Özgür Yaşayan Amipler ve Neden Oldukları Parazitozlar (Primer Amibik Meningoensefalit - Granülomatöz Amibik Ensefalit Keratit)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Özgür Yaşayan Amipler ve Neden Oldukları Parazitozlar (Primer Amibik Meningoensefalit - Granülomatöz Amibik Ensefalit Keratit)"

Transkript

1 Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Özgür Yaşayan Amipler ve Neden Oldukları Parazitozlar (Primer Amibik Meningoensefalit - Granülomatöz Amibik Ensefalit Keratit) Free-Living Amebae and the Parasitosies They Cause (Primary Amebic Meningoencephalitis Granulomatous Encephalitis - Keratitis) Gülendame SAYGI *, Zübeyde POLAT** ÖZET Toprak ve tatlı sularda özgür yaşayan bazı amiplerin insanda ve diğer hayvanlarda ölümcül parazitozlara neden oldukları 1960 lı yılların ikinci yarısından bu yana bilinmektedir. İstemli ya da fırsatçı parazit diye tanımlanan bu amipler bugünkü bilgilerimize göre üç cins içinde yer almaktadırlar: Naegleria, Acanthamoeba ve Balamuthia. Bunlardan Naegleria ve Balamuthia cinslerinde birer, Acanthamoeba cinsinde ise birden fazla türün insanda patojen oldukları saptanmıştır. Naegleria fowleri ivegen seyreden primer amibik meningoensefalite (PAM), sonuçta da ölüme yol açarken, Balamuthia mandrillaris ile bazı Acanthamoeba türleri süregen seyreden granülomatöz amibik meningoensefalite (GAE) neden olmaktadırlar. Ayrıca, çeşitli Acanthamoeba türlerinin keratite neden oldukları da gösterilmiştir. Son yıllarda ise B. mandrillaris ile Acanthamoeba türlerinin deri, kemik, böbreküstü bezleri ile sinüsler ve kulakta da yerleşebildikleri saptanmıştır. Bu amiplerin patojen etkileri, oluşturdukları parazitozlar ve bunların tanısı ile tedavileri üzerinde bazı ülkeler ve merkezlerde yoğun çalışmalar yürütülürken, bir grup araştırıcı da bu amiplerin biyolojileri, fizyolojik, biyokimyasal, genetiksel yapıları üzerinde çalışmaktadırlar. Bu derlemede özgür yaşayan amipler (ÖYA) hakkındaki bilgiler tarihi gelişim sürecinde ve özellikle de insanda oluşturdukları parazitozlar, bunların seyri, tanısı ve tedavileri yönünden irdelenmeye çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Naegleria, Acanthamoeba, Balamuthia, PAM, GAE, keratit. SUMMARY Since 1960s we know that some genera of the freeliving amebae can and do invade the tissues especially the central nervous system (CNS) of human and other animals These amebae are usually called as opportunistic parasites and when they invade CNS, infection almost always end with the death of the host. The species of the three genera were found to be responsible for human cases: Naegleria, Acanthamoeba and Balamuthia. Only one species of both Naegleria and Balamuthia were detected as human patogens whereas more than one species of Acanthamoeba were involved in human cases. N. fowleri leads to an acute and fatal CNS infection which is called as primary amebic meningoencephalitis (PAM). Whereas Acanthamoeba and Balamuthia spp. cause a chronic granulomatous amebic meningoencephalitis (GAE). However, some spp. of Acanthamoeba do cause keratitis. During the last decade, it is detected that the species of Acanthamoeba and Balamuthia can also leads to infections of skin, bones, adrenal glands, sinuses and ear. In various centers throughout the world people are trying to find out more about their pathogenicity, symptoms which they cause, its diagnosis and treatment. Still others are working on their biology, their physical, biochemical and genetic potentials. In this review, we tried analyse our knowledge about these amebae from different points especially their effect on human health. Key Words: Naegleria, Acanthamoeba, Balamuthia, PAM, GAE, and keratitis. C. Ü. Tıp Fakültesi Dergisi 25 (3): , 2003 GİRİŞ Toprak ve tatlı sularda özgür yaşayan amipler (ÖYA), yıllar öncesinden başlayarak protozoologların ilgi odağı olmuşlardır. Bu amiplerin yaşam döngülerinde trofozoit ve kist dönemleri vardır ve bunlardan trofozoit sabit bir şekle sahip olmayıp, yalancı ayaklarla hareket eder. Fakat kist, cins ve türe bağlı olarak, tipik bir * Prof. Dr., C. Ü. Tıp Fakültesi Parazitoloji Ana Bilim Dalı, Sivas. ** Bil. Uz., C. Ü. Sağ Bil Enst Parazitoloji Prog Doktora Öğr., Sivas. 140

2 Saygı ve Polat görünümde olup, hareketsizdir. Trofozoitin sitoplazması ektoplazma ve endoplazma diye iki kısma ayrılır; ektoplazma yumurta akı kıvamında, hiyalen görünümde olup, canlının hareketinde ve savunmasında rol oynar. Endoplazma ise granüler bir yapıda olup organizmanın hayati organlarının yer aldığı kısımdır- beslenme ve kontraktil vaküoller ile çekirdek gibi. Çekirdek, veziküler tipte olup, bir veya daha fazla sayıdadır; çoğalma, promitoz veya mitozla ikiye bölünmeyle gerçekleşir. Doğada özgür yaşayan bu amipler 1960 lı yıllardan bu yana tıp ve veterinerlik alanlarında çalışanların da uğraş alanı haline gelmişlerdir. Çünkü, bu grupta bulunan farklı cins ve türden amiplerin insanlarda ve hayvanlarda ölümcül seyreden parazitozlara neden oldukları anlaşılmıştır. İnsanda oluşturdukları parazitozlar Primer amibik meningoensefalit (PAM), granülomatöz amibik ensefalit (GAE), keratit ve deri lezyonları başlıkları altında toplanabilir. Bu yazıda başlangıçta 1930 dan önceki dönem, bunu izleyerek arası ve son olarak da 1990 yılından günümüze kadar olan süreç ele alınmıştır. Bu dönemlerde yapılan çalışmalara, temelde, insan sağlığı ile ilişkileri yönünden değinilmiştir Öncesi Cole e göre (1) amip, ilk kez 1755 yılında Roesel von Rosenhof tarafından tanımlanmıştır. Araştırıcı, The small Proteus diye tanımladığı amibin hareketini, protoplazmasının kısımlarını tanımlamış ama çekirdek ve kontraktil vaküole değinmemiştir. Leidy (2) Kuzey Amerika nın tatlı sularının rizopodları hakkında bir monograf yayınlamış; Penard (3) ise çeşitli tatlı su amiplerini tanımlamıştır. Schardinger (4) de ishalli bir kişinin dışkı örneğinde bulduğu ve kültürünü yaptığı amibin, belli koşullarda, kamçılı hale dönüştüğünü saptamış ve ona Amoeba gruberi adını vermiştir. Amoeba hyalina nın çekirdek bölünmesini inceleyen Dangeard (5) da, bu amibin mitozla bölündüğünü vurgulamış, Vahlkampf (6) ise Amoeba limax türünün çoğalması esnasında çekirdek zarının ve çekirdekçiğinin kaybolmadığını, ikincinin polar kitleler halinde kaldığını bildirmiştir. Vahlkampf ın gözlemlerini doğrulayan Naegler (7) bu tip bölünme şeklini promitoz olarak tanımlamıştır. Chatton ve Lalung-Bonnaire (8) bir hastanın dışkısından soyuttukları ve promitozla çoğaldığını saptadıkları amip için Vahlkampfia cinsini oluşturmuşlardır. Alexeiff (9) ise promitozla çoğalan ve iki kamçılı trofozoit dönemleri de olan amipler için Naegleria cins ismini önermiştir. Aynı araştırıcı, mitozla bölünen ikinci cins amip için ise Hartmannia (daha sonra Hartmannella diye düzeltilmiştir) cins ismini kullanmıştır (10). Chatton (11), Naegleria nın Vahlkampfia nın sinonimi olduğunu belirtmiş, Alexeieff de bunu kabul etmiştir. Fakat Calkins (12), bu görüşün aksine, bu iki cinsin birbirinden farklı olduklarını vurgulamıştır. Araştırıcıya göre Naegleria, promitozla çoğalan ve amibik trofozoite ek olarak iki kamçılı trofozoit dönemi de olan bütün özgür yaşayan amipleri, Vahlkampfia cinsi de Naegleria ya benzeyen fakat kamçılı dönemi olmayan amipleri kapsamaktaydı. Ford (13), ÖYA nın çekirdek bölünmelerini incelemiş, Dobell (14) de tanımladığı üç türden Amoeba lacertae nin promitozla, A. fluvialis ile A. glebae nin mitozla bölündüklerini bildirmiştir. Hogue (15), Vahlkamfia calkinsii üzerinde çalışmış, Wilson (16) da topraktan soyuttuğu amibin promitozla çoğaldığını, damıtık su eklenmiş kültürlerde bu amibin kamçılı şekle dönüştüğünü saptamıştır. Araştırıcı, bulgularına dayanarak, bu amibin büyük olasılıkla N. gruberi olduğunu vurgulamıştır. ÖYA nın aile düzeyinde sınıflandırılmaları üzerinde duran Wenyon (17), bunları Amobida takımının içinde dört ailede toplamıştır. Bu araştırıcıya göre Dimastigamoeba Blochman, 1894, Naegleria Alexeieff, 1912 cinsine karşı önceliğe sahipti, bu nedenle de N. gruberi, D. gruberi olmalıydı Yılları Arası Bu dönemde ÖYA başta biyolojileri olmak üzere çeşitli yönlerden ele alınıp incelenmişlerdir. Dönemin başlarında bu amiplerin, bakteriyolojik, mikolojik kültürlerde, sonraları da doku kültürlerinde üredikleri saptanmış fakat bu durum genelde kontaminasyon olarak değerlendirilmiştir (18-23). Örneğin, Castellani nin (18), pembe maya Cryptococcus panaroseus kültürlerinde görüp, soyuttuğu amibi Douglas (19) incelemiş ve onu Hartmannella castellanii olarak isimlendirmiştir. Aynı amip üzerinde çalışan Volkonsky (24) ise bu amibin Hartmannella cinsinden farklı olduğunu vurgulayarak onun için Acanthamoeba cins ismini önermiştir. Bazı araştırıcılar da başlangıçta kültürlerdeki bu amipleri yeni bir virus (Ryan virus) olarak ele almışlar ve üzerinde yoğun çalışmalar ve yayınlar yapmışlardır (25-29). Özgür yaşayan amiplerin sınıflandırılmasında kullanılacak kriterler konusundaki çalışmalar bu dönemde de devam etmiştir. Bu kriterler arasında çekirdek bölünmesi, trofozoit ve kist morfolojisi gibi özellikler sayılabilir (30-35). Örneğin, Singh (30) ÖYA yı 141

3 Özgür Yaşayan Amipler ve Neden Oldukları Parazitozlar çekirdeklerinin bölünme tiplerine dayanarak iki aile içinde toplamıştır: 1. Promitozla çoğalan amipleri içeren Schizopyrenidae ve 2. Mitozla çoğalan amipleri kapsayan Hartmannellidae. Araştırıcı, birinci ailede üç cins (Naegleria, Schizopyrenus ve Didascalus), ikinci ailede ise tek cins (Hartmanella) bildirmiş ve Acanthamoeba cinsini reddetmiştir. Uluslararası Protozoologlar Cemiyeti aldığı bir kararla, küçük ÖYA Rhizopodea von Siebold, 1845 sınıfının, Amoebida Kent, 1880 takımı içine yerleştirmiştir (36). Aynı komite, kamçılı trofozoit dönemi olan amipleri Rhizomastigida Doflein, 1916 takımı içine almıştır. Page (37,38) Naegleria ve Vahlkampfia cinslerini Vahlkampfiidae ailesi içine alırken, Hartmannella ve Acanthamoeba cinslerini de birbirlerinden ayırt ederek yeniden tanımlamıştır. Araştırıcıya göre Hartmannella, küçük, limax tipindeki amipleri içerirken, Acanthamoeba hem lobopod hem de akantopod tipi yalancı ayaklara sahip amipleri kapsamaktaydı. Kingston ve Warhurst (39) ÖYA yı kamçılı dönemlerinin olup olmaması, kontraktil vaküolün varlığı ya da yokluğu ve kist morfolojilerine göre ayırmışlar ve sonuçta, Naegleria, Didascalus, Schizopyrenus ve Tetramitus cinslerini Schizopyrenidae ailesine, Hartmannella cinsini de Hartmannellidae içine almışlardır; Acanthamoeba cinsini ise alt cins düzeyine indirgemişlerdir. ÖYA nın diğer özellikleri de araştırılmıştır. Örneğin, ince yapılarının incelenmesi (40,41), antijenik yapılarının belirlenmesi, serolojik özellikleri ve bu özelliklerinin sınıflamada kullanımı (42-47), DNA komponentlerinin ve enzimlerinin (48,49) belirlenmesi, beslenmeleri (50-56), sitokimyasal ve biyokimyasal özelliklerinin saptanması (57-61) gibi. Bir grup araştırıcı da, kültürlerde üreyen ÖYA nın patojen olup olmadığını, laboratuvar deney hayvanlarını kullanarak ve amipleri onlara intranazal yoldan vererek araştırmışlar ve bazı cins ve türlerin bu hayvanların merkezi sinir sisteminde (MSS) patojen etki gösterdiklerini saptamışlardır (62-66) den başlayarak da, ÖYA nın insanda, farklı semptomlarla seyreden, çeşitli parazitozlara neden oldukları anlaşılmıştır (67-76). Bu parazitozlardan ilk ve en ayrıntılı olarak tanımlananı primer amibik meningoensefalittir (PAM). Bunu granülomatöz amibik ensefalit (GAE), onu da Acanthamoeba ya bağlı keratit izlemiştir. Başlangıçta çeşitli cinsler bu durumdan sorumlu tutulmuşken zamanla iki cins, Naegleria ve Acanthamoeba, ön plana çıkmışlardır. Birinci cins içinde sadece bir türün, N. fowleri, patojen etkiye sahip olduğu saptanırken, ikinci cinsin yani Acanthamoeba nın pek çok türünün patojen olduğu belirlenmiştir. Özgür yaşayan amiplerin insanda görülmesi ile ilgili ilk sunumun 1964 yılında Butt tarafından Amerikalı patologlarının yıllık toplantısında yapıldığı bildirilmişse de ilgili dergide, konunun başlığı dışında, herhangi bir metin yayınlanmamıştır (77). ÖYA nın insan vücudunda yerleşerek oluşturdukları hastalık, ayrıntıları ile, ilk kez 1965 te Fowler & Carter (67) tarafından Avustralya dan bildirilmiştir. Araştırıcılar makalelerinde, ölümcül dört piyojenik menenjit olgusunu irdelemişler ve bu 4 olguda etken olarak saptadıkları amibin, o yıllara kadar insanda patojen etkisi bilinen tek amip olan Entamoeba histolytica dan farklı olduğunu vurgulamışlardır. Daha sonra yeni olguların bildirimi birbirini izlemiştir (78-81). Acanthamoeba türlerinden bazılarının keratite yol açtıkları da bu dönemde anlaşılmıştır. İlk olgu 1974 yılında İngiltere de (82) saptanmış fakat daha sonra başta Amerika olmak üzere çeşitli ülkelerde olgular görülmüştür (83). Yine bu dönemde ÖYA nın bizonda (84), boğada (85) ve yumuşakçalarda (86) da bulunduğu bildirilmiştir Yılından Sonraki Dönem Bu dönemdeki en çarpıcı nokta, ÖYA nın bilinen patojen cinslerine bir yenisinin eklenmesidir. Bu amip cinsi ilk kez ensefalitten ölen bir gorilin beyin dokusunda görülmüş ve başlangıçta leptomyxid amip olarak tanımlanmış (87) fakat daha sonra Balamuthia cinsine alınmış ve ilk soyutulduğu hayvandan esinlenilerek B. mandrillaris (88-90) tür ismi verilmiştir. Zaman içinde, Amerika da ve diğer ülkelerde serolojik testlere dayanılarak bu türün etken olarak belirlendiği pek çok GAE olgusu bildirilmiştir (91-96). Keza, Acanthamoeba türlerine bağlı olarak insanlarda gelişen keratit olguları ile ilgili yayınlarda bir artma söz konusudur (97-103). Bunda, özellikle yumuşak kontakt lenslerin kullanımındaki artış kadar, insanların gittikçe havuz ve durgun tatlı sularda yüzme alışkanlıklarının artması da etkili olmuştur. Yine bu süreçte, ÖYA nın beyin ve göz dışında, deri, kemik, akciğerler, ürogenital sistem ve böbrek üstü bezlerinde de yerleşebildikleri saptanmıştır (89,104). Ayrıca, bazı rinosinüzit ve otit olgularından da (özellikle AIDS lilerde) sorumlu oldukları anlaşılmıştır ( ). Son on-on üç yıldaki diğer çalışmalar ise bu amiplerin oluşturdukları parazitozların tedavisi, tanısı, etkenin(lerin) tanınması (cins ve türlerin genetik, 142

4 Saygı ve Polat biyokimyasal ve fizyolojik özelliklerinin belirlenmesi) yönünde yoğunlaşmıştır. İnsandan Soyutulan (İzole Edilen) Cins ve Türler Naegleria Türleri: Naegleria cinsindeki amipler, sümüklü böcek gibi, bulundukları yüzeyde kayarak hareket etmeleri nedeniyle limax amoeba olarak da tanımlanmışlardır. Bugün için bu cins Schizopyrenida takımının, Vahlkamphidae ailesinde yer almaktadır. Hareketi yönünden E. histolytica ya çok benzer fakat, canlı iken çekirdeğinin kolayca görülmesi, kontraktil vaküole sahip olması, aerop oluşu ve vücuda giriş yolu yönlerinden ondan çok farklıdır. Araştırmalar, bu şekilde hareket eden başka ÖYA nın da bulunduğunu göstermiştir. Bu cinsteki türlerin yaşam döngülerinde trofozoit ve kist dönemlerinin olduğu, trofozoitlerinin amibik ve kamçılı olmak üzere iki farklı görünümde olabildiği saptanmıştır. Bunlardan amibik trofozoit, sabit bir şekli olmayan, 7-20 µm büyüklüğünde, lobopod tipi yalancı ayaklarla hareket eden, kontraktil vaküollü, genellikle tek çekirdekli, promitozla çoğalan tiptir. Kamçılı trofozoit ise belli koşullarda görülen, sabit şekilli, iki kamçılı ve çoğalmayan dönemdir. Naegleria türleri, bir trofozoit şeklinden diğerine dönüşüm geçirirken bir süre hem yalancı ayaklara hem de kamçılara sahip görünümdedir. Bu dönüşüm üzerinde etkili faktörler üzerinde de çeşitli araştırmalar yapılmıştır (98,110,111). Kist dönemi, yuvarlak görünümde olup, 7-10 µm çapında ve tek çekirdeklidir, çift cidarlı bir duvara sahiptir. Bu cidarlardan her ikisi de düz olup, dıştaki içtekinden daha kalındır. Bu amiple infekte dokularda bugüne kadar kist görülmemiştir. İnsan olgularından soyutulan Naegleria türü N. fowleri olarak isimlendirilmiştir (90, ). Buna karşın, çeşitli ülkelerde doğadan soyutulan tür sayısı çoktur. Bunlardan biri olan ve ilk tanımlanan tür olan N. gruberi nin ise patojen olmadığı saptanmıştır. N. australiensis türü de, deney hayvanları için patojen olup, insan olgularından soyutulmamıştır (100). Son bilgilere göre de ribozomal DNA birimlerine dayanılarak onikiden fazla Naegleria türü bulunmaktadır (114,115). Acanthamoeba Türleri: Doğada, toprak ve sularda son derece yaygın olan bir amip cinsidir ve pek çok türü tanımlanmıştır. Trofozoiti lobopod ile akantopod tipi yalancı ayaklara sahiptir bu nedenle de Naegleria dan kolayca ayırt edilir µm büyüklüğünde olan trofozoit mitozla çoğalır. Tek çekirdekli ve çift cidarlı olan kistler çok tipik bir görünüme sahiptirler ve kültürlerde kolayca tanınırlar. Dış kist duvarı düz veya buruşuk bir görünümde iken içteki yıldız, beşgen veya altıgen görünümdedir; bu dönemin morfolojisi tür ayrımında kullanılmaktadır. Kistler, bu görünümleri ile infekte doku kesitlerinde de kolayca ayırt edilebilirler. Bu cinsin türleri gerek doğal ortamlardan gerekse infekte organlardan ksenik ve aksenik besiyerlerinde kolayca üreyebilirler. Balamuthia Türleri: Bu cins içinde günümüze kadar sadece B. mandrillaris türü bildirilmiştir. Leptomyxid amipler denilen grup içinde yer aldığı bildirilen ve ilk kez bir mandrill maymununun beyninden soyutulan bu tür, insanda da saptanmıştır. Büyüklüğü µm arasında değişen trofozoit dönemi, geyik boynuzu gibi dallı, budaklı görünümü ve mitozla çoğalmasıyla karakterizedir. Kistleri ise yuvarlak veya yuvarlağa yakın görünümde, tek çekirdekli ve çift cidarlıdır. Kistler infekte dokularda da saptanmıştır. B. mandrillaris, Naegleria ve Acanthamoeba türleri ile diğer leptomyxid amiplerin aksine, üzerine bakteri sürülmüş besleyici değeri olmayan besiyerinde üretilememiş fakat doku kültürlerinde ve zenginleştirilmiş aksenik besiyerlerinde üretilmiştir (90). Schuster, yayınına son anda koyduğu notta, bu türün neden olduğu bir GAE olgusunun evindeki çiçek saksısından da aynı türü soyuttuklarını bildirmiştir (90). İnsanda Neden Oldukları Parazitozlar Primer Amibik Meningoensefalit: ÖYA lere bağlı olarak insanda görülen ve yaklaşık bir haftada ölüme yol açan parazitoz, başlangıçta Primer amibik meningoensefalit olarak tanımlanmış ve PAME olarak kısaltılmış ama son yıllarda kısaltmanın sonundaki E harfi atılarak PAM şeklini almıştır. Primer sözcüğünün kullanılmasındaki amaç ÖYA lere bağlı olarak gelişen merkezi sinir sistemi hastalığını, Entamoeba histolytica nın neden olduğu beyin amip absesinden ayırt etmek içindir. Çünkü, ÖYA ler, temelde, vücuda burundan girip, kripriform plaklardan geçerek beyinde yerleşmektedirler. Halbuki E. histolytica ağızdan alınan dört çekirdekli kistleri ile insana bulaşıp, kalın bağırsakta yerleşmektedir. Buna göre bu parazitin primer yani ilk yerleşim yeri kalın bağırsaktır ve koşullar oluştuğunda buradan orijin alarak, kanla veya komşuluk yoluyla diğer organlara, bu arada da beyine gidebilmektedir. Bu durumda da beyinde yerleşimi sekonder bir yerleşim olmaktadır. PAM, hastalık belirtileri başlayıncaya kadar sağlıklı olan ve yakın geçmişinde durgun, tatlı sularda 143

5 Özgür Yaşayan Amipler ve Neden Oldukları Parazitozlar yüzme öyküsü bulunanlarda görülmüştür. İvegen seyreden, belirtiler başladıktan sonra 2-7 gün içinde ölümle sonlanan bir parazitozdur. Son görüşlere göre, etkeni Naegleria fowleri dir. Bu amip, kişi yüzerken, suda oynarken veya dalıp çıkarken burundan vücuda girmekte, kripriform plaklardan geçerek koku alma loplarına ulaşmakta ve beynin diğer bölgelerine yayılmaktadır. Hiçbir ağrı kesiciye yanıt vermeyen şiddetli baş ağrısı, 39-40º C ye yükselen ateş, iştahsızlık, bulantı, kusma ve ense sertliği gibi menenjit belirtileri görülür; Kernig belirtisi pozitiftir. Klinik olarak pürülan bakteriyel menenjite benzer. Hastanın BOS u pürülan veya sanguinopürülan yani kanlı ve irinlidir; mm³ deki lökosit sayısı 20 binden yükseğe çıkabilir; glikoz seviyesi düşmüş, protein seviyesi yükselmiştir. Ayrıca, BOS tan hazırlanan ve Gram boyası ile boyanmış preparatlarda bakteri görülmez. N. fowleri PAM lı kişilerin BOS undan ve dokularından ksenik ve aksenik ortamlarda üretilmiştir (90, ). Hastadan alınan BOS un direkt olarak veya boyalı preparatlarının incelenmesinde de görülebilir. Fakat bunun için incelemeyi yapan kişinin bu amipler konusunda deneyimli olması çok önemlidir. Ne yazık ki bugün bile PAM ın etkili bir tedavisi yoktur. Hastalığın erken döneminde saptanan bazı olgularda intratekal yoldan Amphotericin B verilmesinin etkili olduğu bildirilmiştir (115). Ayrıca, intratekal yoldan Amphotericine ek olarak intravenöz yoldan miconazole verilmesinin sinerjetik etki gösterdiği de vurgulanmıştır (89,115,117). Granülomatöz Amibik Ensefalit (GAE): Sağlıklı veya bitkin ya da kronik bir hastalığı olanlarda görülür. PAM a kıyasla subakut veya kronik seyrettiği bildirilmiştir. Başlangıcı sinsi olup, uzun seyirli bir parazitozdur. Etken, MSS dışında, alt solunum yollarında, deri ve/veya mukozada da yerleşebilir. Son yıldaki görüşlere göre etkenin MSS i istilası vücuttaki primer yerleşim odağından olmaktadır. Primer odaktan beyne ulaşımın, beyinde lenf kanalları olmadığından, kan yoluyla olduğu ileri sürülmüştür (115). Kuluçka süresi bilinmemektedir. Bu parazitozda da baş ağrısı, nöbetler, boyun sertliği, bulantı, kusma görülür. Birden fazla Acanthamoeba türü ile B. mandrillaris in GAE ye neden oldukları saptanmıştır (90,115). GAE nin tanısı BOS ve/veya infekte dokularda etkeni görmek, besiyerlerinde üretmek ya da serolojik deneyleri uygulamak gerekir. Son yıllardaki görüşlere göre, BOS ta Acanthamoeba yı görmek zordur; Balamuthia ise görülmemiştir (89,90,117). Ne yazık ki elimizde tedavide etkili bir preparat yoktur. Ayrıca, her iki cinsin türleri dokuda kist haline geçtikleri için tedavide kullanılacak preparatın bu evrim dönemlerine de etkili olması gerekir. GAE olgularından bugüne kadar en sık olarak soyutulan Acanthamoeba türleri şunlardır: A. culbertsoni, A. castellanii ve A. rhysoides. Balamuthia nın ise tek türü belirlenmiştir, B. mandrillaris (89,117,118). Acanthamoeba Keratiti: Çeşitli Acanthamoeba türlerinin neden oldukları bir parazitozdur. Bu durumun korneanın amiplerle direkt teması sonucunda geliştiği bildirilmiştir. Travma, kontakt lens kullanımı, bulaşlı suyla korneanın teması hazırlayıcı faktörlerdir. Sağlıklı kişilerde görülür; şiddetli oküler ağrı, yangı, görme bozukluğu ve halka şeklinde stromal infiltrasyon vardır. Zamanla görme bozulur, hatta göz tamamiyle kaybedilebilir (99-103,117,118). Akantamoeba keratiti en sık olarak Herpes simplex keratiti ile karışır. Fakat birincide çok şiddetli baş ağrısı görülürken, ikincisinde bu ağır durum görülmez (89,102,117,118). Kornea kazıntısından üretmekle ve/veya kesitlerde amibi görerek tanı konur; ekim yapılan plakların 30º C de inkübe edilmesi gerekir (89,90,117,118). Tedavide çeşitli ilaçlar denenmiştir. Etkili olanlar arasında propamidine isethionate, ketoconazole ve miconazole ve itraconazole sayılabilir. Lezyonun cerrahi olarak temizlenmesinin; buna ek olarak ağızdan ve lokal olarak miconazole verilmesinin etkili olduğu vurgulanmıştır. Akantamoeba keratitli olgulardan en sık soyutulan türler: A. castellanii ve A. polyphaga dır. Yurdumuzdaki Durum Yurdumuzda, bu amipler üzerindeki ilk çalışma Erzurum da gerçekleştirilmiştir (119). Bu çalışmada araştırıcı, Şubat ayında kar altından aldığı toprak örneğini, üzerine Escherichia coli sürülmüş besleyici değeri olmayan besiyerine ekmiş ve bu kültürde bir Acanthamoeba türü soyutmuştur. Aksenik ortamda da üretilen bu türün, fareler için patojen olmadığı yapılan deneylerle belirlenmiştir. Daha sonra, bir çalışmada tavuk dışkısından N. gruberi soyutulmuş (120), bir diğerinde de burun sürüntü örneklerinin ekildiği kültürlerden birinde limax tipi bir ÖYA üremiştir (121). Yurdumuzdaki ilk akantamoeba keratit olgusu, 1996 da Elazığ dan (122), ikinci olgu ise İzmir den (123) bildirilmiştir. Sivas ta yapılan bir tez çalışmasında ise toprak, tatlı su ve kaplıca suyu örneklerinden yapılan ekimlerde, Acanthamoeba türleri ile bir Naegleria türü 144

6 Saygı ve Polat ve bir de leptomyxid amip soyutulmuştur (125). Fakat laboratuvar farelerinde yapılan deneylerde bunların patojen etki göstermedikleri saptanmıştır yılında Erzurum da bir olguda PAM saptandığı bildirilmişse de etken besiyerinde üretilememiştir (126). İzmir de yapılan bir çalışmada ise kullanılan lens örneklerinden birinden Acanthamoeba türü üretilmiştir (127). Yorum: ÖYA nın doğada, toprak, çamur ve sularda çok yaygın oldukları bir gerçektir. Bu amiplerin insan ve diğer canlılarda neden oldukları parazitozların (PAM, GAE, keratit, sinüzit vb.) da çok çeşitli olduğu gittikçe daha iyi anlaşılmaktadır. Üstelik insanların yüzme, dalma, kontakt lens kullanma gibi alışkanlıkları da eskisine kıyasla artmaktadır. Diğer yandan, herhangi bir toplumdaki immun yatkın kişilerin sayısında (AIDS, sitotoksik ilaçlar kullanma, stres vb.) da artış gözlenmektedir. Sağlık elemanlarının bu amiplerle olan deneyimleri arttıkça da saptanan olgu sayısı ve çeşitliliği yükselmektedir. Öyle ki bugün bu amiplerin ve neden oldukları parazitozların görülmediği bir ülke yok gibidir. Günümüzde hemen sadece üç cinsin türlerinin insan için patojen oldukları bilinmektedir. Fakat görünen ya da anlaşılan o ki bu sayı gittikçe artabilir. Unutulmamalı ki literatürdeki olguların pek çoğu bu amipleri tanıyanlar veya onları akla getirenler tarafından saptanmışlardır. Bu nedenle, herkesin özellikle de sağlık ordumuzda görev alanların, bu amipler konusunda bilgilendirilmeleri, uyarılmaları gerekir. Deniz yerine havuzlarda, yapay veya doğal göllerde yüzme, dalma, burunlarına su çekme alışkanlığı olanlar bu amipler ve yol açtıkları hastalıklar konusunda uyarılmalıdırlar. Schuster (90), yorumunda dünya çapında birçok PAM olgusuna tanı konulamadığını, bu yüzden de bildirilmediklerini belirtmiştir. Yazar da, bu görüşe katılmakla birlikte, alanı genişletmekte ve buna GAE, keratit, sinüzit, otit olguları ile birlikte deri lezyonlu hastaları da eklemektedir. KAYNAKLAR 1. Cole FJ. The history of Protozoology. Univ London Press Ltd. London, Leidy J. Fresh-water Rhizopods of North America. Repts US Geol Survey Territories 12: Penard E. Études sur les rhizopodes d eau douce. Mém Soc Phys Hist Nat Genève 1890; 31: Schardinger F. (bak. Page 1967a) Entwicklungskreis einer Amoeba lobosa (Gymnamoeba): Amoeba gruberi. Sk Akad Wiss Wien 1899; 108: Dangeard P.-A. Étude de la karyokinèse chez l Amoeba hyalina sp. nov. Le Botaniste 1900; 7: Vahlkampf E. (bak. Page 1967a) Beiträge zur Biologie und Entwicklungsgeschichte von Amoeba limax einschliesslich die Züchtung auf künstlichen Nährböden. Arch Protistenk 1905; 5: Naegler (Nagler), K. (Page, 1976 den) Entwicklunsgeschichtliche studien über Amoben. Arch Protistenk 1909; 15: Chatton E, Lalung-Bonnaire. Amibe limax (Vahlkampfia n. gen.) dans l intestin human. Son importance pour l interprétation des amibes de culture. Bull Soc Path exot 1912; 5: Alexeieff A. Sur les characteres cytologiques et la systematique des Amibes du groupe limax (Naegleria nov. gen. et Hartmannia nov. gen.) et des Amibes parasites des vertebres (Proctamoeba nov. gen.). Bull Soc Zool Fr 1912a; 37: Alexeieff A. Quelques remarques complementaires sur la systematique des Amibes due groupe limax. Bull Soc Zool Fr 1912b; 37: Chatton E. Sur quelques genres d Amibes libres et parasites. Synonymies, homonymie, impropriété. Bull Soc Zool Fr 1912; 37: Calkins GN. Genera and species species of Amoeba. Trans 15 th Inter Congr Hyg Demog 1913; 2: Ford E. On the nuclear division of a free-living limax amoeba (Amoeba tachypodia Glaser). Arch Protistenk 1914; 34: Dobell C. Cytological studies on three species of Amoeba A. lacertae Hartmann, A. glebae n. sp., A. fluvialis n. sp. Arch Protistenk 1914; 34: Hogue MJ. Studies in the life history of an amoeba of the limax group Vahlkampfia calkinsi. Arch Protistenk 1914; 5: Wilson CW. On the life-history of a soil amoeba. Univ Calif Publs Zool 1916; 16: Wenyon CM. Protozoology, 2 vols. London: Baillière Tindal and Cox Castellani A. An amoeba found in cultures of a yeast: preliminary note. J Trop Med Hyg 1930; 33: Douglas M. Notes on the classification of the amoeba found by Castellani in cultures of a yeast-like fungus. J Trop Med Hyg 1930; 33:

7 Özgür Yaşayan Amipler ve Neden Oldukları Parazitozlar 20. Jahnes WG, Fulmer HM, Li CP. Free-living amebae as contaminants in monkey kidney tissue culture. Proc Soc Exp Biol Med 1957; 96: Wang SS, Feldman HA. Occurrence of Acanthamoeba in tissue cultures inoculated with human pharyngeal swabs. Antimicrob Agents Chemother 1961; 1: Wang SS, Feldman HA. Isolation of Hartmannella species from human throats. New Engl J Med 1967; 277: Jakovljevich R, Talis B. Recovery of a hartmannellid ameba in the purulent discharge from a human ear. J Protozool 1969; 16 (suppl.), Volkonsky M. Hartmannella castellanii Douglas et classification des hartmannelles (hartmannellinae nov. subfam., Acanthamoeba nov. gen., Glaeseria nov. gen.) Archs Zool exp gén 1931; 72: Chang R. Properties of a transmissible agent capable of inducing marked DNA degradation and thymine catabolism in a human cell. Proc Soc Exp Biol Med 1961; 107: Pereira MS, Marsden HB, Corbitt G, Tobin JO H. Ryan virus: a possible new human pathogen Br Med J 1966; 1: Eldridge AE, Tobin JO H. Ryan virus. Br Med J 1967; 1: Armstrong JA, Pereira MS. Identification of Ryan virus as an amoeba of the genus Hartmannella. Br Med J 1967; 1: Warhurst DC, Armstrong JA. Study of a small amoeba from mammalian cell cultures infected with Ryan virus. J Gen Microbiol 1968; 50: Singh BM. Nuclear division in nine species of small freeliving amoebae and its bearing on the classification of the order Amoebida. Phil Trans R Soc 1952; 236: Kudo RR. Protozoology 5th ed. Charles C Thomas, Illinois, Springfield, Chatton E. Ordre des Amoebiens nus ou Amoebaea, in Grasse, PP, Traite de Zoologie 1(2), 5, Masson, Paris, Ray DL, Hayes RE. Hartmannella astronyxis: a new species of free-living ameba. J Morph 1954; 95: Pussard M. Le genre Acanthamoeba Volkonsky, 1931 (Hartmannellidae Amoebida). Protistologica 1966; 2: Neff RJ. Purification, axenic cultivation, and description of a soil amoeba, Acanthamoeba sp. J Protozool 1957; 4: Honigberg BM, Balamuth W, Bovee EC, et al. A revised classification of the phylum Protozoa. J Protozool 1964; 11: Page FC. Taxonomic criteria for limax amoebae, with description of 3 new species of Hartmannella and 3 of Vahlkampfia. J Protozool 1967, 14: Page FC. Re-definition of the genus Acanthamoeba with descriptions of three species. J Protozool 1967; 14: Kingston D, Warhust DC. Isolation of amoebae from the air. J Med Microbiol 1969; 2: Schuster FL. An electron microscope study of the amoebo-flagellate, Naegleria gruberi (Schardinger). I. The amoeboid and flagellate stages. J Protozool 1963; 10: Bowers B, Korn ED. The fine structure of Acanthamoeba castellanii (Neff strain). I. The trofozoit. J Cell Biol 1968; 39: Adam KMG. A comparative study of hartmannellid amoebae. J Protozool 1964; 11: Singh LM, Singh BN. Antigenic difference in free-living and parasitic amoebae as revealed by immobilization reaction. Indian J Exp Biol 1966; 4: Balamuth W, Kawakami T. Antigenic relationship among selected hartmannellid amoeba and amoeba-flagellates. J Protozool 1967; 14 (suppl): Červa L. Immunological studies on hartmannellid amoebae. Folia Parasitol (praha) 1967; 14: Pant KD, Prasad BNK, Singh LM. Antigenic relationship among fifteen strains of pathogenic Hartmannella. Indian J Exp Biol 1968; 6: Krantz GE. Acanthamoeba castellanii: specificity of immobilization test. Exp Parasitol 1969; 26: Adam KMG. Classification of amoebae: DNA and other criteria. Progress in Protozoology, 3rd Int Congr Protozoology, Publishing House Nauka, Leningrad, Adam KMG, Blewett DA, Flamm WG. The DNA of Acanthamoeba spp.: a method for extraction and its characterization. J Protozool 1969; 16: Neff RJ, Neff RH, Taylor R. The nutrition and metabolism of a soil amoeba, Acanthamoeba sp. Physiol Zool 1958; 31: Adam KMG. The growth of Acanthamoeba sp. in a chemically defined medium. J Gen Microbiol 1959; 21:

8 Saygı ve Polat 52. Band RN. Extrinsic requirements for encystation by the soil amoeba, Hartmannella rhysoides. J Protozool 1963; 10: Adam KMG, Blewitt D. Carbohydrate utilization by the soil amoeba Hartmannella castellanii. J Protozool 1967; 14: Červa L. Amoebic meningoencephalitis: axenic culture of Naegleria. Science 163: Balamuth W, Visvesvara G. Differential growth of several genera of small free-living amoebae. J Protozool 1970; 17 (suppl): Meyers D, Jensen T. Changes in two TCA cycle enzyme levels during the life cycle of Acanthamoeba castellanii. J Protozool 1967; 14 (suppl): Tomlinson G, Jones EA. Isolation of cellulose from the cyst wall of a soil amoeba. Biochim Biophys Acta 1962; 63: Müller M. Lysosomal hydrolases in Acanthamoeba sp. J Protozool 1969; 16: Ulsamer AG, Smith FR, Korn ED, Lipids of Acanthamoeba castellanii. J Cell Biol 1969; 43: Elson C, Geyer RP, Chang RS. A lecithinase from the amoeba Hartmannella rhysoides. J Protozool 1970; 17: Culbertson CG, Smith JW, Minner JR. Acanthamoeba: Observations on animal pathogenicity. Science NY 1958; 127: Culbertson CG, Smith JW, Cohen HK, Minner JR. Experimental infection of mice and monkeys by Acanthamoeba. Am J Path 1959; 35: Culbertson CG. Pathogenic Acanthamoeba (Hartmannella). Am J clin Pathol 1961; 35: Culbertson CG, Ensminger PW, Overton WM. The isolation of additional strains of pathogenic Hartmannella sp. (Acanthamoeba). Am J Clin Pathol 1965; 43: Červa L. Intracerebral inoculation of experimental animals in pathogenetical studies Hartmannella castellanii. Folia parasitol (Praha) 1967; 14: Červa L. Intranasal, intrapulmonary and intracardial inoculation of experimental animals with Hartmannella castellanii. Folia Parasitol (Praha) 1967; 14: Fowler M, Carter RF. Acute pyogenic meningitis probably due to Acanthamoeba sp.: a preliminary report. Br Med J 1965; 2: Butt CG. Primary amoebic meningoencephalitis. New Engl J Med 1966; 274: Patras D, Andujar JJ. Meningoencephalitis due to Hartmannella (Acanthamoeba). Am J Clin Pathol 1966; 46: Callicott JH. Amebic meningoencephalitis due to freeliving amebas of the Hartmannella (Acanthamoeba) Naegleria group. Am J Clin Pathol 1968; 49: Callicott JH, Nelson EC, Jones MM & ark. Meningoencephalitis due to pathogenic free-living amoebae. J Am Med Ass 1968; 206: Carter RF. Primary amoebic meningoencephalitis: Clinical, pathological and epidemiological features of six fatal cases. J Path Bact 1968; 96: Červa L, Novák K, Culbertson CG. An outbreak of acute, fatal amebic meningoencephalitis. Am J Epidem 1968; 88: Symmers WStC. Primary amoebic meningoencephalitis in Britain. Br Med J 1969; 4: Duma RJ, Ferrell HW, Nelson EC, Jones MM. Primary amebic meningoencephalitis. New Engl J Med 1969; 281: Wagner WP, Duma RJ, McGhee RF, Suter CG. Primary amebic meningoencephalitis Virginia. NCDC Morbidity Mortality 1969; 18: Butt CG. Pimary amoebic meningoencephalitis. Am J Clin Pathol 1964; 42: Apley J, Clarke SKR, Roome APCH & ark. Primary amoebic meningoencephalitis in Britain. Br Med J 1970; 1: Červa l. Comparative morphology of three pathogenic strains of Naegleria gruberi. Folia Parasitol (Praha) 1970; 17: Mandal BN, Gudex DJ, Fitchett MR et al. Acute meningoencephalitis due to amoebae of the order Myxomycetale (slime mould). N Z med J 1970; 71: Lawande RV, Abraham SN, John I, Egler LJ. Recovery of soil amebas from the nasal passages of children during the dusty harmattan period in Zaria. Am J Clin Pathol 1979; 71: NagingtonJ, Watson PG, Playfair TJ, McGill J, Jones BR, Steele ADMcG. Amoebic infection of the eye. Lancet 1974; ii: Ma P, Willaert E, Juechter KB, Stevens AR. A case of keratitis due to Acanthamoeba in New York and features of 10 cases. J Infect Dis 1981; 143: Dwivedi JW, Singh CM. Pulmonary lesions in an Indian buffalo associated with Acanthamoeba sp. Indian J Microbiol 1965; 5:

9 Özgür Yaşayan Amipler ve Neden Oldukları Parazitozlar 85. McConnell E, Garner FM, Kirk JH. Hartmannellosis in a bull. Pathol Vet (Basel) 1968; 5: Richards CS. Two new species of Hartmannella amoebae infecting freshwater mollusks. J Protozool 1968; 15: Visvesvara GS, Martinez AJ, Schuster FL, Leitch G, Wallace SV, Sawyer TK, Anderson M. Leptomyxid ameba, a new agent of amebic meningoencephalitis in humans and animals. J Clin Microbiol 1990; 28: Visvesvara GS, Schuster FL, Martinez AJ. Balamuthia mandrillaris, n.g., n.sp., agent of amebic meningoencephalitis in humans and other animals. J Euk Microbiol 1993; 40: John DT. Opportunistic Amoebae. Topley & Wilson s Microbiology and Microbial Infections içinde. 9th ed. Vol 5. Edward Arnold Ltd London, pp Schuster FL. Cultivation of pathogenic and opportunistic free-living amebas. Clin Microbiol Rew 2002; 15: Duke BJ, Tysen RW, De Biasi R, Freeman JE, Wisten KR. Balamuthia mandrillaris meningoencephalitis presenting with acute hydrocephalus. Pediatr Neurosurg 1997; 26: Martinez AJ, Visvesvara GS. Free-living, amphizoic and opportunistic amebas. Brain Pathol 1997; 71: Riestra-Castaneda JM, Riestra-Castaneda R, Gonzalez- Garrido AA & ark. Granulomatous amebic encephalitis due to Balamuthia mandrillaris (Leptomyxiidae): report of four cases from Mexico. Am J Trop Med Hyg 1997; 56: Deol I, Robledo L, Meza A, Visvesvara GS, Andrews RJ. Encephalitis due to a free-living amoeba (Balamuthia mandrillaris): Case report with literature review. Surg Neurology 2000; 53: Galarza M, Cuccia V, Sosa FP, Monges JA. Pediatric granulomatous cerebral amebiasis: A delayed diagnosis. Pediatr Neurol : Healy JF. Balamuthia amebic encephalitis: Radiographic and pathologic findings. Am J Neuroradiology 2002; 23: Garner A. Pathogenesis of Acanthamoeba keratitis: hypothesis based on a histological analysis of 30 cases. Br J Ophthalmol 1993; 77: Dougherty PJ, Binder SP, Mondino JB, Glskow BJ. Acanthamoeba sclerokeratitis. Am J Ophthalmol 1994; 117: Hay J, Seal DV. Acanthamoeba keratitis, contact lenses and the potential health implications of global marketing. Trans Roy Soc Trop Med Hyg 1997; 90: Aimard L, Brasseur P, Favennee L, Perrine D, Watt L, Brasseur G. Amebic keratitis due to a mixed infection with Acanthamoeba and Hartmannella species. Clin Infect Dis 1998; 26: Radford CF, Lehmann OJ, Dart JK. Acanthamoeba keratitis multicentre survey in England National Acanthamoeba keratitis study group. Br J Ophthalmol 1998; 82: Schaumberg DA, Snow KK, Dana MR. The epidemic of Acanthamoeba keratitis: Where do we stand? Cornea 1998; 17: Sharma S, Garg P, Rao GN. Patient characteristics, diagnosis, and treatment of non-contact lens related Acanthamoeba keratitis. Br J Ophthalmol 2000; 84: Rodrigues D, Reis M, Teixeira V, Silva-Vervara M, Filho DC, Adad S, Lazo J. Pathologic findings in the adrenal glands of autopsied patients with acquired immunodeficiency syndrome. Pathol Res Prac 2002; 198: Dunand VA, Hammer SM, Rossi R, Poulin M, Albrecht MA, Doweiko JP, DeGirolami PC, Coakley E, Piessens E, Wanke CA. Parasitic sinısits and otitis in patients infected with human immunodeficiency virus: Report of five cases and review. Cli Infect Dis 1997: 25: Kim SY, Syms MJ, Hotel MR, Nauschuetz KK. Acanthamoeba sinusitis with subsequent dissemination in an AIDS patient. Ear Nose Throat J 2000; 79: Teknos TN, Poulin MD, Laruentano AM, Li KK. Acanthamoeba rhinosinusitis: characterization, diagnosis, and treatment. A J Rhinol 2000; 14: Rivera MA, Padhya TA. Acanthamoeba: A rare primary cause of rhinosinusitis. Laryngoscope 2002; 112: Shirabe T, Monobe Y, Visvesvara GS. An autopsy case of amebic meningoencephalitis. The first Japanese case caused by Balamuthia mandrillaris. Neuropathology 2002; Rafalko JS. Cytological observations on the amoebaflagellate Naegleria gruberi (Protozoa). J Morph 1947; 81: Chang SL. Cytological and ecological observations on the flagellate transformation of Naegleria gruberi. J Gen Microbiol 1958; 18: Culbertson CG, Ensminger PW, Overton WM. Pathogenic Naegleria sp. study of a strain isolated from human cerebrospinal fluid. J Protozool 1968; 15:

10 Saygı ve Polat 113. Carter RF. Description of a Naegleria sp. İsolated from two cases of primary amoebic meningoencephalitis, and of the experimental pathological changes induced by it. J Pathol 1970; 100: Dorsch MM, Cameron AS, Robinson BS. The epidemiology and control of primary amoebic meningoencephalitis with particular reference to South Australia. Trans Roy Soc Trop Med Hyg 1983; John DT. Opportunistically pathogenic free-living amebae. Parasitic Protozoa, 2nd Ed. Vol 3 (JP Kreier & JR Baker, eds.). Academic Press Inc San Diego, pp De Jonckheere JF, Pernin P, Scaglia M, Michel R. A comparative study of 14 strains of Naegleria australiensis demonstrates the existence of a highly virulent subspecies: N. australiensis italica n. sbp. J Protozool 1984; 31: Garcia LS, Bruckner DA. Diagnostic Medical Parasitology. 2nd ed. ASM Washington Markell EK, John DT, Krotoski WA, Markell and Voge s Medical Parasitology. 8th ed. WB Saunders Co Philadelphia Saygı G. Erzurum da topraktan Acanthamoeba türünün soyutulması. T Parazitol Derg 1979; 2: Sayın F, Arda M. Tavuk dışkısından izole edilen Naegleria gruberi (Schardinger) nin patojenitesi üzerinde araştırmalar. Fırat Üniv Vet Fak Derg 1977; 4: Saygı G, Yüksel T, Almaç A, Müderris S. Burundan soyutulan limax grubu amip ve birlikte görülen kirpikli. T Parazitol Derg 1982; 5: Akyol N, Aşçı Z, Kükner S. Acanthamoeba keratitis: The first reported case from Turkey. Ophthalmic Practice: Asia Ed. 1996; 2: Akısü Ç, Baka M, Durak İ, Orhan V. Acanthamoeba keratitli bir olgu. Işık ve elektron mikroskopi bulguları. T Parazitol Derg 1999; 23: Saygı G, Akın Z. Sivas ta toprak ve termal su örneklerinden Acanthamoeba ve Naegleria türlerinin soyutulması. T Parazitol Derg 2000; 24: Akın Z. Toprak ve su örneklerinden özgür yaşayan amiplerin soyutulması, tanımlanması, özelliklerinin belirlenmesi ve patojenliklerinin araştırılması. C Ü Sağ Bil Enst Parazitol Prog Yüksek Lisans Tezi, 2000, Sivas Öğütman R, Babacan M, Saygı G, Kılıç M. Türkiye de ilk defa tanısı konulan serbest yaşayan bir amip meningoensefaliti vakası nedeniyle. Atatürk Üniv Tıp Fak 1. Tıp Kongr Erzurum, Mayıs, s Dağcı H, Gül S, Emre S, Türk M, Sönmez G, Tünger A, Yağcı A. Planlı değişimli kontakt lenslerin Acanthamoeba ve bakteriyal kontaminasyon yönünden değerlendirilmesi. İnfek Derg 2001; 15 : Yazışma Adresi : Prof. Dr. Gülendame SAYGI Cumhuriyet Üniv Tıp Fakültesi Parazitoloji Ana Bilim Dalı, Sivas. 149

Aksenik Kültürlerde Acanthamoeba Trofozoitleri Üzerindeki Gözlemler ve Bunların Farklı Boyalarla Boyanma Özellikleri

Aksenik Kültürlerde Acanthamoeba Trofozoitleri Üzerindeki Gözlemler ve Bunların Farklı Boyalarla Boyanma Özellikleri Türkiye Parazitoloji Dergisi, 31 (1): 7-13, 2007 Turkiye Parazitol Derg. Türkiye Parazitoloji Derneği Turkish Society for Parasitology Aksenik Kültürlerde Acanthamoeba Trofozoitleri Üzerindeki Gözlemler

Detaylı

KAPLICALARDA ÖNEMLİ BİR SORUN: AMİPLER TÜRKİYE DEN BİR ÖN ÇALIŞMA

KAPLICALARDA ÖNEMLİ BİR SORUN: AMİPLER TÜRKİYE DEN BİR ÖN ÇALIŞMA KAPLICALARDA ÖNEMLİ BİR SORUN: AMİPLER TÜRKİYE DEN BİR ÖN ÇALIŞMA Uzm. Dr. Derya Çamur 1 Prof. Dr. Serpil Değerli 2 Prof. Dr. Songül Acar Vaizoğlu 3 Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz 4 Dr. Hüseyin İlter 1 Prof.

Detaylı

KAN VE DOKU PROTOZOONLARINDA İN-VİTRO KÜLTÜR SİSTEMLERİ. Yakut Akyön Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

KAN VE DOKU PROTOZOONLARINDA İN-VİTRO KÜLTÜR SİSTEMLERİ. Yakut Akyön Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı KAN VE DOKU PROTOZOONLARINDA İN-VİTRO KÜLTÜR SİSTEMLERİ Yakut Akyön Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Neden önemli? Tanı Monoklonal-poliklonal antikor İnvazivliğe

Detaylı

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Dr. Tolga BAŞKESEN GİRİŞ Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Erken ve doğru tedavi ile mortaliteyi azaltmak mümkün GİRİŞ Kan

Detaylı

BOS GLUKOZ DÜġÜKLÜĞÜ ĠLE SEYREDEN TÜBERKÜLOZ MENENJĠT ÖN TANILI VARİCELLA ZOSTER MENENJİTİ OLGUSU

BOS GLUKOZ DÜġÜKLÜĞÜ ĠLE SEYREDEN TÜBERKÜLOZ MENENJĠT ÖN TANILI VARİCELLA ZOSTER MENENJİTİ OLGUSU BOS GLUKOZ DÜġÜKLÜĞÜ ĠLE SEYREDEN TÜBERKÜLOZ MENENJĠT ÖN TANILI VARİCELLA ZOSTER MENENJİTİ OLGUSU Ramazan Gözüküçük 1, Yunus Nas 2, Mustafa GÜÇLÜ 3 1 Hisar Intercontinental Hospital, Enfeksiyon Hastalıkları

Detaylı

Fungal Etkenler. Toplantı sunumları Dr.AyşeKalkancı. Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Tanı. Ege Mikrobiyoloji Günleri-3

Fungal Etkenler. Toplantı sunumları Dr.AyşeKalkancı. Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Tanı. Ege Mikrobiyoloji Günleri-3 Toplantı sunumları Dr.AyşeKalkancı Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Tanı Fungal Etkenler Dr. Ayşe Kalkancı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı SSS enfeksiyonları Mortalite

Detaylı

25.03.2015. Mikroorganizmalar; nükleus özelliklerine göre prokaryot ve ökaryot olmak üzere iki grupta incelenir.

25.03.2015. Mikroorganizmalar; nükleus özelliklerine göre prokaryot ve ökaryot olmak üzere iki grupta incelenir. BAKTERİLERİN DİĞER MİKROORGANİZMALARLA KARŞILAŞTIRILMASI BAKTERİLERİN DİĞER MİKROORGANİZMALARLA KARŞILAŞTIRILMASI Mikroorganizmalar; nükleus özelliklerine göre prokaryot ve ökaryot olmak üzere iki grupta

Detaylı

TOKSOPLAZMA. Toksoplazma nasıl bulaşır? Toksoplazma nedir? Toksoplazma nerede bulunur?

TOKSOPLAZMA. Toksoplazma nasıl bulaşır? Toksoplazma nedir? Toksoplazma nerede bulunur? TOKSOPLAZMA Toksoplazma enfeksiyonu ( Toksoplazmoz ) özellikle immun sistemi düşük kişiler ve anne karnındaki bebekler için tehlikeli olan paraziter bir hastalıkdır. Toksoplazma nasıl bulaşır? Parazit

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

Paraziter diyare tedavisi

Paraziter diyare tedavisi Paraziter diyare tedavisi Prof. Dr. Cüneyt BALCIOĞLU Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Parazitoloji AD Protozoonlar Entamoeba histolytica Giardia intestinalis Cryptosporidium spp. Dientamoeba

Detaylı

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANA BİLİM DALI İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER BİR ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ: SHERATON ANKARA HOTEL & TOWERS

Detaylı

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Mine SERİN 1, Ali CANSU 1, Serpil ÇELEBİ 2, Nezir ÖZGÜN 1, Sibel KUL 3, F.Müjgan SÖNMEZ 1, Ayşe AKSOY 4, Ayşegül

Detaylı

Elazığ İli Karakoçan İlçesinden Elde Edilen Sütlerde Yağ ve Protein Oranlarının AB ve Türk Standartlarına Uygunluklarının Belirlenmesi

Elazığ İli Karakoçan İlçesinden Elde Edilen Sütlerde Yağ ve Protein Oranlarının AB ve Türk Standartlarına Uygunluklarının Belirlenmesi ISSN: 2148-0273 Cilt 1, Sayı 2, 2013 / Vol. 1, Issue 2, 2013 Elazığ İli Karakoçan İlçesinden Elde Edilen Sütlerde Yağ ve Protein Oranlarının AB ve Türk Standartlarına Uygunluklarının Belirlenmesi Muhammet

Detaylı

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Viroloji Ünitesi Viral Enfeksiyonlar... Klinik

Detaylı

Toplum başlangıçlı Escherichia coli

Toplum başlangıçlı Escherichia coli Toplum başlangıçlı Escherichia coli nin neden olduğu üriner sistem infeksiyonlarında siprofloksasin direnci ve risk faktörleri: Prospektif kohort çalışma Türkan TÜZÜN 1, Selda SAYIN KUTLU 2, Murat KUTLU

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

Fen Edebiyat Fak. Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Kütahya 1977

Fen Edebiyat Fak. Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Kütahya 1977 Adı Soyadı Ünvanı Birimi Doğum Yeri Doğum Tarihi BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ İsmail POYRAZ Yrd.Doç.Dr. AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER Fen Edebiyat Fak. Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü

Detaylı

BİR OLGU NEDENİYLE CLEIDOCRANIAL DYSOSTOSIS

BİR OLGU NEDENİYLE CLEIDOCRANIAL DYSOSTOSIS G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt II, Sayı 1, Sayfa 205-211, 1985 BİR OLGU NEDENİYLE CLEIDOCRANIAL DYSOSTOSIS Yıldız BATIRBAYGİL* Alparslan GÖKALP** Cleidocranial Dysostosis veya «Marie and Sainton» Sendromu

Detaylı

Hastalık sahra altı Afrika da ve güney Amerika da yaşayanlarda ve bu bölgeye seyahat edenlerde görülür.

Hastalık sahra altı Afrika da ve güney Amerika da yaşayanlarda ve bu bölgeye seyahat edenlerde görülür. SARI HUMMA Yellow Fever; Sarı humma sivri sinekler ile bulaşan mikrobik hastalıktır. Hastalık sahra altı Afrika ve güney Amerika da görülmektedir. Bu bölgeye seyahat yapacak kişilerin Sarı humma aşısı

Detaylı

TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ

TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ KLİNİK Bağışıklık sistemi sağlam kişilerde akut infeksiyon Bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde akut infeksiyon veya

Detaylı

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde EPİLEPSİ Basitleştirilmiş şekliyle epilepsi nöbeti kısa süreli beyin fonksiyon bozukluğuna bağlıdır, ve beyin hücrelerinde geçici anormal deşarjlar sonucu ortaya çıkar. Epilepsi nöbetlerinin çok değişik

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

MEME HAMA}lTOMU ÖZET SUMMARY. histopathologicala features of this lesion are evaluated and compared with the literature.

MEME HAMA}lTOMU ÖZET SUMMARY. histopathologicala features of this lesion are evaluated and compared with the literature. MEME HAMA}lTOMU (LENFANGİOMİYOM) R., İlhan('"), F., Kabukçuoğlu (*), A. İplikçi("'), O., İplikçi(") ÖZET 984-988 yılları arasında İstanbul Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Datı biyopsi materyeli içerisinde

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Dr. Ayşegül Örs Zümrütdal Başkent Üniversitesi-Nefroloji Bilim Dalı 20/05/2011-ANTALYA Böbrek kistleri Genetik ya da genetik olmayan nedenlere bağlı olarak, Değişik

Detaylı

Erbey, M., Bazı Dysmachus (Diptera: Asilidae) türlerinin spermateka yapıları.

Erbey, M., Bazı Dysmachus (Diptera: Asilidae) türlerinin spermateka yapıları. ÖZGEÇMİŞ Kişisel Bilgiler Soyadı, adı : ERBEY, Mahmut Uyruğu : T.C. Doğum tarihi ve yeri : 28.11.1977 Elazığ Medeni hali : Evli, 1 çocuklu Telefon : 0 (386) 280 46 66 0 533 436 05 23 Faks : 0 (386) 280

Detaylı

Entamoeba histolytica nın Tanısında Direkt Mikroskopi, Kültür, ELISA ve Moleküler Yöntemlerin Karşılaştırılması*

Entamoeba histolytica nın Tanısında Direkt Mikroskopi, Kültür, ELISA ve Moleküler Yöntemlerin Karşılaştırılması* Özgün Çalışma/Original Article Mikrobiyol Bul 2014; 48(1): 114-122 Entamoeba histolytica nın Tanısında Direkt Mikroskopi, Kültür, ELISA ve Moleküler Yöntemlerin Karşılaştırılması* Comparison of Direct

Detaylı

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır.

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır. HODGKIN LENFOMA HODGKIN LENFOMA NEDİR? Hodgkin lenfoma, lenf sisteminin kötü huylu bir hastalığıdır. Lenf sisteminde genç lenf hücreleri (Hodgkin ve Reed- Sternberg hücreleri) çoğalır ve vücuttaki lenf

Detaylı

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM Doç. Dr. Alpaslan Alp Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Dünya Sağlık Örgütü 2009 Yılı Raporu Aktif tüberkülozlu hasta

Detaylı

Uluslararası Spor Bilimleri Araştırma Dergisi (USBAD)

Uluslararası Spor Bilimleri Araştırma Dergisi (USBAD) Uluslararası Spor Bilimleri Araştırma Dergisi (USBAD) Yazım Kuralları: Çalışmanın metni 12 punto, 1,5 satır aralığında, Times New Roman yazı karakterinde, iki yana yaslı şekilde, MS Word programında yazılmalıdır.

Detaylı

Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi

Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Gleason Derecelendirme Sistemi 1960 lar Dr Gleason 1920-2008 40 yılda Prostat kanserinde neler değişti? serum PSA (tarama programları) Tümörler lokal

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

Rinosinüzit burun boþluðu ve sinüsleri döþeyen müköz

Rinosinüzit burun boþluðu ve sinüsleri döþeyen müköz Klinik Pediatri, 2003;2(2):64-68. Çocuklarda Rinosinüzitlerin Tedavisi Prof. Dr. Sadýk DEMÝRSOY* Rinosinüzit burun boþluðu ve sinüsleri döþeyen müköz membranlarýn (nöroepitel dahil), bu kavitelerdeki sývýlarýn,

Detaylı

İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar

İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar Dr. Dilek Çolak 10 y, erkek hasta Olgu 1 Sistinozis Böbrek transplantasyonu Canlı akraba verici HLA 2 antijen uyumsuz 2 Olgu 1 Transplantasyon öncesi viral

Detaylı

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken,

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

İmmun sistemi baskılanmış hasta popülasyonunun artması Tanı yöntemlerinin gelişmesi 1990 lı yıllardan sonra yayın sayısında artış Son beş yılda pik

İmmun sistemi baskılanmış hasta popülasyonunun artması Tanı yöntemlerinin gelişmesi 1990 lı yıllardan sonra yayın sayısında artış Son beş yılda pik 1 İmmun sistemi baskılanmış hasta popülasyonunun artması Tanı yöntemlerinin gelişmesi 1990 lı yıllardan sonra yayın sayısında artış Son beş yılda pik yaptı 2 TDM lerin insandan insana veya hayvandan insana

Detaylı

Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi

Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi Prof. Dr. Tuna DEMİRDAL İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları AD, SB Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kliniği, İzmir Avcılarda

Detaylı

28.02.2015. Sarkoidoz. MSS granülomatozları. Sarkoidoz. Sarkoidoz. Granülom / Granülomatoz reaksiyon

28.02.2015. Sarkoidoz. MSS granülomatozları. Sarkoidoz. Sarkoidoz. Granülom / Granülomatoz reaksiyon Granülom / Granülomatoz reaksiyon Non-enfektif granülomatozlar: Sinir sistemi tutulumu ve görüntüleme Küçük nodül Bağışıklık sisteminin, elimine edemediği yabancı patojenlere karşı geliştirdiği ve izole

Detaylı

PROGERİA'YA BENZER BİR SENDROM 1

PROGERİA'YA BENZER BİR SENDROM 1 G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt II, Sayı 1, Sayfa 197-204, 1985 PROGERİA'YA BENZER BİR SENDROM 1 Mustafa TÜRKER* Ertan DELİLBAŞI*** Şule YÜCETAŞ** Ergun YÜCEL*** İ. Süha TONGUÇ*** Nadir GÜNGÖR** Dilşat ALASYA****

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

FEN TEDAVİSİNDE GENEL ANTİBİYOTERAPİ EĞİLİMİ

FEN TEDAVİSİNDE GENEL ANTİBİYOTERAPİ EĞİLİMİ FEN TEDAVİSİNDE GENEL ANTİBİYOTERAPİ EĞİLİMİ Prof. Dr. Esin ŞENOL Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Fen Antibiyotik Kullanımında Yeni Karşılaşılan Problemler

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü Tip 1 diyabete giriş Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü ENTERNASYONAL EKSPER KOMİTE TARAFINDAN HAZIRLANAN DİABETİN YENİ SINIFLAMASI 1 - Tip 1 Diabetes

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

ZOLLİNGER ELLİSON SENDROMU

ZOLLİNGER ELLİSON SENDROMU ZOLLİNGER ELLİSON SENDROMU ZE sendromu; Pankreas veya oniki parmak bağırsağındaki tümör nedeniyle ortaya çıkan inatçı mide ülseri dir. Bu tümörlerden salgılanan gastrin hormonu nedeniyle mide asiditesi

Detaylı

1.YARIYIL, DERS KURULU II: TEMEL TIP BİLİMLERİNE GİRİŞ II

1.YARIYIL, DERS KURULU II: TEMEL TIP BİLİMLERİNE GİRİŞ II .YARIYIL, DERS KURULU II: TEMEL TIP BİLİMLERİNE GİRİŞ II GÜNLER SAATLER 09-0 0- - -3 3-4 4-5 5-6 6-7 6 KASIM BİYOFİZİK BİYOFİZİK TIB.BİY.VE GEN. TIB.BİY.VE GEN. MES.İNG. SEÇMELİ DERS SEÇMELİ DERS 7 KASIM

Detaylı

RİBOZOM YAPI, FONKSİYON BİYOSENTEZİ

RİBOZOM YAPI, FONKSİYON BİYOSENTEZİ RİBOZOM YAPI, FONKSİYON VE BİYOSENTEZİ Ribozom Palade adlı araştırıcı tarafından elektron mikroskop ile tanımlanmıştır. Viruslar hariç tüm canlılarda bulunan bir membranla çevrili olmayan organellerdir.

Detaylı

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi)

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi) Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi (Nöro-Onkolojik Cerrahi) BR.HLİ.018 Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanan ya

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi okült (gizli, saklı, bilinmeyen, anlaşılmaz) okült + kanser primeri bilinmeyen

Detaylı

Çocuk Yuvası ve Yetiştirme Kurumundaki Çocuklarda Bağırsak Parazitleri Yaygınlığının İncelenmesi

Çocuk Yuvası ve Yetiştirme Kurumundaki Çocuklarda Bağırsak Parazitleri Yaygınlığının İncelenmesi İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 14(4) 231-235 (2007) Çocuk Yuvası ve Yetiştirme Kurumundaki Çocuklarda Bağırsak Parazitleri Yaygınlığının İncelenmesi Nilgün Daldal*, Ülkü Karaman*, Özlem Makbule

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ DİL ADI SINAV ADI PUAN SEVİYE YIL DÖNEM. Almanca KPDS 81 ÇOK İYİ 1992 Bahar

ÖZGEÇMİŞ DİL ADI SINAV ADI PUAN SEVİYE YIL DÖNEM. Almanca KPDS 81 ÇOK İYİ 1992 Bahar ÖZGEÇMİŞ TC KİMLİK NO: PERSONEL AD: SOYAD: DOĞUM TARİHİ: SELMİN ÖZER 8/1/61 SİCİL NO: UYRUK: EHLİYET: TÜRKİYE B DİL ADI SINAV ADI PUAN SEVİYE YIL DÖNEM Almanca KPDS 81 ÇOK İYİ 1992 Bahar PROGRAM ADI ÜLKE

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İlk kez 1855 te Thomas Addison tarafından tanımlanmıştır Sıklığı milyonda 60-120

Detaylı

TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU. Dr. Güven ÇELEBİ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU. Dr. Güven ÇELEBİ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU Dr. Güven ÇELEBİ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU Genel Bilgiler: Tularemi olgu

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR Kurallar Laboratuvar saatinde geç kalan öğrenciler, eğitim başladıktan sonra laboratuvara alınmayacaktır. Laboratuvarlar devamlılık arzettiği için

Detaylı

Düz Kas. Nerede???? İçi boş organların duvarı, Kan damarlarının duvarı, Göz, Kıl follikülleri. Mesane. Uterus. İnce bağırsak

Düz Kas. Nerede???? İçi boş organların duvarı, Kan damarlarının duvarı, Göz, Kıl follikülleri. Mesane. Uterus. İnce bağırsak Nerede???? İçi boş organların duvarı, Kan damarlarının duvarı, Göz, Kıl follikülleri. Düz Kas Mesane Uterus İnce bağırsak Düz Kas İşlevleri İstemsiz kasılma Bazı düz kas hücreleri kollajen, elastin, glikozaminoglikan,

Detaylı

İleri Kronik Böbrek Hastalığında Protein Enerji Kaybı: Epidemiyoloji ve Tanı. Kübra Kaynar KTÜ Nefroloji BD

İleri Kronik Böbrek Hastalığında Protein Enerji Kaybı: Epidemiyoloji ve Tanı. Kübra Kaynar KTÜ Nefroloji BD İleri Kronik Böbrek Hastalığında Protein Enerji Kaybı: Epidemiyoloji ve Tanı Kübra Kaynar KTÜ Nefroloji BD İleri Kronik Böbrek Hastalarında Protein Enerji Kaybı Neden Önemli? Kalantar-Zadeh, K. et al.

Detaylı

Bakteri ve Mantarların MALDI TOF ile Tanımlanması Tanıl Kocagöz Mikroorganizmaların Tanımlanmasında Spektroskopik Yöntemler Çağrı Ergin Nükleik Asit

Bakteri ve Mantarların MALDI TOF ile Tanımlanması Tanıl Kocagöz Mikroorganizmaların Tanımlanmasında Spektroskopik Yöntemler Çağrı Ergin Nükleik Asit Bakteri ve Mantarların MALDI TOF ile Tanımlanması Tanıl Kocagöz Mikroorganizmaların Tanımlanmasında Spektroskopik Yöntemler Çağrı Ergin Nükleik Asit Temelli Mikroorganizma Tanımlama Yöntemleri Barış Otlu

Detaylı

OLGU SUNUMU. Dr. Furkan DURSUN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi TÜD KUZEY MARMARA ŞUBESİ AYLIK BİLİMSEL TOPLANTISI 19.01.2011

OLGU SUNUMU. Dr. Furkan DURSUN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi TÜD KUZEY MARMARA ŞUBESİ AYLIK BİLİMSEL TOPLANTISI 19.01.2011 OLGU SUNUMU Dr. Furkan DURSUN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi 62 yaşında Erkek Yakınması yok 1999 yılında PSA:11.6 ng/ml TRUS-Bx Gleason 3+4=7/10 prostat adenokarsinomu Perinöral invazyon + Pelvik MR

Detaylı

VİRAL TANI KİTLERİ (GFJ-480)

VİRAL TANI KİTLERİ (GFJ-480) VİRAL TANI KİTLERİ (GFJ-480) CMV PCR Tanı Kiti Cytomegalovirus un Konvensiyonel PCR yöntemiyle tanınması. HHV-5 olarak da bilinen Sitomegalovirüs, herpes virus ailesinin bir üyesidir. Oldukça sık görülen

Detaylı

NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE. 2007- sonrası. Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE

NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE. 2007- sonrası. Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE 2007- sonrası Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE Nadir hastalık ve yetim ilaç tanımı Ülkemizdeki durum Nadir hastalıkların

Detaylı

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Yeni Antimikrobik Sayısı Azalmaktadır

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler. Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi)

H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler. Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi) H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi) İnfluenza olarak da bilinen grip, viral bir hastalıktır. Sağlıklı insanlarda ortalama bir haftada geçmesine rağmen; vücut direncini

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

Febril Nötropenide Fungal İnfeksiyonlara Klinik Yaklaşım

Febril Nötropenide Fungal İnfeksiyonlara Klinik Yaklaşım Febril Nötropenide Fungal İnfeksiyonlara Klinik Yaklaşım Dr. Murat Akova Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, İnfeksiyon Hastalıkları Ünitesi, Ankara İnvaziv Fungal İnfeksiyonların

Detaylı

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN 2005 DEN 2030 A DÜNYADA KANSER 7 milyon ölüm 17 milyon 11 milyon yeni vaka 27 milyon 25 milyon kanserli kişi

Detaylı

:Harran Üniversitesi Sağlık Hizmetleri MYO Şanlıurfa. Derece Alan Üniversite Yıl Sağlık Hizmetleri Meslek. 1995-1997 Ön lisans

:Harran Üniversitesi Sağlık Hizmetleri MYO Şanlıurfa. Derece Alan Üniversite Yıl Sağlık Hizmetleri Meslek. 1995-1997 Ön lisans ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı :Nebiye YENTÜRDONİ İletişim Bilgileri Adres :Harran Üniversitesi Sağlık Hizmetleri MYO Şanlıurfa Telefon Mail :0 414 3183212 :n_doni@harran.edu.tr 3. Unvanı :Yrd Doç. Dr. Nebiye

Detaylı

İzmir İli Seferihisar İlçesinde Yetiştirilen Keçilerden Elde Edilen Sütlerde Biyokimyasal Parametrelerin Türk Standartlarına Uygunluğunun Belirlenmesi

İzmir İli Seferihisar İlçesinde Yetiştirilen Keçilerden Elde Edilen Sütlerde Biyokimyasal Parametrelerin Türk Standartlarına Uygunluğunun Belirlenmesi İzmir İli Seferihisar İlçesinde Yetiştirilen Keçilerden Elde Edilen Sütlerde Biyokimyasal Parametrelerin Türk Standartlarına Uygunluğunun Belirlenmesi Neslihan ÇİÇEK 1, Murat ÇİMEN 1*, Deniz EFESOY 1,

Detaylı

TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA. Dr. Kemalettin ÖZDEN

TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA. Dr. Kemalettin ÖZDEN TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA Dr. Kemalettin ÖZDEN Bulaş yolları Deri ve mukozal yol: İnfekte kene veya sinek gibi vektörlerin ısırmasıyla veya infekte hayvan dokuları, hayvan çıkartılarıyla (idrar, dışkı

Detaylı

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dr. Koray TOPGÜL Medical Park Samsun Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü/ SAMSUN 35 yaşında erkek hasta, İlk kez 2007

Detaylı

ESERLER LİSTESİ. Kuzu rasyonlarına katılan organik selenyumun besi performansı, karkas

ESERLER LİSTESİ. Kuzu rasyonlarına katılan organik selenyumun besi performansı, karkas ESERLER LİSTESİ Doktora Tez Çalışması Kuzu rasyonlarına katılan organik selenyumun besi performansı, karkas kalitesi ve GSH-Px aktivitesi üzerine etkisi Projelerde Yaptığı Görevler 1. Bıldırcınlarda galeopsis

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Acile Başvuru Şikayetleri ve Gözümüzden Kaçanlar. Doç. Dr. Evvah Karakılıç MD, PhD.

Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Acile Başvuru Şikayetleri ve Gözümüzden Kaçanlar. Doç. Dr. Evvah Karakılıç MD, PhD. Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Acile Başvuru Şikayetleri ve Gözümüzden Kaçanlar Doç. Dr. Evvah Karakılıç MD, PhD. SSS Enfeksiyonları Amaç; SSS enfeksiyonları; Klinik tabloyu tanımak Yaşamı tehdit

Detaylı

Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile

Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile uygulanan kültürel önlemlerden biri de tarım ilacı uygulamalarıdır.

Detaylı

İnvaziv Aspergilloz da Tedavi Yaklaşımları

İnvaziv Aspergilloz da Tedavi Yaklaşımları İnvaziv Aspergilloz da Tedavi Yaklaşımları Dr. Murat Akova Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, İnfeksiyon Hastalıkları Ünitesi, Ankara 1 2 3 İnvaziv aspergillozda mortalite

Detaylı

Beyin tümörü, beyni oluşturan üç bölgeden birinden -beyin, beyincik ve beyin sapıkaynaklanabilir.

Beyin tümörü, beyni oluşturan üç bölgeden birinden -beyin, beyincik ve beyin sapıkaynaklanabilir. BEYİN TÜMÖRÜ BEYİN TÜMÖRÜ NEDİR? Beyin tümörü beyinde anormal hücrelerin çoğalması sonucu gelişen bir kitledir. Bazı beyin tümörleri iyi huylu (örneğin meningiom), bazıları ise kötü huylu kitlelerdir.

Detaylı

Gebede HSV İnfeksiyonu. Dr. Süda TEKİN KORUK Koç Üniversitesi Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü

Gebede HSV İnfeksiyonu. Dr. Süda TEKİN KORUK Koç Üniversitesi Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü Gebede HSV İnfeksiyonu Dr. Süda TEKİN KORUK Koç Üniversitesi Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü Olgu 14 günlük, erkek bebek Şikayeti: Sol kol ve bacakta kasılma, emmeme Hikaye:

Detaylı

Yediyüzyetmişiki Akciğer Kanseri Olgusunda Cilt Metastazı: 5 Yıllık Deneyimin Analizi

Yediyüzyetmişiki Akciğer Kanseri Olgusunda Cilt Metastazı: 5 Yıllık Deneyimin Analizi Yediyüzyetmişiki Akciğer Kanseri Olgusunda Cilt Metastazı: 5 Yıllık Deneyimin Analizi Emine AKSOY, Güliz ATAÇ, Emin MADEN, Nil TOKER, Tülin SEVİM S.B. İstanbul Süreyyapaşa Göğüs Kalp ve Damar Hastalıkları

Detaylı

MAVRUŞGİL (Sciaena umbra) VE KÖTEK (Umbrina cirrosa) BALIKLARININ BİYOEKOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

MAVRUŞGİL (Sciaena umbra) VE KÖTEK (Umbrina cirrosa) BALIKLARININ BİYOEKOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ PROJE MAVRUŞGİL (Sciaena umbra) VE KÖTEK (Umbrina cirrosa) BALIKLARININ BİYOEKOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Adnan ERTEKEN, SUMAE Projenin temel amacı Scanidae familyasına ait balıklardan mavruşgil

Detaylı

Tularemi Tedavi Rehberi 2009. Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği

Tularemi Tedavi Rehberi 2009. Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Tularemi Tedavi Rehberi 2009 Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği 1 Rehber nasıl hazırlandı? Güncel kaynaklar 5 rehber, İnternet

Detaylı

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri

Detaylı

Erkeklerde Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar

Erkeklerde Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Erkeklerde Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Cinsel ilişki yoluyla bulaşan hastalıklar genç erişkin (seksüel aktif) çiftlerin hastalığıdır. Tedavi sırasında, çiftlerin hastalığı olduğu hatırlanmalı ve tüm

Detaylı

İletişim adresleri : "Güven Külekçi" gkulekci@istanbul.edu.tr, "Turk Mikrobiyoloji Cemiyeti" tmc@tmc-online.org

İletişim adresleri : Güven Külekçi gkulekci@istanbul.edu.tr, Turk Mikrobiyoloji Cemiyeti tmc@tmc-online.org İletişim adresleri : "Güven Külekçi" gkulekci@istanbul.edu.tr, "Turk Mikrobiyoloji Cemiyeti" tmc@tmc-online.org Mart 2015 Anaerop Haber Mart 2015 sayısının konu başlığı : Anaerop kültür, Kültüre dayalı

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Febril Nötropenik Hastada Antimikrobiyal Direnç Sorunu: Klinik yansımalar. Dr Beyza Ener Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi

Febril Nötropenik Hastada Antimikrobiyal Direnç Sorunu: Klinik yansımalar. Dr Beyza Ener Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Febril Nötropenik Hastada Antimikrobiyal Direnç Sorunu: Klinik yansımalar Dr Beyza Ener Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi OLGU 55 yaşında bayan hasta 2003 yıllında diffüz büyük B hücreli NHL tanısı 4 kez

Detaylı

Edirne İlinden Kış Aylarında Elde Edilen Sütlerde Toplam Yağ ve Protein Değerlerinin Türk Standartlarına Uygunluğunun Belirlenmesi

Edirne İlinden Kış Aylarında Elde Edilen Sütlerde Toplam Yağ ve Protein Değerlerinin Türk Standartlarına Uygunluğunun Belirlenmesi Edirne İlinden Kış Aylarında Elde Edilen Sütlerde Toplam Yağ ve Protein Değerlerinin Türk Standartlarına Uygunluğunun Belirlenmesi Sümeyye MEMKEZE 1, Murat ÇİMEN 1*, Rahime Kamer ÖNOĞLU 1, Neslihan ÇİÇEK

Detaylı

KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013

KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013 KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013 OLGULAR EŞLİĞİNDE GÜNDEMDEKİ İNFEKSİYON HASTALIKLARI Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Olgu E.A 57 yaşında,

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

VİRAL GASTROENTERİTLER. Dr. Fatma SIRMATEL 30.1.2013

VİRAL GASTROENTERİTLER. Dr. Fatma SIRMATEL 30.1.2013 VİRAL GASTROENTERİTLER Dr. Fatma SIRMATEL 30.1.2013 Viral gastroenteritler Her yıl yeni enterik viruslar izole edilmektedir. Her yıl 2.2. milyon insan AGE nedeni ile ölmektedir Rotaviruslar < 2 çocuklarda

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

Beyin Tümörü Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanabilir ya da vücudun başka bir yerindeki habis tümörün genellikle kan yolu

Detaylı

Dünyada ve Türkiyede Tularemi. Prof. Dr. Okan Töre Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D.

Dünyada ve Türkiyede Tularemi. Prof. Dr. Okan Töre Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D. Dünyada ve Türkiyede Tularemi Prof. Dr. Okan Töre Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D. Tarihçe Hastalık ilk kez 1911 de G.W. McCoy tarafından Tulare kasabasında yer sincaplarında

Detaylı