3. Aviyonik Simülasyon Yaz mlar n Kapsam ve Kullan ld Safhalar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "3. Aviyonik Simülasyon Yaz mlar n Kapsam ve Kullan ld Safhalar"

Transkript

1 Emniyet Kritik Olan Aviyonik Yaz m Geli tirme ve Modernizasyon Projelerinde Simülasyon Yaz mlar n Rolü Role of Simulation Software in Safety Critical Avionics Software Development and Modernization Projects Özkan KARAGÖZ TUSA, ANKARA Aylin KÖSTEKL TUSA, ANKARA ur Melih SÜRME TUSA, ANKARA Özet Günümüzde, emniyet kritik olarak kabul edilen aviyonik geli tirme ve modernizasyon projelerinde aviyonik simülasyon yaz mlar n kullan neredeyse bir zorunluluk haline gelmi tir. Sertifikasyona tabi aviyonik yaz m üreten irketler, geli tirme, entegrasyon ve test faaliyetlerinde kullanmak üzere simülasyon yaz mlar geli tirerek proje riskini ve maliyetleri azaltmay, geli tirme süresini k saltmay ve geli tirdikleri yaz mlar n kalitesini artt rmay hedeflemektedirler. Bu bildiride aviyonik geli tirme ve modernizasyon projelerinde aviyonik simülasyon yaz mlar n geli tirilmesi ve kullan ile ilgili bilgiler verilecek, simülasyon yaz mlar n projelerin risk, takvim, maliyet ve kalite gibi en kritik unsurlar nas l etkiledi inden bahsedilecek ve TUSA taki mevcut projelerdeki kullan örneklenecektir. Abstract Today, in avionics development and modernization projects, which are accepted as safety critical, the use of avionic simulation software has become almost a necessity. Companies that develop avionics software, which is subject to certification, also develop avionic simulation software and utilize it in development, integration and testing activities to reduce project risk and cost, shorten development time and improve the quality of avionic software. In this paper, information about the implementation and usage of avionic simulation software in avionics development and modernization projects will be given, the effects of simulation software on project s most critical issues such as risk, schedule, cost and quality will be described and examples of its use in existing TUSA projects will be given. 1. Giri Aviyonik geli tirme ve modernizasyon projelerinde, efektif olarak kullan lan bir simülasyon yaz m ortam nda, testlerin bir ço u yer ve uçu testleri öncesi yap labilir. Erken a amada simülasyon ortam ndaki testlerde aviyonik sistemle ilgili tespit edilen bir hatay düzeltmenin maliyeti ve hatan n etkisi, uçu testinde bulunan bir hatay düzeltmenin maliyeti ve etkisinin yan nda çok daha dü üktür. Bu bildiri kapsam nda önce aviyonik geli tirme ve modernizasyon projelerinde simülasyon yaz mlar na neden ihtiyaç duyuldu u anlat lacak, daha sonra ise simülasyon yaz mlar n projelerde ne kapsamda ve hangi safhalarda kullan ld ndan bahsedilecektir. Simülasyon yaz mlar n nas l tasarland ve geli tirildi i, hangi teknolojilerin kullan ld anlat lacakt r. Aviyonik simülasyon yaz mlar n aviyonik yaz m projelerinin risk, takvim, maliyet ve kalite gibi en kritik unsurlar nas l etkiledi i konular nda bilgiler verilecek, TUSA ta uygulanmakta olan simülasyon yaz m çözümlerinden örnekler verilecek ve aviyonik simülasyon yaz mlar n gelece e yönelik hedeflerinden bahsedilecektir. 2. Aviyonik Simülasyon Yaz mlar n Amaçlar Havac k sektöründe, her geçen gün çe itlenen ve artan ihtiyaçlar kar layabilmek amac yla, aviyonik sistemler giderek daha büyük ve karma k hale gelmektedir. Sistemlerin karma kl ndaki bu art, sistem fonksiyonlar kar lamak için kullan lan aviyonik yaz mlar da do rudan etkilemekte ve bu amaçla geli tirilen aviyonik yaz mlar n kullan m oranlar F- 35 te oldu u gibi %80 lere ula maktad r. Sistemlerdeki bu geli im, ürünlerin tasar ve geli tirilmesini desteklemede kullan lacak yeni ürünlerin ve yöntemlerin uygulanmas gerekli k lar.

2 Bunun yan s ra, takvimsel ve bütçesel k tlamalar, aviyonik ürünlerin geli tirme süreçlerini daha zorlu lmaktad r. Beklenen teslim tarihinde gereksinimleri tam olarak sa layan, do ru ve kaliteli bir aviyonik sistem geli tirmek ciddi ve geni kapsaml bir i yükü getirmektedir. Emniyet kritik yaz mlar n geli tirilmesinde bir dünya standard olan DO-178B sertifikasyon isterlerini kar layabilmek amac yla, geli tirilen sistemlerin gerçek platforma götürülmesinden önce, gerçek ortamla benzer fonksiyonlara sahip bir ortamda olas tüm hata durumlar olu turulmal ve test edilip do rulanmal r. Aviyonik simülasyon yaz mlar bu noktada devreye girer ve geli tirilen sistemin do rulu undan ve güvenilirli inden emin olabilmek için gerçe e yak n ortamlar n olu turulmas sa lar. Hava arac ndaki aviyonik ortam n benzeri, hava arac ndaki gerçek aviyonik ekipmanlarla ayn davran a sahip simülasyon modelleri geli tirilerek olu turulur. Böylece, aviyonik yaz m, simülasyon ortam nda entegre ve test edilebilir. Aviyonik simülasyon yaz mlar, gerçek ekipmanlar n zaman nda tedarik edilemedi i, tedarik edilen ekipman n ar zaland ya da gerçek ekipman n (Radar gibi) boyutlar nedeniyle laboratuara yerle tirilemedi i gibi durumlarda sistemin ve yaz m do rulama ortam n devaml sa lar. Böylece, aviyonik yaz n geli tirilmesinde ya anmas olas gecikmeler engellenmi olur. Ayr ca, hava arac nda gerçek aviyonik ekipmanlarla test edilemeyen cihaz ve ileti im hata durumlar aviyonik ekipmanlar n simülasyon modelleriyle olu turulup, aviyonik yaz n bu hatalar kar ndaki davran gözlemlenebilir. Aviyonik yaz n geli tirilme sürecinde ço u zaman birden fazla ekip ayn anda aviyonik sistem üzerinde çal mak, ayn cihazlar kullanmak durumunda kalabilir. Gerçek ekipmanlarla olu turulan tek bir ortam bu yo un talebi kar lamaya yetmeyecektir. Aviyonik simülasyon yaz mlar her ekip için ayr geli tirme ve do rulama ortamlar yaratarak, ekiplerin kendi ortamlar nda, kesintiye u ramadan, verimli bir ekilde çal malar sa larken süreci de büyük ölçüde zland r. Aviyonik simülasyon yaz mlar n bir di er amac da do rulanan sistem platforma ta nd ktan sonra ortaya kacak hata durumlar incelemek, sistemin bak m ve devaml sa lamakt r. Bu ba lamda aviyonik simülasyon yaz mlar n görevi, do rulad sistemler ya ad kça ve kullan ld kça devam eder. Böylece hem yaz m hem sistem do rulama faaliyetlerine ve ekiplerine yard mc olur. 3. Aviyonik Simülasyon Yaz mlar n Kapsam ve Kullan ld Safhalar Aviyonik simülasyon yaz mlar, ideal bir senaryoda aviyonik yaz n geli tirilmesine ba lanmadan geli tirilmeli ve do rulanmal r. Ancak, bu senaryonun gerçekle mesinin mümkün olmad durumlarda da en az ndan aviyonik yaz n resmi do rulama faaliyetleri ba lamadan önce sonland lmal r. Bu kapsamda, proje geli tirme sürecinde aviyonik simülasyon yaz mlar geli tirme faaliyetleri ayr ca planlanmal r. Bu takvim, geli tirilecek, entegre ve test edilecek yaz n takvimini de göz önünde bulundurarak, geli tirme, entegrasyon ve do rulama faaliyetlerini aksatmayacak ekilde haz rlanmal r. Aviyonik yaz n geli tirme sürecinin hemen her amas nda kullan lan simülasyon yaz mlar na, rl kl olarak geli tirme, entegrasyon ve test amalar nda a da V modeli üzerinde gösterildi i gibi birkaç a amada ihtiyaç duyulur. ekil 1: Simülasyon Yaz mlar n Aviyonik Yaz m Geli tirme Sürecinde Kullan ld Yerler Aviyonik yaz n geli tirme sürecinde, cihazlar n fonksiyonlar, davran lar gözlemlemek ve yaz bunlar göz önünde bulundurarak do ru bir ekilde tasarlamak gerekmektedir. Bu amaçla önce, aviyonik cihazlar n simülasyon modelleri kullan labilir. Gerçek cihazlarla ayn davran lar gösteren modellerin yard yla aviyonik yaz n geli tirme süreci tamamlan r. Entegrasyon a amas nda, geli tirilen aviyonik yaz m, hava arac nda bulunan cihazlar n simülasyon modelleriyle konu turularak gönderilip al nan mesajlar n do rulu u, aviyonik yaz n ve cihazlar n kar kl davran lar ve sistemin toplam davran gözlemlenir. Do rulama a amas nda, aviyonik yaz m, simülasyon ortam kullan larak, fonksiyonel, sa laml k, performans testlerine tabi tutularak do rulanmaya çal r.

3 deniz seviyesinden yükseklik de eri aviyonik yaz ma feet olarak gelirse ve limit de eri feet olmas na ra men, aviyonik yaz m feet de erini uçu yönetim sistemi hesaplamalar nda kullan rsa, bu emniyet aç ndan istenmeyen durumlara yol açabilir. Böyle bir durumda, aviyonik yaz n limit d gelen bu veriye güvenmeyerek ba ka kaynaklardan bilgiyi almas ya da do rulamas sa lanabilir. ekil 2: Simülasyon Ortam Blok emas Aviyonik yaz n geli tirme ve do rulama a amalar sona erdikten ve platforma yüklendikten sonra da aviyonik simülasyon yaz mlar n kullan na ihtiyaç duyulmakta, bu çerçevede bak m ve idame amalar nda da aviyonik simülasyon yaz mlar ndan yararlan lmaktad r. 4. Aviyonik Simülasyon Yaz mlar n Projelerdeki Kalite Artt, Risk Azalt, Maliyet Azalt ve Süre Azalt Etkileri Emniyet kritik olarak de erlendirilen aviyonik yaz mlar n uçak platformuna gitmeden önce Sistem Entegrasyon Laboratuar (SEL) ortam nda entegre edilmeleri ve do rulanmalar gerekmektedir. irketler bu entegrasyon ve do rulama faaliyetlerini yerine getirirken, yaz m kalitesi, proje riski, proje maliyeti, proje takvimi gibi kriterleri de göz önünde bulundururlar. [1, 2] Aviyonik simülasyon yaz mlar n bu kriterlerin sa lamas na olan etkileri da aç klanm r Yaz m Kalitesine Olan Etkileri Veri Limit Kontrolleri Aviyonik yaz mlar, kendilerine gerçek ekipmanlardan gelen veriler için limit kontrolü yapmak zorundad rlar [3]. Aviyonik yaz m, kendisine gelen limit d bir de eri hesaplamalar nda kontrol etmeden kullan rsa, bu emniyet aç ndan istenmeyen durumlara yol açabilir. Gerçek dünyada kablolarda meydana gelebilecek elektronik gürültü nedeniyle limit d bir de erle kar la lmas olas r. Böyle durumlarda simülasyon yaz mlar yard yla gerçek ekipmanlar n yerine geçilerek, aviyonik yaz mlar n limit d de erler kar nda nas l davrand ve bunun bütün bir sistemi nas l etkiledi i anla labilir. Örne in, tasarlanan sistemde ile feet aras nda tan ml bir Hata Senaryolar Ço u aviyonik ekipman, belli aral klarla kendisini sorgular ve i leyi iyle ilgili bir hatayla kar la nda kar nda konu tu u aviyonik yaz bu hatadan haberdar eder. Aviyonik yaz n bu tarz bir hata durumunda emniyet kriterleri aç ndan uygulamas gereken prosedürler olabilir. Örne in, güç kayna a nan bir ekipman bu bilgiyi aviyonik yaz ma veri haberle me ara yüzü üzerinden bir mesaj n içinde gönderir. Bu tarz bir hatay gerçek ekipmanla olu turman n zorlu u, ekipman n simülasyon modelinde güç kayna a nd bilgisini kolayca olu turarak a labilir ve aviyonik yaz ma gönderilebilir. Bu tarz bir durumda, aviyonik yaz n yapmas gereken i lemleri yap p yapmad da rahatl kla test edilebilir Sa laml a Yönelik Senaryolar Aviyonik yaz mlar, kendilerine gelen ola an d veriler kar nda bir savunma mekanizmas na sahip olmal rlar [3]. Kendilerine gelen verilerin bütünlü ünde bir sorun olmas ya da gelen verinin boyutunun beklenenden farkl olmas gibi durumlarda, kendi i leyi lerini bozmadan gerekli önlemleri almal rlar. Örne in, aviyonik ekipman kendisine seri ileti im hatt ndan gelen birden çok farkl mesaj, mesaj alanlar içindeki Mesaj ID alan na bakarak ay rt ediyor olabilir. Simülasyon modeli yard yla, mesajlardan birinin ya da daha fazlas n Mesaj ID alan de tirilerek, aviyonik yaz n bu tür bir durumla nas l ba a ç kt, i leyi inde s nt olup olmad, mesaj senkronizasyonunu sa lay p sa layamad, Mesaj ID alanlar na tekrar do ru de erler girildi inde, sa kl bir ekilde çal maya devam edip etmedi i gibi senaryolar test edilebilir Performans ve Zamanlamaya Yönelik Senaryolar Aviyonik yaz mlar, kendilerine gelen verilerin miktar ve zamanlamas yla ilgili baz savunma mekanizmalar olu turmal rlar. Olmas gerekenden daha yüksek zda ve miktarda veri alan ya da verileri istedi i zamanlamalarda alamayan bir aviyonik yaz m, kendi leyi ini bozmadan gerekli önlemleri almal r. Örne in, simülasyon yaz mlar nda olu turulabilecek senaryolarla, aviyonik yaz ma tam veri yüklemesi (full load) yap labilir ya da olmas gerekenin d nda zamanlamalarla veri sa lanabilir ve bu durumda aviyonik yaz n tepkileri test edilebilir.

4 Yedeklili e Yönelik Senaryolar Aviyonik dünyas nda en önemli unsurlardan birisi yedekliliktir. Emniyet kritiklik seviyesi yüksek oldu u dü ünen sistemler genelde çoklan r ve yede inin olmas sa lan r. Sistemlerden birisinde ar za olmas durumunda yedek sistem kullan labilir. Örne in, 2 adet Air Data Computer (ADC) ekipman n yer ald bir aviyonik sistemde, aviyonik yaz m bir çoklu sensör algoritmas çal rarak, hangi ADC ekipman ndan gelen veriyi kullanaca na karar verir. Bu algoritman n do ru çal p çal mad test edebilmek için ADC için geli tirilmi 2 simülasyon modelinden de ik içeriklerde veriler bas labilir ve sonuçlar gözlemlenebilir Proje Riskini ndirgemeye Yönelik Etkileri Aviyonik yaz m projeleri, gerek emniyet kritik olmalar ndan dolay, gerekse karma k yaz mlar ve sistemler içermelerinden dolay yüksek riske sahip projelerdir. Bu nedenle bu projelerin ba ar z olmas engellemek için sistematik bir yakla m izleme zorunlulu u vard r. Bu amaçla irketler SEL ortamlar olu turmakta, bu laboratuarlarda uçan platformdaki ortam olabildi ince simüle etmekte, içine tüm veri ileti imini, sensörleri, ekipmanlar simüle edebilen yaz mlar yerle tirmekte ve 4.1 Yaz m Kalitesine Olan Etkileri ba alt nda verilen senaryolar olu turarak do rulama faaliyetlerini gerçekle tirmektedirler. Aviyonik yaz mlar n sisteme entegrasyonu, sistem seviyesi testleri SEL ortam nda yap lmaktad r. Proje süresi boyunca entegrasyon amas nda ya anan s nt lar, testlerde kar la lan hatalar SEL ortam nda düzeltilmektedir. Böylece proje için sonradan risk olu turmas muhtemel birçok konu erken a amalarda SEL ortamlar nda fark edilerek çözümlenmektedir. SEL ortam nda hata bulmaya yönelik senaryolar defalarca ko turularak, uça a yüklenmeden önce aviyonik yaz mlar n ve sistemlerin olabildi ince az hatayla uçan platforma ta nmalar sa lan r. Aviyonik yaz m projeleri için bir ba ka risk de sistemde kullan lacak olan aviyonik ekipmanlar n çok maliyetli olmalar ya da sat n al nan irketlerle ya anan problemler nedeniyle projenin geç a amalar nda teslim al nabilmeleridir. Bu riski engelleyebilmek ve aviyonik yaz mlar gerçek ekipmanlar olmadan geli tirmeye devam edebilmek için onlar n yerine geçip, onlar n özelliklerini simüle edebilen simülasyon yaz mlar kullan lmaktad r [4]. Bu sayede aviyonik yaz mlar gerçek ekipmanlar temin edilinceye kadar belirli bir olgunlu a getirilir Proje Süresini Azaltmaya Yönelik Etkileri Teknolojinin çok h zl geli ti i günümüzde, sistem teslimatlar n takvimleri içerisinde gerçekle tirilmesi mü teriler için önemlidir. Projelerde meydana gelebilecek gecikmeler, mü terinin istedi i teknolojiye geç sahip olmas ve teknolojiyi geriden takip etmesi anlam na gelecektir. Günümüzde, geni kapsaml aviyonik geli tirme ve modernizasyon projelerine 3-4 ll k süreler biçildi ini gözlemlemekteyiz. K tl proje takvimleri kar nda irketler geli tirme ve test sürelerini azaltacak, ayn zamanda da do rulama faaliyetlerini maliyet etkin bir ekilde yapabilecekleri yöntemlere gitmek zorundad rlar. Bunun bir yolu da projenin hemen ba nda aviyonik yaz mlar n ve sistemlerin entegrasyonunda ve testlerinde faydalanmak üzere simülasyon yaz m ortam n kurulmaya ba lanmas r. Simülasyon yaz mlar kolayl kla yeni bilgisayarlar üzerine yüklenerek yeni geli tirme ve do rulama ortamlar olu turulabilir. Böylece istenildi i say da yaz m geli tirme ve do rulama ortam olu turularak, aviyonik yaz m geli tiricilerin hedef ortam ihtiyaçlar kar lanm olur. Bu da geli tirme süresini oldukça saltacak bir yöntemdir. Örne in TUSA ta ERC YES projesi kapsam nda 1 adet SEL laboratuar ve içinde simülasyon yaz mlar n ko tu u 3 adet yaz m geli tirme ve do rulama laboratuar olu turulmu tur. Olu turulan bu ortamlar n hemen hiç bo kalmad göz önüne al nd nda geli tirme süresinin tek ortam olmas halindeki durumdan en az üçte iki oran nda azalt ld söyleyebiliriz. TIHA projesinde de benzer bir durum söz konusudur, toplamda 2 adet SEL laboratuar, 2 adet yaz m geli tirme laboratuar ve 3 adet do rulama laboratuar kurulmu tur. Ortamlar ERC YES projesinde oldu u gibi tam kapasite kullan lmaktad r Proje Maliyetini Azaltmaya Yönelik Etkileri Aviyonik yaz m projeleri, hem emniyet kritik, hem de ileri teknoloji içeren projeler oldu u için maliyetli projelerdir [4]. SEL ortam ve simülasyon yaz mlar n bir faydas da projede ortaya ç kacak geli tirme ve do rulama maliyetlerini olabildi ince azaltmakt r. Efektif bir simülasyon yaz m ortam nda, testlerin bir ço u yer ve uçu testleri öncesi yap labilir. Ayr ca, erken a amada SEL testlerinde bulunan bir hatay düzeltmenin maliyeti, uçu testinde bulunan bir hatay düzeltmenin maliyetinin yan nda çok daha dü üktür. Simülasyon yaz mlar gerçek ekipmanlara olan ihtiyac da azaltmaktad r. Aviyonik yaz m geli tiriciler, simülasyon yaz mlar kullanarak, geli tirdikleri yaz mlar belirli bir olgunlu a getirdikten sonra gerçek ekipmanla test etmeyi

5 seçmektedirler. Bu da proje maliyetini azalt bir etki olarak de erlendirilir. dayanarak bilinen modlar ve durumlar n nas l yap laca na karar verilir. 5. Aviyonik Simülasyon Yaz mlar n Gerçekle tirimi Aviyonik simülasyon yaz mlar n gereksinimlerinin belirlenmesinde ve geli tirilmesinde yukar dan a ya (top-down) bir süreç izlenmektedir. Belli ba a amalar da verilmi tir Ara Yüz Mesaj Yap lar n Belirlenmesi SEL ortam n temel unsurlar olan aviyonik simülasyon modellerinin fonksiyonlar n tam olarak belirlenebilmesi için önce aviyonik cihazlara ait ICD lerin (Interface Control Document) analiz edilmesi gereklidir. Bu kapsamda, aviyonik cihazlara ait veriler mesaj yap lar na göre paketlenir, veri taban na kay t çal mas yap r ve aviyonik cihazlar için gerekli ham ve mühendislik veri yap lar olu turulur Gereksinimlerin Belirlenmesi Simülasyonu gerçekle tirilecek olan aviyonik cihaz n aviyonik sistem mühendisleri ile birlikte fonksiyonel gereksinimleri tan mlan r. Bu fonksiyonel gereksinimlerden yola ç larak, yaz m gereksinimleri belirlenir. Veri ara yüzü, modlar, modlar aras geçi ler, ekran panellerin ablonlar, operasyonel çal ma mant olu turulur. Yaz m gereksinimlerinin geli tirilmesinin ard ndan yaz m gereksinimlerinden fonksiyonel gereksinimlere izlenebilirlik kurulur. zlenebilirlik matrisinin (Traceability Matrix [5]) kurulmas, fonksiyonel gereksinimleri etkileyen tüm de ikliklerin süreç boyunca takip edilmesini ve aviyonik simülasyon yaz taraf ndan kar lanmas garanti alt na al r. ekil 3: ERC YES Projesi Hava Radar Simülasyon Modeline Ait Örnek Yaz m Gereksinim Kümesi ekil 4: Aviyonik Simülasyon Yaz m Tasar m ve Gerçekle tirim Faaliyetleri Her biri belli bir grup yaz m i levini içeren paketler olu turulur ve bu paketlerde olacak s flar belirlenir. Paketlerin belirlenmesi için nesneye yönelik tasar n temel al nd çal malar yap r. Paketleri olu turan flar aras ndaki etkile imlerden yola ç karak ili kilendirme durumlar tan mlan r. S flar aras ili kiler, uygun ba ml klar n kurulmas na yönelik olmal r. Bu nedenle, olas bütün ba ml k ihtimallerini en aza indirecek yap lar belirlenmelidir. da maddeler halinde TUSA ta Aviyonik Simülasyon Yaz tasar m ad mlar listelemi tir: Yaz m gereksinimlerinde tan mlanan ne lerin nas l yap laca tan mlan r. Yaz m gereksinimleri analiz edilerek yaz m alt bile enleri olu turulur. Yaz m mimarisi tan mlan r. Yaz m alt bile enleri aras ndaki ara yüzler tan mlan r. Her bir yaz m alt bile eni detayl olarak tasarlan r. Yaz m tasar na ait metin ve emalar içeren yaz m tasar m doküman olu turulur Aviyonik Simülasyon Yaz m Tasar Yaz m gereksinimlerinden yola ç larak simülasyon modelinin kapsam belirlenir. Model veri kümesine

6 5.5. Aviyonik Simülasyon Yaz mlar nda Kullan lan Teknolojiler TUSA bünyesinde aviyonik simülasyon yaz mlar nda nesneye yönelik programlama tekni i kullan lmaktad r. Nesneye yönelik programlama, yeniden kullan labilirli i artt rmak ve kaynak kodunun bak kolayla rmak amac yla tercih edilmi tir [6]. Artan paralel donan m imkanlar sayesinde çoklu i parçac kl programlama (Multithreading) tekniklerinden yararlan lma gereksinimi de nesneye yönelik programlamay önemli hale getirmi tir. C++ programlama dili, nesneye yönelik programlama dili olmas ve yaz m performans (do rudan haf za eri imi) aç ndan sundu u özellikler nedeniyle aviyonik simülasyon yaz mlar n geli tirilmesinde tercih edilmektedir. Aviyonik simülasyon yaz mlar n boyutu büyüdükçe ve karma kl artt kça nesneye yönelik programlaman n gücünden daha fazla yararlanmak için tasar m desenleri de kullan lmaktad r. Genellikle State Machine [7] tasar m deseni uygulanmaktad r. Bu desen, çal ma zaman nda bir nesnenin tipini de tirmenin en iyi yöntemidir [7]. ekil 5: ERC YES Projesi DTS (Data Transfer System) Simülasyon Modeli Paket Tasar 5.4. Aviyonik Simülasyon Yaz n Gerçekle tirimi Aviyonik cihaz simülasyonlar, belirlenen tasar ma uygun olarak gerçekle tirilir. Aviyonik simülasyon yaz mlar nda veri giri i ve gözlemlenmesi, payla lm haf za üzerinde çal an ekran panelleri üzerinden yap r. Veri ç ise aviyonik veri yollar üzerinden gerçekle tirilir. Simülasyon ortam ve içindeki araçlar performans artt rabilmek ad na, birden çok i lemci üzerine da lm r. Bu i lemciler üzerinde çal an uygulamalar, aralar nda payla lm haf za (Shared Memory) alanlar kullanarak ileti im kurmaktad rlar. Windows i letim sistemi ortam nda geli tirilen aviyonik simülasyon yaz mlar n geli tirilmesinde MFC ve DirectX teknolojilerinden de faydalan lmaktad r. 6. TUSA ta Uygulanan Aviyonik Simülasyon Çözümleri TUSA ta halen devam etmekte olan 3 projede aviyonik simülasyon yaz mlar aktif bir ekilde kullan lmaktad r. Bu projelerden ERC YES (C-130) ve ARI (T-38) projeleri aviyonik modernizasyon projeleri, HA (Türk nsans z Hava Arac ) projesi ise bir aviyonik geli tirme projesidir. ekil 6: TUSA Aviyonik Simülasyon Yaz m Mimarisi ERC YES (C-130) projesi, Türk Hava Kuvvetleri envanterinde bulunan 13 adet C-130 nakliye uça n aviyonik modernizasyonu projesidir [8]. DO-178B sertifikasyonuna tabi bir projedir. ERC YES projesinde, 20 civar nda aviyonik simülasyon modeli, MIL-STD-1553B, ARINC-429, ARINC-708, RS422, Ethernet, Analog, Discrete, Synchro haberle me simülasyonlar kullan lmaktad r. ERC YES projesi simülasyon yaz mlar n kullan lar aras nda aviyonik yaz m mühendislerini, aviyonik do rulama

7 mühendislerini, aviyonik sistem mühendislerini, sistem mühendislerini ve uçu test mühendislerini sayabiliriz. ARI (T-38) projesi, Türk Hava Kuvvetleri envanterinde bulunan 55 adet T-38 e itim uça n aviyonik modernizasyonu projesidir. [9] ARI projesinde, 10 civar nda aviyonik simülasyon modeli, MIL-STD- 1553B, ARINC-429, RS422/RS485, Ethernet ve Discrete haberle me simülasyonlar kullan lmaktad r. ARI projesi simülasyon yaz mlar n kullan lar aras nda aviyonik sistem mühendislerini, sistem mühendislerini ve uçu test mühendislerini sayabiliriz. HA projesi, orta irtifa uzun havada kal (MALE) bir insans z hava arac ( HA) geli tirme projesidir. Oldukça kapsaml bir sistem geli tirme/bütünle tirme projesidir [10]. T HA projesinde, 25 civar nda aviyonik simülasyon modeli, MIL-STD-1553B, RS232/RS422/RS485, Ethernet, Analog, Discrete ve CanBus haberle me simülasyonlar kullan lmaktad r. HA projesi simülasyon yaz mlar n kullan lar aras nda aviyonik yaz m mühendislerini, aviyonik do rulama mühendislerini, aviyonik sistem mühendislerini, sistem mühendislerini, elektrik sistem mühendislerini ve uçu test mühendislerini sayabiliriz. Projelerde yeniden kullan labilirlik kapsam nda ortak olarak kullan lan simülasyon modelleri ve haberle me simülasyonlar vard r. 7. Sonuç Bu çal mada, aviyonik geli tirme ve modernizasyon projelerinde simülasyon yaz mlar n kullan, hangi safhalarda yarar sa land, nas l geli tirildi i, projenin risk, maliyet, kalite, takvim gibi en kritik unsurlar nas l etkiledi i konular üzerinde durulmu ve TUSA taki mevcut projelerden örnekler verilmi tir. Verilen bilgilerden ve örneklerden de anla labilece i üzere günümüzde irketler için, aviyonik yaz m projelerinde simülasyon yaz mlar üretmek, bunlar efektif bir ekilde entegrasyon ve test faaliyetlerinde kullanmak bir seçenek olmaktan ç km, bir zorunluluk haline gelmi tir. irketler simülasyon yaz mlar geli tirmek üzere ayr ekipler kurmaktad rlar. Önümüzdeki y llarda, aviyonik dünyas nda simülasyon yaz mlar kavram n daha da önem kazanaca ve kullan m alanlar n artaca imdiden kestirmek zor olmayacakt r. Önümüzdeki dönemde, aviyonik simülasyon yaz mlar aç ndan beklenen geli meler, ihtiyaçlar ve olas hedefler a da listelenmi tir: Aviyonik simülasyon yaz mlar n geli tirme sürecinin k salt labilmesi için sürükle-b rak (drag and drop) ve t kla- çal r (point and click) teknolojilerini destekleyen çal ma çerçevelerinin kullan ön plana ç kacakt r. XML [11] tabanl teknolojiler ile olu turulan komponent modellerin çal ma zaman nda ihtiyaç duyulan de ikliklere cevap vermesi sa lanabilir. Simülasyon yaz mlar n aviyonik yaz n testlerinin otomasyonuna destek verecek ekilde daha efektif bir altyap sunmas önemli bir ihtiyaç olarak görülmektedir. Geli tirilen aviyonik simülasyon yaz mlar n platform ba ms z olmas, yani her i letim sisteminde ko abilecek yetenekte olmas istenecektir. ekil 7: TUSA Aviyonik Projelerinde Geli tirilen Simülasyon Yaz mlar Aviyonik simülasyon yaz mlar n kod büyüklü ü, veri ara yüzü miktar ve karma kl art kça, performansa yönelik dar bo azlar olu abilmektedir. Bu tip dar bo azlardan kurtulmak için simülasyon mimarisin haf za payla ml yap lardan çok, HLA (High Level Architecture) [12] gibi i lemin yap ld platform ne olursa olsun aradaki ileti imi sa lamaya imkan veren teknolojiler kullan larak tasarlanmas ön plana kacakt r. Genel amaçl da k mimarinin kullan lmas, aviyonik simülasyon yaz mlar n uçu simülasyonlar, taktik çevre simülasyonlar

8 gibi sistemler ile daha h zl entegre olmas sa layabilir. Simülasyon yaz mlar gerçek zamanl i letim sistemleri üzerinde geli tirilerek, zamanlama-kritik testlerin çok daha efektif bir ekilde yap lmalar sa lanabilir. models, Decision Support Systems 31, Issue: 4 (Oct), [12]SISO-STD Dynamic Link Compatible HLA API Standard for the HLA Interface Specification (IEEE Version) 8. Kaynaklar [1] re_technology_labs/r_and_i/systemsintegrationl ab.htm [2] Nancy G. Leveson, A New Approach To System SafetyEngineering, Aeronautics and Astronautics Massachusetts Institute of Technology, June [3] Cary R. Spitzer, Digital Avionics Handbook, Second Edition - 2 Volume Set (Electrical Engineering Handbook), [4] McMahon, R., Modeling and Simulation Return on Investment (ROI) Real Savings Vs. Indirect Savings and Cost Avoidance, US Army Research Laboratory, Human Research and Engineering Directorate. [5] Carlos, Tom ( ). Requirements Traceability Matrix - RTM. PM Hut, 21 October Retrieved on from [6] Ambler, Scott ( ). "A Realistic Look at Object-Oriented Reuse". Retrieved [7] Gamma, Erich; Richard Helm, Ralph Johnson, John M. Vlissides (1995). Design Patterns: Elements of Reusable Object-Oriented Software. Addison- Wesley. pp ISBN [8] &page= Programlar NONE Entegre%20 Uçak%20Sistemleri PROGRAM 1 Moderniz asyon%20programlar NONE ERC YES%2 0(C-130) PROGRAM 11S [9] &page= Programlar NONE Entegre%20 Uçak%20Sistemleri PROGRAM 1 Moderniz asyon%20programlar NONE T- 38%20(ARI) PROGRAM 16 [10]http://www.tai.com.tr/prog.aspx?contentDefID=8& page= Programlar NONE Entegre%20Uç ak%20sistemleri PROGRAM 1 Tasar m%20 Programlar NONE HA%20Programlar NONE Stratejik%20 HA NONE Türk %20Özgün%20 nsans z%20hava%20arac %20(T HA)%20Sistemi PROGRAM 8 [11]Kim, H-D An XML-based modeling language for the open interchange of decision

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

BÖLÜM 1 YAZILIM TASARIMINA GİRİŞ YZM211 YAZILIM TASARIMI. Yrd. Doç. Dr. Volkan TUNALI Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi / Maltepe Üniversitesi

BÖLÜM 1 YAZILIM TASARIMINA GİRİŞ YZM211 YAZILIM TASARIMI. Yrd. Doç. Dr. Volkan TUNALI Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi / Maltepe Üniversitesi BÖLÜM 1 YAZILIM TASARIMINA GİRİŞ YZM211 YAZILIM TASARIMI Yrd. Doç. Dr. Volkan TUNALI Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi / Maltepe Üniversitesi Amaçlar 2 Tasarımın ne olduğunu ve çeşitli tasarım türlerinin

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

Analiz aşaması sıralayıcı olurusa proje yapımında daha kolay ilerlemek mümkün olacaktır.

Analiz aşaması sıralayıcı olurusa proje yapımında daha kolay ilerlemek mümkün olacaktır. Analiz Raporu Kısa Özet Her geçen gün eczanecilik sektörü kendi içerisinde daha da yarışır hale geliyor. Teknolojinin getirdiği kolaylık ile eczane otomasyonu artık elinizin altında. Çoğu eczacılar hastalarına

Detaylı

Tasarım Raporu. Grup İsmi. Yasemin ÇALIK, Fatih KAÇAK. Kısa Özet

Tasarım Raporu. Grup İsmi. Yasemin ÇALIK, Fatih KAÇAK. Kısa Özet Tasarım Raporu Grup İsmi Yasemin ÇALIK, Fatih KAÇAK Kısa Özet Tasarım raporumuzda öncelikle amacımızı belirledik. Otomasyonumuzun ana taslağını nasıl oluşturduğumuzu ve bu süreçte neler yaptığımıza karar

Detaylı

İÇİNDEKİLER SAYFA Önsöz 4 Stratejik Planlama ve Bütçe Yol Haritası 5 Örnek İşletme Hakkında 6 Gider Yükleme Sistemi 8 Satış Bütçesi Oluşturma 9 Faaliyet Gider Bütçesi Oluşturma 12 Bütçe Sistem Otomasyonu

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

www.pwc.com.tr UFRS Bülten Güncel Raporlama Konularına Kısa Bir Bakış Mayıs 2016 Uluslararası Finansal Raporlama Standartları Bülteni

www.pwc.com.tr UFRS Bülten Güncel Raporlama Konularına Kısa Bir Bakış Mayıs 2016 Uluslararası Finansal Raporlama Standartları Bülteni www.pwc.com.tr UFRS Bülten Güncel Raporlama Konularına Kısa Bir Bakış Uluslararası Finansal Raporlama Standartları Bülteni Faaliyet bölümü raporlamasının temel amacı nedir? Faaliyet bölümü açıklamaları

Detaylı

TS7200 PLATFORMU ÜZERİNDE SERİ PORT-ETHERNET DÖNÜŞTÜRÜCÜ UYGULAMASI

TS7200 PLATFORMU ÜZERİNDE SERİ PORT-ETHERNET DÖNÜŞTÜRÜCÜ UYGULAMASI TS7200 PLATFORMU ÜZERİNDE SERİ PORT-ETHERNET DÖNÜŞTÜRÜCÜ UYGULAMASI 22 Eylül 10 Ekim (3 Hafta) : TS-7200 gömülü sisteminin incelenmesi, çevrebirimlerin fonksiyonlarının araştırılması ve yazılım geliştirme

Detaylı

Autodesk Building Design Suite 2012. Sorular ve Cevapları

Autodesk Building Design Suite 2012. Sorular ve Cevapları Autodesk Building Design Suite 2012 Sorular ve Cevapları Autodesk Building Design Suite 2012 yazılımı, daha etkin tasarım yapmanıza ve iletişim kurmanıza yardım eder. Ödediğiniz fiyat karşılığında mükemmel

Detaylı

ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALLERİNDE KAPASİTE ARTIRIMI VE LİSANS TADİLİ

ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALLERİNDE KAPASİTE ARTIRIMI VE LİSANS TADİLİ Hukuk ve Danışmanlık ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALLERİNDE KAPASİTE ARTIRIMI VE LİSANS TADİLİ Türkiye de serbest piyasa ekonomisine geçişle birlikte rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren,

Detaylı

YAZILIM TABANLI ELD UYGULAMALARI, SORUNLAR VE. aselsan Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı Kuruluşudur. TASNİF DIŞI

YAZILIM TABANLI ELD UYGULAMALARI, SORUNLAR VE. aselsan Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı Kuruluşudur. TASNİF DIŞI YAZILIM TABANLI TELSİZ SİSTEMİ ELD UYGULAMALARI, SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ 1 İÇERİK 1. Yazılım Tabanlı Telsiz Sistemi 2. Lojistik Destek Sözleşmeleri 3. ELD Uygulamalarındaki Sorunlar 4. Yazılım Tabanlı

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Yedi Karat Kullanım Klavuzu. Yedi Karat nedir? Neden Karat?

Yedi Karat Kullanım Klavuzu. Yedi Karat nedir? Neden Karat? Yedi Karat Kullanım Klavuzu Yedi Karat nedir? Karat, fiziksel dünya ile iletişim ve etkileşim kurulabilmesini sağlayan, elektronik prototip geliştirme kartıdır. Karat, tek başına çalışabilen interaktif

Detaylı

Anonim Verilerin Lenovo ile Paylaşılması. İçindekiler. Harmony

Anonim Verilerin Lenovo ile Paylaşılması. İçindekiler. Harmony Anonim Verilerin Lenovo ile Paylaşılması İçindekiler Anonim Verilerin Lenovo ile Paylaşılması... 1 Harmony... 1 Lenovo Companion 3.0... 2 Lenovo Customer Engagement Service... 3 Lenovo Experience Improvement

Detaylı

5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ

5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ 5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ KONULAR 1. Kumanda Devreleri 2. Doğru Akım Motorları Kumanda Devreleri 3. Alternatif Akım Motorları Kumanda Devreleri GİRİŞ Otomatik kumanda devrelerinde motorun

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ATILIM ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCESİ YÖNERGESİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönergenin amacı Atılım Üniversitesinin eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile idarî

Detaylı

Bilişim Sistemleri. Modelleme, Analiz ve Tasarım. Yrd. Doç. Dr. Alper GÖKSU

Bilişim Sistemleri. Modelleme, Analiz ve Tasarım. Yrd. Doç. Dr. Alper GÖKSU Bilişim Sistemleri Modelleme, Analiz ve Tasarım Yrd. Doç. Dr. Alper GÖKSU Ders Akışı Hafta 5. İhtiyaç Analizi ve Modelleme I Haftanın Amacı Bilişim sistemleri ihtiyaç analizinin modeli oluşturulmasında,

Detaylı

PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği

PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği A.Faruk GÖKSU-ÇEKÜL Vakfı www.cekulvakfi.org.tr www.kentselyenileme.org ÇEKÜL Vakfı, kurulduğu günden bugüne kadar, Kendini Koruyan Kentler adı altında,

Detaylı

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır.

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır. Yazıyı PDF Yapan : Seyhan Tekelioğlu seyhan@hotmail.com http://www.seyhan.biz Topolojiler Her bilgisayar ağı verinin sistemler arasında gelip gitmesini sağlayacak bir yola ihtiyaç duyar. Aradaki bu yol

Detaylı

Sizin İçin Geliştirdiğimiz Tek Bir Yazılım Sistemi İle, İşletmenizi Profesyonelce Yönetin!

Sizin İçin Geliştirdiğimiz Tek Bir Yazılım Sistemi İle, İşletmenizi Profesyonelce Yönetin! Sizin İçin Geliştirdiğimiz Tek Bir Yazılım Sistemi İle, İşletmenizi Profesyonelce Yönetin! 2003 Yılında Kurulan Açılım Soft A. Ş. 2003-2005 arasında ARGE ve Ürün Geliştirme Faaliyetleri yürütmüştür. Bu

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ BİR DİL PROGRAMI -Türkçe Konuşma - Tanıma Sistemi-

BİLGİSAYAR DESTEKLİ BİR DİL PROGRAMI -Türkçe Konuşma - Tanıma Sistemi- BİLGİSAYAR DESTEKLİ BİR DİL PROGRAMI -Türkçe Konuşma - Tanıma Sistemi- Prof. Dr. Fatih KİRİŞÇİOĞLU Bilgisayarlı Dil Uzmanı Erkan KARABACAK Proje Sorumlusu Çetin ÇETİNTÜRK Tanımlar : Konuşma Tanıma : Dil

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ Deneyde dolu alan tarama dönüşümünün nasıl yapıldığı anlatılacaktır. Dolu alan tarama

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet

B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet 57 Yrd. Doç. Dr. Yakup EMÜL, Bilgisayar Programlama Ders Notları (B02) Şimdiye kadar C programlama dilinin, verileri ekrana yazdırma, kullanıcıdan verileri alma, işlemler

Detaylı

ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7. 7. GELĠġMĠġ ÖZELLĠKLER

ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7. 7. GELĠġMĠġ ÖZELLĠKLER ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7 AMAÇ ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7 Bu faaliyette verilen bilgiler ile hazırlamıģ olduğunuz belgeye uygun baģvuruları (Ġçindekiler Tablosu, Dipnot/sonnot, Ģekil tablosu, resim yazısı vb.) hatasız

Detaylı

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I İLİŞKİSEL PAZARLAMA 31 MAYIS 2014 K O R A Y K A R A M A N

Detaylı

Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi

Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi Amaç Madde 1- Bu Yönergenin amacı; Giresun Üniversitesi'nin akademik değerlendirme ve kalite geliştirme ile stratejik

Detaylı

ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER

ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER Şekil-1: BREADBOARD Yukarıda, deneylerde kullandığımız breadboard un şekli görünmektedir. Bu board üzerinde harflerle isimlendirilen satırlar ve numaralarla

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

BIM BUILDING INFORMATION MODELING YAPI BİLGİ MODELİ

BIM BUILDING INFORMATION MODELING YAPI BİLGİ MODELİ BIM BUILDING INFORMATION MODELING YAPI BİLGİ MODELİ S u n u m ö z e t i 1. Bölüm: Genel tanımlar 2. Bölüm: BIM e gereksinim 3. Bölüm: Birlikte çalışabilirlik ve BIM veri standardı 4. Bölüm: BIM verisi

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

ÖZEL GÜVEN TIP MERKEZİ

ÖZEL GÜVEN TIP MERKEZİ ÖZEL GÜVEN TIP MERKEZİ Hanife Meltem YILDIZ, Elif Simay ENGİN, Fatma ÖZDEMİR, Zeynep ERDOĞAN, Mervenur AYDEMİR Geliştirme raporu BBY 352 İçerik Yönetimi Dersi 10/04/2016 Öz BBY 352 İçerik Yönetimi dersi

Detaylı

: 3218 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 1) nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 3) yayımlandı.

: 3218 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 1) nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 3) yayımlandı. SİRKÜLER TARİH : 28.04.2016 SAYI : 2016-04-6 KONU ÖZETİ : 3218 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 1) nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 3) yayımlandı. : Tebliğde serbest

Detaylı

MikroÖdeme Servis Dökümanı

MikroÖdeme Servis Dökümanı MikroÖdeme Servis Dökümanı 1 TurkcellMobilÖdeme Nedir? TurkcellMobilÖdeme 36 milyonu aşkın Turkcell kullanıcısının cep telefonlarını kullanarak, sadece bir SMS ile, pratik bir şekilde ödeme yapmasına olanak

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Sinan MESUTER Eylül 2012 SUNUM PLANI I. PROJE TEKLİF ÇAĞRISI YÖNTEMİYLE SAĞLANAN DOĞRUDAN FİNANSMAN DESTEĞİ II. DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ

Detaylı

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi Bir etkinliğin sonucunda elde edilen çıktıyı nicel ve/veya nitel olarak belirleyen bir kavramdır.

Detaylı

Yedekleme ve Kurtarma Kullanıcı Kılavuzu

Yedekleme ve Kurtarma Kullanıcı Kılavuzu Yedekleme ve Kurtarma Kullanıcı Kılavuzu Telif Hakkı 2007 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Windows; Microsoft Corporation kuruluşunun ABD de tescilli ticari markasıdır. Bu belgede yer alan bilgiler

Detaylı

Bölüm 8 Tedarik Fonksiyonu

Bölüm 8 Tedarik Fonksiyonu Bölüm 8 Tedarik Fonksiyonu TEDARİK FONKSİYONUNUN KAPSAMI VE İŞLETME AÇISINDAN ÖNEMİ Geniş anlamda tedarik fonksiyonu, işletmenin üretimde bulunabilmesi için ihtiyaç duyduğu üretim faktörlerinin temin edilip

Detaylı

ATAÇ Bilgilendirme Politikası

ATAÇ Bilgilendirme Politikası ATAÇ Bilgilendirme Politikası Amaç Bilgilendirme politikasının temel amacı, grubun genel stratejileri çerçevesinde, ATAÇ İnş. ve San. A.Ş. nin, hak ve yararlarını da gözeterek, ticari sır niteliğindeki

Detaylı

BİT ini Kullanarak Bilgiye Ulaşma ve Biçimlendirme (web tarayıcıları, eklentiler, arama motorları, ansiklopediler, çevrimiçi kütüphaneler ve sanal

BİT ini Kullanarak Bilgiye Ulaşma ve Biçimlendirme (web tarayıcıları, eklentiler, arama motorları, ansiklopediler, çevrimiçi kütüphaneler ve sanal BİT ini Kullanarak Bilgiye Ulaşma ve Biçimlendirme (web tarayıcıları, eklentiler, arama motorları, ansiklopediler, çevrimiçi kütüphaneler ve sanal müzeler vb.) Bilgi ve iletişim teknolojileri, bilgiye

Detaylı

KAMU BORÇ İDARESİNDE OPERASYONEL RİSK YÖNETİMİ

KAMU BORÇ İDARESİNDE OPERASYONEL RİSK YÖNETİMİ KAMU BORÇ İDARESİNDE OPERASYONEL RİSK YÖNETİMİ Dr. Emre BALIBEK Genel Müdür Yardımcısı Hazine Müsteşarlığı Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü E-posta: emre.balibek@hazine.gov.tr 1 İçerik Borç İdaresinde Risk

Detaylı

Risk Yönetimi. Gürcan Banger

Risk Yönetimi. Gürcan Banger Risk Yönetimi Gürcan Banger Risk Yönetimine giriş Bu sunumun amacı, sivil toplum alanında hizmet tedarik projelerinde, süreç boyunca ortaya çıkması muhtemel risk alanlarının tespiti ve takibi ile oluşabilecek

Detaylı

ABKR ABK 1036 GALVANİZ SİLO ISI KONTROLÖRÜ KULLANMA KILAVUZU

ABKR ABK 1036 GALVANİZ SİLO ISI KONTROLÖRÜ KULLANMA KILAVUZU ABKR ABK 1036 GALVANİZ SİLO ISI KONTROLÖRÜ KULLANMA KILAVUZU ÖNSÖZ 1989 yılında Bandırma'da 150m2 alanda kuruldu. 2 mühendis ve 2 elektrik teknisyeni ile yem fabrikaları elektrik panoları ve kablo tesisatları

Detaylı

Enterprise Resource Planning (ERP) hakkında kısaca bilgi verebilir misiniz? ERP nin kurumlar için gerekliliği ve önemi nedir?

Enterprise Resource Planning (ERP) hakkında kısaca bilgi verebilir misiniz? ERP nin kurumlar için gerekliliği ve önemi nedir? Referans Özel Atila Zeybek Model Business Solutions Genel Müdürü Enterprise Resource Planning (ERP) hakkında kısaca bilgi verebilir misiniz? ERP nin kurumlar için gerekliliği ve önemi nedir? Kurumların

Detaylı

Hijyen Muayenesi Đle Denetimin Farkı (Ve Laboratuar)

Hijyen Muayenesi Đle Denetimin Farkı (Ve Laboratuar) GIDA ÜRETĐM YERLERĐNĐN HĐJYEN DENETĐMLERĐ NASIL OLMALI - 7? Hijyen Muayenesi Đle Denetimin Farkı (Ve Laboratuar) "Sağlık her şey değildir, ama sağlık olmadan her şey bir hiç" Arthur Schopenhauer 1 Bilindiği

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Muş Alparslan Üniversitesi Uzaktan

Detaylı

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler Endüstri Mühendisliğine Giriş Jane M. Fraser Bölüm 2 Sık sık duyacağınız büyük fikirler Bu kitabı okurken, büyük olasılıkla öğreneceğiniz şeylere hayret edecek ve varolan bilgileriniz ve belirli yeni becerilerle

Detaylı

RADYASYONDAN KORUNMA UZMANLARI DERNEĞİ (RADKOR) NİN

RADYASYONDAN KORUNMA UZMANLARI DERNEĞİ (RADKOR) NİN RADYASYONDAN KORUNMA UZMANLARI DERNEĞİ (RADKOR) NİN Taslak Yönetmelik Hakkındaki Görüşleri Taslağın geneli üzerindeki görüş ve Teklif Yönetmelik Başlığında ; test, kontrol ve kalibrasyon ifadeleri kullanılmıştır.

Detaylı

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 6. Hafta Oda Akustiği

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 6. Hafta Oda Akustiği MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ 6. Hafta Oda Akustiği Sesin Oda İçerisinde Yayınımı Akustik olarak sesin odada yayınımı için, sesin dalga boyunun hacmin boyutlarına göre oldukça küçük olması gerekmektedir.

Detaylı

MÜKEMMELLİK AYRINTILARDADIR

MÜKEMMELLİK AYRINTILARDADIR MÜKEMMELLİK AYRINTILARDADIR Vector, kesimde operasyonel mükemmelliğin özüne ulaşiyor. Lectra, otomatik kesim alanindaki 30 yillik DENEYİMİ ve süregelen YENİLİKÇİLİĞİ sayesinde, teknolojik uzmanliği ve

Detaylı

Koru1000. Koru1000. beklentilerinizin ötesinde!

Koru1000. Koru1000. beklentilerinizin ötesinde! Koru1000 Koru1000 beklentilerinizin ötesinde! 2016 5 10 15 bar 16 Koru1000 Ölçemezsen, Yönetemezsin! 2 Koru1000 bir ENVEST ürünüdür. envest ba k y y! Envest, enerji ve su verimliliğini ön planda tutan,

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 447 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR Hüseyin ÇAYCI Özlem YILMAZ ÖZET Yasal metroloji kapsamında bulunan ölçü aletlerinin, metrolojik ölçümleri dikkate alınmadan

Detaylı

Kolayca bağlanın %100. Acti 9: Daha fazla verimlilik. Acti 9 haberleşme sistemi, size ve müşterilerinize tam kontrol olanağını sağlar

Kolayca bağlanın %100. Acti 9: Daha fazla verimlilik. Acti 9 haberleşme sistemi, size ve müşterilerinize tam kontrol olanağını sağlar Kolayca bağlanın Acti 9 haberleşme sistemi, size ve müşterilerinize tam kontrol olanağını sağlar %100 Schneider Electric e özel Acti 9: Daha fazla verimlilik Artık tesisimizdeki her katta, üretim alanında,

Detaylı

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler Kurul, komisyon ve ekiplerin oluşturulması MADDE 107- (1) Okullarda, eğitim, öğretim ve yönetim etkinliklerinin verimliliğinin sağlanması, okul ve çevre işbirliğinin

Detaylı

ÖNSÖZ. Sevgili MMKD üyeleri,

ÖNSÖZ. Sevgili MMKD üyeleri, İçindekiler ÖNSÖZ... 2 GİRİŞ... 3 Genel Kurul Toplantısı... 3 Yönetim Kurulu nda Üye ve Görev Değişiklikleri... 3 MMKD Stratejik Plan Çalışması... 3 PROJELER... 4 Kapılar Müzecilere Açık Projesi... 4 Derneklere

Detaylı

Mant ksal Çerçeve Yakla

Mant ksal Çerçeve Yakla MÇY Mant ksal Çerçeve Yakla MÇY 1970 te USAID taraf ndan tasarlama, planlama ve de erlendirme için geli tirilmi olan yöntem. Bugün uluslararas kurulu lar n üçte ikisi taraf ndan; AB, Dünya Bankas, Asya

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı,

Detaylı

1. Yapılan ayarları kontrol etmek 2. Hataların doğru anlaşıldığından emin olmak 3. Donanıma uygun işletim sistemini belirlemek İŞLEM ANALİZ FORMU

1. Yapılan ayarları kontrol etmek 2. Hataların doğru anlaşıldığından emin olmak 3. Donanıma uygun işletim sistemini belirlemek İŞLEM ANALİZ FORMU MESLEĞİN ADI Bilişim Teknolojileri İŞLEMİN ADI Bilgisayarın ilk açılış ayarlarını İŞLEM NUMARASI 2.1 İşletim sisteminin kurulumunu Montajı tamamlanmış bilgisayar, klavye, fare, monitör Sistemin ilk açılış

Detaylı

Xerox ConnectKey Teknolojisine sahip Çok Fonksiyonlu Yazıcılarla (MFP'ler) Kullanım İçin

Xerox ConnectKey Teknolojisine sahip Çok Fonksiyonlu Yazıcılarla (MFP'ler) Kullanım İçin Xerox App Gallery Uygulaması Hızlı Başlangıç Kılavuzu 702P03997 Xerox ConnectKey Teknolojisine sahip Çok Fonksiyonlu Yazıcılarla (MFP'ler) Kullanım İçin Xerox App Gallery Uygulamasını, ConnectKey özelliğine

Detaylı

VAKA ANALİZİ İNCELEMESİ. Hepsiburada, Kişiselleştirilmiş ve Hedefe Yönelik Pazarlamayı Optimize Etmek İçin Büyük Veriler Kullanıyor

VAKA ANALİZİ İNCELEMESİ. Hepsiburada, Kişiselleştirilmiş ve Hedefe Yönelik Pazarlamayı Optimize Etmek İçin Büyük Veriler Kullanıyor VAKA ANALİZİ İNCELEMESİ Hepsiburada, Kişiselleştirilmiş ve Hedefe Yönelik Pazarlamayı Optimize Etmek İçin Büyük Veriler Kullanıyor ŞİRKET hepsiburada WEB SİTESİ www.hepsiburada.com Müşteri 1998 yılında

Detaylı

OTOMATİK TARTI ALETLERİNİN KALİBRASYONUNDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER

OTOMATİK TARTI ALETLERİNİN KALİBRASYONUNDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER 1 OTOMATİK TARTI ALETLERİNİN KALİBRASYONUNDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER Burcu BİLİR ESİT Elektronik Sistemler İmalat ve Tic. Ltd. Şti. Nişantepe Mah. Handegül Sk. No:6 Alemdağ Çekmeköy/İSTANBUL Tel: 0216 585

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. Şaban ULUS Haziran 2012 KAYSERİ

Detaylı

Hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum.

Hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum. Değerli konuklar, Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu (YOİKK) çalışmaları kapsamında düzenlediğimiz Kurumsal Yönetim konulu toplantımıza hepiniz hoş geldiniz. 11 Aralık 2001 tarihli Bakanlar

Detaylı

Üç-fazlı 480 volt AC güç, normalde-açık "L1", "L2" ve "L3" olarak etiketlenmiş vida bağlantı uçları yoluyla kontaktörün tepesinde kontak hale gelir

Üç-fazlı 480 volt AC güç, normalde-açık L1, L2 ve L3 olarak etiketlenmiş vida bağlantı uçları yoluyla kontaktörün tepesinde kontak hale gelir Kontaktörler Röle kontakları üzerinden büyük bir miktar elektrik gücü anahtarlamak için kullanıldığında kontaktör terimi ile adlandırılır.. Kontaktörler tipik olarak çoklu kontaklara sahiptir ve kontakları

Detaylı

İÇ KONTROL. ç Kontrol Dairesi. I lda Arslan. 2 ubat 2009 / ISPART A

İÇ KONTROL. ç Kontrol Dairesi. I lda Arslan. 2 ubat 2009 / ISPART A İÇ KONTROL ç Kontrol Dairesi I lda Arslan 2 ubat 2009 / ISPART A İç Kontrol Tanım ç Kontrol, kurumlar n, yöneticileri ve çal anlar taraf ndan uygulanan; kurumlar n hedeflerinin el de edilmesinde gereken

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

EY Eğitim Takvimi. Eylül - Aralık 2014

EY Eğitim Takvimi. Eylül - Aralık 2014 EY Eğitim Takvimi Eylül - Aralık 2014 EY olarak, verimli ve kaliteli bir iş modelinin kurulması ve sürdürülmesinde eğitimin önemli bir rol oynadığına inanıyoruz. Bu sebeple, şirketimiz bünyesindeki farklı

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

PROJE TEKLİF FORMU. Haydi birlikte harika bir iş çıkartalım.

PROJE TEKLİF FORMU. Haydi birlikte harika bir iş çıkartalım. Projeniz için atezer i seçtiğiniz için teşekkür ederiz. Lütfen bu formun içerisinde projenizle ilgili olan kısımları doldurun, bu projenizi daha iyi anlamamıza yardımcı olacaktır. İyi sonuçlar elde etmek

Detaylı

SİRKÜLER 2009 / 32. 1- İşsizlik Ödeneği Almakta Olan İşsizleri İşe Alan İşverenlere Yönelik Sigorta Primi Desteği

SİRKÜLER 2009 / 32. 1- İşsizlik Ödeneği Almakta Olan İşsizleri İşe Alan İşverenlere Yönelik Sigorta Primi Desteği KONU SİRKÜLER 2009 / 32 Sigorta Primi Desteklerine Yönelik Yeni Düzenlemeler (5921 Sayılı Kanun) Genel Olarak İşsizlikle mücadeleye yönelik bir yasal düzenleme olarak nitelendirilebilecek olan 5921 Sayılı

Detaylı

JET MOTORLARININ YARI-DĐNAMĐK BENZETĐŞĐMĐ ve UÇUŞ ŞARTLARINA UYGULANMASI

JET MOTORLARININ YARI-DĐNAMĐK BENZETĐŞĐMĐ ve UÇUŞ ŞARTLARINA UYGULANMASI makale JET MOTORLARININ YARI-DĐNAMĐK BENZETĐŞĐMĐ ve UÇUŞ ŞARTLARINA UYGULANMASI Bekir NARĐN *, Yalçın A. GÖĞÜŞ ** * Y.Müh., TÜBĐTAK-SAGE ** Prof. Dr., Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Havacılık ve Uzay Mühendisliği

Detaylı

Daha fazla seçenek için daha iyi motorlar

Daha fazla seçenek için daha iyi motorlar Daha fazla seçenek için daha iyi motorlar Kollmorgen, Universal Robots'un daha hafif ve daha güçlü olmasını sağlıyor Altı eksenli robotlar; örneğin, işleme ve üretim tesislerinde kullanılmaktadır. Bu robotlar,

Detaylı

IBM Donanım Bakım İşlemleri Kılavuzu

IBM Donanım Bakım İşlemleri Kılavuzu IBM Donanım Bakım İşlemleri Kılavuzu v 3.20 Son gözden geçirme 2 Kasım 2010 Sahibi: Michel Papaiconomou Yazar: Malcolm Gooding Gözden Geçirenler: Auguste Lacroix, Andy Wright, Hermann Staub, Nenad Mraovic,

Detaylı

13 Kasım 2012. İlgili Modül/ler : Satın Alma ve Teklif Yönetimi. İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL

13 Kasım 2012. İlgili Modül/ler : Satın Alma ve Teklif Yönetimi. İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL 13 Kasım 2012 İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL STOK BİLGİLERİNİ KULLANARAK TOPLU ALIM TALEP FİŞİ OLUŞTURMA Satın Alma ve Teklif Yönetimi modülü ile ihtiyaç duyulan stoklar otomatik belirlenip,

Detaylı

Yorka Yazılım Dokuma Otomasyonu Projesi. KONU : Dokuma Üretim Takibi ve Otomasyonu

Yorka Yazılım Dokuma Otomasyonu Projesi. KONU : Dokuma Üretim Takibi ve Otomasyonu KONU : Dokuma Üretim Takibi ve Otomasyonu GENEL TANIMLAMA: Projenin amacı, gerçek zamanlı üretim bilgisi sağlamak için fabrika bünyesinde hali hazırda çalışmakta olan muhtelif marka ve özellikte dokuma

Detaylı

AB Mevzuatının Uygulanmasına Yönelik Teknik Desteğin Müzakere Edilmesi

AB Mevzuatının Uygulanmasına Yönelik Teknik Desteğin Müzakere Edilmesi Genel DEA Eğitimi 6 8 Temmuz 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Oturum 10-B AB ye Uyum Sürecinde DEA nin Önemi AB ye Uyum Sürecinde DEA nın Avantajları Mevcut mevzuatın revize edilmesine yönelik opsiyonlar

Detaylı

Finans birimleri dijital çağın fırsatlarından nasıl yararlanacak

Finans birimleri dijital çağın fırsatlarından nasıl yararlanacak www.pwc.com Finans birimleri dijital çağın fırsatlarından nasıl yararlanacak Geleceğin öncü finans fonksiyonu tanımı nasıl değişecek? Dijital dönüşümü anlamak Gündemimiz 1 Günümüzden Geleceğe Finans Fonksiyonu

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

PROJE. Proje faaliyetlerinin teknik olarak uygulanması, Sanayi Genel Müdürlüğü Sanayi Politikaları Daire Başkanlığınca yürütülmüştür.

PROJE. Proje faaliyetlerinin teknik olarak uygulanması, Sanayi Genel Müdürlüğü Sanayi Politikaları Daire Başkanlığınca yürütülmüştür. PROJE Avrupa Birliği IPA 1. Bileşeni kapsamında T.C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı nın Sanayi Stratejisine İlişkin İdari Kapasitesinin Güçlendirme Projesi (IPA Component I, TR 2009/0320.01) 22 Ocak

Detaylı

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİĞİN UYGULANMASINA İLİŞKİN GENELGE (2015/50) Bu Genelge, 25.05.2015

Detaylı

Özgür Yazılımlar ile VoIP Denetimi. Fatih Özavcı Bilgi Güvenliği Danışmanı fatih.ozavci@gamasec.net

Özgür Yazılımlar ile VoIP Denetimi. Fatih Özavcı Bilgi Güvenliği Danışmanı fatih.ozavci@gamasec.net Özgür Yazılımlar ile VoIP Denetimi Fatih Özavcı Bilgi Güvenliği Danışmanı fatih.ozavci@gamasec.net Konular VoIP Güvenliği VoIP Güvenlik Denetim Süreci Denetim Kapsamının Belirlenmesi Ağ Altyapısı Analizi

Detaylı

Farklı Televizyon Yayın Ortamlarında Aynı Anda Farklı Reklam Yayını Bir Koltuğa İki Karpuz Sığar mı?

Farklı Televizyon Yayın Ortamlarında Aynı Anda Farklı Reklam Yayını Bir Koltuğa İki Karpuz Sığar mı? Farklı Televizyon Yayın Ortamlarında Aynı Anda Farklı Reklam Yayını Bir Koltuğa İki Karpuz Sığar mı? *Av.Erdal AKSU 17 Kasım 2008 KONU: Rekabet Kurulu nun 03.07.2008 tarihinde Kablo TV şebekesine entegre

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan işyerlerini kapsar.

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan işyerlerini kapsar. 18 Haziran 2013 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 28681 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: İŞYERLERİNDE ACİL DURUMLAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

BULUġ BĠLDĠRĠM FORMU/ GIDA

BULUġ BĠLDĠRĠM FORMU/ GIDA Sayfa 1/ 7 / GIDA Bu forma uygun olarak yapacağınız çalışma, Buluşunuzun tarafımızdan en iyi şekilde tanımlanabilmesi ve İleride hukuk önünde istenen korumanın elde edebilmesi için temel teşkil edecektir.

Detaylı

Genel bilgiler Windows gezgini Kes Kopyala Yapıştır komutları. 4 Bilinen Dosya Uzantıları

Genel bilgiler Windows gezgini Kes Kopyala Yapıştır komutları. 4 Bilinen Dosya Uzantıları İÇERİK 2 Dosya ve Klasör İşlemleri 3 Giriş BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI Windows 7 - Devam ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK http://www.hasanakyurek.com Sürümler Sürüm Karşılaştırmaları Masaüstü Görev

Detaylı

AIMCO AIMCO. Kullanım Kılavuzu. Mayıs 2016

AIMCO AIMCO. Kullanım Kılavuzu. Mayıs 2016 AIMCO AIMCO Kullanım Kılavuzu Mayıs 2016 MB Akademi Küçükbakkalköy Mah. Dudullu Cd. Brandium Rezidans R2 Blok No:23-25 No:126 Ataşehir / İSTANBUL Tel: 0216 692 01 91 Web: www.mbakademi.com.tr 2 AIMCO Mobil

Detaylı

PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI. Sefer BÜTÜN. EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET:

PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI. Sefer BÜTÜN. EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET: PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI Sefer BÜTÜN EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET: Mülkiyeti kamuya ait işletme hakları özel sektöre devredilmemiş

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ TOPLULUKLARI KOORDİNATÖRLÜĞÜ YÖNERGESİ

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ TOPLULUKLARI KOORDİNATÖRLÜĞÜ YÖNERGESİ SELÇUK ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ TOPLULUKLARI KOORDİNATÖRLÜĞÜ YÖNERGESİ Amaç Madde 1. Bu yönerge, Selçuk Üniversitesi öğrencilerinin eğitim-öğretim dışında kalan zamanlarını değerlendirerek sosyal, kültürel,

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM KOMİSYONLARI KOMİSYONLARIN ÇALIŞMA İLKELERİ 1- Bölüm komisyonları bir komisyon başkanı ve yeterli sayıda öğretim elemanından oluşur. Komisyon üyeleri komisyon

Detaylı

WCDMA HABERLEŞMESİNDE PASİF DAĞITILMIŞ ANTEN SİSTEMLERİ KULLANILARAK BİNA İÇİ HÜCRE PLANLAMA. Ferhat Yumuşak 1, Aktül Kavas 1, Betül Altınok 2

WCDMA HABERLEŞMESİNDE PASİF DAĞITILMIŞ ANTEN SİSTEMLERİ KULLANILARAK BİNA İÇİ HÜCRE PLANLAMA. Ferhat Yumuşak 1, Aktül Kavas 1, Betül Altınok 2 Fırat Üniversitesi-Elazığ WCDMA HABERLEŞMESİNDE PASİF DAĞITILMIŞ ANTEN SİSTEMLERİ KULLANILARAK BİNA İÇİ HÜCRE PLANLAMA Ferhat Yumuşak 1, Aktül Kavas 1, Betül Altınok 2 1 Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği

Detaylı

Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi

Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 4 (2016) 634-639 Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi Araştırma Makalesi Fotovoltaik Paneller İçin Güneş Takip Edebilen Basit Ve Ekonomik Bir Sistem

Detaylı

5510 sayılı SGK kanunu hakkında duyurular

5510 sayılı SGK kanunu hakkında duyurular 23/11/2008 Aylık prim ve hizmet belgesi 23 Kasım 2008 tarihli ve 27063 sayılı resmi gazete tebliğinde Aylık Prim Ve Hizmet Belgesinin güncel formatı yayınlanmıştır. Bu yönde personel paketinde de 4.0.13

Detaylı

AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI

AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI 1 AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI K.Oktay GÜVEN ÖZET Hastanelerde klinik tedavinin yanında hijyenik Ģartların sağlanması da önemlidir. Hastanelerde hijyenik ortamın yaratılabilmesi için hastane

Detaylı

14.8. İşyeri Temsilcileri Şube Koordinasyonu

14.8. İşyeri Temsilcileri Şube Koordinasyonu 14.8. İşyeri Temsilcileri Şube Koordinasyonu Kamu ve özel sektörde çalışan mimarların mesleki alanda gereksinimlerini karşılamak, mesleki uğraşlarını kolaylaştırmak, mesleki hizmetinin güvencelerini sağlamak

Detaylı

ZA4728. Flash Eurobarometer 196 (Observatory) Country Specific Questionnaire Turkey

ZA4728. Flash Eurobarometer 196 (Observatory) Country Specific Questionnaire Turkey ZA4728 Flash Eurobarometer 196 (Observatory) Country Specific Questionnaire Turkey Section 1: Genel Özellikler Q1. İşletmenizi nasıl tanımlarsanız? SADECE BİR CEVAP - bağımsız bir işletme olarak mı...1

Detaylı