IMPACCT: AVRUPA DAK! PED!ATR!K PALYAT!F BAKIM STANDARDLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "IMPACCT: AVRUPA DAK! PED!ATR!K PALYAT!F BAKIM STANDARDLARI"

Transkript

1 "#$%&'()*++$,-'.$() /$#)0'11-'.2&)3'#&) IMPACCT: AVRUPA DAK PEDATRK PALYATF BAKIM STANDARDLARI EAPC (Avrupa Palyatif Bakım Dernei) Yönlendirme Komitesi çalı"ma grubu tarafından hazırlanan, çocuklar ve adolesanlar için palyatif bakım konulu yayın Çeviri: Aygın Bayraktar 1 ve Çiçek Cengiz #akirolu 2 Okuma: Rezan Topalolu 3 Bu doküman daha önce The'European Journal of Palliative Care, 2007, vol.14 N de yayınlandı. Çevirisi Hayward Group Plc Publishers grubunun izniyle gerçekle"tirildi. (1) Ankara Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi, Klinik Eczacı, Ankara (2) Pediatri, Onkolog, Arı ve Palyatif Bakım danı"manı Margency Çocuk Hastanesi ve Robert Debre Çocuk hastanesi, Paris. (3) Pediatri, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Profesörü, Ankara

2 IMPACCT: AVRUPA DAK PEDATRK PALYATF BAKIM STANDARTLARI EAPC (Avrupa Palyatif Bakım Dernei) Yönlendirme Komitesi çalı"ma grubu tarafından hazırlanan, çocuklar ve adolesanlar için palyatif bakım konulu yayın. Mart 2006 da Avrupa, Kanada, Lübnan ve Amerika Birle"ik Devletleri nden bir grup salık çalı"anı #talya nın Trento "ehrinde Avrupa daki pediatrik palyatif bakımın "u an ki durumunu tartı"mak üzere bir araya geldi. Bu grup, Trento Uluslararası Çocuk Palyatif Bakım Toplantısı (IMPaCCT) olarak adlandırıldı (bkz. Kutu 1) ve Maruzza Lefebvre d Ovidio Vakfı (Roma), Livia Benini Vakfı (Floransa) ve Arısız Çocuklar Dernei (Trento) tarafından desteklendi yılında IMPaCCT grubu, EAPC çalı"ma grubu haline geldi. Üç gün süren bu toplantı boyunca, farklı ülkelerdeki pediatrik palyatif bakım servisleri kar"ıla"tırıldı, pediatrik palyatif bakımın ortak tanımında karar kılındı, en iyi uygulamalar belirlendi ve minimum standartlar hakkında fikir birliine varıldı. Bunun sonucunda, ya"amı sınırlayan ve ölümcül hastalıı olan çocuklardaki bakım standartlarını tanımlayan ve belirleyen, Avrupa için ortak bir doküman ortaya çıktı. IMPaCCT, bu standartların bütün Avrupa ülkelerinde uygulanmasını öneriyor. Pediatrik palyatif bakım tanımı Dünya Salık Örgütü (DSÖ) nün pediatrik palyatif bakım tanımı, IMPaCCT tarafından kabul edilerek bu ilkelerin, kanser ve dier çocukluk hastalıklarında uygulanabilecei onaylandı. (1) Çocuklar için palyatif bakım, fiziksel, zihinsel ve duygusal yönden çocuun aktif olarak bakımını ve aileye destek verilmesini de içerir. Bu bakım, hastalıa tanı konulduktan sonra ba"lar ve çocuun hastalıa yönelik tedavi alıp almamasına balı olmaksızın devam eder. Salık çalı"anları, çocuun fiziksel, psikolojik ve "#$%&'"()*+%+, Mart 2006 da Avrupa, Kanada, Lübnan ve Amerika Birle"ik Devletlerinden bir grup sa#lık çalı"anı talya nın Trento "ehrinde Avrupa daki pediatrik palyatif bakımın "u anki durumunu tartı"mak üzere bir araya geldi. Bu yayında önerilen pediatrik palyatif bakım temel standartlarının bugünden uygulanması gerekmektedir. sosyal kaygılarını deerlendirmek ve çözüm aramak zorundadır. Etkili palyatif bakım, aileyi de içeren geni" bir multidisipliner yakla"ım gerektirir ve toplumdaki kaynakların, sınırlı bile olsa, ba"arılı bir "ekilde kullanımını salamalıdır. Palyatif bakım, çocuun eri"imine açık bütün servislerde, halk salıı merkezlerinde ve hatta çocukların evlerinde de salanabilir. Yaamı-sınırlayan hastalık; Duchenne kas distrofisinde olduu gibi, erken ölümün olaan olduu durum olarak tanımlanmı"tır. Yaamı tehdit edici hastalık; ciddi bir hastalık nedeniyle erken ölüm olasılıı yüksek olmakla birlikte, yeti"kin dönemine kadar ya"ama "ansının da bulunduu durumdur. Örnein, kanser tedavisi alan veya akut bir kaza sonrası youn bakıma gelen çocuklar gibi. Son dönem hastalık terimi sıkça karı"tırılır. Bu terim, çounlukla ya"amı tehdit edici hastalıı olan çocuklar ile birlikte ölümün kaçınılmaz olduu, ya"amı sınırlayan hastalıı olan çocukların tümünü tanımlamak için kullanılır. Bazı gruplar son dönem hastalık terimini sadece ölüm sürecinde bulunan çocuklar için kullanır; örnein kistik fibrozu veya Batten hastalıı olan fakat iyi durumda olan bir çocuun son dönem hasta olarak dü"ünülmesinin zor olması gibi. Palyatif bakım alması gereken çocuklar Ya"amı tehdit edici veya son dönem rahatsızlıkları olan çocuklar ve aileleri dernei (ACT) ile #ngiltere deki Kraliyet Pediatrik ve Çocuk Salıı Birlii tarafından hazırlanmı" olan Çocukların Palyatif Bakım Servislerinin Geli"tirilmesine yönelik Rehber e dayanılarak palyatif bakım alması gereken çocuklar dört grupta dü"ünülebilir. (2) Grup 1- Küratif tedavisi mevcut olsa da, ba"arısızlıın da mümkün olduu durumlardır. Bu durumda palyatif bakım servislerine nakil gerekebilir. Küratif tedavi denemeleri ve/veya tedavinin ba"arısız olduu, ya"amın tehdit edildii durumlar bir arada ya"anabilir. Grup 2- Erken ölümün kaçınılmaz olduu, ama ya"am süresini uzatmaya ve normal aktivitelere katılımı salamaya yönelik youn tedavi süreçlerinin mümkün olduu durumlardır. Örnein Bu doküman daha önce The'European Journal of Palliative Care, 2007, vol.14 N de yayınlandı. -1-

3 Kutu 1. Uluslararası Çocuklarda Palyatif Bakım Trento Toplantısı Üyeleri Stefan Friedrichsdorf Luca Manfredini Minneapolis, USA Genoa, Italie Huda Abu-Saad Huijer Beirut, Liban Ann Armstrong-Dailey Alexandria, USA Franca Benini Padua, Italie Paolo Cornaglia Ferraris Rome, Italie Brian Greffe Denver, Colorado, USA Maria Jasenkova Stupova, Slovaqie Leora Kuttner Vancouver, Canada Momcilo Jankovic Monza, Italie Maeve O Reilly Dublin, Irlande Manuela Trapanotto Padua, Italie Finella Craig Londres, GB Franca Fossati Bellani Milan, Italie Julie Ling Dublin, Irlande Gioulia Mammis Athenes, Grèce Chantal Wood Paris, France Boris Zernikow Datteln, Allemagne kistik fibroz gibi. Grup 3- Küratif tedavi seçeneklerinin olmadıı, tedavinin tamamıyla palyatif olup genellikle birkaç yıla kadar sürebildii, uzayabildii durumlardır. Örnein Batten hastalıı ve kas distrofisi gibi. Grup 4- Geri dönü"ümü olmayan ama ilerlemeyen vakalardır. Komplike bakım ihtiyaçları ve bunların yarattıı komplikasyonlar erken ölümlere yol açabilir. Örnein; "iddetli serebral felç, beyin ve omurilik travması sonucu olan çok odaklı özürlülük durumu. Palyatif bakım servislerinin ihtiyaçlarının belirlenmesi Son birkaç yıl içerisinde yapılan birçok ulusal çalı"ma, pediatrik palyatif bakım konusunda ihtiyaçları belirlemeye çalı"mı"tır (3-8). Bu çalı"malar, ölüm nedeni ve ölüm yeri hakkında önemli bilgiler salarken, çocukların ve ailelerinin, ve onlara bakımı ve salık hizmetini salayan bakıcıların özgün ihtiyaçlarını da belirlemi"tir. Dolayısıyla, daha farklı ara"tırmalar gerekli olmayabilir, çünkü yapılmı" olan çalı"malardaki bulgular oldukça tutarlıdır. Çocuklar genellikle evde olmayı ister ve aileleri de hastalık ve ölüm sürecinde onları evde tutmak ister. Hastaya en yakın olan hizmet kurumları, bu konuda yetersiz kalmakta. Gerekli olmasına ramen, destekleyici bakım servislerinin sunumu hala yetersiz. Çocuklar için olan hizmetler, çounlukla ya"adıkları yere veya konulan tanılara balıdır, genellikle kanserli çocuklar için daha iyi, geli"tirilmi" servisler bulunmaktadır. Ya"amı sınırlayan hastalıı olan çocukların tedavisinde yer alan salık personeli arasındaki ileti"im zayıftır. Bu konuda önemli bir iyile"tirme salanabilir. Bu konuda görev alan tüm salık personeli ve gönüllülerin eitilmesine acil ihtiyaç vardır. Ölüm oranları farklı ülkeler arasında dei"iklik göstermektedir. Örnein; ya"amı sınırlayan ve son dönem hastalıklar nedeniyle ölüm #ngiltere 2 de 0-19 ya" arasında 10,000 çocuk için 1.2 iken, bu deer #rlanda 4 da 0-18 ya" arası 10,000 çocukta 3.6 dır. Bugüne kadar, hiçbir ülkede, ya"amı sınırlayan durumları olan bütün çocukları belirleyecek ulusal bir veri tabanı bulunmamaktadır. Ya"amı sınırlayan durumların prevalansına ili"kin veriler, daha önce adı geçen çalı"malarda azımsanmı" olabilir (2-4). Ya"amı tehdit edici veya son dönem rahatsızlıkları olan çocuklar ve Aileleri Derne#i (ACT) nin tanımları Pediatrik palyatif bakım için toplanan bilgilerin toplanma biçiminin standart hale getirilmesi önemlidir. Uluslararası Hastalıklar Sınıflandırması (ICD) kodları çocukluk döneminde gözlenen ölümler hakında veri toplanmasında tercih edilen bir yöntemdir, ancak bu verileri ya"amı sınırlayan hastalıkların prevalansını tahmin etmede kullanmak zor olmaktadır. ACT (2) tarafından tanımlanan kategoriler, ya"amı sınırlayan durumların sınıflandırılması için tercih edilmesi önerilen bir yöntemdir. Pediatrik palyatif bakımda üç seviyeli uzmanlık önerilmektedir. (9) Seviye 1 Palyatif bakım yakla"ımı : Palyatif bakım ilkeleri tüm salık personeli tarafından bilinçli bir "ekilde uygulanmalıdır. Seviye 2 Uzmanla"ma olmayan palyatif bakım (orta düzeyde) : Hastaların bir kısmı ve aileleri, palyatif bakım alanında tam zamanlı çalı"mayan, ancak bu alanda ek eitim almı" ve tecrübe sahibi olan salık personelinin Bu doküman daha önce The'European Journal of Palliative Care, 2007, vol.14 N de yayınlandı. -2-

4 uzmanlıından yararlanabilir. Seviye 3 Uzman palyatif bakımı : Uzmanla"mı" palyatif bakım servisleri, asıl aktiviteleri palyatif bakım salamak olan servislerdir. Ortak tavsiyeler IMPaCCT, Avrupa için a"aıdaki minimum standartları önermektedir. Bakımın sa"lanması Pediatrik palyatif bakımın amacı, çocuk ve ailesinin ya"am kalitesini iyile"tirmektir. Aileler, kendi kendilerini pediatrik palyatif bakım ünitelerine yönlendirebilmelidir. Palyatif bakım, çocuun ya"amını sınırlayan veya ya"amını tehdit eden bir hastalıın tanısı konulduu zaman ba"lamalıdır. Palyatif bakımın bile"enleri, tanı konulduu zaman salanmalı ve hastalık süreci boyunca devam ettirilmelidir. Palyatif bakım, ya"amı uzatıcı veya tamamıyla küratif olmayı amaçlayan aktif tedavi ile birlikte verilebilir. Palyatif bakım, çocuk veya ailenin tercih ettii yerde (örnein, ev, hastane veya bakım evi) salanmalıdır. Aileler, çocuun bakımı etkilenmeden bir yerden ba"ka bir yere geçebilme hakkına sahip olmalıdır. Bakım birimi Bakım birimi, çocuk ve ailedir. Aile, genetik badan baımsız, çocua fiziksel, psikolojik, ruhsal ve sosyal katkıda bulunan ki"iler olarak tanımlanmaktadır. Çocuk ve aileye, ya"ına, zihinsel ve eitim seviyesine uygun formatta ve uygun kültürel içerikte, tüm klinik ve eitici kaynaklar sunulmalıdır. Çocuk ve ailesi, hastalık ve tedavi seçenekleri hakkında gerekli bilgi verildikten sonra, bakım ihtiyaçlarının ve önceliklerinin belirlenmesinde söz sahibi olmalıdır. Bakım ekibi Bakım ekibi her çocuk ve ailesinin bireyselliini göz önünde bulundurmalı, onların deerlerine, inançlarına saygı göstermelidir, fakat bu durum hiç bir zaman çocuun ve ekibin zararına olmamalıdır. Palyatif bakım ekibi, çocuun ve ailenin fiziksel, psikolojik, duygusal, ruhsal ve sosyal ihtiyaçlarını kar"ılayabilecek yeterli uzmanlıa sahip olmalıdır. Palyatif bakım uzmanlıı olan bir ekip en az: bir doktor, bir hem"ire, bir sosyal hizmet uzmanı, bir çocuk terapisti veya psikolou ve bir de dinsel yönden telkin veren ki"iyi içermelidir. Eer uygunsa, çocuun ya"adıı ortamdaki profesyonel kaynaklar da kullanılmalıdır. Destekleyici tedavi, tavsiyeler ve uzman pediatrik palyatif bakım imkanı çocuk ve ailesi için yılın 365 günü, günün 24 saati hazır bulunmalıdır. Bakım ekibi, belirledikleri ortak stratejiler ve hedefler aracılııyla evde, hastanede ve bakım evinde, tedavinin devamlılıını salamalıdır. Direkt bakımı salayan ki"ilere psikolojik destek ve danı"manlık salanmalıdır. Bakım kordinatörü / Temel eleman Palyatif bakım ekibinden bir ki"i, ailenin bakım kordinatörü veya temel çalı"anı olarak belirlenmelidir. Bakım kordinatörü, aileye, salık çalı"anlarına en uygun "artlarda ula"ılabilmesinde ve bu ili"kinin sürmesinde yardımcı olur. Ayrıca ailenin sosyal servislere, özellikle de pratik destee (evin en uygun donanıma sahip olmasına ili"kin yardımlar da dahil) ula"abilmesine, dinlenme kurumlarına girmelerine ve ruhsal yönden yardım almalarına olanak salar. Bakım kordinatörü, bakımda süreklilii salayan ve verilen bakımın çocuk ve ailenin ihtiyaçları ile tutarlı olmasını garantileyen temel balantı olarak görev almalıdır. Semptom tedavisi Her çocuk, arı ve dier hastalık semptomlarının klinik, farmakolojik, psikolojik ve fiziksel tedavisine, yılın 365 günü ve günün 24 saati ula"abilmelidir. Her çocuk, semptomları açısından deerlendirilmelidir, böylece kabul edilebilir düzeyde rahatlama salayacak uygun tedavi mümkün olabilecektir. Psikolojik, sosyal ve ruhsal semptomlar da, fiziksel olanlar gibi göz önüne alınmalıdır. Semptomların tedavisi hasta, aile ve profesyoneller tarafından kabul edilebilecek "ekilde gerçekle"tirilmelidir. Dinlenme bakımı Aile, bakıcılar ve çocuk da zaman zaman, birkaç saatlik ya da birkaç günlük dinlenme olanaı bulabilmelidir. Dinlenmeyi, aile evinde veya evden uzakta, örnein çocuk dinlenme evlerinde salamak da mümkündür. Bu doküman daha önce The'European Journal of Palliative Care, 2007, vol.14 N de yayınlandı. -3-

5 Ölüm nedeniyle kaybetme (yas tutma-matem) Yas tutmaya yönelik destee, tanı konulduunda ba"lanmalı ve hastalık ilerleyi"i boyunca, ölüm ve sonrasında da gerektii kadar devam edilmelidir. Bu destek, çocuun hastalıı ve ölümünden etkilenen ailesi, bakıcıları ve dier ki"ilere açık olmalıdır. Karde"lere destek verilmesi pediatrik palyatif bakımın vazgeçilmez bir parçasıdır. Yaa uygun bakım Ebevenylerin, çocuun salıında temel bir yeri vardır. Çocuun ya"ı ve isteklerine göre bakımının her a"amasında bulunmalı ve yer almalıdırlar. Salık bakım ekibi ve bakım yeri, farklı ya"taki, geli"me evrelerindeki ve farklı ileti"imsel ve zihinsel yapıdaki çocukların ihtiyaçlarına cevap vermelidir. Çocuklar ve genç eri"kinler, ya"larına ve zihinsel becerilerine uygun elence olanaklarına sahip olmalıdır. E"itim ve çalıma Pediatrik palyatif bakımda görev alan tüm profesyoneller ve gönüllüler, kapsamlı bir eitim ve destek almalıdırlar. Palyatif bakım eitimi, tüm pediatrik salık bakım profesyonellerinin ve ilgili alt uzmanlıkların eitim programlarının ortak dalını olu"turmalıdır. Her ülke pediatrik palyatif bakımda çalı"an tüm profesyoneller için ulusal bir eitim programı geli"tirmelidir. Pediatrik palyatif bakımın her alanı için resmi öretim ve mezuniyet sonrası eitimi veren seçkin merkezler belirlenmelidir. Palyatif bakım servisleri için finansman Palyatif bakım servisleri, gereksinim duyan tüm çocuklar ve ailelerine, ekonomik durumları veya salık güvencesi göz önünde bulundurulmadan sunulmalıdır. Devlet, bütünleyici, multidisipliner palyatif bakımı ev, okullar, hastaneler ve çocuk bakım evlerini de içeren farklı yerlerde salayacak, yeterli ve devamlı finansmanı garanti etmelidir. Palyatif bakım veren ki"ilerin eitim ve öretimi için yeterli finansman bulunmalıdır. Ötenazi Ya"amı sınırlayan, ya"amı tehdit edici veya ölümcül hastalıı olan çocuklar veya ergenlik çaındakiler için ötenazi veya doktor-yardımlı hayata son verme uygulamaları desteklenmemektedir. Pediatrik palyatif bakımda a#rı ve hastalı#a ba#lı semptomların tedavisi Semptomların tanımlanması ve de"erlendirilmesi Kabul edilebilir düzeyde rahatlamayı salayacak tedaviyi alabilmesi için, her çocuk psikolojik, sosyal, ruhsal ve fiziksel semptomları açısından düzenli olarak deerlendirilmelidir. Semptomların deerlendirilmesi ve tedavisinde multidisipliner ekibin kullanılması temeldir. Salık personeli uygun ileti"im tekniklerini kullanma konusunda desteklenmeli ve eitilmelidir. Semptomlar hakkında bilgiler, ilgili tüm kaynaklardan sistemli olarak ara"tırılmalıdır. Bilgi alınacak kaynaklar arasında a"aıdakiler de yer alır : - Çocuk (konu"maya özendirilmek suretiyle), - Ebeveynler ve dier aile üyeleri (karde"ler veya büyükanne-büyükbaba gibi), - Salık çalı"anları, bakımı salayanlar ve eiticiler gibi ki"iler. Zihinsel bozukluu olan ve/veya konu"mayan çocuklar ile ileti"im salanması için, özgün planlama ve kordinasyon gerekmektedir. Sıkıntıların dile getirilmesi konusunda kültürel farklılıklara saygı gösterilmesi gerekmektedir. Semptom tedavisinin temel ilkeleri Semptomun altında yatan nedeni tedavi etmek, semptomu tedavi etmek kadar önemlidir. Pratik, zihinsel, davranı"sal, fiziksel ve destekleyici tedaviler, uygun ilaç tedavisi ile birle"tirilmelidir. #natçı semptomlar, düzenli aralıklarla verilen ilaçlarla tedavi edilmelidir. $iddetli ve kontrol edilemeyen semptomlar, acil durum olarak kabul edilmeli ve bu gibi durumların aktif müdahaleler gerektirecei unutulmamalıdır. Uygun olmayan ve arılı yollardan tedavi uygulamasından mümkün olduunca kaçınılmalıdır. #laçların yan etkileri önceden alınan önlemlerle engellenmeli ve aktif olarak tedavi edilmelidir. A"rı tedavisinin temel prensipleri Arı, pediatrik palyatif bakımda, hem kanser (10) hem de malin olmayan (11) fakat ya"amı sınırlayan veya ya"amı tehdit edici hastalıklarda en çok rastlanan semptomlardan biridir. Arı verici gereksiz i"lemlerden kaçınılmalıdır. Tanı yöntemlerinden ve tedaviden kaynaklanan Bu doküman daha önce The'European Journal of Palliative Care, 2007, vol.14 N de yayınlandı. -4-

6 arının önlenmesine çalı"ılmalıdır. DSÖ nün analjezik merdiven yakla"ımı kullanılmalıdır. Ancak arının patofizyolojisi ve "iddetine göre dorudan üçüncü basamaktan ba"lamak gerekebilir (12). Analjezikler yeterli dozda, sistematik olarak, belirlenen düzenli aralıklarla uygulanmalıdır. Ek dozlar, gerektiinde ani gözlenen keskin arı için verilmelidir. Yeterli doz ve uygun farmakolojik formülasyonlar (örnein, sürekli salımlı preparatlar veya devamlı infüzyon), çocuk ve ailesinin gece boyunca arı nedeni ile veya ilaçlarını almak için kalkmak zorunda kalmadan uyumasını salayabilmek için seçilmelidir. Uygun morfin (opiyat) dozu, arıyı etkili bir "ekilde yok eden dozdur. Ya"amı sınırlayan veya ya"amı tehdit edici durumları olan çocuklarda morfinle arı tedavisi, baımlılıa yol açmaz ama bezen alı"kanlıa neden olabilir. Doz azaltılması mümkün olduunda, fiziksel yoksunluk semptomlarından kaçınmak için doz yava" yava" azaltılmalıdır. Farmakolojik olmayan tedavi teknikleri, arı tedavisinin ayrılmaz bir parçasıdır. Etik ve Pediatrik palyatif bakımda çocukların yasal hakları IMPaCCT, ACT Sözle"mesini ilave bazı etik ve yasal haklar ile birlikte, yenileyerek kabul etmi"tir (2). I. Eitlik Her çocuk e"it derecede, ailesinin finansal kapasitesinden baımsız olarak palyatif bakımdan yararlanma hakkına sahiptir. II. Çocuk için en iyisi Karar vermede dü"ünülmesi gereken birinci unsur, çocuk için en iyi olan olmalıdır. Çocuklar, yarar salamayıp sıkıntı yaratan tedavilere maruz bırakılmamalıdır. Her çocuun, arı ve dier semptomlarının tedavisinde gerekli ilaç ve tamamlayıcı tedavi yöntemlerinden yararlanma hakkı vardır. Bu ilaç ve tamamlayıcı tedaviler günün 24 saatinde ve gerekli süre boyunca uygulanmalıdır. Her çocuk ciddiyet ve saygı ile tedavi edilmelidir. Çocuun zihinsel ve fiziksel kapasitesi ne olursa olsun, mahremiyeti salanmalıdır. Genç eri"kinlerin ve adolesanların ihtiyaçları göz önünde bulundurulmalı ve önceden planlanmalıdır. III. #letiim ve karar verme Dürüst ve açık bir yakla"ım, bütün ileti"imlerin temeli olmalıdır, bu ileti"im çocuun ya"ına ve anlayı"ına uygun ve duyarlı olmalıdır. Ebeveynler, birincil bakıcılar olarak tanınmalı ve çocuklarının bakımında ve alınan tüm kararlarda vazgeçilmez bir ortak olarak kabul edilmelidirler. Ebeveynlere, çocua ve karde"lerine, ya"larına ve kavrayı"larına uygun olarak bilgi verilmelidir. Dier yakınlarının ihtiyaçları da belirlenmelidir. Her çocua, ya"ı ve kavrama durumuna göre, bakımını etkileyecek kararlara katılma konusunda fırsat tanınmalıdır. Tartı"malı durumlar önceden belirlenmeli ve erken ileti"im, terapötik müdahaleler veya etik konsültasyonlarla ileti"im prosedürleri olu"turulmalıdır. Her aile, özellikle çocuun durumu, tedaviler ve varolan bakım seçenekleri hakkında bilgiye sahip pediatri uzmanı ile görü"me fırsatına sahip olmalıdır. IV. Bakım yönetimi Mümkün olduu sürece aile evi, bakımın merkezi olarak kalmalıdır. Çocuklar eer hastaneye veya bakım evine yatırılırsa, çocuk-merkezli bir ortamda, benzer gereksinimleri olan çocuklarla birlikte, pediatride eitilmi" personel tarafından bakılacaklardır. Çocuklar, yeti"kin hastanesine veya yeti"kin palyatif servislerine yatırılmayacaktır. Çocuklar, eitim ve deneyimleri çocuk ve ailelerinin fiziksel, duygusal ve geli"imsel ihtiyaçlarına cevap verebilecek olan pediatrik salık profesyonelleri tarafından bakılmalıdır. Her aile, evde, hem"ire, pediatri uzmanı, sosyal çalı"ma uzmanı, psikolog ve din görevlisinden olu"an, multidisipliner, bütünleyici bir pediatrik palyatif bakım ekibinden yararlanabilmelidir. Her aileye, uygun destek sistemini geli"tirmeye ve devam ettirmeye yardımcı olacak bir kordinatör salanmalıdır. V. Dinlenme bakımı Her aile, kendi evlerinde veya ba"ka bir ya"am yerinde, uygun pediatrik multidisipliner bakım ekibi ile birlikte esnek bir dinlenme bakımına eri"ebilmelidir. VI. Aile deste"i Tanıdan hemen sonra ba"latılan karde"le ilgili bakım, pediatrik palyatif bakımın ayrılmaz bir parçası olmalıdır. Tüm aileye, ölüm sonrası matem destei, gerektii sürece salanmalıdır. Her çocuk ve aile, ruhsal ve/veya dinsel yönden Bu doküman daha önce The'European Journal of Palliative Care, 2007, vol.14 N de yayınlandı. -5-

7 yardıma eri"ebilmelidir. Her aileye, pratik yardım ve finansal destek konusunda bilgi verecek bir uzman salanmalıdır. Ve her aile stresli zamanlarda ev i"leri için yardım alabilmelidir. VII. E"itim Her çocuk için eitim bir haktır, ve her zaman olduu gibi okullarına devam edebilmesi hususunda desteklenmelidir. Her çocua, oyun oynama ve çocuklara özgü aktiviteleri yapma konusunda fırsat tanınmalıdır. Özet Ya"amı sınırlayan ve ya"amı tehdit edici hastalık ile ya"ayan çocuklar ve ailelerinin ihtiyaçları tüm Avrupa da benzerlik göstermektedir. Bu ihtiyaçların kar"ılanması, tecrübeli multidisipliner bir ekibin youn ve bütünleyici bir yakla"ımını gerektirmektedir. Bu dokümanda önerilen pediatrik palyatif bakımın temel standartlarının Avrupa da uygulamaya geçirilmesi gerekmektedir. Te"ekkürler Bu dokümanın olu"masında, Profesör Vittorio Ventafridda nın, tavsiye ve destekleri için minnettarız. Çevirenin notu : Dinlenme bakım evleri ve pediatrik palyatif bakım üniteleri "u anda Türkiye de mevcut deildir. Bir çok Avrupa ülkesinde de yeni yeni kurulmaktadır. Yazarlar ve EAPC Çalı"ma Grubunun üyeleri : Finella Craig, Pediatrik Palyatif Bakım danıman doktoru,great Ormand Street Çocuk Hastanesi, Londra, "ngiltere; Huda Abu-Saad Huijer, Hemirelik Bilimleri Profesörü, Beyrut Amerikan Üniversitesi, Lübnan; Franca Benini, Pediatrik A#rı ve Palyatif Bakım danıman doktoru, Padua Üniversitesi, "talya; Leora Kuttner, Klinik Psikolog ve Pediatrik Klinik Profesörü, British Columbia Çocuk Hastanesi ve British Columbia Üniversitesi, Vancouver, Kanada; Chantal Wood, Pediatrik A#rı ve Palyatif Bakım danıman doktoru, Robert Debre Hastanesi, Paris, Fransa; Paolo Cornaglia Ferraris, Bilimsel Yönetici, Marıuzza Lefebvre d Ovidio Foundation, Roma, "talya; Boris Zernikow, Vodafone Foundation Çocuklarda A#rı Terapisi ve Pediatrik Palyatif Bakım Enstitüsü Yöneticisi, Datteln, Almanya. Referanslar : (1) World Health Organization. Cancer pain relief and palliative care in children. Geneva: WHO, (2) A guide to the Development of children s palliative care services. Association for Children with Life- Threatening or Terminal Conditions and their Families (ACT) and the Royal College of Paediatrics and Child Heath (RCPCH), 2003, Bristol, UK. (3) Foreman, A (1996) Health Needs Assessment in Needs Assessment in Public Policy edited by Jane Percy Smith. Open University Press: Buckingham Philadelphia p68. (4) Department of Health and Children (2005) A Palliative care needs assessment for Children. Stationery Office: Dublin. (5) Maguire, H (2000) Assessment of Need Of Lifelimited Children in Northern Ireland. Northern Ireland Hospice Children s Service: Belfast. (6) Soutter J, Bond S and Craft A. (1994) Families of Misfortune: Proposed strategy in the Northern Region for the care of children with life threatening illnesses, and their families, Department of Child health and centre for Health Services Research, University of Newcastle Upon Tyne. (7) Molenkamp, C. M, Huijer Abu-Saad, H., & J.P.H. Hamers (2002). Palliatieve Zorg voor Kinderen in Nederland. Zorgbehoeften, zorgaanbod en knelpunten: een quick scan (Palliative care for children in the Netherlands. Care needs and service provision; a quick scan). Centre for Nursing Research, Maastricht University, Maastricht, The Netherlands. (8) Contro NA, Larson J, Scofield S, Sourkes B & Cohen HJ. (2004) Hospital Staff and Family Perspectives Regarding Quality of Pediatric Palliative Care. Pediatrics 114, 5, Nov (9) Cure Palliative Rivolte al Neonato, Bambino, e Adolescente. (Palliative Care in Neonates, Children and Adolescents) Spizzichino M, Perletti L, Benini F, Facchin P, Zucco F.: Ministero della Salute, Italia, (10)Department of Health and Children (2001) Report of the National Advisory Committee on Palliative Care, Stationery Office: Dublin (11)Wolfe J, Grier HE, Klar N, Levin SB, Ellenbogen JM, Salem-Schatz S, Emanuel EJ, Weeks JC. Symptoms and suffering at the end of life in children with cancer. N Engl J Med 2000;342: (12)Breau LM, Camfield CS, McGrath PJ, Finley GA. The incidence of pain in children with severe cognitive impairments. Arch Pediatr Adolesc Med 2003;157: Bu doküman daha önce The'European Journal of Palliative Care, 2007, vol.14 N de yayınlandı. -6-

Palyatif Bakım Yurtdışı Uygulamaları. Dr. Dilşen ÇOLAK Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı

Palyatif Bakım Yurtdışı Uygulamaları. Dr. Dilşen ÇOLAK Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Palyatif Bakım Yurtdışı Uygulamaları Dr. Dilşen ÇOLAK Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Palyatif bakım yaşamı tehdit eden bir hastalıkla; yüz yüze kalan, hasta ve hasta yakınlarının,

Detaylı

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001 OHSAS 18001 SALII VE GÜVENL YÖNETM REHBER STANDARDI GR : Dünyada, üretim faktörünün temel öesi olan çalıanların salıı ve güvenlii endüstriyel gelimelere paralel olarak, ön plana çıkmaktadır. Salıı ve i

Detaylı

İyi Ölüm. 28-29 Haziran 2016, Kanserde Destek Tedavileri Sempozyumu, Adana

İyi Ölüm. 28-29 Haziran 2016, Kanserde Destek Tedavileri Sempozyumu, Adana İyi Ölüm Neden Ölümü Konuşuyoruz? Rindlerin Ölümü Ölüm asude bahar ülkesidir bir rinde; Yahya Kemal Beyatlı Vara vara vardım ol kara taşa Hasret kodun beni kavim kardaşa Sebep gözden akan bu kanlı yaşa

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları

Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı mrtgultekin@yahoo.com 0 532 256 09 51 Palyatif Bakıma Genel Bakış DSÖ ne

Detaylı

Palyatif Bakım Dr. Ezgi ŞİMŞEK UTKU Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanlığı

Palyatif Bakım Dr. Ezgi ŞİMŞEK UTKU Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanlığı w w w. k a n s e r. g o v. t r Dr. Ezgi ŞİMŞEK UTKU Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanlığı a Genel Bakış DSÖ ne Göre Nedir? Palyatif bakım; yaşamı tehdit eden hastalıklardan kaynaklanan problemler

Detaylı

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır.

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. TÜLN OTBÇER Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. Ankara Hacettepe Üniversitesi Mayıs, 2004 ! - " $ - "%%&%$ - "%' $ - "(%' $ - "( ) (* $+,( $ - ") (',( $ - "- %./$ 0 1*&/1(2, %("%. 3/1(4""3%(/1-( /32 $$

Detaylı

BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU

BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU 14 Aralık 1960 tarihli ktisadi birlii ve Gelime Tekilat Anlamasının, özellikle 1b), 1 c), 3 a) ve 5 b) maddeleri uyarınca; 23 Eylül

Detaylı

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI Belediyelerin görevlerini etkin ve verimli bir ekilde yerine getirebilmeleri için ihtiyaç duydukları optimal (ihtiyaçtan ne fazla ne de az) kadronun nicelik ve

Detaylı

INTOSAI KAMU KES M Ç KONTROL STANDARTLARI REHBER. Özet Çeviri Baran Özeren Sayı tay Uzman Denetiçisi

INTOSAI KAMU KES M Ç KONTROL STANDARTLARI REHBER. Özet Çeviri Baran Özeren Sayı tay Uzman Denetiçisi INTOSAI KAMU KESMÇ KONTROL STANDARTLARI REHBER Özet Çeviri Baran Özeren Sayıtay Uzman Denetiçisi 2 Haziran 2004 Çevirenin Notu Denetim meslei ile ilgili kamu ve özel sektör organizasyonları, son yirmi

Detaylı

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI Dr. Evren Özdemir Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Ankara 05.04.2014 Akılcı İlaç Kullanımı İçin Sorumluluk Sahibi Taraflar Hekim Eczacı Hemşire Diğer sağlık personeli

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Psk. Deniz VARIR

Detaylı

FRANSA DA OKULA GTME

FRANSA DA OKULA GTME Turc FRANSA DA OKULA GTME Fransa ya yeni gelen örencileri ve aileleri aırlama belgesi BU BELGE SORULARINIZI CEVAPLIYOR Çocuumu ilkokula, ortaokula veya liseye nasıl yazdırırım? Çocuum henüz fransızca konumuyor.

Detaylı

Eitim ve Öretim Bakanlıı. Panele Alınmak için Sözlemeli Okul Temizlik Çalıanı Bavurusu BLG FORMU VE TERM BANKASI

Eitim ve Öretim Bakanlıı. Panele Alınmak için Sözlemeli Okul Temizlik Çalıanı Bavurusu BLG FORMU VE TERM BANKASI Eitim ve Öretim Bakanlıı Panele Alınmak için Sözlemeli Okul Temizlik Çalıanı Bavurusu BLG FORMU VE TERM BANKASI Victoria Hükümetine ait okullarda i yapmaya devam etmek veya yeni i almak isteyen temizlik

Detaylı

Bilgi Notu ARA TIRMA VE TASN F GRUBU 30.05.2002. " ç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumlulu u çin Bir Yapı Olu turulması" Hk.

Bilgi Notu ARA TIRMA VE TASN F GRUBU 30.05.2002.  ç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumlulu u çin Bir Yapı Olu turulması Hk. Bilgi Notu ARATIRMA VE TASNF GRUBU 30.05.2002 "ç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumluluu çin Bir Yapı Oluturulması" Hk. ç Kontrol: Kamusal Hesapverme Sorumluluu çin Bir Yapı Oluturulması Kamu Kurumlarındaki

Detaylı

Program Çıktıları. Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi

Program Çıktıları. Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Program Çıktıları Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi 2015 Program Çıktılarının telif hakları Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi ne aittir. 2015 Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi. Yeditepe Üniversitesi

Detaylı

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ YAPI Madde 1. Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Kulübü, kısa adıyla K.Ü.S.B., Koç Üniversitesi örenci kulüpleri tüzüüne balı ve Koç Üniversitesi örencilerinin

Detaylı

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI AMERKA BRLEK DEVLETLER SAYITAYI Yazan: Dawid M. WALKER Çeviren: Müslüm PARLAK Amerika Birleik Devletleri Sayıtayı, Birleik Devlet yönetiminin yasama bölümü içerisinde yer alan baımsız bir kurumdur. Genellikle

Detaylı

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI Amaç Brisa, hissedarlarıyla effaf ve yakın bir iletiim içinde olmayı ilke edinmitir. Bu kapsamda Brisa yönetimi stratejik planları uygulayıp,

Detaylı

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER Sağlık Dünya Sağlık Örgütü tanımlaması Biyolojik, ruhsal ve sosyal iyilik hali. Tıp Özgül bir kurama ve bu kuramdan biçimlenen yöntemle belirlenen uygulamalarla biyolojik,

Detaylı

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES 1. GR Yrd.Doç.Dr.Cansevil TEB *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden

Detaylı

Hasta Nakil Ünite Sistemleri. Youn Bakım Sistemleri ve Enfeksiyon Risk Yönetimi

Hasta Nakil Ünite Sistemleri. Youn Bakım Sistemleri ve Enfeksiyon Risk Yönetimi Hasta Nakil Ünite Sistemleri Youn Bakım Sistemleri ve Enfeksiyon Risk Yönetimi Enfeksiyon kapmı veya kapma riski olan hastaların, enfeksiyonu, tedavilerinin yapılacaı yere kadar hastayı taıyan salık personeli

Detaylı

Fatih Emiral. Deloitte

Fatih Emiral. Deloitte Bilgi güvenlii bilincinin genele yayılması Fatih Emiral Deloitte nsan faktörü bilgi güvenlii programlarındaki en zayıf halka olarak nitelendirilmektedir. Kullanıcılar kasıtlı veya kasıtsız olarak, bilgi

Detaylı

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ : ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ Genel Çerçeve Makroekonomik, Politik ve veyasal Çevre Rekabet Edebilirliliin Mikroekonomik Temelleri irket irket Stratejisi Stratejisi Mikroekonomik Mikroekonomik

Detaylı

DOKTORA E TMNDE DANIMAN

DOKTORA E TMNDE DANIMAN DOKTORA E TMNDE DANIMAN Prof. Dr. Nee Atabey DEÜ Tp Fakültesi Tbbi Biyoloji ve Genetik Anabilim Dal Ö"retim Üyesi DEÜ Tp Fakültesi Dekan Yard., &zmir PhD e"itimi hedefleri Danmann nitelikleri Danmann bilimsel

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

Esrar kullanımı dengeleniyor, gençler arasında gördüü rabetin azaldıına dair belirtiler var

Esrar kullanımı dengeleniyor, gençler arasında gördüü rabetin azaldıına dair belirtiler var YILLIK RAPOR 2007: ÖNEML NOKTALAR AB uyuturucu raporunun ilettii olumlu mesajlar, uyuturucuya balı ölümlerin yüksek düzeyi ve artan kokain kullanımıyla gölgeleniyor (22.11.2007, LZBON AMBARGO 10.00 CET)

Detaylı

BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar

BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar Sürüm 1.0 21 Ekim 2004 Dr. Yaman AKDENIZ * akdeniz@bilgiedinmehakki.org Bilgiedinmehakki.org

Detaylı

Yöntem Ara tırma Modeli Evren ve Örneklem Veri Toplama Aracı Verilerin Analizi Bulgular

Yöntem Ara tırma Modeli Evren ve Örneklem Veri Toplama Aracı Verilerin Analizi Bulgular Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 ÖRETMENLK UYGULAMASI

Detaylı

Yazılım Süreç yiletirmede Baarı Faktörleri

Yazılım Süreç yiletirmede Baarı Faktörleri Yazılım Süreç yiletirmede Baarı Faktörleri Seçkin TUNALILAR Doç. Dr. Onur DEMRÖRS ASELSAN A., Mikroelektronik, Güdüm ve Elektro-Optik Grubu, Görüntü leme Müdürlüü, 6, Akyurt, Ankara Orta Dou Teknik Üniversitesi,

Detaylı

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER *

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * Prof. Dr. lknur OKATAN *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan 2004, Isparta Sunu Sayın Bakan

Detaylı

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk TEKSTL BANKASI A.. Amaç ve Kapsam Tekstil Bankası A.. (Tekstilbank) bilgilendirme politikası; Bankacılık Kanunu ve bu kanuna ilikin düzenlemeler, Sermaye Piyasası Mevzuatı, Türk Ticaret Kanunu, stanbul

Detaylı

Metropol Bölge ve Yönetiim

Metropol Bölge ve Yönetiim Metropol Bölge ve Yönetiim Prof.Dr. Nee Kumral Ege Üniversitesi ktisat Bölümü nese.kumral@ege.edu.tr Metropol Bölge ve Yönetiim 1.Metropol Bölge Yönetiiminde Amaç ve lkeler ehirleme hızının artması ile

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

Durum böyle olmakla birlikte, özet çeviri metninin okuyucuların gerçekten yararlanabilecekleri i levsel bir doküman oldu u ku kusuzdur.

Durum böyle olmakla birlikte, özet çeviri metninin okuyucuların gerçekten yararlanabilecekleri i levsel bir doküman oldu u ku kusuzdur. AVUSTRALYA NIN YEN GÜNEY GALLER EYALET SAYITAYI PERFORMANS DENETM RAPORU Yıllık Raporlardan Hareketle Performansın Deerlendirilmesi: Sekiz Kuruluun Yıllık Raporlarının ncelenmesi (Özet Çeviri) Sacit Yörüker

Detaylı

ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN SOSYAL DESTEK ÖRÜNTÜLER VE BUNUN PSKOLOJK SALIK LE L KS. Uzm. Psk. Arzu YURDAKUL* Uzm. Psk. Alev GRL *

ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN SOSYAL DESTEK ÖRÜNTÜLER VE BUNUN PSKOLOJK SALIK LE L KS. Uzm. Psk. Arzu YURDAKUL* Uzm. Psk. Alev GRL * Bu aratırma 1998 yılında 10. Ulusal Psikoloji Kongresinde sunulmu ve lkıık Dergisi Mart 1999 sayısında yayınlanmıtır. NGLL ÇOCUU OLAN ALLRN SOSYAL DSTK ÖRÜNTÜLR V BUNUN PSKOLOJK SALIK L L KS Özet Uzm.

Detaylı

Bilgi savunmasının cepheleri

Bilgi savunmasının cepheleri Bilgi savunmasının cepheleri Fatih Emiral Deloitte. Etkin ve güçlü kurumlar için bilgi varlıkları (halen bilançolarında bu adla görülmeseler de) büyük deerlere ulamı ve vazgeçilmez konuma gelmitir. Bu

Detaylı

Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz

Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz 2006 YILLIK RAPORU: UYUTURUCU FYATLARINDA DÜÜ, YAKALAMALARDA ARTI Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz (23.11.2006, LZBON) Avrupa Uyuturucu ve Uyuturucu Baımlıı zleme Merkezi (EMCDDA), bugün

Detaylı

Çada nternet Yönetimi

Çada nternet Yönetimi Çada nternet Yönetimi Yazar: Dr. Yaman AKDENZ, Siber Hukuk Öretim Üyesi, Leeds Üniversitesi, Birleik Krallık, Direktör, Siber Haklar & Siber Özgürlükler (Birleik Krallık) Cyber-Rights & Cyber-Liberties

Detaylı

SOSYAL DYALOG HAYATINDA STRES. hayatında stres ile ilgili Çerçeve anlaması

SOSYAL DYALOG HAYATINDA STRES. hayatında stres ile ilgili Çerçeve anlaması SOSYAL DYALOG HAYATINDA STRES hayatında stres ile ilgili Çerçeve anlaması This project is organised with the financial support of the European Commission 1. Giri hayatında stres, uluslararası, Avrupa ve

Detaylı

Hasta Merkezli Standartlar - Hastaların Bakımı (COP)

Hasta Merkezli Standartlar - Hastaların Bakımı (COP) Hasta Merkezli Standartlar - Hastaların Bakımı (COP) Bir sağlık kuruluşunun temel hedefi hasta bakımıdır. Hastaların benzersiz ihtiyaçlarını destekleyen ve bunlara cevap veren bir ortamda en uygun bakımın

Detaylı

Geriatrik Tıp Tarihi Mevcut Durum: Problem ve Fırsatlar

Geriatrik Tıp Tarihi Mevcut Durum: Problem ve Fırsatlar Geriatrik Tıp Tarihi Mevcut Durum: Problem ve Fırsatlar Dr.Mustafa HAYIRLIDAĞ Giriş Mevcut Durum Problem ve Fırsatlar Bugun kimiz? Hedef hastalarımız kimler? Geriatrik tıp bugün nerede? Zorluklar GİRİŞ

Detaylı

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Dr. Halil Yurdugül Hacettepe Üniversitesi Eitim Fakültesi yurdugul@hacettepe.edu.tr Motivasyon: Proje tabanl bir öretim sürecinde örencilerin

Detaylı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı 03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) En muhtemel sayı yöntemi, tüp dilüsyon yönteminin gelitirilmi eklidir. Bu yöntemde, materyalden FTS ile standart 1 : 9 oranında dilüsyon yapılır. Dilüsyonlardan

Detaylı

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM KTAP NCELEMES GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM Editörler: Arif Altun ve Sinan Olkun Orhan KARAMUSTAFAOLU Yrd.Doç.Dr., Amasya Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Dekan Yrd., AMASYA

Detaylı

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES Bu aratırma 005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA

Detaylı

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER ETK LKELER Türkiye Bankalar Birlii tarafından hazırlanan ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu nun 15 Haziran 2006 tarih ve 1904 sayılı kararlı ile yayımlanan Bankacılık Etik lkeleri Bankamız tarafından

Detaylı

03. KÜLTÜREL SAYIM YÖNTEMLER. 03.01. Koloni Sayımı

03. KÜLTÜREL SAYIM YÖNTEMLER. 03.01. Koloni Sayımı 03. KÜLTÜREL SAYIM YÖNTEMLER 03.01. Koloni Sayımı Bu yöntemlerin prensibi mikroorganizmanın katı besiyerinde koloni oluturması, bu kolonilerin sayılarak örnekteki mikroorganizma sayısının hesaplanmasıdır.

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Fatih Özcan ÖZGEÇMİŞ

Yrd. Doç. Dr. Fatih Özcan ÖZGEÇMİŞ Yrd. Doç. Dr. Fatih Özcan ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı Doğum Yeri Mesleği Uzmanlığı Yabancı Dil : Fatih : Özcan : Çorum : Tıp Doktoru : Aile Hekimliği : İngilizce İletişim Adresi: Manisa Celal Bayar Üni. Tıp Fakültesi

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK BİLİMLERİNDE KURAM VE MODELLER Sağlık

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI Doç. Dr. PINAR ERGÜN Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi PULMONER REHABİLİTASYON ve EVDE BAKIM MERKEZİ Pulmoner

Detaylı

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ HASTA VE YAKINLARININ EĞİE ĞİTİMİ Hazırlayan Cihan Arabacı Eğitim Hemşiresi PROSEDÜRÜ 1 HASTA VE YAKINLARININ EĞİTİMİ Hasta ve yakınlarının tedavi ve bakım süreçlerine katılımı, hem hastanın kendisini

Detaylı

Palyatif Bakım Felsefesi, Tarihi ve Yönergesi

Palyatif Bakım Felsefesi, Tarihi ve Yönergesi w w w. k a n s e r. g o v. t r Palyatif Bakım Felsefesi, Tarihi ve Yönergesi Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı mrtgultekin@yahoo.com 0 532 256 09 51 Palyatif Bakıma

Detaylı

BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI

BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI Dr. Handan TOPÇUOĞLU Ph.D. Dr. Şenay ÖZDEMIR Ph.D. İdeal İş sağlığı Ltd.şti. (HS(G)65 BAŞARILI SAĞLIK VE GÜVENLİK YÖNETİM SİSTEMLERİNİ (UK) TEMEL

Detaylı

TÜRK YEYE TÜTÜN KONTROL POL T KALARININ ÜZER NE UYGULANMASI ÜZER NE ORTAK ULUSAL KAPAS TE DE ERLEND RMES ULUSAL KAPAS TE DE ERLEND RMES

TÜRK YEYE TÜTÜN KONTROL POL T KALARININ ÜZER NE UYGULANMASI ÜZER NE ORTAK ULUSAL KAPAS TE DE ERLEND RMES ULUSAL KAPAS TE DE ERLEND RMES TÜRKYEYE ETKL TÜRKYEYE TÜTÜN KONTROL POLTKALARININ ETKL TÜTÜN UYGULANMASI KONTROL POLTKALARININ ÜZER NE UYGULANMASI ORTAK ÜZER NE ORTAK ULUSAL KAPASTE DEERLENDRMES ULUSAL KAPASTE DEERLENDRMES DSÖ Avrupa

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 7 Sayı: 33 Volume: 7 Issue: 33 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 SOKAKTA YAAYANLARA YÖNELK SOSYAL SORUMLULUK

Detaylı

Bu maddenin yürürlüe girdii tarih itibarıyla bu Kanuna göre kurulan serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere ruhsat almı mükelleflerin;

Bu maddenin yürürlüe girdii tarih itibarıyla bu Kanuna göre kurulan serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere ruhsat almı mükelleflerin; ! "! # $% & % & ' &! ' ( )* +$' #,*,-. / - Gecici Madde 3 Bu maddenin yürürlüe girdii tarih itibarıyla bu Kanuna göre kurulan serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere ruhsat almı mükelleflerin; a)

Detaylı

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Yaşam başlangıcından ölümüne kadar, sağlık ve hastalık durumunu anlama, uygun girişimleri planlayarak sorunu çözme sorumluluğuna sahip olan hemşirelik; insanı ele alan

Detaylı

KATILIMCI YEREL YÖNET M ANLAYI INDA. H.Burçin HENDEN. Özet. Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134

KATILIMCI YEREL YÖNET M ANLAYI INDA. H.Burçin HENDEN. Özet. Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 www.insanbilimleri.com 02.01.2005 KATILIMCI YEREL YÖNETM ANLAYIINDA E-BELEDYECLN YER VE ÖNEM H.Burçin HENDEN Özet 21. yüzyılın yönetim felsefesi Verimlilik,

Detaylı

Genetik ve Etik. Dr. Savaş Kaya Tıp Tarihi ve Etik

Genetik ve Etik. Dr. Savaş Kaya Tıp Tarihi ve Etik Genetik ve Etik Dr. Savaş Kaya Tıp Tarihi ve Etik 1 Bu dersde Tıbbi Genetiğin Başlıca Etik Sorunlarını Tıbbi Etik İlkelerini Etik İlkelerin Genetik Hizmetlere Uygulanmasını Tıbbi Genetik Ögenik mi Etik

Detaylı

Kurumsal Risk Yönetimi

Kurumsal Risk Yönetimi Kurumsal Risk Yönetimi TÜSAD Risk ve Deer Yönetimi Çalıma Grubu Aralık 2006 çindekiler çindekiler... 1 Yönetici Özeti... 5 Giri... 9 1. Risk ve Risk Yönetimi... 10 1.1 Risk... 10 1.2 Risk Yönetimi Kavramı...

Detaylı

Bir hastanın mektubundan...

Bir hastanın mektubundan... Bir hastanın mektubundan... Değerli Meltem Hocam; Size bu satırları büyük bir yorgunluk ve zorlu bir nefes alıp verme gayreti içinde yazmaya çalışıyorum. Bu gün sizin beni evde ziyaretinizden sonra size

Detaylı

AVRUPA B RL KAPI ARALI INA SIKI MI ÜLKE: KUZEY KIBRIS

AVRUPA B RL KAPI ARALI INA SIKI MI ÜLKE: KUZEY KIBRIS 12 Mart 2009 TS/BAS-BÜL/09-19 AVRUPA BRL KAPI ARALIINA SIKIMI ÜLKE: KUZEY KIBRIS Özet Bulgular Yönetim Kurulu Bakanı Arzuhan Doan Yalçında bakanlıındaki TÜSAD heyeti, 12 Mart 2009 tarihinde Lefkoa yı ziyaret

Detaylı

Avrupa Konseyi Proje No EC/1062

Avrupa Konseyi Proje No EC/1062 Avrupa Konseyi Proje No EC/1062!"#$ Projenin Adı Proje Alanı Türkiye de Yolsuzluun Önlenmesi çin Etik (TYEC) Türkiye Projenin Balangıç Tarihi 30 Kasım 2007 Finansman Avrupa Komisyonu (%90) ve Avrupa Konseyi

Detaylı

Dr Derya Gökçınar Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yoğun Bakım

Dr Derya Gökçınar Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yoğun Bakım Dr Derya Gökçınar Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yoğun Bakım Konunun iki yönü var: Yoğun bakım üniteleri (YBÜ) şiddetli ya da hayatı tehtid eden hastalık ve yaralanmaları olan hastaları vücut

Detaylı

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü BYS T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü Sunu Planı E-Ulatırma Projesinin Amacı, Konusu biliimbys nin Projedeki Yeri biliimbys nin Kapsamı biliimbys Nasıl Çalııyor? Saladıı Yararlar

Detaylı

ERP MPLEMENTASYONU PROJELERNDE DENETM SÜRECNN ÖNEM ve KARILAILAN RSKLER. Uur Kaan DNÇSOY

ERP MPLEMENTASYONU PROJELERNDE DENETM SÜRECNN ÖNEM ve KARILAILAN RSKLER. Uur Kaan DNÇSOY Giri ERP MPLEMENTASYONU PROJELERNDE DENETM SÜRECNN ÖNEM ve KARILAILAN RSKLER Uur Kaan DNÇSOY ERP (Enterprise Resource Planning - Kurumsal Kaynak Planlaması), bilgi sistemleri profesyonelleri tarafından

Detaylı

TEKSTL BANKASI ANONM RKET NN 15 MART 2010 TARHNDE YAPILAN 2009 YILI OLAAN GENEL KURUL TOPLANTI TUTANAI

TEKSTL BANKASI ANONM RKET NN 15 MART 2010 TARHNDE YAPILAN 2009 YILI OLAAN GENEL KURUL TOPLANTI TUTANAI TEKSTL BANKASI ANONM RKET NN 15 MART 2010 TARHNDE YAPILAN 2009 YILI OLAAN GENEL KURUL TOPLANTI TUTANAI Tekstil Bankası Anonim irketi nin 2009 yılına ait Olaan Genel Kurul Toplantısı 15 Mart 2010 tarihinde,

Detaylı

Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en. Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer

Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en. Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer Download von www.bteu.de / Avrupali Türk Isadamlari Birligi Hannover / TAM Vakfi Yayinlari!" #"# Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer Bu

Detaylı

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL Amaç Madde 1: Bu Yönetmeliin amacı; meslekteki bilimsel, teknolojik gelimelerle ve uygulama alanları ile ilgili olarak Üye Mühendislere verilecek

Detaylı

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler Avrupa Komisyonu tarafından Türkiye hakkında hazırlanan lerleme Raporu, Türkiye ile müzakerelerin balaması yönünde olumlu bir

Detaylı

ADLİ VAKA SÜRECİNDE HASTA ve AİLE İLE İLETİŞİM

ADLİ VAKA SÜRECİNDE HASTA ve AİLE İLE İLETİŞİM ADLİ VAKA SÜRECİNDE HASTA ve AİLE İLE İLETİŞİM Gamze Varlı Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi Klinik Eğitim Hemşiresi Sunu Planı Hemşirelik ve hasta/hasta yakınları eğitimi

Detaylı

E-Beyanname* *connectedthinking

E-Beyanname* *connectedthinking E-Beyanname* Neden E-beyanname? Maliye Bakanlıı, Tüm dünyada hızla gelien bilgi ilem teknolojilerinden yararlanmak, Vergi beyannameleri ile bildirim ve eklerinin hızlı, kolay bir ekilde beyanını salamak,

Detaylı

stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor?

stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor? Sayıtay Dergisi Sayı: 44-45 Performans Denetimi Raporu: stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor? stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor Raporu, Sayıtay Bakanlıınca 6.5.2002 tarihinde TBMM Bakanlıına gönderilmitir.

Detaylı

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir.

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir. .tr alan adlarını tescili, 1991 yılından itibaren, Türkiye'yi ilk olarak nternet'e balayan Üniversitemiz bünyesinde devam etmektedir. Bu kapsamda, bugün itibarı ile, toplam yaklaık 70,000 adet.tr uzantılı

Detaylı

Ülkemizdeki Palyatif Bakım Uygulamalarının Durumu: Ne yapmalı?

Ülkemizdeki Palyatif Bakım Uygulamalarının Durumu: Ne yapmalı? Ülkemizdeki Palyatif Bakım Uygulamalarının Durumu: Ne yapmalı? Prof. Dr. Sevil BAVBEK Ġ.Ü. Onkoloji Enstitüsü Ġ.T.F. Ġç Hastalıkları ABD, Tıbbi Onkoloji BD Palyatif Bakım Derneği Web sitesinden WHO nun

Detaylı

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ KEMİK İLİĞİ BANKASI

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ KEMİK İLİĞİ BANKASI İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ KEMİK İLİĞİ BANKASI GÜNCEL ÇALIŞMA SİSTEMİ VE HİZMET SUNUMU İTF Kemik İliği Bankası 1999 yılında, hiçbir kar amacı gütmeyen bağımsız bir organizasyon olarak kurulmuştur ve çalışma

Detaylı

Türkiye'de Palyatif Bakım Açısından Mevcut Durum ve Onkoloji Hasta Yönetimine Entegrasyonu

Türkiye'de Palyatif Bakım Açısından Mevcut Durum ve Onkoloji Hasta Yönetimine Entegrasyonu w w w. k a n s e r. g o v. t r Türkiye'de Palyatif Bakım Açısından Mevcut Durum ve Onkoloji Hasta Yönetimine Entegrasyonu Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı mrtgultekin@yahoo.com

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ 1. ÖZGEÇMİŞ 1.1. Adı Soyadı: Meltem KÜRTÜNCÜ TANIR 1.2. Doğum Yeri ve Tarihi: Karabük 16.10.1973 1.3. Öğrenimi: 1.3.1. Lisans : 1995- Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu

Detaylı

Pratisyen Hekimlerin Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Konusunda Bilgi ve Tutumlarýnýn Deðerlendirilmesi

Pratisyen Hekimlerin Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Konusunda Bilgi ve Tutumlarýnýn Deðerlendirilmesi Pratisyen Hekimlerin Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Konusunda Bilgi ve Tutumlarýnýn Deðerlendirilmesi Dr. Ahmet Akýcý*, Dr. M. Ümit Uðurlu*, Dr. Narin Gönüllü*, Dr. Þule Oktay*, Sibel Kalaça** Akýlcý olmayan ilaç

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi]

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi] [TıpEğitimindeHIV/AIDSÜzerineSavunuculuk Projesi] [HIV/AIDSkonusundaTıpEğitimiiçerisindeMüfredatÖnerileri] [AuthorName] ÖZET [TıpMüfredatıiçerisindeHIV/AIDS intıbbi,sosyal,etiketkileşimlerivebunun yanındahastahaklarıvehastayayaklaşımkonularındasadecebilgianlamında

Detaylı

TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ KONUMA KAYGILARINA LKN BR NCELEME A STUDY ON SPEECH ANXIETY OF TURKISH LANGUAGE TEACHER CANDIDATES Esra LÜLE MERT

TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ KONUMA KAYGILARINA LKN BR NCELEME A STUDY ON SPEECH ANXIETY OF TURKISH LANGUAGE TEACHER CANDIDATES Esra LÜLE MERT Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 7 Volume: 8 Issue: 7 Nisan 015 April 015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 107-9581 TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ

Detaylı

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. Ödenmi Sermaye: 11.173.366 YTL. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Sayfa No:

Detaylı

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Giri Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Taner Kavasolu Devlet Planlama Tekilatı Kalkınma Planlarımızda, ülke corafyasında ve kesimler arasında dengeli bir gelime salanması hedefi, ülke ekonomisi için

Detaylı

ETİK KURUL BAŞVURU DOSYASI

ETİK KURUL BAŞVURU DOSYASI ETİK KURUL BAŞVURU DOSYASI Ülkemizde Hematolojik Kanserlerin Yükü, Coğrafi Dağılımı, Demografik Karakteristiği, İmmünohistokimyasal Özellikleri ve Klinik Davranışı Epidemiyolog Danışman Doç. Dr. Mutlu

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMININ YAYGINLAŞTIRILMASI

AKILCI İLAÇ KULLANIMININ YAYGINLAŞTIRILMASI AKILCI İLAÇ KULLANIMININ YAYGINLAŞTIRILMASI Uzm. Dr. Burçak Deniz DEDEOĞLU Akılcı İlaç Kullanımı Şube Müdürü AKILCI İLAÇ KULLANIMI Kişilerin klinik bulgularına ve bireysel özelliklerine göre uygun ilacı,

Detaylı

ÜNVERSTELERN GÖREVLER

ÜNVERSTELERN GÖREVLER ÜNVERSTELERN GÖREVLER VE YENDEN YAPILANMA Günümüz Türkiye sini gelecee taıyanlar i adamlarıdır. Ancak, i hayatının gayretleri Türkiye yi belli bir sınıra kadar ilerletebilir. Eer Türkiye, kaybettii bilimin

Detaylı

ISO 17025 Laboratuar Akreditasyonu Temel Prensipler

ISO 17025 Laboratuar Akreditasyonu Temel Prensipler Kalite Eitim Danımanlık Ltd.ti. ISO 17025 Laboratuar Akreditasyonu Temel Prensipler 1 Aralık 2005 -ANKARA KORE EHTLER CAD. NO. 36 D. 2 ZNCRLKUYU L-STANBUL Tel: 0212-274 15 63-64 Fax: 0212-274 15 66 E-mail

Detaylı

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 3 Sayı: 6 Aralık 2012

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 3 Sayı: 6 Aralık 2012 ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 3 Sayı: 6 Aralık 2012 TÜRKÇE ETM ALANINDA ÖRENM GÖREN LSANSÜSTÜ ÖRENCLERNN BLG OKURYAZARLII

Detaylı

EVDE BAKIM 18.11.2015. 18 December 2006- monday. Home visit

EVDE BAKIM 18.11.2015. 18 December 2006- monday. Home visit EVDE BAKIM Doc.Dr. Ümran Dal 2015-2016 YDÜ Evde sağlık bakımı, sağlığı geliştirmek, sürdürmek, düzeltmek ya da hastalık/sakatlığın etkisini en aza indirirken bağımsızlık düzeyini yükseltmek amacıyla, birey

Detaylı

ALS TANILI HASTALAR İÇİN ERİŞİLEBİLİR; SÜRDÜRÜLEBİLİR VE UYGUN MALİYETLİ BAKIM MODELİ GELİŞTİRME ÇALIŞTAYI 5 6 MAYIS 2016 ANKARA

ALS TANILI HASTALAR İÇİN ERİŞİLEBİLİR; SÜRDÜRÜLEBİLİR VE UYGUN MALİYETLİ BAKIM MODELİ GELİŞTİRME ÇALIŞTAYI 5 6 MAYIS 2016 ANKARA ALS TANILI HASTALAR İÇİN ERİŞİLEBİLİR; SÜRDÜRÜLEBİLİR VE UYGUN MALİYETLİ BAKIM MODELİ GELİŞTİRME ÇALIŞTAYI 5 6 MAYIS 2016 ANKARA ÇALIŞTAYIN AMACI ALS hastalarının yaşam kalitesini geliştirmek ve korumak

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM RAPORU 1. Kurumsal Yönetim lkelerine Uyum Beyanı Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A..

KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM RAPORU 1. Kurumsal Yönetim lkelerine Uyum Beyanı Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.. KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM RAPORU 1. Kurumsal Yönetim lkelerine Uyum Beyanı Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.., 01 Ocak 2009 31 Aralık 2009 döneminde Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)

Detaylı