyaç duyulan planlı ve sistemli eylem ve mekanizmaların tümüdür. Bu anlamda kalite güvencesi, bir materyal veya ögenin fiziksel özellikleri ile kalitesini önceden belirlenen standartları esas alarak kontrol etmeye yönelik olan kimi kalite güvence faaliyetlerinin meydana getirdii kalite kontrol ü de kapsar. Kalite Kontrol, - Gerçek ürün veya hizmetlerin performansının ölçülüp, önceden belirlenen bir standartla karılatırıldıı ve uyumsuzlukları elimine etmek için gerekli adımların atıldıı bir süreçtir. - Gerçek kalite performansını amaçlarla karılatıran ve herhangi bir hatanın düzeltilmesi için uygun adımları tanımlayan teknik ve faaliyetlerin kullanımıdır. - Kalite isterlerine uygunluu temin için kullanılan operasyonel teknik ve prosedürlerdir. - Kalite isterlerinin gereini yerine getirebilmek için kullanılan operasyonel teknikler ve faaliyetlerdir. Ürün veya hizmetin olması gerektii gibi olmasını salamak için yapılanların tümüdür. Kalite yiletirme, örgütsel yapının tamamında süreçleri ve faaliyetleri iyiletirmek suretiyle ürün veya hizmetin müteriye yönelik deerini artırmak için atılan adımlardır. Buna göre kalite iyiletirme, i süreçlerine sistematik bir yaklaımı ifade eder. Bu yaklaım i süreçlerini daha verimli, etkin ve uygun hale getirmek için israfı, kayıpları, gereksiz çalımaları, baarısızlıkları vb. gidermeye odaklanır. ISO ya göre müteri memnuniyeti, ihtiyaçlarının ne dereceye kadar karılandıı hususundaki müteri algısıdır. Müteri ikayetleri, düük müteri memnuniyetinin genel bir göstergesidir. Ancak ikayet yokluu da müteri memnuniyetinin yükseklii anlamına gelmez. Müteriyle üzerinde tam bir 14

23 mutabakat salanan müteri ihtiyaçlarının karılanması bile müteri memnuniyetinin salanmasını garanti etmez. Kalite Özellikleri, bir süreç çıktısının müteri bakımından önemli olan nitelikleridir. Kalite özelliklerini tehis edebilmek için müteri ihtiyaç ve beklentileri hakkında yeterli bilgi sahibi olmak gerekir. Kalite Yönetimi, bir bütün olarak yönetimin bir alt fonksiyonudur ve kalite politikasını, kalite amaçlarını, kaliteye ilikin görev ve sorumlulukları belirlemeye ve bunları kalite planlaması, kalite kontrolü, kalite güvencesi ve kalite iyiletirmesi gibi araçlarla gerçekletirmeye dönük faaliyetlerin tümünü kavrar. Kalite yönetiminin yürütülmesi kuruluun tüm bireylerinin katılımını gerektirir. Kalite yönetimi, bir kuruluun kalite sistemlerinin etkili bir ekilde çalımasını salamak üzere yapılan planlı eylem ve ilemler olarak da tanımlanmaktadır. Özel sektörde gelitirilen jenerik kalite yönetimi yaklaımının adapte edilerek kamu sektörünün çeitli alanlarında uygulanabilir hale getirilmesi çabaları sürmektedir. Adaptasyon çabalarında üç grup kavram, araç ve uygulama söz konusudur: Kamu sektörünün her alanına rahatlıkla adapte edilebilen Çekirdek kavram, araçlar ve uygulamalar. Örnek: vizyon, strateji, ölçülebilir hedefler, yetkilendirilmi çalıma timleri, verilere dayalı karar verme. Kamu sektörünün pek çok i ortamına yorum yoluyla adapte edilebilen uyarlanıcı kavram, araç ve uygulamalar. Örnek: müteri memnuniyeti, kendini yöneten çalıma timleri, tam zamanlı stok yönetimi, tedarikçilerle ortaklama. Sadece bazı kamu sektörü i ortamları için uygun olan problem atik kavram, araç ve uygulamalar. Örnek: Kıyaslama, Sıfır hata. Toplam Kalite Yönetimi, bir kurulutaki tüm faaliyetlerin sürekli olarak iyiletirilmesi ve organizasyondaki tüm çalıanların kesin aktif katılımıyla çalıanların, müterilerin ve giderek toplumun memnun edilmesi yoluyla kârlılıa/verimlilie ulaılmasıdır. Bu tanım geleneksel yönetim anlayıından farklı olarak, çalıanlar ve yöneticilerin rollerindeki önemli deiimleri ön plana çıkarmaktadır. Bir bakıma kalite ilkelerinin bir kuruluun tüm yönlerine 15

24 uygulanması da demek olan Toplam Kalite Yönetimi (veya Toplam Kalite Kontrol), kalite yöntemlerini yönetimden muhasebeye, imalata, hizmete ve en alt birimlere kadar tüm kurulua uygular. Juran a göre Toplam Kalite Yönetiminde kalite çalımaları üçe ayrılır: Kalite Planlaması Sürecinde, müterilerin kimler olduu, ihtiyaçlarının neler olduu kefedilmeye çalıılır. Kalite Kontrol Süreci, yükseltilen kalitenin yeni seviyelerini yakalamaya çalıır (Örnein hataları azaltma, maliyeti daha da düürme, müteri memnuniyetini artırma gibi.). Kalite yiletirme Süreci ise kalite yükseltmeye süreklilik kazandırmayı amaçlar. Bu müterilertedarikçiler-süreçler zincirinin halkaları arasındaki etkileime odaklanan bir yaklaımdır. Crosby yaklaımına göre de, Toplam Kalite Yönetimi, bir kuruluta, odaa insan unsurunu koymak suretiyle kalitenin yükseltilebilecei alanları belirlemek, bilinci yükseltmek, timler kurmak, amaçlar koymak, kalite yükseltme döngüsünü belirlemek ve bu döngüyü sürekli yinelemeyi öngören bir tekniktir. Bu yaklaım geni ölçüde bir kurulutaki kültür deiimine dayandırılmaktadır. Kalite Politikası, bir kuruluun kaliteyle ilgili genel amaç, niyet ve yönelimi olup, kuruluun tepe yönetimi tarafından resmen beyan edilir. Baka bir tanıma göre de, kalite politikası, bir kurulutaki üst yönetimin, kaliteli ürünler ve/veya hizmetler karısındaki kendi tutumlarını açıkça gösteren beyanlarıdır. Kalite sterleri (kalite artları, kalite koulları, kalite gereklilikleri), bir ürün veya hizmetle ilgili olarak genellikle ima edilen veya zorunlu olarak beyan edilen ihtiyaç veya beklentilerdir. Kalite isterleri balangıçta fonksiyonel terimlerle ifade edilmeli ve yazılı hale getirilmelidir. Kalite Sistemi, kalite yönetimini iletebilmek için kullanılan örgütsel yapı, sorumluluklar, prosedürler, süreçler ve kaynaklardır. Kalite sistemi, kalite amaçlarını elde etmeye yetecek kadar kapsamlı olmalıdır. Bir kuruluun kalite sistemi, temelde, kuruluun iç isterlerini karılamak için tasarlanır ve belli bir müterinin kalite güvence isterleriyle sınırlı deildir. Baıtsal (contractual) veya dayatıcı (mandatory) kalite deerlendirmesinin amaçları, kalite 16

Durum böyle olmakla birlikte, özet çeviri metninin okuyucuların gerçekten yararlanabilecekleri i levsel bir doküman oldu u ku kusuzdur.

Durum böyle olmakla birlikte, özet çeviri metninin okuyucuların gerçekten yararlanabilecekleri i levsel bir doküman oldu u ku kusuzdur. AVUSTRALYA NIN YEN GÜNEY GALLER EYALET SAYITAYI PERFORMANS DENETM RAPORU Yıllık Raporlardan Hareketle Performansın Deerlendirilmesi: Sekiz Kuruluun Yıllık Raporlarının ncelenmesi (Özet Çeviri) Sacit Yörüker

Detaylı

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001 OHSAS 18001 SALII VE GÜVENL YÖNETM REHBER STANDARDI GR : Dünyada, üretim faktörünün temel öesi olan çalıanların salıı ve güvenlii endüstriyel gelimelere paralel olarak, ön plana çıkmaktadır. Salıı ve i

Detaylı

INTOSAI KAMU KES M Ç KONTROL STANDARTLARI REHBER. Özet Çeviri Baran Özeren Sayı tay Uzman Denetiçisi

INTOSAI KAMU KES M Ç KONTROL STANDARTLARI REHBER. Özet Çeviri Baran Özeren Sayı tay Uzman Denetiçisi INTOSAI KAMU KESMÇ KONTROL STANDARTLARI REHBER Özet Çeviri Baran Özeren Sayıtay Uzman Denetiçisi 2 Haziran 2004 Çevirenin Notu Denetim meslei ile ilgili kamu ve özel sektör organizasyonları, son yirmi

Detaylı

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI Belediyelerin görevlerini etkin ve verimli bir ekilde yerine getirebilmeleri için ihtiyaç duydukları optimal (ihtiyaçtan ne fazla ne de az) kadronun nicelik ve

Detaylı

ANKARA ŞUBESİ YAZ SEMĠNERLERĠ

ANKARA ŞUBESİ YAZ SEMĠNERLERĠ ANKARA ŞUBESİ YAZ SEMĠNERLERĠ 1 KALĠTE YÖNETĠMĠ Bayram ERTEM Makine Mühendisi 2 TEMEL KALĠTE KAVRAMLARI Kalite nedir? Müşteri beklentilerini karşılayabilme derecesi, Bir ürün veya hizmetin belirlenen veya

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ Ohsas 18001 Endüstrinin değişik dallarında faaliyet gösteren kuruluşların, faaliyet konularını yerine getirirken, İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda da, faaliyet

Detaylı

Bilgi Notu ARA TIRMA VE TASN F GRUBU 30.05.2002. " ç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumlulu u çin Bir Yapı Olu turulması" Hk.

Bilgi Notu ARA TIRMA VE TASN F GRUBU 30.05.2002.  ç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumlulu u çin Bir Yapı Olu turulması Hk. Bilgi Notu ARATIRMA VE TASNF GRUBU 30.05.2002 "ç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumluluu çin Bir Yapı Oluturulması" Hk. ç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumluluu çin Bir Yapı Oluturulması Kamu Kurumlarındaki

Detaylı

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER ETK LKELER Türkiye Bankalar Birlii tarafından hazırlanan ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu nun 15 Haziran 2006 tarih ve 1904 sayılı kararlı ile yayımlanan Bankacılık Etik lkeleri Bankamız tarafından

Detaylı

ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU

ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU Dünyada en çok kullanılan yönetim sistemi standardı ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Standardının son revizyonu 15 Eylül 2015 tarihinde yayınlanmıştır.

Detaylı

ISO 9001 : 2000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ. Doç.Dr. Nihal ERGİNEL ANADOLU ÜNİVERSİTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü Eskişehir

ISO 9001 : 2000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ. Doç.Dr. Nihal ERGİNEL ANADOLU ÜNİVERSİTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü Eskişehir ISO 9001 : 2000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ Doç.Dr. Nihal ERGİNEL ANADOLU ÜNİVERSİTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü Eskişehir 1 TEMEL KALİTE KAVRAMLARI Kalite Güvencesi nedir? Ürün veya hizmet ile ilgili kalite

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI AMERKA BRLEK DEVLETLER SAYITAYI Yazan: Dawid M. WALKER Çeviren: Müslüm PARLAK Amerika Birleik Devletleri Sayıtayı, Birleik Devlet yönetiminin yasama bölümü içerisinde yer alan baımsız bir kurumdur. Genellikle

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI KAMU İÇ KONTROL KONTROL ORTAMI İç kontrolün temel unsurlarına temel teşkil eden genel bir çerçeve olup, kişisel ve mesleki dürüstlük, yönetim ve personelin etik değerleri, iç kontrole yönelik destekleyici

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Yönetiim, Bölgesel Kalkınma ve Kalkınma Ajansları: Çukurova Kalkınma Ajansı Uygulaması A. Celil Öz 1 1- Giri Son çeyrek yüzyılda küresellemenin ve uluslar arası ve uluslar üstü kurumların da etkisiyle

Detaylı

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU R20.08

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU R20.08 R20.08 LABORATUVARLARDA YÖNETİMİN GÖZDEN GEÇİRME FAALİYETİ Rev.00 03-2002 1. GİRİŞ 1.1 TS EN ISO/IEC 17025 (2000) Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği için Genel Şartlar standardında bir

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

Enerji Yönetimi 11 Aralık 2015. Ömer KEDİCİ

Enerji Yönetimi 11 Aralık 2015. Ömer KEDİCİ Enerji Yönetimi 11 Aralık 2015 Ömer KEDİCİ Tanım Enerji yönetimi ; Planlama, Koordinasyon ve Kontrol gibi birbirinden bağımsız olduklarında etkisiz kalabilecek işlevlerin bir araya gelerek oluşturdukları

Detaylı

ISO 17025 Laboratuar Akreditasyonu Temel Prensipler

ISO 17025 Laboratuar Akreditasyonu Temel Prensipler Kalite Eitim Danımanlık Ltd.ti. ISO 17025 Laboratuar Akreditasyonu Temel Prensipler 1 Aralık 2005 -ANKARA KORE EHTLER CAD. NO. 36 D. 2 ZNCRLKUYU L-STANBUL Tel: 0212-274 15 63-64 Fax: 0212-274 15 66 E-mail

Detaylı

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES 1. GR Yrd.Doç.Dr.Cansevil TEB *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden

Detaylı

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ YAPI Madde 1. Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Kulübü, kısa adıyla K.Ü.S.B., Koç Üniversitesi örenci kulüpleri tüzüüne balı ve Koç Üniversitesi örencilerinin

Detaylı

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk TEKSTL BANKASI A.. Amaç ve Kapsam Tekstil Bankası A.. (Tekstilbank) bilgilendirme politikası; Bankacılık Kanunu ve bu kanuna ilikin düzenlemeler, Sermaye Piyasası Mevzuatı, Türk Ticaret Kanunu, stanbul

Detaylı

ISO 50001:2011 Enerji Yönetim Sistemi

ISO 50001:2011 Enerji Yönetim Sistemi ISO 50001:2011 Enerji Yönetim Sistemi Enerji Tasarrufu Daha Güçlü Atılımlar İçin Birikimdir 2011 MEYER Temsilcilik ve Kontrol Hizmetleri 1 TÜV (Technischer Überwachungs - Verein) Almanca'da Teknik Gözetim

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE İÇ KONTROL STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL DAİRESİ

SÜREÇ YÖNETİMİ VE İÇ KONTROL STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL DAİRESİ SÜREÇ YÖNETİMİ VE İÇ KONTROL STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL DAİRESİ SÜREÇ NEDİR? Müşteri/Vatandaş için bir değer oluşturmak üzere, bir grup girdiyi kullanarak, bunlardan çıktılar elde etmeyi

Detaylı

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR tibar alglamalardan oluur. Kurumsal itibar, bir kuruma yönelik her türlü alglamann bütünüdür. Kurumsal itibar; sosyal ortaklarn kurulula ilgili

Detaylı

ISO 9001 Kalite Terimleri

ISO 9001 Kalite Terimleri Kalite: Mevcut ve var olan karakteristiklerin şartları karşılama derecesine verilen isimdir (ISO 9000) Kalite Politikası: Kalite ile ilişkili olarak üst yönetim tarafından resmi olarak formüle edilen kuruluşun

Detaylı

BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar

BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar Sürüm 1.0 21 Ekim 2004 Dr. Yaman AKDENIZ * akdeniz@bilgiedinmehakki.org Bilgiedinmehakki.org

Detaylı

Yönetim ve Hesapverme Sorumlulu u Amaçları Bakımından Performans Bilgisi

Yönetim ve Hesapverme Sorumlulu u Amaçları Bakımından Performans Bilgisi Aratırma/nceleme/Çeviri Dizisi Yönetim ve Hesapverme Sorumluluu Amaçları Bakımından Performans Bilgisi Çeviri Baran Özeren Uzman Denetçi Aratırma ve Tasnif Grubu Cem Suat Aral Badenetçi 22. Grup Ekim 2002

Detaylı

ISO/IEC 27001:2013 REVİZYONU GEÇİŞ KILAVUZU

ISO/IEC 27001:2013 REVİZYONU GEÇİŞ KILAVUZU ISO/IEC 27001 in son versiyonu 01 Ekim 2013 tarihinde yayınlanmıştır. Standardın 2013 versiyonu, farklı sektör ve büyüklükteki firmaların gelişen bilgi güvenliği ve siber güvenlik tehditleri konularına

Detaylı

stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor?

stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor? Sayıtay Dergisi Sayı: 44-45 Performans Denetimi Raporu: stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor? stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor Raporu, Sayıtay Bakanlıınca 6.5.2002 tarihinde TBMM Bakanlıına gönderilmitir.

Detaylı

stanbul, 11 Ekim 2004 2004/1021

stanbul, 11 Ekim 2004 2004/1021 TÜRKYE SERMAYE PYASASI ARACI KURULULARI BRL Büyükdere Cad.No:173 I. Levent Plaza A-Blok Kat:4 34394 I. Levent-stanbul Tel : (212) 280 85 67 Faks : (212) 280 85 89 www.tspakb.org.tr stanbul, 11 Ekim 2004

Detaylı

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ 1.Giriş Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı Kamu idarelerinin mali yönetimini düzenleyen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 13 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak

Detaylı

ISO/IEC 20000-1 BİLGİ TEKNOLOJİSİ - HİZMET YÖNETİMİ BAŞ DENETÇİ EĞİTİMİ. Terimler Ve Tarifler. www.sisbel.biz

ISO/IEC 20000-1 BİLGİ TEKNOLOJİSİ - HİZMET YÖNETİMİ BAŞ DENETÇİ EĞİTİMİ. Terimler Ve Tarifler. www.sisbel.biz ISO/IEC 20000-1 BİLGİ TEKNOLOJİSİ - HİZMET YÖNETİMİ BAŞ DENETÇİ EĞİTİMİ Terimler Ve Tarifler 1 Kapsam 1.1 Genel Terimler Ve Tarifler Bu standart, bir hizmet yönetimi sistem (HYS) standardıdır. Bir HYS

Detaylı

ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM PROSEDÜRÜ

ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM PROSEDÜRÜ Sayfa No: 1/5 A. İÇİNDEKİLER Bölüm KONU SAYFA NO REFERANS STANDART MADDESİ TS EN ISO IEC 17020:2012 A. İÇİNDEKİLER 1 B. ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM 2 7.6 1. AMAÇ 2 2. KAPSAM 2 3. SORUMLULUK 2 3.1

Detaylı

Laboratuvar Akreditasyonu

Laboratuvar Akreditasyonu Akreditasyon Laboratuvar, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının ulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilmesi, yeterliliğin onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesi

Detaylı

ISO 9000 Serisi Standartların Amacı Nedir?

ISO 9000 Serisi Standartların Amacı Nedir? ISO 9000 Serisi Standartların Amacı Nedir? Etkili bir yönetim sisteminin, nasıl kurulabileceği, dokümante edilebileceği ve sürdürülebileceği konusunda yol göstermek, firmalar arasında güven ortamı yaratmak;

Detaylı

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI Amaç Brisa, hissedarlarıyla effaf ve yakın bir iletiim içinde olmayı ilke edinmitir. Bu kapsamda Brisa yönetimi stratejik planları uygulayıp,

Detaylı

DELTA MENKUL DEERLER A..

DELTA MENKUL DEERLER A.. sayfa No: 1 A) Giri 1.Raporun Dönemi: Bu rapor, Delta Menkul Deerler A.. kuruluunun 1 Ocak 2008 31 Mart 2008 çalıma dönemini kapsamaktadır. 2. Ortaklıın Unvanı: Delta Menkul Deerler A.. 3. Dönem çinde

Detaylı

Farkındalılık ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi. Uygulama ve başarımın anahtarları

Farkındalılık ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi. Uygulama ve başarımın anahtarları ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi Uygulama ve başarımın anahtarları 1 Genel Eğitim Hakkında Kalite ve Yönetim Sistemi Kavramlar ve amaçlar TKY ve Kalite Yönetim Sistemi Standart maddeleri Fayda sağlamanın

Detaylı

KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ

KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇ KONTROL EYLEM PLANI (2010 2011) (KONTROL FAALİYETLERİ) Sorumlu KFS 7 Kontrol stratejileri ve yöntemleri: İdareler, hedeflerine ulaşmayı amaçlayan ve riskleri karşılamaya

Detaylı

Madde 7 - İlişki süreçleri www.sisbel.biz

Madde 7 - İlişki süreçleri www.sisbel.biz ISO/IEC 20000-1 BİLGİ TEKNOLOJİSİ - HİZMET YÖNETİMİ BAŞ DENETÇİ EĞİTİMİ Madde 7 - İlişki süreçleri 7.1 İş ilişkisi yönetimi Hizmet sağlayıcı; müşterileri, kullanıcıları ve hizmetlerin ilgili taraflarını

Detaylı

Prosedür. Kalite Yönetim Sisteminde Neden gerçekleştirilecek?

Prosedür. Kalite Yönetim Sisteminde Neden gerçekleştirilecek? Prosedür Bir faaliyeti veya bir bir amaca ulaşmak için izlenen yol ve yöntem (TDK) Prosesi icra etmek için belirlenen yol (ISO 9000) Faaliyetleri yeterli kontrolü sağlayacak detayda tarif eden dokümanlardır

Detaylı

PERFORMANS PROGRAMI HAZIRLIK DANIŞMANLIĞI

PERFORMANS PROGRAMI HAZIRLIK DANIŞMANLIĞI PERFORMANS PROGRAMI HAZIRLIK DANIŞMANLIĞI Performans programları, idare bütçelerinin stratejik planlarda belirlenmiş amaç ve hedefler doğrultusunda hazırlanmasına yardımcı olmak üzere hazırlanan temel

Detaylı

ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ HAKAN KARAGÖZ

ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ HAKAN KARAGÖZ Tanım: Bir kuruluşun faaliyetlerini içinde yürüttüğü; hava, su, toprak, doğal kaynaklar, bitki topluluğu, hayvan topluluğu ile insanları da ihtiva eden ortam ve bunun arasındaki ilişkiye "çevre" denilmektedir.

Detaylı

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI İç Denetim Birimi Başkanlığı KALİTE GÜVENCE VE GELİŞTİRME PROGRAMI

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI İç Denetim Birimi Başkanlığı KALİTE GÜVENCE VE GELİŞTİRME PROGRAMI T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI İç Denetim Birimi Başkanlığı KALİTE GÜVENCE VE GELİŞTİRME PROGRAMI Ocak 2013 BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam Madde 1 (1) Bu Programın amacı, Bakanlığımızda

Detaylı

SİVİL HAVACILIKTA EMNİYET YÖNETİM SİSTEMİ YÖNETMELİĞİ (SHY-SMS) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

SİVİL HAVACILIKTA EMNİYET YÖNETİM SİSTEMİ YÖNETMELİĞİ (SHY-SMS) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 13 Ocak 2012 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28172 YÖNETMELİK Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden: SİVİL HAVACILIKTA EMNİYET YÖNETİM SİSTEMİ YÖNETMELİĞİ Amaç (SHY-SMS) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

YÖNETİMİN SORUMLULUĞU PROSEDÜRÜ

YÖNETİMİN SORUMLULUĞU PROSEDÜRÜ 1. AMAÇ Doküman No: P / 5.1 Revizyon No : 0 Sayfa : 1 / 5 Yayın Tarihi: 19.01.2010 Bu prosedürün amacı, İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Yönetimi nin Kalite Politikası ve hedeflerini oluşturmak, yönetim sistemini

Detaylı

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Sayfa No 1 / 145 TANIMI ve N GEREKLER 1. N KML Kadro Unvanı Müfetti Fiili Görev Unvanı Müfetti stihdam Türü (Statü) Memur Tarih Kod No 2. E LKN BLGLER 2.1. in Özeti...belediyesi; faaliyet ve ilemlerinde

Detaylı

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM KTAP NCELEMES GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM Editörler: Arif Altun ve Sinan Olkun Orhan KARAMUSTAFAOLU Yrd.Doç.Dr., Amasya Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Dekan Yrd., AMASYA

Detaylı

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI Bağımsız Denetim Standartları 1. Kilit Terimlerin Belirlenmesi 2. Metnin Çevrilmesi 3. İlk Uzman Kontrolü 4. Çapraz Kontrol İkinci Uzman Kontrolü 5. Metnin

Detaylı

KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM RAPORU 1. Kurumsal Yönetim lkelerine Uyum Beyanı Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A..

KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM RAPORU 1. Kurumsal Yönetim lkelerine Uyum Beyanı Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.. KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM RAPORU 1. Kurumsal Yönetim lkelerine Uyum Beyanı Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.., 01 Ocak 2009 31 Aralık 2009 döneminde Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)

Detaylı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU VE CEVAPLARLA İÇ KONTROL Ankara-2012 İÇİNDEKİLER 1 Neden İç Kontrol? 2 İç Kontrol Nedir? 3 İç Kontrolün Amacı Nedir? 4 İç Kontrolün Yasal

Detaylı

TS EN ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Kurum İçi Bilgilendirme Eğitimi ISO 9001 NEDİR?

TS EN ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Kurum İçi Bilgilendirme Eğitimi ISO 9001 NEDİR? ISO 9001 NEDİR? ISO 9001, tüm imalat ve hizmet şirketleri için hazırlanmış olan ve Kalite Yönetim Sistemi nin gereklerini belirleyen uluslararası bir standarttır. Kurumun mal veya hizmet üretimindeki tüm

Detaylı

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. Ödenmi Sermaye: 11.173.366 YTL. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Sayfa No:

Detaylı

BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU

BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU 14 Aralık 1960 tarihli ktisadi birlii ve Gelime Tekilat Anlamasının, özellikle 1b), 1 c), 3 a) ve 5 b) maddeleri uyarınca; 23 Eylül

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

RİSK YÖNETİMİ İÇERİK: Risk Yönetimi Nedir? Risk Yönetiminin Faydaları Kritik Başarı Faktörleri Risk ile İlgili Tanımlar Görev ve Sorumluluklar

RİSK YÖNETİMİ İÇERİK: Risk Yönetimi Nedir? Risk Yönetiminin Faydaları Kritik Başarı Faktörleri Risk ile İlgili Tanımlar Görev ve Sorumluluklar RİSK YÖNETİMİ İÇERİK: Risk Yönetimi Nedir? Risk Yönetiminin Faydaları Kritik Başarı Faktörleri Risk ile İlgili Tanımlar Görev ve Sorumluluklar STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI 2 Nedir Risk Yönetimi Nedir

Detaylı

Entepe Sağlık ve İş Güvenliği Hizmetleri Tic. Ltd. Şti

Entepe Sağlık ve İş Güvenliği Hizmetleri Tic. Ltd. Şti Entepe Sağlık ve İş Güvenliği Hizmetleri Tic. Ltd. Şti Seher ALTUN Onay: Genel Müdür Necati ALOĞLU : 2 / 13 BÖLÜM 2. İÇİNDEKİLER Bölüm Konu Referans Standart - KAPAK - - İÇİNDEKİLER - 1. AMAÇ, KAPSAM VE

Detaylı

Federal Hükümette ç Kontrol Standartları

Federal Hükümette ç Kontrol Standartları Aratırma/nceleme/Çeviri Dizisi Federal Hükümette ç Kontrol Standartları Çeviri Baran Özeren Uzman Denetçi Aratırma ve Tasnif Grubu Ekim 2002 Federal Hükümette ç Kontrol Standartları Çeviri Baran Özeren

Detaylı

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU R20.07 LABORATUVAR İÇ DENETİMLERİ

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU R20.07 LABORATUVAR İÇ DENETİMLERİ R20.07 LABORATUVAR İÇ DENETİMLERİ Rev.00 03-2002 1 GİRİŞ 1.1 TS EN ISO/IEC 17025 (2000) Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği için Genel Şartlar standardında, bir laboratuvarın yaptığı deney

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İÇ KONTROL SİSTEMİ VE KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI DERLEYEN CUMALİ ÇANAKÇI Şube Müdürü SUNUM PLANI İç Kontrol

Detaylı

BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI

BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI Dr. Handan TOPÇUOĞLU Ph.D. Dr. Şenay ÖZDEMIR Ph.D. İdeal İş sağlığı Ltd.şti. (HS(G)65 BAŞARILI SAĞLIK VE GÜVENLİK YÖNETİM SİSTEMLERİNİ (UK) TEMEL

Detaylı

ARACI KURUMUN UNVANI :DELTA MENKUL DEERLER A.. Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU

ARACI KURUMUN UNVANI :DELTA MENKUL DEERLER A.. Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU Sayfa No: 1 A) Giri 1.Raporun Dönemi: Bu rapor, Delta Menkul Deerler A.. kuruluunun 1 Ocak 2009 31 Mart 2009 çalıma dönemini kapsamaktadır. 2. Ortaklıın Unvanı: Delta Menkul Deerler A.. irket in Merkezi

Detaylı

TS EN ISO 14001: 2005 AC: Haziran 2010

TS EN ISO 14001: 2005 AC: Haziran 2010 TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD Sayfa 1/5 ICS 13.020.10 TS EN ISO 14001: 2005 AC: Haziran 2010 Bu ek, CEN tarafından kabul edilen EN ISO 14001: 2004/AC: 2009 eki esas alınarak TSE Çevre İhtisas Grubu nca

Detaylı

HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No:

HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No: EK-5 HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No: TARİH: İNCELENECEK HUSUSLAR A) GENEL 1. İşyeri teknik ve hijyenik açıdan bu yönetmelikte belirtilen koşullara sahip mi? 2. El kitabı ön

Detaylı

ISO 14001:2015 GEÇİŞ KILAVUZU

ISO 14001:2015 GEÇİŞ KILAVUZU ISO 14001:2015 GEÇİŞ KILAVUZU DURMAKSIZIN İYİLEŞTİR Bu belge ISO 14001 in 2004 ve 2015 versiyonu arasındaki önemli değişikliklere genel bir bakış sağlamaktadır- temel tanımlardaki değişikliklere ek olarak

Detaylı

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir.

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir. .tr alan adlarını tescili, 1991 yılından itibaren, Türkiye'yi ilk olarak nternet'e balayan Üniversitemiz bünyesinde devam etmektedir. Bu kapsamda, bugün itibarı ile, toplam yaklaık 70,000 adet.tr uzantılı

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı

Eitim Notu. Konu : SÜREÇLERLE YÖNETM

Eitim Notu. Konu : SÜREÇLERLE YÖNETM Eitim Notu Konu : SÜREÇLERLE YÖNETM Hazırlayan : Dr. M. Talat MD Sayfa 1 / 93 Giri...lerin baarısı, içinde bulunulan sektör veya i alanında baarıyı salayan faktörler, unsurlarla ilgilidir. Söz konusu alanlarda

Detaylı

ÖLÇME ANALİZ VE İYİLEŞTİRME PROSEDÜRÜ

ÖLÇME ANALİZ VE İYİLEŞTİRME PROSEDÜRÜ TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI ÖLÇME ANALİZ VE İYİLEŞTİRME PR09/KYB Sayfa No: 1/7 1. AMAÇ ve KAPSAM Bu prosedürün amacı; kalite

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. TS EN ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemi TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi TS (OHSAS) 18001 İSG Yönetim Sistemi

YÖNETİM SİSTEMLERİ. TS EN ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemi TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi TS (OHSAS) 18001 İSG Yönetim Sistemi YÖNETİM SİSTEMLERİ Ülkemiz kuruluşları da Kalite, Çevre ve İş sağlığı ve güvenliği konularına verdikleri önemi göstermek, etkinlik ve verimliliği artırmak amacıyla Yönetim Sistemlerine geçiş için uğraş

Detaylı

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE Sayfa No: 1 A- 1-RAPORUN DÖNEM : Faaliyet raporu, BOYASAN A. nin MART/2010 yılı faaliyetlerini kapsar. 2-ORTAKLIIN ÜNVANI : BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET A.. 3-DÖNEM ÇNDE YÖNETM VE DENETM KURULUNDA GÖREV

Detaylı

DEPREM FELAKET SONRASINDA ÇIKARILAN KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER VE SAYI TAY DENET M DI INDA KALAN KAMU FONLARI M. Hakan ÖZBARAN Sayı tay Denetçisi

DEPREM FELAKET SONRASINDA ÇIKARILAN KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER VE SAYI TAY DENET M DI INDA KALAN KAMU FONLARI M. Hakan ÖZBARAN Sayı tay Denetçisi Sayıtay Dergisi Sayı : 41 DEPREM FELAKET SONRASINDA ÇIKARILAN KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER VE SAYITAY DENETM DIINDA KALAN KAMU FONLARI M. Hakan ÖZBARAN Sayıtay Denetçisi GR 17.8.1999 tarihinde Marmara Bölgesi

Detaylı

T. C. KAMU İHALE KURUMU

T. C. KAMU İHALE KURUMU T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ BT Strateji Yönetimi BT Hizmet Yönetim Politikası Sürüm No: 6.0 Yayın Tarihi: 26.02.2015 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu Tüm hakları

Detaylı

T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TS ISO/IEC 27001 BİLGİ GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ, TS ISO/IEC 20000-1 BT HİZMET YÖNETİM SİSTEMİ Sunucu: Gürol GÖKÇİMEN 25.10.2014 Türk Standardları Enstitüsü 1 Güvenlik;

Detaylı

II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU

II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM BEYANI Kordsa Global Endüstriyel plik ve Kord Bezi Sanayi ve Ticaret A.. (bundan böyle Kordsa Global veya irket diye anılacaktır) 01

Detaylı

KATILIMCI YEREL YÖNET M ANLAYI INDA. H.Burçin HENDEN. Özet. Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134

KATILIMCI YEREL YÖNET M ANLAYI INDA. H.Burçin HENDEN. Özet. Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 www.insanbilimleri.com 02.01.2005 KATILIMCI YEREL YÖNETM ANLAYIINDA E-BELEDYECLN YER VE ÖNEM H.Burçin HENDEN Özet 21. yüzyılın yönetim felsefesi Verimlilik,

Detaylı

ISO9001 Kalite Yönetim Sistemi EUROCONS EĞİTİM DANIŞMANLIK LTD.ŞTİ.

ISO9001 Kalite Yönetim Sistemi EUROCONS EĞİTİM DANIŞMANLIK LTD.ŞTİ. ISO9001 Kalite Yönetim Sistemi EUROCONS EĞİTİM DANIŞMANLIK LTD.ŞTİ. Kalite Yönetim Sistemleri Kalite Kavramı Kalitenin Temel Özellikleri Toplam Kalite Yönetimi Kalite Maliyetleri ISO 9000:2000 Kalite Yönetim

Detaylı

Doç.Dr. Özlem İpekgil Doğan Araş Gör. Mert Topoyan

Doç.Dr. Özlem İpekgil Doğan Araş Gör. Mert Topoyan Doç.Dr. Özlem İpekgil Doğan Araş Gör. Mert Topoyan Neden Süreç Yönetimi? Örgütlerin çoğu geleneksel olarak fonksiyonel temelde yapılandırılmıştır. Tüm çalışmalar bağlı olunan fonksiyon içinde başlatılmakta,

Detaylı

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü BYS T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü Sunu Planı E-Ulatırma Projesinin Amacı, Konusu biliimbys nin Projedeki Yeri biliimbys nin Kapsamı biliimbys Nasıl Çalııyor? Saladıı Yararlar

Detaylı

TÜRK STANDARDI TASARISI DRAFT TURKISH STANDARD KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ - ŞARTLAR. Quality management systems Requirements

TÜRK STANDARDI TASARISI DRAFT TURKISH STANDARD KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ - ŞARTLAR. Quality management systems Requirements TÜRK STANDARDI TASARISI DRAFT TURKISH STANDARD tst EN ISO 9001:2008 ICS 03.120.10 KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ - ŞARTLAR Quality management systems Requirements 1. MÜTALÂA 2008/73929 Bu tasarıya görüş verilirken,

Detaylı

İSG Yönetim Sistemi Prensipleri

İSG Yönetim Sistemi Prensipleri İSG Yönetim Sistemi Prensipleri Taahhüt ve politika Planlama Uygulama ve Çalıştırma Kontrol ve Düzeltici Faaliyet Yönetimin Gözden Geçirmesi ISO 18001 Awareness Training Ders 4 İSG ve OHSAS 18001 1 4.1

Detaylı

ISO 9001:2008 KALİ KAL TE YÖNET E İ T M SİSTEMİ EĞİTİMİ

ISO 9001:2008 KALİ KAL TE YÖNET E İ T M SİSTEMİ EĞİTİMİ ISO 9001:2008 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ EĞİTİMİ KALİTE Müşteri ihtiyaç ve beklentilerini karşılayabilmek, mümkünse daha fazlasını başarabilme becerisidir. KALİTE GÜVENCE SİSTEMİNİN S ORTAYA ÇIKIŞI Ş Bitmiş

Detaylı

Mikro Bilgi Kayıt ve Dağıtım A.Ş Kalite Yönetim Temsilcisi. Şenay KURT senay.kurt@mikrobilgi.com.tr

Mikro Bilgi Kayıt ve Dağıtım A.Ş Kalite Yönetim Temsilcisi. Şenay KURT senay.kurt@mikrobilgi.com.tr Mikro Bilgi Kayıt ve Dağıtım A.Ş Kalite Yönetim Temsilcisi Şenay KURT senay.kurt@mikrobilgi.com.tr Standart Nedir? Standardizasyon; belirli bir faaliyetle ilgili olarak ekonomik yarar sağlamak üzere bütün

Detaylı

DİKKAT. ISO 9001:2000 Standart Madde No. Paragraf / Şekil / Tablo / Not. Eklendi(E) ya da Silindi(S) Değişiklikler

DİKKAT. ISO 9001:2000 Standart Madde No. Paragraf / Şekil / Tablo / Not. Eklendi(E) ya da Silindi(S) Değişiklikler IO 9001:2000 tandart Madde No 0.1 DİKKAT Paragraf / Şekil / Tablo / Not Cümle 2 klendi() ya da ilindi() paragraf 0.1 Paragraf 4 0.2 Paragraf 2 0.2 0.3 Paragraf 1 0.3 Aşağıdaki tercüme T'nin resmi bir tercümesi

Detaylı

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Giri Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Taner Kavasolu Devlet Planlama Tekilatı Kalkınma Planlarımızda, ülke corafyasında ve kesimler arasında dengeli bir gelime salanması hedefi, ülke ekonomisi için

Detaylı

IV. Strateji Geliştirme Birim Yöneticileri Toplantısı. 03 04 Mayıs 2012 Bolu. 3.Grup Atölye Çalışması. Kontrol Faaliyetleri

IV. Strateji Geliştirme Birim Yöneticileri Toplantısı. 03 04 Mayıs 2012 Bolu. 3.Grup Atölye Çalışması. Kontrol Faaliyetleri IV. Strateji Geliştirme Birim Yöneticileri Toplantısı 03 04 Mayıs 2012 Bolu 3.Grup Atölye Çalışması Kontrol Faaliyetleri 3.Grup Atölye Çalışması 1. Sayıştay 2. Milli Savunma Bakanlığı 3. Maliye Bakanlığı

Detaylı

TEMİZLEME PROSEDÜRLERİ VE ÇİZELGELERİ

TEMİZLEME PROSEDÜRLERİ VE ÇİZELGELERİ BRC Gıda standardında geçen gerekliliklerin bir kısmına yönelik olarak açıklayıcı klavuzlar BRC tarafından yayınlandı. Bu klavuzlardan biri olan bu dokümanın Türkçe çevirisi sayın ECE BAĞUÇ tarafından

Detaylı

Bilgi lem Müdürlüü Görev ve Çalıma Yönetmelii

Bilgi lem Müdürlüü Görev ve Çalıma Yönetmelii Bilgi lem Müdürlüü Görev ve Çalıma Yönetmelii Amaç Madde 1. Bu Yönetmeliin amacı; Bilgi lem Müdürlüünün tekilat yapısını, hukukî statüsünü, görev, çalıma usul ve esaslarını belirleyerek, hizmetlerin daha

Detaylı

T.C. TRAKYA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ

T.C. TRAKYA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ T.C. TRAKYA ÜNVERSTES FEN BLMLER ENSTTÜSÜ STANBUL LNDE FALYET GÖSTEREN GIDA LETMELERNDE TOPLAM KALTE YÖNETM ve BUNA BALI OLARAK ISO VE HACCP SSTEMLERNN ETKNL ÜZERNE BR ÇALIMA BLGE GÜNEL GÖKDA GIDA MÜHENDSL

Detaylı

Kalibrasyon/Deney Sonuçlarının Raporlanması ve Yorumlanması

Kalibrasyon/Deney Sonuçlarının Raporlanması ve Yorumlanması Kalibrasyon/Deney Sonuçlarının Raporlanması ve Yorumlanması Saliha TURHAN Kalite 13, 6. Kontrol, Metroloji, Test Ekipmanları ve Endüstriyel Yazılım Fuarı İstanbul, 16/11/2013 İçerik Sonuçların raporlanması

Detaylı

ngiltere Sayı tayı Finansal Denetim Elkitabı

ngiltere Sayı tayı Finansal Denetim Elkitabı Aratırma/nceleme/Çeviri Dizisi ngiltere Sayıtayı Finansal Denetim Elkitabı Çeviri Sacit Yörüker Uzman Denetçi 5. Grup Mart 2004 ngiltere Sayıtayı Finansal Denetim Elkitabı Çeviri Sacit Yörüker Uzman Denetçi

Detaylı

LOGO İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI. SUNUCULAR Cahit KURTULAN Volkan ÜNLÜ M.Hulisi GÜNŞEN

LOGO İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI. SUNUCULAR Cahit KURTULAN Volkan ÜNLÜ M.Hulisi GÜNŞEN LOGO SUNUCULAR Cahit KURTULAN Volkan ÜNLÜ M.Hulisi GÜNŞEN SUNUM PLANI 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu nun Getirdiği Sistem İçerisinde İç Kontrol ve İç Denetimin Yeri ve İşlevleri İzmir

Detaylı

Etik lkeler. Genel lkelere likin Esaslar

Etik lkeler. Genel lkelere likin Esaslar Etik lkeler Genel lkelere likin Esaslar Genel lkeler Sermaye piyasası faaliyetlerinin, toplumsal ve ekonomik yararın artırılması, aracılık mesleinin saygınlıının korunması ve gelitirilmesi, dier aracı

Detaylı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı 03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) En muhtemel sayı yöntemi, tüp dilüsyon yönteminin gelitirilmi eklidir. Bu yöntemde, materyalden FTS ile standart 1 : 9 oranında dilüsyon yapılır. Dilüsyonlardan

Detaylı

MARMARA ÜNİVERİSTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ ISO 9001:2000 KALİTE EL KİTABI

MARMARA ÜNİVERİSTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ ISO 9001:2000 KALİTE EL KİTABI KEK 00.00.08 00 1 / 10 MARMARA ÜNİVERİSTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ ISO 90012000 KALİTE EL KİTABI 23 SAYFADIR 00.00.2008 HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN DEKAN Prof.Dr.Mehmet AKALIN REVİZYON SAYFASI MARMARA

Detaylı