Yüksek Lisans Tezi FERAHNUR ÖZGÖREN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Yüksek Lisans Tezi FERAHNUR ÖZGÖREN"

Transkript

1 T.C MARMARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI ÜRETİM YÖNETİMİ VE PAZARLAMA BİLİM DALI BOŞ ZAMAN PAZARLAMASI VE MÜZECİLİKTE BİR UYGULAMA Yüksek Lisans Tezi FERAHNUR ÖZGÖREN İstanbul, 2007

2 T.C MARMARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI ÜRETİM YÖNETİMİ VE PAZARLAMA BİLİM DALI BOŞ ZAMAN PAZARLAMASI VE MÜZECİLİKTE BİR UYGULAMA Yüksek Lisans Tezi FERAHNUR ÖZGÖREN Danışman: PROF. DR. M. YAMAN ÖZTEK İstanbul, 2007

3

4 GENEL BİLGİLER İsim ve Soyadı : Ferahnur Özgören Anabilim Dalı : İşletme Programı : Üretim Yönetimi ve Pazarlama Tez Danışmanı : Prof. Dr. M. Yaman Öztek Tez Türü ve Tarihi :Yüksek Lisans Ağustos 2007 Anahtar Kelimeler : Hizmet Pazarlaması, Turizm, Turizm Pazarlaması, Kültür, Kültür Turizmi, Müze, Müzecilik, Müze Pazarlaması, Boş Zaman, Boş zaman Pazarlaması ÖZET BOŞ ZAMAN PAZARLAMASI VE MÜZECİLİKTE BİR UYGULAMA Sanayi Devrimi ile ülkelerin milli gelirlerinde meydana gelen artışın kişisel gelirlere yansıması kişilerin; kültür, spor, eğlence, turizm ve hobiler gibi boş zaman faaliyetleri için harcadıkları miktarı ve zamanı arttırmıştır. Kişiler, boş zamanlarında geçirecekleri faaliyetlerin seçiminde özgürdür ve kişilerin, boş zamanlarını geçirecekleri faaliyetler çok çeşitlidir. Kişiyi, boş zaman faaliyetlerinin seçimine ikna etme görevi ise yüksek derecede pazarlama becerisi gerektirmektedir. Bu bağlamda çok sayıda işletme kişilerin boş zamanı ve harcanabilir geliri için rekabet etmektedir. Bu çalışmanın amacı, boş zaman faaliyetlerinden biri olan müze ziyaretine katılan kişilerin profillerini, istek, ihtiyaç ve beklentilerini tespit etmektir. Müze ziyaretçileri üzerinde gerçekleştirilen bu uygulamalı çalışmada anket sonuçları değerlendirilerek müzelerin pazarlama planlarını geliştirmelerinde yol gösterici olacak önerilerde bulunulmuştur. i

5 GENERAL KNOWLEDGE Name and Surname : Ferahnur Özgören Field : Business Administration Programme : Product Management and Marketing Supervisor : Prof. Dr. M. Yaman Öztek Degree Awarded and Date : Yüksek Lisans Ağustos 2007 Keywords : Service Marketing, Tourism, Tourism Marketing, Culture, Cultural Tourism, Museum, Museuming, Museum Marketing, Leisure, Leisure Marketing ABSTRACT LEISURE MARKETING AND A PRACTISE ON MUSEUMING With the Industrial Revolution, the reflection of the national income s increase of the countries to the people s personal income made the people spend time on leisure activities like tourism and hobbies. People are free of choosing the activities of their leisure time and the activities of spending their leisure time are various. The duty of persuading a person to choose his leisure time activities requires a highly marketing skill. In this context a great number of business enterprise compete for the people s leisure time and their income that they can spend. The aim of this study is to attach the profiles, desires, needs and expectations of the people s visiting the museum. In this applied research over the visitors of the museum, there have been made some advices by evaluating the results of the public survey which will lead the museums developping their marketing plans. ii

6 ÖNSÖZ Bu çalışmanın her aşamasında yardımını esirgemeyerek beni yönlendiren değerli hocam ve tez danışmanım Prof. Dr. M. Yaman Öztek e, çalışmanın anket uygulamasının ve istatiksel analizlerinin her aşamasında bana yardımcı olan Dr. Ulun Akturan a içtenlikle teşekkür ederim. Ayrıca mezuniyet tezimi hazırlamamda beni her konuda destekleyen aileme ve benden desteğini esirgemeyen dostlarım Özgecan Yücel e ve Ekim Şen e teşekkür ederim. İstanbul, 2007 Ferahnur ÖZGÖREN iii

7 İÇİNDEKİLER Sayfa No. TABLO LİSTESİ...vii ŞEKİL LİSTESİ...ix GİRİŞ TEMEL KAVRAMLAR Hizmet Pazarlaması Turizm Turizm Pazarlaması Kültür Turizmi Müze Pazarlaması BOŞ ZAMAN PAZARLAMASI Boş Zaman Boş Zaman Pazarlama Karması Boş Zaman Pazarlamasına Konu Olan Ürün Ürün Nedir? Marka Ürün Yaşam Eğrisi Boş Zaman Pazarlamacılarına Ürün Yaşam Eğrisi Dersleri Ürün Pazar Stratejileri Ürün Çeşitlendirme Yönetimi Yeni Ürün Geliştirme Fikirlerin Elenmesi Müşteri Hizmetinin Tasarımı ve Dağıtımı Hizmet Dereceleri Hizmet Kalitesi Tüketici Beklentileri Tüketici Algılamaları Hizmet Kalitesi Sağlama Somutlaştırma Müşteri Tatminine Odaklanma Standartlar Oluşturma Hizmet Özellikleri Kalite Sistemleri Personel Motivasyonu Kalite Çemberleri Toplam Kalite Yönetimi iv

8 Fiyat Genel Fiyatlandırma Teorileri ve Fiyatların Belirlenmesinde Kullanılan Yöntemler Fiyatlandırma Amaçları Maliyetler Diğer Pazarlama Karması Değişkenleri Kanal Üyelerinin Beklentileri Alıcıların Algılamaları Rekabet Yasal ve Düzenleyici Konular Fiyatlandırmada Değişik Uygulamalar Maliyet Odaklı Fiyatlandırma Talep Odaklı Fiyatlandırma Rekabet Odaklı Fiyatlandırma Pazarın Kaymağını Alma ve Pazara Derinlemesine Girme Stratejileri Fiyat Farklılaştırması Stratejik ve Taktiksel Fiyatlandırma Boş Zaman İşletmelerinin Özel Yapısı ve Fiyatlandırma Politikaları Üzerindeki Etkileri Dağıtım Boş Zaman Sektöründeki Dağıtım Kanallarının ve Seyahat Acentesi Gibi Pazarlama Aracılarının Rolü Konsorsiyum Rezervasyon Ağı Seyahat Acenteleri Tur Operatörleri Önceden Yer Ayırma Yer ve Ticari Geçiş Boş Zaman Pazarlamasında Dağıtım Kanallarının Gelişimi Pazar Karakteristikleri Tedarikçilerin Boyutu Standartlaşmış Dağıtım Kanallarının Ulaşılabilirliği Dağıtım ve Tutundurma Tutundurma Tutundurmanın Rolü Pazarlama İletişiminin Değişik Yöntemleri Reklâm Broşür Basın ve Halkla İlişkiler Satış Geliştirme Kişisel Satış Doğrudan Posta Satış Noktası Malzemeleri Sponsorluk v

9 İtme ve Çekme Stratejileri Hizmetlerin Pazarlanmasında Pazarlama İletişiminin Özel Yapısı Etkili Pazarlama Kampanyasının Tasarlanması Hedef Belirleme Bütçe Belirleme Mesaj Kararı Medya Seçimi Kampanyanın Değerlendirilmesi Uluslararası Pazarlama İletişimi MÜZECİLİKTE BİR UYGULAMA Araştırmanın Amacı Araştırmanın Hipotezleri Araştırmanın Kapsamı ve Kısıtları Örnekleme Süreci Veri Toplama Yöntemi Verilerin Analizi Araştırmanın Bulguları Güvenilirlik Analizi Araştırmaya Katılan Ziyaretçilerin Sosyo-demografik Özellikleri Araştırmaya Katılan Ziyaretçilerin Araştırma Sorularına İlişkin Frekans ve Yüzde Dağılımları ile Ortalama ve Standart Sapma Değerleri T-testi Varyans Analizi (ANOVA) Araştırmanın Sonucu SONUÇ EKLER KAYNAKÇA vi

10 TABLO LİSTESİ Sayfa No. Tablo 1: Boş Zaman Hizmet Bölümlerinin Çeşitli Tesislerinin Yerel Yönetimlerin Sorumluluğundaki Yüzdeleri...90 Tablo 2: Müzelerin Gelir ve Ziyaretçi Durumu Tablo 3: Güvenilirlik Analizi Tablo 4: Müze Ziyaret Alışkanlığını Ölçmeye Yönelik Ölçeğin Güvenilirlik Analizine İlişkin Aritmetik Ortalama ve Standart Sapma Değerleri Tablo 5: Müze Ziyaret Alışkanlığını Ölçmeye Yönelik Ölçeğin Güvenilirlik Analizine İlişkin İstatistikî Değerler Tablo 6: Güvenilirlik Analizi Tablo 7: Genel Olarak Müze Özelliklerine İlişkin Düşünceleri Ölçmeye Yönelik Ölçeğin Güvenilirlik Analizine İlişkin Aritmetik Ortalama ve Standart Sapma Değerleri Tablo 8: Genel Olarak Müze Özelliklerine İlişkin Düşünceleri Ölçmeye Yönelik Ölçeğin Güvenilirlik Analizine İlişkin İstatistikî Değerler Tablo 9: Güvenilirlik Analizi Tablo 10: Topkapı Sarayı Müzesi Özelliklerine İlişkin Düşünceleri Ölçmeye Yönelik Ölçeğin Güvenilirlik Analizine İlişkin Aritmetik Ortalama ve Standart Sapma Değerleri Tablo 11: Topkapı Sarayı Müzesi Özelliklerine İlişkin Düşünceleri Ölçmeye Yönelik Ölçeğin Güvenilirlik Analizine İlişkin İstatistikî Değerler Tablo 12: Topkapı Sarayı Müzesi Ziyaretçilerinin Profili Tablo 13: Boş Zamanlarınızı Hangi Faaliyetlerle Değerlendiriyorsunuz? Tablo 14: Müze Ziyaret Sıklığınız Nedir? Tablo 15: Müzeleri Daha Sık Ziyaret Etmeme Sebepleriniz Nelerdir? Tablo 16: Topkapı Sarayı Müzesi ne İlk Gelişiniz mi? vii

11 Tablo 17: Topkapı Sarayı Müzesi ne Kiminle Geldiniz? Tablo 18: Topkapı Sarayı Müzesi ne Hangi Ulaşım Aracıyla Geldiniz? Tablo 19: Topkapı Sarayı Müzesi nden Nasıl Haberdar Oldunuz? Tablo 20: Topkapı Sarayı Müzesi nde Uygulanan Giriş Ücreti Hakkında Ne Düşünüyorsunuz? Tablo 21: En Çok Hangi Sebeplerle Müzeleri Ziyaret Ediyorsunuz? Tablo 22: Herhangi Bir Müzeye Gittiğinizde İlginizi Çeken Konular Nelerdir? Tablo 23: Müze Ziyaretine Yönelik Alışkanlığınızı Aşağıdaki Her Bir İfadeye Katılma Derecenize Göre Belirtiniz Tablo 24: Ziyaretçilerin Genel Olarak Müze Özelliklerine İlişkin Düşünceleri ile Topkapı Sarayı Müzesi özelliklerine İlişkin Düşüncelerinin Karşılaştırılması Tablo 25: Topkapı Sarayı Müzesi ne Yaptığınız Ziyaretin Beklentilerinizi Karşılama Düzeyi Nedir? Tablo 26: Topkapı Sarayı Müzesi ni Tekrar Ziyaret Etmeyi Düşünüyor musunuz? Tablo 27: Topkapı Sarayı Müzesi ni Arkadaşlarınıza ve Yakın Çevrenize Tavsiye Edecek misiniz? Tablo 28: Topkapı Sarayı Müzesi ne Yaptığınız Müze Ziyareti Sizde Başka Müzelere Ziyaret Etme İsteği Uyandırdı mı? Tablo 29: Cinsiyete Göre Ziyaretçilerin Genel Olarak Müze Özelliklerine İlişkin T-testi Tablosu Tablo 30: Cinsiyete Göre Ziyaretçilerin Topkapı Sarayı Müzesi Özelliklerine İlişkin T-testi Tablosu Tablo 31: Yaşa Göre Ziyaretçilerin Genel Olarak Müze Özelliklerine İlişkin Anova Tablosu Tablo 32: Yaşa Göre Ziyaretçilerin Topkapı Sarayı Müzesi Özelliklerine İlişkin Anova Tablosu viii

12 ŞEKİL LİSTESİ Sayfa No. Şekil 1: Hizmetin Tarihsel Tanımları...3 Şekil 2: Hizmetin Yapısına Göre Sınıflandırma...6 Şekil 3: Hizmet İşletmesini Müşteriyle İlişki Türüne Göre Sınıflandırma...7 Şekil 4: Hizmet İşletmesinin Esnekliğine ve İnisiyatifine Göre Hizmetlerin Sınıflandırılması...7 Şekil 5: Özel Sektör Tarafından Sağlanan Boş Zaman Faaliyetlerinin Sınıflandırılması...92 Şekil 6: Ürün Yaşam Eğrisi Şekil 7: Yeni Ürün Üretmek İçin İki Strateji Şekil 8: Ansoff Ürün/Pazar Büyüme Matrisi Şekil 9: Boston Danışmanlık Grubunun Ürün Portföy Analizi Şekil 10: Bournemouth Şehri Belediyesinin Boş Zaman Faaliyetlerini Sağlama Analizi Şekil 11: Bournemouth Şehri Belediyesinin Boş Zaman Faaliyetlerini Sağlaması İçin Stratejik Seçenekler Şekil 12: Kalite: Müşteri Beklentileri ve Algılaması Arasındaki Uyum Şekil 13: Toplam Kalite Yönetiminin Anahtar Elemanları Şekil 14: Fiyat Farklılaştırması Örnekleri Şekil 15: Farklı Dağıtım Kanalı Örneği Şekil 16: İtme ve Çekme Stratejileri Şekil 17: Tutundurma Kampanyası Yaratmada Ana Aşamalar ix

13 GİRİŞ İnsanların, yaşamlarını sürdürebilmek için çalışarak gelir elde etme zorunluluğuna, günümüzde şehir hayatının yarattığı yoğun ve stresli ortamla beraber günlük hayatının getirdiği sorumluluklar da eklenince, insanlarda bu zorunlu faaliyetlerinden arda kalan boş zamanlarını daha iyi değerlendirme isteği doğmuştur. Gün içerisindeki kısa süreli boş zamanlarını evde yapılabilecek faaliyetlerle geçiren insanlar, hafta tatili gibi daha uzun süreli boş zamanlarını ise sinemaya, tiyatroya, müzeye giderek ya da çeşitli spor faaliyetleriyle değerlendirebilmektedir. Yıllık izinler gibi birden fazla günü kapsayan zaman aralıklarında ise, geçici sürelerle bulundukları ortamdan ayrılan kişiler, yurt içi ve yurt dışı turizm faaliyetlerinde bulunabilmektedir. Turizm faaliyetlerine ayrılan boş zamanlar, konaklama yerlerinde değerlendirilebileceği gibi, seyahatin gerçekleştiği bölgede ya da çevresindeki tarihi mekânları ve müzeleri ziyaret etmek gibi kültürel faaliyetlerle de değerlendirilebilmektedir. Boş zamanları değerlendirme faaliyetlerinden biri olan müze ziyareti, toplum ve müze ilişkisini ayakta tutan çok önemli bir unsurdur. Kişilerin boş zamanlarını değerlendirme eğilimleri üzerinde etkili olan öncelikli tercihleri, müzelerin, insanların boş zamanlarını geçirebilecekleri bir ortam olarak cazip hale getirilmeleri gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda kültür turizminin ana unsurlarından biri olarak müzeler, boş zaman faaliyetine katılan kişilerin öncelikle tercih edecekleri yerlerden biri haline gelecektir. Bu tez çalışmasında boş zaman faaliyetlerinden ve kültür turizminin başlıca unsurlarından biri olan müze ziyaretinden yola çıkılarak hizmet pazarlamasına, turizme, turizm pazarlamasına, kültür turizmine ve müze pazarlamasına da değinilerek boş zaman pazarlama karması elemanları incelenmiştir. Tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde: hizmet pazarlaması, turizm, turizm pazarlaması, kültür turizmi ve müze pazarlaması kavramları açıklanmaktadır.

14 İkinci bölümde: boş zaman kavramı ve boş zaman pazarlama karması elemanları incelenmektedir. Üçüncü bölümde ise boş zaman faaliyetlerinden biri olan müze ziyaretine katılan kişilerin profillerini, istek, ihtiyaç ve beklentilerini tespit etmek amacıyla müzecilikte bir uygulamaya yer verilmektedir. 2

15 1. TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Hizmet Pazarlaması Ülke ekonomilerindeki gelişme, hizmet sektörünün ülke ekonomileri içindeki ağırlığını da arttırmaktadır. Gelişmiş ülkelerin gelirinin % 70 i bugün hizmet sektöründen sağlanmaktadır. Hizmet sektöründe gözlenen verimlilikteki artış diğer sektörleri geride bırakmıştır. Örneğin, hizmet sektörünün toplam ekonomi içindeki payı Amerika da % 66 iken Hollanda da %62, İsviçre de ise % 55 dir 1. Günlük hayatta mal ve hizmetlerin birbirinin tamamlayıcıları olarak sunulması, mal ve hizmetler arasında net bir ayrım yapmayı zorlaştırmaktadır 2. Hizmetin tanımını yapmaktaki zorluk, tüketiciye tatmin sağlayan ve mallarla beraber sunulan hizmetler ile mallardan bağımsız olarak sunulan ve tüketicilere fayda sağlayan hizmetler arasındaki farkı dikkate alacak tanımın yapılmayışından kaynaklanmaktadır 3. Mal ve hizmetlerin ayrımındaki karmaşıklığı, hizmetin tanımlanmasıyla ilgili çabalar netleştirmektedir. Şekil 1 de geçmişten günümüze kadar yapılan hizmet tanımları yer almaktadır 4. Fizyoratlar ( -1750) Adam Smith ( ) Jean B. Say ( ) Alfred Marshall ( ) Batı Ülkeleri ( ) Çağdaş Tarımsal üretim dışındaki tüm faaliyetler Somut bir ürünle sonuçlanmayan tüm faaliyetler Ürünlere fayda ekleyen tüm imalat dışı faaliyetler Yaratıldığı anda varlı bulan mallar Bir malın biçiminde değişikliğe yol açmayan hizmetler Bir malın biçiminde değişikliğe yol açmayan bir faaliyet Şekil 1: Hizmetin Tarihsel Tanımları Kaynak: S. Ayşe Öztürk, Hizmet Pazarlaması, 6. Baskı, Bursa: Ekin Kitabevi, 2006, s.3. 1 A. Hamdi İslamoğlu, Hizmet Pazarlamasında Ürün Politikaları, Pazarlama Dünyası Dergisi, Yıl.9, Sayı.50 (Nisan-Mayıs 1995), s.6 2 Fatma Demirci Orel ve İlgar Memmedov, Turizmde Hizmet Pazarlaması Türkiye Açısından Rusya Pazarı, Adana: Karahan Yayınları, 2003, s.1. 3 A. Hamdi İslamoğlu ve Diğerleri, Hizmet Pazarlaması, İstanbul: Beta Yayınları, 2006, s S. Ayşe Öztürk, Hizmet Pazarlaması, 6. Baskı, Bursa: Ekin Kitabevi, 2006, s.3. 3

16 Toplum refahındaki artış, insanların boş zamanlarını daha iyi değerlendirme isteği, şehir ve iş hayatının yarattığı stres vb. birçok unsurun hizmet sektörünü geliştirmesi hem uygulamacıların hem de akademisyenlerin hizmet sektörüne olan ilgisini arttırmıştır 5. Geleneksel olarak fiziksel mal esasına dayanarak geliştirilen pazarlamanın, hizmetlerin pazarlamasında meydana gelen bazı problemler ve bunlara getirilen çözümlere yetersiz kalması hizmet pazarlaması olarak ifade edilen pazarlamanın geliştirilmesine yol açmıştır 6. Amerikan Pazarlama Birliği, hizmetleri bir malın satışına bağlı olmaksızın nihai tüketiciye ve işletmelere pazarlandığında istek ve ihtiyaçları karşılayan ve bağımsız olarak tanımlanan eylemler olarak tanımlamaktadır. Bu tanıma göre, herhangi bir fiziksel malın satışıyla beraber sunulan bakım, onarım, garanti ve danışmanlık gibi yararlar hizmet olarak görülmemektedir 7. Philip Kotler ve Gary Armstrong un hizmet tanımı ise şöyledir 8 : Hizmet, bir tarafın diğerine sunduğu elle tutulamayan ve herhangi bir şeyin sahipliğiyle sonuçlanmayan bir faaliyet ya da faydadır. Hizmetin üretilmesi ise fiziksel bir ürüne bağlı olabildiği gibi olmayabilir de. Buzdolabı alan bir kişi için buzdolabının kendisi kadar satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerinin de önemi vardır. Buna karşılık, konaklama, sağlık gibi hizmetlerin konforlu bir yatak, lezzetli bir yemek gibi elle tutulur ürünlerle beraber sunulması bu hizmetlerin satış şanslarını önemli ölçüde arttırmaktadır 9. Birçok hizmet mallarla birlikte pazarlanır. Dolayısıyla hizmetler iki ana gruba ayrılmaktadır. Bunlar, araba kiralama gibi değişime konu olan veya işletmenin esas 5 İslamoğlu ve Diğerleri, s İsmet Mucuk, Pazarlama İlkeleri, 13. Basım, İstanbul: Türkmen Kitabevi, 2001, s Öztürk, s.4. 8 Philip Kotler, Marketing Management, United States of America: Prentice Hall, 2000, s Mehmet Karafakıoğlu, Pazarlama İlkeleri, İstanbul: Literatür Yayıncılık, 2005, s

17 konusu olan hizmetler ile bilgisayarla ilgili teknik bilgilerin verilmesi gibi bir fiziksel malın tamamlayıcısı olan hizmetlerdir 10. Amerikan Pazarlama Birliği hizmetleri 10 kategoriye ayırmıştır. Bunlar 11 : Sağlık Hizmetleri, Finansal Hizmetler, Profesyonel Hizmetler, Konaklama, Seyahat ve Turizm Hizmetleri, Spor, Sanat ve Eğlendirme Hizmetleri, Kamusal, Yarı Kamusal ve Kâr amacı gütmeyen Hizmetler, Dağıtım ve Kiralama Hizmetleri, Eğitim ve Araştırma Hizmetleri, Telekomünikasyon Hizmetleri, Kişisel Bakım ve Bakım/Onarım Hizmetleridir. Hizmetler, insana dayalı ve makineye dayalı hizmetler şeklinde de gruplandırılabilir. Doktorun evde herhangi bir cihaz kullanmadan hastaya koymuş olduğu tanı insana dayalı hizmettir. Röntgen yardımı ile konan tanı ise makineye dayalı bir hizmettir. Makineye dayalı hizmetler tamamen otomatik veya yarı otomatik şeklinde sınıflandırılabilir. Buna, otomatik veya yarı otomatik danışma hizmeti örnek gösterilebilir. İnsana dayalı hizmetler ise kendi içinde vasıfsız işçi, vasıflı işçi ve özel beceri gerektiren hizmetler olarak üçe ayrılabilir. Hekimlik özel beceri gerektiren bir hizmettir. Röntgen gibi tıbbi cihazlar sadece vasıflı işçiler tarafından kullanılabilir. Hastane odalarının ve koridorlarının temizlenmesi ise vasıfsız işgücü kullanılarak gerçekleştirilebilir 12. Christopher H. Lovelock, hizmetleri, hizmetin yapısına, müşteriyle olan ilişki türüne ve hizmet işletmesinin esnekliğine ve inisiyatifine göre sınıflandırmıştır Mucuk, s Öztürk, s Karafakıoğlu, s Murat Ferman, Hizmet Pazarlaması Üzerine Genel Değerlendirmeler, Pazarlama Dünyası Dergisi, Yıl.8, Sayı.7, (Ocak-Şubat 1988 ), s.27 5

18 Lovelock un hizmetleri, somut/soyut olmasına ve yönelttiği kişiye veya nesneye göre dörde ayırdığı sınıflandırma Şekil 2 de görülmektedir 14. Hizmet Hizmeti Doğrudan Kullanan Kişi veya Nesne Yapısı İnsanlar Eşyalar Somut İnsan Vücuduna Yöneltilen Hizmetler Sağlık Güzellik Salonları Restoran Yolcu Taşıma Saç Kesimi Mal veya Diğer Fiziksel Nesnelere Yöneltilen Hizmetler Mal Taşıma Kuru Temizleme Bahçe Bakımı Veterinerlik Endüstriyel Makine Bakımı Soyut İnsanların Zihinlerine Yöneltilen Hizmetler Eğitim Tiyatro Müze Yayımcılık Enformasyon Hizmetleri Soyut faaliyetlere Yöneltilen Hizmetler Bankacılık Sigortacılık Muhasebecilik Hukuki Hizmetler Şekil 2: Hizmetin Yapısına Göre Sınıflandırma Kaynak: S. Ayşe Öztürk, Hizmet Pazarlaması, 6. Baskı, Bursa: Ekin Kitabevi, 2006, s.27. Müşterinin hizmet sunumu sırasında fiziksel olarak bulunduğu hizmetlerde, hizmet sunulan mekânın yeri ve nitelikleri ile randevu düzenleme gibi zamanlama unsurları büyük önem kazanmaktadır. Müşterinin doğrudan bulunmadığı hizmetlerde ise hizmet süreci ile ilgili niteliklerden ziyade, hizmetin kalitesi ve müşteriyi tatmin etme düzeyi önem kazanmaktadır 15. Bazı kolaylıklar sağlama açısından müşteriyle yoğun ilişki gerektiren hizmetler, az ilişki gerektiren hizmetlere dönüştürülmektedir. Özellikle bankacılık sektöründe otomatik vezne makineleri (ATM) gibi uygulamalarla müşteriyle yüz yüze ilişkinin getireceği sorunlar önlenmeye çalışılmaktadır 16. Lovelock un, hizmetleri, işletmenin müşteriyle ilişki türüne göre yaptığı sınıflandırma Şekil 3 te yer almaktadır. 14 Cemal Yükselen, Pazarlama İlkeler-Yönetim, 5. Basım, Ankara: Detay Yayıncılık, 2006, s Ferman, s Öztürk, s.28. 6

19 Hizmet Sunumunun Niteliği Üyelik İlişkisi Var Formel Bir İlişki Yok Hizmetin Sürekli Oluşu Sigorta Bankacılık Karayolu Radyo İstasyonu Hizmetin Aralıklı Oluşu Bir Tiyatroya Üye Olma Aylık Otobüs Kartları Araba Kiralama Restoran Tiyatro, Sinema Posta Hizmetleri Şekil 3: Hizmet İşletmesini Müşteriyle İlişki Türüne Göre Sınıflandırma Kaynak: S. Ayşe Öztürk, Hizmet Pazarlaması, 6. Baskı, Bursa: Ekin Kitabevi, 2006, s.29. Bu tür sınıflandırma hizmet pazarlayan işletmeler açısından çok faydalıdır. Üyelik ilişkisinin hizmet pazarlayan işletme açısından avantajı, işletmenin müşterilerinin kimler olduğunu ve bu kişilerin hizmetten nasıl yararlanacaklarını bilebilmesidir. Eğer iyi bir kayıt sistemi oluşturulursa, işletme doğrudan posta ya da telefonla satış yöntemini kullanarak müşterilerine ulaşabilir. Ayrıca üyelik ilişkisi fiyatlandırmada kolaylaştırıcı rol oynar. Üyelik ilişkisinin olduğu hizmetlerde yıllık üyelik ücreti gibi standart fiyatlar uygulanabilir. Ayrıca hizmetten yararlanan müşterilere indirim ve ödeme kolaylıkları sağlanabilir 17. Lovelock un, hizmetleri, hizmet işletmesinin esnekliğine ve inisiyatifine göre yapığı sınıflandırma Şekil 4 te yer almaktadır. Hizmeti Sunan Kişinin Hizmet Niteliklerinin Esneklik Düzeyi Hizmetin Özelliklerini Belirlemedeki İnisiyatifi Yüksek Düşük Düşük Yüksek Hukuki Hizmetler Mimari Tasarım Taksi Hizmeti Güzellik, Bakım Özel Eğitim Kitle Eğitimi Koruyucu Sağlık Programları Düşük Telefon Hizmetleri Otel Hizmetleri Kaliteli Restoran Kamu Taşıyıcılığı Sinema, Tiyatro Hazır Yiyecek Restoranları Şekil 4: Hizmet İşletmesinin Esnekliğine ve İnisiyatifine Göre Hizmetlerin Sınıflandırılması Kaynak: S. Ayşe Öztürk, Hizmet Pazarlaması, 6. Baskı, Bursa: Ekin Kitabevi, 2006, s Öztürk, s.29. 7

20 Bazı hizmetlerde uygulamalar, standartlaştırılmıştır. Belirli bir hat üzerinde hareket eden ve varış saatlerine uyarak sefer yapan belediye otobüslerinin sunduğu taşımacılık hizmetinde hem hizmet niteliklerinin esneklik seviyesi düşüktür, hem de yolcularla muhatap olan şoförün inisiyatif alanı dardır. Hazır yiyecek restoranlarında aynı özellikleri görmek mümkündür. Bu tür hizmet uygulamaları, belirli bir hizmeti standart hale getirirse, işletmenin ve sunduğu hizmetin kolay unutulmayacak bir imaj yaratıp bu imajı sürdürmesi kolay olmaktadır. Örneğin, geniş kitleler, dünyanın her hangi bir yerindeki Mc Donald s restoranında aynı hizmetle karşılaşacakları yolunda bir inanışa sahiptir 18. Bazı hizmetler ise müşteriye çok geniş seçenekler sunar. Örneğin, bir telefon abonesi sahip olduğu bir telefon numarası ile dünyanın her hangi bir yerindeki istediği kişiyle görüşme yapabilir. Bu durumda, müşteriyle ilişkide bulunan hizmet personelinin inisiyatifi azdır. Ancak, hizmetin niteliği esnekliğe izin vermektedir. Hizmeti sunan, hizmeti nasıl sunacağı konusunda geniş bir inisiyatife sahip olsa da hizmetin özelliğinden dolayı bir müşteriden diğerine farklılaşması pek mümkün olamamaktadır. Örneğin, lisede ders veren bir öğretmen sınıftaki öğrencilerin durumuna göre dersi farklı işleyebilme inisiyatifine sahiptir. Ancak, uymak zorunda olduğu yönetmelikler sebebiyle aynı müfredatı tüm sınıflarda uygulamak zorunda kalabilir. Bazı hizmetlerde ise hem hizmetin özelliğinden dolayı esneklik vardır, hem de hizmeti sunan inisiyatifini kullanabilir. Hukuk, tıp, muhasebe ve mimari gibi profesyonel hizmetler bu kategori içindedir 19. Hizmetlerin, onları mallardan ayıran bazı karakteristik özellikleri bulunmaktadır. Bunlar: soyutluk, ayrılmazlık, değişkenlik ve dayanıksızlıktır 20. Soyutluk: Bu özellik hizmetlerin en temel özelliliğidir. Hizmetler görülemez, duyulamaz, tadılamaz ve onlara dokunulamaz. Dolayısıyla satın alınmadan önce 18 Ferman, s Öztürk s Mucuk, s

21 değerlendirilmesi tüketiciler açısından zordur. Örneğin, bir turist tur satın alırken seyahat boyunca ne gibi deneyimler yaşayacağını önceden bilemez 21. Hizmetlerin fiziksel bir varlığa sahip olmaması aynı zamanda hizmetlerin depolanamaması, patentle korunamaması ve kolayca teşhir ve tanıtma imkânının olmaması gibi hizmet pazarlamasını mal pazarlamasından farklı kılan bazı pazarlama sorunlarını da doğurmaktadır 22. Ayrılmazlık: Mallardan farklı olarak hizmetler üretildikleri anda tüketilmektedir. Örneğin, uçak yolculuğunda ya da restoranda yenen akşam yemeğinde hizmetin üretilmesiyle tüketilmesi aynı anda gerçekleşmektedir. Önce üretilen sonra stoklanarak aracılar vasıtasıyla dağıtılan mallarda ise son olarak tüketicilerce gerçekleştirilen bir satın alma söz konusudur 23. Hizmetin üretimiyle tüketiminin aynı anda olması, üretici ve satıcının aynı kişi olmasına, doğrudan dağıtıma ve pazarlamanın etkileşimli olmasına yol açmaktadır 24. Ayrıca seyahat acentesinde, araba kiralama hizmetinde veya sigorta işletmesinde olduğu gibi satışçının sunduğu hizmet, hizmeti üreten işletmeyi temsil etmektedir 25. Hizmetlerin ayrılmazlık ilkesinin gündeme getirdiği pazarlama boyutları ise şunlardır 26 : Hizmetin müşterisi, alıcısı olduğu hizmetin üretim sürecinde yer alır, Hizmet edilen müşterinin dışında hizmetten yararlanacak diğer müşteriler de üretim sürecine şahit olur, Hizmetlerin kitlesel olarak üretimi zordur veya çoğu zaman imkânsızdır. Dolayısıyla hizmetlerin üretiminde mal üretiminde olduğu gibi fabrikasyona gidilemez. 21 Orel ve Memmedov, s Mucuk, s Orel ve Memmedov, s Yükselen, s Ömer Baybars Tek, Pazarlama İlkeleri Türkiye Uygulamaları: Global Yönetimsel Bir Yaklaşım, 8. Basım, İstanbul: Beta Yayınları, 1999, s Ferman, s.25. 9

22 Değişkenlik: Hizmetlerin kalitesi ve içeriği, bir hizmet sağlayıcısından diğerine, müşteriden müşteriye, hatta günden güne değişebilir. Hizmetlerin değişkenlik özelliğine bağlı olarak ortaya çıkan pazarlama sorunu ise, hizmetlerin standartlaştırma ve kalite kontrol süreçlerinde yaşanan güçlüklerdir 27. Hizmetlerde değişkenliği gidermek ve standart sağlamak için personelin titizlikle seçilmesi, eğitilmesi, kalite için motive edilmesi ve iyi bir denetim sistemi ile etkili bir geri bilgi akışı düzeninin kurulması gerekir. Dünyadaki en iyi hizmet işletmeleri bu tür konulara gereken özeni gösteren işletmelerdir 28. Dayanıksızlık: Hizmetler, stoklanamaz, saklanamaz, iade edilemez ve yeniden satılamaz. Bir tiyatrodaki boş koltuklar ya da bir oteldeki boş odalar kaybedilmiş kapasitedir. Belirli bir zaman içerisinde kullanılamayan bu kapasite daha sonra kullanılmak ya da satılmak için saklanamaz. Bazı hizmetlerde ise talebin düzesiz oluşu, hizmetlerin dayanıksızlığını arttırmaktadır. Hizmetlere olan talep yıl içinde mevsimlere, haftanın günlerine hatta gün içindeki saatlere göre değişebilir. Hizmetlerin dayanıksızlığı ve talebin inişli çıkışlı olması hizmet işletmesi yöneticilerinin arz ve talebi eşleştirmek için hizmet planlaması, fiyatlandırma ve satış çabalarına ilişkin önlemler almasını gerektirmektedir. Örneğin, turizm işletmeleri sezon dışı boş kapasitelerini sempozyum ve seminer gibi faaliyetler için hizmete sunabilmektedir 29. İşletmeler tarafından hedef pazarı tatmin etmek için geliştirilen pazarlama karması, aynı zamanda işletmenin amaç ve hedeflerine ulaşmasını sağlayan stratejilerin de kaynağını oluşturmaktadır. Mal pazarlaması için ürün, fiyat, dağıtım ve tutundurmadan oluşan ve 4P olarak adlandırılan geleneksel pazarlama karması ilk kez 1964 yılında E. Jerome McCarthy tarafından ortaya atılmıştır 30. Günümüzde geleneksel pazarlama karması elemanları, hizmet pazarlamasının gerçeklerini göz ardı ettiği için hizmet pazarlaması programlarının oluşturulmasında 27 Orel ve Memmedov, s Mucuk, s Öztürek, s Orel ve Memmedov, s.5. 10

23 yeterli olmamaktadır. Dolayısıyla geleneksel pazarlama karması elemanlarına ek olarak hizmet pazarlamasında insan, fiziksel kanıtlar ve süreç yönetimi eklenmektedir 31. Bu elemanları kısaca şöyle özetlemek mümkündür 32 : İnsan: İşletme personeli ve diğer müşteriler de dâhil olmak üzere tüm insanlardır. Fiziksel Kanıtlar: Hizmetin sunulduğu ortam ve hizmetle ilgili tüm ipuçlarıdır. Süreç: Prosedürler, mekanizmalar ve faaliyetlerin akışıdır. Fiyat, hizmetlerin değerlendirilmesinde bir kalite ölçüsü olarak ele alınırken, hizmetlerin kendine özgü yapısı, fiyat belirlemeyi zorlaştırmaktadır 33. İndirimler, farklı fiyat uygulamaları gibi çeşitli fiyatlandırma stratejileri, hizmetlerde de geçerlidir. Ancak hizmetlerin soyutluğu nedeniyle mallardaki üretim maliyetine ilişkin işçilik ve malzeme giderlerinden düşen pay gibi göstergeler hizmetlerde yoktur. Dolayısıyla maliyetin ve fiyatın belirlenmesi daha zordur. Hizmetlerde standartlaşmanın az olması ve değişkenliğin yaygın olması hizmetlerin fiyatlandırılmasını daha da zorlaştırmaktadır. Birçok hizmet alanında fiyatlar durumdan duruma farklılaşan bir özelliğe sahip olduğundan ne hizmet sunan işletme, ne de müşteri hizmetin fiyatının ne olacağını üretim ve tüketim öncesinde bilemez. Örneğin, bozulan bir musluğun ne kadara tamir edileceğini musluk tamir edilmeden bilmek mümkün değildir 34. Hizmetlerin kendine özgü yapısı dağıtım açısından bazı farklılıklar gösterir. Hizmetin, hizmeti üretenden ayrılmaz nitelikte olması, hizmetlerin dağıtımında genellikle yüz yüze olan ilişkiyi ve doğrudan dağıtım kanalını gerektirir. Hizmetlerin dağıtım kanalı çoğu kez hizmeti sağlayan ve kullanıcı arasında doğrudan bir kanaldır. Bu kanal yapısı geniş çeşitlilikteki bağımsız hizmetler için tipik bir kanaldır. Örneğin, 31 Yükselen, s Orel ve Memmedov, s Öztürk, s Mucuk, s

TKY302U KONAKLAMA HİZMETLERİNDE KALİTE YÖNETİMİ KISA ÖZET

TKY302U KONAKLAMA HİZMETLERİNDE KALİTE YÖNETİMİ KISA ÖZET TKY302U KONAKLAMA HİZMETLERİNDE KALİTE YÖNETİMİ KISA ÖZET İÇİNDEKİLER SAHİFE Ünite:1- Hizmet ve Hizmet Sektörüne Genel Bir Bakış 2 Ünite:2- Kalite ve Kalitenin Evrimi 6 Ünite:3- Toplam Kalite Yönetimi

Detaylı

Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz

Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz Turistik Ürün; turistin seyahati boyunca yararlandığı konaklama, yeme-içme, ulaştırma, eğlence ve diğer birçok

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI TURİZM PAZARLAMASINA GİRİŞ. Hizmetlerinin Temel Özellikleri. Değişkenlik (Heterojenlik) Ayrılmazlık (Eşzamanlılık)

TURİZM PAZARLAMASI TURİZM PAZARLAMASINA GİRİŞ. Hizmetlerinin Temel Özellikleri. Değişkenlik (Heterojenlik) Ayrılmazlık (Eşzamanlılık) TURİZM PAZARLAMASI TURİZM PAZARLAMASINA GİRİŞ Hizmetlerinin Temel Özellikleri Ayrılmazlık (Eşzamanlılık) Değişkenlik (Heterojenlik) Dokunulmazlık (Soyutluk) Dayanıksızlık (Stoklanamazlık) Sahipsizlik 2

Detaylı

11/3/2014. Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri

11/3/2014. Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri Kullanılan Kaynaklar: -Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi -Altunışık, R., Özdemir, Ş. & Torlak,

Detaylı

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ 11 1.1. İşletme Fonksiyonu Olarak Pazarlama Fonksiyonu 13 1.1.1. Pazarlama Fonksiyonları 14 1.2. Pazarlamanın Tanımı 15 1.3. Pazarlamanın

Detaylı

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Pazarlama Nedir? Pazarlama: Müşteriler için değer yaratmayı, bunu tanıtma ve sunmayı; örgütün ve paydaşlarının yararına olacak şekilde müşteri

Detaylı

Satış Reklam Dağıtım İkna etme İnsanları kandırma becerisi Satış kolaylaştırıcı faaliyetler 9/28/2015

Satış Reklam Dağıtım İkna etme İnsanları kandırma becerisi Satış kolaylaştırıcı faaliyetler 9/28/2015 Pazarlamanın Konusu ve Kapsamı Pazarlamanın Gelişimi, Pazarlama Anlayışı ve Toplumsal Pazarlama Anlayışı Pazarlama İle İlgili Son Gelişmeler Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri.

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK Küçük İşletmelerde Pazarlama İşlevi Pazarlama sadece bir satış eylemi değildir. Üretimden önce yapılan Pazar

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama Tutundurma Karması Reklam Kişisel satış Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama İşletmelere tarihsel olarak, tutundurma metotları içinde önce kişisel satıştan; sonra reklâmlardan; daha sonra,

Detaylı

İstanbul Otellerinin 360 Derece Değerlendirmesi

İstanbul Otellerinin 360 Derece Değerlendirmesi İstanbul Otellerinin 360 Derece Değerlendirmesi Boğaziçi Üniversitesi Turizm İşletmeciliği Bölümü Burçin Hatipoğlu Maria Dolores Alvarez Kıvanç İnelmen Dilek Ünalan Değerlendirme... İnsan Kaynağına Yatırım

Detaylı

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U)

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) 1 KISA

Detaylı

Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha. sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, örgütler ve bireyler tarafından örgütsel

Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha. sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, örgütler ve bireyler tarafından örgütsel Pazarlama Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha geniş ş olarak toplum için, değeri ğ olan Pazar sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, ulaştırılması ve değişimine yönelik olarak, örgütler ve

Detaylı

4/20/2015. Müşteri Değeri Tabanlı Fiyatlandırma. Maliyet tabanlı fiyatlandırma üretim, dağıtım ve satış maliyetlerinin üstüne prim eklenmesidir.

4/20/2015. Müşteri Değeri Tabanlı Fiyatlandırma. Maliyet tabanlı fiyatlandırma üretim, dağıtım ve satış maliyetlerinin üstüne prim eklenmesidir. Kullanılan Kaynaklar: -Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi -Altunışık, R., Özdemir, Ş. & Torlak, Ö. (2014). Pazarlama İlkeleri ve Yönetimi. Beta Basım:İstanbul. -Kotler, Philip & Armstrong,

Detaylı

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ Girişimcinin Gündemi GİRİŞİMCİLER VE KOBİ LER AÇISINDAN MARKA VE ÖNEMİ Günal ÖNCE Günümüzde markalara, Amerikan Pazarlama Birliği nin tanımladığının yanı sıra sadece sahip oldukları

Detaylı

Street Smart Marketing

Street Smart Marketing Tek bir hedef için tasarlanmış kamu hizmeti şirket programları. Başarı. Street Smart Marketing Müşterilerinizi cezbeden pazarlama kampanyaları 30 yıllık deneyim Tasarlarız. Yakalarız. İlerleriz. 1.4 milyon

Detaylı

www.canancetin.com 1

www.canancetin.com 1 www.canancetin.com 1 www.canancetin.com 2 canancetineylul@gmail.com esincanmutlu@gmail.com www.canancetin.com 3 www.canancetin.com 4 Yeni kurulan ARMADA Pazarlama Şirketi, dünyada ve Türkiye de hızla gelişen

Detaylı

Pazarlama Giriş. Altunışık, Özdemir, Torlak - Modern Pazarlama

Pazarlama Giriş. Altunışık, Özdemir, Torlak - Modern Pazarlama Pazarlama Giriş Tipik sorular Aspirin satabilmek için ne gerekir? Renault Clio mu yoksa Mercedes Benz 200 mü daha kolay satılır? Bir fincan Nescafe yi 12 YTL ye nasıl satarsınız? Bayanlar mı yoksa erkekler

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM TURİZM PAZARLAMASI Turizm Pazarlamasında Tutundurma REKLAM Reklâm; belirli bir ücret karşılığında ve ücretin kimin tarafından ödendiği bilinecek biçimde; bir turizm işletmesinin ve turizm bölgesinin ürünlerinin

Detaylı

PAZARLAMA DAĞITIM KANALI

PAZARLAMA DAĞITIM KANALI PAZARLAMA DAĞITIM KANALI Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN Dağıtım kavramı üretilen mal ve hizmetler genellikle üretildikleri yerde zamanda uygun fiyatta ve yeterli miktarda talep edilmemektedir. Mal ve hizmetlerin

Detaylı

SEYAHAT İŞLETMECİLİĞİNİN GELİŞİMİ...

SEYAHAT İŞLETMECİLİĞİNİN GELİŞİMİ... İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: SEYAHAT İŞLETMECİLİĞİNİN GELİŞİMİ... 1 I. TARİHSEL GELİŞİM... 1 II. SEYAHAT ACENTALARININ GELİŞMESİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER... 10 A. DENİZYOLU ULAŞTIRMASI... 10 B. DEMİRYOLU ULAŞTIRMASI...

Detaylı

Serbest zaman etkinlikleri. Alternatif serbest zaman etkinlikleri. Alternatif Sporlar. Alternatif Turizm... Ekstrem sporlar Yaşam tarzı sporları

Serbest zaman etkinlikleri. Alternatif serbest zaman etkinlikleri. Alternatif Sporlar. Alternatif Turizm... Ekstrem sporlar Yaşam tarzı sporları Serbest zaman etkinlikleri Alternatif serbest zaman etkinlikleri 1 2 Alternatif Sporlar Geleneksel sporlardan farklı olma, onları farklılaştırma Futbol, basketbol, voleybol. Geleneksel sporlara meydan

Detaylı

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI BİRİNCİ HAFTA 2 TURİZM OLAYI VE GELİŞİMİ Turizm kelimesinin Latincede dönmek, etrafını dolaşmak, geri dönmek anlamına gelen tornus kökünden türetildiği

Detaylı

Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA. Beta

Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA. Beta Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA İstanbul - 2014 Beta I Yayın No : 3055 İşletme-Ekonomi Dizisi : 639 1. Baskı - Ocak 2014 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-082 - 0 Copyright Bu kitab n bu bas s

Detaylı

Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri

Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri Kütüphaneler kullanıcılarının gereksinimlerini anlamak ve bu gereksinimleri karşılamada etkin bir rol üstlenebilmek amacıyla pazarlama stratejilerinden

Detaylı

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013 TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ Tutundurma, mal ya da hizmetleri satışını arttırabilmek için, alıcıları satın almaya ikna edebilmeye yönelik satıcı tarafından başlatılan tüm çabaların koordinasyonu

Detaylı

Pazarlama İlkeleri. Editör Yrd. Doç. Dr. Serpil YILMAZ

Pazarlama İlkeleri. Editör Yrd. Doç. Dr. Serpil YILMAZ Pazarlama İlkeleri Editör Yrd. Doç. Dr. Serpil YILMAZ Yazarlar Yrd. Doç Dr. Ali GÜLÇUBUK Yrd.Doç.Dr.Akif ALTINBIÇAK Yrd.Doç.Dr. Berrin YÜKSEL Yrd.Doç.Dr. Emin Akkılıç Yrd Doc. Dr. Gülnur ETİ İÇLİ Yrd.

Detaylı

Prof. Dr. Ahmet Hamdi İSLAMOĞLU

Prof. Dr. Ahmet Hamdi İSLAMOĞLU i Prof. Dr. Ahmet Hamdi İSLAMOĞLU TURİZM PAZARLAMASI Bu çalışma; Allah-u Ekber dağlarında, Çanakkale de, Sakarya da, Dumlupınar da bizler için kan döken gazilerimizin, can veren şehitlerimizin aziz hatıralarına

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 PAZARLAMANIN KONUSU, KAPSAMI, GELİŞİMİ VE MODERN PAZARLAMA YÖNETİMİ...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 PAZARLAMANIN KONUSU, KAPSAMI, GELİŞİMİ VE MODERN PAZARLAMA YÖNETİMİ... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 PAZARLAMANIN KONUSU, KAPSAMI, GELİŞİMİ VE MODERN PAZARLAMA YÖNETİMİ... 1 1.1. PAZARLAMANIN KONUSU VE KAPSAMI... 3 1.2. PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMA ANLAYIŞI... 7 1.2.1. Üretim Anlayışı

Detaylı

1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir?

1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir? 1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir? Görsel iletişim Yüz yüze iletişim Sözsüz iletişim Sözlü iletişim Araçlı

Detaylı

TURİZM VE SEYAHAT HİZMETLERİ MESLEK ELEMANI

TURİZM VE SEYAHAT HİZMETLERİ MESLEK ELEMANI TANIM Turistik amaçlı, ulaştırma, konaklama, gezi, spor ve eğlence hizmetleri veren işletmelerde seyahat işletmecisi tarafından planlanan işleri yürüten meslek elemanıdır. A- GÖREVLER - Turistlerin; ulaşım,

Detaylı

DAĞITIM KAVRAMLARI ve STRATEJİLERİ

DAĞITIM KAVRAMLARI ve STRATEJİLERİ DAĞITIM KAVRAMLARI ve STRATEJİLERİ Dağıtım Kanalı: Fikir, ürün ve hizmetler gibi, değeri olan şeylerin üretim noktalarından kullanım noktalarına kadar götürülmesiyle uğraşan, birbiriyle bağımlı bir dizi

Detaylı

KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI. Erkunt Öner 2012

KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI. Erkunt Öner 2012 KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI Erkunt Öner 2012 1 1. Kruvaziyer Endüstrisinin Gelişimi Global olarak kruvaziyer endüstrisi, son 5 yılda turizmin en fazla büyüme gösteren alanı olmuştur. Yapılan

Detaylı

Fiyat nedir? Müşterilerin Değer Algısı FİYATLANDIRMA 5/21/2013. Copyright 2005 Brainy Betty, Inc. 1

Fiyat nedir? Müşterilerin Değer Algısı FİYATLANDIRMA 5/21/2013. Copyright 2005 Brainy Betty, Inc. 1 Fiyat nedir? Dar anlamda, mal ya da servis için ödenen para miktarı. FİYATLANDIRMA Geniş anlamda, tüketicilerin mal ya da hizmeti kullanmak ya da sahip olmak için takas ettikleri değerlerin toplamı Copyright

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE...

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... 1 1.1. HALKLA İLİŞKİLERİN TANIMI... 1 1.1.1. Halkla İlişkilerin Farklı Tanımları... 2 1.1.2. Farklı Tanımlarda Halkla İlişkilerin Ortak Özellikleri

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345034200000533 Değer Temelli, Satış ve Finans Kavramları, ve Finans Kavramları arasındaki İlişkiler, Politikalarının Firmaların Finansal Yapıları Üzerine

Detaylı

11/10/14. Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri

11/10/14. Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI. Turizm Pazarlamasında Tutundurma SATIŞ TUTUNDURMA 17.11.2015. Şevki Ulama

TURİZM PAZARLAMASI. Turizm Pazarlamasında Tutundurma SATIŞ TUTUNDURMA 17.11.2015. Şevki Ulama TURİZM PAZARLAMASI Turizm Pazarlamasında Tutundurma SATIŞ TUTUNDURMA Satış tutundurma, diğer tutundurma etkinliklerini desteklemek üzere veya onların ikamesi olarak kullanılabilen, kısa süreli, hemen sonuç

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI. Pazarlama nedir? PAZARLAMA, iki veya daha fazla taraf arasında gerçekleşen bir değişim/mübadele sürecidir.

TURİZM PAZARLAMASI. Pazarlama nedir? PAZARLAMA, iki veya daha fazla taraf arasında gerçekleşen bir değişim/mübadele sürecidir. TURİZM PAZARLAMASI Genel Olarak Pazarlama Pazarlama nedir? PAZARLAMA, iki veya daha fazla taraf arasında gerçekleşen bir değişim/mübadele sürecidir. kişisel ve örgütsel amaçlara ulaşmayı sağlayabilecek

Detaylı

PAZARLAMA YÖNETİMİNDE SATIŞ PROMOSYONU

PAZARLAMA YÖNETİMİNDE SATIŞ PROMOSYONU PAZARLAMA YÖNETİMİNDE SATIŞ PROMOSYONU Tutundurma karmasının tekrar hatırlayacak olursak Satış promosyonu, tutundurma karmasının bir bileşenidir. Tutundurma elemanları: 1. Reklam, 2. Halkla ilişkiler (PR),

Detaylı

İŞLETME TÜRLERİ İŞLETME TÜRLERİ 24.03.2014. Faaliyet Alanlarına Göre İşletme Türleri

İŞLETME TÜRLERİ İŞLETME TÜRLERİ 24.03.2014. Faaliyet Alanlarına Göre İşletme Türleri Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu 1. Faaliyet alanlarına göre 2. Tüketici türlerine göre 3. Üretilen mal veya hizmet çeşitlerine göre 4. Üretim araçlarının mülkiyet biçimine göre

Detaylı

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret www.maviperde.com 1995 li yıllardan sonra Dünyada ve Türkiye'de elektronik ticaretin ön plana çıkmasıyla ve gelecek yıllarda mekanik perde sistemi pazarının çoğunu elektronik ticaretle olacağı varsayımı

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TURİZM BÖLÜMÜ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TURİZM BÖLÜMÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TURİZM BÖLÜMÜ Özgür ZEYDAN Öğr. Gör. Dr. Kasım 2014 Ankara Sunum Planı Önceki bildirimlerde Turizm bölümleri İklim Değişikliği

Detaylı

DERSTE KAZANDIRILACAK ÖZELLİKLER KAPSAM HAFTALARA GÖRE DERS PROGRAMI ÖNERİLEN KAYNAKLAR

DERSTE KAZANDIRILACAK ÖZELLİKLER KAPSAM HAFTALARA GÖRE DERS PROGRAMI ÖNERİLEN KAYNAKLAR PROGRAM ADI TURİZM VE OTEL İŞLETMECİLİĞİ DERSİN KODU TUR / TRO 169 DERSİN ADI TEMİZLİK ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI VE DENETİMİ DERSİN SORUMLUSU ÖĞR. GÖR. MELTEM BOZKURT DERSİN TÜRÜ Zorunlu x Seçmeli EĞİTİM DİLİ

Detaylı

PAZARLAMA KARMASINDA TUTUNDURMA VE YENİ TUTUNDURMA STRATEJİLERİ PAZARLAMA İLKELERİ

PAZARLAMA KARMASINDA TUTUNDURMA VE YENİ TUTUNDURMA STRATEJİLERİ PAZARLAMA İLKELERİ PAZARLAMA KARMASINDA TUTUNDURMA VE YENİ TUTUNDURMA STRATEJİLERİ PAZARLAMA İLKELERİ TUTUNDURMA Tutundurma, pazarlama stratejilerinin belirlenmesinde önemli rol oynayan kontrol edilebilir pazarlama değişkenlerinden

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... BİRİNCİ BÖLÜM TURİZM ENDÜSTRİSİ

İÇİNDEKİLER. Önsöz... BİRİNCİ BÖLÜM TURİZM ENDÜSTRİSİ İÇİNDEKİLER Önsöz... v BİRİNCİ BÖLÜM TURİZM ENDÜSTRİSİ 1. Turizm Endüstrisi... 1 1.1. Turizm Olayı ve Kavramı... 1 1.2. Turizm Endüstrisi Tanımı ve Temel Özellikleri... 5 1.3. Turizm Endüstrisinin Dünya

Detaylı

HELAL TURİZM DEĞERLENDİRMESİ-2015

HELAL TURİZM DEĞERLENDİRMESİ-2015 6. HALAL EXPO HELAL TURİZM DEĞERLENDİRMESİ-2015 Yrd. Doç. Dr. Özgür Arpacı Kırklareli Üniversitesi, Turizm Fakültesi GIMDES Halal and Tayyib Workshops Program 25 October 2015, Istanbul, Turkey İçerik Kavramlar

Detaylı

PAZAR NERESİDİR? Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi. Pazar Araştırması

PAZAR NERESİDİR? Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi. Pazar Araştırması Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi Pazar Araştırması PAZAR NERESİDİR? Pazar mal ve hizmetlerin satışa sunuldukları ve alıcılar ile satıcıların bir araya geldikleri her yerdir. Mağaza, hal, manav, restoran,

Detaylı

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL I KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL II Yay n No : 1668 flletme Ekonomi : 186 1. Bask - A ustos 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 561-4 Copyright Bu kitab n bu bas

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Pazarlama İlkeleri MAN 323 5 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Pazarlama İlkeleri MAN 323 5 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Pazarlama İlkeleri MAN 323 5 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Almanca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

DESTİNASYON YÖNETİMİ

DESTİNASYON YÖNETİMİ DESTİNASYON YÖNETİMİ KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi Cilt:22 Sayı:1, Yıl:2007, ss:105-121 MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Murat Selim SELVİ * Hatice ÖZKOÇ

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1

İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 Bölüm 1 PAZARLAMANIN DOĞUŞU...5 1.1 Pazarlamanın Konusu...5 1.2 Pazarlamanın Anlamı ve Gelişimi...5 1.3 Pazarlamanın Temel Kavramları...10 1.3.1 Gereksinim ve İstek...11 1.3.2 Talep...13

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ 1 M.İ.Y. ORTAYA ÇIKIŞ NEDENLERİ Kitlesel pazarlamanın gittikçe pahalı bir müşteri kazanma yolu olması Pazar payının değil müşteri payının önemli hale gelmesi Müşteri memnuniyeti

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Neden? Bir ișletme sistemi için en kilit etken MÜȘTERİdir. Müșteri açısından ișletmeleri etkileyen güncel etkiler: Müșteri sayısı artmaktadır.

Detaylı

Hizmet Pazarlaması BBY 401, 15 Kasım 2006. Hizmet Pazarlaması. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr

Hizmet Pazarlaması BBY 401, 15 Kasım 2006. Hizmet Pazarlaması. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Hizmet Pazarlaması Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Plan Hizmet sektörü ve hizmetin tanımı Hizmetlerin özellikleri Hizmet pazarlama karması Kâr amacı gütmeyen pazarlama

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Müfredat I. Yarıyıl Bilimsel Araştırma Yöntemleri Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Kredi AKTS Güz 3 3 6 Dili Seviyesi Yüksek Lisans Türü Zorunlu Amacı Öğrencilerin bilim ve bilim felsefesi konusunda

Detaylı

ÖNSÖZ. Birinci Bölüm. Turizm ve Seyahat

ÖNSÖZ. Birinci Bölüm. Turizm ve Seyahat ÖNSÖZ Birinci Bölüm Turizm ve Seyahat Turizm... 1 Turist... 2 Seyahat... 2 İnsanların Seyahat Amaçları... 4 Turizmin Sınıflandırılması... 6 Turizm Tipleri... 6 Seyahat Acentalarının Dünyada ve Türkiye

Detaylı

İş Hayatında Kişisel ve Takım Gelişimi Eğitimleri Satış Eğitimleri

İş Hayatında Kişisel ve Takım Gelişimi Eğitimleri Satış Eğitimleri Satış Eğitimleri Satış; bir firmanın yaşamını sürdürebilmesi için vazgeçilmez bir gereksinimdir. Ne kadar kaliteli ve ekonomik üretim yapılırsa yapılsın üretilenin alıcısının bulunup, üretilen hakkında

Detaylı

TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM FUARI RAPORU 21 24 MART 2013 GÖTEBORG - İSVEÇ

TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM FUARI RAPORU 21 24 MART 2013 GÖTEBORG - İSVEÇ TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM FUARI RAPORU 21 24 MART 2013 GÖTEBORG - İSVEÇ Aykut TERZİOĞLU Dış Ekonomik İlişkiler ve Uluslararası Organizasyonlar Müdürlüğü Fuarcılık Masası Uzmanı TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM

Detaylı

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey. GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır.

Detaylı

Hizmet Kavramı. İçindekiler. Sayfa. Önsöz... iii İçindekiler...v Tablolar... viii Şekiller... xiv Fotoğraflar...xv Kısaltmalar...

Hizmet Kavramı. İçindekiler. Sayfa. Önsöz... iii İçindekiler...v Tablolar... viii Şekiller... xiv Fotoğraflar...xv Kısaltmalar... v İçindekiler Sayfa Önsöz... iii İçindekiler...v Tablolar... viii Şekiller... xiv Fotoğraflar...xv Kısaltmalar...xvi Hizmet Kavramı GİRİŞ... 1 HİZMETİN TANIMI... 1 HİZMETLERİN SINIFLANDIRILMASI... 2 HİZMETLERİN

Detaylı

HEDEF PAZAR SEÇİMİ STRATEJİLERİ

HEDEF PAZAR SEÇİMİ STRATEJİLERİ HEDEF PAZAR SEÇİMİ STRATEJİLERİ Farklılaştırılmamış Pazarlama ya da TÜM PAZAR stratejisi ; Yoğunlaştırılmış Pazarlama ya da TEK BÖLÜM stratejisi ; Farklılaştırılmış Pazarlama ya da ÇOK BÖLÜM stratejisi.

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ

İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME ve PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ Endüstri Müh. Mustafa ÇORUH Ana Bilim Dalı Programı

Detaylı

Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN

Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN Dersle İlgili Konular Üretim Yönetimi Süreç Yönetimi Tedarik Zinciri Yönetimi Üretim Planlama ve Kontrolü Proje Yönetimi Kurumsal Kaynak Planlaması-ERP Kalite Yönetimi Modern

Detaylı

Doç.Dr. Yaşar SARI Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Turizm ve Otel İşletmeciliği Yüksekokulu

Doç.Dr. Yaşar SARI Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Turizm ve Otel İşletmeciliği Yüksekokulu Doç.Dr. Yaşar SARI Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Turizm ve Otel İşletmeciliği Yüksekokulu Hizmet üretimi ve işletmeler arası bilgi paylaşımı temelinde çalışan turizm işletmeleri, karlılıklarını, verimliliklerini,

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013 Küresel Turizm Sektörü Dünya daki turist sayısı 2011 yılında bir önceki yıla göre % 4,6 ve 2012 de %4 artışla 1,035 milyar

Detaylı

KONGRE VE FUAR HOSTESİ

KONGRE VE FUAR HOSTESİ TANIM Belirli bir süre içerisinde, kongre, fuar, seminer, sergi, toplantı vb. organizasyonlarda salon ve sergi alanlarını (stand) düzenleme, müşteri hizmetleri ve kayıt kabul işlemlerini yapma bilgi ve

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr İhracat Planı Hazırlanması Süreci 2013 İHRACAT PLANI HAZIRLANMASI SÜRECİ İhracat Planı Neden Hazırlanır? İhracattan ne beklendiğinin belirlenmesi, İhracat amaçlarına

Detaylı

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014 Haşmet GÖKIRMAK Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014 Bu Bölümde Stratejik Planlamanın Aşamaları Şirket seviyesinde Bölüm, ürün ve pazar seviyesinde Şirket Misyonunun belirlenmesi Şirket amaç ve hedeflerinin belirlenmesi

Detaylı

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki

Detaylı

Pazarlama iletişimi Bütünleşik pazarlama iletişimi

Pazarlama iletişimi Bütünleşik pazarlama iletişimi Kullanılan Kaynaklar: -Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi -Altunışık, R., Özdemir, Ş. & Torlak, Ö. (2014). Pazarlama İlkeleri ve Yönetimi. Beta Basım:İstanbul. - Kotler, Philip & Armstrong,

Detaylı

MOBİL PAZARLAMA. -Doğrudan pazarlama faaliyetlerinden biri olarak kabul edilmesine rağmen tele pazarlamadan farklıdır, çünkü:

MOBİL PAZARLAMA. -Doğrudan pazarlama faaliyetlerinden biri olarak kabul edilmesine rağmen tele pazarlamadan farklıdır, çünkü: MOBİL PAZARLAMA -Doğrudan pazarlama faaliyetlerinden biri olarak kabul edilmesine rağmen tele pazarlamadan farklıdır, çünkü: MOBİL PAZARLAMA Doğrudan pazarlama faaliyetlerinden biri olarak kabul edilmesine

Detaylı

ISL 201 Pazarlama İlkeleri. Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN

ISL 201 Pazarlama İlkeleri. Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN ISL 201 Pazarlama İlkeleri Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN Pazarlama Bilgi Sistemi (PBS) Bir işletmenin pazarlama ile ilgili kararlarının alınmasına yardımcı olacak bilgilerin toplanması, işlenmesi, saklanması

Detaylı

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU. MEDYA VE İLETİŞİM PROGRAMI YENİ MEDYA IV. HAFTA Öğr. Gör. TİMUR OSMAN GEZER timurosmangezer@plato.edu.

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU. MEDYA VE İLETİŞİM PROGRAMI YENİ MEDYA IV. HAFTA Öğr. Gör. TİMUR OSMAN GEZER timurosmangezer@plato.edu. T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU MEDYA VE İLETİŞİM PROGRAMI YENİ MEDYA IV. HAFTA Öğr. Gör. TİMUR OSMAN GEZER timurosmangezer@plato.edu.tr İÇERİK Yeni Medyanın Özellikleri YENİ MEDYANIN ÖZELLİKLERİ Etkileşim

Detaylı

28.10.2014. Pazar bölümlendirme Pazar Hedefleme Farklılaştırma ve Konumlandırma

28.10.2014. Pazar bölümlendirme Pazar Hedefleme Farklılaştırma ve Konumlandırma Pazar bölümlendirme Pazar Hedefleme Farklılaştırma ve Konumlandırma Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi - Kotler, Philip & Armstrong, Gary (2014), Principles

Detaylı

Stratejik Pazarlama 7. Hafta. Doç. Dr. Hayrettin Zengin

Stratejik Pazarlama 7. Hafta. Doç. Dr. Hayrettin Zengin Stratejik Pazarlama 7. Hafta Doç. Dr. Hayrettin Zengin Pazar Fırsatları Ölçümü ve Pazar Çekiciliği Analizi Pazar fırsatı Mevcut ve gelecekteki olası değişimler sonucunda tüketicilerde ortaya çıkabilecek

Detaylı

MÜŞTERİ MEMNUNİYETİNİN ETKİLİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ MEMNUNİYETİNİN ETKİLİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ MEMNUNİYETİNİN ETKİLİ YÖNETİMİ Timur Akarsu, 24.05.2011 KURULUŞLARIN TEMEL ÖNCELİKLERİ KARLILIK BÜYÜME VARLIĞINI DEVAM ETTİRME KURUMSAL DEĞER ARTIŞI İŞLETMELER BÜYÜMEK VE VARLIKLARINI SÜRDÜREBİLMEK

Detaylı

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir.

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. PAZARLAMA İLETİŞİMİ İLETİŞİM NEDİR? İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. -SÖZLÜ -SÖZSÜZ *İletişimden Söz Edebilmek

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU. Ders Düzeyi: Önlisans. Ders Adı: TURİZM COĞRAFYASI I Programı: TURİZM VE OTEL İŞLETMECİLİĞİ TOİ 2009.

DERS BİLGİ FORMU. Ders Düzeyi: Önlisans. Ders Adı: TURİZM COĞRAFYASI I Programı: TURİZM VE OTEL İŞLETMECİLİĞİ TOİ 2009. Ders Adı: TURİZM COĞRAFYASI I TOİ 2009 ZORUNLU Dersin Amaçları: Bu dersle, Turizm ve Otel İşletmeciliği programında Türkiye nin kıyı bölgelerini konukların beklentilerine göre tanıtma yeterliğinin kazandırılması

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz.

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. Mehmet Can HANAYLI Sanal ortamda hukuksal kurallara uyarak e-ticaret yapabileceksiniz. E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. E-Ticarette

Detaylı

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar.

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar. İletişim mesajlarına gösterilen tepkiler açısından; amaçlar değişik modellerle açıklanmaya çalışılmıştır. A.I.D.A modeli olarak da adlandırılan bu model dört aşamalıdır.[8] 1. 2. 3. 4. Dikkat İlgi Arzu

Detaylı

PAZARLAMA. İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir.

PAZARLAMA. İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir. 1 PAZARLAMA İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir. 2 Pazarlama İşlevi Mevcut ve potansiyel alıcılara istek tatmin edici ürün, hizmet ve bilgileri sunmak üzere planlama, fiyatlandırma,

Detaylı

desteklenir. T.C. Ekonomi Bakanlığı Destekleri a) Yurtdışı Pazar Araştırması Desteği

desteklenir. T.C. Ekonomi Bakanlığı Destekleri a) Yurtdışı Pazar Araştırması Desteği T.C. Ekonomi Bakanlığı Destekleri a) Yurtdışı Pazar Araştırması Desteği Yurt dışı pazar araştırması gezilerine ilişkin giderler %70 oranında ve yurt dışı pazar araştırması gezisi başına en fazla 7.500

Detaylı

KONGRE VE FUAR YÖNETY NETİMİ. r.afitap BULUT

KONGRE VE FUAR YÖNETY NETİMİ. r.afitap BULUT KONGRE VE FUAR YÖNETY NETİMİ Öğr.Gör. r.afitap BULUT 2012 3.Hafta 1-Kongre turizminin gelişme nedenleri a)arz açısındana b)talep açısındana 2-Kongre turizminin etkileri a)ekonomik etkiler b)sosyo Sosyo-kültürel

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER I-II

HALKLA İLİŞKİLER I-II Editörler Yrd.Doç.Dr. Gonca Yıldırım & Seçil Utma HALKLA İLİŞKİLER I-II Yazarlar Yrd.Doç.Dr.Gonca Yıldırım Yrd.Doç.Dr.İlker Özdemir Hasan Çiftçi Hatice Aydoğmuş Özcan Kahraman Koktürk Melis Yalçın Seçil

Detaylı

30.12.2010 HALKLA İLİŞKİLER YÖNETİMİNDE ARAŞTIRMA. SBR 215 Halkla İlişkiler ve İletişim

30.12.2010 HALKLA İLİŞKİLER YÖNETİMİNDE ARAŞTIRMA. SBR 215 Halkla İlişkiler ve İletişim SBR 215 Halkla İlişkiler ve İletişim HALKLA İLİŞKİLER YÖNETİMİNDE ARAŞTIRMA Kamu kurumunun halkla ilişkiler uygulamasındaki aşamalar ile özel sektördeki aşamalar farklı ve değişik amaçlıdır. Özel kesimde

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz...iii

İÇİNDEKİLER. Önsöz...iii İÇİNDEKİLER Önsöz...iii BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK PAZARLAMA 1.1. Pazarlamanın Tanımı ve Kapsamı... 1 1.2. Pazarlamanın Özellikleri... 3 1.3. Pazarlamanın Temel Kavramları... 3 1.4. Pazarlamanın Diğer

Detaylı

SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR. Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü

SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR. Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü Programın Amacı ve Kapsamı-1 2 Tıbbi tedavinin alınması, termal kaynakların kullanılması,

Detaylı

EKONOMİ BAKANLİĞ İ PAZAR ARAŞTİRMASİ VE PAZARA Ğİ Rİ Ş DESTEĞ İ

EKONOMİ BAKANLİĞ İ PAZAR ARAŞTİRMASİ VE PAZARA Ğİ Rİ Ş DESTEĞ İ EKONOMİ BAKANLİĞ İ PAZAR ARAŞTİRMASİ VE PAZARA Ğİ Rİ Ş DESTEĞ İ NEVŞEHİR YATIRIM DESTEK OFİSİ PAZAR ARAŞTIRMASI VE PAZARA GİRİŞ Şirketlerimizin, kuruluşlarımızın yurt dışı pazarlara giriş stratejilerine

Detaylı

Birinci Bölüm: Yatırım ve Proje Kavramları Turizm Yatırımlarının Türleri

Birinci Bölüm: Yatırım ve Proje Kavramları Turizm Yatırımlarının Türleri Birinci Bölüm: Yatırım ve Proje Kavramları Turizm Yatırımlarının Türleri Y. Doç. Dr. Şevki ULAMA 1 Yatırım: Şans oyunları oynamak Eldeki fonları uzun bir süre kullanmak Fonların yatırıldığı ve kullanıldığı

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ MERSİN GENEL BİLGİLER Nüfus Mersin: 1.705.774 Türkiye: 76.667.864 Okur Yazarlık Oranı (6+Yaş) Mersin: %95 Türkiye: %93 İlçe

Detaylı

SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİ VE STRATEJİK İLETİŞİM PLANLAMASI

SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİ VE STRATEJİK İLETİŞİM PLANLAMASI SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİ VE STRATEJİK İLETİŞİM PLANLAMASI Stratejik İletişim Planlaması -1 İletişim temelinde, plan ve strateji vardır. Strateji bilgi üretimine dayanır. Strateji, içinde bulunduğumuz noktadan

Detaylı

KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI

KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI DÜNYA KRUVAZİYER PAZARI NEREYE GİDİYOR? Hazırlayan: Mine Güneş Kruvaziyer destinasyonlar içerisinde, son yıllara kadar

Detaylı

Ekip çalışması sayesinde Butterfly Travel markasını daha ilerilere taşımak.

Ekip çalışması sayesinde Butterfly Travel markasını daha ilerilere taşımak. 1 HAKKIMIZDA Uzun yıllardan bu yana sektörde hizmet veren firmamız yılların verdiği tecrübe ve güven ile müşterilerine kaliteli hizmet sunmayı kendisine ilke edinmiştir. Sektörde birçok firma arasından

Detaylı