SAĞLıK TURIZMINDE JEO-TERMAL KAYNAKLAR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SAĞLıK TURIZMINDE JEO-TERMAL KAYNAKLAR"

Transkript

1

2 İSTANBUL TİCARET ODASI YAYIN NO: SAĞLıK TURIZMINDE JEO-TERMAL KAYNAKLAR Hazırlayan Prof. Dr. Ahmet İNCEKARA İstanbul, 1996

3 PRIVE GRAFİK & MATBAACILIK SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. Yerebatan Caddesi, Salkım Söğüt Sokak No: Caöaloölu/lstanbul Tel : (0212] Fax: (0212)

4 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ GİRİŞ. ^.7 1. BÖLÜIVI: TURİZM, SAĞLIK TURİZMİ ve JEO-TERMAL KAYNAKLAR KAVRAM, TANIM, KAPSAM TURİZM VE SAĞLIK TURİZMİ Turizm Kavramı ve Turizm Modeli Dünya Turizm Hareketlerinin Gelişimi Dijnya Turizm Hareketlerinin Eğilim Projeksiyonu Turizmde Talep Kavramı Turizm Talebi Turizm Talebinde Seyahat Motifleri Turizmde Arz Kavramı Turizm arzını Oluşturan Faktörler TURİZM ARZ FAKTÖRÜ OLARAK JEO-TERMAL KAYNAKLAR Termal Su Çeşitleri Sağlık Turizmi Tanım ve Özellikleri Kür Türlerine Göre Sağlık Turizmi Ayınmı Kür Tedavi Yöntemleri ve Etkileri BÖLÜM: DÜNYA ve TÜRKİYE'DE SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞİMİ VE EKONOMİK ÖNEMİ DÜNYADA SAĞLIK TURİZMİ Sağlık Turizminde Tarihi Kesit Sağlık Turizminin Mevcut Durumu Talep ve Arz Şartlannda Durum Ülkelere Göre Sağlık Turizmi Almanya'da Sağlık Turizmi İtalya'da Sağlık Turizmi Fransa'da Sağlık Turizmi Diğer Ülkelerde Sağlık Turizmi TÜRKİYE'DE TURİZM KESİMİ İÇİNDE SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞİMİ Türkiye'de turizm Kesiminin Gelişimi Türkiye'de Sağlık Turizminin Gelişimi Arz Şartlannda Durum 55

5 Jeo-Termal Kaynakların Tedavi Edici Özellil<leri Sağlıl< Turizmi Tesislerinde Durum İklim, Deniz, Kum ve Mağaralann Sağlık Turizmi Arzı Bakımından Durumlan Talep Şartlannın Durumu Yurtiçi Talep Dış Aktif Talep SAĞLIK TURİZMİNİN EKONOMİK ÖDEMİ BÖLÜM: TÜRKİYE'DE JEO-TERMAL KAYNAKLARIN SAĞLIK TURİZMİ AÇISINDAN KULLANIMININ GELİŞTİRİLMESİ TÜRKİYE'DE JEO-TERMAL KAYNAKLARIN NİTELİKLERİ VE ULUSLARARASI KARŞILAŞTIRMALAR Türkiye'de Jeo-Termal Su Nitelikleri ve Uluslararası karşılaştırmalar Türkiye'de Termal Tesisler, Nitelikleri ve Uluslararası Karşılaştırmalar TÜRKİYE'DE JEO-TERMAL KAYNAKLARA İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER TÜRKİYE'DE SAĞLIK TURİZMİ ALANINDA SORUMLULUK ÜSTLENEN KAMU KURUMLARI VE MİLLETLERARASI KARŞILAŞTIRMA TÜRKİYE'DE JEO-TERMAL KAYNAKLARIN ETKİN KULLANIMINA DÖNÜK TEKLİFLER 101 SONUÇ 105 EK EK EK EK EK EK-6 111

6 ÖNSÖZ Dünyada turizm hareketlerinin hızla gelişmesi, turizm sektörünü yarattığı istihdam olanaklan, döviz gelirleri ve uluslararası sosyal ve kültürel ilişkilere katkıları itibariyle çok boyutlu bir sektör durumuna getirmiştir. Ulaşımdan eğitime, konaklama faaliyetlerinden turistik ürün tasarımına kadar çok geniş bir alanda mal ve hizmet üretimi veren sektör, turizm talebinin tercihleri doğrultusunda sürekli gelişmekte ve değişmektedir. Bu gelişmeler cevap verecek nitelik ve bileşimde turistik ürün paketlerinin hazırlanması ve bu ürünlerin turizm pazarlarına kaliteli ve uygun fiyatla, çağdaş yöntemlerle sunulması, sahip olunan turizm potansiyelinin değerlendirilmesi bakımından önem kazanmaktadır. Sağlık turizminin varlığı, eski: çağlardan beri bilinmekle beraber turizm faaliyetleri cinde 1950'li yıllardan sonra, özellikle sanayileşmiş ülkelere yönelik yeni hizmet alanları içerisinde ortaya çıkmıştır. Günümüzde ise gelişmekte olan ülkeler, sahip olduklan jeo-termal kaynakları, çağdaş bir anlayışla, sağlık turizmi talebine cevap vercek biçimde, iç ve dış müşterilerin hizmetine sunarak, gelir ve istihdamı arttırmanın yollarını aramaktadır. Türkiye sağlık turizmi, arz faktörleri açısından, zengin ve üstün nitelikli kaynaklara sahiptir. Bu kaynaklann, sağlık turizmi faaliyetlerinde daha etkin kullanımına dönük çok hızlı gelişmeler vardır. Turizm Bakanlığı, belediyeler ve özel girişimciler, bu alanda önemli mesafeler almışlardır. Ancak tesis, işletme, yasal düzenleme ile tanıtım, pazarlama ve koordinasyon alanlannda önemli sorun ve eksiklikler bulunmaktadır. Prof. Dr. Ahmet İNCEKARA'nın hazırladığı bu çalışma, İtalya'daki uygulama örneklerinin yerinde incelenmesi ile elde edilen bilgileri içerdiği gibi ülkemizdeki ilgili tesislerin nitelikleri ve sorunlan da araştırmada geniş olarak ye rai maktadır. Sorunların çözümüne dönük teklifleri de kapsayan bu yayının konu ile ilgilenenlere ve üyelerimize yararlı olmasını diler, yazara bu faydalı çalışmalarından dolayı teşekkür ederim. Genel Sekreter Prof. Dr. İsmail ÖZASLAN

7

8 GİRİŞ TÜRKİYE'DE JEO-TERMAL KAYNAKLARIN SAĞLIK TURİZMİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ İnsan toplulukları, tarihten günümüze uzanan sosyo-ekonomik gelişme süreci boyunca, temel karakteristik vasıflar itibariyle birbirinden ayırdedilebilecek, birtakım alt-dönemler yaşamışlardır. Bir dönemde meydana gelen muazzam birikimler, takibeden döneme büyük geçişin zeminini hazırlamıştır. Anılan süreçteki ilk büyük geçiş, tarım toplumuna geçiştir. İkinci büyük intikal ise, tarım toplumundan, şehir medeniyetine geçiştir. Bu büyük geçiş hareketi, bütün toplumlarda aynı anda olmadığı gibi, bir toplum içinde de belli bir zaman dilimini kapsamaktadır. Toplumlann şehir medeniyeti biçimindeki organizasyonu, insan ve toplum yaşantısını temelden değiştirebilecek etkilere sahip, gittikçe hızlanan ilmii ve teknik gelişme ve buluşlara sahne olmuştur. 18.yüzyıl, bilim ve teknolojinin sanayi alanına uygulanması sonucu, toplumsal organizasyon bir "Sanayi Toplumu" biçimine dönüşmüştür. Sanayi toplumunda bilimsel ve teknik araştırma ve geliştirme faaliyetleri, ayn yapılanmalar olarak teşvik edilmiş, bunlardan çıkan sonuçlar, toplumun her alanını daha hızlı ve derinden etkiler duruma gelmişti. Günümüz, sanayi ötesi ya da medeniyet ötesi bir dönüşümü yaşamakta, bu intikal bazı toplumlarda birkaç on yıl önceden beri devam etmektedir. Yeni toplumun adı, "Bilgi Toplumu", çağ bilgi çağıdır. İnsan topluluklarının gelişme ve değişme çizgisinde, bir sanayi toplumu karakteristiği olarak ortaya çıkan en önemli faaliyetlerden biri de turizmdir. Sanayi toplumunda hızlı biçimde artan gelir, daha önce ferdi hareketler olarak görülen turizm faaliyetini, kitlesel boyutlara taşımıştır. Bilim ve teknolojide meydana gelen gelişmelerin kitlesel boyuta ulaşan turizm hareketlerine büyük kolaylıklar ve ivme sağladığı görülmektedir. Dünyadan ilk kez 150 yıl önce İngiltere'de başlayan kitle turizmi organizasyonlan, zamanla sosyo-ekonomik yapı içinde, bir Turizm Endüstrisi'nin doğmasına yol açmıştır. Günümüzde, turizm endüstrisi, yapılan yatınmlar, yaratılan gelir, katılan insanlar ve ulaştırma, yeme-içme, eğlence, alış-veriş, kültürel ziyaretler, eğitim ve konaklama gibi doğrudan ve ayrıca dolaylı olarak birçok sektördeki etkileri bakımından, en hızlı gelişme hızına ve en geniş sosyal, ekonomik, kültürel etkilere sahip faaliyetlerin önünde yer almaktadır. Sanayi toplumu, turizm faaliyetine, bir ihtiyaç şeklinde talep yaratırken, bu talebin karşılanması için kurulan ve bir sanayi ve hizmet halkalan biçiminde yapılanan turizm endüstrisi, kendi içinde önemli uzmanlık alanlanna bölünmüştür. Bu gelişmede, elbette insan ve toplumsal eğilimlerde, kültür ve anlayışlarda meydana gelen etkileşme ve yenileşmelerin büyük etkisi vardır. Buna paralel olarak, zamanla, turistik ürünün çok genişleyip, zenginleştiğini görmekteyiz. Turizm uzmanlan, artık insanları turizm faaliyetine dahil edecek bir aktiviteyi, genellikle bulabilmektedirler. Turizm faaliyeti artık yalnızca, yaz mevsimi ile, yakın bölgelerle, tabii güzelliklerle sınırlı değildir.

9 Turizm aktiviteleri arasında,sağlıksız insanların talebini karşılayabilecek, çok farklı turistik ürünler vardır. Sağlık turizmi olarak nitelenebilecek bu faaliyetler, sağlıksız insanlann sağlık hizmeti alırken yararlanabilecekleri bir bileşimi kapsamaktadır. İnsanlann çok eski çağlardan bu yana, tedavi hizmetlerinde yararlandıklan şifalı sular ve kaplıcalar da, turistik arz faktörü olarak, turistik ürün içinde yeralmaktadır. Birçok ülkede, değişik amaçlara hizmet edebilen jeo-termal kaynakların, tıbbi tedavi hizmetini de içeren bir turistik ürün bileşeni olarak düzenlendiği görülmektedir. Bu merkezlere her yıl daha fazla turist yönelmekte, toplam turizm gelirleri içinde, sağlık turizminden elde edilen gelirler gittikçe artmaktadır. Türkiye oldukça zengin ve değişik yöre ve iklim şartlannda sağlık turizmi imkanlanna sahip bir ülkedir. Bu imkanlann değerlendirilmesi, kamu ve özel kesim Türk turizm sektörü kişi ve kurulaşlannın verimli ve etkili çalışmalan ile mümkün olabilir. Yaptığımız bu bilimsel çalışma, sağlık turizmi alanındaki çalışmalara, bilimsel bir katkı amacı taşımaktadır. Çalışma başlıca üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, termal kaynaklar, özellikleri, çeşitleri ile bunlann tedavide kullanılış biçimlerine göre ortaya çıkan sağlık kürü türleri incelenmiştir. İkinci bölümde, termal kaynaklann turistik ürüne entegrasyonu ile ortaya çıkan sağlık turizmi faaliyetlerinin, başlıca seçilmiş ülkelerdeki gelişmesi ve Türkiye'de sektörün turizm ve ekonomi içindeki durumu ele alınmıştır. Son bölümde, ülkemizdeki sağlık turizmi merkezlerinin etkin bir biçimde düzenlenmesi ve geliştirilmesi için alınabilecek tedbirler, bilimsel bir sistematik çerçevesinde incelenmiştir.

10 I. BÖLÜM TURİZM, SAĞLIK TURİZMİ VE JEO-TERMAL KAYNAKLAR: KAVRAM, TANIM, KAPSAM 1.1. TURİZM VE SAĞLIK TURİZMİ Turizm Kavramı ve Turizm Modeli Çok eski çağlardan günümüze kadar, insanlar, sürekli olarak yaşadıklan yerlerin dışına çıkma gereği ve ihtiyacı duymuşlardır. Bu ihtiyaç ve istek, çok farklı motivasyonların etkisi ile meydana gelmiştir. Yeni yerleri, insanları, kültürleri görmek, keşfetmek, tanımak, ticaret yapmak, sağlık merkezleri ve kutsal yerleri ziyaret etmek, bilim merkezlerinde bulunmak, tatil, dinlenme, eğlenme gibi amaçlar, tarih içerisinde insanların turizme katılma saiklerini oluşturmuştur. Toplumların, sosyal gelişme sürecinde, bilim ve teknolojide, ulaştırma araçlannda, haberleşme vasıtalannda, eğitim, kültür ve ekonomide ortaya çıkan çok hızlı ve köklü gelişmeler de, insanlann turizme katılmasını teşvik etmiş, kolaylaştırmıştır. Zaman içinde kapsamı ve buna bağlı olarak tanımı sürekli olarak değişen turizm kavramı üzerinde, bilimadamlan ve turizm kurumlan yaklaşık bir uzlaşmaya varmış görünmektedirler. Turizm olayının çok boyutlu oluşu ve diğer faaliyet sahalan ile olan karmaşık ilişkisi, konunun her yönünü kavrayacak, anlamlı bir tanım yapmayı zorlaştırmaktadır."' Turizm olayının mahiyetinde, motivasyonunda ve araçlarda meydana gelen değişme ve çeşitlenmeye bağlı olarak, en son yapılan bilimsel turizm tanımına göre turizm: "İnsanların devamlı ikamet ettikleri, çalıştıklan ve her zaman olağan ihtiyaçlarını karşıladıkları yerlerin dışına seyahatleri ve buralardaki genellikle turizm işletmelerinin ürettiği mal ve hizmetleri talep ederek, geçici konaklamalarından doğan olaylar ve ilişkiler bütünüdür".^ Turizm olayı, toplumsal dokularda, dünya çapında meydana getirdiği değişik boyutlarda ve farklı alanlardaki etkiler bakımından, tanımı ve kapsamı itibariyle tartışmalı bir konudur. Konunun etkileri ve ilişkiler açısından bir model çerçevesinde belirtilmesi, anlam kolaylığı sağlamak üzere tercih edilebilecek bir yaklaşım olabilir. 1 ŞAHİN; 1990, s.2 2TOSKAY; 1989, s.39

11 TURİST TALEP Kişisel Karakteristikler Gelir Yaş Cinsiyet Diğer Motivasyonlar Psikoloji ARZ İstikrar Faaliyetler Kullanım Tatmin Harcama ETKİLER Deneyim Bilgi Mutluluk TABLO: 1 TURİZM MODELİ TUR Fiyatlar Navlun Promosyon ve Pazarlama Atraksiyonlar Kaynaklar Doğal Yapısal Kültürel Turizm İmkanlan ve Hizmetleri Yeme-içme Ulaştırma Resepsiyon Konaklama Eğlence Konukseverlik Gelir Kaynaklann Tahribi ve Azalması DİĞERLERİ Hükümet Politikalan Toplum ve Kültür Teknoloji iklim Dahili ve Milletlerarası Politikalar Toplumsal Eğilimler Ekonomik Eğilimler Altyapı Yollar Kanalizasyon Elektrik Polis Havalimanı Diğer Haberleşme Ekonomi ve Ticaret Toplum Çevresel Ekonomik Toplumsal Kaynak: MORLEY, G.L (1990): "What is Tourism? Definition, Concepts and Characteristics" THE JOURNAL OF TOURISM STUDIES. Vol: 1. No: 1, Mayıs 1990, s. 1. Tablo 1'de görüldüğü gibi, turizm modeli, turizmin iki temel boyutuna dayanmaktadır: Turist-Tur-Diğer Boyutlar ve Talep-Arz ve Etkiler Boyutları. Turizm faaliyetleri, kişisel ve toplumsal etki boyutları olarak geniş ve karmaşık bir alanı kapsamaktadır. Bu geniş alan içinde, olayın ekonomik yönü itibariyle ülkelere daha yararlı olabilmesi, turistik arzın genişletilmesi ve turistik ürün çeşitlenmesi ve farklılaştırmalanna gidilmesini gerekli kılmaktadır. Turizm ekonomik ve toplumsal gelişme için kaynak yaratırken, bu gelişme süreci sonunda, turizm hareketlerine katılan insanlann da sayısı yıldan yıla artmaktadır. Nitekim gelişmiş ülkeler, hem dış aktif turizm hem dış pasif turizm bakımından ön sırada yeralan ülkelerdir.

12 Dünya Turizm Hareketlerinin Gelişimi Başlangıçta ferdi olarak ortaya çıkan turizm faaliyeti, toplumsal gelişme ve özellikle sanayileşme sonucu, gelir ve boş zamanlann artması ve aynca yeni çalışma şartlarının dinlenme, tatil ihtiyacını dayatması ile birlikte, yaklaışık birbuçuk asırdan beri kitlesel karakterde sürmektedir. Turizm olayının, her yıl daha genişleyerek büyümesi, turizm hareketleri sürecindeki ulaştırma, haberleşme, konaklama vb. araçlardaki hızlı teknik ve kalitatif gelişmelerin büyük etkisi vardır. Ancak, belki de asıl önemlisi, sektöre her yönü ile bir gelir yaratan ekonomik faaliyetler bütünü olarak yaklaşılması ve dolayisiyle bir turizm endüstrisi anlayışı çerçevesinde, kamu ve özel kesimin her türlü yatırım, eğitim ve kaynak desteğini sektöre tahsis etmesidir. Günümüzde bu çabalar, milletlerarası kurum ve kuruluşlar tarafından ve gittikçe hız kazanan küreselleşme eğilimi bağlamında sürmektedir. Buna paralel olarak, her yıl dünya turizmine katılanların sayısı artmakta, toplam turizm gelirleri yükselmektedir yılında uluslararası turiznn hareketine katılan kişi sayısı 25 milyon iken, 1990 yılında 415 milyon kişiye ulaşmıştır. Artış oranı %1641'dir. Bu kişilerin yaptığı harcamalar ile sağlanan turizm gelirleri, 1950 yılında 2.1 milyar dolar iken, bu değer 1980 yılında milyar dolara ve 1990 yılında 230 milyar dolara ulaşmıştır. Artış oranı %10.952'dir.2 Günümüzde ise, bu rakamlar daha da yükselmiştir. Nitekim, dünya turist sayısı 1992'de 476 milyon kişiye, 1994'de 537 milyon kişiye varırken, toplam dünya turizm gelirleri ise, 1992'de 279 milyar dolara, 1993'de ise yaklaşık 306 milyar dolara çıkmıştır.^ Turist sayısı ve turizm gelirlerinde artışların önemli bir bölümü, 1980 sonrasına rastlamaktadır. Dünyada, ticaret ve ekonomik faaliyetler yanında, turizm hareketlerinde de önemli serbestleşmelerin yaşandığı 1980 sonrası dönemde, 1991'den sonra eski Sovyetler Birliği'nin dağılması sonucu, turizm hareketleri yeni bir İvme kazanmıştır. Turizm olayı hem globalleşmeyi hızlandıran bir faktör, hem de bu süreçten etkilenen bir faaliyet alanı olmaktadır döneminde yılda ortala %4.8 oranında artış gösteren dış seyahatler, yıllık ortalama %14.5 oranında artan bir gelir hacmine sebep olmuştur. Bugünkü durumu ile turizm gelirleri, dünya ticaret hacminin yüzde 4.4'ünü oluştururken, bu oran OEGD ülkeleri için %26 düzeyinde gerçekleşmiştir. Diğer taraftan, turizm sektörü 45 milyon insanı kendi bünyesinde istihdam etmektedir. Turizm sektöründe dünya çapında 204 milyon kişi, diğer bir deyimle her dokuz işçiden birisi, ya da küresel işgücünün %10.6'sı çalışmaktadır.^ Sözkonusu rakamlann, turizmin 1990'lı yıllann en büyük sektörlerinden biri durumuna geldiğini göstermektedir. Turizm sektörü, OEGD ülkelerinde gerçekleştirilen hizmet ticaretinin yaklaşık üçte birini oluşturmaktadır. Bugün ne otomotiv sektörü, ne petrol sanayii, ne de kimya sanayii, turizm ve turizme bağlı yan sektörlerin yarattığı gelir düzeyine ulaşamamaktadır.^ 3 İLKİN ve DİNÇER; 1991, s.9 4 United Nations; 1995; s. 718 ve OECD, 1996: s. 7 5 NAISBITT; 1994; s.73 6İÇÖZ; 1994; s.143

13 Dünya turizm lıareketinde, katılanlar ve gelirler itibariyle en önemli pay, yüksek gelirli, sanayileşmiş batı ülkelerine aittir. Avrupa bölgesi, 1905'li yıllarda dünya turizminde sayı bakımından %66, 1970'lerde %68, 1980'lerde yüzde 65'lik bir paya sahip iken, 1990'lı yıllarda bu pay yüzde 60'a gerilemesine rağmen, yine de en fazla turist kabul eden ve turizm hareketlerine sahne olan bölge niteliğine sahiptir. Turizm gelirleri açısından da, 1985'de yüzde 55'lik bir payı olan Avrupa, 1990'larda bu payını yaklaşık olarak korumuştur. Avrupa'dan sonra en önemli payı Güney ve Kuzey'den oluşan Amerika bölgesine ait olup, dünya turizminde turist sayısı açısından %21.46, turizm gelirleri açısından da yüzde 27.5'lik paya sahiptir. Bu iki bölge dışında en fazla paya sahip üçüncü bölge ise Doğu Asya/Pasifik bölgesidir.'^ Dünya turizm harcamalanna bakıldığında en fazla turizm gelirine sahip ülke ve bölgeler, burada da ilk sıralan almaktadır. En fazla turizm harcamasına sahip ülkelerin başında ABD, Almanya ve Japonya gelmektedir. Artış hızlan bakımından 1991'de1985'e göre %34 ile İtalya ilk, %31'lik oranla Japonya ikinci sırayı almaktadır.ö Japonya, elde ettiği ödemeler dengesi fazlalannı azaltmak üzere hem dış yatırımlan, hem de dış pasif turizmi teşvik etmektedir. O sebeple, Japonya turizm harcamasında çok hızlı artışlar kaydedilmiştir. Dünya turizm harcamalarının, 1992'de yüzde 52'sini yapan ilk beş ülke sırayla, ABD Almanya, Japonya, İngiltere ve İtalya'dır. 1,1.3. Dünya Turizm Hareketlerinin Eğilim Projeksiyonu Dünya turizmine katılanlann sayılan, 2000 yılında 661 milyon, 2010 yılında ise 937 milyon kişi olarak tahmin edilmektedir. Avrupa'nın 1992'de yüzde 60 paya sahip olduğu dünya turizminde, bu payın 2010 yılında yüzde 50'ye düşmesi buna karşılık, en hızlı gelişen, popüler olan ve payını arttıran bölgenin Doğu Asya/ Pasifik bölgesi olacağı beklenmektedir.^ Dünya Turizm Teşkilatı (WTO)'nun yaptığı bu tahminlere göre döneminde, dünya ortalama turist sayısı artış oranı, dönemine göre yanyanya azalmış görünmektedir. Burada, 1990 Körfez Savaşı ve ardından dünya ekonomisi ve ticaretindeki daralma, önemli etkenler olmuştur. 1995'den itibaren nispeten yükselecek olan artış hızının, arasındaki 10 yıllık dönemde, alt dönemi artış oranının altına düşecektir. 7 HAYLAK; 1993; s.40 8 İÇÖZ; 1994; s İÇÖZ; 1994; s. 154

14 TABLO: 2 DÜNYA TURİST SAYILARI BÜYÜME ORANİ VE ARTIŞ TAHMİNİ Dönemler Büyüme Oranı Kaynak: İÇÖZ (1994), s Türkiye'nin de turizm pazarlannı oluşturan, dünyanın en çok turist gönderen beş ülkesinin, 1990'dan itibaren 10'ar yıllık dönemlerde, gönderdikleri toplam turist sayılan Tablo 3'de verilmiştir. Tabloya göre Almanya, 1990'lann en fazla turist gönderen ülkesi ABD'yi geri bırakacaktır. İngiltere ve Fransa da yine büyük turist gönderme potansiyellerini sürdürecekler, bu potansiyelin ileri yıllarda. Doğu Asya'ya yöneleceği beklenmektedir. Tabloda görülen en dikkat çekici artışa, Japonya sahiptir. Japonya'nın 2000'li yıllarda en hızlı büyüyecek turizm pazan olacağı tahmin edilmektedir. TABLO: 3 EN ÇOK TURİST GÖNDEREN 5 ÜLKENİN TURİST GÖNDERİ TAHMİNLERİ ( ) Turist Sayısı (Milyon Kişi) Yıllık % Değfişim Temel Pazarlar / /201 O Fransa Almanya Japonya İngiltere ABD TOPLAM Dünyada % Pay Kaynak: İÇÖZ (1994); s yılında toplam 17.3 milyon kişi turist gönderen Japonya'nın 2000 yılında 34.7, 2010 yılında yaklaşık 68 milyon turist göndererek, en hızlı artışa sahip olacaktır. Almanya ise, en çok turist gönderen ülke özelliğini sürdürecektir. ABD ve Japonya da iki ve üçüncü sırada Almanya'yı takip edecektir. Tablo 3'deki beş ülke, yaklaşık 15 yıl sonra, 1990'a göre yüzde 2 pay kaybına uğrasa bile, toplam turist arzında yüzde 38 ile yine en büyük orana sahip olacaklardır. Brüksel merkezli Dünya Turizm ve Seyahat Konseyi'nin de, dünya turizminin geleceğine ilişkin tahminleri vardır. Konseyin tahmini arasındaki 10

15 yıllık bir dönemi kapsamaktadır.türsab Turizm Dergisinde yeralan tahminlerin özeti, aşağıda sunulmuştur.' ^ Turizm ve seyahat sektörünün toplam 1995 yılı dünya hasılası 3.4 trilyon dolar olmuş, bu rakamın 2005 yılında 7.2 trilyon dolar olacağı hesaplanmaktadır. Gayri safi dünya hasılasının 1995'te yüzde 11 'i, 2005 yılında yüzde 11.4'ü turizm kesimi tarafından meydana getirilecektir. Dünyada gerçekleştirilen toplam yatınmların 1995'de yüzde 11.4'ü turizm sektöründe yapılırken, 2005 yılında bu oran yüzde 11.8 olacaktır. Turizm ve seyahat sektörünün, 1995'de yarattığı doğrudan ve dolaylı istihdam miktarı 212 milyon kişidir. Bu rakamın 2005 yılında 338 milyona yükseleceği beklenmektedir. Turizm sektörünün kamu kaynaklarına aktardığı vergi miktarı, 1995'de 655 milyon dolardır. Bu miktar, 2005 yılında 1.4 trilyon dolar olacaktır. Konsey tahmininde, Asya/Pasifik bölgesinin 2005 yılında, turizm hareketinin farklı alanlarında payını arttıracağı belirtilmektedir yılına kadar, dünya turizm kesimindeki sabit sermaye yatınmlannın, dünya turizm kesimindeki sabit sermaye yatırımlarının, dünya ile yeni entegrasyona giren Orta ve Doğu Avrupa ile, Latin Amerika ve Asya/Pasifik bölgesi ülkelerine yöneleceği beklenmektedir. Yatınmlann önemli kısmını çekecek olan bu bölgeler, dünya turizm gelirlerindeki paylannı da arttırabileceklerdir. Buna göre, dünya turizm gelirinde yüzde 34'lük paya sahip Batı Avrupa, 2005'de yüzde 30.3'e gerileyecektir. Kuzey Amerika bölgesi de 1995'de yüzde 28.3'den 2005'de yüzde 24'e gerileyecektir. Asya Pasifik bölgesi ve Orta ve Doğu Avrupa'nın paylannda artış olacaktır. Asya Pasifik bölgesinin 1995'de yaklaşık yüzde 24 olan payı 2005'de yüzde 27.5'a yükselecektir. Aynı şekilde, Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin 1995'de yüzde 6 olan payları, 2005 yılında yüzde 8'e çıkacaktır. Latin Amerika ve Ortadoğu bölgelerinin küçük olan paylannında da az bir artış olması beklenmektedir. Sonuç olarak, turizm kesiminin, önümüzdeki on yıllarda, üretilen gelir, yapılan istihdam ve katılan turist sayıları bakımından büyümeye devam edeceği söylenebilir. Telekomünikasyon altyapısındaki gelişmeler, oturma odalanndan yürütülebilecek iş veya eğlence faaliyetleri artsa bile, birçok insan seyahat etmeyi, macera yaşamayı, diğer kültürterte tanışmayı tercih edecektir. Dünya ekonomisinin bütünleşmesi ve küresel toplumun gittikçe homojenleşmesi ile, insanlann bu homojen denizde, kendi kimliklerini koruma istekleri artmaktadır. Sonuçta, insanlann bir aidiyet ve devamlılık duygusu ile, her yıl gittikçe daha çok turizme katılacaklanna kesin gözüyle bakılabilir.'' 10 TÜRSAB; 1995 a, S WILKINSON; 1995,s.721

16 Turizmde Talep Kavramı Turizm Talebi Talep, satmalına gücü ve isteğinde bulunan alıcıların piyasa davranışlarını ifade eder. Belli bir mal ve hizmetten satınalma gücü ve isteğinde bulunan kişi, talebe etki eden bütün faktörleri dikkate alarak, satınalacağı miktan belirler. Talebe etki eden faktörün sayısı ise oldukça geniştir. Bu çerçevede, talep edilen malın ve tamamlayıcı ve rakip malların fiyatları, ihtiyaç miktarı, kişinin gelir, kültür, eğitim düzeyi, alışkanlıklar ve belki günümüzde çok etkin duruma gelen reklam faaliyeti gibi daha birçok faktör, talebin doğmasını ve belli mal ve hizmetlere yönelmesini etkiler. Turizm talebi ise, oldukça karmaşık bir süreçtir. Olayın karmaşıklığı, turizm talebinde bulunan insanların çok farklı ve heterojen bir durum arzetmesinin yanında, turistik ürün yelpazesinin her geçen gün hızla genişlemesi ve belki daha da önemlisi, turizm hizmetinin birbirini tamamlayan ayrı mal ve hizmetler karmasından oluşmasıyla ortaya çıkmaktadır. Fon mal ve hizmetler karmasının hiçbir halkasında, tur tamamlanıncaya kadar bir aksaklık olmamalıdır. Zira, talep, sonunda bir tatmin olayıdır. Turizmde arz konusu ele alınırken, bunlar üzerinde ayrıca durulacaktır. Turizm talebinde bulunan insanların çok farklı heterojen bir yapı arzetmesi, buna paralel olarak, talebeden kitlenin yaş, cinsiyet, meslek, eğitim, kültür, medeni durum, görgü ve gelenekler, toplumsal tabakalara aidiyet gibi sosyo-demografik faktörler ile milli gelir, gelir dağılımı, kullanılabilir gelir, geliş ve boş zaman ilişkileri, turizm hizmetleri ve diğer mal ve hizmet fiyatlanndaki değişmeler gibi iktisadi faktörler açısından analizini gerekli kılmaktadır. Kitlenin tanınması talebin anlaşılmasına, talebin anlaşılması ise, en uygun hizmet bileşimin oluşturulmasına zemin hazırlayacaktır. İktisadi faktörlerin ve özellikle de kişinin gelirinin bağımsız bir değişken olarak seyahat talebi üzerindeki etkisi tek başına yeterli değildir. Ancak; meslek, yaş, eğitim ve kültür düzeyi gibi sosyo-demografik faktörler ile gelir değişkeni arasında ilişki kurulup, nüfusun, saydığımız ölçülerle gelire göre sınıflandırılması durumunda, talep anlam kazancaktır. Ayrıca turizm talebinin siyasal, yasal ve psikolojik faktörler tarafından etkilenmesi de hesaba katılmalı, bütün bu faktörler, birlikte olarak ele alınmalıdır.''^ Bu şekilde, mevcut ya da potansiyel turizm talebi kapsanmak suretiyle, tatmin ihtimali de yükselmiş olacaktır. Sonuç olarak, turizm talebini, "belirli bir piyasada belirli bir fiyata turistik mıal ve hizmetleri, rasyonel veya irrasyonel nedenlerle, kendi ikamet yeri dışında satınalma isteğinde bulunan, bu isteği gerçekleştirmeye imkan verecek kadar satınalma gücüne ve boş zamana sahip olan insanlann miktan"'^^ olarak tanımlamak mümkündür. 12DİNCER; 1993, s.26-27) 13 OLALI; 1969, s.27)

17 Turizm talebi ve özellikle arz şartlarının piyasada gösterdiği genel ve özel durumlar, turizm talebini, elastik bir karaktere sahip kılmaktadır. Buna göre turizm talep miktarı, fiyattaki bir birim değişme karşısında, kolaylıkla değişebiliyor demektir. Bu değişme, elbette fiyat hareketi ile ters yönde olacaktır. Turizm talebi gelire göre de elastik bir karakter arzeder. Gelirdeki birim değişmeler, turizm talebine de yansır. Buradaki değişme ise gelirdeki değişme yönü ile aynıdır Turizm Talebinde Seyahat Motifleri Modern toplum öncesi dönemde, insanlann seyahat motiflerinde birkaç unsur önemli ve belirleyici rol oynamıştır.ticaret, iş arama, din ve eğitim ile keşif ve macera saikleri, uzun yıllar seyahat sebebinin en önemli belirleyicileri olmuşlardır. Bu motiflerle hareket eden insanlar, toplumsal ekonomik ve teknik yapı gereği, genellikle ferdi seyahatler yapmışlardır. Modern sanayi toplumunda uzmanlaşma, işbölümü ve teknik gelişme ile bir bütün olarak toplumsal gelişme, insanları seyahate iten unsurlan hızla arttırmış, sonuç olarak turizm katılanların sayılan da çığ gibi büyümüştür. Günümüzde insanlan turizm talebine yönelten seyahat motifleri konusunda, çok sayıda, gruplandırma, sınıflandırma ve sıralama olduğu görülmektedir. Mcintosh ve Goeldner seyahat motiflerini başlıca 4 gruba ayırmaktadır:''^ 1.Fiziksel Motivatörler: Bunlar, fiziksel dinlenme, sporlara katılım, şehir rekreasyonu, rahatlatıcı eğlenme ve sağlıkla doğrudan ilgili diğer motivasyonlardır. Bunlara ilave aktiviteler, doktor direktifi ve tavsiyesiyle, sağlıklı termal kullanımı, kür banyolan, tıbbi muayeneler ve benzeri sağlık tedavi aktiviteleri olabilir. 2.Şahıslararası Motivatörler: Yeni insanlarla tanışma isteği, arkadaş veya akrabalarını ziyaret, rutin işlerden, aile ve komşulardan kaçma veya yeni arkadaşlıklar kurma gibi motivasyonları kapsar. 3. Statü ve Prestij Motivatörleri: Nefsi ihtiyaçlar ve şahsi gelişmeyle ilgilidirler. İş, sergi, etüd, hobi ve eğitim amaçlı seyahatler, bu gruba girer. 4.Kültürel Motivatörler: Tarih ve folklor gibi, gidilen yerin önemli festivallerine kültürel olaylanna katılmak, müzeleri ziyaret etmek, bu tür motivasyonlar arasındadır. SCHMOLL ise beş genel seyahat motifi grubu verir.""^ 1. Dinlenme, macera, zevk, 2. Sağlık ve rekreasyon (spor dahil) 3.Etnik ve ailevi motivasyonlar, 4. Eğitim ve kültür motivasyonları, 5. Sosyal ve rekabetle ilgili motivasyonlar (statü ve prestij dahil).16 14HARSSEL; 1994, s MİDDLET0N; 1988, s MİDDLETON; 1988, s.47

18 Prof. Donald E.LUNDBERG ise, seyahat sebeplerini aşağıdaki gibi sıralamaktadır.''^ 1. İş, 2. Eğlence, 3. Sağlık, 4. Değişiklik arzusu, 5. Egzotik yerler aramak, 6. Öğrenmek, 7. Tabii güzellikler ve harikalar görmek, 8. Benlik duygusu ve nefsi tatmin, 9. Dinlenme ve rahatlama, 10. Sportij nedenler, 11. Alışveri, 12. Gelişigüzel seyahatler, 13. Önceki seyahatlerin zevki, 14. Rizikoya atılmak, 15. Cesurluğu ispatlamak, 16. Sosyal ilişkiler kurup geliştirmek, 17. Sosyal stütüye uyum sağlamak ve üstünlük elde etmek, 18. Kendini kabul ettirmek, 19. Manevi değerler. Görüldüğü gibi, her üç gruplama ve sıralamada, konumuzu teşkil eden sağlıkla ilgili motivasyonlar, ön sıralarda yer almaktadır. Şu bir gerçektir ki, insanlar aynı anda birden çok motivasyonun etkisi ile turizm talebinde bulunmıakta ve belli bir ücretle, azami tatmini hedef almaktadır Turizmde Arz Kavramr Arz kavramı, ekonomik faaliyetlerde, üretim yapanların üretme isteği ve kapasitesinde olduklan mal ve hizmet üretimi ile bunların piyasaya sunulmiası sürecindeki satıcıların davranışlannı kapsar. Tanım gereği, üreticilerin finansman imkanlan, üretim kapasitesi ve teknoloji, piyasaya ilişkin görüş ve beklentiler ile üretim ve satış sonrası elde edilecek maddi ve manevi tatmin, arzı etkileyen başlıca unsurlardır. Üretim ve satış miktan ile bunu etkileyen fiyatlar başta olmak üzere diğer bağımsız etkenlerden olaşan ilişkiye, arz fonksiyonu denir. Arz miktarı ile fiyatlar arasında, aynı yönlü doğru orantı vardır. Genel olarak, flyatlann yükselmesi, arzedilen miktarları da arttırır. Malların ve piyasaların yapı ve durumlanna göre, fiyatlardaki değişme oranı ile arz miktarlanndaki değişme oranı arasındaki ilişkiler, arz esnekliği olarak ifade edilir. 17 LUNDBERG; 1990, s.39-52

19 Turizmde arz esnekliğinin, mallar ve hizmetlerde veya aynca piyasalarda meydana gelen gelişmelere paralel olarak yükseldiği görülmektedir. Turistik ürün talep edenlerin, ihtiyaç, eğilim ve motivasyonlanna göre, neredeyse sonsuz sayıda seçenekleri olduğu söylenebilir. Bu da, turistik ürünün satılmama gibi bir riskinin olmadığını, buna bağlı olarak da en azından potansiyel turist sayısının çok yüksek olduğunu ifade eder. Turistik arzın yapısı, bizzat geleneksel turistik arz faktörlerinin durumuna bağlı olarak oluştuğu gibi, turistlerin sürekli değişen motivasyonlanna göre, talep cephesinde meydana gelen farklılaşmalar, arz tarafında da önemli ürün, pazar, fiyat ve hizmet karması değişmelerine yolaçmaktadır. Bu karşılıklı etkileşim, tarihten günümüze süregelmektedir. Nitekim, önce "ne üretirsen satarsın" yani, "her arz kendi talebini yaratır" görüşü, klasik iktisatta hükim olmuştu. Kendi içinde ve döneminde tutarlı olan bu görüş, yerini modern pazarlamada, tüketici istek ve arzulanna göre üretim ve ürünün şekillenmesine bırakmıştır. Bu ikinci aşama halen devam etmekle birlikte, bazı üçüncü ve dördüncü aşama farklılaşmaları da ayırdedilebilmektedir. Üçüncü aşamanın özelliği, teknik gelişmelerin mal ve hizmet üretimine daha çabuk uygulanması ile yeni ürün geliştirme ve buluşlann ön plana çıkmasıdır. Dördüncü aşamada ise mal ve hizmet üretimi ön planda değildir. Burada üretim prosesleri ve Ar-ge faaliyetleri ağırlık kazanmıştır. Artık günümüzde, insan ihtiyaçlannı karşılayan ve onun yaşamasını kolaylaştırıp kalitesini yükselten faaliyetler çok yoğun ve hızlıdır. Mal ve hizmet endüstrilerinde meydana gelen bu çok hızlı gelişmeler, gerek turizm arzında, gerekse diğer sektörlerde, talep ve tercih kayıtsızlıklan karşısında bırakmaktadır. Ancak, bunlar arasında temel stratejik araçlann medya olduğunda herkes birleşmektedir. Ar-ge faaliyetleri sonucu üretilen çok sofistike mal ve hizmetlere, insanlar artık klasik anlamda talep yöneltmemekte, bunlar medya aracılığı ile satınalınması kaçınılmaz birer sihirli madde olarak karşımıza çıkmaktadır. Böylece, modern pazarlama sürecinde yeniden ancak farklı biçimiyle başa dönülmüş olmaktadır. "Her arz kendi talebini medya ile mutlaka yaratır." Turizm arzı da, sektöre mal ve hizmet üreten yan sanayilerin desteği ile birlikte, bütün bu gelişmelerden, sonuna kadar yararlanmaktadır. Turizm, bir asırdan fazla süredir, geniş insan tabakalannın katılımının sağlanabilmesi ile kitlesel karakteri haiz olmuştur. Kitlesel turlar, kişilere, ferdi olarak seyahat ettiklerinde harcadıklanndan daha ucuza malolduğundan, turistik hareketler kitlevi nitelik kazanmıştır, Gelecekte, bu kitlesel niteliğini süreceği konusunda önemli göstergeler vardır. Ancak, yeni araç ve gereçler, insanları tekrar ferdi seçeneklere de yöneltebilecektir. Uzayın ve yeraltının keşfindeki ilerlemeler, turizm faaliyetlerine de önemli ufuklar açacak gibi görünmektedir. Böylece turistik arz ve ürün yelpazesine yeni farklı seçenekler katılacaktır. Diğer taraftan geçmiş medeniyetler ve günümüzdeki farklı 18 KUTLU ATA; 1977, s. 11

20 kültürlerin de seyahat motiflerinde daha ağırlıklı yeralacağı tahmin edilmektedir. Ancak burada sorun, herhalde, farklı kültürlerin, turizm ve medyanın globalleşme yolu ile yaptıkları etki sonucu, gittikçe birbirlerine benzemeleri olabilecektir. Bir başka sorun alanı da, turizm faaliyetlerinin, çevre üzerinde yaptığı olumsuz baskılarda ortaya çıkabilecektir. O sebeple, geliştirilen yeni ve farklı turistik ürün türlerinin, mutlaka çevre boyutlu olarak standardize edilmesi gereği vardır. Ayrıca, turizm arzındaki aşırı rekabet ve zorlamaların, çevreye bağlı olarak bazı etik ve estetik sorunlan doğurabileceği de gözden ırak tutulmamalıdır. Günümüzde, turistik arz geniş bir seçenek yelpazesine ulaşırken, mal ve hizmet kalitesinde asgari standartlann yükseltilmesi gündeme gelmiştir. Bu konuda, milletlerarası kurum ve kuruluşlann, genel eğilime paralel olarak daha seçici davrandıkları gözlenmektedir Turizm Arzrnı Oluşturan Faktörler Turizm arzını oluşturan faktörler, turizm hizmeti talep edenlerin niyetlerinden başlayarak, tekrar geri dönene kadar geçen çevrim içinde yararlandıklan her türlü mal, hizmet, araç, gereç, insan, organizasyon ve doğal kaynaklann tümünü kapsar. Turistik arz potansiyeli, turizm talebinin yapısına ve eğilimlerine paralel olarak şekillenir. Ancak, bu durum olayın pasif tarafıdır. Önce de belirtildiği üzere, turistik ürün ve hizmet karması yapan profesyonel meslek insanlan, turizme yatınm yapan ve kâr elde etmeyi amaçlayan her hizmet halkasındaki teşebbüsler ve ayrıca, olayın makro anlamda yönlendirme ve planlamasından sorumlu kamusal turizm politikası yapıcı ve uygulayıcıları, turizm potansiyelinin, fonksiyonel olarak talebe cevap verecek biçimde düzenlenmesini ve buna ilişkin her türlü aktif promosyon yöntemlerini uygularlar. Geçmişten günümüze ve gelecekte turizme katılmayı motive eden bütün maddi ve gayrimaddi değerler, geniş anlamda turistik arz potansiyelini meydana getirir. Bu potansiyelin, çeşitli ürün bileşimlerine dönüştürülmesi, genel, yerel ve özel idare ve insanların görevi olmaktadır. Bu görev, milli, bölgesel, yöresel ve işletme ölçeklerinde plan ve programlardan oluşan Turizm Politikaları çerçevesinde, sistematik olarak yürütülebilir. İnsanların değer atfettikleri potansiyel turizm varlık veya zenginlikleri, kendi kendine turistik ürüne dahil olmaz. Turizm talebinin varlığı ve özellikleri, potansiyel varlıklara anlam ve önem kazandınr. Potansiyel varlıklann turistik ürüne dahil edilerek hizmete arzedilmesi, profesyonel turizm adamlarının varlığını gerektirir. Aksi halde, varlıklar keşfedilmeyi bekleyen, atıl birer faktör olarak durur. Bir yörenin turizm olayından bağımsız olarak sahip olduğu potansiyel değerlere, turizmden bağımsız arz adı verilir. Bunlar arasında turistik mahallin tabii çevre şartları, çeşitli değerler, olaylar, altyapı tesisleri, diğer kesimlere ait işletmelerin ürettikleri çeşitli mal ve hizmetler bulunmaktadır.' ^ Tabii çevre şartlarının ayrıntısına inildiğinde, yörenin iklim ve arazi yapısı ilk karşılaşılan temel 19T0SKAY; 1974, s

Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz

Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz Turistik Ürün; turistin seyahati boyunca yararlandığı konaklama, yeme-içme, ulaştırma, eğlence ve diğer birçok

Detaylı

Turizm sektörü, Türkiye için önemli bir gelir kaynağı oluşturmaktadır.

Turizm sektörü, Türkiye için önemli bir gelir kaynağı oluşturmaktadır. Turizm sektörü, Türkiye için önemli bir gelir kaynağı oluşturmaktadır. Milli Gelirin yaklaşık %5 i turizm sektöründen elde edilmektedir. (%1i termal turizimden) Turizm sektöründe son yıllarda yaşanan hızlı

Detaylı

SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE. Dünyada sağlık turizminin gelişmesine sebep olan faktörler şu şekilde sıralanabilir;

SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE. Dünyada sağlık turizminin gelişmesine sebep olan faktörler şu şekilde sıralanabilir; Yrd. Doç Dr. Gonca Güzel Şahin SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE Sağlık Turizmi; insanların tedavi olmak amacıyla yaşadıkları ülkeden, kaliteli ve görece daha ucuz hizmet alabilecekleri başka ülkelere

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

Birinci Bölüm: Yatırım ve Proje Kavramları Turizm Yatırımlarının Türleri

Birinci Bölüm: Yatırım ve Proje Kavramları Turizm Yatırımlarının Türleri Birinci Bölüm: Yatırım ve Proje Kavramları Turizm Yatırımlarının Türleri Y. Doç. Dr. Şevki ULAMA 1 Yatırım: Şans oyunları oynamak Eldeki fonları uzun bir süre kullanmak Fonların yatırıldığı ve kullanıldığı

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013 Küresel Turizm Sektörü Dünya daki turist sayısı 2011 yılında bir önceki yıla göre % 4,6 ve 2012 de %4 artışla 1,035 milyar

Detaylı

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI BİRİNCİ HAFTA 2 TURİZM OLAYI VE GELİŞİMİ Turizm kelimesinin Latincede dönmek, etrafını dolaşmak, geri dönmek anlamına gelen tornus kökünden türetildiği

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

DÜNYA TURİZMİNDE GELECEĞE YÖNELİK EĞİLİMLER

DÜNYA TURİZMİNDE GELECEĞE YÖNELİK EĞİLİMLER DÜNYA TURİZMİNDE GELECEĞE YÖNELİK EĞİLİMLER İnsanoğlunun farklı amaçlarla turizm hareketlerine katılacağı ve yeni turizm türlerinin gelişeceğini söylemek mümkündür. Turizm hareketleri artarak ve çeşitlenerek

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Serbest zaman etkinlikleri. Alternatif serbest zaman etkinlikleri. Alternatif Sporlar. Alternatif Turizm... Ekstrem sporlar Yaşam tarzı sporları

Serbest zaman etkinlikleri. Alternatif serbest zaman etkinlikleri. Alternatif Sporlar. Alternatif Turizm... Ekstrem sporlar Yaşam tarzı sporları Serbest zaman etkinlikleri Alternatif serbest zaman etkinlikleri 1 2 Alternatif Sporlar Geleneksel sporlardan farklı olma, onları farklılaştırma Futbol, basketbol, voleybol. Geleneksel sporlara meydan

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Hizmet Sektörü Olarak Sağlık Turizminin Ülke Ekonomisindeki Rolü. Dr. Seyit KARACA TOBB Türkiye Sağlık Kurumları Meclis Başkanı

Hizmet Sektörü Olarak Sağlık Turizminin Ülke Ekonomisindeki Rolü. Dr. Seyit KARACA TOBB Türkiye Sağlık Kurumları Meclis Başkanı Hizmet Sektörü Olarak Sağlık Turizminin Ülke Ekonomisindeki Rolü Dr. Seyit KARACA TOBB Türkiye Sağlık Kurumları Meclis Başkanı Türkiye Ekonomisi Ülkemiz 2011 yılında yapmış olduğu büyüme trendiyle, dünya

Detaylı

ENDÜSTRİYEL KORUYUCU BOYALAR. Bosad Genel Sekreterliği

ENDÜSTRİYEL KORUYUCU BOYALAR. Bosad Genel Sekreterliği ENDÜSTRİYEL KORUYUCU BOYALAR Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Endüstriyel koruyucu boyalar talep hacminin %5 ini ve küresel boya satışlarının %7 sini oluşturmaktadır. Koruyucu boyaların hacimsel

Detaylı

TKY302U KONAKLAMA HİZMETLERİNDE KALİTE YÖNETİMİ KISA ÖZET

TKY302U KONAKLAMA HİZMETLERİNDE KALİTE YÖNETİMİ KISA ÖZET TKY302U KONAKLAMA HİZMETLERİNDE KALİTE YÖNETİMİ KISA ÖZET İÇİNDEKİLER SAHİFE Ünite:1- Hizmet ve Hizmet Sektörüne Genel Bir Bakış 2 Ünite:2- Kalite ve Kalitenin Evrimi 6 Ünite:3- Toplam Kalite Yönetimi

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

TÜRKİYE TURİZM STRATEJİSİ 2023 VE MALATYA İLİ TURİZMİ

TÜRKİYE TURİZM STRATEJİSİ 2023 VE MALATYA İLİ TURİZMİ TÜRKİYE TURİZM STRATEJİSİ 2023 VE MALATYA İLİ TURİZMİ Dr. ADNAN ASLAN 27 MART 2013 ANKARA KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI YATIRIM ve İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇERİK 1.Dünyada ve Türkiye de Turizm 2. Türkiye

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR TEMMUZ 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN KIRKLARELİ-2014 Kırklareli Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON HAZIRLAYAN YEŞİM CAN Adres: Ekonomik ve Sosyal

Detaylı

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır?

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Alvin Toffler in endüstrinin gelişmesi yaklaşımı Pazarlama nedir? Kullanımı neden önemlidir? Pazarlama olanaklarının kullanımı, eğitim ve geliştirme

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI

KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI DÜNYA KRUVAZİYER PAZARI NEREYE GİDİYOR? Hazırlayan: Mine Güneş Kruvaziyer destinasyonlar içerisinde, son yıllara kadar

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

BÖLÜM 1... 1 EKONOMİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR...

BÖLÜM 1... 1 EKONOMİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1... 1 EKONOMİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR... 2 1.1. Ekonominin Tanımı... 2 1.2. Kıtlık Kavramı ve Alternatif Maliyet... 3 1.3. İhtiyaç Kavramı... 4 1.4. Mal ve Hizmet... 5 1.5. Fayda...

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ŞUBAT 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

KONAKLAMA TESİSLERİNDE KURULACAK SAĞLIK TESİSLERİ

KONAKLAMA TESİSLERİNDE KURULACAK SAĞLIK TESİSLERİ KONAKLAMA TESİSLERİNDE KURULACAK SAĞLIK TESİSLERİ Sayılarla Türk Turizmi Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelik Özel Hastaneler Yönetmeliği SAYILARLA TÜRK TURİZMİ TÜRK

Detaylı

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015 Sayın YÖK Başkanı, Üniversitelerimizin Saygıdeğer Rektörleri, Kıymetli Bürokratlar ve Değerli Konuklar, Kalkınma Araştırmaları Merkezi tarafından hazırlanan Yükseköğretimin Uluslararasılaşması Çerçevesinde

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

Bölüm 5 Doğal Kaynaklar Ekonomisi

Bölüm 5 Doğal Kaynaklar Ekonomisi Bölüm 5 Doğal Kaynaklar Ekonomisi İçerik 1. Kaynak, Doğal Kaynak ve Çevre Kavramları 2. Doğal Kaynakların Sınıflandırılması 3. Doğal Kaynaklardan Yararlanma İlkeleri 4. Çevre ve Doğal Kaynakların Değeri

Detaylı

PAZAR ANALİZ SÜRECİ 3 AŞAMA DA YAPILIR. 1. Masa başı araştırması 2. Alan araştırması 3. Hedef pazar bölümünün seçimi

PAZAR ANALİZ SÜRECİ 3 AŞAMA DA YAPILIR. 1. Masa başı araştırması 2. Alan araştırması 3. Hedef pazar bölümünün seçimi PAZAR ANALİZ SÜRECİ 3 AŞAMA DA YAPILIR. 1. Masa başı araştırması 2. Alan araştırması 3. Hedef pazar bölümünün seçimi 1. Masa başı araştırmasında. Masa başı araştırmasında şu soruların cevabını vermeliyiz;

Detaylı

SEYAHAT İŞLETMECİLİĞİNİN GELİŞİMİ...

SEYAHAT İŞLETMECİLİĞİNİN GELİŞİMİ... İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: SEYAHAT İŞLETMECİLİĞİNİN GELİŞİMİ... 1 I. TARİHSEL GELİŞİM... 1 II. SEYAHAT ACENTALARININ GELİŞMESİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER... 10 A. DENİZYOLU ULAŞTIRMASI... 10 B. DEMİRYOLU ULAŞTIRMASI...

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

BÖLGESEL TURİZM GELİŞTİRME KOMİTELERİ BİLGİ NOTU

BÖLGESEL TURİZM GELİŞTİRME KOMİTELERİ BİLGİ NOTU Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi İnovasyona Dayali Turizm Stratejisi ve Eylem Planı BÖLGESEL TURİZM GELİŞTİRME KOMİTELERİ BİLGİ NOTU TRA1 / 2012 Her hakkı saklıdır. ÖNSÖZ Bu doküman, Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma

Detaylı

KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI. Erkunt Öner 2012

KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI. Erkunt Öner 2012 KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI Erkunt Öner 2012 1 1. Kruvaziyer Endüstrisinin Gelişimi Global olarak kruvaziyer endüstrisi, son 5 yılda turizmin en fazla büyüme gösteren alanı olmuştur. Yapılan

Detaylı

MARKA EKONOMİSİ. İtalya, İspanya örnekleri ve Türkiye için değerlendirme

MARKA EKONOMİSİ. İtalya, İspanya örnekleri ve Türkiye için değerlendirme MARKA EKONOMİSİ İtalya, İspanya örnekleri ve Türkiye için değerlendirme 1960 larda İtalya, İspanya ve Türkiye 1960 larda İtalya, İspanya ve Türkiye 1960 larda Almanya ya çalışmak için işçi göndermeye başlayan

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR. Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü

SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR. Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü Programın Amacı ve Kapsamı-1 2 Tıbbi tedavinin alınması, termal kaynakların kullanılması,

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı. 10.04.2013 Anadolu Üniversitesi

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı. 10.04.2013 Anadolu Üniversitesi 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 10.04.2013 Anadolu Üniversitesi Küresel Turizm Sektörü Dünya daki turist sayısı 2011 yılında bir önceki yıla göre % 4,6 ve 2012

Detaylı

TURİZMİ ÇEŞİTLENDİRMEK. Turizmde ilkeli ve planlı bir gelişme için Türkiye nin turizmini planlı ve sürdürülebilir biçimde çeşitlendirmesi şart.

TURİZMİ ÇEŞİTLENDİRMEK. Turizmde ilkeli ve planlı bir gelişme için Türkiye nin turizmini planlı ve sürdürülebilir biçimde çeşitlendirmesi şart. TURİZMİ ÇEŞİTLENDİRMEK Turizm gelişiminde son 20 yıldır büyük başarılara imza atmış Türkiye, son yıllarda sürdürülebilir turizm gelişiminde olumsuz bir trende girmiş bulunuyor. Turizmde ilkeli ve planlı

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

DERSTE KAZANDIRILACAK ÖZELLİKLER KAPSAM HAFTALARA GÖRE DERS PROGRAMI ÖNERİLEN KAYNAKLAR

DERSTE KAZANDIRILACAK ÖZELLİKLER KAPSAM HAFTALARA GÖRE DERS PROGRAMI ÖNERİLEN KAYNAKLAR PROGRAM ADI TURİZM VE OTEL İŞLETMECİLİĞİ DERSİN KODU TUR / TRO 169 DERSİN ADI TEMİZLİK ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI VE DENETİMİ DERSİN SORUMLUSU ÖĞR. GÖR. MELTEM BOZKURT DERSİN TÜRÜ Zorunlu x Seçmeli EĞİTİM DİLİ

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik

Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik Yrd.Doç.Dr. Gül GÜNEŞ Atılım Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Müdürü Turizm ve Otel İşletmeciliği Bölümü İşletme Fakültesi ggunes@atilim.edu.tr

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

www.canancetin.com 1

www.canancetin.com 1 www.canancetin.com 1 www.canancetin.com 2 canancetineylul@gmail.com esincanmutlu@gmail.com www.canancetin.com 3 www.canancetin.com 4 Yeni kurulan ARMADA Pazarlama Şirketi, dünyada ve Türkiye de hızla gelişen

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

TUROB Vakantiebeurs / Utrecht - HOLLANDA 2016 Turizm Fuarı Sonuç Raporu

TUROB Vakantiebeurs / Utrecht - HOLLANDA 2016 Turizm Fuarı Sonuç Raporu TUROB Vakantiebeurs / Utrecht - HOLLANDA 2016 Turizm Fuarı Sonuç Raporu Fuar Tarihleri 12.01.2016 17.01.2016 2017 Yılı Fuar Tarihleri 10-15.01.2017 Fuarın Açık Olduğu saatler 10:00-18:00 Ziyaretçi Sayısı

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ.. 2 İTHALAT

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

YEREL YÖNETİMLERDE REKREASYON YEREL PROGRAM YÖNETİMLERDE VE REKREASYON

YEREL YÖNETİMLERDE REKREASYON YEREL PROGRAM YÖNETİMLERDE VE REKREASYON YEREL YÖNETİMLERDE REKREASYON YEREL PROGRAM YÖNETİMLERDE VE REKREASYON PROGRAM HİZMETLERİ VE HİZMETLERİ Yrd.Doç.Dr.Ümit KESİM Marmara Üniversitesi BESYO Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr.Ümit KESİM TMOK ve SBD

Detaylı

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir Temel Ekonomik Göstergeler İzmir 2015 İzmir... İzmir çok yönlü üretim olanakları, zengin doğal kaynakları ve nitelikli yaşam kalitesini bir arada sunabilmesiyle hem Türkiye hem de dünya ölçeğinde öne çıkan

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER...1 TÜKETİCİ FİYATLARI ENDEKSİ (TÜFE)... 2 ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (ÜFE)... 2 İTHALAT - İHRACAT...

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE TEMEL KAVRAMLAR İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) İKY Gelişimi İKY Amaçları İKY Kapsamı İKY Özellikleri SYS BANKASI ÖRNEĞİ 1995 yılında kurulmuş bir

Detaylı

KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER)

KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER) KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER) 1.KOBİ PROJE DESTEK PROGRAMI İşletmelere özgü sorunların işletmeler tarafından projelendirildiği ve projelendirilen maliyetlerin desteklenebildiği bir programa ihtiyaç

Detaylı

ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906

ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906 ISBN: 978-605-4610-19-8 ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906 The Determinition of The Problems and Solution ways, Interested in Allocated Forest Resources

Detaylı

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI. 2008 Yılı Kurumsal Mali Durum Ve Beklentiler Raporu

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI. 2008 Yılı Kurumsal Mali Durum Ve Beklentiler Raporu KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 2008 Yılı Kurumsal Mali Durum Ve Beklentiler Raporu Temmuz 2008 GİRİŞ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 30 uncu maddesinde, genel yönetim kapsamındaki idarelerin,

Detaylı

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ Önemli Rakamlar 2013 de 81,3 milyar gelir 147,400 dünyada çalışan sayısı

Detaylı

08 Kasım 2012. Ankara

08 Kasım 2012. Ankara 08 Kasım 2012 Ankara KOBİ ler ve KOSGEB Türkiye de KOBİ tanımı KOBİ tanımı 250 den az çalışan istihdam eden, Yıllık bilanço veya net satış hasılatı 25 milyon TL yi geçmeyen işletmeler Ölçek Çalışan Sayısı

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... BİRİNCİ BÖLÜM TURİZM ENDÜSTRİSİ

İÇİNDEKİLER. Önsöz... BİRİNCİ BÖLÜM TURİZM ENDÜSTRİSİ İÇİNDEKİLER Önsöz... v BİRİNCİ BÖLÜM TURİZM ENDÜSTRİSİ 1. Turizm Endüstrisi... 1 1.1. Turizm Olayı ve Kavramı... 1 1.2. Turizm Endüstrisi Tanımı ve Temel Özellikleri... 5 1.3. Turizm Endüstrisinin Dünya

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

BURSA ESKİŞEHİR BİLECİK KALKINMA AJANSI 2014-2023 TR41 BÖLGE PLANI BURSA TURİZM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU TOPLANTISI BİLGİ NOTU

BURSA ESKİŞEHİR BİLECİK KALKINMA AJANSI 2014-2023 TR41 BÖLGE PLANI BURSA TURİZM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU TOPLANTISI BİLGİ NOTU BURSA ESKİŞEHİR BİLECİK KALKINMA AJANSI 24-223 TR4 BÖLGE PLANI BURSA TURİZM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU TOPLANTISI BİLGİ NOTU , bin Türkiye, milyon Turizm Sektörü Türkiye 223 Turizm Stratejisi nde illerimizin

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

İSTATİSTİKLERİ MEHMET ÖZÇELİK

İSTATİSTİKLERİ MEHMET ÖZÇELİK GİRİŞ TÜRKİYE DE İNTERNET KULLANIMI ve E-TİCARET Günümüz teknoloji çağında 2000 li yılların başından itibaren, özellikle bilişim teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, bilgi toplumunun oluşmasına büyük katkı

Detaylı

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Pazarlama Nedir? Pazarlama: Müşteriler için değer yaratmayı, bunu tanıtma ve sunmayı; örgütün ve paydaşlarının yararına olacak şekilde müşteri

Detaylı

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme olanağından ödün vermeksizin bugünün ihtiyaçlarını karşılayabilecek kalkınma

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

VAKANTIEBEURS 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU

VAKANTIEBEURS 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU VAKANTIEBEURS 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU AR-GE BİRİMİ TÜRSAB UTRECHT VAKANTIEBEURS 2014 FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 14-19 Ocak tarihleri arasında Hollanda nın Utrecht

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası

AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası OTP harcamalarının AB bütçesinin önemli bölümünü kapsaması, bu politikayı bütçe tartışmalarının da odak noktası yaparken, 2014-2020 Mali Çerçeve içinde tarım, kırsal

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ

TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ TÜSİAD YÖNETİM KURULU ÜYESİ OKTAY VARLIER'İN, TÜSİAD - KKTC İŞAD KIBRIS EKONOMİSİ VE YATIRIM OLANAKLARI SEMİNERİ'NDE YAPTIĞI, "SANAYİ VE HİZMETLER SEKTÖRÜNDE BEKLENTİLER

Detaylı

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi. Turizm Fakültesi

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi. Turizm Fakültesi İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Turizm Fakültesi Çiğli/İzmir Temmuz 2012 İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Turizm Fakültesi; 14.07.2010 tarihinde kabul edilen ve 22.07.2010 tarihinde Resmi Gazete de yayınlanan

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

II II.1.12

II II.1.12 BÖLÜM II... 9 GENEL BİLGİLER... 9 Grafik II.1. Yerleşim Yeri... 9 Grafik II.3 Sektör/Kurum Adı... 11 Grafik II.4 STK ve İdari Birimler... 12 Grafik II.5 Mesleki Dağılım... 13 Grafik II.6 Yerleşim Yerine

Detaylı

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir. İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan

Detaylı

6.15 TURİZM. 6.15.1 Ana Konular

6.15 TURİZM. 6.15.1 Ana Konular 6.15 TURİZM 6.15 TURİZM 334 6.15 TURİZM Başkent Lefkoşa çeşitli dönemlere ait tarihi, mimari, ve kültürel değerler açısından oldukça zengindir. Ayrıca Başkent olması nedeniyle ülkenin yönetsel, iş ve alışveriş

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ... 2 İTHALAT

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ Türklerin dericiliğe başlamaları kaynaklara göre, 12. yüzyıla kadar gitmektedir. Köklü bir tarihsel geçmişe sahip olan deri ve deri sanayinin 1970 lerden itibaren ülkemizde

Detaylı

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI KOSGEB DESTEKLERİ GENEL DESTEK PROGRAMI Programın Gerekçesi: Proje hazırlama kapasitesi düşük KOBİ ler ile KOSGEB hedef kitlesine yeni dahil olmuş sektörlerdeki

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü

T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü KOSGEB T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü KOSGEB VE KURULUŞ AMACI KOSGEB, 1990 yılında 3624 sayılı Kanun ile

Detaylı

KARABÜK 2023 TURİZM VİZYONU

KARABÜK 2023 TURİZM VİZYONU KARABÜK 2023 TURİZM VİZYONU DOÇ. DR. AHMET GÜRBÜZ Karabük Üniversitesi 2009 - Karabük TURİZM Turizm günümüzde Dünya ölçeğinde 924 milyon civarında insanın seyahat ettiği, karşılığında da yaklaşık olarak

Detaylı

KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER

KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER NİSAN 2014 Birleşmiş Milletler (UN), Uluslararasın Para Fonu (IMF), Ekonomik İşbirliği ve Kalınma Teşkilatı (OECD) ve Dünya Bankası nın (WB), küresel

Detaylı

COĞRAFĠ BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ ALTYAPISI (KENT BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ) & ĠLLER BANKASI

COĞRAFĠ BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ ALTYAPISI (KENT BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ) & ĠLLER BANKASI COĞRAFĠ BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ ALTYAPISI (KENT BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ) & ĠLLER BANKASI KURULUġ KANUNU ve AMACI Kentleşme Muasır medeniyetlerin üstüne çıkma yerel yönetimlerin desteklenmesi Cumhuriyetin 10. yılında

Detaylı

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 AVRUPA'DA İNŞAAT ÜRETİMİ EKİMDE ARTTI Euro Bölgesinde inşaat üretimi yıllık yüzde 1,1 artış kaydetti Euro Bölgesinde inşaat üretimi ekim ayında aylık bazda yüzde 0,5,

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

UTY nin esas amacı, yol ağını kullanan araç sayısını azaltırken, seyahat etmek isteyenlere de geniş hareketlilik imkanları sağlamaktır.

UTY nin esas amacı, yol ağını kullanan araç sayısını azaltırken, seyahat etmek isteyenlere de geniş hareketlilik imkanları sağlamaktır. ULAŞTIRMADA TALEP YÖNETİMİ (UTY) NEDİR? Basit olarak, UTY programları bir araçtaki kişi sayısını arttırarak ya da seyahat zamanını ya da ihtiyacını etkileyerek taşımacılık sistemlerinin hareket kazandırdığı

Detaylı

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret www.maviperde.com 1995 li yıllardan sonra Dünyada ve Türkiye'de elektronik ticaretin ön plana çıkmasıyla ve gelecek yıllarda mekanik perde sistemi pazarının çoğunu elektronik ticaretle olacağı varsayımı

Detaylı