ELEKTRİK DEVRELERİ LABORATUVARI DENEY FÖYÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ELEKTRİK DEVRELERİ LABORATUVARI DENEY FÖYÜ"

Transkript

1 CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK DEVRELERİ LABORATUVARI DENEY FÖYÜ Hazırlayan Arş. Gör. Rafet Can ÜMÜTLÜ Arş. Gör. Özlem POLAT Denetleyen Yrd. Doç. Dr. Murat OKATAN

2 DENEY-1 OSİLOSKOP, AVOMETRE ve SİNYAL ÜRETECİ KULLANIMI Deneyin Amacı: Bu deneyde elektrik devrelerindeki akım, gerilim, direnç gibi fiziksel büyüklüklerin ölçülmesi konusu incelenecektir. Öncelikle bu büyüklüklerin ölçülmesinde kullanılan ölçü aletleri tanıtılacak, ardından basit bir elektrik devresi deney setinde kurularak devredeki akım ve gerilim değerleri ölçülecektir. Ayrıca elektriksel büyüklüklerin zamana göre değişim biçimlerini incelemede çok büyük önemi olan osiloskop ile gerilim, akım, zaman ve frekans ölçümlerinin nasıl yapılabileceği gösterilecektir. Ön Bilgi: Bir elektrik devresindeki temel büyüklükler devre elemanları üzerindeki akım ve gerilim değerleridir. Bu büyüklükleri ölçmek için, aslında kendileri de elektrik devreleri olan ölçü aletlerini kullanırız. Yani, akım ölçmek istiyorsak ölçeceğimiz akımı, üzerinden geçen akımın değerini bize bildirecek olan bir devreden (ölçü aletinden) geçirmemiz gerekir. Diğer bir deyişle, ölçü aletini devreye seri olarak bağlamalıyız. Gerilim ölçmek istiyorsak, uçlarına uygulanan gerilim değerini gösteren bir devreye (ölçü aletine) ölçülmesini istediğimiz gerilimi uygulamamız gerekir. Yani, ölçü aletini devreye paralel olarak bağlamalıyız. Bu ölçü aletleri aşağıda tanıtacağımız avometre ve osiloskoptur. Avometre üzerindeki anahtarı değiştirmek suretiyle isteğe göre bir ampermetre ya da voltmetre olarak kullanılabilen bir ölçme aletidir. Ayrıca elemanların direnç değerlerini de ölçebildiğinden A(mper)V(olt)O(hm)METRE ismini almıştır. Osiloskop ise yalnızca gerilimi ölçer; ancak buna karşılık devredeki bir gerilimin zamana göre değişimini ayrıntılarıyla gösterir. Genel olarak ölçme eylemindeki temel problem ölçme aletinin ölçüm yaptığımız sistemi etkilememesini sağlamaktır. Hâlbuki her ölçü aletinin bir iç direnci olacağından, akım ölçerken bu iç direnç akımını ölçeceğimiz elemana seri, gerilim ölçerken ise elemana paralel bağlanarak devredeki elektriksel büyüklükleri değiştirir. Bu kaçınılmaz sorunu etkisizleştirmenin yolu ampermetre için iç direncin çok küçük, voltmetre için ise çok büyük olmasını sağlamaktır. Bunu daha net görebilmek için ölçü aletinin sistemden çektiği enerjiye bakabiliriz. Enerji 0 v i dt ile ifade edilir. O halde, ölçü aletinin sistemden az enerji çekmesini istiyorsak ya geriliminin ya da akımının çok küçük olması gerekir. Voltmetre için gerilimi çok küçük yapmak 2

3 ölçeceğimiz büyüklüğü değiştirmek olacağından akımı azaltmayı tercih ederiz. Bunun için de V i R amacıyla bağıntısı gereği iç direnci çok büyük tutarız. Ampermetre için ise gerilimi azaltmak V ir bağıntısı gereği iç direnci küçük tutmalıyız. Böylece ölçmedeki hatayı azaltabiliriz. Bu sebeple avometrelerin iç dirençleri akım girişlerinde çok küçük, gerilim girişlerinde ise çok büyüktür. Voltmetre: İki nokta arasındaki gerilim farkını ölçmeye yarayan iki uçlu bir ölçüm aletidir. Herhangi bir devrede gerilimi ölçülmek istenen noktalara paralel bağlanır. İdeal bir voltmetrede iç direnç sonsuzdur. Bu nedenle akım çekmediği için açık devre gibi düşünülebilir. Buna karşılık gerçek voltmetrede çok büyük değerli bir iç direnç vardır ve çok az da olsa üzerinden akım geçirir. Şekil 1.1 İdeal ve gerçek voltmetre Ampermetre: Devrenin herhangi bir kolundan geçen akımı ölçmeye yarayan iki uçlu ölçüm aletidir. Herhangi bir devrede akımın ölçüleceği noktaya seri bağlanır. İdeal bir ampermetrede iç direnç sıfırdır böylece ampermetre üzerinde gerilim düşmesi olmaz. Buna karşılık gerçek ampermetrede çok küçük de olsa bir iç direnç vardır. Şekil 1.2 İdeal ve gerçek ampermetre 3

4 Ohmmetre: Direnç değerlerini ölçmek için kullanılan iki uçlu ölçüm aletidir. İçinde DC bir kaynak vardır ve bir dirence bağlandığında bu kaynaktan dolayı bir akım akar. Uyarı: Çalışan bir devrede direnç ölçümü yapılmaz. Avometre: Voltmetre, ampermetre ve ohmmetre olarak kullanılabilen bir ölçüm aletidir. Hangi ölçüm yapılmak isteniyorsa avometre üzerindeki anahtar gerekli konuma getirilerek ölçme işlemi gerçekleştirilir. Multimetre analog (ibreli) veya sayısal (dijital) olabilir. Aşağıda bir sayısal multimetre resmi verilmiştir. Şekil 1.3 Sayısal multimetre Sayısal multimetrede volt, amper ve ohm değerleri sayısal olarak ekranda gözlemlenir. Analog multimetrede ise ölçüm bir ölçek etrafında hareket eden işaretçi yardımıyla okunur. 4

5 Şekil 1.4 Sayısal ve analog multimetre Şekil 1.5 Multimetre kullanarak direnç, voltaj ve akımın ölçülmesi DC Kaynak AC Kaynak: DC kaynak, büyüklüğü ayarlanabilen doğru gerilim kaynağıdır. AC kaynak ise, büyüklüğü ve periyodu ayarlanabilen gerilim kaynağıdır. 5

6 DC Bir Kaynaktan Beslenen Devrede Herhangi Bir Koldan Geçen Akımın Ölçülmesi: a) R1 ve R2 dirençlerinin bağlı olduğu koldaki akımın ölçülmesi. Uyarı: Multimetreyi ampermetre konumuna getirmeyi, en yüksek akım kademesine almayı ve ölçüm noktasına seri bağlamayı unutmayınız. Şekil 1.6 Devre şeması Yukarıda verilen devrenin güç kaynağı ve multimetre bağlantıları aşağıdaki gibi yapılır. Şekil 1.7 Herhangi bir koldan geçen akımın ölçülmesi 6

7 b) R2 direnci üzerinden akan akımın ölçülmesi. Şekil 1.8 Devre şeması Şekil 1.9 Herhangi bir koldan geçen akımın ölçülmesi DC Bir Kaynaktan Beslenen Devrede Herhangi Bir Eleman Üzerindeki Gerilimin Ölçülmesi: a) Gerilim ölçülürken multimetrenin probları ölçüm yapılacak noktaya ters (artı uç-eksiye, eksi uç artıya) bağlanırsa multimetrede gerilim değeri - (negatif) okunur. Problar doğru (artı uç-artıya, eksi uç-eksiye) bağlanırsa gerilim değeri + (pozitif) okunur. 7

8 Şekil 1.10 Multimetre bağlama şekilleri b) R2 direnci üzerindeki gerilim değerini ölçülmesi. Uyarı: Multimetreyi gerilim konumuna almayı, en yüksek gerilim ölçeğine getirmeyi ve ölçüm noktalarına paralel bağlamayı unutmayınız. Şekil 1.11 Devre şeması Şekil 1.12 Herhangi bir eleman üzerindeki gerilimin ölçülmesi 8

9 Direnç Elemanları: v(t) = R i(t) ya da i(t) = G v(t) bağıntısı ile tanımlanan 2-uçlu elemana doğrusal ve zamanla değişmeyen direnç elemanı denir. Tanım bağıntılarındaki R katsayısı direnç elemanının direnci (rezistansı), G katsayısı da iletkenliğidir (kondüktans). Burada R ve G gerçek sayıdır. Uluslararası birimler sisteminde R'nin birimi ohm ( ), G'nin birimi ise mho ( 1 ) veya siemens dir (S). Direnç ile iletkenlik arasında G R = 1 bağıntısı vardır. Dirençler, elektrik veya elektronik devrelerinde akımı kontrol etmek amacıyla oldukça yaygın olarak kullanılan elemanlardır. Kullanım gereksinimlerine göre dirençler farklı biçim yapı ve güçlerde üretilirler. Bunlardan başlıcaları: a) Sabit dirençler b) Değişken dirençler c) Foto rezistif dirençler d) Isıya duyarlı dirençler e) Tümleşik dirençler Dirençlerin değerleri ve toleransları renk kodu denilen işaretleme ile belirlenir. Bu renk kodları ve anlamları, örnekleriyle birlikte aşağıda verilmiştir. 9

10 Bir Elektrik Devresinde Akım ve Gerilimin Ölçülmesi: Deneyin Yapılışı: Şekil 1.13 Deney devresi 10

11 1- Şekil 1.13 deki devreyi kurunuz. 2- Ana koldan geçen akımı hesap ile bulunuz ve kaydediniz. 3- Ana koldan geçen akımı ölçüp kaydediniz. 4- Her direnç üzerinde oluşan gerilimi hesap ile bulup kaydediniz. 5- Her direnç üzerinde oluşan gerilimi ölçüp kaydediniz. 6- Toplam (eşdeğer) direnç değerini hesap ve ölçüm yolu ile bulunuz. Sinyal Üreteci: Sinüs, kare, testere-dişi gibi sinyalleri üretebilen sinyal üreteci ya da işaret üreteci adı verilen bu cihazın iki temel ayarı vardır. Bunlar: 1- Genlik, 2- Frekans ayarıdır. Genlik; sinyalin gerilim seviyesidir ve gerilim/zaman grafiğinde (şekil 1.14) dikey eksendir. Şekil 1.14 te gösterilen periyodik işaret + ve - değerler almaktadır. Periyot, sinyalin kendini tekrarladığı süredir. Frekans, sinyalin saniyedeki devir sayısıdır ve periyodun çarpmaya göre tersi alınarak bulunur: f = 1/T Aşağıda periyodu T=50 s, genliği (tepe değeri) Vp=1 V olan bir sinüs verilmiştir. v (t) V t (s) Şekil 1.14 T=50s, Vp=1V olan sinüs işaretinin osiloskop görüntüsü 11

12 Şekil 1.15 te ise periyodu T=100 s, genliği Vp=1V olan bir sinüs verilmiştir. v(t) V Şekil 1.15 T=100s, Vp=1V olan sinüs işaretinin osiloskop görüntüsü Son olarak, Şekil 1.16 da periyodu T=10 s, genliği Vp=2 V olan bir sinüs verilmiştir. v(t) V t (s) t (s) Şekil 1.16 T=10s, Vp=2V olan sinüs işaretinin osiloskop görüntüsü Osiloskop: Osiloskop, devre elemanlarının akım-gerilim özelliklerinin çıkartılmasında ve zamana bağlı olarak değişen gerilimlerin incelenmesinde kullanılan bir ölçü aleti olup, çok hızlı değişen bir veya birden fazla işaretin aynı anda incelenmesinde, genlik, frekans ve faz ölçümlerinde kullanılır. Zamana bağlı olarak değişen bir akım veya gerilim işaretinin birtakım özellikleri analog veya sayısal ölçü aletleri ile ölçülebilmektedir. Fakat bu aletler işaretin zamana bağlı değişimi hakkında ayrıntılı bilgi verememektedirler. Değişim, ancak kısa aralıklarla okunan 12

13 değerlerin (zamanı da kaydederek) bir eksen takımı üzerinde gösterilmesi ile görülebilir. Bu da oldukça zahmetli bir iştir. Bu nedenle, işareti zaman düzleminde zahmetsizce gösteren bir ölçü aleti olan osiloskoplar imal edilmiştir. Osiloskop, işaretleri dalga şekli olarak görmemizi sağlayan bir cihazdır. İç yapısı temel olarak Şekil 1.17 deki gibidir. Şekil 1.17 Osiloskobun iç yapısı Cihazın temel bileşenleri: Katot Işını Tüpü (CRT-Cathode Ray Tube), tetikleme devresi, tarama işareti üreteci, yatay ve düşey yükselteçlerdir. Televizyonda olduğu gibi; bir elektron tabancası düzeneğinde (filaman, katot ve kafes) üretilen elektronlar, yatay ve düşey saptırıcı levhalardan geçirilerek fosfordan yapılmış ekrana çarpar ve ışıma yaparlar. Şekil 1.17 de gösterilen anot bölümleri yardımıyla ekran koyuluk-açıklık ve odaklama-netlik ayarları yapılabilir. Elektron demetinin hareketini, yatay ve düşey saptırıcı levhalara uygulanan gerilim belirleyecektir. Şekil 1.17 deki yatay paralel levhalar ekrandaki hareketin düşey sapmasını (genlik ayarı), düşey paralel levhalar ise ekrandaki hareketin yatay sapmasını (zaman ayarı) sağlayacaktır. Yatay Ayarlar: Tarama işareti üreteci, periyodik testere-dişi sinyali üretir. Bu işaret Şekil 1.18 de gösterilmiştir. Bu işaretin artan bölümünde elektron demeti ekranı soldan sağa doğru tarar; dik inen bölümünde ise ekran bir devre yardımıyla karartılır (elektronların ekrana 13

14 ulaşması engellenir). Bu sırada tarama işareti tekrar artan kısma dönmüş olur ve tarama tekrarlanır. Burada Time/Div düğmesi tarama hızını ayarlamayı sağlar. Benzer şekilde X-Pos düğmesi de işaretin ekrandaki yatay konumunu ayarlamak içindir. Şekil 1.18 Periyodik testere-dişi sinyali Osiloskoba bağlanan işaretin düzgün görüntülenmesi için, tarama işaretinin görüntülenecek işaretle aynı frekansta olması gerekir. Bu durumu tetikleme (trigger) devresi sağlar. Tetikleme modları şunlardır: Harici (Ext:External) ve Dahili (Int:Internal). Dahili tetiklemede, bilinmeyen işaretin düşey yükselteç çıkışından alınan bir bölümü kullanılır. Eğer + tetikleme seviyesi seçilirse, işaret pozitife geçen kenarda, - seçilirse negatife geçen kenarda görüntülenir. Harici tetiklemede ise bir dış sinyal ile tetikleme sağlanır. Örnek olarak, bir kamera ile çekim yapılırken çalışan bir bilgisayar ekranının kaymadan çekilmesi için bu ekranın tarama sinyali ile (harici) tetikleme yapılması gerekir. Düşey Ayarlar: Volts/Div düğmesi ile işaretin genlik ayarı yapılır. Bu düğme düşey saptırıcı levhalara uygulanan gerilimi belirleyen yükseltece bağlıdır. Aynı şekilde Y-Pos düğmesi de işaretin ekrandaki y-konumunu ayarlamayı sağlar (üste ya da alta kaydırır). Burada önemli bir anahtar da giriş işaretinin DC mi yoksa AC mi görüntüleneceğini belirleyen anahtardır. Eğer bu anahtar AC de olursa işaretin yalnızca AC yani alternatif bileşenleri görünecek, DC yani sabit değeri görünmeyecektir (kapasitör tarafından süzülecektir). Prob (Probe): İncelenecek işaretlerin osiloskop cihazına aktarılması için kullanılan bir çeşit kablodur. Bir ucu osiloskoba bağlanırken sivri olan diğer ucu devredeki incelenecek işaretin bulunduğu düğüme temas ettirilerek kullanılır. Probun bu ucunda genellikle krokodil 14

15 konnektörü şeklinde bir de toprak bağlantısı bulunur. Osiloskop probları x1 ve x10 şeklinde ayarlanabilirler: R1: izlenen sinyali bozmadan ve değiştirmeden osiloskoba ulaştırır. R10: izlenen sinyal onda birine zayıflatılarak osiloskoba ulaştırılır. Bu takdirde, sinyalin gerçek genlik değeri ekranda görünen değerlerin 10 katıdır Bir osiloskobun kontrolünü sağlayan düğmeler üç gruba ayrılır; A-Görüntü (Display) Grubu: 1- Kalibrasyon (CAL): Osiloskobun özelliklerini test etmeye yarayan kare dalga osilatörü. Üzerinde frekansı ve genliği belirtilir. Osiloskobun test edilmek istenen kanalına prob yardımıyla uygulanır. Toprak bağlantısını yapmaya gerek yoktur. 2- Güç (Power): Osiloskop cihazının aç/kapa düğmesi. Cihaz çalışır durumda iken bu düğmenin üzerindeki LED yanar. 3- Parlaklık (Intensity): Bu düğme ile ekrandaki çizginin parlaklığı ayarlanır. Kullanıcının gözlerinin zarar görmemesi ve ekranın (CRT) uzun ömürlü olması için parlaklığın, görüntünün görülebildiği en düşük ayara getirilmesi gereklidir. 4- Odaklama (Focus): Ekrandaki benek veya çizginin, uygun netlikte olmasını sağlar. 5- Yatay eğim (Trace rotation): Ekrandaki çizginin yatay eksene olan açısını ayarlar. 6- Aydınlatma (Illum): Ekran zemininin aydınlatılmasını sağlar. 7- Ekran (Screen): Yatay ve dikey çizgilerle bölünmüş bir koordinat sistemine sahip osiloskop ekranıdır. İncelenen işaretler buradan izlenir. B-Düşey Kuvvetlendirici (Vertical Amplifier) Grubu: Her bir kanal (CH1 ve CH2) için ayrı olarak birer tane ayar düğmesi mevcuttur. 8- Genlik (VOLTS/DIV): Bu düğme ile dikey saptırma çarpanı seçimi yani dikey eksenin ölçeklendirilmesi yapılır. Bu sayede ekrandaki yatay çizgilerin arasının kaç voltluk gerilime karşılık düşeceği ayarlanır. 9- Değişken Ayar (Var): Bu düğme ile düşey saptırma çarpanı hassas olarak arttırılarak yüksek genliklere sahip işaretlerin incelenmesi sağlanır. Bu düğme tamamen sağa çevrilip kilitlenirse Volts/div değeri aynen alınır. Bu düğme tamamen sola çevrilirse Volts/div değeri 2.5 katsayısı ile çarpılmalıdır. 10- Giriş Kuplaj Seçici (Input Coupling Selector): Her kanal için bir tane bulunur. Düşey kuvvetlendirici girişine uygulanacak işaretin kuplajı seçilir. 15

16 AC: Giriş sinyali, düşey kuvvetlendiriciye bir kapasite üzerinden uygulanır. Bu kapasite, işaretin DC bileşenini bloke eder ve sinyalin sadece AC bileşeninin görüntülenmesini sağlar. GND: Bu konumda düşey kuvvetlendirici girişi topraklanır. Bu takdirde ekrandaki çizginin bulunduğu yer toprak (referans, GND) seviyesini gösterir. DC: Bu konumda düşey kuvvetlendiriciye işaretin tüm bileşenleri uygulanır. Eğer bir işaretin tüm bileşenleri görülmek isteniyorsa, anahtar bu konumda olmalıdır. Düşük frekanslı işaretler bu seçenekte incelenmelidir. İşaret Girişleri: 11- Kanal 1 [X girişi] (Channel 1) - Kanal 2 [Y girişi] (Channel 2): Bir dış sinyalin düşey sapma sistemine uygulandığı iki adet BNC tipi konnektör bulunur. Giriş direnci 1MΩ değerindedir. Bu girişe uygulanabilecek en yüksek gerilim seviyesi kanal girişinde yazılıdır (genellikle 400 Volt). 12- Pozisyon (Position ): Ekrandaki görüntü düşey olarak hareket ettirilebilir. 13- Düşey Mod (Vertical Mode): Kanal 1 ve 2 nin işlem modlarının seçimini sağlar. CH1: Yalnızca CH1 (X girişi) girişine uygulanan sinyal ekranda görüntülenir. (X-Y modunda bir çalışma oluyorsa bu mod seçilmelidir.) CH2: Yalnızca CH2 (Y girişi) girişine uygulanan sinyal ekranda görüntülenir. ADD: CH1 ve CH2 den uygulanmış iki işaretin toplamını gösterir. DUAL: İki kanalı birden izlemeyi sağlar. Bazı osiloskop modellerinde bu mod ikiye ayrılmıştır: ALT (alternate): Yüksek frekanslı (T < 1 ms) iki işaretin aynı anda görüntülenmesi için; CHOP: Düşük frekanslı işaretlerin (T > 1ms ) aynı anda incelenmesi için kullanılır. C-Tarama Grubu: Tetikleme, incelenen işaretin ekranda doğru ve net olarak görülebilmesi için kullanılan bir işlemdir. Bu işlemin faydasını açıklamak için bir örnek verelim: Dönmekte olan bir tekerleğin veya pervanenin, hızına bağlı olarak insan gözü onu sanki duruyormuş veya çok yavaş dönüyormuş, hatta ters yöne dönüyormuş gibi görebilir. Benzer şekilde, incelenen işaretin periyodu osiloskop tarafından doğru olarak algılanıp, otomatik olarak doğru ayar yapılamazsa, ekrandaki görüntü sanki sağa veya sola hareket ediyormuş gibi görülecektir. Tetiklemenin doğru olması için işaretin belirli aralıklar için periyodik olması gereklidir. 14- Seviye (Level): Tetiklemenin istenen bir noktadan başlamasını sağlayan bir düğmedir. 16

17 15-EXT girişi (External Trigger): Bu girişe dışarıdan bir tetikleme sinyali uygulanabilir. Uygulanabilecek gerilim seviyeleri girişin hemen altında yazılıdır. 16- Eğim (Slope): Tetiklemenin pozitif / negatif eğimle yapılmasını sağlayan bir anahtardır. 17- Kuplaj (Coupling): Tetikleme kaynağı ile tetikleme devresi arası kuplaj seçilir. AC: AC kuplaj HF REF: AC kuplaj türü. 50 khz den yüksek frekanslı işaretler kabul edilmez. DC: DC kuplaj TV: Televizyon işaretlerinin incelenmesinde kullanılır. Bu amaçla tetikleyici devre, televizyonun senkronizasyon ayırıcı devresi ile birleştirilir. 18- Tetikleme Kaynağı (Triggering Source): Tetikleme kaynağının seçimi yapılır: CH1: Birinci kanaldan uygulanan sinyali tetikleme sinyali olarak kabul eder. CH2: İkinci kanaldan uygulanan sinyali tetikleme sinyali olarak kabul eder. LINE: Şebeke frekansını tetikleme sinyali olarak kabul eder. EXT: Dışarıdan (EXT girişi) uygulanan bir sinyali tetikleme sinyali olarak kabul eder. Kararlı bir görüntü için dış tetikleme sinyali ile ekranda görüntülenmesi istenen sinyal arasında bir bağıntı olmalıdır. 19- Tetikleme veya Süpürme modu (Triggering or Sweep Mode): AUTO: Ekrandaki görüntüyü 20 Hz lik bir tetikleme sinyali ile tetikler. Tetikleme seviyesi level düğmesi ile ayarlanır. NORM: Ekrandaki görüntüyü tetikleme sinyali olarak kabul eder. SINGLE: Tekil tarama (süpürme) işleminde kullanılır. 20- Zaman ayarı (Time/Div): Bu düğme ile yatay tarama değerleri seçilerek yatay eksenin (zaman ekseni) ölçeklendirilmesi yapılır. Ayar değeri periyot ölçümünde kullanılır. 21- VAR Time/Div: Var düğmesi en sağa çevrilerek kilitlenirse, Time/Div deki değer olduğu gibi alınır. VAR düğmesi açılıp en sola getirilirse, 2.5 kat daha yavaş işaretler de (daha büyük periyoda sahip işaretler) incelenebilir. 22- Konum (Position ): Bu düğme ile ekrandaki görüntü yatay olarak hareket ettirilir. Osiloskopta Kaybolan Görüntünün Bulunması: Bu amaçla ilk olarak parlaklık düğmesinin durumu kontrol edilir. Bu düğme orta konuma getirilir. Daha sonra hangi kanaldan işaret uygulanmışsa, bu kanalın kuplajı GND konumuna alınır. Ardından düşey hareketi sağlayan düğme ( ) yardımı ile işaret bulunur. Bulunan çizgi, ekranın ortasında bulunan yatay ekseni örtecek şekilde konumlandırılır. Bu seviye, toprak 17

18 (referans) seviyesine karşı gelmektedir. Daha sonra işaret hangi modda (AC veya DC) incelenecekse, kuplaj seçici anahtar bu konuma getirilir. Osiloskopta Görülen İşaretlerin İncelenmesi: Osiloskop, elektriksel işaretlerin (gerilimlerin) zamanla nasıl değiştiğini incelemek için kullanılır, bu nedenle periyot ölçümü önemlidir. Bir işaretin periyodunu ölçmek için, bir tam dalga boyunun kaç kare (div) genişliğinde olduğuna bakılır. Bu değer Time/div kademesinde ayarlanan değerle çarpılarak periyod süresi (T) elde edilir. Eğer işaretin frekansı isteniyorsa: T 1 f Formülü ile frekans elde edilir. Osiloskop ekranında görülen işaretin belli bir andaki genlik değerini elde etmek için dikey eksen izlenir. İşaretin o andaki değerinin toprak seviyesine olan uzaklığı ölçülür. Bu elde edilen değer genlik ayarı ile belirtilen (Volts/div) değerle çarpılır. Örnek: Şekil 1.19 da görülen işaretin genlik ve frekansını bulmak için şu adımlar izlenir (Time/div = 0,1 ms; Volts/div = 1 V): Şekil 1.19 Osiloskop ekranında gözlemlenen bir sinüs işareti 1. İşaretin bir tam periyodu ölçülür: T = 7 div (kare) 2. T hesaplanır: Time/div = 0,1 ms T = 7*div T= 0,7 ms =700µs 3. f = 1/T formülünden frekans değeri: f = 1428 Hz 4. Tepeden tepeye genlik değeri: G = 3,5 div (kare) 5. A hesaplanır: Volts/div = 1 V ve G = 3,5*1V = 3,5 V A = G/2=1,75 V 6. Sonuç: Vi(t) = A*sin(2πf t) Vi(t) = 1,75*sin(2π*1428 t) 18

19 Osiloskop ile Faz Farkının Ölçülmesi: İki farklı sinyal arasındaki faz farkını ölçmek için çift kanallı bir osiloskop gerekir. İki kanallı bir osiloskopla faz farkı ölçümü sırasında, Şekil 1.20 de görüldüğü gibi işaretin bir periyodu 8 kareyi kaplamakta ve iki sinyal arasındaki faz farkı da iki kare ise iki sinyal arsındaki faz farkı: Bir periyot :360 0 ve 8 kare Bir karelik açı :360 0 /8=45 0 İki sinyalin faz farkı :2 kare x 45 0 =90 0 Birinci kanaldaki sinyal, ikinci kanaldaki sinyale göre 90 0 öndedir denir. Şekil 1.20 Osiloskop ile faz farkı ölçümü Osiloskopta, X-Y Çalışma Modu: Bazen biri diğerinin bir fonksiyonu [y=f(x)] olan iki işaretin değişimi incelenmek istenebilir. Bu takdirde osiloskopta, X-Y çalışma modu kullanılır. Bu amaçla Time/Div anahtarı X-Y konumuna alınıp, düşey modda hangi kanal X-Y çalışma modu için kullanılıyorsa bu kanal seçilir. Bu takdirde yatay eksen, zamanı değil, X kanalından girilen işareti temsil eder. Düşey eksen de yatay eksendeki işaretin fonksiyonu olan diğer bir işareti gösterir. Böylece iki işaret arasındaki ilişki ekranda görüntülenir. Örnek olarak: önce bir fonksiyonu koordinat sisteminde nasıl çizeceğimizi düşünelim. Bunun için en iyi yol belli x değerleri için y=f(x) in sonuçlarının hesaplamaktır. Daha sonra bu değerler X-Y düzlemine noktalar konularak gösterilir ve bu noktalardan geçen eğri çizilir. Osiloskopta ise sürekli değişen bir işaretin (gerilim) yatay eksene verilmesi üzerine dikey eksende diğer işaretin aldığı değerler izlenir. Örneğin, Şekil 1.21a daki devreyi inceleyelim. Devredeki iki kapılının çıkış geriliminin fonksiyonu şu şekildedir: 2 V o = V i 19

20 Şekil 1.21a X-Y çalışma modu için örnek devre Şekil 1.21a daki devrede, 2-kapılının girişine V1(t) = Vi(t) =Sin(2π*1000t) V biçiminde bir işaret uygulanırsa, giriş Vi(t) ve çıkışın Vo(t) zamana göre değişimleri Şekil 1.21b deki gibi olur. Gerekli osiloskop bağlantısı yapıldığında ve DUAL modu ayarlandığında iki işaret Şekil 1.21c deki gibi ekranda da görülür. Şekil 1.21b-c.Osilaskobun DUAL modu Osiloskop kullanarak gerilim ve akım ölçümü: Deneyin yapılışı: 1. Osiloskop çalıştırılır ve daha sonra sinyal üreteci ile bağlantısı yapılır. 2. İşaret üretecinden elde edilecek sinüzoidal ve kare dalga işaretleri için gerilimleri 1V frekansları da f = 800 Hz ve 10 khz olarak ayarlayınız. Osiloskop ile işaret üreteci arasındaki bağlantıyı sağlayarak osiloskop ekranında görülen işareti düşey ve yatay kuvvetlendirme katsayılarını göz önüne alarak milimetrik kâğıda çiziniz. 20

21 3. Şekil 1.22 deki düzeneği kullanarak 1V luk f = 1kHz frekansında sinüzoidal gerilim için devreden geçen akımı osiloskop kullanarak bulunuz ve kaydediniz. Bulduğunuz akım değerini ve devrede kullanılan direnç değerleri kullanarak sinyal üretecinden elde edilen gerilim değerine ulaşmaya çalışınız. Şekil 1.22 Devreden geçen akımın osiloskop kullanılarak ölçülmesi Malzeme ve Cihaz Listesi 2 adet 1KΩ direnç 1 adet 10KΩ direnç 1 adet 4.7KΩ direnç 1 adet 100Ω direnç Breadboard Osiloskop Sinyal üreteci Güç kaynağı Multimetre Bir sayfa milimetrik kağıt KAYNAKÇA [1] Sena Esen Bayer ve Metin AYDIN, Ölçme ve Devre Laboratuvarı Deney Kitapçığı, Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü. [2] İstanbul Teknik Üniversitesi, Elektrik-Elektronik Fakültesi, Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Elektrik Devre Temelleri Laboratuvarı Deney Kitapçığı, 2010, (http://web.itu.edu.tr/rahmielibol/edtlab/edt_deney_kitap.pdf; ) 21

Deneyin amacı: Osiloskobu tanımak ve osiloskop yardımıyla bir elektriksel işaretin genlik, periyot ve frekansını ölçmesini öğrenmektir.

Deneyin amacı: Osiloskobu tanımak ve osiloskop yardımıyla bir elektriksel işaretin genlik, periyot ve frekansını ölçmesini öğrenmektir. DENEY NO:6 24 YTÜ-EHM OSİLOSKOP KULLANIMI Deneyin amacı: Osiloskobu tanımak ve osiloskop yardımıyla bir elektriksel işaretin genlik, periyot ve frekansını ölçmesini öğrenmektir. Genel Bilgiler: Osiloskop,

Detaylı

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır.

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. 6. Osiloskop Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Osiloskoplar üç gruba ayrılabilir; 1. Analog osiloskoplar 2. Dijital osiloskoplar

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

DENEY 1 Osiloskop, Fonksiyon Jenartörü ve DC Güç Kaynağının Ġncelenmesi OSĠLOSKOP

DENEY 1 Osiloskop, Fonksiyon Jenartörü ve DC Güç Kaynağının Ġncelenmesi OSĠLOSKOP DENEY 1 Osiloskop, Fonksiyon Jenartörü ve DC Güç Kaynağının Ġncelenmesi OSĠLOSKOP Osiloskobun Tanımı : Elektriksel sinyalleri gösteren ve genlik, frekans ve faz farkının, ekran üzerindeki görüntüler dikkate

Detaylı

AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM 108 Elektrik Devreleri I Laboratuarı Deneyin Adı: Osiloskop Kullanımı Deneyin No: 2 Raporu Hazırlayan Öğrencinin: Adı

Detaylı

OSİLOSKOP I. KULLANIM ALANI

OSİLOSKOP I. KULLANIM ALANI OSİLOSKOP I. KULLANIM ALANI Osiloskop elektriksel işaretlerin ölçülmesinde ve görüntülenmesinde kullanılan temel bir ölçüm aletidir. İşaretin dalga şeklinin görüntülenmesini, frekans ve genliğinin kolayca

Detaylı

DEVRE ANALİZİ I LABORATUVARI ELEKTRONİK DENEY VE ÖLÇÜM CİHAZLARININ TANITIMI

DEVRE ANALİZİ I LABORATUVARI ELEKTRONİK DENEY VE ÖLÇÜM CİHAZLARININ TANITIMI DEVRE ANALİZİ I LABORATUVARI ELEKTRONİK DENEY VE ÖLÇÜM CİHAZLARININ TANITIMI Amaç 1. Deneylerin kurulumunda kullanılacak temel yardımcı elemanları öğrenmek 2. Ölçü aletini tanımak ve akım-gerilim ölçümlerinde

Detaylı

Osilaskobun yapısı ve çalıştırılması.(başlangıç seviyesi temel kavramlar) OSİLASKOP Osilaskobun tanıtılması Elektriksel değerleri (gerilim, frekans, akım, faz farkı) ışıklı çizgiler şeklinde gösteren aygıta

Detaylı

OSİLOSKOP KALİBRASYONU VE ALTERNATİF İŞARETLERİN GENLİK - FREKANS ÖLÇÜMÜ

OSİLOSKOP KALİBRASYONU VE ALTERNATİF İŞARETLERİN GENLİK - FREKANS ÖLÇÜMÜ DENEY NO : 6 OSİLOSKOP KALİBRASYONU VE ALTERNATİF İŞARETLERİN GENLİK - FREKANS ÖLÇÜMÜ Bu deneyde laboratuar cihazlarından osiloskop ve sinyal jenaratörü tanıtılmıştır. Osiloskopta doğru bir ölçüm yapabilmek

Detaylı

DENEY NO 6: OSİLOSKOP KULLANARAK GENLİK VE SIKLIK ÖLÇÜMÜ

DENEY NO 6: OSİLOSKOP KULLANARAK GENLİK VE SIKLIK ÖLÇÜMÜ DENEY NO 6: OSİLOSKOP KULLANARAK GENLİK VE SIKLIK ÖLÇÜMÜ Amaç: Bu deneyde amaç, Elektrik-Elektronik Mühendisliği nde en çok kullanılan ölçü aygıtlarından birisi olan Osiloskop un tanıtılması, osiloskop

Detaylı

Öğr. Gör. Mustafa Şakar

Öğr. Gör. Mustafa Şakar OSİLOSKOP Öğr. Gör. Mustafa Şakar 1 Osiloskop Osiloskop, gerilim uygulayarak çalışan bir cihazdır. Işık izinin sapma miktarı saptırıcı levhalara uygulanan gerilimle doğru orantılıdır. Eğer osc nin sapma

Detaylı

MULTİMETRE. Şekil 1: Dijital Multimetre

MULTİMETRE. Şekil 1: Dijital Multimetre MULTİMETRE Multimetre üzerinde dc voltmetre, ac voltmetre,diyot testi,ampermetre,transistör testi, direnç ölçümü bazı modellerde bulunan sıcaklık ölçümü ve frekans ölçümü gibi bir çok ölçümü yapabilen

Detaylı

DENEY 14: SİNYAL ÜRETECİ VE OSİLOSKOP

DENEY 14: SİNYAL ÜRETECİ VE OSİLOSKOP A. DENEYİN AMACI : AC devre laboratuarında kullanılacak olan sinyal üreteci ve osiloskop hakkında genel bilgi edinmek. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. Sinyal üreteci (Fonksiyon Jeneratörü), 2.

Detaylı

OSİLOSKOBUN TANITILMASI VE BİR ALTERNATİF GERİLİM ŞEKLİNİN OSİLOSKOBDA İNCELENMESİ

OSİLOSKOBUN TANITILMASI VE BİR ALTERNATİF GERİLİM ŞEKLİNİN OSİLOSKOBDA İNCELENMESİ FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM NİN TEMELLERİ-2 DENEY NO:2 OSİLOSKOBUN TANITILMASI VE BİR ALTERNATİF GERİLİM ŞEKLİNİN OSİLOSKOBDA İNCELENMESİ 1. Katot

Detaylı

Deneyin amacı: Osiloskobu tanımak ve osiloskop yardımıyla bir elektriksel işaretin genlik, periyot ve frekansını ölçmesini öğrenmektir.

Deneyin amacı: Osiloskobu tanımak ve osiloskop yardımıyla bir elektriksel işaretin genlik, periyot ve frekansını ölçmesini öğrenmektir. DENEY NO:5 OSİLOSKOP KULLANIMI Deneyin amacı: Osiloskobu tanımak ve osiloskop yardımıyla bir elektriksel işaretin genlik, periyot ve frekansını ölçmesini öğrenmektir. Genel Bilgiler: Kelime anlamı salınım

Detaylı

ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI

ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI Deney 1 Temel Elektronik Ölçümler İMZA KAĞIDI (Bu sayfa laboratuvarın sonunda asistanlara teslim edilmelidir) Ön-Çalışma Lab Saatin Başında Teslim Edildi BU HAFTA İÇİN

Detaylı

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-21001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. Devre elemanı üzerinden akım akmasını sağlayan

Detaylı

SAYISAL ELEKTRONİK DERSİ LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ

SAYISAL ELEKTRONİK DERSİ LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ SAYISAL ELEKTRONİK DERSİ LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ 2013-2014 EGE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEYLER İÇİN GEREKLİ ÖN BİLGİLER Tablo 1: Direnç kod tablosu OSİLOSKOP KULLANIMINA AİT TEMEL

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRİK DEVRELERİ II LABORATUVARI Deney Adı: Osiloskop Kullanımı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRİK DEVRELERİ II LABORATUVARI Deney Adı: Osiloskop Kullanımı Deneyin Amacı *Osiloskop yapısının ve kullanımının öğrenilmesi A.Önbilgi Deney 1: Osiloskop Kullanımı Bir elektrik devresindeki temel büyüklükler devre elemanları üzerindeki akım ve gerilim değerleridir.

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1 DİRENÇ DEVRELERİNDE OHM VE KİRSHOFF KANUNLARI Arş. Gör. Sümeyye

Detaylı

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DENEY 1-3 DC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-22001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını

Detaylı

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız.

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. ÖLÇME VE KONTROL ALETLERİ Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. Voltmetre devrenin iki noktası arasındaki potansiyel

Detaylı

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI DENEY NO: DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI Bu deneyde direnç elamanını tanıtılması,board üzerinde devre kurmayı öğrenilmesi, avometre yardımıyla direnç, dc gerilim ve dc akım

Detaylı

Ölçme ve Devre Laboratuvarı Deney: 1

Ölçme ve Devre Laboratuvarı Deney: 1 Ölçme ve Devre Laboratuvarı Deney: 1 Gerilim, Akım ve Direnç Ölçümü 2013 Şubat I. GİRİŞ Bu deneyin amacı multimetre kullanarak gerilim, akım ve direnç ölçümü yapılmasının öğrenilmesi ve bir ölçüm aletinin

Detaylı

1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi.

1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi. 1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi. 1.2.Teorik bilgiler: Yarıiletken elemanlar elektronik devrelerde

Detaylı

DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI. Malzeme ve Cihaz Listesi:

DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI. Malzeme ve Cihaz Listesi: DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 12 k direnç 1 adet 2. 15 k direnç 1 adet 3. 18 k direnç 1 adet 4. 2.2 k direnç 1 adet 5. 8.2 k direnç 1 adet 6. Breadboard 7. Dijital

Detaylı

Deney 32 de osiloskop AC ve DC gerilimleri ölçmek için kullanıldı. Osiloskop ayni zamanda dolaylı olarak frekansı ölçmek içinde kullanılabilir.

Deney 32 de osiloskop AC ve DC gerilimleri ölçmek için kullanıldı. Osiloskop ayni zamanda dolaylı olarak frekansı ölçmek içinde kullanılabilir. DENEY 35: FREKANS VE FAZ ÖLÇÜMÜ DENEYĐN AMACI: 1. Osiloskop kullanarak AC dalga formunun seklini belirlemek. 2. Çift taramalı osiloskop ile bir endüktanstın akım-gerilim arasındaki faz açısını ölmek. TEMEL

Detaylı

DENEY 3 Ortalama ve Etkin Değer

DENEY 3 Ortalama ve Etkin Değer A. DENEYİN AMACI : Ortalama ve etkin değer kavramlarının tam olarak anlaşılmasını sağlamak. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. Sinyal üreteci 2. Osiloskop 3. 741 entegresi, değişik değerlerde dirençler

Detaylı

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ 13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ KONULAR 1. Akım Ölçülmesi-Ampermetreler 2. Gerilim Ölçülmesi-Voltmetreler Ölçü Aleti Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar: Ölçü aletlerinin seçiminde yapılacak ölçmeye

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR 1.1 Amaçlar AC nin Elde Edilmesi: Farklı ve değişken DC gerilimlerin anahtar ve potansiyometreler kullanılarak elde edilmesi. Kare dalga

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

EEM 311 KONTROL LABORATUARI

EEM 311 KONTROL LABORATUARI Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 311 KONTROL LABORATUARI DENEY 03: DC MOTOR FREN KARAKTERİSTİĞİ 2012-2013 GÜZ DÖNEMİ Grup Kodu: Deney Tarihi: Raporu

Detaylı

Deneyle İlgili Ön Bilgi:

Deneyle İlgili Ön Bilgi: DENEY NO : 4 DENEYİN ADI :Transistörlü Akım ve Gerilim Kuvvetlendiriciler DENEYİN AMACI :Transistörün ortak emetör kutuplamalı devresini akım ve gerilim kuvvetlendiricisi, ortak kolektörlü devresini ise

Detaylı

SAYISAL ELEKTRONİK DERSİ LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ

SAYISAL ELEKTRONİK DERSİ LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ SAYISAL ELEKTRONİK DERSİ LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ 2009-2010 EGE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEYLER İÇİN GEREKLİ ÖN BİLGİLER Tablo 1: Direnç kod tablosu OSİLOSKOP KULLANIMINA AİT TEMEL

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ 1 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ Normalde voltmetrelerle en fazla 1000V a kadar gerilimler ölçülebilir. Daha yüksek gerilimlerde; Voltmetrenin çekeceği güç artar. Yüksek gerilimden kaynaklanan kaçak akımların

Detaylı

DENEY 9 OSİLOSKOP UYGULAMALARI

DENEY 9 OSİLOSKOP UYGULAMALARI T.C. Maltepe Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK 21 DEVRE TEORİSİ DERSİ LABORATUVARI DENEY 9 OSİLOSKOP UYGULAMALARI Hazırlayanlar: B. Demir

Detaylı

DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ. Kullanma Kılavuzu

DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ. Kullanma Kılavuzu DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ Kullanma Kılavuzu 01 Kasım 2010 Amatör elektronikle uğraşanlar için osiloskop pahalı bir test cihazıdır. Bu kitte amatör elektronikçilere hitap edecek basit ama kullanışlı bir yazılım

Detaylı

DENEY 6: SERİ/PARALEL RC DEVRELERİN AC ANALİZİ

DENEY 6: SERİ/PARALEL RC DEVRELERİN AC ANALİZİ A. DENEYİN AMACI : Seri ve paralel RC devrelerinin ac analizini yapmak. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. Sinyal Üreteci, 2. Osiloskop, 3. Değişik değerlerde direnç ve kondansatörler. C. DENEY İLE

Detaylı

ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA

ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA ARTOS7F1 Arıza Tespit Cihazı ve PC Osiloskop her tür elektronik kartın arızasını bulmada çok etkili bir sistemdir. Asıl tasarım amacı

Detaylı

Elektrik Devre Temelleri

Elektrik Devre Temelleri Elektrik Devre Temelleri 3. TEMEL KANUNLAR-2 Doç. Dr. M. Kemal GÜLLÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Kocaeli Üniversitesi ÖRNEK 2.5 v 1 ve v 2 gerilimlerini bulun. (KGK) 1 PROBLEM 2.5 v 1 ve v 2

Detaylı

Şekil-1 Katot ışınları tüpü düzeneği

Şekil-1 Katot ışınları tüpü düzeneği DENEY 1- OSİLOSKOP Amaç: 1. Bir osiloskobun yapısını, bileşenlerini ve temel çalışma prensibini anlamak, 2. Bir sinyal jeneratöründe üretilen gerilim sinyalinin frekansı ve genliğinin nasıl değiştiğini

Detaylı

FRANCK HERTZ DENEYİ (CIVA TÜPLÜ 1. BİLGİSAYAR ORTAMINDA SONUÇ ALMAK İÇİN; DENEYİN YAPILIŞI:

FRANCK HERTZ DENEYİ (CIVA TÜPLÜ 1. BİLGİSAYAR ORTAMINDA SONUÇ ALMAK İÇİN; DENEYİN YAPILIŞI: FRANCK HERTZ DENEYİ (CIVA TÜPLÜ 1. BİLGİSAYAR ORTAMINDA SONUÇ ALMAK İÇİN; DENEYİN YAPILIŞI: Şekil 6 dan Franck-Hertz kontrol ünitesinde 6 numaralı bilgisayar çıkışını RS 232 kablosuyla seri olarak bilgisayara

Detaylı

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ AMAÇLAR 6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ 1. Değeri bilinmeyen dirençleri voltmetreampermetre yöntemi ve Wheatstone Köprüsü yöntemi ile ölçmeyi öğrenmek 2. Hangi yöntemin hangi koşullar

Detaylı

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ Diyot, yalnızca bir yönde akım geçiren devre elemanıdır. Bir yöndeki direnci ihmal edilebilecek kadar küçük, öbür yöndeki dirençleri ise çok büyük olan elemanlardır. Direncin

Detaylı

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI LABORATUVAR YÖNERGESİ CİHAZLARIN TANITIMI DENEYLERDE DİKKAT EDİLMESİ

Detaylı

LABORATUVAR ALETLERİ SİSTEMİ DENEY SETİ ( Ön panel, Kontroller ve Göstergeler )

LABORATUVAR ALETLERİ SİSTEMİ DENEY SETİ ( Ön panel, Kontroller ve Göstergeler ) LABORATUVAR ALETLERİ SİSTEMİ DENEY SETİ ( Ön panel, Kontroller ve Göstergeler ) Hazırlayan: Öğr. Grv. Necati ÖZBEY Sayfa 1 2. ÖLÇÜ ALETÝ m 1. ÖLÇÜ ALETÝ 17 16 s t 15 13 14 n p r 11 12 f g h k 10 9 8 6

Detaylı

DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ

DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ Kullanma Kılavuzu 12 Ocak 2012 Amatör elektronikle uğraşanlar için osiloskop pahalı bir test cihazıdır. Bu kitte amatör elektronikçilere hitap edecek basit ama kullanışlı bir

Detaylı

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM2104 Elektrik Devreleri Laboratuarı II 2014-2015 Bahar DENEY 3 Maksimum Güç Transferi Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı

Detaylı

DİRENÇLER, DİRENÇLERİN SERİ VE PARALEL BAĞLANMASI, OHM VE KIRCHOFF YASALARI

DİRENÇLER, DİRENÇLERİN SERİ VE PARALEL BAĞLANMASI, OHM VE KIRCHOFF YASALARI DİRENÇLER, DİRENÇLERİN SERİ VE PARALEL BAĞLANMASI, OHM VE KIRCHOFF YASALARI AMAÇ: Dirençleri tanıyıp renklerine göre değerlerini bulma, deneysel olarak tetkik etme Voltaj, direnç ve akım değişimlerini

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI DENEY NO:4 KIRPICI DEVRELER Laboratuvar Grup No : Hazırlayanlar :......................................................................................................

Detaylı

Ölçüm Temelleri Deney 1

Ölçüm Temelleri Deney 1 Ölçüm Temelleri Deney 1 Deney 1-1 Direnç Ölçümü GENEL BİLGİLER Tüm malzemeler, bir devrede elektrik akımı akışına karşı koyan, elektriksel dirence sahiptir. Elektriksel direncin ölçü birimi ohmdur (Ω).

Detaylı

TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FİZ 102 FİZİK LABORATUARI II FİZİK LABORATUARI II CİHAZLARI TANITIM DOSYASI Hazırlayan : ERDEM İNANÇ BUDAK BİYOMEDİKAL MÜHENDİSİ Mühendislik

Detaylı

Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3

Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3 Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3 DENEY 1-6 AC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. GENEL BİLGİLER AC

Detaylı

KIRCHOFF'UN AKIMLAR VE GERĠLĠMLER YASASININ DENEYSEL SAĞLANMASI

KIRCHOFF'UN AKIMLAR VE GERĠLĠMLER YASASININ DENEYSEL SAĞLANMASI K.T.Ü ElektrikElektronik Müh.Böl. Temel Elektrik Laboratuarı I KICHOFF'UN KIML E GEĠLĠMLE YSSININ DENEYSEL SĞLNMSI KICHOFF'UN KIML YSSI: Bir elektrik devresinde, bir düğümde bulunan kollara ilişkin akımların

Detaylı

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir.

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. TEMEL BİLGİLER İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. Yalıtkan : Elektrik yüklerinin kolayca taşınamadığı ortamlardır.

Detaylı

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri DENEY NO : 3 DENEYİN ADI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin Karakteristikleri DENEYİN AMACI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin karakteristiklerini çıkarmak, ilgili parametrelerini

Detaylı

Bu deneyde alan etkili transistörlerin DC ve AC akım-gerilim karakteristikleri incelenecektir.

Bu deneyde alan etkili transistörlerin DC ve AC akım-gerilim karakteristikleri incelenecektir. DENEY 5 - ALAN ETKİLİ TRANSİSTOR(FET- Field Effect Transistor) 5.1. DENEYİN AMACI Bu deneyde alan etkili transistörlerin DC ve AC akım-gerilim karakteristikleri incelenecektir. 5.2. TEORİK BİLGİ Alan etkili

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu)

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu) BÖLÜM I GİRİŞ 1.1 Sinyal Bir sistemin durum ve davranış bilgilerini taşıyan, bir veya daha fazla değişken ile tanımlanan bir fonksiyon olup veri işlemde dalga olarak adlandırılır. Bir dalga, genliği, dalga

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SAYISAL ELEKTRONİK LAB. DENEY FÖYÜ DENEY 4 OSİLATÖRLER SCHMİT TRİGGER ve MULTİVİBRATÖR DEVRELERİ ÖN BİLGİ: Elektronik iletişim sistemlerinde

Detaylı

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI II. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI II. DENEY FÖYÜ ELEKRİK DERELERİ-2 LABORAUARI II. DENEY FÖYÜ 1-a) AA Gerilim Ölçümü Amaç: AA devrede gerilim ölçmek ve AA voltmetrenin kullanımı Gerekli Ekipmanlar: AA Güç Kaynağı, AA oltmetre, 1kΩ direnç, 220Ω direnç,

Detaylı

DENEY: 1.1 EVİREN YÜKSELTECİN DC DA ÇALIŞMASININ İNCELENMESİ

DENEY: 1.1 EVİREN YÜKSELTECİN DC DA ÇALIŞMASININ İNCELENMESİ DENEY: 1.1 EVİREN YÜKSELTECİN DC DA ÇALIŞMASININ İNCELENMESİ HAZIRLIK BİLGİLERİ: Şekil 1.1 de işlemsel yükseltecin eviren yükselteç olarak çalışması görülmektedir. İşlemsel yükselteçler iyi bir DC yükseltecidir.

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014-2015 BAHAR DÖNEMİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014-2015 BAHAR DÖNEMİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014-2015 BAHAR DÖNEMİ EEM 106 ÖLÇME LABORATUARI DENEY FÖYÜ Arş. Gör. İdil IŞIKLI ESENER Arş. Gör. Sibel

Detaylı

DEVRELER VE ELEKTRONİK LABORATUVARI

DEVRELER VE ELEKTRONİK LABORATUVARI DENEY NO: 1 DENEY GRUBU: C DİRENÇ ELEMANLARI, 1-KAPILI DİRENÇ DEVRELERİ VE KIRCHHOFF UN GERİLİMLER YASASI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 10 Ω direnç 1 adet 2. 100 Ω direnç 3 adet 3. 180 Ω direnç 1 adet 4.

Detaylı

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir.

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. ALTERNATiF AKIM Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. Doğru akım ve alternatif akım devrelerinde akım yönleri şekilde görüldüğü

Detaylı

REZONANS DEVRELERİ. Seri rezonans devreleri bir bobinle bir kondansatörün seri bağlanmasından elde edilir. RL C Rc

REZONANS DEVRELERİ. Seri rezonans devreleri bir bobinle bir kondansatörün seri bağlanmasından elde edilir. RL C Rc KTÜ, Elektrik Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik aboratuarı. Giriş EZONNS DEVEEİ Bir kondansatöre bir selften oluşan devrelere rezonans devresi denir. Bu devre tipinde selfin manyetik enerisi periyodik

Detaylı

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ 1- Kırpıcı Devreler: Girişine uygulanan sinyalin bir bölümünü kırpan devrelere denir. En basit kırpıcı devre, şekil 1 'de görüldüğü gibi yarım

Detaylı

Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuarı I DENEY-2 TEMEL YARI ĐLETKEN ELEMANLARIN TANIMLANMASI (BJT, FET, MOSFET)

Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuarı I DENEY-2 TEMEL YARI ĐLETKEN ELEMANLARIN TANIMLANMASI (BJT, FET, MOSFET) 2.1. eneyin amacı: Temel yarıiletken elemanlardan BJT ve FET in tanımlanması, test edilmesi ve temel karakteristiklerinin incelenmesi. 2.2. Teorik bilgiler: 2.2.1. BJT nin özelliklerinin tanımlanması:

Detaylı

2. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

2. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 2. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 2. AKIM, GERİLİM E DİRENÇ 2.1. ATOM 2.2. AKIM 2.3. ELEKTRİK YÜKÜ

Detaylı

DENEY 7 SOLUNUM ÖLÇÜMLERİ.

DENEY 7 SOLUNUM ÖLÇÜMLERİ. SOLUNUM ÖLÇÜMLERİ 7 7.0 DENEYİN AMACI 7.1 FİZYOLOJİK PRENSİPLER 7.2 DEVRE AÇIKLAMALARI 7.3 GEREKLİ ELEMANLAR 7.4 DENEYİN YAPILIŞI 7.5 DENEY SONUÇLARI 7.6 SORULAR DENEY 7 SOLUNUM ÖLÇÜMLERİ. 7.0 DENEYİN

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI DENEY FÖYÜ 1

MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI DENEY FÖYÜ 1 MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI DENEY FÖYÜ 1 LABORATUVARDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR Laboratuvara kesinlikle YİYECEK VE İÇECEK getirilmemelidir.

Detaylı

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ FİZİK BÖLÜMÜ FİZ 2009 ELEKTRİK DEVRELERİ LABORATUARI DENEY KILAVUZLARI

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ FİZİK BÖLÜMÜ FİZ 2009 ELEKTRİK DEVRELERİ LABORATUARI DENEY KILAVUZLARI MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ FİZİK BÖLÜMÜ FİZ 2009 ELEKTRİK DEVRELERİ LABORATUARI DENEY KILAVUZLARI HAZIRLAYAN: PROF.DR. MEHMET GÜNEŞ YAZIM VE DÜZELTMELER: ARAŞ.GÖR.HAMZA CANSEVER ARAŞ.GÖR.

Detaylı

DENEY NO:6 DOĞRU AKIM ÖLÇME

DENEY NO:6 DOĞRU AKIM ÖLÇME DENEY NO:6 DOĞRU KIM ÖLÇME MÇ 1. Bir devrede akım ölçmek 2. kım kontrolünde direncin etkisini ölçmek 3. kım kontrolünde gerilimin etkisini ölçmek MLZEME LİSTESİ 1. 6 V çıkış verebilen bir 2. Sayısal ölçü

Detaylı

DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü

DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü DENEYİN AMACI 1. PUT-SCR güç kontrol devresinin çalışmasını öğrenmek. 2. Otomatik ışık kontrol devresinin yapımı ve ölçümü. GİRİŞ Önemli parametrelerinin programlanabilir

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Elektronik Devreler Laboratuvarı Deney 1 Osiloskopun İncelenmesi

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Elektronik Devreler Laboratuvarı Deney 1 Osiloskopun İncelenmesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Elektronik Devreler Laboratuvarı Deney 1 Osiloskopun İncelenmesi Deneyin Amacı: Bir çok mesleğin kendi alanında kullanılan scopları (scope) vardır. Bir astronomici için tele-skop

Detaylı

ĠġLEMSEL KUVVETLENDĠRĠCĠLERĠN DOĞRUSAL UYGULAMALARI. NOT: Devre elemanlarınızın yanma ihtimallerine karşın yedeklerini de temin ediniz.

ĠġLEMSEL KUVVETLENDĠRĠCĠLERĠN DOĞRUSAL UYGULAMALARI. NOT: Devre elemanlarınızın yanma ihtimallerine karşın yedeklerini de temin ediniz. Deneyin Amacı: Kullanılacak Materyaller: ĠġLEMSEL KUVVETLENDĠRĠCĠLERĠN DOĞRUSAL UYGULAMALARI LM 741 entegresi x 1 adet 22kΩ x 1 adet 10nF x 1 adet 5.1 V Zener Diyot(1N4655) x 1 adet 100kΩ potansiyometre

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

DENEY 2. Şekil 2.1. 1. KL-13001 modülünü, KL-21001 ana ünitesi üzerine koyun ve a bloğunun konumunu belirleyin.

DENEY 2. Şekil 2.1. 1. KL-13001 modülünü, KL-21001 ana ünitesi üzerine koyun ve a bloğunun konumunu belirleyin. DENEY 2 2.1. AC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. AC voltmetre, AC gerilimleri ölçmek için kullanılan kullanışlı bir cihazdır.

Detaylı

dq I = (1) dt OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ

dq I = (1) dt OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR Ohm yasasına uyan (ohmik) malzemeler ile ohmik olmayan malzemelerin akım-gerilim karakteristiklerini elde etmek. Deneysel akım gerilim değerlerini kullanarak

Detaylı

ALTERNATİF AKIM (AC) II SİNÜSOİDAL DALGA; KAREKTRİSTİK ÖZELLİKLERİ

ALTERNATİF AKIM (AC) II SİNÜSOİDAL DALGA; KAREKTRİSTİK ÖZELLİKLERİ . Amaçlar: EEM DENEY ALERNAİF AKIM (AC) II SİNÜSOİDAL DALGA; KAREKRİSİK ÖZELLİKLERİ Fonksiyon (işaret) jeneratörü kullanılarak sinüsoidal dalganın oluşturulması. Frekans (f), eriyot () ve açısal frekans

Detaylı

T.V FÖYÜ. öğrenmek. Teori: Şekil 1. kullanılır.

T.V FÖYÜ. öğrenmek. Teori: Şekil 1. kullanılır. T.V T.C KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ DEVRE TEORİSİ VE ÖLÇME LAB.DENEY 1 FÖYÜ Deneyinn Amacı: Devre laboratuarında kullanılacak olan malzemeleri tanımak ve board üzerine devre

Detaylı

Elektronik-I Laboratuvarı 1. Deney Raporu. Figure 1: Diyot

Elektronik-I Laboratuvarı 1. Deney Raporu. Figure 1: Diyot ElektronikI Laboratuvarı 1. Deney Raporu AdıSoyadı: İmza: Grup No: 1 Diyot Diyot,Silisyum ve Germanyum gibi yarıiletken malzemelerden yapılmış olan aktif devre elemanıdır. İki adet bağlantı ucu vardır.

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET EBE-211, Ö.F.BAY 1 Temel Elektriksel Nicelikler Temel Nicelikler: Akım,Gerilim ve Güç Akım (I): Eletrik yükünün zamanla değişim oranıdır.

Detaylı

DENEY 9: THEVENİN VE NORTON TEOREMİ UYGULAMALARI

DENEY 9: THEVENİN VE NORTON TEOREMİ UYGULAMALARI A. DENEYİN AMACI : Thevenin ve Norton teoreminin daha iyi bir şekilde anlaşılması için deneysel çalışma yapmak. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. Multimetre 2. DC Güç Kaynağı 3. Değişik değerlerde

Detaylı

9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR

9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR 9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR 1. FORMÜLÜ 2. SABİT DİRENÇTE, AKIM VE GERİLİM ARASINDAKİ BAĞINTI 3. SABİT GERİLİMDE, AKIM VE DİRENÇ ARASINDAKİ BAĞINTI 4. OHM KANUNUYLA İLGİLİ ÖRNEK VE PROBLEMLER 9.1 FORMÜLÜ

Detaylı

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ 5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR 1. Döner çerçeveli ölçü aletini (d Arsonvalmetre) tanımak.. Bu ölçü aletinin akım ve gerilim ölçümlerinde nasıl kullanılacağını öğrenmek. ARAÇLAR Döner çerçeveli ölçü

Detaylı

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ Elektronik Mühendisliği Bölümü. ELK232 Elektronik Devre Elemanları

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ Elektronik Mühendisliği Bölümü. ELK232 Elektronik Devre Elemanları T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ ELK232 Elektronik Devre Elemanları DENEY 2 Diyot Karekteristikleri Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Serkan TOPALOĞLU Elektronik Devre Elemanları Mühendislik Fakültesi Baskı-1 ELK232

Detaylı

Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7

Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7 FONKSİYON ÜRETECİ KULLANIM KILAVUZU (FUNCTION GENERATOR) İçindekiler Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7 Şekil Listesi Şekil 1 Fonksiyon üreteci... 2 Şekil 2 Fonksiyon

Detaylı

Şekil 1: Avometrenin sembolik gösterimi

Şekil 1: Avometrenin sembolik gösterimi DENEY NO : DİRENÇ OLTAJ E AKM ÖLÇÜMLERİ Amaç: Dirençlerin üstündeki renklere bağlı olarak direnç değerini okuma, voltaj, akım ve direnç değerlerini Avometre kullanarak ölçme. A) GİRİŞ: A.. Avometre Ampermetre,

Detaylı

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DENEY 6: KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIMDA DAVRANIŞI 1. Açıklama Kondansatör doğru akımı geçirmeyip alternatif akımı

Detaylı

TEMEL ELEKTRONİK VE ÖLÇME -1 DERSİ 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU

TEMEL ELEKTRONİK VE ÖLÇME -1 DERSİ 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU No Soru Cevap 1-.. kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. 2-, alternatif ve doğru akım devrelerinde kullanılan

Detaylı

DENEY NO: 11 PARALEL DEVRELERDE AKIM

DENEY NO: 11 PARALEL DEVRELERDE AKIM DENEY NO: 11 PARALEL DEVRELERDE AKIM AMAÇ 1. Paralel devrelerde paralel kollardan akan akımların toplamının bir koldan akan akımdan fazla olduğunun ölçülüp görülmesi. 2. Paralel devrelerde paralel kollardan

Detaylı