MADENCİLİK YATIRIM PROJELERİNİN SOSYAL KARLILIK ANALİZİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MADENCİLİK YATIRIM PROJELERİNİN SOSYAL KARLILIK ANALİZİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ"

Transkript

1 MADENCİLİK, Cilt 42, Sayı 3, Sayfa 25-30, Eylül 2003 Vol. 42, No. 3, pp 25-30, September 2003 MADENCİLİK YATIRIM PROJELERİNİN SOSYAL KARLILIK ANALİZİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ Appraisal of Miig Ivestmet Projects With Social Profitability Aalysis M.Alper DEMİRBUĞAN OZET Proje değerledirmede kullaıla başlıca yaklaşımlar ticari ve sosyal karlılık aalizleridir. Ticari karlılık değerledirmeside karlılık, piyasa fiyatları ile belirleir. Sosyal karlılık değerledirmeside ise karlılık düzeyi, projede kullaıla üretim faktörlerii ulusal ekoomiye ola gerçek maliyetlerii yasıtıldığı gölge fiyatlar kullaılarak araştırılır. Made yatakları içi hazırlaa projeleri sosyal karlılık aalizi ile değerledirilmesi, ülkemizdeki sıırlı kayakları optimum kullaımı açısıda büyük öem taşımaktadır. Aahtar Sözcükler: Proje Değerledirme, Gölge Fiyat, Sosyal Karlılık. ABSTRACT Mai approaches used i project evaluatio are commercial ad social profitability aalysis. I the commercial appraisal, profitability is determied by market prices. I the social profitability appraisal, profitability level is determied by shadow prices by which real costs of all productio meas to atioal ecoomy used i project are reflected. Appraisal of mie ivesmet projects with social profitability aalysis has great importace for optimum use of scarce resourses of Turkey. Keywords: Project Appraisal, Shadow Price, Social Profitability. o Dr., MTA Geel Müdürlüğü, Fizibilite Etüdleri Dairesi Başkalığı, ANKARA, 25

2 1.GİRİŞ Projeler başlagıçta ekoomide belirli kayakları yatırım içi ayrılması şeklide fedakarlık gerektirmekte ve bu kayakları kullaılması ile gelecekte çeşitli faydalar yaratmayı amaçlamaktadır. Proje değerledirme ile, bir yatırım projesii ortaya çıkaracağı fayda ve maliyetler karşılaştırılarak bu yatırımı cazip olup olmadığı araştırılır. Başka bir taımlama ile proje değerledirme, sıırlı kayakları e verimli şekilde kullaılmasıı sağlayacak seçeeği belirlemeside öemli bir araçtır. Proje değerledirme, geleceğe ilişki kararlar almak olduğuda, beklee gelir ve giderler karşılaştırılarak, yatırım kararıa temel oluştura karlılık ölçütleriyle irdeleir. Karlılık değerledirmesi projeyi üstlee girişimcii iteliği ve amacıa göre ticari ve sosyal karlılık değerledirmesi olmak üzere iki biçimde farklılık gösterir. Karlılık değerledirmesi, fayda ve maliyetleri eleri içermesi ile değil, fayda ve maliyetleri asıl karşılaştırılarak souca gidileceği ile ilgilidir. Dolayısıyla bir madecilik yatırım projesi ister ticari, ister sosyal karlılık açısıda değerledirilsi, her ikiside de ayı temel yötemler uygulaacaktır. Bu çalışmada, ulusal karlılık değerledirmesie yöelik olarak geliştirilmiş ola Sosyal Fayda Maliyet Aalizi (SFMA) yötemleri kuramsal olarak icelemekte ve kou bir madecilik yatırım projesie uygulaarak öreklemeye çalışılmaktadır. 2. TİCARİ KARLILIK DEĞERLENDİRMESİ Geel olarak firmalar bir projeye yatırım yapma ya da yapmama kararı alırke, projei karlılık düzeyii göz öüe alırlar. Bir yatırım öerisii ticari karlılık açısıda değerledirilmeside yaygı olarak kullaıla yötemler, paraı zama değerii göz öüe ala Net Bugükü Değer(NBD) ve İç Karlılık Oraı(İKO) yötemleridir. Net Bugükü Değer Yötemi: Bir yatırım projesii Net Bugükü Değeri (NBD), projei ömrü boyuca ede olduğu et akit akımlarıı öcede saptamış belirli bir iskoto oraıa göre idirgemiş değerleri toplamıdır. Bu taıma göre Net Bugükü Değer; NBD= I A t /(1+r)' (1) t=0 dir. Burada; A t ; t ici yıldaki akit akımı (t=0,1,2 ) : Proje ömrü r : iskoto oraıdır. Bir projei kabul edilebilmesi içi NBD > 0 olmalıdır. Birde fazla yatırım projesi arasıda seçim söz kousu olduğuda, öcelik sırası et bugükü değerleri büyüklüğüe göre saptaır. İç Karlılık Oraı Yötemi: Bir yatırımı iç karlılık oraı, et bugükü değeri sıfıra eşitleye iskoto oraıdır. Yai; NBD= IA,/(1+r*), = 0 (2) t=0 eşitliğii sağlaya r* iskoto oraıdır. Bulua iskoto oraı ya da iç karlılık oraı (İKO), e az yatırımcıı projede beklediği karlılık oraı (r) kadar ise yatırım öerisi kabul edilir. 3. SOSYAL KARLILIK DEĞERLENDİRMESİ YÖNTEMLERİ Kuramsal olarak tam rekabeti buluduğu piyasalarda arz ve talep koşulları soucu oluşa fiyatları kayakları fırsat maliyetii, ya da kıtlığıı tam olarak yasıttığı varsayılır. Dolayısıyla, söz kousu koşulları gerçekleştiği ortamda bir yatırım projesii ticari ve sosyal karlılığı arasıda fark olmayacaktır. Acak gelişmekte ola ülkeleri temel özellikleride biri piyasalardaki çarpıklıklar ve piyasa fiyatlarıı kayakları gerçek değerii yasıtmamasıdır. Bu edele gelişmekte ola ülkelerde ticari ve sosyal karlılık farklı olmaktadır. Sosyal karlılık aalizie yöelik olarak Sosyal Fayda Maliyet Aalizi (SFMA) yötemleri geliştirilmiştir. SFMA ile proje değerledirmede, belirli ulusal amaçları gerçekleştirmek içi öerile yatırım projelerii doğruda ve dolaylı tüm fayda ve maliyetleri, gölge fiyatlarla karşılaştırılır. Kuramsal olarak gölge fiyatlar, tam rekabet 26

3 koşullarıdaki dege fiyatlarıı belirlemek içi kullaılırlar. Uygulamada e yaygı olarak kullaıla SFMA yötemleri UNIDO(Birleşmiş Milletler Sıai Kalkıma Örgütü) ve Düya Bakasıca öerile yötemlerdir. UNIDO yötemide kullaıla hesap birimi, e düşük tüketim düzeyideki kişi içi oluşa, iç fiyat ciside tüketim faydalarıı et bugükü değeridir(unido 1978). Little ve Mirlees(1977) ve Squire ve Tak(1975)' ca geliştirile Düya Bakası yötemide ise hesap birimi, döüştürülebilir(kovertibil) döviz ciside hesaplaa sosyal gelirdir. UNIDO ve Düya Bakası yaklaşımları arasıdaki ilşkiler aşağıdaki biçimde özetleebilir. Bir projei ihraç malı ürettiği ve bu üretimi gerçekleştirmek içi yerli ve ithal girdiler kulladığı kabul edilsi. Bu durumda, resmi döviz kuru(oer), ihraç ve ithal edile ürü ve girdileri sıır fiyatlarıa (sırasıyla FOB ve CİF fiyatları) uygulaacak ve yerli girdileri de göz öüe alımasıyla bu değerler projei et fayda akımlarıı belirlemeside temel oluşturacaktır. İhraç edile ürüü FOB değeri içi X, ithal edile girdii CİF değeri içi M, ve yerli girdi değeri içi D simgeleri verildiğide projei herhagi bir yıl içi et faydası; NB=(OER)X-(OER)M-D (3) olacaktır. Uygu bir idirgeme oraıyla toplam NB>0 olduğuda proje kabul edilecektir. Ticari karlılık yaklaşımıa ola ilk itiraz, resmi döviz kuruu özellikle az gelişmiş ülkelerde dövizi ekoomi içi gerçek değerii duyarlı olarak yasıtmadığıa ilişkidir. Tarife, kota sıırlamaları gibi korumacı politikalar, iç fiyat yapısıı bozarak kayakları iç üretim ve dış ticaret arasıda etki dağılımıa olaak vermemektedir. Gerek UNIDO, gerekse Düya Bakası yaklaşımları döviz kuru içi bir düzeltme pirimi uygular. UNIDO yaklaşımıda döviz kuru, dövizi gölge fiyatı(ser)ile ifade edilir. Dövizi gölge fiyatı (SER), mevcut döviz stokuu bir birim artırılabilmesi içi dövizi yerel kullaıcıları açısıda ifade edile ekoomik değeridir. SER' i hesaplaması içi aşağıdaki formül öerilir. SER = (M+T m ) +(X-S X ) / M+X Burada; M X T m S x : İthalatı CİF değeri : İhracatı FOB değeri : İthalat üzeride alıa vergi gelirleri : İhracat idirimleridir. SER'i uygulaması ile (3) ifadesi, NB' = (SER)X - (SER)M - D Ya da daha yalı olarak NB'=(SER)(X-M)-D (4) Şeklide yazılabilir. Düya Bakasıca öerile yaklaşımda bu işlemi tersi öerilmektedir. Bu yaklaşımda her şey iç tüketim yerie, döviz ciside ifade edilir. OER'i SER'e oraı, stadart döüştürme faktörü(scf.a) olarak belirleir. O zama (4) ifadesi; NB'=(OER)(X-M)-aD (5) Şeklie döüşür. (4) ifadesi a = OER/SER ile çarpılarak (5) ifadesi elde edildiğide, iki yaklaşım ayı soucu vermektedir. Pratikte et faydaı iç tüketim bileşei, döviz ciside eşdeğerie yalızca tek bir stadart döüştürme faktörü(a) kullaılarak döüştürülemez. Buu yerie bütü ticarete kou olmaya mallar, ayrı ayrı dış ticarete kou olabilecek bileşelerie ayrılıp sıır fiyatları ile değerledirilir. Bu durum her bir dış ticarete kou olmaya mal içi ayrı bir döüştürme faktörüü hesaplamasıı gerektirir. Bu döüştürme faktörleri ß ile gösterilirse (5) ifadesi, NB'=(OER)(X-M)-I ßiDi (6) İ=1 olarak yazılabilir. Her iki yötemde gölge fiyatladırmaya ilişki olarak karşılaşıla diğer bir problem de iş gücüü fiyatladırılmasıdır. Nasılki hükümeti izlediği kur politikası dövizi marjial tüketim değerii gerçek değeri altıda belirliyorsa vasıfsız işgücü piyasasıdaki mekaizma da ücretleri, projede kullaılması edei ile ekoomii başka bir kesimide çekile işgücüü kaybedile et çıktısı(m)'ı üzeride belirlemesie ede olur. 27

4 Dolayısıyla, D terimi altıda gruplaa yerli girdiler, işçilik(l) ve işçilik dışı girdiler(nl) olarak ayrıştırılır ve işçilik, gölge işgücü orai(ewr) kullaılarak yeide belirleir. İşgücü düzeltme faktörü(ewr*), işgücüü kaybedile marjial ürüü(m)'i Pazar fiyatları ile ifade edile ücrete(w) bölümesiyle belirleir. O zama (6) ifadesi UNIDO yaklaşımıda aşağıdaki biçime döüşür. NB'=(SER)(X-M)-a{(EWR*)L+NL} (7) (3)-(7) arasıdaki ifadeler, iki yaklaşımda gölge fiyatladırmadaki düzelemeleri matığıı özetlemektedir. Bu aalitik çerçevei gelir dağılımı yargılarıı yorumlayacak şekilde geişletilmesi ile sosyal fayda maliyet aalizi(sfma) oluşturulmaktadır. Bu yargılar iki çeşittir. Biricisi tüketimi kuşaklar arasıda optimum dağılımıa(itertemproral) ikicisi ise bu tüketimi ayı zama dilimide yaşayalar arasıda optimum dağılımıa(itrapersoel) ilişkidir. Birici soru, ekoomideki toplam tasarruf(yatırım) oraıı ekoomi içi yeterli olup olmadığı ile ilgilidir. Projede doğa et faydaı hükümet ve ücretler yolu ile işçiler arasıda paylaşıldığı, hükümet içi oluşa gelir artışıı tümüü yeide yatırılırke işçi gelirlerideki artışı tümüü tüketildiğii ve ekoomideki tasarrufları optimum düzeyde olmadığıı varsayalım. Bu durumda, tasarruflar bir düzeltme faktörüyle yeide değerledirilirler. Bu düzeltme faktörü UNIDO termiolojiside yatırımı gölge fiyatı(piv), Düya Bakası yaklaşımıda ise kamu geliri(v) olarak adladırılır. Piv, birim yatırımda elde edile toplam tüketim faydalarıı et bugükü değeridir. Piv içi öerile formül; Piv =(1 - s ) / i - sq ' dur. (8) Burada; s : Yatırımda doğa marjial gelir içerisideki yeide yatırılabilir pay q : Sermayei marjial verimliliği i : Tüketim idirgeme oraı' dır. Ücret gelirideki artış(al) ve hükümet içi oluşa gelir artışı(nb-al) ile gösterilirse, UNIDO yaklaşımıyla sosyal karlılık düzeyi, olarak belirleir. Düya Bakası yaklaşımıda yatırılabilir döviz, hesap birimi seçildiğide prosüdür tersie çevrilir. Yatırımla uyumlu hale getirebilmek içi işçileri tüketimide ortaya çıka artış, (Piv ) kullaılarak. idirgeir. NSB=(NB'-AL) + AL / Piv (10) (10) ifadesideki AL terimi, farklı tüketim düzeylerideki gruplarda yer ala bireyleri tüketimlerideki artışı toplamı olarak düşüülebilir ve aşağıdaki gibi geişletilebilir. d,al1 + +diali+ +dal (11) (11) ifadeside sayıda tüketim grubu vardır ve di ğer grupta yer ala bireyleri ekstra tüketimlerii ekstra faydasıı yasıta "dağıtım ağırlığıdır", i'i ortalama tüketim düzeyideki grubu temsil ettiği kabul edildiğide di=1 olarak değerleecek ve diğer gruplar içi dağılım ağırlıkları d,>di>d olacaktır. Dolayısıyla, tüketim dağılımıı iki boyutuu da kapsaya ifade aşağıdaki gibi yazılabilir. NSB=(NB'-AL)+IALidi/Piv (12) i=1 4. ÖRNEK UYGULAMA Düya Bakası yaklaşımıyla Sosyal Karlılık Aalizii, Edire-Hacıumur projesie uygulamasıyla kou örekleebilir. Hacıumur projesiyle, yöredeki ısıma ihtiyacıı giderilmesie yöelik olarak kömür üretimi amaçlamaktadır. Hacıumur sahasıdaki görüür kömür rezervi to olarak tahmi edilmiş olup bu rezervi bir yıllık yatırım döemide sora, yıllık 5000 to üretimle 7 yılda tüketilmesi plalamıştır. Yatırımlar, işletme döemi gelir ve giderlerii 2002 piyasa fiyatlarıyla yıllara göre dağılımı Çizelge 1' de verilmiştir. Fayda ve maliyetleri madecilik fou kredileri içi uygulaa %25 idirgeme oraı üzeride yatırımı başlagıç yılıa idirgeerek karşılaştırılması soucuda ticari karlılığı yasıta NBD, - 5,5 milyar TL olarak bulumuştur. NSB=Piv(NB-AL)+AL (9) 28

5 Çizelge 1. Fayda ve Maliyetleri Piyasa Fiyatlarıyla Dağılımı(* Milyar TL) Yıllar İşletme Giderleri İşçilik Vasıflı Vasıfsız İşçilik Dışı Toplam Giderler Nakit Akımı NB = 5, (200) Bu proje içi ulusal parametreler, yai belirli bir ekoomi içide yer ala bütü projelerde ayı değerlerde uygulaa temel gölge fiyatlar Çizelge 2' deki gibidir. Çizelge2. Türkiye İçi Ulusal Parametreler (Demirbuga 1991, DPT 2002) Parametre Tasarruf Oraı(s) Dövizi Gölge Fiyatı(SER) Stadart Döüştürme Faktörü(oc) Sermayei Marjial Verimliligi(q) Yatırımı Gölge Fiyatı(Piv) İşçiliği Gölge Fiyatı Ekoomik Sosyal Vasıfsız İşçilik İçi Tüketim Dağ.Ağ.(d) Değer 0,25 1,10 0,90 0,10 1,5 0,50 0,40 1,2 Düya Bakası yaklaşımıda dış ticarete kou ola ya da olmaya tüm mal ve hizmetler sıır fiyatları, yai düya fiyatlarıyla değerledirildiğide dövizi gölge fiyatı(f) doğal olarak 1 değerii almaktadır. Vasıflı işçilik(vv), vasıfsız işçilik(l) ve iç kayaklar içi gölge fiyatlar sırasıyla 0.90, 0.50 ve 0.90 değerlerii alır. Sosyal karlılık aalizide, projedeki fayda ve maliyetler, proje verilerie dayaılarak orasal olarak kayak kategorilerie ayrıştırılır (Çizelge 3a) ve bu oraları ilgili gölge fiyatlarla çarpımıyla döüştürme faktörleri buluur (Çizelge 3b). Gölge fiyatlarla fayda ve maliyetler, Çizelge 3b'deki ekoomik ve sosyal döüştürme faktörlerii Çizelge 1'deki ilgili fayda ve maliyetleri piyasa değerleriyle çarpılmasıyla belirleir. Hacıumur projesi içi ulusal karlılık düzeyii yasıta NBD, gölge fiyatlarla fayda ve maliyetleri %10 idirgeme oraı üzeride idirgemesi soucuda 80 milyar TL olarak belirlemiştir (Çizelge 4). Projede etkilee gelir grubuu vasıfsız işçiler oluşturmaktadır. Sosyal karlılık değerledirmesi, vasıfsız işçiliğe ilişki ekoomik döüştürme faktörüü tüketim dağılım faktörüyle ağırlıkladırılmasıyla ediile sosyal döüştürme faktörlerii ilgili fayda ve maliyetlerle çarpılmasıyla gerçekleştirilir. Projei sosyal NBD'i 94 milyar TL dir (Çizelge 4). Bu değerledirmede alaşılacağı gibi, firma açısıda bakıldığıda - 5,5 milyar TL NBD ile ticari karlılık ölçütüü aşamaya Hacıumur projesi, ulusal ekoomi açısıda icelediğide 94 milyar TL NBD ile sosyal karlılık ölçütüü karşılamaktadır. Çizelge 3. Fayda ve Maliyetleri Kayak Kategorilerie Göre Dağılımı ve Döüştürme Faktörleri a) Vasıflı İşçilik Vasıfsız İşçilik İşçilik Dışı İşit. Gideri Kayak Kategorileri(%) Döviz(F) Vasıflı İşçilik(vV) Vasıfsız İşçilik(L) İç Kayak(D) b) Döüştürme Faktörleri(%) Ekoomik 0,92 Vasıflı İşçilik 0,90 Vasıfsız İşçilik 0,50 İşçilik Dışı İşit. Gideri 0,86 0,91 Sosyal 0,92 0,90 0,40 0,85 0,

6 Çizelge4. Fayda ve Maliyetleri Gölge ve Sosyal Fiyatlarla Dağılımı(*Milyar TL) Yıllar İşletme Gideri İşçilik Vasıflı Vasıfsız işçilik Dışı Toplam Giderler Nakit Akımı 5. SONUÇ Gölge Fiyatlar ,2 11,4 9,5 79, ,3 154,7 (184) 54,4 NB'=80 Sosyal Fiyatlar ,3 11,7 7,6 78,2 97,5 154,7 (184) 57,2 NSB = 94 Yatırım projelerii fayda ve maliyetlerii ulusal ekoomi açısıda sistematik biçimde değerledirilebilmesie yöelik olarak geliştirile Sosyal Fayda Maliyet Aalizi(SFMA) yötemleri, kalkıma plalaması içi öemli bir aalitik çözümleme aracıdır. SFMA ile bir projei ihtiyaç duyduğu kıt kayakları projede kullaılmamaları durumuda kullaılabilecekleri alteratif alalar karşılaştırılarak kalkıma hedefleri üzerideki etkiler değerledirilir. Madecilik sektörüde yapılacak bir yatırım sadece bu sektörde değil, tekolojik bağıtılar edei ile diğer sektörler ve ekoomii tümü üzeride milli gelir, tasarruf, tüketim, istihdam, ithalat, ihracat gbi makro büyüklükler ve gelir dağılımı açısıda öemli etkiler meydaa getirir. Dolayısıyla, madecilik projelerii, ekoomi üzerideki her türlü dolaylı ve dolaysız etkileri göz öüde buludurularak, sosyal karlılık aaliziyle değerledirilmesi, ülkemizdeki sıırlı kayakları optimum kullaımı açısıda büyük öem taşımaktadır. Sosyal karlılık aalizi kuramıı öreklemesi amacıyla Hacıumur Projesi içi gerçekleştirile değerledirme, ticari ve sosyal karlılık düzeylerideki farklılaşmaya tipik bir örek oluşturmaktadır. KAYNAKLAR Demirbuga, A., 1991; "Yatırım Projelerii Ulusal Ekoomi Açısıda Değerledirilmesi", Uzmalık Tezi, Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Estitüsü, Akara. Devlet Plalama Teşkilatı, 2002; " Döemide Ekoomik ve Sosyal Göstergeler". Little, I.M.D. ve Mirrlees, Y.A., 1977; "Project Appraisal ad Plaig for Developig Coutries", Lodo, Heirema Educatio Books. Squire, L. Ve Tak, H.G.V, 1975; "Ecoomic Aalysis of Projects", Lodo, The Joh Hopkiys Uiversity Press. Tütücü Madecilik, 1996; "Hacıumur Kömür İşletmesi 5000 To/yıl satılabilir Kömür Üretim Kapasiteli Açık İşletme Projesi". Uited Natios Idustrial Developmet Orgaisatio (UNIDO), 1978, "Guide to Practical Project Appraisal-Social Cost Beefit Aaliysis i Developig Coutries", New York, U.N. 30

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects Uşak Üiversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (2012) 5/2, 89-101 Yatırım Projeleride Kayak Dağıtımı Aalizi Bahma Alp RENÇBER * Özet Bu çalışmaı amacı, yatırım projeleride kayak dağıtımıı icelemesidir. Yatırım

Detaylı

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 04

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 04 İşaat projelerii içi fiasal ve ekoomik aaliz yötemleri İşaat projeleri içi temel maliyet kavramları Yaşam boyu maliyet: Projei kafamızda şekillemeye başladığı ada itibare başlayıp kullaım ömrüü tamamlayaa

Detaylı

MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ

MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ Mustafa ÖZDEMİR İ. Cem PARMAKSIZOĞLU ÖZET Düya çapıda rekabeti ö plaa çıktığı bu gükü şartlarda, e gelişmiş ürüü, e kısa sürede, e ucuza üretmek veya ilk yatırım ve işletme

Detaylı

TĐCARĐ MATEMATĐK - 5.2 Bileşik Faiz

TĐCARĐ MATEMATĐK - 5.2 Bileşik Faiz TĐCARĐ MATEMATĐK - 5 Bileşik 57ÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER: Örek 57: 0000 YTL yıllık %40 faiz oraıyla yıl bileşik faiz ile bakaya yatırılmıştır Bu paraı yılı souda ulaşacağı değer edir? IYol: PV = 0000 YTL = PV (

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

3. Bölüm Paranın Zaman Değeri. Prof. Dr. Ramazan AktaĢ

3. Bölüm Paranın Zaman Değeri. Prof. Dr. Ramazan AktaĢ 3. Bölüm Paraı Zama Değeri Prof. Dr. Ramaza AktaĢ Amaçlarımız Bu bölümü tamamladıkta sora aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiiz: Paraı zama değeri kavramıı alaşılması Faiz türlerii öğremek

Detaylı

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ İkici bölümde verileri frekas tablolarıı hazırlaması ve grafikleri çizilmesideki esas amaç; gözlemleri doğal olarak ait oldukları populasyo dağılışıı belirlemek ve dağılışı geel özelliklerii

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ 4. HAFTA ISF44 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ PARANIN ZAMAN DEĞERİ VE GETİRİ ÇEŞİTLERİ Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 Paraı Zama Değeri Paraı Zama Değeri Yatırım

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com e-issn:134-4141 Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi 28 (3) 41-48 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Düşük Sıcak Kayaklı Isı Pompaları Eerji Maliyet Aalizi Özet Murat KAYA Hitit

Detaylı

Kırsal Kalkınma için IPARD Programı ndan Sektöre BÜYÜK DESTEK

Kırsal Kalkınma için IPARD Programı ndan Sektöre BÜYÜK DESTEK KAPAK KONUSU Kırsal Kalkıma içi IPARD Programı da Sektöre BÜYÜK DESTEK Kırsal Kalkıma (IPARD) Programı Kırmızı Et Üretimi ve Et Ürülerii İşlemesi ve Pazarlaması alalarıda gerçekleştirilecek yatırımları

Detaylı

ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ JOURNAL OF FACULTY OF FORESTRY

ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ JOURNAL OF FACULTY OF FORESTRY ZONGULDAK KARAELMAS ÜNİVERSİTESİ ZONGULDAK KARAELMAS UNIVERSITY ISSN: 1302-0056 ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ JOURNAL OF FACULTY OF FORESTRY Cil/Volume 7 Yıl/Year 2005 Sayı/Number 7 hp://bof.karaelmas.edu.r/joural

Detaylı

TÜRKİYE DE KAYITDIŞI EKONOMİ VE BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE KAYITDIŞI EKONOMİ VE BÜYÜME İLİŞKİSİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 3, Sayı 5, 2007, ss. 7-87. TÜRKİYE DE KAYITDIŞI EKONOMİ VE BÜYÜME İLİŞKİSİ Doç.Dr. Gülsüm AKALIN Marmara Üiversitesi İİBF İktisat Bölümü gulsum@marmara.edu.tr Öğr.Gör.

Detaylı

TÜRKİYE İÇİN SERMAYE STOK VERİLERİ GÜNCELLENMESİ VE BÜYÜME ORANIYLA İLİŞKİSİ: 1972-2008 DÖNEMİ

TÜRKİYE İÇİN SERMAYE STOK VERİLERİ GÜNCELLENMESİ VE BÜYÜME ORANIYLA İLİŞKİSİ: 1972-2008 DÖNEMİ TÜRKİYE İÇİN SERMAYE STOK VERİLERİ GÜNCELLENMESİ VE BÜYÜME ORANIYLA İLİŞKİSİ: 1972-2008 DÖNEMİ Updatig Capital Stock Data for Turkey ad Its Relatioship with Growth Rate: The Period of 1972-2008 Dr. Ahmet

Detaylı

YATIRIM PROJELERİNİN HAZIRLANMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ (İç Karlılık Oranı ve Net Bugünkü Değer Yöntemlerinin İncelenmesi)

YATIRIM PROJELERİNİN HAZIRLANMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ (İç Karlılık Oranı ve Net Bugünkü Değer Yöntemlerinin İncelenmesi) YATIRIM PROJELERİNİN HAZIRLANMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ (İç Karlılık Oraı ve Ne Bugükü Değer Yöemlerii İcelemesi) Tarık GEDİK, Kadri Cemil AKYÜZ, İlker AKYÜZ KTÜ Orma Fakülesi 680 TRABZON ÖZET Ulusal kalkımaı

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ 8. HAFTA ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ PORTFÖY YÖNETİMİ II Doç.Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr Geleeksel Portföy Yaklaşımı, Bu yaklaşıma göre portföy bir bilim değil,

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi ENERGY COST IN GEOTHERMAL POWER PLANTS

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi ENERGY COST IN GEOTHERMAL POWER PLANTS Joural of Egieerig ad Natural Scieces Mühedislik ve Fe Bilimleri Dergisi Sigma 2005/2 ENERGY COST IN GEOTHERMAL POWER PLANTS Ahmet DAĞDAŞ* Yıldız Tekik Üiversitesi, Makia Fakültesi, Makia Mühedisliği Bölümü,

Detaylı

İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 17 Şubat 01 CUMA Resmî Gazete Sayı : 807 TEBLİĞ Bilgi Tekolojileri ve İletişim Kurumuda: İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

WEIBULL DAĞILIM PARAMETRELERİNİ BELİRLEME METODLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

WEIBULL DAĞILIM PARAMETRELERİNİ BELİRLEME METODLARININ KARŞILAŞTIRILMASI VII. Ulusal Temiz Eerji Sempozyumu, UTES 008 7-9 Aralı 008, İstabul WEIBULL DAĞILIM PARAMETRELERİNİ BELİRLEME METODLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Seyit Ahmet AKDAĞ, Öder GÜLER İstabul Tei Üiversitesi, Eerji

Detaylı

İstanbul Göztepe Bölgesinin Makine Öğrenmesi Yöntemi ile Rüzgâr Hızının Tahmin Edilmesi

İstanbul Göztepe Bölgesinin Makine Öğrenmesi Yöntemi ile Rüzgâr Hızının Tahmin Edilmesi Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi Cilt: 8, No: 4, 011 (75-80) Electroic Joural of Machie Techologies Vol: 8, No: 4, 011 (75-80) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ .4.26 5. HAFTA ISF44 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ Mekul Kıymet Yatırımlarıı Değerlemesi Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 Temel Değerleme Modeli Mekul Kıymet Değerlemesi

Detaylı

Ki- kare Bağımsızlık Testi

Ki- kare Bağımsızlık Testi PARAMETRİK OLMAYAN İSTATİSTİKSEL TEKNİKLER Prof. Dr. Ali ŞEN Ki- kare Bağımsızlık Testi Daha öceki bölümlerde ölçümler arasıdaki ilişkileri asıl iceleeceğii gördük. Acak sıklıkla ilgileile veriler ölçüm

Detaylı

ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ

ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ İSTATİSTİKSEL TAHMİNLEME VE İSTATİSTİKSEL YORUMLAMA TAHMİNLEME SÜRECİ VE YORUMLAMA SÜRECİ ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ ÖRNEKLEME VE ÖRNEKLEME ÖRNEKLEME DAĞILIMLARI VE ÖRNEKLEME DAĞILIMLARI Yorumlama

Detaylı

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkaı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ ARAŞTIRMADA PLANLAMA VE ÇÖZÜMLEME (03-09 Ocak 014 Y.ÇELİK) Araştırma Süreci (The research

Detaylı

AÇIK ĐŞLETME BASAMAKLARI TENÖR KONTROLÜNDE JEOĐSTATĐSTĐKSEL TAHMĐN MODELĐ SEÇĐMĐ

AÇIK ĐŞLETME BASAMAKLARI TENÖR KONTROLÜNDE JEOĐSTATĐSTĐKSEL TAHMĐN MODELĐ SEÇĐMĐ Eskişehir Osmagazi Üiversitesi Müh.Mim.Fak.Dergisi C.XXI, S., 2008 Eg&Arch.Fac. Eskişehir Osmagazi Uiversity, Vol..XXI, No:, 2008 Makalei Geliş Tarihi : 2.02.2007 Makalei Kabul Tarihi : 23.03.2007 AÇIK

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makie Mühedisliği Bölümü 1 STAJLAR: Makie Mühedisliği Bölümü öğrecileri, öğreim süreleri boyuca 3 ayrı staj yapmakla yükümlüdürler. Bularda ilki üiversite içide e fazla 10 iş güü süreli

Detaylı

A dan Z ye FOREX. Invest-AZ 2014

A dan Z ye FOREX. Invest-AZ 2014 A da Z ye FOREX Ivest-AZ 2014 Adres Telefo E-mail Url : Büyükdere Caddesi, Özseze ş Merkezi, C Blok No:126 Esetepe, Şişli, stabul : 0212 238 88 88 (Pbx) : bilgi@ivestaz.com.tr : www.ivestaz.com.tr Yap

Detaylı

27 Ağustos 2011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28038 TEBLİĞ

27 Ağustos 2011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28038 TEBLİĞ 7 Ağustos 011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 8038 TEBLİĞ Bilgi Tekolojileri ve ĠletiĢim Kurumuda: SABĠT TELEFON HĠZMETĠNE ĠLĠġKĠN HĠZMET KALĠTESĠ TEBLĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayaak ve Taımlar Amaç

Detaylı

BASAMAK ATLAYARAK VEYA FARKLI ZIPLAYARAK İLERLEME DURUMLARININ SAYISI

BASAMAK ATLAYARAK VEYA FARKLI ZIPLAYARAK İLERLEME DURUMLARININ SAYISI Projesii Kousu: Bir çekirgei metre, metre veya 3 metre zıplayarak uzuluğu verile bir yolu kaç farklı şekilde gidebileceği ya da bir kişii veya (veya 3) basamak atlayarak basamak sayısı verile bir merdivei

Detaylı

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA Joural of Research i Educatio ad Teachig OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA Yard.Doç.Dr. Tüli Malkoç Marmara Üiversitesi

Detaylı

NİĞDE İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ WIND ENERGY POTENTIAL OF NIGDE PROVINCE

NİĞDE İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ WIND ENERGY POTENTIAL OF NIGDE PROVINCE Niğde Üiersitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi, Cilt 1, Sayı, (1), 37-47 NİĞDE İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Uğur YILDIRIM 1,* Yauz GAZİBEY, Afşi GÜNGÖR 1 1 Makie Mühedisliği Bölümü, Mühedislik Fakültesi,

Detaylı

BÜYÜME VE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

BÜYÜME VE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ BÜYÜME VE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Yrd. Doç. Dr. Erdal Demirha Afyo Kocatepe Üiversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Özet Bu çalışma Türkiye de 1990 yılıı ilk çeyreğide

Detaylı

GAYRİMENKUL DEĞERLEMESİNDE GELİR İNDİRGEME YAKLAŞIMI VE YAKLAŞIMIN TÜRKİYE KOŞULLARINDA UYGULANABİLİRLİĞİ (KOCAELİ UYGULAMASI)

GAYRİMENKUL DEĞERLEMESİNDE GELİR İNDİRGEME YAKLAŞIMI VE YAKLAŞIMIN TÜRKİYE KOŞULLARINDA UYGULANABİLİRLİĞİ (KOCAELİ UYGULAMASI) Ç.Ü. Sosyal Bilimler Estitüsü Dergisi, Cilt 19, Sayı 1, 2010, Sayfa 382-397 GAYRİMENKUL DEĞERLEMESİNDE GELİR İNDİRGEME YAKLAŞIMI E YAKLAŞIMIN TÜRKİYE KOŞULLARINDA UYGULANABİLİRLİĞİ (KOCAELİ UYGULAMASI)

Detaylı

The Determination of Food Preparation and Consumption of the Working and Non-Working Women in Samsun

The Determination of Food Preparation and Consumption of the Working and Non-Working Women in Samsun Research Turkish Joural of Family Medicie & Primary Care www.tjfmpc.com The Determiatio of Food Preparatio ad Cosumptio of the Workig ad No-Workig Wome i Samsu Samsu İlide, ve Kadıları, Evde Besi Hazırlama

Detaylı

TOPLUMDA ERKEK HEMŞİRE ALGISI

TOPLUMDA ERKEK HEMŞİRE ALGISI TOPLUMDA ERKEK HEMŞİRE ALGISI Meryem Saatçı * Özet Amaç: Toplumu erkek hemşirelerle ilgili düşüce ve görüşlerii belirlemesi. Yötem: Kesitsel türde yapıla çalışma 100 kişi üzeride, yüz yüze görüşülerek

Detaylı

Türkiye de Bölge Politikalarının Evrimi ve Bölgesel Kalkınma Ajansları. Korel GÖYMEN

Türkiye de Bölge Politikalarının Evrimi ve Bölgesel Kalkınma Ajansları. Korel GÖYMEN Türkiye de Bölge Politikalarıı Evrimi ve Bölgesel Kalkıma Ajasları Korel GÖYMEN Cumhuriyet i başlagıcıda bu yaa, Türkiye i bölgesel politikalar ı sadece iç toplumsal ve ekoomik gelişmelerde değil, ay ı

Detaylı

BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI

BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI The Turkish Olie Joural of Educatioal Techology TOJET July 2005 ISSN: 106521 volume Issue Article 16 BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI Yard. Doç. Dr. Bahadti RÜZGAR Marmara

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİ İLE İLKOKUL SEÇİMİ

ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİ İLE İLKOKUL SEÇİMİ Marmara Üiversitesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2008, CİLT XXIV, SAYI 1 ANALİTİK HİYERARŞİ YÖNTEMİ İLE İLKOKUL SEÇİMİ Yrd.Doç.Dr. Üal H. ÖZDEN * ÖZET Aalitik hiyerarşi yötemi (AHY) karar almada, bir kişii veya

Detaylı

Bindokuzyüzseksekdörtten beri devam eden ayrılıkçı PKK terörünün Türkiye ye TÜRKİYE ENSTİTÜSÜ ÖZEL RAPOR 21. YÜZYIL

Bindokuzyüzseksekdörtten beri devam eden ayrılıkçı PKK terörünün Türkiye ye TÜRKİYE ENSTİTÜSÜ ÖZEL RAPOR 21. YÜZYIL Özel Rapor 12 Mart 2013 21. YÜZYIL TÜRKİYE ENSTİTÜSÜ AYRILIKÇI PKK TERÖRÜNÜN EKONOMİK MALİYETİ Yazar Hakkıda Servet Mutlu 1995-1997 yılları arasıda Ege Üiversitesi de deka yardımcısı ve İktisat bölümü

Detaylı

20 (1), 109-115, 2008 20(1), 109-115, 2008. kakilli@marmara.edu.tr

20 (1), 109-115, 2008 20(1), 109-115, 2008. kakilli@marmara.edu.tr Fırat Üiv. Fe ve Müh. il. Dergisi Sciece ad Eg. J of Fırat Uiv. 0 (), 09-5, 008 0(), 09-5, 008 Harmoikleri Reaktif Güç Kompazasyo Sistemlerie Etkilerii İcelemesi ve Simülasyou da KKİİ, Koray TUNÇP ve Mehmet

Detaylı

Doç. Dr. M. Mete DOĞANAY Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

Doç. Dr. M. Mete DOĞANAY Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ TAHVİL DEĞERLEMESİ Doç. Dr. M. Mee DOĞANAY Prof. Dr. Ramaza AKTAŞ 1 İçerik Tahvil ve Özellikleri Faiz Oraı ve Tahvil Değeri Arasıdaki İlişki Tahvili Geiri Oraı ve Vadeye Kadar Geirisi Faiz Oraı Riski Verim

Detaylı

ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE KREDİ DERECELENDİRME ANALİZİ ÜZERİNE BİR MODEL ÖNERİSİ

ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE KREDİ DERECELENDİRME ANALİZİ ÜZERİNE BİR MODEL ÖNERİSİ ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ İLE KREDİ DERECELENDİRME ANALİZİ ÜZERİNE BİR MODEL ÖNERİSİ Doç. Dr. Göktuğ Cek AKKAYA Dokuz Eylül Üiversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü cek.akkaya@deu.edu.tr

Detaylı

İSTATİSTİK 2. Tahmin Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI. aysecagli@beykent.edu.tr

İSTATİSTİK 2. Tahmin Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI. aysecagli@beykent.edu.tr İSTATİSTİK 2 Tahmi Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI aysecagli@beyket.edu.tr İstatistik yötemler İstatistik yötemler Betimsel istatistik Çıkarımsal istatistik Tahmi Hipotez testleri Nokta tahmii Aralık

Detaylı

DÖVĠZ KURU DALGALANMALARININ TARIMSAL DIġ TĠCARETE ETKĠSĠ: TÜRKĠYE ÖRNEĞĠ. Doç. Dr. ErĢan SEVER Aksaray Üniviversitesi ĠĠBF Ġktisat Bölümü

DÖVĠZ KURU DALGALANMALARININ TARIMSAL DIġ TĠCARETE ETKĠSĠ: TÜRKĠYE ÖRNEĞĠ. Doç. Dr. ErĢan SEVER Aksaray Üniviversitesi ĠĠBF Ġktisat Bölümü DÖVĠZ KURU DALGALANMALARININ TARIMSAL DIġ TĠCARETE ETKĠSĠ: TÜRKĠYE ÖRNEĞĠ THE EFFECT OF EXCHANGE RATE VOLATILITY ON AGRICULTURAL FOREIGN TRADE: THE CASE OF TURKEY Doç. Dr. ErĢa SEVER Aksaray Üiviversitesi

Detaylı

LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ

LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ Sıra No Parametre 1 Kişisel Soluabilir Tozları Kosatrasyou 2 İşyeri Ortamı

Detaylı

Veteriner İlaçları Satış Yetkisinin Veteriner Hekimliği Açısından Değerlendirilmesi: II. İlaç Satış Yetkisinin Vizyon ve Bilanço Üzerine Etkileri [1]

Veteriner İlaçları Satış Yetkisinin Veteriner Hekimliği Açısından Değerlendirilmesi: II. İlaç Satış Yetkisinin Vizyon ve Bilanço Üzerine Etkileri [1] Kafkas Uiv Vet Fak Derg 6 ():, 00 DOI:0./kvfd.00.6 RESEARCH ARTICLE Veterier İlaçları Satış Yetkisii Veterier Hekimliği Açısıda Değerledirilmesi: II. İlaç Satış Yetkisii Vizyo ve Bilaço Üzerie Etkileri

Detaylı

TAYVAN ÇİN HALK CUMHURİYETİ İLİŞKİLERİNDE SOSYOLOJİK DÖNÜŞÜM

TAYVAN ÇİN HALK CUMHURİYETİ İLİŞKİLERİNDE SOSYOLOJİK DÖNÜŞÜM Türkmeeli İşbirliği ve Kültür Vakfı AVRASYA İNCELEMELERİ MERKEZİ CENTER FOR EURASIAN STUDIES TAYVAN ÇİN HALK CUMHURİYETİ İLİŞKİLERİNDE SOSYOLOJİK DÖNÜŞÜM ÇİN TAYVAN 30 Aralık 2014, Akara TAYVAN ÇİN HALK

Detaylı

MATLAB VE ASP.NET TABANLI WEB ARAYÜZÜ KULLANILARAK DOĞRUSAL OLMAYAN SİSTEMLERİN ANALİZİ

MATLAB VE ASP.NET TABANLI WEB ARAYÜZÜ KULLANILARAK DOĞRUSAL OLMAYAN SİSTEMLERİN ANALİZİ Gazi Üiv. Müh. Mim. Fak. Der. Joural of the Faculty of Egieerig ad Architecture of Gazi Uiversity Cilt 27, No 4, 795-806, 2012 Vol 27, No 4, 795-806, 2012 MATLAB VE ASP.NET TABANLI WEB ARAYÜZÜ KULLANILARAK

Detaylı

ORMAN ENVANTERİ VE MEŞCERE ÖLÇÜMÜ

ORMAN ENVANTERİ VE MEŞCERE ÖLÇÜMÜ ORMAN ENVANTERİ VE MEŞCERE ÖLÇÜMÜ Ormaı e öemli bölümüü, kapitali büyük kısmıı oluştura, ağaç serveti oluşturmaktadır. Ormada ağaç serveti deilice, var ola hacim ve buu faizi durumuda ola hacim artımı

Detaylı

AKIŞKAN BORUSU ve VANTİLATÖR DENEYİ

AKIŞKAN BORUSU ve VANTİLATÖR DENEYİ AKIŞKA BORUSU ve ATİLATÖR DEEYİ. DEEYİ AMACI a) Lüle ile debi ölçmek, b) Dairesel kesitli bir borudaki türbülaslı akış şartlarıda hız profili ve eerji kayıplarıı deeysel olarak belirlemek ve literatürde

Detaylı

4.Bölüm Tahvil Değerlemesi. Doç. Dr. Mete Doğanay Prof. Dr. Ramazan Aktaş

4.Bölüm Tahvil Değerlemesi. Doç. Dr. Mete Doğanay Prof. Dr. Ramazan Aktaş 4.Bölüm Tahvil Değerlemesi Doç. Dr. Mee Doğaay Prof. Dr. Ramaza Akaş Amaçlarımız Bu bölümü amamladıka sora aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiiz: Tahvillerle ilgili emel kavramları bilmek

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 55-71 Ocak 2003

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 55-71 Ocak 2003 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: sh. 55-7 Ocak 2003 PROJELERİN SEÇİMİNDE METODOLOJİK BİR YAKLAŞIMIN DPT PROJELERİNE UYGULANMASI (AN APPLICATION OF METHODOLOGICAL APPROACH

Detaylı

ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI

ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI TMMOB Harita ve Kadastro Mühedisleri Odası 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Tekik Kurultayı 18 22 Nisa 2011, Akara ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI

Detaylı

Günlük Bülten. 31 Ocak 2013. Turizm gelirleri 2012 yılında %1.8 arttı. HSBC Takipteki Şirketler 4Ç 2012 Finansal Tahminleri

Günlük Bülten. 31 Ocak 2013. Turizm gelirleri 2012 yılında %1.8 arttı. HSBC Takipteki Şirketler 4Ç 2012 Finansal Tahminleri 31 Ocak 2013 Perşembe Gülük Bülte İMKB verileri İMKB 100 78,982.9 Piyasa Değeri-TÜM ($m) 315,056.7 Halka Açık Piyasa Değeri-TÜM ($m) 90,359.1 Gülük İşlem Hacmi-TÜM ($m) 2,603.21 Turizm gelirleri 2012 yılıda

Detaylı

SEROLOJİK ÖRNEKLEME EL KİTABI. AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI

SEROLOJİK ÖRNEKLEME EL KİTABI. AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI 1/9 Hazırlaya Oaylaya Yürürlük Tarihi Revizyo Tarihi Mehmet ÜVEY Mehmet ÜVEY 06.04.2011 05.06.2014 Gözde Geçire Gözde

Detaylı

Eczacılık Fakültesi Öğrencilerinin Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Students' Approach to Their Profession

Eczacılık Fakültesi Öğrencilerinin Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Students' Approach to Their Profession Eczacılık Fakültesi Öğrecilerii Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Studets' Approach to Their Professio Işıl ŞİMŞEK* Yıldır ATAKURT** Bihter YAZICIOĞLU*** ÖZET Bu çalışmada, Eczacılık Fakültesi öğrecilerii

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN OKUL KANTİNLERİNDE SATIN ALMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN OKUL KANTİNLERİNDE SATIN ALMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Süleyma Demirel Üiversitesi Sosyal Bilimler Estitüsü Dergisi Joural of Süleyma Demirel Uiversity Istitute of Social Scieces Yıl: 2011/1, Sayı:13 Year: 2011/1, Number:13 İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN OKUL KANTİNLERİNDE

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE

ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE ANADOLU ÜNİVERSİTESİ BİLİM VE TEKNOLOJİ DERGİSİ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY Cilt/Vol.:-Sayı/No: : 355-366 (9) ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE TEK DEĞİŞKENLİ KARARLI DAĞILIMLAR,

Detaylı

ÖzelKredi. İsteklerinize daha kolay ulaşmanız için

ÖzelKredi. İsteklerinize daha kolay ulaşmanız için ÖzelKredi İstekleriize daha kolay ulaşmaız içi Yei özgürlükler keşfedi. Sizi içi öemli olaları gerçekleştiri. Hayalleriizi süsleye yei bir arabaya yei mobilyalara kavuşmak mı istiyorsuuz? Veya özel güler

Detaylı

KALİTE KONTROLDE ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN DEĞİŞKEN OLMASI DURUMUNDA p KONTROL ŞEMALARININ OLUŞTURULMASI

KALİTE KONTROLDE ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN DEĞİŞKEN OLMASI DURUMUNDA p KONTROL ŞEMALARININ OLUŞTURULMASI İstabul Ticaret Üiversitesi Fe Bilimleri Dergisi Yıl: 5 Sayı:10 Güz 2006/2 s 65-80 KALİTE KONTROLDE ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN DEĞİŞKEN OLMASI DURUMUNDA p KONTROL ŞEMALARININ OLUŞTURULMASI İrfa ERTUĞRUL *,

Detaylı

(3) Eğer f karmaşık değerli bir fonksiyon ise gerçel kısmı Ref Lebesgue. Ref f. (4) Genel karmaşık değerli bir fonksiyon için. (6.

(3) Eğer f karmaşık değerli bir fonksiyon ise gerçel kısmı Ref Lebesgue. Ref f. (4) Genel karmaşık değerli bir fonksiyon için. (6. Problemler 3 i Çözümleri Problemler 3 i Çözümleri Aşağıdaki özellikleri kaıtlamaızı ve buu yaıda daha fazla soyut kaıt vermeizi isteyeceğiz. h.h. eşitliğii ölçümü sıfır ola bir kümei tümleyei üzeride eşit

Detaylı

ON THE TRANSFORMATION OF THE GPS RESULTS

ON THE TRANSFORMATION OF THE GPS RESULTS Niğde Üiversitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi, Cilt 6 Sayı -, (00), 7- GPS SONUÇLARININ DÖNÜŞÜMÜ ÜZERİNE BİR İNCELEME Meti SOYCAN* Yıldız Tekik Üiversitesi, İşaat Fakültesi, Jeodezi Ve Fotogrametri Mühedisliği

Detaylı

MATEMATıciN ESTETiCi ÜZERINE ON AESTHETICS OF MATHEMATICS

MATEMATıciN ESTETiCi ÜZERINE ON AESTHETICS OF MATHEMATICS Hacettepe Üiversitesi Eğitim Fakültesi ergisi 22: 130-134 {2002} J. of [ Ed 22 MATEMATıciN ESTETiCi ÜZERINE ON AESTHETICS OF MATHEMATICS Cahit PESEN* ÖZET: Matematik, diziliş ve iç uyum ile karakterize

Detaylı

DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME Uğur SAYNAK ve Alp KUŞTEPELİ Elektrik-Elektroik Mühedisliği Bölümü İzmir Yüksek Tekoloji Estitüsü, 35430, Urla, İZMİR e-posta: ugursayak@iyte.edu.tr e-posta:

Detaylı

AYDIN İLİNDE YAŞ SEBZE ve MEYVE TOPTANCI HALLERİNİN İNCELENMESİ* Mehmet Hakan ÇOŞKUN1, Renan TUNALIOĞLU2

AYDIN İLİNDE YAŞ SEBZE ve MEYVE TOPTANCI HALLERİNİN İNCELENMESİ* Mehmet Hakan ÇOŞKUN1, Renan TUNALIOĞLU2 Ada Mederes Üiversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 205; 2(2) : 83-2 Joural of Ada Mederes Uiversity Agricultural Faculty 205; 2(2) : 83-2 Araştırma / Research AYDIN İLİNDE YAŞ SEBZE ve MEYVE TOPTANCI HALLERİNİN

Detaylı

Mekânsal Karar Problemleri İçin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Analizinin Bütünleştirilmesi: TOPSIS Yöntemi

Mekânsal Karar Problemleri İçin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Analizinin Bütünleştirilmesi: TOPSIS Yöntemi Mekâsal Karar Problemleri İçi Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Aalizii Bütüleştirilmesi: TOPSIS Yötemi Derya Öztürk Odokuz Mayıs Üiversitesi Harita Mühedisliği Bölümü, 55139 Samsu. dozturk@omu.edu.tr

Detaylı

Bölüm 5: Hareket Kanunları

Bölüm 5: Hareket Kanunları Bölüm 5: Hareket Kauları Kavrama Soruları 1- Bir cismi kütlesi ile ağırlığı ayımıdır? 2- Ne zama bir cismi kütlesi sayısal değerce ağırlığıa eşit olur? 3- Eşit kollu terazi kütleyi mi yoksa ağırlığı mı

Detaylı

Tahmin Edici Elde Etme Yöntemleri

Tahmin Edici Elde Etme Yöntemleri 6. Ders Tahmi Edici Elde Etme Yötemleri Öceki derslerde ve ödevlerde U(0; ) ; = (0; ) da¼g l m da, da¼g l m üst s r ola parametresi içi tahmi edici olarak : s ra istatisti¼gi ve öreklem ortalamas heme

Detaylı

Düzce Üniversitesi yunusbicen@duzce.edu.tr. Kocaeli Üniversitesi faruk.aras@kocaeli.edu.tr. Kocaeli Üniversitesi hasbi@kocaeli.edu.tr.

Düzce Üniversitesi yunusbicen@duzce.edu.tr. Kocaeli Üniversitesi faruk.aras@kocaeli.edu.tr. Kocaeli Üniversitesi hasbi@kocaeli.edu.tr. Akıllı Şebekelerde Çoklu-Etme Sistemleri ve Arıza Taılama: Güç Trasformatörü Uygulaması Multiaget Systems i Smart Grids ad Fault Diagostics: Power Trasformer Applicatio Yuus Biçe, Faruk Aras 2, Hasbi Đsmailoğlu

Detaylı

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Tüli Malkoç Marmara Üiversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi, Göztepe, tmalkoc@marmara.edu.tr Fuda

Detaylı

SOSYAL BĐLĐMLER ENSTĐTÜSÜ

SOSYAL BĐLĐMLER ENSTĐTÜSÜ T.C. SÜLEYMAN DEMĐREL ÜNĐVERSĐTESĐ SOSYAL BĐLĐMLER ENSTĐTÜSÜ ĐŞLETME ANABĐLĐM DALI KURULUŞ YERİ SEÇİMİ ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİNDE BİR KÖPÜK SABUN ÜRETİM TESİSİNİN KURULUŞ YERİNİN BELİRLENMESİ Pıar

Detaylı

AFYONKARAHİSAR İLİ YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ. Ziya DEMİRKOL 1 Mehmet ÇUNKAŞ 2

AFYONKARAHİSAR İLİ YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ. Ziya DEMİRKOL 1 Mehmet ÇUNKAŞ 2 S.Ü. Müh. Bilim ve Tek. Derg., c.2, s.1, 2014 Selcuk Uiv. J. Eg. Sci. Tech., v.2,.1, 2014 ISSN: 2147-9364 (Elektroik) AFYONKARAHİSAR İLİ YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ Ziya DEMİRKOL 1 Mehmet ÇUNKAŞ 2

Detaylı

Türkiye de Sivil Havacılık Eğitimleri

Türkiye de Sivil Havacılık Eğitimleri ANALİZ Türkiye de Sivil Havacılık Eğitimleri Bu makalede, ekoomi ile arasıda etkilee-etkileye ilişkisi edei ile kamuoyuu sürekli güdemide yer ala, küresel ve ulusal gelişim oraı edei ile so yıllarda daha

Detaylı

A Signal Timing Model for Ankara: Case Study at Beşevler Intersection

A Signal Timing Model for Ankara: Case Study at Beşevler Intersection Süleyma Demirel Üiversitesi, Fe Bilimleri Estitüsü Dergisi, -(008),49-57 kara İçi Bir Siyal Zamalaması odeli: Beşevler Öreği Ebru rıka ÖZTÜRK *, ustafa Kürşat ÇUBUK, Seda HTİPOĞLU Gazi Üiversitesi Trafik

Detaylı

TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR

TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Kümeler ve Foksiyolar A ı bir elemaıa B i yalız bir elemaıı eşleye bağıtıya bir foksiyo deir. f : A B, Domf = U A ve ragef B dir. Taım 1.1.1. f : A B foksiyou içi V A olsu.

Detaylı

DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY OPTİMİZASYONU VE İMKB VERİLERİNE UYGULANMASI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY OPTİMİZASYONU VE İMKB VERİLERİNE UYGULANMASI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA DOĞRUSAL PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY OPTİMİZASYONU VE İMKB VERİLERİNE UYGULANMASI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Filiz KARDİYEN (*) Özet: Portföy seçim problemi içi klasik bir yaklaşım ola karesel programlama yötemi,

Detaylı

ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ

ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ Öğreme Etkili Hazırlık ve Taşıma Zamalı Paralel Makieli Çizelgeleme Problemi HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ TEMMUZ 2006 CİLT 2 SAYI 4 (67-72) ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL

Detaylı

HALL ETKİLİ AKIM TRANSFORMATÖRÜNÜN SPEKTRAL VE İSTATİSTİKSEL ANALİZİ

HALL ETKİLİ AKIM TRANSFORMATÖRÜNÜN SPEKTRAL VE İSTATİSTİKSEL ANALİZİ ISSN:306-3 e-joural of New World Scieces Academy 2008, Volume: 3, Number: 2 Article Number: A0075 NATURAL AND APPLIED SCIENCES ELECTRIC AND ELECTRONIC ENGINEERING BİR Received: September 2007 Accepted:

Detaylı

Ekim 2003 Cilt:11 No:2 ISSN 1300-8811 October 2003 Vol:11 No:2 İÇİNDEKİLER (CONTENTS)

Ekim 2003 Cilt:11 No:2 ISSN 1300-8811 October 2003 Vol:11 No:2 İÇİNDEKİLER (CONTENTS) Gazi Üiversitesi Kastamou Eğitim Dergisi Gazi Uiversity Kastamou Educatio Joural Ekim 2003 Cilt:11 No:2 ISSN 1300-8811 October 2003 Vol:11 No:2 İÇİNDEKİLER (CONTENTS) Eğitim Bilimleri Eğitimde Stratejik

Detaylı

T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SAĞLIK KURUMLARI İŞLETMECİLİĞİ ANABİLİM DALI HEMŞİRELİK HİZMETLERİNDE YÖNETSEL VE

T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SAĞLIK KURUMLARI İŞLETMECİLİĞİ ANABİLİM DALI HEMŞİRELİK HİZMETLERİNDE YÖNETSEL VE T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SAĞLIK KURUMLARI İŞLETMECİLİĞİ ANABİLİM DALI HEMŞİRELİK HİZMETLERİNDE YÖNETSEL VE ORGANİZASYONEL SORUNLARIN İNCELENMESİ: GATA HEMŞİRELİK HİZMETLERİNDE

Detaylı

DO-178B Sertifikasyonuna Uygun Yazılım Geliştirme Software Development Compatible with DO-178B Certification

DO-178B Sertifikasyonuna Uygun Yazılım Geliştirme Software Development Compatible with DO-178B Certification YKGS2008: Yazılım Kalitesi ve Yazılım Geliştirme Araçları 2008 (9-10 ekim 2008, İstabul) DO-178B Sertifikasyoua Uygu Yazılım Geliştirme Software Developmet Compatible with DO-178B Certificatio Yusuf İbrahim

Detaylı

PERİYODİK OPSİYONLU YENİLEME MODELİ PARAMETRELERİNİN SİMÜLASYON YARDIMIYLA BELİRLENMESİ

PERİYODİK OPSİYONLU YENİLEME MODELİ PARAMETRELERİNİN SİMÜLASYON YARDIMIYLA BELİRLENMESİ 46 PERİYODİK OPSİYONLU YENİLEME MODELİ PARAMETRELERİNİN SİMÜLASYON YARDIMIYLA BELİRLENMESİ ÖZET Arş. Gör. İbrahim Zeki AKYURT Arş. Gör. Emrah ÖNDER Birçok işletme tarafıda stok politikası olarak, düşük

Detaylı

Günlük Bülten. 06 Şubat 2013. TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksi Ocak ayında 120.16'ya yükseldi

Günlük Bülten. 06 Şubat 2013. TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksi Ocak ayında 120.16'ya yükseldi 06 Şubat 2013 Çarşamba Gülük Bülte İMKB verileri İMKB 100 80,309.9 Piyasa Değeri-TÜM ($m) 321,722.1 Halka Açık Piyasa Değeri-TÜM ($m) 92,241.7 Gülük İşlem Hacmi-TÜM ($m) 1,673.26 Yurtdışı piyasalar Borsalar

Detaylı

DÜNYA ÜLKELERİN TURİZM POTANSİYELİNİN ETKİNLİĞİ

DÜNYA ÜLKELERİN TURİZM POTANSİYELİNİN ETKİNLİĞİ DÜNYA ÜLKELERİN TURİZM POTANSİYELİNİN ETKİNLİĞİ Murat Ata Correspodig Author, Doç. Dr. Gazi Üiversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fak., Ekoometri Bölümü, ata@gazi.edu.tr Yalçı Arslatürk Y. Doç.Dr., Gazi

Detaylı

EMZIRME SURESI UZERINE ETKILERI

EMZIRME SURESI UZERINE ETKILERI Cilt VII: 1-4, 1996 595 SOSYOKÜLTÜREL VE EKONOMİK FAKTÖRLERİN......... EMZIRME SURESI UZERINE ETKILERI Necva ŞENSAYı, Gülur TOKUÇ2, Yasemi Akı EKMEKÇiOGLU2, Ahmet ÖZGÜNER3 Sosyokültürel ve ekoomik faktörler

Detaylı

Elektrik Enerji Sistemlerinde Oluşan Harmoniklerin Filtrelenmesinde Pasif Filtre ve Filtreli Kompanzasyonun Kullanımı ve Simülasyon Örnekleri

Elektrik Enerji Sistemlerinde Oluşan Harmoniklerin Filtrelenmesinde Pasif Filtre ve Filtreli Kompanzasyonun Kullanımı ve Simülasyon Örnekleri Politekik Dergisi Joural of Polytechic ilt: 9 Sayı: 4 s.63-69, 006 Vol: 9 No: 4 pp.63-69, 006 Elektrik Eerji Sistemleride Oluşa Harmoikleri Filtrelemeside Pasif Filtre ve Filtreli Kompazasyou Kullaımı

Detaylı

Klinik Araştırma. Şenol Emre, Haluk Emir, Sinan Celayir. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı, İstanbul

Klinik Araştırma. Şenol Emre, Haluk Emir, Sinan Celayir. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı, İstanbul Çocuk Cerrahisi Dergisi (-):-, 0 doi:0./jtaps.0.0 Kliik Araştırma Tıp fakültesi beşici sııf öğrecilerii çocuk cerrahisi stajı içi düşüceleri: Geribildirim aketlerii ve sıav başarı oralarıı değerledirilmesi

Detaylı

Okul Öncesi Eğitim Alan Çocukların ve Ailelerinin Bilgisayar Oyunu Oynama Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi

Okul Öncesi Eğitim Alan Çocukların ve Ailelerinin Bilgisayar Oyunu Oynama Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi Çocuk Dergisi 12(2):66-71, 212 doi:1.22/j.child.212.66 Araştırma Okul Öcesi Eğitim Ala Çocukları ve Ailelerii Bilgisayar Oyuu Oyama Alışkalıklarıı Değerledirilmesi Duygu AKÇAY *, Hilal ÖZCEBE ** Okul Öcesi

Detaylı

ÖRNEKLEME YÖNTEMLERİ ve ÖRNEKLEM GENİŞLİĞİ

ÖRNEKLEME YÖNTEMLERİ ve ÖRNEKLEM GENİŞLİĞİ 03.05.013 ÖRNEKLEME YÖNTEMLERİ ve ÖRNEKLEM GENİŞLİĞİ 1 Nede Örekleme? Öreklemde çalışmak ktlede çalışmakta daha kolaydır. Ktle üzerde çalışmak çok daha masraflı olablr. Çoğu durumda tüm ktleye ulaşmak

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com ISSN:34-44 Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi 7 () 35-4 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Polivili Klorür (Pvc) Malzemeleri Sıcaklığa Bağlı Titreşim Özelliklerii Đcelemesi

Detaylı

Coşkun Can Aktan (ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayınları, 2002.

Coşkun Can Aktan (ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayınları, 2002. Coşku Ca Akta (ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Akara: Hak-İş Kofederasyou Yayıları, 2002. GELİR DAĞILIMINDA ADALET(SİZ)LİK VE GELİR EŞİT(SİZ)LİĞİ: TERMİNOLOJİ, TEMEL KAVRAMLAR VE ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ

Detaylı

MERMER BLOK KESİM YÖNTEMLERİNİN BULANIK TOPSIS YÖNTEMİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ. Evaluation of Marble Extraction Methods By Using Fuzzy Topsis Method

MERMER BLOK KESİM YÖNTEMLERİNİN BULANIK TOPSIS YÖNTEMİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ. Evaluation of Marble Extraction Methods By Using Fuzzy Topsis Method Madecilik, Cilt 46, Sayı 3, Sayfa 9-, Eylül 007 Vol.46, No.3, pp 9-, September 007 MERMER BLOK KESİM YÖNTEMLERİNİN BULANIK TOPSIS YÖNTEMİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ Evaluatio of Marble Extractio Methods By Usig

Detaylı

ÜSTEL VE Kİ-KARE DAĞILIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN SİMULASYON İLE ÜRETİLEN RANDOM SAYILARLA GÖSTERİLMESİ

ÜSTEL VE Kİ-KARE DAĞILIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN SİMULASYON İLE ÜRETİLEN RANDOM SAYILARLA GÖSTERİLMESİ C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 4, Sayı, 3 97 ÜSTEL VE Kİ-KARE DAĞILIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN SİMULASYON İLE ÜRETİLEN RANDOM SAYILARLA GÖSTERİLMESİ Yalçı KARAGÖZ Cumhuriyet Üiversitesi

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNA ELEMANLARI LABORATUARI DENEY FÖYÜ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNA ELEMANLARI LABORATUARI DENEY FÖYÜ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK AKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNA ELEMANLARI LABORATUARI DENEY ÖYÜ DENEY I VİDALARDA OTOBLOKAJ DENEY II SÜRTÜNME KATSAYISININ BELİRLENMESİ DERSİN

Detaylı

7. Ders. Bazı Kesikli Olasılık Dağılımları

7. Ders. Bazı Kesikli Olasılık Dağılımları Hatırlatma: ( Ω, U, P) bir olasılık uzayı ve 7. Ders Bazı Kesikli Olasılık Dağılımları : Ω ω R ( ω) foksiyou Borel ölçülebilir, yai B B içi { ω Ω : ( ω) B } U oluyorsa foksiyoua bir Rasgele Değişke deir.

Detaylı

Öğrenme Etkili Tam Zamanında Çizelgeleme Problemi Ve KOBĐ de Uygulama

Öğrenme Etkili Tam Zamanında Çizelgeleme Problemi Ve KOBĐ de Uygulama It.J.Eg.Research & Developmet,Vol.,No.2,Jue 2009 Öğreme Etkili Tam Zamaıda Çizelgeleme Problemi Ve KOBĐ de Uygulama 29 Mesut emil ĐŞLER a, Bilal TOKLU b, Veli ÇELĐK c, Süleyma ERSÖZ d a-devlet Malzeme

Detaylı

İnsan Kaynakları Web Sitelerinde Yer Alan Hemşire İş İlanlarının İncelenmesi *

İnsan Kaynakları Web Sitelerinde Yer Alan Hemşire İş İlanlarının İncelenmesi * Web siteleride hemşire iş ilaları ARAŞTIRMA İsa Kayakları Web Siteleride Yer Ala Hemşire İş İlalarıı İcelemesi * A Evaluatio of Job Advertisemets for Nurses o Websites of Huma Resources Feride Eşki Bacaksız1,

Detaylı

MÜZİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI MEZUNLARININ YETENEK SINAVI PUANLARI İLE MEZUNİYET NOTLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

MÜZİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI MEZUNLARININ YETENEK SINAVI PUANLARI İLE MEZUNİYET NOTLARININ KARŞILAŞTIRILMASI MÜZİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI MEZUNLARININ YETENEK SINAVI PUANLARI İLE MEZUNİYET NOTLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Yrd. Doç. Dr. Özgür Eroğlu Balıkesir Üiversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Saatlar Eğitimi

Detaylı

MAK312 ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME OTOMATİK KONTROL LABORATUARI 1. Elektriksel Ölçümler ve İşlemsel Kuvvetlendiriciler

MAK312 ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME OTOMATİK KONTROL LABORATUARI 1. Elektriksel Ölçümler ve İşlemsel Kuvvetlendiriciler MAK32 ÖLÇME ve DEĞELENDİME OTOMATİK KONTOL LABOATUAI Elektriksel Ölçümler ve İşlemsel Kuvvetlediriciler AMAÇLA:. Multimetre ile direç, gerilim ve akım ölçümleri, 2. Direç ölçümüde belirsizlik aalizii yapılması

Detaylı

BÖLÜM III İŞLETMENİN KURULUŞU 10/7/13 İŞLETMENİN KURULUŞ NEDENLERİ İŞLETMENİN KURULUŞ AŞAMALARI

BÖLÜM III İŞLETMENİN KURULUŞU 10/7/13 İŞLETMENİN KURULUŞ NEDENLERİ İŞLETMENİN KURULUŞ AŞAMALARI BÖLÜM III İŞLETMENİN KURULUŞU İŞLETMENİN KURULUŞ NEDENLERİ Miras Bağımsız iş yapma isteği Kazanç sağlama isteği Toplumsal itibar sağlamak Başka fırsatların yokluğu Bir düşünce veya bir misyonu gerçekleştirme

Detaylı