Yrd. Doç. Dr. Naci GÜNDOĞAN Anadolu Üniversitesi Đ.Đ.B.F. Öğretim Üyesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Yrd. Doç. Dr. Naci GÜNDOĞAN Anadolu Üniversitesi Đ.Đ.B.F. Öğretim Üyesi"

Transkript

1 HĐZMETLER SEKTÖRÜNDE ĐSTĐHDAM Yrd. Doç. Dr. Naci GÜNDOĞAN Anadolu Üniversitesi Đ.Đ.B.F. Öğretim Üyesi I-Giriş Sanayi-ötesi çağ ya da bilgi çağı gibi kavramlarla ifade edilen 21.Yüzyıl, bilgi ve iletişim teknolojilerindeki büyük gelişmelerle, dünya çapında ekonomilerin yeniden yapılanmasına ve özellikle gelişmiş batı toplumlarının ekonomik ve sosyal yapılarında köklü değişimlere sahne olmaktadır. Bu dönüşüm sürecinde tarım ve sanayi sektörlerinin ekonomideki ağırlığı azalırken; hizmetler sektörü hızla büyümekte ve gelişmektedir. Đstihdam sorunlarının giderek önemini arttırdığı ve hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığının bir refah kriteri olarak değerlendirildiği günümüzde, istihdamdaki payının büyüklüğü nedeniyle hizmetler sektörü ve bu sektördeki istihdamın yapısı dikkatleri çekmektedir. Biz de bu noktadan hareketle çalışmamızda, bu sektördeki istihdamın yapısını, gelişimini ve özelliklerini, uluslararası karşılaştırmalara da yer vererek incelemeye çalışacağız. II- in Tanımı ve Sınıflandırılması 1. in Tanımı, mal üretimiyle karşılaştırıldığında, heterojen yapıları nedeniyle tanımlanması güç faaliyetlerdir. Bundan dolayı da hizmetleri tanımlamanın belki de en basit ve klasik yolu, onların ne olmadığını tanımlamaktır. bu bakımdan "artakalan sektör" (residual sector) olarak ifade edilir. Yani, tarım, madencilik ve imalat sektörü dışındaki bütün faaliyetler hizmet sektörü olarak tanımlanır. i tanımlamanın bir diğer yolu da, hizmetleri mallardan ya da diğer ekonomik faaliyet türlerinden farklı yapan özelliklerine bakmaktır. Bu özellikleri şunlardır (Miles-Boden, 2000:5).

2 i) in maddi bir yapısının olmaması (immaterial), ii) Depolanamaz ve transfer edilemez olması (non-storabiity, nontransferability), iii) Üretici ve tüketici arasında doğrudan bir etkileşim yaratmaları. in çoğu yukarıdaki özelliklere sahip olmakla birlikte, kimi hizmetlerde bu özelliklerden bazılarını göremeyebiliriz. Örneğin, bir fotoğrafçı tarafından çekilen bir fotoğraf tutulabilir, fiziksel yapısı olan bir hizmettir. Yeni bilgi ve iletişim teknolojileri bir çok hizmetlerde artık kişisel iletişim zorunluluğunu ortadan kaldırmıştır. Bankacılık ve uzaktan eğitim gibi alanlarda Đnternet kişiler arası yüzyüze iletişime son vermiştir. Tablo 1- in özel nitelikleri Hizmet Üretimi Teknoloji Đşgücü Üretimin Özellikleri Endüstrinin Örgütlenmesi Hizmet Ürünü Ürünün Yapısı Ürünün Özellikleri Mülkiyet Hakkı Hizmet Tüketimi Ürünün Dağıtımı Müşterinin Rolü in Tipik Özellikleri Düşük sermaye malı; daha çok bina yatırımı. Bazı hizmetler üst düzeyde nitelik gerektirirken bazıları ise nispi olarak daha az nitelik gerektirir. Daha çok geçici ve kısmi süreli çalışacak işgücüne ihtiyaç duyulur. Uzmanlık bilgisi önemli olabilir ancak teknolojik niteliklere nadiren ihtiyaç duyulur. Üretim sıklıkla devamlılık arz etmez ve ölçek ekonomileri sınırlıdır. Genelde aile şirketlerinin ve kendi hesabına çalışmanın yoğun olduğu küçük ölçekli örgütlenmeler. Maddi olmayan, sıklıkla bilgi yoğun, depolanması ve transferi güç. Genellikle müşterinin ihtiyacına göre hazırlanır. Koruması güç, kopya edilmesi kolay. Çoğu zaman hizmeti sunan veya müşteri karşı tarafın ayağına gitmek zorundadır. üretilirken ve dizayn sürecinde müşterinin gereksinim leri doğrultusunda hareket edilir. Üretimi tüketimden ayırmak güçtür. Kaynak : lan Miles, Services Innovation, Statistics and Conceptual Issues, OECD, Paris, in Sınıflandırılması Ekonomik ve sosyal gelişmelere bağlı olarak yeni hizmet alanlarının ortaya çıkışının son dönemde hızlanması nedeniyle, sürekli olarak yeni hizmet alanlarının belirlenmesi; bunların istatistiksel sınıflandırmaya dahil edilmesi; ölçme yöntemlerinin geliştirilerek istatistiksel göstergelerin oluşturulması zorunlu olmaktadır. Ancak, hizmetlerin artan çeşitliliği bir takım analiz sorunları ortaya koymaktadır

3 (Đyidoğan, 2001:5). Bryson ve Daniel, "hizmet faaliyetlerinin heterojen bir yapıya sahip olmasının, onları sınıflandırmakla ilgilenen analistler için bir kabus olduğunu" söylemektedirler (Bryson-Daniel, 1998:15). in sınıflandırılmasına ilişkin çeşitli yaklaşımlardan söz edilebilir. Bunlardan ilki "klasik yaklaşım" dır. Klasik yaklaşım endüstri temellidir. Birleşmiş Milletler Uluslararası Standart Endüstriyel Sınıflandırmasının (ISIC) 3. versiyonu, hizmetleri 11 temel bölüme ayırmaktadır. Bunlar: Toptan ve Perakende Ticaret; Sağlık ve Restoranlar; Ulaşım, Depolama ve Đletişim; Finansal Aracılık; Emlak, Kiralama ve Đşletmecilik Faaliyetleri; Kamu Yönetimi ve Savunma; Zorunlu Sosyal Güvenlik i; Öğretim; Sağlık ve Sosyal Çalışma; Diğer Toplumsal ve Kişisel ; Özel Ev idir (UN, 1990). Avustralya ve Yeni Zelanda Standart Endüstriyel Sınıflandırma Sistemi'nde (ANZSIC) ise 14 tane hizmet grubu tanımlanmaktadır (Mc Lachen, 2002:12). Klasik sınıflandırma sisteminin, hizmetler sektöründe yaşanan gelişmeleri analiz etmede yetersiz kalışı, bu alanda çalışan bir çok analist tarafından eleştirilmiş ve onları alternatif sınıflandırma sistemleri arayışına itmiştir. Klasik yaklaşımın dışında gelişen alternatif sınıflandırma sistemleri ise hizmetleri, hizmet ettikleri piyasalara göre sınıflandırmaktadır. Bunlar arasında Brovvning ile Singelmann'ın ve Elfring'in sınıflandırmaları önemlidir. Brovvning ve Singelmann hizmetler sektörünü, Üretici, Dağıtıcı, Kişisel ve Sosyal olmak üzere 4 alt sektöre ayırmaktadırlar. Elfring de ISIC'da yer alan hizmet faaliyetlerini bu sisteme dayalı olarak 4 alt sektör altında yeniden gruplandırmaktadır (Tablo 2). OECD de hizmetler sektörü istihdamını analiz ederken Elfrig'in bu sınıflandırmasını kullanmaktadır. Klasik endüstri temelli sınıflandırma sistemi, hizmetler sektörünün analizinde bir başlangıç noktası sağlarken, alternatif sınıflandırma sistemleri de bu sektördeki gelişmelerin ve değişimlerin daha iyi görülebilmesine yardımcı olmaktadır (Mc Lachen, 2002:12).

4 Tablo 2- Piyasa temelli sınıflandırma sistemleri Alt Sektörler Brovvning-Singelmann'ın alt Elfring'in alt grupları grupları A. Üretici -Bankacılık, kredi ve diğer finansal -Đşletmecilik ve profesyonel hizmetler B. hizmetler -Finansal hizmetler -Sigortacılık -Sigortacılık hizmetleri -Emlak -Emlak hizmetleri -Mühendislik ve mimarlık hizmetleri -Muhasebecilik -Çeşitli Đşletmecilik hizmetleri -Hukuk hizmetleri A.Dağıtım i -Taşımacılık ve depolama -Perakendecilik -iletişim -Toptancılık ticareti -Toptancılık ticareti -Taşımacılık hizmetleri -Perakendecilik -iletişim A.Kişisel -Ev hizmetleri -Oteller, barlar ve restoranlar -Oteller ve pansiyonlar -Rekreasyon, eğlence ve kültür -Yiyecek ve içecek yerleri hizmetleri -Tamircilik hizmetleri -Ev hizmetleri -Yıkama ve kuru temizleme işleri -Diğer kişisel hizmetler -Kuaför ve güzellik salonları -Eğlence ve rekreasyon hizmetleri -Çeşitli kişisel hizmetler A.Sosyal -Sağlık hizmetleri -Kamu hizmetleri (sivil ya da askeri) -Hastaneler -Sağlık hizmetleri -Eğitim -Eğitim hizmetleri -Din hizmetleri -Diğer sosyal hizmetler -Kar amaçlı olmayan organizasyonlar -Posta hizmetleri -Kamu yönetimi -Çeşitli sosyal hizmetler Kaynak: McLachen ve Diğerleri, s. 12'den Browning-Singelmann (1978) ve Elfring (1988). III- Sektörünün Gayri Safi Milli Hasılaya ve Đstihdama Katkısı 1. Sektörünün GSMH'ya Katkısı Sanayi toplumlarında mal üretimi ekonominin can damarı, üretim mallarına sahip olmak ise zenginliğin göstergesiyken, sanayi-ötesi toplumlara geçiş sürecinde, üretim sektörü yerine hizmetler sektörü gelişmekte ve böylece bilgi, boş zamanların değerlendirilmesi ve eğlence alanlarına yönelik yeni hizmetler en önemli ekonomik sektörler olma yolunda ilerlemektedir. Multimedya teknolojisinden finans sektörüne, manyetik teyplerden turizm alanına kadar hizmetler sektöründeki gelişmeler, dünya ekonomisinin can damarlarıdır. Sanayi-ötesi ekonomilerde, sanayi toplumlarındaki fiziki mal üretiminin yerini alan bu yeni sektörler,

5 dünya ekonomisinin küresel değişim sürecinde elle tutulmaz ekonomileri olarak tanımlanmakta ve yeni karlı sektörler olarak büyük bir gelişme potansiyeli taşımaktadırlar. Hizmet sektörlerinde "bilgi teknolojisiyle adeta bir devrim yaşanmakta, özellikle iletişim alanında yoğun ölçüde bilgisayarın kullanılması, iletişim maliyetlerini hızla düşürmekte ve bir çok hizmetlerin ticari bir karakter kazanmasına neden olmaktadır (Kurtulmuş, 1996:21). OECD ülkelerinde, hizmetler sektörünün GSMH'ya katkısı her geçen yıl artmaktadır. Bugün OECD ülkelerinin çoğunda hizmetler sektörünün GSMH içindeki payı %70'ler düzeyindedir. Tablo 3- Seçilmiş bazı ülkelerde hizmetler sektörünün GSMH içindeki payı Ülkeler in GSMH içindeki payı (%) Ülkeler Avusturya Lüksemburg Belçika Meksika Kanada Hollanda Danimarka Norveç Finlandiya Japonya Fransa ingiltere Almanya ispanya Yunanistan isveç ABD Türkiye Kaynak: OECD, Service Economy, Paris, in GSMH'daki payının artmasına etki eden unsurlar üretim ve tüketim ile ilgili değişmeler olarak iki açıdan değerlendirilebilir. Tüketimle ilgili olan yönü, hizmet talebinin gelir esnekliğinin yüksek olmasına bağlı olarak, tüketici tercihlerinde hizmetler lehine meydana gelen değişmeyi yansıtmaktadır. Tüketicilerin tercihleri eskiye göre artan ölçüde kalite, rahatlık, kültür, çevre ağırlıklı tüketime yönelmekte, dolayısıyla da bu alanlara ilişkin hizmet talepleri artmakta; talepteki bu değişiklikler firmalara ve üretim süreçlerine yansımaktadır. Hizmet artışının üretimle ilgili yönü ise, teknolojik yenilikler ve başarılı bir organizasyon ve yönetim için firmaların teknik, idari ve diğer konularda hizmet talebinin artmasıyla ilgilidir (Đyidoğan, 2001:13). Türkiye'de de hizmetler sektörü uzun süredir ekonominin en büyük sektörü konumundadır. I. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın yürürlüğe girdiği 1963'te bu pay %46.3 düzeyindeydi. O tarihten 1987'ye kadar bu pay azalan bir hızla artmaya devam etmiş ve %57.9'a ulaşmıştır. Bu tarihten sonra ise aşağıdaki tablodan da izlenebileceği gibi %57-59 düzeylerinde istikrar kazanmıştır (DPT, 2000:49).

6 Tablo 4- Türkiye'de sektörlerin GSMH'daki payları ve sektörel büyüme hızları Yıllar GSMH'daki Sektör Payları (%) Sektörel Büyüme Hızları (%) Tarım Sanayi Tarım Sanayi Kaynak: DPT, Hizmet Ticaretinin Serbestleştirilmesi ÖĐK Raporu, Sektörünün Đstihdama Katkısı Kalkınma sürecinde istihdamın sektörel dağılımı evrensel bir yol izlemektedir. Bu süreçte, tarımın payı sürekli olarak azalırken; sanayinin payı bir dönem sürekli artmakta ve bir süre sonra da belli bir düzeyde durağanlaşarak düşmeye başlamaktadır. sektörü ise sürekli olarak artış eğiliminde olan bir sektör konumundadır. Bu gelişim basitçe şu şekilde izah edilebilir: Bireylerin gelirleri arttıkça gıda talepleri (tarım ürünleri) doğal sınırına ulaşır ve nispi olarak sanayi malları talepleri artar. Aynı zamanda yeni tarım teknikleri ve makineleşme sebebiyle tarımda emek verimliliği daha hızlı artar. Nispi olarak ucuzlayan tarım ürünlerinin gayri safi yurtiçi hasıla (GSYĐH) içindeki payı azalır. Aynı zamanda, sanayide istihdam fırsatları artarken tarımsal emek talebinde de bir düşüş yaşanır. Sonuçta, sanayinin GSYĐH içindeki payı tarımdan daha büyük olur ve sanayi istihdamının ağırlığı artar. Sanayi-ötesi dönemde ise, yine gelir artışı sürdükçe bireylerin sanayi malı ihtiyaçları azalır ve bireyler sağlık, eğitim, eğlence gibi hizmetleri daha fazla talep etmeye başlarlar. Bu sırada hizmetlerdeki emek verimliliği tarımda ve sanayide olduğu kadar hızlı artmaz. Çünkü, çoğu hizmet işi makineler tarafından yapılamaz. Bu durum, hizmetleri tarım ve sanayi mallarına göre daha pahalı yapar ve GSYĐH içinde hizmetlerin payını hızla arttırır.

7 sektöründeki daha düşük makineleşme, aynı zamanda istihdamın tarım ve sanayide düşerken niçin hizmetler sektöründe arttığını da açıklar. Sonuçta, hizmetler sektörü sanayi sektörünün yerine ekonominin hakim sektörü haline gelir (World Bank, 2001:51). Tablo 5- Bazı gelişmiş ülkelerde istihdamın sektörel dağılımındaki gelişmeler Ülkeler Tarım Sanayi Kanada ABD Japonya Fransa Almanya italya ispanya ingiltere Kaynak: OECD, Quarterly Labour Force Statistics. Sanayi toplumundan hizmet toplumuna geçiş sürecinde tüm hizmetler aynı oranda gelişmez. Bu nedenle de hizmetler sektörü istihdamında bir büyüme görülmekle birlikte, bu büyüme oranlarının alt sektörler itibariyle farklılaştığı dikkati çekmektedir. Zira, ele alınan ülkenin ekonomik durumu ve bütün hizmet alt sektörlerinin büyüme dinamikleriyle bağlarının aynı derecede güçlü olmaması nedeniyle, bazı sektörlerde oldukça yüksek istihdam artışları gerçekleşirken; diğer bazı alt sektörlerde ise, istihdam artışının durağan bir seyir izlediği görülmektedir. Dolayısıyla alt hizmet gruplarının istihdamdaki payları, o ülkenin hizmet ekonomisi olma yolunda ne derece ilerleme kaydettiğinin de bir göstergesidir. OECD ülkelerinde hizmet istihdamına alt sektörler itibariyle bakıldığında, bugün itibariyle, istihdamın yaklaşık olarak, üçte birinin sosyal hizmetlerde, diğer üçte birlik kısmının dağıtım hizmetlerinde ve geriye kalan üçte birlik kısmının da eşit olarak üretim ve kişisel hizmetler arasında gerçekleştiği söylenebilir (OECD, 2000a :86). Hizmet alt sektörleri arasında, son yirmi yılda istihdamın en hızlı geliştiği sektörler, üretici ve sosyal hizmet alt sektörleri olmuştur. Kişisel hizmetlerin oranı çok küçük de olsa bir artış gösterirken, dağıtım hizmetleri pek bir değişim

8 göstermemiştir. Yani, son yirmi yılda hizmetler sektöründeki istihdam artışının lokomotifi üretici ve sosyal hizmetler alt sektörleri olmuştur. a) Üretici : Đşletmecilik, sigortacılık, emlak ve finansal hizmetleri kapsayan üretici hizmetler sektörü, 1960'lı yıllarda en küçük alt hizmet sektörü iken, yıllar itibariyle büyük bir gelişme göstermiş ve istihdamdaki payını önemli ölçüde arttırmıştır. Örneğin, Tablo 6'ya bakıldığında, 1960 yılında Đngiltere'de üretici hizmetlerin istihdamdaki payı %4.4 iken, 1998'e gelindiğinde bu payın %14.7'ye çıktığı görülmektedir. Bugün üretici hizmetler alt sektörünün istihdamdaki payının en yüksek olduğu ülkeler ise, Japonya, Lüksemburg ve ABD'dir (Tablo 7). Tablo 6- Gelişmiş bazı ülkelerde hizmet alt sektörlerinin istihdamdaki paylarının gelişimi Ülkeler Bütün Üretici Dağıtım i Kişisel Sosyal Almanya Fransa Hollanda Đsveç Đngiltere ABD Kaynak: EC, "The Job Creation Potential of the Service Sector in Europe", b) Dağıtım i: Toptan ve perakende ticaret, taşımacılık ve iletişim gibi hizmetleri içine alan dağıtım hizmetleri, 1960'larda en büyük alt sektör konumundaydı. Son 40 yılda ise bu alt sektörün istihdamdaki payı bir çok ülkede durağan bir seyir izlemiştir. Örneğin, Tablo 6'ya bakıldığında, 1960'da Đsveç'te dağıtım hizmetlerinin istihdamdaki payı %19.0 iken, 1998'e gelindiğinde bu oranın pek değişmediği, %19.4, görülmektedir. Benzer bir biçimde, Đngiltere'de de aynı oran 1960'da %21.0 iken, 1998'de çok küçük bir artış kaydederek, %21.8 olarak ortaya çıkmıştır. Bugün dağıtım hizmetleri alt sektörünün istihdamdaki payının en yüksek olduğu ülkeler ise Japonya, Avustralya ve Yunanistan'dır (Tablo 7). c) Kişisel : Hizmet alt sektörleri içinde istihdamdaki payı itibariyle en küçük alt sektördür. Oteller, restoranlar, eğlence ve kültür hizmetleriyle ev hizmetleri ve diğer kişisel hizmetleri kapsayan bu alt sektörde de istihdam payı bakımından, son kırk yılda bir durağanlık gözlenmektedir. Örneğin, 1960'da Almanya'da kişisel hizmetlerin istihdamdaki payı %7.4 iken, bu oran 1998'e gelindiğinde %7.1 olarak gerçekleşmiştir. Kişisel hizmetler alt sektörünün istihdamdaki payının en yüksek olduğu ülkeler ise, Meksika, ABD ve Đspanya'dır (Tablo 7).

9 d) Sosyal : Sosyal refah devletine geçiş sürecinde, sosyal hizmetler alt sektörü, özellikle gelişmiş ülkelerde, en hızlı büyüyen ve hizmet alt sektörleri arasında istihdamdaki payı itibariyle en büyük alt sektör haline gelmiştir. Kamu hizmetleri, sağlık, eğitim ve diğer sosyal hizmetleri kapsayan sosyal hizmetler alt sektörünün istihdamdaki payının en yüksek olduğu ülkeler ise Đskandinav ülkeleri, Belçika, Fransa ve Lüksemburg'tur (Tablo 7). Tablo 7- OECD ülkelerinde alt-hizmet sektörlerinin istihdamdaki payları, 1998 Ülkeler Üretim i Dağıtım i Kişisel Sosyal K E T K E T K E T K E T Avustralya Avusturya Belçika Kanada Çek Cumh Danimarka Finlandiya Fransa Almanya Yunanistan Macaristan Đrlanda Đtalya Japonya Kore Lüksemburg Meksika Hollanda Y.Zelanda Norveç Portekiz Đspanya Đsveç Đsviçre Türkiye Đngiltere ABD OECD Ort Kaynak: OECD, Employment Outlok 2000 K: Kadın, E: Erkek, T: Toplam Ülkemize bakıldığında ise, gelişmiş ülkelere oranla hizmetler sektörünün yeterince gelişemediği görülmektedir. Gelişmiş ülkelerde hizmetler sektörünün

10 toplam istihdamdaki payı %70'lere ulaşırken; bu oran ülkemizde gelişmiş ülkelerinkinin yarısı seviyesindedir. Bu farklılık hizmet alt sektörlerinde de ortaya çıkmaktadır. Tablo 8- Yıllar itibariyle Türkiye'de istihdamın sektörel dağılımı Yıllar Tarım Sanayi Kaynak: OECD, Labour Force Statistics, DĐE, HĐA. Türkiye'de GSMH'nın sektörel dağılımı ile istihdamın sektörel dağılımı birbirinden farklıdır. GSMH'nın sektörel dağılımında açık ara birinci sırada yer alan hizmetler sektörü, istihdamın sektörel dağılımında ise tarım sektöründen sonra gelmektedir. Đstihdamın sektörel dağılımında birinci sırada yer alan tarım sektörünün üretimdeki payı itibariyle sektörler arasında üçüncü sırada olması ise, tarım sektöründeki verim düşüklüğü ve gizli işsizlikle açıklanabilecek bir durumdur. Ülkemizde istihdam konusunda DĐE tarafından yapılan en kapsamlı çalışma olan Hanehalkı Đşgücü Anketlerinde, Uluslararası Standart Endüstriyel Sınıflandırma (ISIC Rev.l) kullanılarak 4 hizmet alt sektörü belirlenmiştir. Bunlar: Toptan ve perakende ticaret, lokanta ve oteller; Ulaştırma, haberleşme ve depolama; Mali kurumlar, sigorta, taşınmaz mallara ait işler ve kurumları, yardımcı iş hizmetleri; Toplum hizmetleri, sosyal ve kişisel hizmetlerdir. Hizmet alt sektörleri içinde dağıtım hizmetleri kapsamında yer alan ticaret sektörünün istihdamda en büyük paya sahip alt sektör olduğu görülmektedir. Onun arkasından sosyal hizmetler gelmektedir. En az paya sahip olan alt sektör ise üretici hizmetler alt sektörü içinde yer alan finansman, sigorta ve emlak hizmetleridir (Tablo 9).

11 Tablo 9- Türkiye'de hizmet alt sektörlerinin istihdamdaki payları (%) Alt Sektör Toptan ve perakende ticaret, lokanta ve oteller Ulaştırma, haberleşme ve depolama Mali kurumlar, sigorta, taşınmaz mallara ait işler ve kurumları, yardımcı iş hizmetler Toplum hizmetleri, sosyal ve kişisel hizmetler Kaynak: DĐE, HĐA. IV- Sektöründeki Đşgücünün Özellikleri sektörü, istihdamdaki işgücünün özellikleri bakımından diğer sektörlerden farklılaşmaktadır. Bu sektördeki işgücüne cinsiyet, yaş ve eğitim durumu gibi özellikleri itibariyle bakıldığında şu sonuçlarla karşılaşılmaktadır: 1. Cinsiyet Sanayileşmenin ilk aşamalarında genellikle erkek işgücünün yerine tarım sektöründe istihdam edilen kadın işgücü, sanayileşmenin ilerlemesiyle tarım dışı kesimlere kaymıştır. sektöründeki bir çok işin fiziksel bir güç gerektirmemesi, sektördeki esnek çalışma saatleri ve hizmet kesimindeki işlerin genellikle yerleşim bölgelerinde veya bu bölgelere yakın yerlerde bulunması, kadınların hizmetlerdeki istihdam oranlarını sanayi sektörüne göre daha fazla arttırmıştır (Dura-Atik: 2002:104). Bugün hizmetler sektörü, diğer sektörlere oranla kadınların daha yoğun olarak istihdam edildiği bir sektördür. Tarım ve imalat sanayii ile karşılaştırıldığında hizmetler sektöründeki istihdamın cinsiyet yapısındaki farklılık daha da dikkat çekici olmaktadır. Gelişmiş ülkelerin çoğunda, tarım ve imalat sanayiinde çalışan kadınların sayısı erkeklerin yarısının bile altındayken, hizmetler sektöründe çalışan kadınların sayısı erkeklerden daha fazladır. Finlandiya, Đsveç, Đngiltere, Almanya, Fransa, ABD ve Kanada gibi ülkeler bu duruma örnek olarak gösterilebilir. sektöründeki istihdamın cinsiyet bakımından yapısı 4 alt hizmet sektörünün kendi aralarında da önemli farklılıklar göstermektedir. Çoğu ülkede üretici hizmetler ve dağıtım hizmetlerinde kadın ve erkeklerin payı birbirine yakınken, özellikle kişisel ve sosyal hizmetlerde dikkate değer bir farklılık göze çarpmaktadır. Örneğin, sosyal hizmetler sektöründe çalışan kadınların sayısının,

12 aynı sektördeki erkek çalışanların sayısına oranı Finlandiya'da 3,5, Đsveç'te 3, Đngiltere ve ABD'de de 2'dir. Tablo 10- Bazı ülkelerde sektörler itibariyle çalışan kadınların erkeklere oranı, 1998 Ülke Tarım ve Ormancılık Đmalat Sanayii (Genel) Üretici Dağıtım i Kişisel Sosyal Kanada Finlandiya Fransa Almanya Đtalya Đsveç Đngiltere ABD OECD(ort) Kaynak: OECD, Employment Outlook 2000, s. 94. Türkiye'de hizmetler sektöründe çalışanların cinsiyet kompozisyonuna baktığımızda ise, gelişmiş ülkelerden farklı bir durumla karşılaşmaktayız. Kadınların işgücüne katılma oranının son derece düşük olduğu ülkemizde, işgücü içersinde bulunan kadınların çoğunun da tarım sektöründe çalıştıkları görülmektedir. Bu durum, ülkemizde kadın işgücünün henüz sanayi-ötesi toplumlarda ortaya çıkan istihdam yapısına sahip olmadığını göstermektedir. sektöründe çalışan kadınlar da çoğunlukla mali kurumlar, sigorta, taşınmaz mallara ait işler ve kurumları, yardımcı iş hizmetleri ile toplum hizmetleri, sosyal ve kişisel hizmetler alanlarında istihdam edilmektedirler. Tablo 11- Türkiye'de ekonomik faaliyet kollarına göre çalışan kadınların erkeklere oranı Tarım, ormancılık, avcılık ve balıkçılık 0.96 Đmalat sanayii 0.25 genel 0.20 Toptan ve perakende ticaret, lokanta ve oteller 0.11 Ulaştırma, haberleşme ve depolama 0.03 Mali kurumlar, sigorta, taşınmaz mallara ait işler ve kurumları, 0.39 yardımcı iş hizmetleri Toplum hizmetleri, sosyal ve kişisel hizmetler 0.32 Kaynak: DĐE, HĐA Nisan 1999.

13 2. Yaş Genel olarak, hizmetler sektöründe çalışanların yaş grupları açısından diğer ekonomik sektörlerden çok farklı bir yaş yapısına sahip oldukları söylenemez. Ancak, alt hizmet sektörleri itibariyle bir karşılaştırma yapıldığında, kişisel hizmetler ve dağıtım hizmetlerinde çalışanların nispi olarak genç oldukları söylenebilir. Alt sektörler arasında çalışanların yaş grubu açısından dikkati çeken bir diğer husus da, sosyal hizmetler sektörüdür. Bu sektörde çalışanların çoğunlukla yetişkin oldukları görülmektedir. Tablo 12- Gelişmiş bazı ülkelerde hizmetler sektöründeki istihdamın yaş kompozisyonu (15-24 yaş grubunda çalışanların 25 ve üzeri yaş grubundaki çalışanlara oranı) Ülke Tarım ve Ormancılık Đmalat Sanayii (Genel) Üretici Dağıtım i Kişisel Sosyal Kanada Finlandiya Fransa Almanya Đtalya Đsveç Đngiltere ABD OECD(ort) Kaynak: OECD, Employment Outlook Ülkemizde hizmetler sektöründe çalışanlara yaş grupları açısından bakıldığında ise, genç işgücünün sayısal olarak büyük olması, bu sektörde genç yetişkin işgücü oranlarının da OECD ülkelerine göre daha yüksek olması sonucunu doğurmaktadır. Ancak, toplum hizmetleri, sosyal ve kişisel hizmetlerde çalışanların yaş yapısının, OECD ülkelerinde olduğu gibi diğer alt hizmet sektörlerine oranla yüksek olduğu görülmektedir.

14 Tablo 13-Tiirkiye'de hizmetler sektöründeki istihdamın yaş kompozisyonu (15-24 yaş grubunda çalışanların 25 ve üzeri yaş grubundaki çalışanlara oranı) Tarım, ormancılık, avcılık ve balıkçılık 0.29 Đmalat sanayii 0.35 genel 0.21 Toptan ve perakende ticaret, lokanta ve oteller 0.30 Ulaştırma, haberleşme ve depolama 0.11 Mali kurumlar, sigorta, taşınmaz mallara ait işler ve 0.25 kurumları, yardımcı iş hizmetleri Toplum hizmetleri, sosyal ve kişisel hizmetler 0.17 Kaynak: DĐE, HĐA Nisan Eğitim Durumu Eğitim durumları bakımından imalat sanayi ve tarım sektöründe çalışanlarla karşılaştırıldığında, hizmetler sektöründe çalışanların daha yüksek eğitim düzeylerine sahip oldukları görülmektedir. Aslında bu karşılaştırmaya alt sektörler dikkate alınarak bakıldığında, bu farklılığın sosyal hizmetler ve üretici hizmetler alt sektörlerindeki eğitim düzeylerinin yüksekliğinden kaynaklandığı söylenebilir. Yoksa, dağıtım ve kişisel hizmetlerdeki işgücünün eğitim düzeyleri, tarım ve imalat sanayiininkinden pek de farklı değildir. Tablo 14- Sektörler itibariyle üniversite mezunu olan işçilerin olmayanlara oranı Ülke Tarım ve Ormancılık Đmalat Sanayii (Genel) Üretici Dağıtım i Kişisel Sosyal Kanada Finlandiya Fransa Đspanya Đtalya Đsveç Norveç ABD OECD ort^j Kaynak: OECD, Employment Outlook sektöründeki gelişmeler, nitelikli işgücü için olduğu kadar düşük nitelikteki işgücü için de istihdam yaratılması fırsatları sağlamaktadır. Ancak, özellikle bilgi-yoğun alanlarda hizmetlerin gelişmesi nitelikli işgücü gerektirmekte, dolayısıyla da hizmetler sektörünün teknolojik gelişme ve büyümeyle bağlantılı

15 istihdama katkısının arttırılması ekonomide nitelikli işgücünün varlığıyla yakından ilgili olmaktadır. Đçinde bulunduğumuz son dönemde hizmetler sektörünün, özellikle bilişim teknolojilerinin yaygınlaşması ve çok fonksiyonlu artan kullanımına bağlı olarak gelişmesi karşısında bir çok gelişmiş ülkede, bu alanlarda nitelikli işgücü temininde güçlükler olduğu bilinen bir durumdur. Dolayısıyla, hizmetlerin büyümeye ve istihdama katkısının arttırılması, ekonomideki işgücünün hem genel seviyesinin hem de spesifik mesleki-teknik donanımının yükseltilmesine bağlı olduğunu gözden uzak tutmamak gerekmektedir (Đyidoğan, 2001:17). V. SONUÇ Batıda 20. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren sanayi-ötesi toplum ya da bilgi toplumu olarak adlandırılan farklı bir toplumsal yapı, sanayi toplumunun yerini almaya başlamış ve bu süreçte istihdamın yapısı hizmetler sektörü lehine bir değişime uğramıştır. Bugün hizmetler sektöründe yaşanan bu büyük gelişme sayesinde, başta gelişmiş ülkelerde olmak üzere, bu sektörün üretim ve istihdama olan katkısı ciddi boyutlara ulaşmış bulunmaktadır. Đletişim ve bilgi teknolojilerinde yaşanan gelişmeler de hizmet aktivitelerinin çeşitliliklerini ve fonksiyonlarını hızla arttırmaktadır. Ekonomik gelişme, tüm ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de istihdamın sektörel dağılımını hizmetler sektörü lehine değiştirmektedir. Bununla birlikte, Ülkemizde uzun süredir ekonominin en büyük sektörü konumunda olan hizmetler sektörünün ekonomiye ve istihdama katkısının gelişmiş ülkelere kıyasla düşük düzeyde kaldığı da görülmektedir. Gelişmiş ekonomilerin giderek hizmet ekonomilerine dönüştüğü ve hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığının bir refah kriteri olarak değerlendirildiği günümüzde, istihdamın daraldığı, milyonlarca insanın işsizlik sorunuyla karşı karşıya bulunduğu ülkemizde, kalkınmaya en önemli katkının, iş yaratma potansiyeli bakımından kilit öneme sahip olan hizmetler sektöründen geleceği unutulmamalıdır. YARARLANILAN KAYNAKLAR BRYSON, J. R.,DANIELS, P.W. (1998), "Introduction: Understanding the Rise and Role of Service Activities and Employment in the Global Economy: an Introduction to the Academic Literatüre", Service Industries in the Global Economy Volume I, Edvvard Elgar Publishing Limited, UK. DPT (2000), Hizmet Ticaretinin Serbestleştirilmesi, Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Özel Đhtisas Komisyonu Raporu, Ankara.

16 DURA Cihan, ATĐK Hayriye (2002), Bilgi Toplumu, Bilgi Ekonomisi ve Türkiye, Đstanbul. EC (2000), "The Job Creation Potential of The Service Sector in Europe", Final Report, Employment Observatory Research Netvvork. EC (2001), Employment in Europe. GÜRSEL S., ULUSOY V. (1998), Türkiye'de Đşsizlik ve Đstihdam, Đstanbul. ĐYĐDOĞAN Saadet (2001), " Sektörü: Büyümenin Yeni Platformu", Erc/METU V. Uluslararası Ekonomi Kongresi, Ankara. KURTULMUŞ Numan (1996), Sanayi Ötesi Dönüşüm, Đstanbul. MC LACHEN R., CLARK C, MONDAY I. (2002), "Australia's Service Sector: A Study in Diversity", Australia Productivity Commision Research Paper, Canberra. MILES lan (1995), Services Innovation, Statistics and Conceptual Issues, OECD, Paris. MILES I., BODEN M. (2000), "Introduction: Are Services Special?", Services and the Knovvledge-Based Economy, Edited by Boden M and Miles I, London. OECD (2000), Service Economy, Business and Industry Policy Forum Series, Paris. OECD (2000a), Employment Outlook 2000, Paris. OECD (2001), Employment Outlook 2001, Paris. UNITED NATIONS (1990), International Standard Industrial Classification of AN Economic Activities third revision, Statistical Papers, Series M, No. 4, Rev 3, Department of International Economic and Social Affairs, Statistical Office of the United Nations, New York. VVORLD BANK (2001), Beyond Economic Grovvth.

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE. nerden, nereye? Sarp Kalkan. 20 Kasım 2013

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE. nerden, nereye? Sarp Kalkan. 20 Kasım 2013 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE nerden, nereye? Sarp Kalkan 20 Kasım 2013 Slayt 3 GSYH ile Perakende ve Toptan Ticarette Reel Büyüme (1998 fiyatlarıyla) 140,000 130,000 15,000

Detaylı

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ Musa Yaşar Bilimsel ve teknolojik faaliyetler, ülkelerin kalkınmasında büyük bir öneme sahip olup, ulusal gelirden bu tür faaliyetlere

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

KOBİ LERDE SEKTÖR ve ÖLÇEK BAZINDA İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ: Türkiye - Avrupa Birliği Karşılaştırması

KOBİ LERDE SEKTÖR ve ÖLÇEK BAZINDA İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ: Türkiye - Avrupa Birliği Karşılaştırması KOBİ LERDE SEKTÖR ve ÖLÇEK BAZINDA İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ: Türkiye - Avrupa Birliği Karşılaştırması Müge ÜNAL Hasan Çağdaş KARAKAŞ Kalkınma Bakanlığı 5. Ulusal Verimlilik Kongresi 6 Ekim 2015 Sunum Akışı 1.

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3]

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] Ek Karar 5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] KARAR NO Y 2005/3 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri Ülkemizin bilim ve teknoloji performansı, aşağıdaki

Detaylı

Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları. Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 2010

Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları. Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 2010 Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 21 SOSYAL GÜVENLİK REFORMU Nasıl Bir Dönüşüm İçindeyiz? Emeklilik hak ve yükümlülüklerin tüm çalışanlar

Detaylı

RAKAMLARLA KONYA İSTİHDAMI FEYZULLAH ALTAY

RAKAMLARLA KONYA İSTİHDAMI FEYZULLAH ALTAY Bugün, yükselen ekonomisi ve gelişmekte olan performansıyla ülkesi için önemli bir katma değer oluşturan sayılı merkezlerden birisidir. Gelişmekte olan ekonomisine paralel olarak birçok sektörde yeni iş

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

Avrupa: bir ve bölünmemiş? Avrupa da Ekonomik Modeller

Avrupa: bir ve bölünmemiş? Avrupa da Ekonomik Modeller Avrupa: bir ve bölünmemiş? Avrupa da Ekonomik Modeller Konular Avrupa daki sosyoekonomik modeller: Rhineland Anglo-Saxon Akdeniz İskandinav Uygulama Modellerin performansı Türkiye nerede duruyor? 2 Avrupa

Detaylı

Çalışma alanları. 19 kasım 2012

Çalışma alanları. 19 kasım 2012 Çalışma alanları 19 kasım 2012 Çalışma alanları Hizmet alanları Sanayi alanları Tarım tarımsal üretim tarım+ticaret kenti Sanayi imalat sanayi atölyeden hafif sanayi fabrikaya ağır sanayi seri üretim (fordizm)

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB ÜLKELERĠNDE YATIRIM ORTAMININ ÇEKĠCĠLĠK SIRALAMASI, 2005 Yeni Zelanda ABD Kanada Norveç Avusturalya Danimarka İngiltere

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ TOBB Kadın Girişimciler Kurulu Kongresi Ankara, 25 Ağustos 2008 Y.Doç.Dr. İpek İlkkaracan İstanbul Teknik Üniversitesi Kadının

Detaylı

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre yükselirken, geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda hizmetlere

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış!

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Tarih: 19.05.2013 Sayı: 2013/09 İSMMMO nun Türkiye de Tatil ve Çalışma İstatistikleri raporuna göre Türkiye tatil günü sayısında gerilerde Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Türkiye, 34 OECD ülkesi arasında

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER...1 TÜKETİCİ FİYATLARI ENDEKSİ (TÜFE)... 2 ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (ÜFE)... 2 İTHALAT - İHRACAT...

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 42

HABER BÜLTENİ Sayı 42 KONYA PERAKENDE SEKTÖRÜ DURAĞAN SEYRETTİ: HABER BÜLTENİ 04.08.2015 Sayı 42 Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri geçen aya göre önemli bir değişim göstermedi. Önümüzdeki 3 aydaki satış fiyatı ve

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2011-11 /16 Ağustos 2011 EKONOMĐ NOTLARI. 2001-2008 Dönemi Đşgücü Verimliliğinin Sektörel Kaynakları 1

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2011-11 /16 Ağustos 2011 EKONOMĐ NOTLARI. 2001-2008 Dönemi Đşgücü Verimliliğinin Sektörel Kaynakları 1 EKONOMĐ NOTARI 2001-2008 Dönemi Đşgücü Verimliliğinin Sektörel Kaynakları 1 Murat Üngör Özet: Toplam işgücü verimliliği her bir sektörde gözlenen verimlilik artışları ve sektörler arasında emeğin yeniden

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ Ağustos 2015 TEŞVİK UYGULAMA VE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİNDEKİLER Sayfa no Tablolar Listesi ii 1) Uluslararası Doğrudan Yatırım

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU Ağustos 2010 TÜRKİYE YE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ 2010 YILI İLK YARISINDA 3,2 MİLYAR DOLAR OLDU 2010 yılının ilk yarısında, Türkiye ye

Detaylı

BÜYÜK OLMAK BÜYÜK DAVRANMAKLA OLUR!

BÜYÜK OLMAK BÜYÜK DAVRANMAKLA OLUR! BÜYÜK OLMAK BÜYÜK DAVRANMAKLA OLUR! Ülke yönetiminde söz sahibi olup, sorumluluk makamlarını temsil edenler iyi yönetim sergilediklerini her fırsatta kamuoyuna yüksek vurgularla belirtmektedirler. Yöneticilerin

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR OCAK 2014 İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1

DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1 DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1 Ticarette katma değer ölçümü, ihracata konu olan mal ve hizmetlerin üretimindeki değerin kaynağını ülke ve sektörler açısından ortaya koyabilmek amacıyla

Detaylı

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 Konya hizmetler sektörü güven endeksi, 4 ayın ardından pozitif değer aldı: Şubat 2014 ten bu yana negatif değer alan Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Haziran 2014

Detaylı

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris)

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) Dr. A. Alev BURÇAK Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Sunu Planı OECD Hakkında

Detaylı

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Recep Kapar Muğla Üniversitesi recepkapar@sosyalkoruma.net www.sosyalkoruma.net Sosyal Güvenlik Harcamaları Yüksek Değildir Ülke İsveç Fransa Danimarka Belçika

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

T.C. MALİYE BAKANLIĞI Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı. Kurulan ve Kapanan Şirketler

T.C. MALİYE BAKANLIĞI Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı. Kurulan ve Kapanan Şirketler T.C. MALİYE BAKANLIĞI Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı Kısa Rapor Şirketler: 78/1 19 Kasım 2005 Kurulan ve Kapanan Şirketler DİE verilerine göre; 2005 Ekim ayında 2.966, Ocak-Ekim

Detaylı

YÖNETİCİ ÖZETİ. Besfin İletişim

YÖNETİCİ ÖZETİ. Besfin İletişim YÖNETİCİ ÖZETİ 2012 yılında En Yüksek ARGE Harcaması yapan uluslararası firmaların sektörlerine bakıldığında en yüksek 10 sektör toplam ARGE harcamalarının %84 ünü karşılamaktadır. Türkiye de yapılan ARGE

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ... 2 İTHALAT

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU

KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU İki metal parçayı ısıl yolla birleştirme işleminde kullanılan kaynak makine ve malzemeleri, üretim sanayinde önemli bir paya sahiptir. Geliştirilen her teknolojik malzemenin

Detaylı

Yeni kanun teklifi neden yeterli değildir?

Yeni kanun teklifi neden yeterli değildir? tepav Economic Policy Research Foundation of Turkey Yeni kanun teklifi neden yeterli değildir? Güven Sak 28 Şubat 2012 Çerçeve Ne yapmak istiyoruz? İnsan gücümüz dünyanın en büyük 10 uncu ekonomisi olma

Detaylı

1. EKONOMİK YAPI. 1.1. Temel Ekonomik Göstergeler

1. EKONOMİK YAPI. 1.1. Temel Ekonomik Göstergeler 1. EKONOMİK YAPI 1.1. Temel Ekonomik Göstergeler Bölge sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasına göre 26 Bölge arasında son sırada bulunmaktadır. İller arasında bir karşılaştırma yapıldığında 81 il içersinde

Detaylı

OECD Ülkelerinde Çalışanların Sosyal Güvenlik Kesintileri ve Vergisel Yükümlülükleri*

OECD Ülkelerinde Çalışanların Sosyal Güvenlik Kesintileri ve Vergisel Yükümlülükleri* OECD Ülkelerinde Çalışanların Sosyal Güvenlik Kesintileri ve Vergisel Yükümlülükleri* SOCIAL SECURITY CONTRIBUTIONS AND TAX RESPONSIBILITIES OF THE WAGE EARNERS IN OECD COUNTRIES (2012) Doç. Dr. Selda

Detaylı

tepav İŞGÜCÜ PİYASALARININ GÖZ ARDI EDİLEN SORUNLARI: Eksik İstihdam, Atıl İstihdam ve Beceri Uyuşmazlığı Aralık2013 N201341 POLİTİKANOTU

tepav İŞGÜCÜ PİYASALARININ GÖZ ARDI EDİLEN SORUNLARI: Eksik İstihdam, Atıl İstihdam ve Beceri Uyuşmazlığı Aralık2013 N201341 POLİTİKANOTU POLİTİKANOTU Aralık2013 N201341 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Güneş A. Aşık 1 Analist, Ekonomi Etütleri İŞGÜCÜ PİYASALARININ GÖZ ARDI EDİLEN SORUNLARI: Eksik İstihdam, Atıl İstihdam

Detaylı

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN KIRKLARELİ-2014 Kırklareli Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON HAZIRLAYAN YEŞİM CAN Adres: Ekonomik ve Sosyal

Detaylı

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007 TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 1 23.02.2007 Demir ve Çelik Döküm Sanayi sektörü; endüksiyon, ark veya kupol ocaklarında, çeşitli pik demiri, çelik hurdaları ve ferro alaşımların ergitilerek, kalıplama tesislerinde

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE TEMMUZ 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Makina Mühendisi Hasan ACÜL Türkiye Ġstatistik Kurumu (TÜĠK), 13 Kasım 2008 tarihinde yayınladığı 2007 Yılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Araştırması

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/54

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/54 TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/54 Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Yoksulluk Araştırması Tüketici Güven Endeksi Sektörel Güven Endeksleri Dış Ticaret

Detaylı

KÜRESEL KRİZ SONRASI GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ VE TÜRKİYE İÇİN ÖNGÖRÜLER 2015 DR. CAN FUAT GÜRLESEL EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ

KÜRESEL KRİZ SONRASI GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ VE TÜRKİYE İÇİN ÖNGÖRÜLER 2015 DR. CAN FUAT GÜRLESEL EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ KÜRESEL KRİZ SONRASI GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ VE TÜRKİYE İÇİN ÖNGÖRÜLER 2015 DR. CAN FUAT GÜRLESEL EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ KÜRESEL GAYRİMENKUL SEKTÖRÜ TİCARİ GAYRİMENKUL KREDİLERİNE DAYALI

Detaylı

2015 FİLO BAROMETRE. Türkiye

2015 FİLO BAROMETRE. Türkiye 1 2015 FİLO BAROMETRE Türkiye Araştırmanın sınırları Avrupa & BRT 1 1 Brezilya, Rusya, Türkiye 2002: Fransa da oluşturuldu 2005: İtalya, Portekiz, İsviçre 2006: Polonya 2007: Belçika, Çek Cumhuriyeti 2008:

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

Güzelbahçe İlçe Raporu

Güzelbahçe İlçe Raporu 2014-2023 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları Mayıs, 2013 Nüfus Yapısı Genel Bilgiler Yüzölçümü, 2002: 116,91 km 2 Nüfus, ADNKS, 2012: 28.469 kişi Nüfus Yoğunluğu, 2012: 243 kişi Şehirleşme Oranı, 2012:

Detaylı

Ocak 2007 Uluslararası Doğrudan Yatırım Verileri Bülteni

Ocak 2007 Uluslararası Doğrudan Yatırım Verileri Bülteni Ocak 2007 Uluslararası Doğrudan Yatırım Verileri Bülteni EK TABLOLAR 16 Tablo ek 1- Doğrudan Uluslararası Yatırım Girişleri (Fiili Girişler) (Milyon $) Doğrudan Yabancı Yatırımlar Toplam (Net) Ocak-Kasım

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

Güzelbahçe İlçe Raporu

Güzelbahçe İlçe Raporu 2014-2023 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları Mayıs, 2013 Nüfus Yapısı Genel Bilgiler Yüzölçümü, 2002: 116,91 km 2 Nüfus, ADNKS, 2012: 28.469 kişi Nüfus Yoğunluğu, 2012: 243 kişi Şehirleşme Oranı, 2012:

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

ORTA VADELİ PROGRAM 2016-2018 (TASLAK)

ORTA VADELİ PROGRAM 2016-2018 (TASLAK) KKTC BAŞBAKANLIK DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ ORTA VADELİ PROGRAM 2016-2018 (TASLAK) İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 1 1. DÜNYA VE KKTC EKONOMİSİNDE GELİŞMELER... 2 1.1 DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER... 2 1.1.1 Büyüme...

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman

PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman 364 1. SEKTÖRÜN TANIMI Plastik ve kauçuk ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DERNEĞİ 16.10.200.2006 İSTANBUL DÜNYADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR (milyar $) 1600 1400 1396 1200 1092 1000 800 693 826 716 710 916 600 400 331

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ T.C. BAŞBAKANLIK HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM VERİLERİ BÜLTENİ Aralık 2010 YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİNDEKİLER Sayfa no Tablolar Listesi ii 1) Uluslararası Doğrudan Yatırım

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ŞUBAT 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU:

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU: TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) (Ocak 2013 TÜİK HİA Verilerinin Değerlendirilmesi) Türkiye İstatistik Kurumu nun (TÜİK) Ocak 2013 Hanehalkı İşgücü İstatistikleri, 14 Nisan 2013 tarihli

Detaylı

İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI AĞRI İLİ SONUÇ RAPORU

İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI AĞRI İLİ SONUÇ RAPORU İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI AĞRI İLİ SONUÇ RAPORU 1 İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI AĞRI İLİ SONUÇ RAPORU İÇİNDEKİLER 1.ARAŞTIRMANIN KAPSAM VE AMACI... 2 2.AĞRI İLİNİN TEMEL İŞGÜCÜ PİYASASI BİLGİLERİ... 3

Detaylı

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ 2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ Türkiye de son 6 yılda kurulan uluslararası sermayeli şirketlerin* sayısı 2010 yılı Kasım ayı itibariyle 26 bin 40 e ulaşmıştır.

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8

HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 Konya hizmetler sektörü güven endeksi geçen aya göre düştü: 2014 ün başından bu yana düşme eğilimini sürdüren Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Mayıs 2014 te bir önceki

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE AĞUSTOS 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

SANAYİDE GELİŞMELER VE İSTİHDAM EĞİLİMLERİ. Esra DOĞAN, Misafir Araştırmacı. Damla OR, Yardımcı Araştırmacı. Yönetici Özeti

SANAYİDE GELİŞMELER VE İSTİHDAM EĞİLİMLERİ. Esra DOĞAN, Misafir Araştırmacı. Damla OR, Yardımcı Araştırmacı. Yönetici Özeti 15 Nisan 2014 SANAYİDE GELİŞMELER VE İSTİHDAM EĞİLİMLERİ Esra DOĞAN, Misafir Araştırmacı Damla OR, Yardımcı Araştırmacı Yönetici Özeti Ocak dönemine işsizlik ve tarım dışı işsizlik oranlarında; bir önceki

Detaylı

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI Türk mali sektörü 27 yılının ilk altı ayında büyümesini sürdürmüştür. Bu dönemde bankacılık sektörüne yabancı yatırımcı ilgisi de devam etmiştir. Grafik II.1. Mali Sektörün

Detaylı

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1 ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1- Genel Olarak Bir ekonominin başarı ölçütlerinden birisi de istihdam yaratma kapasitesidir.

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE HAZİRAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

türkiye talep profili 2014

türkiye talep profili 2014 1 AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLERİ VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ türkiye talep profili 2014 ilk yarı Sonuçları (özet değerlendirme) 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT GECELEMELER % 10, GELİR % 6 ARTTI

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 24 Eylül 2008 İstanbul 1 DÜNYA YATIRIM RAPORU Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü UNCTAD ın uluslararası yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

tepav Ocak2013 N201301 POLİTİKANOTU Fiyat ve Geri Ödeme Politikalarının İlaç Sanayii Üzerine Etkisi Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Ocak2013 N201301 POLİTİKANOTU Fiyat ve Geri Ödeme Politikalarının İlaç Sanayii Üzerine Etkisi Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Ocak2013 N201301 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Selin ARSLANHAN MEMİŞ 1 Analist, TEPAV Yaşam Bilimleri ve Sağlık Politikaları Enstitüsü Fiyat ve Geri Ödeme Politikalarının

Detaylı

Toplumlar için bilginin önemi

Toplumlar için bilginin önemi Toplumlar için bilginin önemi İnsanlık tarihi günümüze kadar şu toplumsal aşamalardan geçmiştir: İlkel toplum Doğa, avlanma Tarım toplumu MÖ.800-1750 ler Toprak, basit iş bölümü Sanayi toplumu Makinalaşma

Detaylı

FONKSİYONEL SINIFLANDIRMA (EK: FS 1, 2, 3, 4)

FONKSİYONEL SINIFLANDIRMA (EK: FS 1, 2, 3, 4) FONKSİYONEL SINIFLANDIRMA (EK: FS 1, 2, 3, 4) EK: FS1 ANALİTİK BÜTÇE SINIFLANDIRMASI BİRİNCİ DÜZEY FONKSİYONEL KODLAR I FONKSİYONEL SINIFLANDIRMA 01 GENEL KAMU HİZMETLERİ 02 SAVUNMA HİZMETLERİ 03 KAMU

Detaylı

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme olanağından ödün vermeksizin bugünün ihtiyaçlarını karşılayabilecek kalkınma

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ. www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org.

AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ. www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org. AYDIN T CARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM - 169 - İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM Cemalettin Dönmez * Özet Türkiye de inşaat mühendisliğinde lisans sonrası eğitimin hacim ve temel uzmanlık

Detaylı

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u)

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u) 1.1. Ticaret Türkiye ye paralel olarak TR82 Bölgesi nde de hizmetler sektörünün ekonomideki payının artmasıyla öne çıkan alanlardan biri de ticarettir. 2010 TÜİK Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerine

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR TEMMUZ 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU

TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU T.C. DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI NİSAN, 2011 BÖLÜM 1: DOĞU MARMARA TR42 BÖLGESİ NE GENEL BAKIŞ BÖLÜM 2: ULUSAL GÖSTERGELER

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı