Uluslararası Hukukta Yatırım Kavramı: Antlaşmalar Temelinde Bir Değerlendirme

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Uluslararası Hukukta Yatırım Kavramı: Antlaşmalar Temelinde Bir Değerlendirme"

Transkript

1 Uluslararası Hukuk ve Politika Cilt 7, Sayı: 28 ss , 2011 Uluslararası Hukukta Yatırım Kavramı: Antlaşmalar Temelinde Bir Değerlendirme Olcay Işık Doğruyu konuşmak için iki kişi gerekir; doğru söyleyen ve doğru dinleyen. Thoreau Özet Uluslararası yatırım hukukunda yatırım kavramı farklı kaynaklar kullanılarak tanımlanabilir. Bu kaynaklar; uluslararası antlaşmalar, uluslararası örf ve adet,milli kanunlar, mahkeme kararları ve öğreti gibi hususiyetlerdir.bu sayılanlar uluslararası hukukun da kaynaklarıdır. Uluslararası yatırım hukuku, yabancı yatırımların yatırım kavramı çerçevesinde esas alındığı bir alandır. Bu çalışmada yabancı yatırım kavramının tespiti açısından çok taraflı ve ikili bazı uluslararası antlaşmalar ele alınmış, böylece genel hatları ile bir yatırım kavramı tanımı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çok Taraflı Yatırım Antlaşmaları, Doğrudan Yabancı Yatırım, Dolaylı Yabancı Yatırım, İkili Yatırım Antlaşmaları,Uluslararası Yatırım Hukuku, Uluslararası Antlaşmalar, Yatırım, Yabancı Yatırım, Yatırımcı GİRİŞ Uluslararası yatırım hukuku oldukça kapsamlı bir hukuk dalıdır. Bir yönüyle devletleri ve devletlerin ekonomik çıkarlarını ilgilendiren bu hukuk dalı, uluslararası hukukun uluslararası düzeydeki ekonomik ilişkilere yönelik kurallarından Atatürk Üniversitesi, Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi 125

2 O. Işık ibarettir. Ekonomik ilişkilerin gerçek anlamda uluslararası bir boyut kazanması 2. Dünya Savaşı sonrasına tekabül etmektedir. Zira bundan önce, devletlerin uluslararası düzeydeki ekonomik ilişkileri ancak egemenlik yetkileri doğrultusunda düzenlenmekte idi. Uluslararası ekonomik düzenin kurulmasında ise bazı ülkelerin taraf olduğu uluslararası antlaşmalar önem arz etmektedir yılında imzalanan Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Antlaşması (GATT) bunlardan biridir.bazı uluslararası ekonomik örgütler bu antlaşmalar ile kurulmuştur. Uluslararası Para Fonu (IMF, FMI) ve Dünya Bankası (IBRD) uluslararası antlaşmalar ile kurulan örgütlerdendir. Zamanla bu uluslararası örgütler tarafından getirilen bazı düzenleyici kurallar çerçevesinde ve uluslararası ekonomik ilişkilerin serbestleştirilmesi maksadıyla devletlerarasında mevcut olan bir takım ticari engeller kaldırılmaya çalışılmış, hatta bazı ticaret ortaklıklarının da uluslararası arenada (devletlerin yetkileri dışında ve üzerinde kalacak şekilde)çeşitlifaaliyetlerde bulunabildikleri görülmüştür. Böylece çok uluslu (multinational) ticari ortaklıklar veya sınır aşan (transnational) ticari ortaklıkların devletlere bağlı olmaksızın bir takım işlemleri doğrudan doğruya uluslararası alanda gerçekleştirmeleri söz konusu olmuştur. Ancak 1960 lı yıllarda yaşanan gelişmeler neticesinde bu düzenin sadece ekonomik yönden gelişmiş ülkelerin çıkarlarına uygun düştüğü ortaya çıkınca, bu duruma bir tepki olarak oluşan karşı akım neticesinde bazı ülkeler Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD, CNUCED) adı altında örgütlenmiştir. Ardından BM Genel Kurulu 1974 yılında Uluslararası Yeni Ekonomik Düzen Hakları ve Görevleri Yasası isimli bir dizi karar ile yeni bir uluslararası ekonomik düzen oluşturmaya çalışmış,ancak 1990 lı yıllarda baş gösteren küreselleşme akımı tüm bu çalışmaları sonuçsuz bırakmıştır. Bununla birlikte BM tarafından ön plana çıkarılan ve gelişmekte olan ülkeler lehine önem arz eden genelleştirilmiş tercihli sistemin (generalized system of preferences) günümüzde devletler tarafından uygulandığı görülmektedir. Gelişmekte olan ülkelerin lehine bir takım uygulamaların uluslararası hukukta yer edinmesini sağlamaya yönelik olarak yapılan çalışmalar bununla da kalmamış, 1994 yılında Dünya Ticaret Örgütü (World Trade Organization, WTO, OMC) kurucu antlaşması imzalanmıştır 1. Günümüzde dünya çapında rağbet gören ekonomik bütünleşme 2 zamanla coğrafi bölge ile sınırlı olmaktan uzaklaşarak din, siyasi rejim ve ekonomik yapı gibi unsurlar temelinde oluşturulmuş bir takım ekonomik birliklerin 3 oluşumunu zorunlu kılmıştır. 1 Hüseyin Pazarcı, Uluslararası Hukuk, (Ankara: Turhan Kitapevi, 2005), s.319, Yücel Acer ve İbrahim Kaya, Uluslararası Hukuk, (Ankara, Uluslararası Stratejik Araştırma Kurumu, 2010). 2 Ekonomik bütünleşme; belli bir coğrafyada yer alan ülkelerin ekonomilerini, pazarlarını, üretim süreçlerini ve hatta siyasi ve stratejik güçlerini birleştirme adına sarf ettikleri çabayı ifade etmek maksadıyla kullanılan bir kavramdır. 3 Dünya üzerindeki başlıca bölgesel birleşmelere örnek olarak; NAFTA-Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (ABD, Kanada ve Meksika arasında), MERCOSUR-Güney Amerika Ortak 126

3 Uluslararası Hukukta Yatırım Kavramı: Antlaşmalar Temelinde Bir Değerlendirme Bahsi geçen bu birliklerinuluslararası yatırım hukukunun uygulanmasındaki rolleri yadsınamaz. Ancak bir de bizzat uluslararası hukukun oluşumuna kaynaklık teşkil eden uluslararası antlaşmalar vardır. Yatırım hukukunun uluslararası kaynaklarından biri olan antlaşmalar yatırım kavramının hangi manada kullanıldığını ve kapsamını belirleme açısından kullanılan önemli araçlardan birini oluşturur.yatırım kavramı üzerinde uzlaşılmış, ortak bir tanımı bünyesinde barındırmayan bir yapıya sahiptir. Hatta öğretideki birçok yazar yatırım kavramı tanımını yapmaktan imtina eder. Daha çok ne tür hususiyetlerin yatırım kavramı içinde değerlendirilebileceğini ortaya koyan eserler ve resmi belgeler mevcuttur. Bu bilinçli tercihin sebebi haklı olarak yapılacak herhangi bir tanımın mümkün olabilecek yatırım türlerinin her birinikapsamaması endişesidir. Ancak bu çerçevede inceleyeceğimiz birçok yatırım anlaşması, uluslararası hukuk açısından yatırım kavramının genel hatları ile ortaya konulmasında yol gösterici olacaktır. YATIRIM KAVRAMININ ORTAYA KONMASI AÇISINDAN ÖNEM ARZ EDEN ULUSLARARASI ANTLAŞMALAR Uluslararası antlaşma (treaty); uluslararası hukuk kişileri arasında, uluslararası hukuka tâbi hukuki sonuçlar doğurmak üzere meydana gelen irade uyuşmasıdır. Bu tanımdan hareketle uluslararası antlaşmaların üç unsurdan müteşekkil olduğunu söylemek mümkündür. Bunlardan biri, taraf unsurudur. Zira uluslararası antlaşmalar, devletler yahut uluslararası örgütler arasında akdedilebilir. Yapılan antlaşmanın tarafları arasında uluslararası hukuka tâbi bir takım hukuki sonuçlar doğurmaya yönelik olması da, uluslararası antlaşmaların bir diğer unsurudur. Çünkü bazen bizzat devletler, özel kişi gibi davranıp bir takım alım-satım yahut yatırım sözleşmelerine taraf olabilmektedirler. Hakeza bir devletin çok uluslu bir şirketle yaptığı veya bir devlet üniversitesinin diğer bir devlet üniversitesi ile yaptığı antlaşmalar bu unsurun eksikliği açısından birer uluslararası anlaşma olarak kabul edilemez. Nihayet tarafların iradelerinin uyuşması da bir uluslararası antlaşmanın ihtiva etmesi gereken son unsurdur. Tarafların iradelerinin varlığı ve bunların karşılıklı ve birbirine uygun olmasının bir şart olarak aranması, uluslararası antlaşmaların aslında tipik birer sözleşme olduğunun da göstergesidir. Bu sebeple sözleşme niteliği arz etmeyen ve tek taraflı işlem sayılan uluslararası örgüt kararlarını antlaşmalardan ayırmak ihtiyacı hâsıl olacaktır. Bununla beraber irade beyanlarının aynı zamanda ve aynı belgede yer alma zorunluluğu yoktur. Çok taraflı anlaşmalara katılım ve mektup teatisi şeklinde uygulamalara sıkça rastlanmaktadır 4. Pazarı (Arjantin, Brezilya, Paraguay, Uruguay ve Venezüella arasında), APEC-Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (Avustralya, Brunei, Kanada, Şili, Çin, Hong Kong, Endonezya, Japonya, Güney Kore, Malezya, Meksika, Yeni Zelanda, Papua Yeni Gine, Peru, Filipinler, Rusya Federasyonu, Singapur, Tayvan, Tayland, ABD ve Vietnam arasında) gösterilebilir. 4 Melda Sur, Uluslararası Hukukun Esasları, (İstanbul: Beta Yayınevi, 2008), s

4 O. Işık Yatırım kavramına ulaşma açısından değerlendirmemiz gereken uluslararası antlaşmalar esasen yatırım antlaşmalarıdır 5. Yatırım antlaşmaları, uluslararası antlaşmaların türlerinden biridir. Konuları itibariyle yapılan ayırım neticesinde uluslararası antlaşmalar; siyasi, askeri, kültürel ve ekonomik nitelikli antlaşmalar olarak çeşitli isimler altında sınıflandırılmaktadır. Bu itibarla yatırım antlaşmaları da ekonomik ve mali antlaşmalar sınıfına dâhil olan bir uluslararası antlaşma türüdür 6. Uluslararası yatırım antlaşmalarını genel hatları ile incelediğimizde bir takım ortak amaçlar çerçevesinde şekillendiklerini görürüz. Doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin engellerin ortadan kaldırılması, yabancı yatırımcılara ilişkin işlem standartlarının yükseltilmesi, yabancı yatırımların korunması ve doğrudan yabancı yatırım akışının desteklenmesi bu amaçlardan bazılarıdır. Lakin uluslararası yatırım antlaşmalarının asıl amacı; yabancı yatırımların teşvik edilmesi ve bu maksatla ülkelerin ortak esaslar çerçevesinde uzlaşmalarının sağlanmasıdır 7. Yatırım antlaşmasının türü ne olur ise olsun, yabancı yatırımların farklı şekillerde tasnife tâbi tutulduğunu görmek mümkündür. Bunlardan en yaygın olanı; doğrudan yabancı yatırımlar (direct foreign investment, FDI) ve dolaylı (portföy) yabancı yatırımlar (indirect foreign investment) ayrımıdır 8. İster ulusal, ister uluslararası nitelikte olsun yabancı yatırım denildiğinde akla doğrudan yabancı yatırımlar 9 gelmektedir. Ulusal yahut uluslararası düzeyde korumadan yararlanması gereken yatırım türü de zaten doğrudan yabancı yatırımlardır Bilgin Tiryakioğlu, Doğrudan Yatırımların Uluslararası Hukukta Korunması, (Ankara: Dayınlarlı Yayıncılık, 2003), s.9. 6 Sur, Uluslararası Hukukun, s Hüsnü Turanlı, Doğrudan Yabancı Yatırımların Hukuki Çerçevesi, (Yayınlanmış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı, 2008), s Halil Seyidoğlu, Uluslararası İktisat Teorisi: Politika ve Uygulamalar, (İstanbul: Güzem Yayıncılık, 1990), s.554; yazar bu ayırımın gereksiz olduğu düşüncesindedir. Tiryakioğlu, Doğrudan Yatırımların, s.10, Süleyman Dost, Uluslararası Nitelikli Yatırım Uyuşmazlıklarının Tahkim (ICSID Tahkimi) Yoluyla Çözümü ve Türkiye, (Yayınlanmış Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, 2005), s Yabancı yatırım kavramının kullanıldığı birçok yerde karşımıza çıkan diğer bazı kavramlar; kaynak devlet ve ev sahibi devlet kavramlarıdır. Kaynak devlet (home country) yatırımcının tabiiyetinde olduğu ülkeyi, ev sahibi devlet (host country) ise yatırımın yapıldığı ülkeyi ifade etmek üzere kullanılır. 10 Bilgin Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara İlişkin Uluslararası Düzenlemeler, Ekonomik İstikrar, Büyüme ve Yabancı Sermaye, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, 2001, s.168, Bilgin Tiryakioğlu, Yatırımlar ve Uluslararası Tahkim Arasındaki İlişki: ICSID Tahkimi, Uluslararası Ekonomi ve Dış Ticaret Politikaları, C.1, S.2, 2007, s.171, ulusal veya uluslararası düzeyde korumayı hak eden yatırım türü de zaten doğrudan yabancı yatırımlardır. Portföy yatırımların (daha çok sıcak para diyebileceğimiz yatırım türüdür) -doğrudan yabancı yatırımlar ile karşılaştırıldığında- ulusal veya uluslararası alanda himayeye ihtiyaçları yoktur. Zira dolaylı yatırımın bir ülkeye girişi ne kadar kolay ise herhangi bir risk durumunda ülkeden çıkışı da o derece kolay olabilmektedir. 128

5 Uluslararası Hukukta Yatırım Kavramı: Antlaşmalar Temelinde Bir Değerlendirme Doğrudan yabancı yatırımlar 11 ; maddi ve gayri maddi varlıkların bir ülkeden başka bir ülkeye, bu varlıkların sahibinin kısmen veya tamamen kontrolü altında, ev sahibi ülkenin refahını arttırmak maksadıyla transfer edilmesi olaraktarif edilebilir 12. Dolaylı yatırım ise; sahibinin aktif yönetim ve kontrolünü gerektirmeyen menkul kıymet ve diğer bazı mali varlıkların pasif surette elde bulundurulması olarak tanımlanabilir 13. Dolaylı yabancı yatırımlar: tahvil, hisse senedi gibi menkul kıymetlere yapılan yatırımlardan oluşur. Bu şekilde yabancı yatırımcılar ya başka bir ülkedeki piyasalardan menkul kıymetler almakta veya yine başka bir ülkedeki bir şirketin uluslararasıpiyasalara arz ettiği menkul kıymetleri satın almaktadır 14. Dolaylı yatırımlar aslında kısa vadeli sıcak para hareketleridir 15. Yabancı yatırımcıları dolaylı yatırımlara yönelten sebep ise, bu yatırımın sağladığı temettü veya faiz gelirleridir. Yabancı bir ülkede yatırım yapmayı düşünen bir yatırımcı için üç ihtimal söz konusudur. Bunlardan birincisi; malları kendi ülkesinde üretmek ve yabancı bir ülkeye satmak suretiyle ihracat yapmak, ikincisi; yatırım yapmak istediği ülkedeki bir ticari ortaklıkla kendi teknolojisini ve marka ismini kullanmasına izin vererek lisans anlaşması yapmak, üçüncüsü ise; yabancı bir ülkede doğrudan sermaye yatırımı yapmaktır. Ancak yabancı bir yatırımcı başka bir ülkede yatırım yapmayı planlar ve bunu gerçekleştirirken bazı ciddi sorunlarla karşılaşabilmektedir. Bu sorunların bir kısmı kültürel nitelikte iken, bir kısmı da dil ve yerel piyasaya ilişkin farklılıklardan oluşan sorunlardır. Bu muhtemel sorunlar nedeniyle yabancı yatırımcılar, ihracat ve lisans yoluyla elde edemeyecekleri bazı avantajlara sahip olmak için doğrudan yabancı sermaye yatırımları yaparlar. Doğrudan yabancı sermaye yatırımları, uluslararası mahiyette sermaye akışı demektir. Böylece yabancı bir ülkede yeni bir ticari ortaklık kurulması ile veya yabancı ülkede mevcut olan bir ticari ortaklığa sermaye yatırmak suretiyle ana şirketin büyütülmesi ile sermaye akışı sağlanır. Yabancı ülkede edinilen bu şirkete "yavru şirket" (subsidiary), yabancı sermaye şirketi, bağlı şirket veya şube 16 adı verilir. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının en önemli özelliklerinden 11 IMF tarafından oluşturulan çeşitli belgelerde de belirtildiği üzere doğrudan yatırım; yabancı yatırımın, yatırım yapılan devlet dışındaki diğer devletlerde yerleşik durumda bulunan teşebbüslerin süre gelen ilgisine mazhar olan bir ekonomideki (yatırım yapılan devlet ekonomisi) bağımsız ve yerleşik amacı yansıtan bir türüdür. m, (Erişim tarihi: ). 12 Zeynep Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu İkili ve Çok Taraflı Anlaşmalarda Yatırım Kavramı, Milletlerarası Hukuk Bülteni, C.29, S.1 2, 2009, s.85 86, Tiryakioğlu, Doğrudan Yatırımların, s.10, Dost, Uluslararası Nitelikli Yatırım, s Turanlı, Doğrudan Yabancı Yatırımların, s Dost, Uluslararası Nitelikli Yatırım, s Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s Rıdvan Karluk, Türkiye de Yabancı Sermaye Yatırımları, (İstanbul: ITO Yayınları, No:13, 1983), s

6 O. Işık biri, bunların yalnızca bağlı şirketin mülkiyetini elinde tutmakla (kısmen veya tamamen) kalmamaları, aynı zamanda bu şirketlerin yönetimini de denetimleri altında bulundurmalarıdır. Yavru şirket, genellikle ana şirketin elinde bulunan teknoloji, ticari sırlar, yönetim bilgileri, ticaret unvanı ve öteki kolaylıklardan yararlanma ayrıcalığına sahiptir. Karşılığında ise elde edilen kâr, kısmen veya tamamen ana şirkete kalır.doğrudan yabancı sermaye yatırımları adı verilen bu yatırımlarda, yabancı ülkedeki fiziki sermayeye sahip olan ve bunu işleten işletmeye de çok uluslu ticari ortaklıklar (multinational) adı verilir 17. Ev sahibi devletlerin yapılan yatırımlardan beklentileri daha çok doğrudan yatırımlar yoluyla gerçekleştiğinden, dolaylı yatırımlardan ziyade doğrudan yatırımları tercih ve teşvik ettikleri görülmektedir 18. Yapılan yatırımı yabancı yatırım olarak kabul edebilmemiz için üç ana unsurun varlığı şarttır. Bu unsurlardan ilki; yatırımcının mevcudiyeti, ikincisi; bu yatırımcının tâbi olduğu kaynak devletin varlığı ve sonuncu unsur ise, yatırımcının hukuki münasebet içerisinde bulunduğu ev sahibi devlettir 19. Yabancı yatırımların sermaye transferi şeklinde gerçekleşen türünde, bu hareketlilik genellikle gelişmişülkelerden gelişmekte olan ülkelere doğru olmaktadır. Böylece bu yatırımlar ile gelişmekte olan ülkelerin öncelikle teknolojik yönden gelişmesine katkıda bulunulmakta, gelişmişülkeler açısından da yeni pazarların doğması ve ucuz işgücüne ulaşmak gibi bir takım faydalar sağlanmaktadır 20. Günümüzde doğrudan yabancı yatırımları tüm yönleriyle kapsayan bir uluslararası belge olmamakla birlikte, bazı uluslararası yatırım antlaşmaları incelenerek uluslararası yatırım kavramına genel hatları ile vakıf olunabildiği görülecektir. Esasen yatırım antlaşmaları çok taraflı yatırım antlaşmaları (Multilateral Agreement on Investment, MAI), iki taraflı yatırım antlaşmaları (Bilateral Investment Treaty, BIT) ve bölgesel yatırım antlaşmalarıolmak üzere üçe ayrılır T. Güngör Uras, Türkiye de Yabancı Sermaye Yatırımları, (İstanbul: Formül Matbaası, 1979), s.37, Suna Oksay, Çokuluslu Şirketler Teorileri Çerçevesinde Yabancı Sermaye Yatırımlarının İncelenerek Değerlendirilmesi, (Erişim tarihi: 11 Kasım 2010), Rıfat Erten, Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanununun Türk Yabancılar Hukuku Sistemi İçindeki Yeri ve Rolü, (Ankara: Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, 2005), s Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara, s Ibid, s.9, Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s Dost, Uluslararası Nitelikli Yatırım, s Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara, s.9 ve s.176 vd, burada bahsi geçen ikili yatırım antlaşmaları ile bu antlaşmaların ne şekilde uygulanacağı hususunu düzenleyen yatırım mukavelelerini birbirinden ayırmak gerekmektedir. Zira yatırım mukavelelerinde taraflardan biri yabancı yatırımcı iken, karşı taraf yatırım yapılan ülkenin resmi makamlarıdır. Bu mukavele türünde hiçbir zaman her iki taraf devlet olamaz. 130

7 Uluslararası Hukukta Yatırım Kavramı: Antlaşmalar Temelinde Bir Değerlendirme Çok Taraflı Yatırım Antlaşmaları (MAI) İçinde bulunduğumuz yüzyılda doğrudan yabancı yatırımların büyük oranda gelişmesi, çok taraflı yatırım antlaşmalarının akdedilmesine vesile olmuştur. Hatta bu gelişim dünya ekonomisinin ve uluslararası ticaret hacminin büyümesinden daha hızlı bir seyir izlemiştir. Hükümetlerin uluslararası ticaret alanında benimsedikleri ve uyguladıkları sıkı politikaların aksine genel anlamda çok taraflı yatırım antlaşmalarına ilişkin olarak oluşturulmuş uluslararası kurallar yoktur. Aslında uluslararası yatırım alanına çok taraflı yatırım antlaşmalarından ziyade; ikili yatırım antlaşmaları, sınırlı çok taraflı yatırım antlaşmaları ve bölgesel yatırım antlaşmaları hâkimdir 22. İkinci Dünya Savaşı ndan sonra uluslararası bir ticari örgüt kurma çabasıyla ortaya çıkan çok taraflı yatırım antlaşmaları yatırım kavramını bütün hatları ile düzenlemese bile,kavramı çeşitli yönleriyle ortaya koyması açısından önemlidir. Bu kapsamda Uluslararası Para Fonu Antlaşması (International Monetary Fund, IMF), Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Antlaşması (General Agreement on Tariffs and Trade, GATT) ile Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (World Intellectual Property Organization, WIPO) çerçevesinde gerçekleşen fikri mülkiyetle ilgili bazı uluslararası antlaşmalar sayılabilir 23. Yatırım kavramının açıklanmasında etkili olan ve Türkiye nin de taraf olduğu ICSID Konvansiyonu, Enerji Şartı Antlaşması ve MIGA Antlaşması (Çok Uluslu Garanti Yatırım Ajansını Kuran Sözleşme)da çok taraflı yatırım antlaşmalarındandır 24. Uluslararasınitelikte yatırım yapan girişimciler (yabancı yatırımcılar, foreign investors) yaptıkları bu yatırımlar nedeniyle ticari veya ticari olmayan bir takım risklerle karşı karşıya kalabilmektedirler. Ticari nitelikli riskler, her girişimcinin katlanması gereken risklerdir. Fakat ticari olmayan riskler için aynı şeyleri söylemek mümkün olmaz.ikinci grup bu riskler önceden öngörülemeyen ve ticari faaliyetle ilgili olmayan risklerdir. Kamulaştırma, devletleştirme, savaşve iç karışıklıklar, kâr, tasfiye payıve satışbedellerinin transferine izin verilmemesi, yatırım yapan ülkenin sözleşme ileüstlendiği yükümlülükleri yerine getirmemesi gibi se- 22 Katia Tieleman, The Failure of The Multilateral Agreement on Investment (MAI) and The Absence of a Global Public Policy Network, European University Institute, Firenze and Harvard University, Case Study, (Erişim tarihi: 24 Kasım 2010), Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara, s Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara,, s Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s.98, Dost, Uluslararası Nitelikli Yatırım, s.109, Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara, s.52, bunlara ek olarak Hizmet Ticaretine İlişkin Genel Antlaşma (General Agreement on Trade in Services, GATS) ve Ticaretle Bağlantılı Yatırım Tedbirleri Antlaşması (Trade Related Investment Measures, TRIMs) ile Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları Antlaşması da (Trade Related Aspects of Intellectual Property Rights, TRIPs) çok taraflı yatırım antlaşmaları arasında sayılabilir. 131

8 O. Işık bepler yabancı yatırımcıların karşılaşabileceği başlıca risklerdir. Politik risk olarak adlandırılan bu gibi haller, yatırım yapılan ev sahibi ülkenin politik yapısındaki istikrara işaret etmektedir. Politik risk kavramı, politik ve ekonomik çevreyi etkileyen tüm faktörleri içermektedir. Yasal düzenlemeler, yasalara uyum, sosyal ve siyasi faktörler, istikrarı bozan dil, ırk ve etnik farklılıklar, aşırı milliyetçilik veya yabancı düşmanlığı, sosyal kutuplaşma, şiddet ve gerilla hareketleri, radikal grupların varlığı, dış borçlar, uluslararası korumacılık, ekonomik gelişme ve ihracat gibi sebepler politik risk kavramına dâhil unsurlardır 25. İşte yatırımcıları bu tür risklerden korumayı amaçlayan, kısaca doğrudan yabancı yatırımlar için hukuki güvence sağlamak ve bunu arttırmak amacı taşıyan MIGA Antlaşması yatırım kavramının tanımlanması ve kapsamının detaylı olarak ortaya konulmasını sağlamayan uluslararası bir antlaşmadır 26. Uluslararası yatırım kavramının tespitinde ve kapsamının belirlenmesinde etkili olacak bir diğer çok taraflı antlaşma Enerji Şartı Antlaşması dır (Energy Charter Treaty). Hukuki bağlayıcılığa sahip çok taraflı bir hukuki belge olan Enerji Şartı Antlaşması; enerji yatırımları, transit ve ticareti alanlarında hukuki güvenliği tesis ederek, doğu ülkeleri ile batı ülkeleri arasında işbirliğini sağlamak üzere oluşturulmuştur 27. Ayrıca tıpkı MIGA Antlaşması gibi Dünya Bankası himayesinde gerçekleştirilen ve yatırım uyuşmazlıklarının çözümüne ilişkin hükümler içeren ICSID Konvansiyonu da yatırım kavramının ortaya konmasında etkili bir araçtır 28. MIGA Antlaşması Çerçevesinde Yatırım Kavramı Ticari olmayan bir takım riskler (başta kamulaştırma olmak üzere), 60 lı yıllarda yabancı yatırımcıların gelişmekte olan ülkelere yatırım yapma hususunda endişe duymalarına sebep olmuştur. Yabancı yatırımcıların yaşadığı bu nevi endişeler, gelişmekte olan ülkelere doğrudan yabancı sermaye akışını da yavaşlatmıştır 29. Çok Taraflı Yatırım Garanti Kurumu olarak bilinen MIGA, Dünya Bankası Grubu nun bir üyesidir. MIGA Antlaşması nın amacı; yatırımcılara ve kredi verenlere siyasi risk sigortası (garantileri) sağlamak ve gelişmekte olan ekonomilerin bazı özel yatırımlar çekmesine yardımcı olarak, doğrudan yabancı yatırımları teşvik etmektir. Diğer bir ifade ile MIGA Antlaşması nın yapılış amacı; gelişmekte olan ülkelere yabancı sermaye ve teknoloji girişinin özendirilmesidir 30. Zira gelişmekte olan ülkelerde siyasi ve sosyal istikrarsızlık 25 Dost, Uluslararası Nitelikli Yatırım, s.111, Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara, s Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara, s Pınar Baklacı ve Esen Akıntürk, Enerji Şartı Antlaşması, İşletme Fakültesi Dergisi, C.7, S.2, 2006, s Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara, s Kevin W. Lu, Gero Verheyen ve Srilal M. Perera, Investing with Confidence: Understanding Political Risk Management in the 21st Century, 132

9 Uluslararası Hukukta Yatırım Kavramı: Antlaşmalar Temelinde Bir Değerlendirme riski söz konusudur. Örneğin böyle ülkelerde sık hükümet değişiklikleri yüzünden önceden verilen yatırım izinlerinin sonradan iptal edilmesi ihtimali vardır. Bu nedenle MIGA, yatırımcıların bu tür ticari olmayan risklere karşıkorunmasıiçin bir garanti fonu oluşturmaktadır. Garanti Fonu, transfer sınırlaması (transferrestriction-currency incorvertibility), kamulaştırma (expropriation), politik şiddet (political violence-war and civil disturbance) ve sözleşmenin ihlal edilmesi (breach ofcontract) risklerini kapsamaktadır. Transfer sınırlaması; yatırımcının ev sahibi ülkedenbaşka bir ülkeye kâr ve sermaye transfer ederken meydana gelen kur farkını veya ev sahibi devletin çeşitli şekillerde koyduğu engeller yüzünden uğradığı zararları ifade etmek için kullanılan bir kavramdır 31. MIGA, tarihinde çok taraflı bir antlaşma ile kurulmuş olup 32, Türkiye nin bu antlaşmanın onaylanmasını uygun bulması tarih ve 3453 sayılı kanun ile olmuştur 33. MIGA tarafından bir yatırımın desteklenmesi, yani bu yatırımın bir takım risklere karşı garanti altına alınabilmesi için o yatırım öncelikle uygun yatırım (eligible investment) olması gerekmektedir 34. Uygun yatırım kavramından ne anlaşılması gerektiği MIGA Antlaşması nın 12. maddesinde açıkça belirtilmiştir. Buna göre uygun yatırım; sermaye sahipleri tarafından belirlenen yahut garanti edilen orta veya uzun vadeli krediler de dâhil olmak üzere sermaye yatırımlarını ve Kurul tarafından belirlenecek olan doğrudan yatırım türlerini kapsar 35. Bu kapsamda MIGA, sınır aşan yatırımları ve bunlara ek olarak büyüme ile ilişkilendirilmiş yatırımları, modernleştirmeyi veya mevcut finansal projelerin yeniden yapılandırılmasını vedevlet teşebbüsleriyle ilgili malların özelleştirilmesini garanti eder 36. Kısaca MIGA, sermaye yatırımlarını, doğrudan yatırım modellerini ve orta ve uzun vadeli kredileri garanti eder 37. MIGA Antlaşması nın koruması aslında doğrudan yabancı yatırımları kapsamakla birlikte, uygun yatırım kavramı; şirket hissedarlarının sahip olduğu confidence_ebook.pdf, (Erişim tarihi: 26 Kasım 2010) 31 Dost, Uluslararası Nitelikli Yatırım, s.112, Turanlı, Doğrudan Yabancı Yatırımların, s Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s.104, Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara, s Dost, Uluslararası Nitelikli Yatırım, s.112, Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s.104, Turanlı, Doğrudan Yabancı Yatırımların, s.35, ülkemiz açısından bu sözleşme ile garanti kapsamına alınan yatırımların sayısı oldukça azdır. 34 Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s MIGA Convention, Article 12/a, (Erişim tarihi: 26 Kasım 2010) 36 MIGA: Bringing Clients Unique Strengths, (Erişim tarihi: 26 Kasım 2010) 37 Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s

10 O. Işık sermaye paylarını, hissedar kredilerini, pay sahibi hissedarlar tarafından verilmiş kredi garantilerinide içerir 38. MIGA tarafından bir yatırımın garanti edilebilmesi için o yatırımın aynı zamanda uygun yatırımcı (eligible investor) 39 tarafından gerçekleştirilmesi gerekmektedir.uygun yatırımcı kavramı; MIGA üyesi devletlerden birinin vatandaşı olan gerçek kişileri yahut MIGA üyesi devletlerden birinde kurulmuş olup, orada merkezi bulunan tüzel kişileri kapsar. Üstelik merkezi MIGA üyesi bir ülkede olmayan ve fakat sermayesinin çoğunluğuna MIGA üyesi diğer devletlerin sahip olduğu veya bu devletlerin tâbiiyetinde bulunan tüzel kişiliklerin gerçekleştirdiği yatırımlar da MIGA garantisi kapsamındadır. Ayrıca yatırımlar ancak MIGA üyesi gelişmekte olan ülkelere yapılır ise garanti kapsamında olacaktır. Üstelik bu surette yatırım yapılmasına, sadece yatırım yapılan ev sahibi ülkenin (aynı zamanda MIGA üyesi gelişmekte olan ülke) gelişmesine katkıda bulunacağının tespit edilmesi halinde izin verilmektedir. 40 Esasen garanti altına alınacak olan yatırımlar yeni yatırımlardır 41. Böylece MIGA Antlaşması çerçevesinde sadece yatırımlar yahut yatırımcı ülkeler değil, yatırım çekmek adına gelişmekte olan ülkelerde korunmuştur. Bir yatırımın korunması söz konusu olduğunda MIGA,yalnız yatırımı, yatırımcıyı veya yatırım yapılan ev sahibi ülkeyi korumaz. Aynı zamanda kendisinin karşılaşabileceği riskleri de sınırlandırmaya çalışır. Öyle ki; yapılacak olan yatırımın ekonomik açıdan sağlam olup, olmadığı ve ev sahibi ülkenin mevzuatına uygun olup, olmadığını ev sahibi ülkenin yatırım şartlarını da göz önünde bulundurarak değerlendirir. Muhtemel riskleri bertaraf etmek maksadıyla ve gerekli gördüğü takdirde garanti edilen yatırımların, ev sahibi ülkede tâbi tutulacağı muameleler ve bu yatırımlara sağlanacak olan hukuki koruma hakkında ev sahibi ülke ile bir antlaşma da akdedebilir. Nitekim Bangladeş, Gana, Macaristan ve Polonya hükümetleri ile MIGA arasında bu nitelikte yatırım antlaşmaları yapılmıştır. Bu tarz antlaşmalar açısından MIGA, en çok gözetilen ulus kaydından (The most favored nation clause, MFNC) yararlanmaktadır. Yani bu kayıt ile ev sahibi ülke, bir yatırım antlaşması ile herhangi başka bir ülkeye bazı tercihli işlemler yapabilme imkânı tanımış olursa, bu imkânları aynı şekilde MIGA ya da tanımak zorunda kalacaktır MIGA: Bringing Clients Unique Strengths, (Erişim tarihi: 26 Kasım 2010) 39 MIGA Convention, Article 13/a,b,c, (Erişim tarihi: 26 Kasım 2010) 40 Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara, s Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara, s.156, MIGA Convention, Article 23/b, (Erişim tarihi: 26 Kasım 2010) 134

11 Uluslararası Hukukta Yatırım Kavramı: Antlaşmalar Temelinde Bir Değerlendirme MIGA tarafından garanti altına alınan yatırımların kapsamını belirleme yetkisi Kurul (Board) tarafından kullanılır 43. Böylece Kurul; lisans, hizmet ve yönetim, franchising, üretim yahut kâr paylaşımı, leasing sözleşmeleri gibi yeni yeni ortaya çıkan yatırım çeşitlerini de uygun yatırım kavramı kapsamında değerlendirebilir. Ayrıca uygun yatırım; para ve benzer yatırım araçları olabileceği gibi, makine, hizmet veya teknolojik katkı sağlama yoluyla da yapılabilir. Ancak yatırımın en az üç yıllık bir zaman dilimine ilişkin olması gerekir. Dahası Kurul, ileride başka bir takım yatırım türlerini de garanti kapsamına alabilme hakkını saklı tutmuştur 44. Enerji Şartı Antlaşması (Energy Charter Treaty) Çerçevesinde Yatırım Kavramı Enerji Şartı Antlaşması (Energy Charter Treaty) te imzalanmış olup, tarihinde yürürlüğegirmiştir. Antlaşmanın temel amacı; enerji sektöründe uluslararası nitelikte işbirliği sağlamak ve bunu desteklemektir.bu amaç doğrultusunda oluşturulmuş çok taraflı ilk belge olması açısından da uluslararası hukukta önemli biryere sahiptir 45. Ülkemiz adına tarihinde Lizbon da imzalanan Avrupa Enerji Şartı Konferansı Nihai Senedi, Enerji Şartı Antlaşması ve ekini oluşturan kararlar ile Enerji Verimliliğine ve İlgili Çevresel Hususlara İlişkin Enerji Şartı Protokolü (The Energy Charter Protocol on Energy Efficiency and Related Environmental Aspects) tarihinde 4519 sayılı Kanun ile onaylanmıştır 46. Aslında Enerji Şartı Antlaşması nın temelini, 17 Aralık 1991 tarihinde imzalanan ve enerji esaslı uluslararası ilişkileri ileri götürmeyi ve Orta ve Doğu Avrupa ile Batı Avrupave Rusya arasında enerji işbirliğini sağlamayı amaçlayan Avrupa Enerji Şartı (European Energy Charter, 1991) oluşturur. Bir takım zengin enerji kaynaklarına sahip olan Rusya ve komşuları, iktisadi gelişme sağlayabilmek için yatırıma ve finansal desteğe ihtiyaç duymuşlar, bunun üzerine bazı Batı Avrupa devletlerinin teknolojik yatırımlar ve sermaye sağlayabilecek durumda olmaları ve enerji kaynaklarını çeşitlendirmek istemeleri neticesinde adı geçen devletler enerji sektöründe karşılıklı olarak işbirliğine yönelmiş, böylece Enerji Şartı Antlaşması ortaya çıkmıştır 47. Antlaşma ticaret ve yatırım ana sütunları üzerine kurulmuş, Enerji Şartı Antlaşması nın ticaret ile ilgili hükümleri (madde 29ve diğer hükümler) 43 MIGA Convention, Article 12/b, (Erişim tarihi: 26 Kasım 2010) 44 Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s Baklacı ve Akıntürk, Enerji Şartı, s Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s Esen Akıntürk ve Pınar Baklacı, Enerji Şartı Antlaşması nın Transite Yönelik Hükümleri, Uluslararası Hukuk ve Politika, C.5, S.18, 2009, s

12 O. Işık tarihinde değiştirilmiştir. Yapılan değişiklik, Enerji Şartı Antlaşması nın GATT ile ilgili hükümlerinin Dünya Ticaret Örgütü şeklinde değiştirilmesini kapsar.böylece Enerji Şartı Antlaşması nın ticarete ilişkin hükümleri Dünya Ticaret Örgütü kuralları ve uygulamaları ile aynı çizgiye getirilmiştir (The Energy Charter Treaty, 2004). Ancak özellikle belirtmek gerekir ki, antlaşmanın ticaret rejimi ile ilgili hükümlerinde yapılan değişiklikler Dünya Ticaret Örgütü üyesi olmayan ve fakat Enerji Şartı Antlaşması nın tarafı olan devletler bakımından da önem arz etmektedir. Zira bu şekilde Dünya Ticaret Örgütü ne üye olmayan devletler için enerji materyalleri, ürünleri ve donanımları ticaretinde uygulanmakta olan bazı kaideler aracılığı ile Dünya Ticaret Örgütü ilke ve uygulamaları tanıtılmıştır 48. Enerji Şartı Antlaşması yatırım ve yatırımcı kavramlarını ayrıntılı bir şekilde tanımlamış olması bakımından önemli bir uluslararası belgedir. Anlaşma nın 1/6. maddesinde yatırım kavramı ayrıntısıyla tespit edilmiştir 49. Buna göre yatırım; yatırımcı tarafından doğrudan yahut dolaylı şekilde sahip olunan veya kontrol edilen her türlü varlığı ifade etmektedir 50. Bununla beraber Enerji Şartı Antlaşması nın 1/6. maddesinde hangi tür yatırımların bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği de belirtilmiştir. Öyle ki bu çerçevede yatırım kavramı; ayni (maddi) ve ayni olmayan (gayri maddi) mallar ile taşınır (menkul) ve taşınmaz (gayrimenkul) mallar üzerindeki mülkiyeti, ipotek, haciz ve teminat gibi her türlü mülkiyet hakkını, bizzat bir firma veya teşebbüs veya bir firma yahut teşebbüsün sahip olunan hisse senetleri, tahvilleri veya diğer iştirakşekilleri ile bonolarını, bizatihi bir firma veya teşebbüsün borçlarını, bir ekonomik değere sahip ve yapılmış olan bir yatırım antlaşması ile ilgili para ve hizmet performansı taleplerini, fikri ve sınaî hakları, kazanç, kâr ve benzeri gelirleri, kanunlarla yahut çeşitli antlaşmalarla tanınmış bir takım hakları içerir 51. Enerji sektöründe yapılacak olan yatırımlara ilişkin bir antlaşma olması bakımından Enerji Şartı Antlaşması nın 1/5. maddesinde belirtilen enerji sektörü faaliyetleri (Economic Activities in the Energy Sector) kavramı, Enerji Şartı Antlaşması çerçevesinde yatırım kavramının daha kolay anlaşılması bakımından değerlendirilmelidir. Şu faaliyetler enerji sektörü faaliyetlerine örnek olarak gösterilebilir; petrol, doğalgaz, kömür ve uranyum gibi doğal kaynaklar için yapılan maden arama, sondaj ve çıkarma faaliyetleri, rüzgâr veya diğer yenilenebilir enerji kaynakları tarafından güçlendirilmiş enerji üretim tesislerinin inşası ve iş- 48 Baklacı ve Akıntürk, Enerji Şartı, s , ad/document/en.pdf, (Erişim tarihi:27 Kasım 2010) 49 EC Sekretariat, The Energy Charter Treaty and Related Documents, 2004, s Baklacı ve Akıntürk, Enerji Şartı, s.102, Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s EC Sekretariat, The Energy Charter Treaty and Related Documents, 2004, s.41, Baklacı ve Akıntürk, Enerji Şartı, s.102, Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s

13 Uluslararası Hukukta Yatırım Kavramı: Antlaşmalar Temelinde Bir Değerlendirme letilmesi, kara taşımacılığı, dağıtım, depolama (saklama) ve enerji ürünleri tedarik etme gibi 52. Son olarak yabancı yatırımlara ilişkin olmak üzereenerji Şartı Antlaşması ile benimsenen sistemin kendine münhasır bir diğer özelliğinden bahsetmek gerekmektedir. Zira bu antlaşma ile ön-yatırıma (pre-investment) ve yatırım sonrasına (post-investment) uygulanacak rejim açısından bazı farklılıklar öngörülmüştür. Yani Enerji Şartı Antlaşması, mevcut yatırımlara ilişkin bir takım yükümlülükler getirmektedir. Taraflar diğer tarafların yatırımcılarına, mevcut yatırımlarına ilişkin olarak (post-investment) ulusal muamele veya en çok gözetilen ulus kaydından hangisi lehe ise onu sağlamakla yükümlü kılınmışlardır. Yatırımların yapılması sırasında ise (pre-investment) taraflar bu şekilde muamele etme hususunda çaba göstermekle mükelleftirler 53. ICSID Konvansiyonu (Washington Sözleşmesi) Çerçevesinde Yatırım Kavramı Uluslararası nitelikli yabancı yatırımların korunması maksadıyla akdedilen bir diğer çok taraflı antlaşma Dünya Bankası nın ön ayak olması ile hazırlanan ICSID Konvansiyonu dur. Bu antlaşmayı Türkiye tarih ve 3453 sayılı Kanun ile onaylamıştır 54. Devletlerle Diğer Devlet Vatandaşı Kişiler Arasında Yatırım Uyuşmazlıklarının Halline Dair Antlaşma (Convention on the Settlement of Investment Disputes Between States and Nationals of Other States, ICSID) yılında yürürlüğe girdikten sonra bazı devletler konuya ilişkin yasa çıkarmaya ve ICSID himayesi altında tahkim hususunu kapsayan iki taraflı yatırım antlaşmaları imzalamaya başlamışlardır. Bu tür antlaşmaların yaygın hale gelmesi ise ancak 80 li yılların ortalarında mümkün olmuştur 56. ICSID Konvansiyonu çerçevesinde kabul edilen tahkim faaliyetini gerçekleştirmek maksadıyla kurulan organ da Yatırım Uyuşmazlıkları İçin Uluslararası Merkez (ICSID) adı ile anılmaktadır. Bu merkez, tarafların rızasına bağlı olarak uzlaşma ve tahkim hizmeti vermektedir. Üye devletler, merkezin yetkilerini istedikleri ölçüde sınırlandırabilirler EC Sekretariat, The Energy Charter Treaty and Related Documents, 2004, s Baklacı ve Akıntürk, Enerji Şartı, s Dost, Uluslararası Nitelikli Yatırım, s ICSID Convention, (Erişi m tarihi: 26 Kasım 2010) 56 Nuray Ekşi, İki Taraflı Yatırım Antlaşmaları Uyarınca ICSID Kurallarında Tahkim Deneyimi, İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.1, S.1 2, 2002, s Osman Saraç, Milletlerarası Tahkim ve Uluslararası Yatırımlar, Maliye Dergisi, s.140, Mayıs- Ağustos 2002, s

14 O. Işık ICSID Konvansiyonu sadece devletler ile diğer devletin tâbiiyetinde olan gerçek veya tüzel kişiler arasında meydana gelen yatırım uyuşmazlıklarını kapsar 58. Tarafların arasında ancak bir yatırım uyuşmazlığı olduğu hallerde ICSID ye başvuru söz konusu olabileceğinden, ICSID Konvansiyonu tarafından belirlenen yatırım kavramı ve bu kavramın kapsamı büyük önem arz etmektedir. Ancak ICSID Konvansiyonu ana metni incelendiğinde yatırıma ilişkin bir tanıma rastlanmaz 59. ICSID Konvansiyonu ile yatırım kavramı tanımlanmış olmasa dahi ( yabancı yatırımcı kavramının tespiti açısından kullanılmak üzere) bu antlaşma ile iki taraflı yatırım antlaşmalarının bazılarının da 60 dayanağını oluşturan kontrol esası (foreign control) kabul edilmiştir.bu esasa göre, antlaşmanın tarafı olan devletlerden birinin tabiiyetinde bulunan şirket, bir diğer taraf devletin vatandaşları yahut şirketleri tarafından yönetiliyor ise yatırım uyuşmazlığıaçısından bu şirket/şirketler yabancı olarak muamele görecektir (ICSID Konvansiyonu 25/2/b) 61. Hal böyle olunca bu şirketler tarafından ev sahibi ülkede gerçekleştirilen yatırımlar da yabancı yatırım sayılabilecektir. Böyle bir kontrolün benimsenmesindeki temel sebep; ülkemiz de dâhil olmak üzere pek çok devletin yabancı sermaye ile ülkelerinde kurulmuş olan şirketleri, kendi tabiiyetinde kabul etmeleridir. Ancak devlet kendi tabiiyetinde olan bir şirkete karşı tahkim yoluna başvuramaz ve şirketler de tabiiyetinde olduğu ülkeye karşı ICSID tahkimi yoluna gidemezler. Zira eğer böyle bir kontrol esası öngörülmese yabancı yatırım uyuşmazlığı sayılabilecek bazı uyuşmazlıklar, ICSID nin yetkisi dışında kalacaktır. Bununla birlikte ICSID Konvansiyonu na göre kontrol esasının uygulanabilmesi için; taraf ülke ile bu ülkede kurulan şirket arasında yabancı kontrolü esasına dayanarak, bir diğer devletin tâbiiyetindeymiş gibi muamele görme hakkının tanınacağı hususunda antlaşma yapılmış olması gerekmektedir 62. İki Taraflı Yatırım Antlaşmaları (BIT) Dünya üzerinde modern manada ilk iki taraflı yatırım antlaşması yılında imzalanmış ve 1962 yılında yürürlüğe konulmuştur 63. Bu antlaşma Federal 58 Ergin Nomer, Nuray Ekşi ve Günseli Öztekin Gelgel, Milletlerarası Tahkim Hukuku, C.I, (İstanbul: Beta Yayınevi, 2008), s Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s Mesela Türkiye ile Japonya arasındaki ikili yatırım antlaşması, m.11/3, (R.G., T: , S ), Türkiye ile İngiltere arasındaki ikili yatırım antlaşması (R.G., T: S ). 61 Dost, Uluslararası Yatırım Uyuşmazlıklarının, s.122, ICSID Convention, nk.org/icsid/staticfiles/basicdoc/parta-chap02.htm, (Erişim tarihi: 26 Kasım 2010) 62 Nomer, Ekşi ve Gelgel, Milletlerarası Tahkim, s.66, Dost, Uluslararası Yatırım Uyuşmazlıklarının, s Peter Egger ve Michael Pfaffermayr, The Impact of Bilateral Investment Treaties on Foreign Direct Investment, Journal of Comparative Economics, Vol. 32, Issue 4, Aralık 2004, s

15 Uluslararası Hukukta Yatırım Kavramı: Antlaşmalar Temelinde Bir Değerlendirme Almanya Cumhuriyeti ile Pakistan Hükümeti arasında akdedilmiştir lı yıllarda diğer Avrupa devletleri gelişmekte olan bazı ülkelerle ikili yatırım antlaşmaları imzalamışlar 65,OECD de yatırımların korunması ve teşvikine ilişkin bir takım çalışmalar yürütmüştür. Hatta bu konuda en önemli rolü OECD üstlenmiştir. Her ne kadar ICSID ve MIGA Konvansiyonları yatırım hukukunun gelişiminde dünya çapında bir takım düzenlemeler içerseler de, OECD nin etkisi daha çok ikili yatırım anlaşmalarının gelişimini desteklemek üzerine odaklanmak şeklinde tezahür etmiştir 66. Bu gelişmelerin yaşanmasında bazı hukuki ve politik nedenler ile yabancı yatırımları uluslararası düzeyde tüm kapsamıyla ele alan ve gözeten çok taraflı bir yatırım antlaşmasının akdedilememiş olması oldukça etkilemiştir 67. Yabancı sermaye yatırımları hususunda yatırımcı devletler, zamanla yatırım yapacakları ülkelerde gerçekleşmesi muhtemel bir takım risklere (başta kamulaştırma, el koyma, millileştirme ve benzeri uygulamalar) karşı bazı güvenceler elde etme arayışı içine girmişlerdir. Yabancı yatırımcıların bu arayışı, gelişmiş yatırımcı devletlerin ev sahibi ülkeler ile iki taraflı yatırım antlaşmaları yapmaları sonucunu doğurmuştur 68.Yatırımın ev sahibi olacak ülkelerin ikili yatırım antlaşmalarına rağbet etmelerindeki sebepler ise çeşitlilik arz etmektedir. Öncelikle yapılan iki taraflı yatırım antlaşmaları, gelişmekte olan ülkelerin ekonomileri açısından son derece önemlidir. Ayrıca bu tarz yatırım antlaşmalarının belirli bir süre için yapılıyor olması ve taraf devletlerin bu süre sona erdiğinde antlaşmayı feshedebiliyor olması da hem yatırımcı ülkeler hem de ev sahibi gelişmekte olan ülkeler için bir avantajdır. Bu avantajın yanında bir de antlaşmaların yürürlükte olduğu süre zarfında taraf devletler açısından bağlayıcı olması hususu anlaşmanın her iki tarafı için de tam bir koruma sağlamaktadır Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara, s Turanlı, Doğrudan Yabancı Yatırımların, s.31, iki taraflı yatırım antlaşmaları, bilhassa son yıllarda sayı itibariyle artış göstermiştir yılından beri (2002 yılına kadar) sayıları 2181 e ulaşan iki taraflı yatırım antlaşmaları özellikle yılları arasında hızlı bir artış göstermiştir. Gelişmekte olan ülkelerde daha fazla sayıda anlaşma imzalanmaktadır. Bunlar, yabancı yatırımların korunması ve tabi olacakları rejim ve uyuşmazlıkların ne şekilde çözümleneceği gibi hususlar üzerine odaklanılan anlaşmalardır. 66 Patrick Juillard, Bilateral Investment Trieties In The Context Of Investment Law, Investment Compact Regional Roundtable on Bilateral Investment Treaties for the Protection and Promotion of Foreign Investment in South East Europe, Mayıs 2001, Dubrovnik - Hırvatisyan, (Erişim tarihi: ) 67 Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s.86, Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara, s , 1967 yılında OECD, yabancı mülkiyetin korunmasına ilişkin bir sözleşme tasarısı hazırlamış ve fakat bu sözleşme imzaya açılmak için yeterli destek alamamıştır. Yine de bu sözleşme OECD üyesi olan devletler için yapacakları yatırımların korunması antlaşmalarına model teşkil etmesi açısından önem arz etmektedir. 68 Burhan Ormanoğlu, Yabancı Sermaye Yatırımlarına İlişkin Uyuşmazlıkların Çözümünde Uluslararası Tahkim, Devlet Bütçe Uzmanlığı Araştırma Raporu, Ankara 2004, s Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s

16 O. Işık İki taraflı yatırım antlaşmalarının temel amacı yatırımların teşvik edilmesi olmakla birlikte yegâne amaç bu değildir. Söz konusu antlaşmalar önceleri, yabancı yatırımlar için riskli kabul edilen bazı ülkelerin zedelenen imajlarını düzeltmek maksadıyla akdediliyordu. Daha sonraları bu antlaşmaların uluslararası alanda ekonomik işbirliği sağlayabilmek için daha geniş bir çevre oluşturmak maksadıyla da akdedildiği görülmüştür. Ancak elbette salt arada bir ikili yatırım antlaşmasının olması sebebiyle yabancı yatırımcılar, yatırım iklimi müsait olmayan bir ülkeye yatırım yapmak durumunda değildirler 70. Geçmişten günümüze kadar akdedilmiş bulunan ikili yatırım antlaşmalarının neredeyse tamamında yatırım kavramı benzer şekilde tanımlanmıştır. Bu antlaşmalar ile yapılan yatırım kavramının tanımı ayrı bir önem arz eder. Zira en çok gözetilen ulus kaydı ve milli muamele ilkelerinin uygulanıp, uygulanamayacağı ve kapsamı bu tanım çerçevesinde tayin olunur. Buna ilaveten neredeyse bütün iki taraflı yatırım antlaşmaları adil ve hakkaniyete uygun muamele garantisini ve pek çoğu da tam himaye ve güvenlik garantisini içermektedir 71. İki taraflı yatırım antlaşmalarında yer alan yatırım tanımları genel hatları ile birbirine benzemekle birlikte bilhassa ev sahibi devletin duyduğu bir takım endişeler, bazı yatırımların bu tanımın kapsamı dışında bırakılmasına sebep olmuştur. Çünkü yatırımların ekonomik etkileri farklı farklıdır ve bazı yatırımlar ev sahibi ülkedeki kalkınmayı olumsuz surette etkileyebilmektedir. Hal böyle olunca devletler yaptıkları iki taraflı yatırım antlaşmaları ile her tür yatırımı teşvik etmek ve koruma altına almak istemeyebilirler. Bu nedenledir ki ikili yatırım antlaşmalarında yapılan yatırım tanımının kapsamı genellikle dar tutulmuştur 72. Eski tarihli yatırım antlaşmalarının neredeyse hepsinde yer alan yatırım kavramı, benzer şekillerde tanımlanmıştır. Son yıllarda yapılan yatırım antlaşmalarında, antlaşmanın uygulanması açısından esneklik sağlamak maksadıyla bu tanımın bir miktar genişletildiğini görmek mümkündür 73. Geleneksel olarak uluslararası yatırım (international investment); yabancıların bir başka ülkede genellikle şubeler açmak, ortak işletmeler kurmak (konsorsiyum, konzern, joint venture, know how, franchise, lisans gibi) yahut zaten var olan ortaklıklarda pay sahibi olmak yoluyla gerçekleştirdikleri bir sermaye hareketidir 74. Zamanla geleneksel yatırım kavramından kapsam itibariyle uzaklaşılmıştır. Günümüzde uluslararası yatırım kavramı sadece sermaye hareketini değil, aynı zamanda teknoloji, teknik ve ticari bilgi aktarımı niteliği arz 70 Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara, s Ekşi, İki Taraflı Yatırım, s.85, Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s Nomer, Ekşi ve Gelgel, Milletlerarası Tahkim, s.67, Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara, s Pazarcı, Uluslararası, s.331, Pınar Öztürk, Türkiye de Yabancı Sermaye Yatırımlarının Hukuki Boyutu, İstanbul Barosu Dergisi, S.2, 1998, s

17 Uluslararası Hukukta Yatırım Kavramı: Antlaşmalar Temelinde Bir Değerlendirme eden ortak malların gönderilmesini de kapsamaktadır. Yatırım kavramının gösterdiği bu değişiklik sadece yatırımın kapsamı ile ilgili değildir. Bununla birlikte uluslararası yatırımın diğer ifade şekli olan yabancı yatırım kavramının tanımında da bir nebze değişiklik olmuştur. Geleneksel anlamda yabancı yatırım kavramı ile kastedilen şey; başka bir devletin vatandaşı veya o ülkede yerleşmiş bir kimsenin gerçekleştirdiği yatırımlar iken, günümüzde yatırım kavramı kapsamında yer alan yabancı yatırım ifadesinden anlaşılması gereken şey; yatırım yapılan ülke mevzuatına göre kurulmuş, dolayısıyla o ülkenin uyrukluğunda bulunan ticaret ortaklarının yabancılarca denetim altında tutulması durumunda dahi bu ortaklıklarca gerçekleştirilen yatırımlardır. Ancak elbette bu tür yatırımların uluslararası yatırım olarak kabul edilebilmesi için yatırımın yapıldığı devlet mevzuatının buna imkân vermesi, yahut ilgili devletin bu durumu yatırım antlaşmalarında kabul etmesi gerekmektedir 75. Ülkemizin diğer devletler ileyatırımların teşviki ve korunmasına dair ikili anlaşmalar imzalayabilmesi, ancak ICSID fiili üyeliğinin gerçekleşmesinden sonra söz konusu olmuştur. Bu üyelikten sonra gerçekleştirilen ikili anlaşmalarda neredeyse matbu hale gelmiş bir takım ifadeler, yatırım kavramına ilişkin bazı esasları da ortaya koymaktadır. Bu çerçevede yatırım kavramı; her türlü varlığı ve bilhassa belirtmek gerekir ki sınırlayıcıolmamak kaydıyla taraf ülkelerden birinin sınırları içerisinde, o tarafın kanun ve nizamlarına uygun olarak yapılmış tüm doğrudan yatırımları, kanunlar ile yahut bir sözleşme ile belirlenmiş iş imtiyazlarını (doğal kaynakların aranması, işletilmesi ve çıkarılması da dâhil olmak üzere), hisse senetleri veya şirketlere katılımın diğer şekillerini, taşınır ve taşınmaz mallar ile bunlar üzerindeki ipotek, rehin ve benzeri hakları, sınaî ve mülkiyet haklarını ve patent, marka, telif hakkı, know how ve peştemaliye gibi bir takım hakları içermektedir 76. Yatırım kavramının eski antlaşmalarda fikri ve sınaî mülkiyet hakları ile imtiyaz antlaşmalarıyla tanınan benzer hakları içermediği düşünülür ise yeni tarihli antlaşmaların, gayri maddi malların ev sahibi devletin kanunlarına tâbi olması nedeniyle uluslararası hukuk düzeni tarafından korunmayacağı yönündeki görüşü bertaraf ettiği ortadadır 77. Öğretide bir görüşe göre ikili antlaşmalarda yapılan tanımlar, farklı yöntemler kullanılarak tayin olunmuştur. Buna göre yatırım kavramının tespitinde kullanılan başlıca dört yöntem ve bu yöntemlerin kullanılması ile ulaşılan dört temel yatırım tanımı vardır 78. Bunlar; 75 Pazarcı, Uluslararası Hukuk, s Saraç, Milletlerarası Tahkim ve, s.3, Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara, s Tiryakioğlu, Doğrudan Yabancı Yatırımlara, s Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s

18 O. Işık Malvarlığı esasına dayanan yatırım tanımı, Totolojik yöntem ile tespit olunan yatırım tanımı, Kapalı liste yöntemiyle tayin olunan yatırım tanımı, Yatırım tanımının kapsamını sınırlandırma yöntemiyle belirlenen yatırım kavramıdır. Malvarlığı esasına dayanan yatırım kavramına taşınır ve taşınmaz mallar ile ipotek ve intifa gibi haklar, hisse senetleri ile şirketlere diğer şekillerde yapılan katılımlar, para alacakları ve finansal değeri olup, sözleşmeye dayanan diğer alacaklar, fikri ve sınaî mülkiyet hakları, sözleşme ile veya hukuken tanınan imtiyazlar girmektedir 79. Totolojik unsur içeren yatırım tanımı ise; doğrudan veya dolaylı bir şekilde sözleşmeye taraf olan ülkelerden birinin vatandaşları yahut o ülkenin tâbiiyetindeki şirketler tarafından sahip olunan yahut kontrol altında bulundurulan malvarlığı, öz varlık, borç, alacak, hizmet ve yatırım sözleşmeleri de dâhil olmak üzere sözleşmenin diğer tarafı olan devlette gerçekleştirilen her türlü yatırımı kapsar 80. Kapalı liste yöntemi kullanılarak yapılan yatırım tanımı, kavramın kapsamını fazla geniş tutmamak maksadıyla bazı devletler tarafından tercih edilmiş bir tanımdır. Son on yıldır kullanılan bu yöntem ileülkeler aslında oldukça geniş bir yatırım tanımına yaptıkları iki taraflı yatırım antlaşmalarında yer vermekle birlikte, yatırımı daha belirli hala getirmek için bazı ilave açıklamalar yapmış ve ek bilgiler vermişlerdir. Türkiye nin taraf olduğu ikili yatırım antlaşmalarının hiçbirinde bu yöntem benimsenmemiş olsa da dünyada son yıllarda kabul gören ve uygulanan bir yöntemdir Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s.89 90, Örneğin Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Çin Halk Cumhuriyeti Arasında Yatırımın Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma, m.1/c, R.G , ayrıca Türkiye-İsviçre Yatırım Antlaşması, m.i/1/d/e, Türkiye- Bulgaristan Yatırım Antlaşması, m.i/1/iv/v, Türkiye Makedonya Yatırım Antlaşması, m.i/1./d/e, Türkiye Ukrayna Yatırım Antlaşması, m.i/2/d/e. 80 Turkey Bilateral Investment Treaty, m.1/c, _Agreements/exp_ asp, (Erişim tarihi: 27 Kasım 2010), Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, Egypt for the Promotion and Protection of Investment, 1/f, (Erişim tarihi: 27 Kasım 2010), Agreement Between the Government of Canada and the Government of Republic of Hungary for the Promotion and Protection of Investment, 1/a/b, dite/iia/docs/bits/canada_hungary.pdf, (Erişim tarihi: 27 Kasım 2010), Agreement Between the Government of Canada and the Government of Ukraine for the Promotion and Protection of Investment, 1/f, But investment does not means real estate or other property, tangible or intangible, not acquired in the expectation or used for the purpose of economic benefit or other 142

19 Uluslararası Hukukta Yatırım Kavramı: Antlaşmalar Temelinde Bir Değerlendirme Son yöntem olan yatırım tanımının kapsamını sınırlandırma yöntemi ise malvarlığı esasına dayanan yöntem veya kapalı liste yöntemiyle birlikte kullanılmakta ve bazı finansal işlemlerin yahut malvarlığı değerlerinin yatırım tanımı dışında tutulması şeklinde uygulanmaktadır 82. SONUÇ Uluslararası hukuk açısından yatırım;çok yönlü, üzerinde mutabık kalınmış ortak bir tanımı olmayan, çok geniş bir kavramdır. Bu sebeple çalışmamızda sadece bazı uluslararası antlaşmalar ile tespit ve tayin olunan yatırım kavramına ilişkin bir takım değerlendirmelere yer verilmiştir. Antlaşma ister çok taraflı olsun ister iki taraflı, aslında ortaya çıkan yatırım tanımları bir takım unsurlar açısından benzerlik göstermekle birlikte, bu benzerlikler ikili yatırım antlaşmalarına taraf olan devletlerin yatırım politikalarındaki farklılıklar nedeniyle zaman zaman değişikliklere uğramaktadır. Geleneksel anlamda yabancı yatırım kavramı ile kastedilen şey; başka bir devletin vatandaşı veya o ülkede yerleşmiş bir kimsenin gerçekleştirdiği yatırımlar iken, günümüzde yatırım kavramı kapsamında yer alan yabancı yatırım ifadesinden anlaşılması gereken şey; yatırım yapılan ülke mevzuatına göre kurulmuş, dolayısıyla o ülkenin uyrukluğunda bulunan ticaret ortaklarının yabancılarca denetim altında tutulması durumunda dahi bu ortaklıklarca gerçekleştirilen yatırımlardır. Yatırım kavramının uluslararası antlaşmalar çerçevesinde tayin edilmesi bilhassa yaşanacak muhtemel yatırım uyuşmazlıkları açısından ehemmiyet arz etmektedir. Zira uluslararası yatırım uyuşmazlıklarının tahkim yargılaması yoluyla çözümlenmeye çalışıldığı birçok somut olayda, davalı tarafça uyuşmazlığa konu olan hususun antlaşma ile tarif olunmuş ve kapsamı belirlenmiş yatırım kavramı dışında kaldığı yönünde yetki itirazlarında bulunulduğunu görmek mümkündür. Sadece yatırımcı ve yatırım yapılan devlet açısından değil, aynı zamanda uluslararası yatırım uyuşmazlıklarının çözümü açısından da çok taraflı yahut ikili yatırım antlaşmaları ile ortaya konulan yatırım kavramı günümüzde son derece önem arz eden bir hususiyet haline gelmiştir. Türkiye nin de taraf olduğu ICSID Konvansiyonu, Enerji Şartı Antlaşması ve MIGA Antlaşması yatırım tanımının yer aldığı çok taraflı yatırım antlaşmalarındandır. Bu antlaşmalardan bilhassa ICSID Konvansiyonu ile öngörülmüş bazı business purposes., (Erişim tarihi: 27 Kasım 2010). 82 Çalışkan, Türkiye nin Taraf Olduğu, s.95 97, Treaty Between United States of America and the Oriental Republic of Uruguay Concorning the Encouragement Recıprocal Protection of Investment, 1/a/b, The term investment does not include an order or judgment entered in a judicial or administrative action., ay.pdf, (Erişim tarihi: 27 Kasım 2007) 143

20 O. Işık hususlar, uluslararası yatırım uyuşmazlıklarının taraflarını tayin açısından belirleyici niteliktedir. Yabancı sermaye yatırımları açısından yatırımcı devletlerin yatırım yapacakları ülkelerde gerçekleşmesi muhtemel bir takım risklere (başta kamulaştırma, el koyma, millileştirme ve benzeri uygulamalar) karşı bazı güvenceler elde etme arayışı içine girmeleri, iki taraflı yatırım antlaşmalarının doğmasına sebep olmuştur. Yapılan bu iki taraflı yatırım antlaşmaları gelişmekte olan ülkelerin ekonomileri açısından da son derece önemlidir. Her bir antlaşma ile yatırım kavramı ayrı ayrı tanımlanmış olsa bile, genel bir incelemeden sonra iki taraflı yatırım antlaşmalarında ortaya konan yatırım kavramının dört temel esas üzerinde yükseldiğini ve bu çerçevede birçok malvarlığının, hizmetin, hakkın, alacağın ve imtiyazın yatırım kavramı içinde değerlendirildiğini söyleyebiliriz. KAYNAKÇA Acer, Yücel ve Kaya, İbrahim, Uluslararası Hukuk, (Ankara: Uluslararası Stratejik Araştırma Kurumu, 2010). Akıntürk, Esen ve Baklacı, Pınar, Enerji Şartı Antlaşması nın Transite Yönelik Hükümleri, Uluslararası Hukuk ve Politika, C.5, S.18, Baklacı, Pınar ve Akıntürk, Esen, Enerji Şartı Antlaşması, İşletme Fakültesi Dergisi, C.7, S.2, Çalışkan, Zeynep, Türkiye nin Taraf Olduğu İkili ve Çok Taraflı Anlaşmalarda Yatırım Kavramı, Milletlerarası Hukuk Bülteni, C.29, S.1 2, Dost, Süleyman, Uluslararası Nitelikli Yatırım Uyuşmazlıklarının Tahkim (ICSID Tahkimi) Yoluyla Çözümü ve Türkiye, (Yayınlanmış Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, 2005). EC Sekretariat, The Energy Charter Treaty and Related Documents, Egger, Peter ve Pfaffermayr, Michael, The Impact of Bilateral Investment Treaties on Foreign Direct Investment, Journal of Comparative Economics, Volume 32, Issue 4, Aralık Ekşi, Nuray, İki Taraflı Yatırım Antlaşmaları Uyarınca ICSID Kurallarında Tahkim Deneyimi, İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.1, S.1 2, Erten, Rıfat, Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanununun Türk Yabancılar Hukuku Sistemi İçindeki Yeri ve Rolü, (Ankara: Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, 2005). Juillard, Patrick, Bilateral Investment Treaties in the Context of Investment Law, Investment Compact Regional Roundtable on Bilateral Investment Treaties for the Protection and Promotion of Foreign Investment in South East Europe, Mayıs 2001, Dubrovnik - Hırvatisyan, (Erişim tarihi: ). Karluk, Rıdvan, Türkiye de Yabancı Sermaye Yatırımları, (İstanbul: ITO Yayınları, No:13, 1983). Lu, Kevin W., Verheyen, Gero ve Perera, Srilal, M., Investing with Confidence: Understanding Political Risk Management in the 21st Century, documents/investing_with_confidence_ebook.pdf, (Erişim tarihi: 26 Kasım 2010). 144

Türkiye Cumhuriyeti ve Yemen Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma

Türkiye Cumhuriyeti ve Yemen Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma Türkiye Cumhuriyeti ve Yemen Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma Bundan sonra "Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti ve Yemen Cumhuriyeti; Özellikle

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ MAKEDONYA CUMHURİYETİ ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE KORUNMASINA İLİŞKİN ANLAŞMA

TÜRKİYE CUMHURİYETİ MAKEDONYA CUMHURİYETİ ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE KORUNMASINA İLİŞKİN ANLAŞMA TÜRKİYE CUMHURİYETİ VE MAKEDONYA CUMHURİYETİ ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE KORUNMASINA İLİŞKİN ANLAŞMA Türkiye Cumhuriyeti ve Makedonya Cumhuriyeti bundan sonra Taraflar olarak anılacaklardır.

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1 I. KONU 1 II. KONUNUN ÖNEMİ 1 III. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 5 IV. SUNUŞ PLÂNI 5

İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1 I. KONU 1 II. KONUNUN ÖNEMİ 1 III. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 5 IV. SUNUŞ PLÂNI 5 İÇİNDEKİLER KISALTMALAR XXIII GİRİŞ 1 I. KONU 1 II. KONUNUN ÖNEMİ 1 III. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 5 IV. SUNUŞ PLÂNI 5 BİRİNCİ BÖLÜM TARİHTE VE GÜNÜMÜZDE YABANCI SERMAYE 61. Yabancı Sermaye Hareketlerinin

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 24 Eylül 2008 İstanbul 1 DÜNYA YATIRIM RAPORU Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü UNCTAD ın uluslararası yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, Yasası. 4875 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU. Kanun Numarası : 4875

Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, Yasası. 4875 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU. Kanun Numarası : 4875 Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, Yasası 4875 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU Kanun Numarası : 4875 Kabul Tarihi : 5/6/2003 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 17/6/2003

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1 Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ I. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLERİN DOĞUŞ NEDENLERİ...3 II. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLERİN AMAÇLARI...5 III. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLER VE ULUSLARARASI

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler: Sermaye Piyasalarının Rolü. İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 28 Mart 2012

Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler: Sermaye Piyasalarının Rolü. İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 28 Mart 2012 Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler: Sermaye Piyasalarının Rolü İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 28 Mart 2012 Sunum Planı Dünya Ekonomisi Kriz sonrası gerçekleşmeler ve beklentiler Türkiye Ekonomisi

Detaylı

YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ

YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ İÇİNDEKİLER Önsöz İçindekiler Kısaltmalar Giriş BİRİNCİ BÖLÜM: ULUSLARARASI TİCARİ SÖZLEŞMELERDEN KAYNAKLANAN UYUŞMAZLIKLARIN HUKUKİ

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz.

Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz. Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz. Akbank T.A.Ş. B Tipi Franklin Templeton Şemsiye Fonu na Bağlı Yabancı Menkul Kıymetler Alt Fonları Akbank - Franklin Templeton işbirliği ile dünya çapında yatırım fırsatı:

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

I. STOPAJ YÖNTEMĠNE TABĠ MENKUL SERMAYE GELĠRLERĠ VE DEĞER ARTIġ KAZANÇLARI

I. STOPAJ YÖNTEMĠNE TABĠ MENKUL SERMAYE GELĠRLERĠ VE DEĞER ARTIġ KAZANÇLARI I. STOPAJ YÖNTEMĠNE TABĠ MENKUL SERMAYE GELĠRLERĠ VE DEĞER ARTIġ KAZANÇLARI Gelir Vergisi Kanununa eklenen Geçici 67. madde ile 01.01.2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 31.12.2015 tarihine kadar;

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

TÜRK PARASI KIYMETİNİ YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

TÜRK PARASI KIYMETİNİ YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 11 TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 30.12.2006 tarihli Resmi Gazetede 32 sayılı

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1

İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1 Birinci Ayrım: MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ... 3 I. Milletlerarası Örgütlerin Doğuş Nedenleri... 3 II. Uluslararası İlişkiler ve Milletlerarası Örgütler... 5 III. Milletlerarası

Detaylı

Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmaları: Yatırım Kavramı ve En Çok Gözetilen Ulus Kayıtları

Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmaları: Yatırım Kavramı ve En Çok Gözetilen Ulus Kayıtları Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmaları: Yatırım Kavramı ve En Çok Gözetilen Ulus Kayıtları Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması (YKTK) Anlaşmaları veya dünyada bilinen diğer adıyla

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE İSVEÇ KRALLIĞI ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE KORUNMASI ANLAŞMASININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN

TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE İSVEÇ KRALLIĞI ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE KORUNMASI ANLAŞMASININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN -1386- TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE İSVEÇ KRALLIĞI ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE KORUNMASI ANLAŞMASININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN (Resmi Gazete ile yayımı:3.3.1998 Sayı:23275)

Detaylı

«VERGİ ANLAŞMALARI VE UYGULAMASI» KONULU SEMİNER

«VERGİ ANLAŞMALARI VE UYGULAMASI» KONULU SEMİNER ANKARA YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI EV SAHİPLİĞİNDE «VERGİ ANLAŞMALARI VE UYGULAMASI» KONULU SEMİNER Dr. Hüseyin IŞIK Ankara, 08.05.2015 Seminer OECD Modeli, BM Modeli ve Türkiye-Almanya Vergi Anlaşması

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları

Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları www.pwc.com Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları İstanbul, Ersun Bayraktaroğlu Türkiye Gayrimenkul Sektör Lideri GYO lar 1995 ten beri hayatımızda Henüz SPK Tebliği yayınlanmadan GYO

Detaylı

AVIVA SİGORTA A.Ş. NİN 28 HAZİRAN 2010 TARİHLİ OLAĞANÜSTÜ GENEL KURUL TOPLANTISI GÜNDEMİ SAAT: 11.00

AVIVA SİGORTA A.Ş. NİN 28 HAZİRAN 2010 TARİHLİ OLAĞANÜSTÜ GENEL KURUL TOPLANTISI GÜNDEMİ SAAT: 11.00 AVIVA SİGORTA A.Ş. NİN 28 HAZİRAN 2010 TARİHLİ OLAĞANÜSTÜ GENEL KURUL TOPLANTISI GÜNDEMİ SAAT: 11.00 1. Açılış ve Başkanlık Divanının seçilmesi, 2. Olağanüstü Genel Kurul Toplantı Tutanağının imzası hususunda

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

Prof. Dr. OĞUZ KÜRŞAT ÜNAL TELEFON (CEP) : 0 532 353 21 92. E.POSTA : kursatunal@gazi.edu.tr

Prof. Dr. OĞUZ KÜRŞAT ÜNAL TELEFON (CEP) : 0 532 353 21 92. E.POSTA : kursatunal@gazi.edu.tr Prof. Dr. OĞUZ KÜRŞAT ÜNAL İLETİŞİM BİLGİLERİ TELEFON (İŞ) : 0 312 439 47 68 TELEFON (CEP) : 0 532 353 21 92 E.POSTA : kursatunal@gazi.edu.tr KİŞİSEL BİLGİLER DOĞUM YERİ-TARİHİ : AFYON 21.06.1955 MEDENİ

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DERNEĞİ 16.10.200.2006 İSTANBUL DÜNYADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR (milyar $) 1600 1400 1396 1200 1092 1000 800 693 826 716 710 916 600 400 331

Detaylı

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU Güldem Berkman YASED Fikri Ve Sınai Mülkiyet Hakları Çalışma Grubu Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi YATIRIMLARIN

Detaylı

-78- (Resmî Gazete ile yayımı : 22.9.1994 Sayı: 22059)

-78- (Resmî Gazete ile yayımı : 22.9.1994 Sayı: 22059) -78- Türkiye Cumhuriyeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmî Gazete ile yayımı : 22.9.1994 Sayı:

Detaylı

PRICE WATERHOUSE COOPERS ADLI YÖNETİM DANIŞMANLIĞI ŞİRKETİNİN OPASİTE İNDEKSİ ARAŞTIRMASININ SONUÇLARI *

PRICE WATERHOUSE COOPERS ADLI YÖNETİM DANIŞMANLIĞI ŞİRKETİNİN OPASİTE İNDEKSİ ARAŞTIRMASININ SONUÇLARI * Coşkun Can Aktan (Ed.) Yolsuzlukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Yayınları, 21. PRICE WATERHOUSE COOPERS ADLI YÖNETİM DANIŞMANLIĞI ŞİRKETİNİN OPASİTE İNDEKSİ ARAŞTIRMASININ SONUÇLARI * Opasite

Detaylı

Dr. Mehmet BAYKAL İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi. Hukuksal ve Kurumsal Bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ve. Doğrudan Yabancı Yatırımlar

Dr. Mehmet BAYKAL İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi. Hukuksal ve Kurumsal Bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ve. Doğrudan Yabancı Yatırımlar Dr. Mehmet BAYKAL İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Hukuksal ve Kurumsal Bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımlar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...

Detaylı

2. Uluslararası Ticaret Hukukuna İlişkin Mevzuat ve Anlaşmalar, 2. bası, İstanbul 2006.

2. Uluslararası Ticaret Hukukuna İlişkin Mevzuat ve Anlaşmalar, 2. bası, İstanbul 2006. PROF. DR. NURAY EKŞİ 1987 yılında Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi ni birincilikle bitiren Prof. Dr. Nuray Ekşi, 1988 yılında aynı fakültede Devletler Özel Hukuku Anabilim Dalı nda araştırma görevlisi

Detaylı

ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI

ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI 1. Viyana Anlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (1969) Viyana Anlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (The Vienna Convention on the Law of Treaties, 1969 (VCLT)), uluslararası hukuk araçlarının

Detaylı

Milletlerarası Andlaşma

Milletlerarası Andlaşma Milletlerarası Andlaşma Karar Sayısı : 2005/9233 23 Mart 2004 tarihinde Ankara'da imzalanan ve 3/2/2005 tarihli ve 5295 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli "Türkiye Cumhuriyeti ve Slovenya Cumhuriyeti

Detaylı

YABANCILARIN TAŞINMAZ MÜLKİYETİ VE SINIRLI AYNİ HAK EDİNİMİ MEHMET DÜNDAR DAİRE BAŞKANI 14 ŞUBAT 2013

YABANCILARIN TAŞINMAZ MÜLKİYETİ VE SINIRLI AYNİ HAK EDİNİMİ MEHMET DÜNDAR DAİRE BAŞKANI 14 ŞUBAT 2013 YABANCILARIN TAŞINMAZ MÜLKİYETİ VE SINIRLI AYNİ HAK EDİNİMİ MEHMET DÜNDAR DAİRE BAŞKANI 14 ŞUBAT 2013 YABANCILARIN TAŞINMAZ EDİNİMİ: TEMEL PRENSİPLER Taşınmaz ediniminde 3 farklı tipte yabancı kavramı

Detaylı

Dr. H. Zeynep NALÇACIOĞLU ERDEN MİLLETLERARASI YATIRIM HUKUKUNDA DOLAYLI KAMULAŞTIRMA

Dr. H. Zeynep NALÇACIOĞLU ERDEN MİLLETLERARASI YATIRIM HUKUKUNDA DOLAYLI KAMULAŞTIRMA Dr. H. Zeynep NALÇACIOĞLU ERDEN MİLLETLERARASI YATIRIM HUKUKUNDA DOLAYLI KAMULAŞTIRMA İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR LİSTESİ... XIX GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Dolaylı Kamulaştırma Kavramı

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

MARKA GENEL BİLGİLER

MARKA GENEL BİLGİLER MARKA GENEL BİLGİLER 1 Sunum İçeriği Markanın tanımı ve çeşitleri Mutlak ve nispi red nedenleri Başvuru şartları ve şekli Başvurunun incelenmesi ve tescil süreci 2 MARKA NEDİR? Bir işletme tarafından üretilen

Detaylı

DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ ÇEVRESEL ÜRÜNLER ÇOKLU GİRİŞİMİ

DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ ÇEVRESEL ÜRÜNLER ÇOKLU GİRİŞİMİ ANLAŞMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ ÇEVRESEL ÜRÜNLER ÇOKLU GİRİŞİMİ 2 Temmuz 2014 1 SUNUM PLANI Dünya Ticaret Örgütü ve Çevresel Ürün Müzakereleri Çevresel Ürün - Tanımlar, Kategoriler Çoklu

Detaylı

-1204- (Resmi Gazete ile yayımı: 14.2.1998 Sayı:23258)

-1204- (Resmi Gazete ile yayımı: 14.2.1998 Sayı:23258) -1204- TÜRKİYE CUMHURİYETİ VE UKRAYNA ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE KORUNMASINA İLİŞKİN ANLAŞMANIN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞU HAKKINDA KANUN (Resmi Gazete ile yayımı: 14.2.1998 Sayı:23258)

Detaylı

16.05.2000 Salı Sayı: 24051 (Asıl)

16.05.2000 Salı Sayı: 24051 (Asıl) 16.05.2000 Salı Sayı: 24051 (Asıl) YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ Milletlerarası Andlaşmalar Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Rusya Federasyonu Hükümeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına

Detaylı

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Dünya Bankası Grubu Hakkında Dünya Bankası nedir? 1944 te kurulan Banka, kalkınma desteği konusunda dünyanın en büyük kaynağıdır 184 üye ülke sahibidir

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

TRAKYA CAM SANAYİİ A.Ş. 2014 YILI ORTAKLAR OLAĞAN GENEL KURUL GÜNDEMİ

TRAKYA CAM SANAYİİ A.Ş. 2014 YILI ORTAKLAR OLAĞAN GENEL KURUL GÜNDEMİ TRAKYA CAM SANAYİİ A.Ş. 2014 YILI ORTAKLAR OLAĞAN GENEL KURUL GÜNDEMİ 1. Başkanlık Divanı Seçimi ve Başkanlık Divanı'na Genel Kurul Tutanağını İmza Yetkisi Verilmesi, 2. Şirketimizin 2014 Yılı Çalışmaları

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

www.tunagokdemir.com

www.tunagokdemir.com www.tunagokdemir.com MEVZUATTA YAPILAN SON DEĞİŞİKLİKLER ÇERÇEVESİNDE TÜRK HUKUKUNDA SUKUK Klasik piyasalarda yatırımcıların, ihtiyaç sahiplerine fon aktarımı, genellikle bu aktarımdan bir maddi menfaat

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU. Kanun No: 4875 Kabul Tarihi : 05.06.2003. Amaç ve kapsam

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU. Kanun No: 4875 Kabul Tarihi : 05.06.2003. Amaç ve kapsam DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU Kanun No: 4875 Kabul Tarihi : 05.06.2003 Amaç ve kapsam MADDE 1.- Bu Kanunun amacı, doğrudan yabancı yatırımların özendirilmesine, yabancı yatırımcıların haklarının korunması

Detaylı

Tahran Ticaret Müşavirliği

Tahran Ticaret Müşavirliği TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ VE İRAN CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE KORUNMASINA İLİŞKİN ANLAŞMA Önsöz Bundan böyle Âkit Taraflar olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti

Detaylı

YENİ FİNANSMAN TEKNİKLERİ DERS NOTLARI 7 GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI PROF.DR. YILDIRIM B. ÖNAL

YENİ FİNANSMAN TEKNİKLERİ DERS NOTLARI 7 GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI PROF.DR. YILDIRIM B. ÖNAL YENİ FİNANSMAN TEKNİKLERİ DERS NOTLARI 7 GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI PROF.DR. YILDIRIM B. ÖNAL GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde, Sermaye Piyasası Kurulu tarafindan düzenlenen

Detaylı

Dijital Kültürel Miras Ürünlerinde Entelektüel Mülkiyet Hakları:

Dijital Kültürel Miras Ürünlerinde Entelektüel Mülkiyet Hakları: Dijital Kültürel Miras Ürünlerinde Entelektüel Mülkiyet Hakları: Europeana Çerçevesinde Türkiye deki Durumun Değerlendirilmesi Arş. Gör. Şahika Eroğlu Hacettepe Üniversitesi, Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü

Detaylı

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR T.C. Ekonomi Bakanlığının gerçekleştirdiği Küresel Ticarette Türkiye nin Yeniden Konumlandırılması-Dış Ticarette Yeni

Detaylı

YAPISAL POZİSYON UYGULAMASINA İLİŞKİN GENELGE (02.05.2002 tarih ve 698 sayılı Kurul Kararı ile kabul edilmiştir.)

YAPISAL POZİSYON UYGULAMASINA İLİŞKİN GENELGE (02.05.2002 tarih ve 698 sayılı Kurul Kararı ile kabul edilmiştir.) YAPISAL POZİSYON UYGULAMASINA İLİŞKİN GENELGE (02.05.2002 tarih ve 698 sayılı Kurul Kararı ile kabul edilmiştir.) Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (Kurum) tarafından 31.01.2002 tarih ve 24657 sayılı

Detaylı

İşletmelerin Büyüme Şekilleri

İşletmelerin Büyüme Şekilleri Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu İŞLETMELERİN BÜYÜMESİ İşletmelerin Büyüme Nedenleri Optimum büyüklüğe ulaşma Piyasalarda etkinliği arttırarak kar elde etme olanaklarını arttırma

Detaylı

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Geleceğin Karbon Piyasaları Şekilleniyor Pazara Hazırlık Ortaklık Girişimi (PMR) Kyoto Protokolü nün ilk yükümlülük döneminin sona ereceği 2020 yılı sonrası yeni iklim

Detaylı

TRAKYA CAM SANAYİİ A.Ş. 2013 YILI ORTAKLAR OLAĞAN GENEL KURUL GÜNDEMİ

TRAKYA CAM SANAYİİ A.Ş. 2013 YILI ORTAKLAR OLAĞAN GENEL KURUL GÜNDEMİ TRAKYA CAM SANAYİİ A.Ş. 2013 YILI ORTAKLAR OLAĞAN GENEL KURUL GÜNDEMİ 1. Başkanlık Divanı Seçimi ve Başkanlık Divanı'na Genel Kurul Tutanağını İmza Yetkisi Verilmesi, 2. Şirketimizin 2013 Yılı Çalışmaları

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİNDE SERBEST TİCARET ANLAŞMALARI HAKKINDA BİLGİ VE DEĞERLENDİRME NOTU

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİNDE SERBEST TİCARET ANLAŞMALARI HAKKINDA BİLGİ VE DEĞERLENDİRME NOTU Serbest Ticaret sı (STA), iki ya da daha fazla ülke arasında ticareti etkileyen tarife ve tarife dışı engellerin kaldırılarak, taraflar arasında bir serbest ticaret alanı oluşturulmasını sağlayan, ancak

Detaylı

Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri. Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü

Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri. Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Eylül 2013 Sunum Planı STA ların Yasal Çerçevesi Türkiye nin

Detaylı

Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor!

Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor! Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor! Çin ABD savaşı kızışıyor. AB ile TTIP görüşmelerini sürdüren ABD`nin, TPP`yi olumlu sonuçlandırarak, Çin`in bölgede artan etkinliğini dengelemek açısından

Detaylı

İÇSEL BİLGİLERE İLİŞKİN ÖZEL DURUM AÇIKLAMA FORMU

İÇSEL BİLGİLERE İLİŞKİN ÖZEL DURUM AÇIKLAMA FORMU İÇSEL BİLGİLERE İLİŞKİN ÖZEL DURUM AÇIKLAMA FORMU Ortaklığın Unvanı/Ortakların Adı Adresi : Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. : Turkcell Plaza,Meşrutiyet Cad. No:71, Tepebaşı 34430 İstanbul Telefon ve

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK)

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇİNDE TÜRK FİNANSAL

Detaylı

Future Forward Oplsiyon Piyasaları. Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1

Future Forward Oplsiyon Piyasaları. Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1 Future Forward Oplsiyon Piyasaları Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1 Döviz Türevi Ürünler Gelecek piyasasına ait ilk sözleşme 13 Mart 1851 yılında 3000 kile mısırın Haziran ayında Chicago da teslimine yönelik

Detaylı

Türkiye Sermaye Piyasası. Mayıs 2011 Mayıs 2011 Almanya

Türkiye Sermaye Piyasası. Mayıs 2011 Mayıs 2011 Almanya Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği Mayıs 2011 Mayıs 2011 Almanya Sermaye Piyasası Kurumları Sermaye Piyasası Kurulu TSPAKB İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Vadeli liişlem l ve Opsiyon

Detaylı

Ana Sözleflme De iflikli i Önerisi

Ana Sözleflme De iflikli i Önerisi Ana Sözleflme De iflikli i Önerisi Ünvan ve Merkez Madde 3 Şirketin ünvanı İŞ FİNANSAL KİRALAMA ANONİM ŞİRKETİ dir. Bu ünvan ana sözleşmenin aşağıdaki maddelerinde (Şirket) kelimesiyle ifade edilmiştir.

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

HİZMET TİCARETİ ANLAŞMALARI. NOT: 13 Şubat 2013 tarihinde güncellenmiş haliyle dosyaya eklenecektir.

HİZMET TİCARETİ ANLAŞMALARI. NOT: 13 Şubat 2013 tarihinde güncellenmiş haliyle dosyaya eklenecektir. HİZMET TİCARETİ ANLAŞMALARI NOT: 13 Şubat 2013 tarihinde güncellenmiş haliyle dosyaya eklenecektir. SUNUMUN ĠÇERĠĞĠ Ekonomi Bakanlığının hizmet ticareti anlaşmalarına ilişkin görevleri Hizmet anlaşmalarının

Detaylı

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI İÇERİK -Karşılıklı Tanıma Anlaşması (MRA) Nedir? -Karşılıklı Tanıma Anlaşmaları

Detaylı

MUHASEBE BÖLÜMÜ. Đstanbul, 28.05.2012. Sirküler No: 2012/46 Konu: Mukimlik Belgesi

MUHASEBE BÖLÜMÜ. Đstanbul, 28.05.2012. Sirküler No: 2012/46 Konu: Mukimlik Belgesi MUHASEBE BÖLÜMÜ Rödl & Partner Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. Teşvikiye Cad. No: 17 D 12/13/15 Đkbal Ticaret Merkezi TR-34365 Teşvikiye-Đstanbul Telefon + 90 (212) 310 14 00 Telefax + 90 (212) 327 32

Detaylı

International Cartographic Association-ICA

International Cartographic Association-ICA International Cartographic Association-ICA 1.AMAÇ: Uluslararası Kartografya Birliği (International Cartographic Association-ICA), 1959 yılında kurulmuştur. Hükümetler dışı bir kuruluş olan ICA nın ana

Detaylı

FENERBAHÇE FUTBOL A.Ş. ESAS SÖZLEŞME TADİL METNİ MEVCUT METİN TASLAK METİN GEREKÇE ŞİRKETİN İŞLETME KONUSU

FENERBAHÇE FUTBOL A.Ş. ESAS SÖZLEŞME TADİL METNİ MEVCUT METİN TASLAK METİN GEREKÇE ŞİRKETİN İŞLETME KONUSU FENERBAHÇE FUTBOL A.Ş. ESAS SÖZLEŞME TADİL METNİ MEVCUT METİN TASLAK METİN GEREKÇE ŞİRKETİN İŞLETME KONUSU MADDE 3 - Şirket, Fenerbahçe Spor Kulübü Derneğine ("Kulüp") ait profesyonel futbol takımının

Detaylı

Çok Uluslu İşletmeler. Doç.Dr. Barış Baraz

Çok Uluslu İşletmeler. Doç.Dr. Barış Baraz Çok Uluslu İşletmeler Doç.Dr. Barış Baraz 1. İhracat 2. Ortaklıklar 3. Doğrudan Yabancı Yatırım 1. İhracat Dolaylı İhracat: Kolay. Başlangıçta öğrenme amaçlı. Uzmanlık gerektirmiyor. Yönetim emri veriyor.

Detaylı

KURUMLARIN OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE ETTİĞİ GELİRLERİN VERGİLENDİRİLMESİ

KURUMLARIN OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE ETTİĞİ GELİRLERİN VERGİLENDİRİLMESİ KURUMLARIN OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE ETTİĞİ GELİRLERİN VERGİLENDİRİLMESİ Ertunç AKSÜMER 32 1.GİRİŞ 1970 li yılların başında Bretton Woods Uluslararası Ödemeler ve Kur Sisteminin sona ermesi ve aynı

Detaylı

TEBLİĞ. ile ilgili olarak belirlenecek yöntem konusunda İdare ye başvurmaları mümkün bulunmaktadır.

TEBLİĞ. ile ilgili olarak belirlenecek yöntem konusunda İdare ye başvurmaları mümkün bulunmaktadır. 22 Nisan 2008 SALI Resmî Gazete Sayı : 26855 TEBLİĞ Maliye Bakanlığından: TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI HAKKINDA GENEL TEBLİĞ (SERİ NO: 2) 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun

Detaylı

Serbest ticaret satrancı

Serbest ticaret satrancı Serbest ticaret satrancı Türkiye nin sadece AB nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığı ülkelerle anlaşma yapabilmesi Türk dış ticaretini olumsuz etkiliyor. AB ile STA yapan bazı ülkeler Türkiye

Detaylı

GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ

GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ İlker Şadi İŞLEYEN * I. GİRİŞ Bankalar ve aracı kurumların, menkul kıymetler ve diğer

Detaylı

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler tepav türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler Prof. Dr. Serdar TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Detaylı

VAKIF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. / VKGYO [] 07.04.2010 18:05:34 Özel Durum Açıklaması (Genel)

VAKIF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. / VKGYO [] 07.04.2010 18:05:34 Özel Durum Açıklaması (Genel) VAKIF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. / VKGYO [] 07.04.2010 18:05:34 Özel Durum Açıklaması (Genel) Ortaklığın Adresi : Halaskargazi cad. No:243 Yasan İş Merkezi Kat:6 Osmanbey ŞİŞLİ İSTANBUL Telefon

Detaylı

Dış Borç Ödeme Hesabı Oluşturulması ve İşleyişine İlişkin Esas ve Usullere Dair Yönetmelik

Dış Borç Ödeme Hesabı Oluşturulması ve İşleyişine İlişkin Esas ve Usullere Dair Yönetmelik Devlet Bakanlığından: Dış Borç Ödeme Hesabı Oluşturulması ve İşleyişine İlişkin Esas ve Usullere Dair Yönetmelik Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bunlara bağlı

Detaylı

AKP hükümeti zamanında ekonomik büyüme ve istikrar sağlanmıştır

AKP hükümeti zamanında ekonomik büyüme ve istikrar sağlanmıştır Türkiye, AKP iktidarı zamanında ekonomik büyüme ve istikrar elde etmiştir. Bu başarı, geçmiş hükümetler ve diğer büyüyen ekonomiler ile karşılaştırıldığında pek de etkileyici değildir Temel Mesajlar 1.

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY İşletmelerin bir ülke ekonomisi içindeki yeri ve önemini, "ekonomik" ve "sosyal" olmak üzere iki açıdan incelemek gerekir. İşletmelerin Ekonomik Açıdan Yeri ve

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK KURUMU DIŞINDAKİ KURULUŞLARIN ELEKTRİK ÜRETİMİ, İLETİMİ, DAĞITIMI VE TİCARETİ İLE GÖREVLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN

TÜRKİYE ELEKTRİK KURUMU DIŞINDAKİ KURULUŞLARIN ELEKTRİK ÜRETİMİ, İLETİMİ, DAĞITIMI VE TİCARETİ İLE GÖREVLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN 6545 TÜRKİYE ELEKTRİK KURUMU DIŞINDAKİ KURULUŞLARIN ELEKTRİK ÜRETİMİ, İLETİMİ, DAĞITIMI VE TİCARETİ İLE GÖREVLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 3096 Kabul Tarihi : 4/12/1984 Yayımlandığı R. Gazete

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin İkincil Düzenlemeler

Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin İkincil Düzenlemeler Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin İkincil Düzenlemeler 1. Kapsam 6362 sayılı Yeni Sermaye Piyasası Kanunu, yatırım hizmet ve faaliyetlerinin kurumsal bir yapıda, geniş bir perspektifte

Detaylı

(Resmi Gazete île yayımı: 9.10.2003 Sayı: 25254 )

(Resmi Gazete île yayımı: 9.10.2003 Sayı: 25254 ) -39- TÜRKİYE CUMHURİYETİ VE SLOVAK CUMHURİYETİ ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE KORUNMASINA İLİŞKİN ANLAŞMANIN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN (Resmi Gazete île yayımı: 9.10.2003

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

% 0 stopaja tabi olup, kurumlar vergisine tabidir. (5) Nakit teminatlardan elde edilen gelirler % 15 stopaja tabidir.

% 0 stopaja tabi olup, kurumlar vergisine tabidir. (5) Nakit teminatlardan elde edilen gelirler % 15 stopaja tabidir. GELİR TÜRÜ TAM MÜKELLEF TÜZEL KİŞİ (3) (4) DAR MÜKELLEF TÜZEL KİŞİ (Türkiye de işyeri/daimi temsilcisi bulunmayan) Hisse Senedi Alım Satım kazancı İMKB de işlem görmeyen hisse senetlerinin elden çıkarılmasından

Detaylı

YURTİÇİ ÖLÇEKLİ TÜRKİYE DERECELENDİRMELERİ. Kredi derecelendirmelerinin Türkiye içinde daha detaylı karşılaştırılabilmelerini sağlar

YURTİÇİ ÖLÇEKLİ TÜRKİYE DERECELENDİRMELERİ. Kredi derecelendirmelerinin Türkiye içinde daha detaylı karşılaştırılabilmelerini sağlar YURTİÇİ ÖLÇEKLİ TÜRKİYE DERECELENDİRMELERİ Kredi derecelendirmelerinin Türkiye içinde daha detaylı karşılaştırılabilmelerini sağlar YURTİÇİ KREDİ DERECELENDİRMELERİ VE TÜRKİYE İÇİN TASARLANMIŞ KREDİ DERECELENDİRME

Detaylı

MORGAN STANLEY GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER ENDEKSİ NE BAĞLI ÖZEL BANKACILIK FONU

MORGAN STANLEY GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER ENDEKSİ NE BAĞLI ÖZEL BANKACILIK FONU MORGAN STANLEY GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER ENDEKSİ NE BAĞLI ÖZEL BANKACILIK FONU Koruma Amaçlı Şemsiye Fonu na Bağlı % 90 Anapara Koruma Amaçlı B Tipi Özel Bankacılık Morgan Stanley Capital International Emerging

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

ÇOK TARAFLI İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELECEĞİ KONFERANSI. Ümit Özlale

ÇOK TARAFLI İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELECEĞİ KONFERANSI. Ümit Özlale tepav Economic Research Policy Foundation of Turkey ÇOK TARAFLI İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELECEĞİ KONFERANSI Ümit Özlale 29 April 2011 2 Sunum Planı 1. Bölüm: İhracat performansımız Pazar genişlemesi

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

Türkiye İle Yabancı Ülkeler Arasında Kültür, Eğitim, Bilim, Basın-Yayın, Gençlik Ve Spor Alanlarında Mevcut İşbirliği Anlaşmaları

Türkiye İle Yabancı Ülkeler Arasında Kültür, Eğitim, Bilim, Basın-Yayın, Gençlik Ve Spor Alanlarında Mevcut İşbirliği Anlaşmaları Türkiye İle Yabancı Ülkeler Arasında Kültür, Eğitim, Bilim, Basın-Yayın, Gençlik Ve Spor Alanlarında Mevcut İşbirliği Anlaşmaları - Türkiye ile Afganistan arasında 7 Kasım 1959 tarihinde Ankara'da "Kültür

Detaylı

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Yatırım (Sermaye Bütçelemesi) ve Finanslama Kararları Şirket Nedir? Finansal Yönetici Kimdir? Şirketin Amaçları Finansal piyasalar ve kurumların

Detaylı

SINAV ALT KONU BAŞLIKLARI

SINAV ALT KONU BAŞLIKLARI SINAV ALT KONU BAŞLIKLARI 1. Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları (Düzey 1, Konut, Gayrimenkul) 1.1. Sermaye Piyasası Kanunu 1.2. Sermaye Piyasası ile İlgili Diğer Düzenlemeler ve

Detaylı

Yeminli Mali Müşavirlik Bağımsız Denetim ve Danışmanlık

Yeminli Mali Müşavirlik Bağımsız Denetim ve Danışmanlık No : 2010-059 Tarih : 22.10.2010 Konu : 6009 Sayılı Kanun İle Gider Vergileri Kanununda Banka Sigorta Muameleleri Vergisine İlişkin Yapılan Değişikle Alakalı Yayımlanan 87 Seri Numaralı Gider Vergileri

Detaylı

VAKIF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. / VKGYO [] 27.05.2010 16:10:22 Genel Kurul Toplantısı Yapılmasına İlişkin Yönetim Kurulu Kararı

VAKIF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. / VKGYO [] 27.05.2010 16:10:22 Genel Kurul Toplantısı Yapılmasına İlişkin Yönetim Kurulu Kararı VAKIF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. / VKGYO [] 27.05.2010 16:10:22 Genel Kurul Toplantısı Yapılmasına İlişkin Yönetim Kurulu Kararı Ortaklığın Adresi : Halaskargazi Caddesi Yasan İş Merkezi No:243

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

ÖZEL DURUM AÇIKLAMA FORMU

ÖZEL DURUM AÇIKLAMA FORMU ÖZEL DURUM AÇIKLAMA FORMU Ortaklığın Ünvanı/Ortakların Adı : Türk Prysmian Kablo ve Sistemleri A.Ş. Adresi : Ömerbey Mah. Bursa Asfaltı Cad. No:51, Mudanya / Bursa Telefon / Faks : (0224) 270 30 00 / (0224)

Detaylı