Proje Değerlendirmesinde Real Opsiyon Değerleme Yöntemi ve Uygulamaları *

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Proje Değerlendirmesinde Real Opsiyon Değerleme Yöntemi ve Uygulamaları *"

Transkript

1 Proje Değerlendirmesinde Real Opsiyon Değerleme Yöntemi ve Uygulamaları * Erkan SEVİNÇ ** Öz Bu çalışmada yatırım projelerinin değerlemesinde geleneksel yöntemlerden farklı olarak real opsiyon değerleme yönteminin uygulamada nasıl kullanılabileceğine ilikin olarak vaka analizleri yapılmıştır. Anahtar Kelime: Proje Değerleme, Real Opsiyon, Nakit Akımları 1. Giriş Gelişen, değişen ve her gün yeni bilgilerle kendine yön belirleyen belirsizliklerin olduğu finansal sistem içerisinde şirketlerin yapmayı düşündükleri projeleri doğru bir şekilde değerlendiriliyor olması büyük önem taşımaktadır. Yatırım projelerinin doğru bir şekilde değerlendirilmesi işletmenin sahip olduğu kaynakların daha karlı yatırımlara yönlendirilmesini sağlayarak, işletmenin kaynaklarının etkin kullanılmasını sağlamaktadır. Yatırımların doğru bir şekilde değerlendirilebilmesi için ekonominin, içinde bulunulan endüstrinin iyi bir şekilde analiz edilmesinin yanında projenin maliyeti, yapılması halinde sağlayacağı nakit akımları gibi değerlemede kullanılacak unsurların belirlenmesi de önemli olmakla birlikte belirsizliklerin olduğu sürekli değişen bir finansal yapı içerinde kolay olmayan bir konudur. Yatırım projelerinin değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılan Geri Ödeme Süresi Yöntemi, Net Bugünkü Değer Yöntemi, İç Verim Oranı Yöntemi, Karlılık İndeksi Yöntemi geleneksel değerlendirme yöntemlerinin bir takım eksiklikleri olup karar vericiler için yeterli bilgi sağlayamamaktadır. Bahsedilen bu geleneksel yöntemlerin en önemli eksiği piyasadaki gelişmeler doğrultusunda karar vericilere karar verme aşamasında veya karar verdikten sonraki aşamalarda verdikleri kararlarını erteleme, değiştirme, genişletme, vazgeçme gibi çeşitli opsiyonları vermemeleridir. Çok hızlı değişimlerin yaşandığı günümüz finansal piyasalarda yeni bilgilerin gelmesi ve daha önceki mevcut belirsizliklerin ortadan kalması ile karar vericilerin gelecekteki fırsatlardan daha çok yararlanabilmelerine ve kayıpları azaltabilmek için verdikleri kararları değiştirebilme imkanına sahip olmalarını sağlayan değerleme yöntemi olarak real opsiyon yöntemi giderek önem kazanmaktadır. * Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, Finans Anabilim Dalı, Doktora Programında hazırlanmıştır. İstanbul 01. ** İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, Finans Anabilim Dalı, Doktora Öğrencisi, 1

2 Bu çalışmada, proje değerlendirmesinde karar vericilere verdikleri kararlarını değiştirme, erteleme gibi konularda esneklik sağlayan ve bu esnekliğin değerini daha gerçekçi olarak belirlemeye yardımcı olan real opsiyonlara ilişkin tanımlama ve uygulama yapılacaktır. 1. Projelerin Değerlendirilmesi: Projelerin değerlendirilmesi akademik çalışmalarda sermaye bütçelemesi, sabit varlık yönetimi, sermaye yatırımlarının değerlendirilmesi gibi isimler altında da geçmektedir. Sermaye yatırımı veya daha geniş anlamda yatırım projesi gelecekte yarar sağlayacağı beklentisi ile alınan ve ekonomik ömürleri bir yıldan daha fazla olan yatırımlar olarak tanımlanabilir. Yatırım projelerinin doğru bir şekilde değerlendirilmesi işletmelerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için önemli bir yere sahiptir. Yanlış değerlendirilmiş bir proje işletmenin yapmış olduğu yatırım sonucunda gelecekte parasal kayıplarla karşı karşıya kalmasına neden olabilecektir. Çünkü işletmelerin piyasadaki rekabet koşullarında faaliyetlerine devam ettirmeleri, ekonomik, sosyal ve teknolojik çevre koşullarına uyum sağlamaları ve büyüyen ekonomiye paralel olarak büyüyebilmeleri yapmayı planladıklar veya yaptıkları yatırımlara ve bu yatırımlardan gelecek olan pozitif nakit akışlarına bağlıdır. Proje değerlendirmesi işletmeler için hayati derecede önemli olmasına rağmen son derece kısıtlı sermaye yapısına sahip olunması, ulusal ve uluslararası rekabetlerin yoğun olması, işletmelerin doğru yatırım alternatifi seçebilmelerini yani doğru yatırım kararı almalarını oldukça zor bir hale getirmektedir. Sermaye bütçelemesi kararları işletmenin değerini doğrudan etkileyen stratejik kararlardır. Buda uzun vadeli ve geri dönülmesi zor olan sermaye yatırımlarının eksik, yanlış verilere dayalı olarak hazırlamamış olması ve doğru analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiş olması önemini bir kez daha ortaya koymaktadır. Aksi halde yani eksik ve yanlış verilere dayalı olarak hazırlanmış, doğru analiz yöntemleri kullanılmadan değerlendirilmiş yatırım projeleri yanlış kararların alınması buna bağlı olarakta işletmenin gereksiz borç yükü altına girerek kaynaklarının israfına neden olacaktır.. Projeleri Değerleme Süreci: Değerleme süreci aşağıdaki 5 adımdan oluşmaktadır. 1 a) İlk aşamada firmanın yaptığı faaliyet tanımlanır, sektörün geleceği, sektördeki rekabet durumu ve faaliyetlerde benimsenebilecek kurumsal stratejiler hakkında bilgiler toplanır. Analist bu bilgiler ile finansal tablo analizlerinden elde ettiği bulguları birleştirerek gelecekteki performansı öngörmeye çalışır. b) Ardından şirket performans tahminleri yapılır. Satışların, kazançların ve finansal pozisyonların (proforma tablo analizleri aracılığıyla) tahmini değer tahmininde temel girdilerdir. 1 Association for Investment Management and Research (AIMR); Analysis Of Equity Investments:Valuation ; CFA Program Book(All Levels);United Book Press Inc, USA,Ağustos 00, s.6

3 c) Üçüncü adım uygun değerleme modelinin belirlenmesidir. d) Model belirlendikten sonra yapılan tahminler değerlemeye dönüştürülür e) Son olarak da yatırım kararı (tavsiyesi) verilir. 3. Yatırım Projelerinin Özellikleri ve Türleri 3.1. Yatırım Projelerinin Özellikleri Yatırım projelerinin planlanması ve nitelikleri gereği işletmeler açısından bazı yönlerden sınırlayıcı özellikleri bulunmaktadır. İşletmeler açısından önemli olan bu özellikleri aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz. 1- Sermaye yatırımları tanımlarından da anlaşılacağı üzere uzun süreli yatırımlar olup bu yatırımların ekonomik ömrü yıllara yayılmaktadır. - Sermaye yatırımlarının uzun süreli olması, işletmelerin karar verme esnekliğini sınırlayan bir durumdur. Bu nedenle cari varlıkların yönetiminde yapılan bir hatadan veya verilen yanlış bir karardan dönmek oldukça kolayken, yatırım projelerine ilişkin sonradan görülebilecek bir hatadan ve yanılgıdan dönme esnekliği çok azdır. 3- Sermaye yatırımları, genellikle çok büyük tutarlardaki harcamaları gerektiren yatırımlardır. Bu yatırımlar işletmelerin kaynaklarının büyük bir kısmını bu amaç için ayırmalarını zorunlu kılmanın yanında bu işletmelerin diğer faaliyetlerinin finansmanını da zorlaştırmaktadır. 4- Sermaye yatırımlarının zamanlaması da işletmeler için büyük önem taşımaktadır. İşletmeler hangi yatırımın yapılacağı kadar, ne zaman yapılacağının planlanması ve yanıtlanması gerekir. Bilindiği gibi sermaye yatırımları, işletmelerin kapasiteleri/teknolojik güçleri ile yakından ilişkilidir ve işletmelerin bu niteliklerini artırıcı özellikler sağlamaktadır. Bir işletmenin kapasite artışı ve teknolojik üstünlüğünden gerektiği gibi yararlanabilmesi için bu üstünlükleri sağlayan sermaye yatırımları ile piyasadaki talebin eşzamanlı olması zorunludur. Aksi bir durumda, işletmede atıl kapasite ortaya çıkabilir ya da talebi karşılayamama durumu ortaya çıkabilir. 5- Sermaye yatırımları, işletmelerin finanslama kaynaklarını, kapasitelerini ve teknolojik güçlerini etkileyerek, işletmelerin diğer kaynaklarını da etkilemektedir. Dolayısıyla işletmelerin rekabet güçlerini koruyabilmeleri sermaye yatırımlarına gerekli önemi verip vermemelerine bağlıdır. 3.. Yatırım Projelerinin Türleri Yatırım projeleri yapılma amaçlarına, niteliklerine, büyüklüklerine, nakit akımlarına ve bunlara benze diğer özelliklere bağlı olarak çeşitli türlere ayrılabilir. 3 İşletmenin amaçlarına göre yatırım projelerini; Orhan Göker, Yatırım Projelerinin Değerlendirilmesi: Teori ve Uygulama, İstanbul Üniversitesi, İstanbul, 1995, ss A.e., ss

4 - Yeni (İlk) Yatırım: İşletmelerin yeni kurulması veya yeni bir iş kolunda faaliyet göstermeye başlamasından dolayı yaptıkları ilk yatırım olarak tanımlanabilir. - Genişleme Yatırımı: İşletmenin üretim gücünün veya kapasitesinin artan mal ve hizmet talebini karşılamak amacıyla işletmenin mevcut sermaye yatırımlarını değiştirmeyip yalnızca onların belirli özelliklerini geliştirmeye veya arttırmaya yönelik ek yatırımlar veya harcamalardır. - Yenileme Yatırımı: Bir işletmenin var olan sermaye yatırımı yerine yaptığı yeni yatırımlar yenileme yatırımı olarak adlandırılabilir. Bu yönde yapılacak bir yatırımdaki temel amaç işletmelerin maliyet etkinliğini sağlayarak özellikle direkt işçilik, hammadde, enerji gibi faaliyet giderlerini azaltma olmakla birlikte daha kaliteli ürün üreterek rekabet avantajı sağlamakta olabilir. Projelerin karşılıklı etkileşimlerine göre; - Almaşık Projeler: İşletmeler yapmayı planladığı projeler arasından yalnızca birini tercih edebilmek durumunda kalabilirler. Eğer işletme önünde bulunan yatırım alternatiflerinden sadece birini seçebiliyor ve bu seçim sonucunda diğerlerini red etmek zorunda kalıyorsa yani seçemiyorsa bu projeler almaşık projelerdir. - Tamamlayıcı Projeler: Eğer bir projenin gerçekleşmesi kendisinden sonra gelecek başka bir projenin sağlayacağı yararı arttırıyorsa bu tür projeler birbirini tamamlayıcı nitelikteki projelerdir. - Birbirinin Yerine Geçen Projeler: Bir projenin uygulanması, diğer bir projenin uygulanmasındaki yararı azaltabilmektedir. Bu yönde bir etkileşim içinde olan projeler birbirlerinin yerine geçen projelerdir. Projelerin nakit akımlarına göre; - Konvansiyonel Projeler: Projenin sağladığı nakit akımları ekonomik ömrü boyunca bir kez işaret değiştiriyorsa bu tür projeler konvansiyonel projelerdir. - Konvansiyonel Olmayan Projeler: Projenin sağladığı nakit akımları projenin ekonomik ömrü boyunca birden fazla işaret değiştiriyorsa bu tür projeler konvansiyonel olmaya projeler olarak adlandırılır. 4. Proje Değerlendirme Yöntemleri Projelendirilmesinde çok sayıda yöntem olmakla birlikte sıklıkla kullanılan yöntemler geri ödeme süresi, iç verim oranı, net bugünkü değer ve karlılık indeksi yöntemleridir Geri Ödeme Süresi Yöntemi 4

5 Geri ödeme süresi yönteminde amaç yapılan yatırıma ait harcamaların en kısa sürede geri alınmasıdır. Buna göre bir projenin sağlayacağı nakit girişlerinin projenin yapılması kararı ile olacak olan nakit çıkışlarını karşılaması süresi geri ödeme süresi olarak tanımlanır. Örneğin; maliyeti 100 milyon USD olan ve birinci yıl 10 milyon USD, ikinci yıl 30 Milyon USD, üçüncü yıl 50 Milyon USD, dördüncü yıl 0 milyon USD, beşinci yıl 40 Milyon USD nakit girişi sağlayacak bir projenin geri ödeme süresi 3.5 yıldır. 4.. İç Verim Oranı Yöntemi Proje değerlemede kullanılan bir diğer yöntemde iç verim oranı yöntemi olup; bu yöntem bir projenin nakit girişlerini projeye ilişkin nakit çıkışlarına eşit olmasını sağlayan iskonto oranının hesaplanmasına yardımcı olur. Örneğin, maliyeti 10 bin USD olan ve birinci yıl sonunda 4 bin USD, ikinci yıl sonunda bin USD, üçüncü yıl.5 bin USD, dördüncü yıl 3 bin USD, beşinci yıl 1.65 bin USD lik nakit girişi sağlayacaktır. Buna göre projenin iç verim oran; NG NC k NC NGt (1 + ) (1 + k) n n t = t t= 1 k t= 1 = Projenin sağladığı nakit girişleri = Projenin neden olduğu nakit çıkışları = iskonto oranı t Nakit Çıkışlarının Şimdiki Değeri = Nakit Girişlerinin Şimdiki Değeri = (1 + r) (1 + r) (1 + r) (1 + r) (1 + r) Bu denklemde projenin iç verim oran % çıkmaktadır. Eğer iç verim oranı sermaye maliyetinden büyük ise projenin karlı bir proje olduğu sonucuna varılır Net Şimdiki Değer Yöntemi Net şimdiki değer herhangi bir projenin yarattığı nakit girişlerinin belli bir iskonto oranı ile bugüne indirgenmiş değerlerinin toplamı ile projenin neden olduğu nakit çıkışlarının yine belirlenen aynı iskonto oranı ile bugüne indirgenmiş değerlerinin toplamları arasındaki fark olarak tanımlanır. Net şimdiki değer yöntemi proje değerlendirmesinde yaygın olarak kullanılan bir yöntemlerden birisidir. NG NCt NBD = (1 + ) (1 + k) n n t t t= 1 k t= 1 NBD = Net bugünkü değer NG = Projenin sağladığı nakit girişleri NC = Projenin neden olduğu nakit çıkışları k = iskonto oranı t 5

6 Proje maliyeti USD olan bir yatırımın yatırım süresi olan 5 yıl boyunca birinci yıl USD, ikinci yıl USD, üçüncü yıl USD, dördüncü yıl, USD ve beşinci yıl USD nakit girişi sağlıyor olsun. Sermaye maliyeti % 10 varsayılmıştır. Buna göre; NetSimdikiDeger = ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) NetSimdikiDeger = NetSimdikiDeger = USD 4.4. Karlılık İndeksi Yöntemi Karlılık indeksi projenin sağladığı nakit girişlerinin şimdiki değerlerinin toplamının, projenin sağladığı nakit çıkışlarının şimdiki değerlerinin toplamına oranlanması ile bulunur. Dolayısıyla karlılık indeksi yöntemi net şimdiki değer yönteminin farklı bir şekilde ifade edilmesidir. Yukarıdaki örnekte; Nakit Girislerinin Simdiki Degeri Karlilik Indeksi= Nakit Cikislarinin Simdiki Degeri Karlilik Indeksi= Karlilik Indeksi=1.099 Karlılık indeksi değerinin 1 den büyük olması o projenin yarattığı nakit girişlerinin şimdiki değerlerinin toplamının, neden olduğu nakit çıkışlarının şimdiki değerlerinin toplamından büyük olduğunu yani projenin yatırım yapılabilir olduğunu gösterir. 5. Projelerin Değerlendirilmesinde Real Opsiyon Yöntemi Daha önce belirtildiği gibi geleneksel değerleme yöntemleri belirsizlikler sonucu oluşabilecek erteleme, genişletme, değiştirme ve vazgeçme gibi bir takım olasılıkları dikkate almamaktadırlar. Geleneksel yöntemlerin bu yetersizliklerini azda olsa giderebilmek için belirsizlikleri sadece risk olarak değil fırsat olarak algılayan real opsiyon yöntemi geliştirilmiştir. barındırmaktadır. Bu bakımdan real opsiyonlar geleneksel yaklaşımları tamamen geçersiz kılmak yerine onları tamamlamaktadırlar Real Opsiyon Tanımı ve Türleri 6

7 Basit olarak tanımlanacak olursa real opsiyon yaklaşımı, finansal opsiyonların finansal olmayan gerçek varlıklar üzerindeki uygulamasıdır. Finansal opsiyonlar sahiplerine belirli miktardaki finansal varlığı önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir vade içerisinde veya belirli bir vade sonunda satın alma veya satma hakkı veren sözleşmelerdir. Real opsiyonlar ise yeni projelerin karlılığını değerlendirmek veya halihazırda başlanmış projelerde sonraki aşamaya geçip geçmemek ve bunun zamanının ne olacağının belirlenmesinde kullanılan bir yöntemdir. Real opsiyon ilerideki bir ya da birden fazla zaman noktasında herhangi bir yatırım kararını alma hakkımızın olduğu durumlarda ortaya çıktığı için geleceğe ilişkin belirsizliğin olduğu durumlarda daha da önem kazanmaktadır. Belirsizliğin olduğu ortamlarda şimdiki zaman ile ilerideki karar alacağımız tarih arasındaki piyasa koşulları yatırımcıların öngörülemeyeceği şekilde değişim gösterecektir. Belirsizlikler yatırımcıların yapmak istediği yatırımlardan vazgeçmeleri sonucunu doğurabileceği gibi aynı zamanda yatırımcılara yeni fırsatlarını da sunabilirki; belirsizlikten dolayı bazı doğru kararlar başarısızlıkla, bazı yanlış kararlar da başarı ile sonuçlanabilir. Geleceğe ilişkin belirsizlik arttıkça, yatırım kararlarında sahip olunacak esnekliğin değeri de artacaktır. Bu da yatırım kararlarında esneklik sağlayacak olan opsiyonun değerini arttırmış olacaktır. Belirtildiği gibi zaman içinde işletmenin önüne önceden öngörülemeyen yeni fırsatlar çıkabilmekte olduğu gibi piyasada olumlu yada olumsuz değişiklikler de yaşanabilmektedir. Ortaya çıkan bu yeni durumlarda işletmeler daha önce yapılması için karar aldıklar veya yatırımına başladıkları projelerini uygun görmeleri hallerde genişletebilmekte, erteleyebilmekte yada projelerini daha uygun zamanda hayata geçirmek için bekleyebilmektedirler. Bu kararları verirken herhangi bir zorunluluğun olmaması ve yöneticilerin istemeleri halinde bu projeleri hayata geçirme imkanlarının olması real opsiyonları proje değerleme için kullanılabilecek bir araç haline getirmektedir. Bu gibi durumlarda gerçek opsiyon yaklaşımı yatırım konusunda karar vericilere yol göstererek yardımcı olmaktadır. Yatırımları esneklik ve belirsizlikleri göz önüne alarak analiz edilmesine yardımcı olan real opsiyonlar finansal opsiyonlarda olduğu gibi kullanıcısına isteğe bağlı kararlar yada haklar veren ancak sorumluluk vermeyen gerçek varlıklar üzerindeki opsiyonlardır. Finansal opsiyonların aksine gerçek opsiyonlar alınıp satılmazlar. Örneğin bir firma sahibi fabrikasını genişletme kararını başka bir firmaya satamaz. Gerçek opsiyonlar nakit akışı veya net şimdiki değer analizini reddetmez ve bu yöntemlerin yerine geçmez. Bunun yerine bu yöntemlerin üzerine ilave gelerek yeni bir değerleme yöntemi karşımıza çıkar ve eğer aşağıda belirtilen durumlar söz konusu ise real opsiyonlar yöntemi ile değerleme sonuçları net şimdiki değer yöntemi ile elde edilen sonuçlardan farklılaşmaktadır Yatırımlar zamana yayılıyor ve yatırımları hızlandırma veya yavaşlatma olasılığı varsa, - Ekonomideki durum beklenenden kötüye gittiğinde, ekonomik ömründen önce projeyi iptal ederek kayıpları azaltma olasılığı varsa, 4 KESTER, W.C.; Today s Options for Tomorrow s Growth, Harvard Business Review, March- April 1984, ss

8 3- Geçici bir süre içinde olsa projeye ara vererek kayıpları azaltma ve durum olumlu hale geldiğinde devam etme olasılığı varsa, 4- Halihazırda kârlı olmayan bir proje ilerideki yatırım fırsatlarını kolaylaştırıyor ve karlı hale dönüşebiliyorsa, 5- Girdi esnekliği opsiyonu firmaya tedarikçilerini değiştirme imkanı vererek en düşük fiyatla mal satma avantajını sağlıyor ve firma pazar talebindeki değişmelere göre ürünlerini değiştirebiliyorsa. yatırımların bünyesindeki real opsiyonların yatırım projelerini etkilemeleri söz konusudur. 5.. Real Opsiyon Türleri Bir yatırımı şimdi yapmak, yatırım kararını ertelemek, yatırımları aşama aşama yapmak, yatırımdan ileride çıkabilmek veya yatırım büyüklüğünü değiştirebilmek seçeneklerinin hepsi şirket için bir real opsiyondur. 5 Buna göre real opsiyonları erteleme, genişleme, vazgeçme, aşamalandırma, Girdi veya Çıktıları Değiştirme, Projenin Ölçeğini Daraltma ve Uygulama Aşamasında Vazgeçme Opsiyonu gibi çeşitlere ayırmak mümkündür. Tablo1. Real Opsiyon Türleri Finansal Opsiyon Türü Opsiyondaki Karşılığı Erteleme Opsiyonu Genişleme Vazgeçme Aşamalandırma Opsiyonu Girdi veya Çıktıları Değiştirme Amerikan Alım Avrupa Alım Amerikan Satım Amerikan Alım Amerikan Satım Dayanak Varlığın Değeri Tamamlanan projenin net faaliyet nakit akımlarının bugünkü değeri Ek net faaliyet nakit akımlarının bugünkü değeri Vazgeçilen yatırımın nakit akımlarının bugünkü değeri Tamamlanan projenin net faaliyet nakit akımlarının En iyi alternatifin kullanılması sonucu elde edilecek ek nakit akımlarının bugünkü değeri Kullanım Fiyatı Ertelenen yatırımın maliyeti Ek yatırım harcamaları Hurda değeri Bir sonraki aşamanın yatırım maliyeti Üretimin ya da dağıtımın yeniden donatılmasının maliyeti 5 TAN, Barış; Belirsizlik Altında Karar Verme ve Reel Opsiyonlar, Capital Aylık İş ve Ekonomi Dergisi, 004 Tan, Barış; Belirsizlik Altında Karar Verme ve Reel Opsiyonlar, Capital Aylık İş ve Ekonomi Dergisi, Eylül, 004 8

9 Projenin Ölçeğini Daraltma Uygulama Aşamasında Vazgeçme Avrupa Satım Bileşik Opsiyon Potansiyel maliyet tasarruflarının bugünkü değeri Tamamlanan projenin nakit akımlarının bugünkü değeri Projeyi yeniden ölçeklendirme maliyeti Sonraki aşama için gerekli yatırımın maliyeti - Erteleme Opsiyonu: Belirsizlik nedeniyle piyasa şartlarının daha iyi görülebilmesi için yatırım kararlarının ertelenebilmesi olarak tanımlanabilir. Yatırımcılar, yapmayı planladıkları yatırım ile ilgili kesin bir karar vermeden önce daha fazla bilgi edinmek, ekonomik gidişatı görerek belirsizliği ortadan kaldırmak amacıyla belirli bir süre bekleme veya diğer bir ifade ile yatırımı erteleme opsiyonunu kullanabilirler. - Genişleme Opsiyonu : Piyasa şartlarına göre, yapılmış olan bir yatırım ölçeğini değiştirebilme esnekliğidir. Piyasa şartlarına göre yapılan yatırımın tutarını büyütmek yatırım yapanların elindedir. - Vazgeçme Opsiyonu: Yönetim Pazar koşullarının ciddi biçimde kötüleşmesi durumunda, yatırım projesinden beklenen nakit akışları elde edemediğinden dolayı yaptıkları yatırımı yapmaktan vazgeçerek yatırımın hurda değerin veya ikincil piyasa değerinin elde edilmesi opsiyonunu kullanmak isteyebilirler. - Aşamalandırma Opsiyonu: Yatırımı belirli aşamalarda yapıp herhangi bir anda eldeki bilgi artıp yatırımın çekici olmadığı karar verilirse bu aşamada durdurma kararı verilebilir. Böylece bir yatırımı adımlara bölmek ve adımları şartlara göre sırasıyla onaylamak ve uygulamak fırsatı vererek, bütün yatırımı tek bir seferde yapmak ve olumsuz bir sonuç çıktığında yatırımın hepsinin boşa gitmesi riskine karşı koruma sağlar. Bu aşamalar ardışık birer alım opsiyonu olarak düşünülebilir. - Girdi veya Çıktıları Değiştirme: Yatırım kararı verenler fiyat ya da talepteki değişime göre üretilen ürün karmasını ya da aynı veya farklı bir çıktıyı üretmek için üretim sürecindeki girdileri, üretim yöntemini veya üretim yerlerini değiştirebilirler - Projenin Ölçeğini Daraltma Opsiyonu: Piyasa şartlarına göre, eğer piyasadaki talep durmuş ve azalmakta ise yatırımcılar yapmış oldukları yatırımlarda küçülmeye gidebilirler. - Uygulama Aşamasında Vazgeçme Opsiyonu: Yatırım yapılmış ve başlatılmış olan projelerden elde edilen nakit akımları tahmin edilenden önemli miktarda daha az ise veya projenin sağladığı nakit girişleri nakit çıkışlarından az ise mevcut yatırım projesinin devamının sağlanması yerine yatırımın elden çıkarılabilmesi ve gerekiyorsa yeni bir yatırıma geçilmesi opsiyonudur Real Opsiyon ve Finansal Opsiyon Arasındaki Farklar Finansal opsiyonlar finansal piyasalarda işlem gören hisse senedi, tahvil, hazine bonosu, döviz, faiz ve emtia gibi herhangi bir finansal varlık üzerine alıcı ve satıcı arasında yapılan anlaşmalardan oluşur. Yapılan bu anlaşmayla opsiyonu satın alan taraf belli bir prim ödeyerek opsiyona konu olan finansal varlığı belli bir fiyattan belirli bir vade sonunda veya vade sonu gelmeden alma veya satma hakkına sahiptir. Opsiyonu satan taraf ise opsiyonu alan taraf talep ettiğinde önceden anlaşılan fiyat üzerinden finansal varlığı teslim etmekle yükümlüdür. 9

10 Finansal opsiyonlardan farklı olarak reel opsiyonlara konu olan varlıklar genelde elle tutulabilen somut varlıklardır ve real opsiyonlardaki gibi alınıp satılamazlar. Finansal opsiyonlarla reel opsiyonlar arasındaki başlıca farkları aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz: 1- En önemli fark finansal opsiyonlara konu olan varlıklar finansal varlıklar(hisse senedi, bono, faiz oranı vb.) iken, real opsiyonlara konu olan varlıklar genelde elle tutulabilen somut varlıklardır. - Finansal opsiyonlar kısa vadelidir ve bu vade genellikle aylıktır. Real opsiyonlar uzun vadelidir ve vadeleri genelde yıllıktır. 3- Finansal opsiyonlarda piyasa faktörleri opsiyon değeri üzerinde etkili değildir. Real opsiyonlarda dış faktörler opsiyon değerini etkiler. 4- Finansal opsiyonlarda opsiyon değerini etkileyen öncelikli değişken finansal varlığın fiyatıdır. Real opsiyonların değerini etkileyen öncelikli değişken yatırıma ilişkin olan nakit akımlarıdır ve bu nakit akımlarını piyasadaki bireysel ve belirsiz faktörlere bağlıdır. 5- Finansal opsiyonların değeri real opsiyonlara nazaran daha düşüktür. 6- Finansal opsiyonlar finansal piyasalarda yaklaşık kırk yıldır kullanılmaktadırlar. Real opsiyonlar işletme finansı konusunda 5 yıllık bir geçmişe sahip olup halen bireysel finansal planlamalarda kullanılmamaktadır. 7- Finansal opsiyonlar konusunda organize piyasalar mevcutken bu durum real opsiyonlar için söz konusu değildir. 8- Finansal opsiyonlarda genellikle küçük değerler söz konusu iken real opsiyonlarda tutarlar daha büyüktür. 9- Bireysel tavırlar ve varsayımlar finansal opsiyon değerlemesinde etkiliyken, real opsiyon değerlemesinde etkili değildir. Tablo : Finansal Opsiyon ile Real Opsiyon Fiyatlamasında Kullanılan ve Birbirlerine Karşılık Gelen Değerler: Hisse Senedi Üzerine Alım Opsiyonu Senedin Mevcut Değeri Kullanım Fiyatı Proje Üzerine Real Opsiyon Beklenen Nakit Girişlerinin Bugünkü Değeri Yatırım Maliyeti Vadeye Kalan Süre Senet Değerinin Belirsizliği Fırsat Kaybolana Kadar Olan Zaman Proje Değerinin Belirsizliği Risksiz Faiz Oranı Risksiz Faiz Oranı Kaynak: Trigeorgis,Lenos, Real Options: Managerial Flexibility and Strategy in Resource Allocation, MIT Press 1996, s Real Opsiyon Fiyatlaması: Real opsiyon fiyatlamalarında opsiyon fiyatlamalarında kullanılan Binominal modeli ile Black&Scholes modelleri kullanılabilmektedir. Bu çalışmada Black and Scholes modeline değinilecektir. 10

11 Black&Scholes Modeli: Black ve Scholes bir opsiyonun değerini hisse senedi fiyatı cinsinden ifade eden formüllerini türetirken hisse senedi opsiyonu için piyasada ideal koşulların geçerli olduğunu varsaymışlardır: 6 1. Kısa vade faiz oranı bilinmektedir ve zaman içinde sabittir.. Hisse senedi fiyatı, bu fiyatın karesiyle orantılı bir varyans oranıyla kesintisiz zaman içinde rassal bir yürüyüş izler. Bundan dolayı olası hisse senedi fiyatlarının herhangi bir sonlu aralığın sonundaki dağılımı lognormaldir. Hisse senedi getirisinin varyans oranı sabittir. 3. Hisse senedi kar payı veya başka dağıtımlar ödemez. 4. Opsiyon Avrupa Tipi dir, yani sadece itfa gününde kullanılabilir. 5. Hisse senedi veya opsiyon alınıp satılırken hiçbir alım satım komisyonu veya vergi ödenmemektedir. 6. Menkul kıymetin fiyatının herhangi bir parçasını satın almak veya elde tutmak üzere kısa vade faiz oranı üzerinden ödünç almak mümkündür. 7. Açığa satışa hiçbir ceza uygulanmamaktadır. Elinde menkul değer bulunmayan satıcı, sadece alıcıdan menkul değerin fiyatını kabul edecek ve onunla gelecekteki bir tarihte, menkul değerin o tarihteki fiyatına eşit bir miktarı ona ödeyeceği üzerine anlaşmaya varacaktır. Bu varsayımlar altında opsiyonun değeri; rt c = S N ( d ) Ke N( d ) rt p = Ke N( d) S0N ( d1) Formülleriyle hesaplanıp d 1 ve d değerleri; ln( S0 / K) + ( r + σ / ) T d1 = ; d = d1 σ T σ T Şeklinde hesaplanmaktadır. Burada; c = Avrupa tipi alım opsiyonunun satın alma değeri p = Avrupa tipi satım opsiyonunun satma değeri S 0 = Beklenen nakit akımlarının bugünkü değeri K = Proje kapsamındaki yatırım maliyeti ( Kullanım değeri) e = Doğal logaritma değeri (.718 ) r = Risksiz faiz oranı σ = Projenin sağladığı nakit akımlarının standart hatası T = Vadeye kalan süre N(d 1 ), N(d ) = Standart normal değişken için kümülatif olasılık dağılım fonksiyonu temsil etmektedir. Reel opsiyonlarının varyans veya standart sapmasının hesaplanması söz konusu varlıklar, finansal opsiyonlar gibi piyasada işlem görmedikleri ve alınıp satılmadıkları 6 Black Fisher, Scholes Myron; The Pricing of Opions and Corporate Liabilities, Journal of Political Economy, Sayı 81 (Mayıs-Haziran1973), s

12 için oldukça güçtür. Varyans veya standart sapmanın hesaplanmasında üç yaklaşımdan söz edilebilir: 7 I. Yöntem: Firmanın hisse senedi getirisinin standart sapmasını baz alarak yaklaşık bir değer tahmin edilmesidir. Firmanın hisse senedi getirisinin varyansı, ortalama bir projenin varyansından daha küçük olacaktır. Eğer firmanın hisse senedi getirisinin varyansı %17 ise, tipik bir projenin varyansının da %0-%5 arasında olması gerektiği varsayımı ile standart sapması tahmin edilir. II. Yöntem: Her olası sonucun sağladığı nakit akımlarından hareketle varyansı hesaplamaktır. Bu amaçla her yıl için hesaplanan varyanslardan tek bir varyans elde edilebilir. III. Yöntem: Opsiyonun sona erdiği yılındaki beklenen bugünkü değerin standart sapmaya bölünmesiyle bulunan değişim katsayısı kullanılarak standart sapma hesaplanabilir. ln( DK + 1) σ = T DK = Değişim katsayısı T = opsiyonun vadesine kalan zaman ln = doğal logaritma Opsiyon değeri belirlendikten sonra yatırım projesinin real opsiyona göre değerlenmiş fiyatı projenin net bugünkü değerine opsiyon fiyatının eklenmesi ile bulunmaktadır. Buna göre; Real Opsiyon Değeri = Net Bugünkü Değer + Opsiyon Değeri Şeklinde hesaplanmaktadır Real Opsiyon Uygulaması Yeni Yatırımın Ertelenmesinin Real Opsiyon Yöntemi ile Değerlenmesi X firması yeni bir yatırım yapmak istemektedir. Yatırımın maliyeti 1 milyon USD olup; ekonomik ömrü 5 yıldır. Firma amortisman yöntemi olarak doğrusal amortisman yöntemini kullanacaktır. Ekonomik ömrü sonunda yatırımın hurda değerinin milyon USD olacağı tahmin edilmektedir. Yatırım yapıldığında satışların ekonomik büyümeye bağlı olarak aşağıdaki şekilde olacağı tahmin edilmektedir. Olasılık Yıllık Satışlar (Milyon USD) Yıllar % % Alper Değer, Sermaye Bütçelemesi ve Reel Opsiyonlar, Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt XXVI, Sayı 1, 007, s. 8 s

13 50% Ortalama Yatırım sonucunda faaliyet giderleri 500 bin USD/yıl, personel giderleri 800 bin USD/yıl, bakım giderleri 350 bin USD/yıl olacaktır. Yatırımın kurulumu için ise 1.5 Milyon USD harcanacak olup sigorta gideri olarak 00 bin USD/yıl ödenecektir. Devlet borçlanma kağıtlarının ortalama yıllık oranı gösterge tahvil faiz oranı olan % 9.50 oranı alınmıştır. Firmanın betasının 0.80, borçlanma maliyetinin % 13 olduğu ve finansmanının % 100 ünü özsermaye ile sağladığı varsayılmıştır. Pazarın getirisi ise % 15, vergi oranı ise % 0 olarak alınmıştır. Buna göre firmanın sermaye maliyeti veya iskonto oranı; k = (1 t) Wbrb + Weke k = r + β ( r r ) e f m f k = ( ) e k e = k = (1 0.0)(1 1) (0.139) k = olarak hesaplanmıştır. NAKIT AKIMI 1. YIL 1. Durum. Durum 3. Durum Satışlar Faaliyet Giderleri Personel Giderleri Bakım Giderleri Sigorta Giderleri Amortisman Vergi Öncesi Kar Vergi Vergi Sonrası Kar Amortisman Nakit Akımı NAKİT AKIMI. YIL 1. Durum. Durum 3. Durum Satışlar Faaliyet Giderleri Personel Giderleri Bakım Giderleri Sigorta Giderleri Amortisman Vergi Öncesi Kar

14 Vergi Vergi Sonrası Kar Amortisman Nakit Akımı NAKİT AKIMI 3. YIL 1. Durum. Durum 3. Durum Satışlar Faaliyet Giderleri Personel Giderleri Bakım Giderleri Sigorta Giderleri Amortisman Vergi Öncesi Kar Vergi Vergi Sonrası Kar Amortisman Nakit Akımı NAKİT AKIMI 4. YIL 1. Durum. Durum 3. Durum Satışlar Faaliyet Giderleri Personel Giderleri Bakım Giderleri Sigorta Giderleri Amortisman Vergi Öncesi Kar Vergi Vergi Sonrası Kar Amortisman

15 Nakit Akımı NAKİT AKIMI 5. YIL 1. Durum. Durum 3. Durum Satışlar Faaliyet Giderleri Personel Giderleri Bakım Giderleri Sigorta Giderleri Amortisman Vergi Öncesi Kar Vergi Vergi Sonrası Kar Amortisman Nakit Akımı Yıl. Yıl 3. Yıl 4. Yıl 5. Yıl Olasılık Nakit Akımları Nakit Akımları Nakit Akımları Nakit Akımları Nakit Akımları 1. Durum 0.0 6,60 7,060 1,460 6,60 4,660. Durum ,860 5, ,660,60 3. Durum ,060 4, ,060,60 E( NA) n = i= 1 NA p i i Buna göre projenin yıllar itibari ile sağlayacağı nakit akımları; 1. Yıl. Yıl 3. Yıl 4. Yıl 5. Yıl Ortalama E(NA) 3,940 5, ,180,740 3,33 E( NABD) = n i= 1 E( NA) i i (1 + k) 15

16 1. Yıl. Yıl 3. Yıl 4. Yıl 5. Yıl Toplam E(NABD) 3,459 4,147 84,484 1,49 11,803 Projenin sağladığı tüm nakit girişlerinin bugünkü değeri; Nakit Girişlerinin Bugünkü Değeri E(NABD) 11,803 Hurda Değerinin Bugünkü Değeri 1,043 Toplam 1,847 Projenin sağladığı tüm nakit çıkışlarının bugünkü değeri; Nakit Çıkışlarının Bugünkü Değeri Maliyet 1,000 Montaj 1,500 Toplam 13,500 NBD =Nakit Girişlerinin Bugünkü Değeri Nakit Çıkışlarının Bugünkü Değeri NBD = 1,847 13,500 NBD = USD Projenin net bugünkü değeri eksi çıktığı için bu projenin yapılmaması gerekmektedir. Ancak projenin bir yıl ertelenmesi opsiyonuna göre değerlenmesi durumunda; NAKİT AKIMI 6. YIL 1. Durum. Durum 3. Durum Satışlar Faaliyet Giderleri Personel Giderleri Bakım Giderleri Sigorta Giderleri

17 Amortisman Vergi Öncesi Kar Vergi Vergi Sonrası Kar Amortisman Nakit Akımı Yıl Olasılık Nakit Akımları 1. Durum 0.0 3,060. Durum , Durum 0.50,60 Projenin bir yıl ertelenmesi durumunda beklenen nakit akımları aşağıdaki gibi olacaktır; 1. Yıl. Yıl 3. Yıl 4. Yıl 5. Yıl 6. Yıl Ortalama E(NA) 0 5, ,180,740,900 3,14 Projenin bir yıl ertelenmesi durumunda beklenen nakit akımlarının şimdiki değeri birinci yılda aşağıdaki gibi olacaktır; 1. Yıl. Yıl 3. Yıl 4. Yıl 5. Yıl 6. Yıl Toplam E(NABD) 0 4,73 34,89 1,68 1,513 11,017 Projenin sağlayacağı nakit akımlarının varyansını veya standart sapmasını aşağıdaki formülleri kullanarak hesaplayabiliriz; σ n t = ( NAi E( NA)) pi i= 1 σ = N t= σ 1 (1 + k) t t 1. Yıl. Yıl 3. Yıl 4. Yıl 5. Yıl 6. Yıl Projenin Beklenen Nakit Akımlarının Şimdiki Değerinin Varyansı 0 85, ,400 1,561,600 91, ,400 Beklenen ŞD Varyans Kriteri 0 636,388 31, ,00 35,351 13,360 17

18 Beklenen ŞD Varyansı,041,61 Beklenen ŞD Standart Sapması 1,49 σ DegisimKatsayisi = E( NABD) 1,49 DegisimKatsayisi = 11,017 Değişim Katsayısı= Projenin getirisinin varyansı; σ ln( DK + 1) = T DK = Değişim katsayısı T ln = opsiyonun vadesine kalan zaman = doğal logaritma σ ln( ) = σ = Projenin varyansını bulduktan sonra Black&Scholes Modeline göre hesaplama yaparken kullanacağımız d 1 ve d değerlerini hesaplarsak; ln( S0 / K) + ( r + σ / ) T d1 = ; d = d1 σ T σ T ln(1,847 /1, 000) + ( / )1 d1 = ( )1 d 1 = d = ( )1 d =

19 N(d 1 ) = N(d ) = Bu verileri elde ettikten sonra opsiyonunun değerini hesaplayabiliriz. Buna göre opsiyonun değeri; c = S N( d ) Ke N( d ) rt c = ( 0.095) (0.9079) 1.000(.718) c =,009 bin USD dir. Real opsiyonunun değeri ise; Real Opsiyon Değeri = Net Bugünkü Değer + Opsiyon Değeri Real Opsiyon Değeri = ,009 Real Opsiyon Değeri = 1,356 bin USD Genişleme Yatırımının Real Opsiyon Yöntemi ile Değerlenmesi: X Firması iki yıl önce yaptığı ve ekonomik ömrü 5 yıl olan mevcut yatırıma ilave olarak yeni bir yatırım yapma gereksinimi duymuştur. Yapılacak olan yeni projenin ekonomik ömrü 3 yıl olarak hesaplanmış olup; yeni proje ile gelecek üç yıl boyunca mevcut duruma göre satışların aşağıdaki tutarlarda değişeceği öngörülmüştür. Satışlardaki Artış ( Milyon USD) Olasılık 1. Yıl. Yıl 3. Yıl 0% % 4 50% Ek yatırım ile firmanın katlanacağı faaliyet giderleri 1.1 Milyon USD/yıl, bakım giderleri 850 bin USD/yıl, personel giderleri 500 bin USD/yıl, sigorta giderleri 100 bin USD/yıl olacaktır. Bununla birlikte artan kapasiteye anında cevap verebilmek için 00 bin USD lik minimum stok bulundurulması gerekmektedir. Güvenlik stoğu adı verilen bu stoğun ekonomik ömrü sonundaki geri dönüş değeri ise 300 bin USD dir. Ek yatırımın maliyetinin 3 milyon USD olacağı hesaplanmakta ve hurda değerinin ise 1 milyon USD olacağı tahmin edilmektedir NAKİT AKIMI 1. YIL 1. Durum. Durum 3. Durum Satışlar 3,000,000 1,000 Faaliyet Giderleri Personel Giderleri Bakım Giderleri Sigorta Giderleri Amortisman -1,700-1,700-1,700 Vergi Öncesi Kar ,400 19

20 Vergi Vergi Sonrası Kar ,10 Amortisman 1,700 1,700 1,700 Nakit Akımı,180 1, NAKİT AKIMI. YIL 1. Durum. Durum 3. Durum Satışlar,000,000 1,000 Faaliyet Giderleri Personel Giderleri Bakım Giderleri Sigorta Giderleri Amortisman -1,700-1,700-1,700 Vergi Öncesi Kar ,400 Vergi Vergi Sonrası Kar ,10 Amortisman 1,700 1,700 1,700 Nakit Akımı 1,380 1, NAKİT AKIMI 3. YIL 1. Durum. Durum 3. Durum Satışlar 5,000 4,000 3,000 Faaliyet Giderleri Personel Giderleri Bakım Giderleri Sigorta Giderleri Amortisman -1,700-1,700-1,700 Vergi Öncesi Kar,600 1, Vergi Vergi Sonrası Kar,080 1, Amortisman 1,700 1,700 1,700 Nakit Akımı 3,780,980, Yıl. Yıl 3. Yıl Olasılık Nakit Nakit Nakit 0

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009 http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 SORU - 1 31.12.2009 itibariyle, AIC Şirketi'nin çıkarılmış sermayesi 750.000.000 TL olup şirket sermayesini temsil eden

Detaylı

Opsiyonlar(2) Ders 20 Finansal Yönetim 15.414

Opsiyonlar(2) Ders 20 Finansal Yönetim 15.414 Opsiyonlar(2) Ders 20 Finansal Yönetim 15.414 Bugün Opsiyonlar Opsiyon fiyatlama Uygulamalar: Kur riski ve dönüştürülebilir bonolar Okuma Brealey ve Myers, Bölüm 20, 21 Opsiyonlar Elinde bulunduran kişiye

Detaylı

MICROSOFT GÜVENLİK RİSK YÖNETİMİ KARARLARININ GERÇEK OPSİYON YAKLAŞIMIYLA DEĞERLEMESİ. Öğr. Gör. İbrahim KELEŞ *

MICROSOFT GÜVENLİK RİSK YÖNETİMİ KARARLARININ GERÇEK OPSİYON YAKLAŞIMIYLA DEĞERLEMESİ. Öğr. Gör. İbrahim KELEŞ * 417 MICROSOFT GÜVENLİK RİSK YÖNETİMİ KARARLARININ GERÇEK OPSİYON YAKLAŞIMIYLA DEĞERLEMESİ Öğr. Gör. İbrahim KELEŞ * ÖZET Gerçek opsiyon yaklaşımı bir projeden elde edilebilecek tahmini getirileri esnek

Detaylı

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 I. Finansman Nedir?, 6 Finansal Yönetim, 7; Yatırımlar, 9; Finansal Pazarlar, 10; Finansal Kurumlar, 13; Finansal Araçlar

Detaylı

1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır?

1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır? Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri 1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır? a. %18 b. %19 c. %20 d. %21 e. %22 5. Nominal faiz oranı %24 ve iki

Detaylı

Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM. Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi

Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM. Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V FİNANSAL YÖNETİM... 1 Finansal Amaçlar... 1 Finans Yöneticisinin

Detaylı

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Yatırım (Sermaye Bütçelemesi) ve Finanslama Kararları Şirket Nedir? Finansal Yönetici Kimdir? Şirketin Amaçları Finansal piyasalar ve kurumların

Detaylı

SERMAYE BÜTÇELEMESİ VE REEL OPSİYONLAR

SERMAYE BÜTÇELEMESİ VE REEL OPSİYONLAR Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt XXVI, Sayı 1, 007, s. 69-86 SERMAYE BÜTÇELEMESİ VE REEL OPSİYONLAR Değer ALPER * Özet Geleneksel sermaye bütçelemesi yöntemleri, çoğu

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK YATIRIM VE YATIRIM PROJELERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK YATIRIM VE YATIRIM PROJELERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK YATIRIM VE YATIRIM PROJELERİ PLANLAMA... 1 PLANLAMANIN ÖZELLİKLER... 3 YATIRIM PROJESİ... 4 YATIRIM PROJELERİNİN SINIFLANDIRILMASI... 5 Yeni Mal ve Hizmet Üretmeye

Detaylı

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü ENM 307 Mühendislik Ekonomisi Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Oda No:850 Telefon: 231 74 00/2850 E-mail: zulal@mmf.gazi.edu.tr Gazi Üniversitesi Endüstri

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI SERMAYE MALİYETİ Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI İçerik Öz Sermaye Maliyeti İmtiyazlı Hisse Senedi Maliyetinin Yaygın (Adi) Hisse Senedinin Maliyetinin Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeline Göre Özsermaye

Detaylı

Alternatif Karşılaştırma Metotları

Alternatif Karşılaştırma Metotları Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Alternatif Karşılaştırma Metotları-1 Alternatif Karşılaştırma Metotları Minimum çekici getiri oranı (Minimum attractive rate of return- MARR) Eşdeğer Kıymet

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM İKİNCİ ÜNİTE PARANIN ZAMAN DEĞERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM İKİNCİ ÜNİTE PARANIN ZAMAN DEĞERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM 1 13 1. EKONOMİK SİSTEM 2 2. FİNANSAL SİSTEM 5 3. FİNANSAL SİSTEMİN UNSURLARI 8 4. FİNANSAL PİYASALARIN YAPISI 9 4.1. Borç ve Öz Sermaye Yapısı 9 4.2.

Detaylı

Risk ve Getiri (1) Ders 9 Finansal Yönetim 15.414

Risk ve Getiri (1) Ders 9 Finansal Yönetim 15.414 Risk ve Getiri (1) Ders 9 Finansal Yönetim 15.414 Bugün Risk ve Getiri İstatistik Tekrarı Hisse senedi davranışlarına giriş Okuma Brealey ve Myers, Bölüm 7, sayfalar 153-165 Yol haritası 1. Bölüm: Değerleme

Detaylı

DEFTER DEĞERİNİN HESAPLANMASI R A P O R 08/25-26-27-28 15 TEMMUZ 2008 13

DEFTER DEĞERİNİN HESAPLANMASI R A P O R 08/25-26-27-28 15 TEMMUZ 2008 13 DEFTER DEĞERİNİN HESAPLANMASI 13 DEFTER DEĞERİNİN HESAPLANMASI I - GİRİŞ Şirket değerlemesi çeşitli yöntemlerle şirketin gerçek değerinin belirlenmesini ifade etmektedir. Şirket değerlemelerinde esas alınan

Detaylı

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA Genel Olarak Oran Analizi p Oran analizi tekniğinin amacı, finansal tablo kalemlerinin aralarındaki anlamlı ve yararlı ilişkilerden yola çıkarak bir işletmenin cari finansal

Detaylı

Büyük Resim: 2. Kısım - Değerleme

Büyük Resim: 2. Kısım - Değerleme Değerleme 1 Büyük Resim: 2. Kısım - Değerleme A. Değerleme: Serbest Nakit Akışları ve Risk 1 Nisan Ders: Serbest Nakit Akışları Değerlemesi 3 Nisan Vaka: Ameritrade B. Değerleme: AOSM (WACC) ve DBD (APV)

Detaylı

Marjinal VaR Ratio Instruments PV VaR VaR/PV Portfolio PV Marjinal VaR

Marjinal VaR Ratio Instruments PV VaR VaR/PV Portfolio PV Marjinal VaR 1.PERFORMANS DEĞERLEMESİ Karşılaştırma Ölçütü-Serbest Fon Getiri Değişimi 29/02/2012 1H 1A 3A 5A Merchants Capital 0.22% -0.98% -11.91% -15.29% KYD182 0.16% 1.26% 3.13% 3.56% 2.PİYASA RİSKİ VaR değer limiti,

Detaylı

FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR

FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR FİNANSAL SİSTEM Fon talep edenler, fon arz edenler, fon akımını sağlayan araçlar, kuruluşlar ve piyasanın işleyişini düzenleyen hukuki ve idari kurallardan oluşan

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM ÇALIŞMA SERMAYESİ

FİNANSAL YÖNETİM ÇALIŞMA SERMAYESİ FİNANSAL YÖNETİM İŞLETME (ÇALIŞMA) SERMAYESİ YÖNETİMİ VE Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA ÇALIŞMA SERMAYESİ Kısa vadeli veya cari varlıklar ve borçlar topluca çalışma sermayesi olarak bilinir. Dönen Varlıklar:

Detaylı

Değerlemenin Temelleri. Ders 2 Finansal Yönetim, 15.414

Değerlemenin Temelleri. Ders 2 Finansal Yönetim, 15.414 Değerlemenin Temelleri Ders 2 Finansal Yönetim, 15.414 Bugün Değerlemenin Temelleri Bugünkü değer Paranın Fırsat maliyeti Okuma Brealey ve Myers, 2. ve 3. Bölümler Değerleme Uygulamalar Gerçek varlıklar

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003 15.433 YATIRIM Ders 19: Menkul Kıymet Analizi Bahar 2003 Giriş Piyasada gözlemlediğimiz fiyatlar nasıl açıklanır? Etkin bir piyasada, fiyat kamuya açık olan tüm bilgileri yansıtır. Piyasa bilgisini piyasa

Detaylı

Mühendislik Ekonomisi

Mühendislik Ekonomisi Mühendislik Ekonomisi Dersin Koordinatörü Prof. Dr. Orhan TORKUL Dersi Verenler Yrd. Doç. Dr. Alper GÖKSU Yrd. Doç. Dr. Abdülkadir HIZIROĞLU Yrd. Doç. Dr. Tijen ÖVER ÖZÇELİK Dr. Halil İbrahim CEBECİ Dersin

Detaylı

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar İşlenecek Konular Finansal piyasalar ve kurumların önemi Tasarrufların şirketlere akışı Finansal piyasaların ve aracıların fonksiyonları Değer maksimizasyonu

Detaylı

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri 31.03.2010 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

Finansal Yönetim Giriş

Finansal Yönetim Giriş Finansal Yönetim Giriş İKTİSAT İKTİSAT 1900 LÜ YILLARIN BAŞI FİNANSMAN 1900 LERİN BAŞI İYİ BİR FİNANSMANCI 1930 LARA KADAR Firmayı kredi kuruluşlarına karşı en iyi biçimde takdim eden Firmaya en fazla

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ DERS İÇERİĞİ Ders Adı Ders Türü Finansın İlkeleri Zorunlu DERS HEDEFİ Finansın İlkeleri dersini alan öğrenciler aşağıdaki becerileri kazanacaktır: Finans nedir ve çalışma alanları nelerdir sorularına cevap

Detaylı

Şirket Birleşmeleri ve Satın Almalar

Şirket Birleşmeleri ve Satın Almalar Şirket Birleşmeleri ve Satın Almalar InvestCo M & A Halka Arz Değerleme Şirket Birleşmeleri ve Satın Almalar Halka Açılma Öncesi Danışmanlık Özel Amaçlı Şirket Değerlemeleri Özel Amaçlı Şirket ve Sektör

Detaylı

ISL303 FİNANSAL YÖNETİM I

ISL303 FİNANSAL YÖNETİM I 2. HAFTA ISL303 FİNANSAL YÖNETİM I Yrd. Doç. Dr. Muhammet Belen mbelen@karabuk.edu.tr BÖLÜM 2 FİNANSAL TABLOLAR ve NAKİT AKIMI 1-2 Sunu Planı 1. Bilanço 2. Gelir Tablosu 3. Net İşletme Sermayesi 4. Finansta

Detaylı

GENÇ ve YENİ KURULMUŞ TEKNOLOJİ FİRMALARININ DEĞERLEMESİ

GENÇ ve YENİ KURULMUŞ TEKNOLOJİ FİRMALARININ DEĞERLEMESİ GENÇ ve YENİ KURULMUŞ TEKNOLOJİ FİRMALARININ DEĞERLEMESİ Doç. Dr. Güray KÜÇÜKKOCAOĞLU Başkent Üniversitesi GENÇ ve YENİ KURULMUŞ TEKNOLOJİ FİRMALARIN KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ Geçmişleri yoktur. Düşük

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

FİNANSAL HESAPLAMALAR

FİNANSAL HESAPLAMALAR FİNANSAL HESAPLAMALAR Finansal değerlendirmelerin tutarlı ve karşılaştırmalı olabilmesinin yanı sıra kullanılan kaynakların maliyet, yapılan yatırımların alternatif getiri analizlerini yapabilmek amacıyla;

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

SS KORU SİGORTA KOOPERATİFİ'nin 31.3.2013 TARİHİ İTİBARİYLE BİLANÇOSU

SS KORU SİGORTA KOOPERATİFİ'nin 31.3.2013 TARİHİ İTİBARİYLE BİLANÇOSU SS KORU SİGORTA KOOPERATİFİ'nin 31.3.213 TARİHİ İTİBARİYLE BİLANÇOSU (TL) VARLIKLAR TOPLAMI Cari Varlıklar Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar Kasa Alınan Çekler Bankalar Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri

Detaylı

İNŞAAT MALİYETLERİNİN HESAPLANMASINA YÖNELİK BİR ÖRNEK

İNŞAAT MALİYETLERİNİN HESAPLANMASINA YÖNELİK BİR ÖRNEK İNŞAAT İŞLERİ HARCAMA TUTARININ BELİRLENMESİ Yapı birim metrekare maliyetleri Maliye ve Gümrük Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından hesaplanarak yayınlanır. Bununla birlikte, özel kişilerin

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir?

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir? FİNANSAL YÖNETİM FİNANSAL PLANLAMA Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA Finansal analiz işletmenin geçmişe dönük verilerine dayanmaktaydı ancak finansal planlama ise geleceğe yönelik hareket biçimini belirlemeyi

Detaylı

İskonto Oranları. Ders 12 Finansal Yönetim 15.414

İskonto Oranları. Ders 12 Finansal Yönetim 15.414 İskonto Oranları Ders 12 Finansal Yönetim 15.414 Bugün İskonto oranlar SVFM kullanarak Beta ve sermaye maliyetini tahmin Okuma Brealey ve Myers, Bölüm 9 Graham ve Harvey (2000, sayfa 1-10) Tekrar SVFM

Detaylı

Güncellenmiş Faiz Dersi

Güncellenmiş Faiz Dersi Güncellenmiş Faiz Dersi Faiz Nedir Nasıl Hesaplanır? Faiz Nedir? Piyasa açısından bakarsak faizi, tasarruf sahibinin, tasarrufunu, ihtiyacı olana belirli süre için kullandırmasının karşılığı olarak aldığı

Detaylı

PORTFÖY SİGORTALAMA TEKNİKLERİ Dr. Gökhan UGAN, CFE, CRMA, CCM

PORTFÖY SİGORTALAMA TEKNİKLERİ Dr. Gökhan UGAN, CFE, CRMA, CCM PORTFÖY SİGORTALAMA TEKNİKLERİ Dr. Gökhan UGAN, CFE, CRMA, CCM RİSK NEDİR? Risk bir tehlikenin gerçekleşme olasılığı ile, gerçekleşmesi halinde yol açacağı sonucun olumsuz etkisi şeklinde tanımlanabilir.

Detaylı

DEMİR HAYAT SİGORTA A.Ş. 30 HAZİRAN 2014-30 HAZİRAN 2015 TARİHLİ KARŞILAŞTIRMALI BİLANÇOSU (TL.)

DEMİR HAYAT SİGORTA A.Ş. 30 HAZİRAN 2014-30 HAZİRAN 2015 TARİHLİ KARŞILAŞTIRMALI BİLANÇOSU (TL.) DEMİR HAYAT SİGORTA A.Ş. 30 HAZİRAN 2014 30 HAZİRAN 2015 TARİHLİ KARŞILAŞTIRMALI BİLANÇOSU (TL.) VARLIKLAR I Cari ( Dönen ) Varlıklar A Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar ( Hazır Değerler ) 44.570.887 46.750.559

Detaylı

SEVİYE 2 AKTÜERLİK SINAVI: FİNANS TEORİSİ 2015. Soru 2:

SEVİYE 2 AKTÜERLİK SINAVI: FİNANS TEORİSİ 2015. Soru 2: FİNANS TEORİSİ 2015 YILI SORULARI Soru 2: XYZ şirketi sabit ödemelerin yapıldığı faiz oranı takas (swap) sözleşmesine sahiptir. Sözleşmenin gösterge değeri (notional value) 2.000.000 TL dir ve ödemeler

Detaylı

GES YATIRIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE FİZİBİLİTESİ

GES YATIRIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE FİZİBİLİTESİ GEKA YENİLENEBİLİR ENERJİ KONFERANSI GES YATIRIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE FİZİBİLİTESİ Yrd.Doç.Dr. Erol YENER 1 Yatırım ve Yatırım Projesi Yatırım : Uzun dönemde gerçekleşmesi beklenen faydalar için

Detaylı

VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmemiş Dipnot 30 Haziran 2014 31 Aralık 2013

VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmemiş Dipnot 30 Haziran 2014 31 Aralık 2013 VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmemiş I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 4 ve 14 5,055,181 300,000 1- Kasa 972-2- Alınan Çekler - - 3- Bankalar 2.12

Detaylı

SAY REKLAMCILIK YAPI DEKORASYON PROJE TAAHHÜT A.Ş HALKA ARZ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU

SAY REKLAMCILIK YAPI DEKORASYON PROJE TAAHHÜT A.Ş HALKA ARZ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU SAY REKLAMCILIK YAPI DEKORASYON PROJE TAAHHÜT A.Ş HALKA ARZ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU 26 Aralık 2013 Raporun Amacı Sermaye Piyasası Kurulu ( SPK, Kurul ) tarafından yayınlanan

Detaylı

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 BÜYÜME AMAÇLI ULUSLAR ARASI KARMA EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN 30.06.2009 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİME

Detaylı

MAKROEKONOMİK ANALİZİN ALTYAPISI: TEMEL MAKROEKONOMİK İLİŞKİLER

MAKROEKONOMİK ANALİZİN ALTYAPISI: TEMEL MAKROEKONOMİK İLİŞKİLER MAKROEKONOMİK ANALİZİN ALTYAPISI: TEMEL MAKROEKONOMİK İLİŞKİLER Bu ünite tamamlandığında; o Ekonomik karar birimlerini ve faaliyetlerini ortaya koyabileceğiz o Ekonomik faaliyetlerin bileşenlerini sıralayabileceğiz

Detaylı

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 13: Sabit Getiri Piyasası. Bahar 2003

15.433 YATIRIM. Ders 13: Sabit Getiri Piyasası. Bahar 2003 15.433 YATIRIM Ders 13: Sabit Getiri Piyasası Bölüm 1: Giriş Bahar 2003 Hisse Senetleri ve Tahviller Şekil 1: Temmuz 1985, Ekim 2001 tarihleri arasında S&P 500 endeksi, Nasdaq endeksi ve 10 yıllık hazine

Detaylı

Proje Değerlendirme (3) Ders 5 Finansal Yönetim, 15.414

Proje Değerlendirme (3) Ders 5 Finansal Yönetim, 15.414 Proje Değerlendirme (3) Ders 5 Finansal Yönetim, 15.414 Bugün Projeleri Değerlendirme Gerçek opsiyonlar Alternatif yatırım kriterleri Okuma Brealey ve Myers, Bölümler 5,10,11 DCF analizi (İskontolu Nakit

Detaylı

Bölüm 7 Risk Getiri ve Sermayenin Fırsat Maliyetine Giriş. Getiri Oranı. Getiri Oranı. İşlenecek Konular

Bölüm 7 Risk Getiri ve Sermayenin Fırsat Maliyetine Giriş. Getiri Oranı. Getiri Oranı. İşlenecek Konular Bölüm 7 Risk Getiri ve Sermayenin Fırsat Maliyetine Giriş İşlenecek Konular Getiri Oranları: Gözden Geçirme Sermaye Piyasası Tarihi Risk & Çeşitlendirme Risk Üzerine Yorumlar Sermaye Kazancı + kar payı

Detaylı

FİRMA DEĞERLEMESİ. Prof.Dr. NURGÜL CHAMBERS. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi.

FİRMA DEĞERLEMESİ. Prof.Dr. NURGÜL CHAMBERS. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi. i FİRMA DEĞERLEMESİ Prof.Dr. NURGÜL CHAMBERS Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi İstanbul, 2009 ii Yay n No : 2240 flletme - Ekonomi : 351 2. Bas Ekim

Detaylı

ISL303 FİNANSAL YÖNETİM I

ISL303 FİNANSAL YÖNETİM I 4. HAFTA ISL303 FİNANSAL YÖNETİM I Yrd. Doç. Dr. Muhammet Belen mbelen@karabuk.edu.tr BÖLÜM 4 FİNANSAL PLANLAMA 1. Uzun vadeli finansal planlama 2. Kısa vadeli finansal planlama 1. UZUN DÖNEM FİNANSAL

Detaylı

SABİT SERMAYE YATIRIMI VE SERMAYE BÜTÇELEMESİ. Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL

SABİT SERMAYE YATIRIMI VE SERMAYE BÜTÇELEMESİ. Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL SABİT SERMAYE YATIRIMI VE SERMAYE BÜTÇELEMESİ Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL SERMAYE BÜTÇELEMESİNİN YERİ SABİT YATIRIMLARIN SINIFLANDIRILMASI İşletme bilimi açısından, belli bir üretim gücünün elde

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit)

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında

Detaylı

KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2013 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR

KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2013 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2013 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR İÇİNDEKİLER SAYFA BİLANÇO... 1-2 KAR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU... 3 ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM

Detaylı

4) Bir mekânın alt ve üstünü oluşturan yatay taşıyıcı yapı elemanına ne ad verilir? A) Döşeme B) Kolon C) Kiriş D) İnce Yapı E) Temel

4) Bir mekânın alt ve üstünü oluşturan yatay taşıyıcı yapı elemanına ne ad verilir? A) Döşeme B) Kolon C) Kiriş D) İnce Yapı E) Temel Gayrimenkul Değerleme Esasları 19/12/2015 Sınavı 1) Katılım payları sadece nitelikli yatırımcılara satılmak üzere kurulan fon Aşağıdakilerden hangisidir? A)değişken Fon B)fon sepeti C)serbest yatırım fonu

Detaylı

BAKANLAR MEDYA ANONİM ŞİRKETİ. Halka Arz Fiyatının Belirlenmesinde Esas Alınan Varsayımlardaki Gerçekleşmelere Dair II. Yönetim Kurulu Raporu

BAKANLAR MEDYA ANONİM ŞİRKETİ. Halka Arz Fiyatının Belirlenmesinde Esas Alınan Varsayımlardaki Gerçekleşmelere Dair II. Yönetim Kurulu Raporu BAKANLAR MEDYA ANONİM ŞİRKETİ Fiyatının Belirlenmesinde Esas Alınan Varsayımlardaki Gerçekleşmelere Dair II. Yönetim Kurulu 10.03.2014 n Konusu : Bakanlar Medya Anonim Şirketinin (raporda kısaca Şirket

Detaylı

Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası nda İşlem Gören Türev Ürünleri ve Hedef Kitlesi. Elif AY

Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası nda İşlem Gören Türev Ürünleri ve Hedef Kitlesi. Elif AY Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası nda İşlem Gören Türev Ürünleri ve Hedef Kitlesi Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası, bir vadeli işlem ve opsiyon sözleşmesine kimin ne kadar fiyat vereceğini belirlemek üzere

Detaylı

Net Bugünkü Değer. Bölüm 6 Yatırım Kriterleri - I. Net Bugünkü Değer (NBD) Projenin nakit akımlarının bugünkü değeri eksi başlangıç yatırımı.

Net Bugünkü Değer. Bölüm 6 Yatırım Kriterleri - I. Net Bugünkü Değer (NBD) Projenin nakit akımlarının bugünkü değeri eksi başlangıç yatırımı. Bölüm 6 Yatırım Kriterleri - I İşlenecek Konular Yöntemi Geri Ödeme Süresi Yöntemi Getiri Oranı Yöntemi İç verim oranı Getiri oranı yönteminin tuzakları Sermaye Kısıtlaması Gevşek Kısıtlama Katı Kısıtlama

Detaylı

YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Eylül 2014

YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Eylül 2014 YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK Eylül 2014 İÇİNDEKİLER Şirketlerin Karşılaşabileceği Finansal Problemler Yeniden Yapılandırma Kavramı ve Yöntemleri Yeniden Yapılandırma Süreci ve

Detaylı

DÖVİZLİ İŞLEMLER NEDENİYLE OLUŞAN KUR FARKLARININ MUHASEBE KAYITLARINI HATIRLATMAK İSTİYORUZ.

DÖVİZLİ İŞLEMLER NEDENİYLE OLUŞAN KUR FARKLARININ MUHASEBE KAYITLARINI HATIRLATMAK İSTİYORUZ. Sirküler Tarihi : 11.02.2009 Sirküler No : 750 DÖVİZLİ İŞLEMLER NEDENİYLE OLUŞAN KUR FARKLARININ MUHASEBE KAYITLARINI HATIRLATMAK İSTİYORUZ. Dövizli işlemler önceki yılda yapıldığı halde işlem tutarından

Detaylı

VARLIKLAR Bağımsız Bağımsız Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmemiş Dipnot 31 Aralık 2014 31 Aralık 2013

VARLIKLAR Bağımsız Bağımsız Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmemiş Dipnot 31 Aralık 2014 31 Aralık 2013 VARLIKLAR Bağımsız Bağımsız I Cari Varlıklar A Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 14 5,304,441 300,000 1 Kasa 2.12 ve 14 885 2 Alınan Çekler 3 Bankalar 2.12 ve 14 5,291,898 300,000 4 Verilen Çekler ve Ödeme

Detaylı

Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri

Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri Faiz: Paranın maliyeti Ekonomik Eşdeğerlik Faiz Formülleri Özel Eşdeğerlik Hesaplamaları

Detaylı

KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF

KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. FİNANSAL KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

PROJENİN TAHMİNİ FİNANSAL TABLOLARININ HAZIRLANMASI Kubilay Kavak Mart-2012 A) BAŞLANGIÇ YATIRIM HARCAMALARI Proje fikrinin geliştirilebilmesi için gerekli tüm yatırım özellikleri belirlenir. Tüm yatırım

Detaylı

Halk Hayat ve Emeklilik Anonim Şirketi 31 Mart 2015 Tarihi İtibarıyla Bilanço (Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.

Halk Hayat ve Emeklilik Anonim Şirketi 31 Mart 2015 Tarihi İtibarıyla Bilanço (Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir. Tarihi İtibarıyla Bilanço VARLIKLAR 1 Denetimden Cari Dönem Denetimden Geçmiş 31 Aralık 2014 I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 14 399.876.679 329.752.725 1- Kasa 14 3.009 2.079 2- Alınan

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 11: Hisse Senedi Opsiyonları. Bölüm 2: Ampirik Bulgular

15.433 YATIRIM. Ders 11: Hisse Senedi Opsiyonları. Bölüm 2: Ampirik Bulgular 15.433 YATIRIM Ders 11: Hisse Senedi Opsiyonları Bölüm 2: Ampirik Bulgular Bahar 2003 Black Scholes Modeli Hisse senedi fiyatları Geometrik Brownian Hareketine sahiptir. Hisse senedi fiyatları kesikli

Detaylı

CİV Hayat Sigorta Anonim Şirketi 31 Aralık 2014 Tarihi İtibarıyla Bilanço (Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

CİV Hayat Sigorta Anonim Şirketi 31 Aralık 2014 Tarihi İtibarıyla Bilanço (Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.) 31 Aralık 2014 Tarihi İtibarıyla Bilanço VARLIKLAR 1 Geçmiş Önceki 31 Aralık 2014 I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 14,169,311 15,618,483 1- Kasa 2.12, 14 698 123 2- Alınan Çekler 3-

Detaylı

TÜREV ÜRÜNLER KATALOĞU

TÜREV ÜRÜNLER KATALOĞU TÜREV ÜRÜNLER KATALOĞU VADELİ DÖVİZ ALIM-SATIM İŞLEMİ (FORWARD) Belirli bir döviz tutarının, ileri bir tarihte, önceden anlaşılan fiyattan alım veya satımının yapılması işlemidir. tarihinde, piyasadaki

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM KALKINMA VE FİNANS

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM KALKINMA VE FİNANS SUNUŞ İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM KALKINMA VE FİNANS I- Ekonomik kalkınma/1 II- Tasarruf/4 1- İç tasarruf/5 1.1. Bireysel tasarruf/5 1.2. Kurumsal tasarruf7 1.3. Devletin bütçe fazlası/8 2- Dış

Detaylı

FİNANSMAN MATEMATİĞİ

FİNANSMAN MATEMATİĞİ FİNANSMAN MATEMATİĞİ Serbest piyasa ekonomisinde, sermayeyi borç alan borç aldığı sermayenin kirasını (faizini) öder. Yatırımcı açısından faiz yatırdığı paranın geliridir. Başlangıçta yatırılan para ise

Detaylı

DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ İçerik Değer Kavramı Nominal değer Defter değeri Tasfiye değeri İşleyen teşebbüs değeri Piyasa (borsa) değeri ve Teorik ya da İçsel

Detaylı

ERGO SİGORTA A.Ş. 1 OCAK - 30 EYLÜL 2014 ARA HESAP DÖNEMİNE AİT FİNANSAL TABLOLAR VARLIKLAR

ERGO SİGORTA A.Ş. 1 OCAK - 30 EYLÜL 2014 ARA HESAP DÖNEMİNE AİT FİNANSAL TABLOLAR VARLIKLAR VARLIKLAR 1 Cari Dönem Önceki Dönem A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 2.12 ve 4.2 140,189,744 84,308,388 1- Kasa 1,241 1,451 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 14 55,478,005 40,790,095 4- Verilen Çekler ve

Detaylı

Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Yurtdışından Sağladıkları Döviz Krediler (Milyon ABD Doları)

Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Yurtdışından Sağladıkları Döviz Krediler (Milyon ABD Doları) Bankalardan sağlanan dövizli kredilerde vergisel maliyetler Melike Kılınç I. Giriş Şirketlerin yurtdışı ithalat ihracat işlemleri, döviz cinsinden pozisyon tutmak istemeleri, nihai ürünlerini ya da hizmetlerini

Detaylı

Ergoisviçre Sigorta Anonim Şirketi 31 Aralık 2008 Tarihi İtibarıyla Bilanço (Para Birimi: Yeni Türk Lirası (YTL) olarak ifade edilmiştir)

Ergoisviçre Sigorta Anonim Şirketi 31 Aralık 2008 Tarihi İtibarıyla Bilanço (Para Birimi: Yeni Türk Lirası (YTL) olarak ifade edilmiştir) VARLIKLAR Bağımsız Denetimden Geçmiş I- Cari Varlıklar Dip not Cari Dönem 31 Aralık 2008 A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 14 175,614,589 1- Kasa 14 30,940 2- Alınan Çekler - 3- Bankalar 14 126,682,134

Detaylı

4 Aralık 2009. Çetin Ali DÖNMEZ. VOB Genel Müdürü İzmir Ekonomi Üniversitesi

4 Aralık 2009. Çetin Ali DÖNMEZ. VOB Genel Müdürü İzmir Ekonomi Üniversitesi 4 Aralık 2009 VOB la Risk Yönetimi i Çetin Ali DÖNMEZ Ç VOB Genel Müdürü İzmir Ekonomi Üniversitesi Kuruluş Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB) 4 Şubat 2005 te uzaktan erişimli elektronik bir Borsa olarak

Detaylı

FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu

FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu Mayıs 2015 Hazine ve Türev Ürünler FBIST BYF Vadeli İşlem Sözleşmesi FBIST BYF Vadeli İşlem Sözleşmesi; FTSE Türkiye TL Hazine Bonosu Endeksinde

Detaylı

KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2014 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR

KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2014 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2014 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR İÇİNDEKİLER SAYFA BİLANÇO... 1-2 KAR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU... 3 ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM

Detaylı

DERS PROFİLİ. Finansal Yönetim MAN Güz

DERS PROFİLİ. Finansal Yönetim MAN Güz DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Finansal Yönetim MAN 321 5 Güz 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili İngilizce Ders Tipi Dersin Okutmanı Doç. Dr. Aydın Yüksel

Detaylı

ZURICH SİGORTA A.Ş. I- Cari Varlıklar Toplamı 617.508.806 600.034.422. Takip eden dipnotlar finansal tabloların tamamlayıcı parçasını oluştururlar.

ZURICH SİGORTA A.Ş. I- Cari Varlıklar Toplamı 617.508.806 600.034.422. Takip eden dipnotlar finansal tabloların tamamlayıcı parçasını oluştururlar. VARLIKLAR Bağımsız Bağımsız I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 330.158.076 309.044.079 1- Kasa 2.12 (7) 13 2- Alınan Çekler - - 3- Bankalar 2.12 ve 14 308.139.310 287.777.816 4- Verilen

Detaylı

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ Resmi Gazete Tarihi: 28.06.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28337 OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam,

Detaylı

İŞL-514 Finansal Yönetim. Hisse Senetleri ve Hisse Senedi Piyasası. Hisse Senetleri ve Hisse Senedi Piyasası. Bahar 2012-2013 1

İŞL-514 Finansal Yönetim. Hisse Senetleri ve Hisse Senedi Piyasası. Hisse Senetleri ve Hisse Senedi Piyasası. Bahar 2012-2013 1 Bölüm 5 Hisse Senetleri Nasıl Değerlenir? İşlenecek Konular Hisse Senetleri ve Hisse Senedi Piyasaları Piyasa, Defter ve Tasfiye Değerleri Hisse Senetlerinin Değerlemesi (Kar payı İskonto Modeli) Kar payı

Detaylı

ERGO SİGORTA A.Ş. Takip eden dipnotlar finansal tabloların ayrılmaz parçasını oluşturur. VARLIKLAR Bağımsız Denetimden Geçmiş Geçmiş Önceki Cari Dönem

ERGO SİGORTA A.Ş. Takip eden dipnotlar finansal tabloların ayrılmaz parçasını oluşturur. VARLIKLAR Bağımsız Denetimden Geçmiş Geçmiş Önceki Cari Dönem VARLIKLAR A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 2.12, 4.2 213,507,060 133,722,172 1- Kasa 14 2,413 2,067 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 14 156,849,494 70,133,616 4- Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri 5- Banka

Detaylı

Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü

Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Mühendislik Ekonomisi Dr. Cenk Budayan Oda No: L-06 E-mail: budayan@selcuk.edu.tr İşlenecek Konular Giriş: Mühendislik ekonomisi nedir, Mühendislik ekonomisinin

Detaylı

Hisse Senetleri ve Hisse Senedi Piyasası

Hisse Senetleri ve Hisse Senedi Piyasası Bölüm 5 Hisse Senetleri Nasıl Değerlenir? İşlenecek Konular Hisse Senetleri ve Hisse Senedi Piyasaları Piyasa, Defter ve Tasfiye Değerleri Hisse Senetlerinin Değerlemesi (Kar payı İskonto Modeli) Kar payı

Detaylı

Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Kredi Borcu İstatistikleri

Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Kredi Borcu İstatistikleri Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Kredi Borcu İstatistikleri Tanım Ve Açıklamalar İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Tanımlar... 3 II- Türkiye de Özel Sektörün Dış

Detaylı

Şirketlerde Optimal Sermaye Yapısı Nedir ve Nasıl Analiz Edilir?

Şirketlerde Optimal Sermaye Yapısı Nedir ve Nasıl Analiz Edilir? www.pwc.com.tr Şirketlerde Optimal Sermaye Yapısı Nedir ve Nasıl Analiz Edilir?. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu Optimum Sermaye Yapısı İşletmenin sermaye maliyetini minimum ve işletme değerini maksimum

Detaylı

KİRACI AÇISINDAN FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİ

KİRACI AÇISINDAN FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİ Sayfa 1 / 5 KİRACI AÇISINDAN FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİ Yazar: SalimKARADENİZ (*) Yaklaşım Dergisi / Ocak 2007 / Sayı: 169 I- GİRİŞ Bilindiği üzere, 24.04.2003 tarihli Resmi Gazete de yayımlanan 4842

Detaylı

DEMİR HAYAT SİGORTA A.Ş. 31 MART 2014-31 MART 2015 TARİHLİ KARŞILAŞTIRMALI BİLANÇOSU (TL.)

DEMİR HAYAT SİGORTA A.Ş. 31 MART 2014-31 MART 2015 TARİHLİ KARŞILAŞTIRMALI BİLANÇOSU (TL.) DEMİR HAYAT SİGORTA A.Ş. 31 MART 2014-31 MART 2015 TARİHLİ KARŞILAŞTIRMALI BİLANÇOSU (TL.) VARLIKLAR I- Cari ( Dönen ) Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar ( Hazır Değerler ) 46.048.530 50.309.627

Detaylı

OPSİYON HAKKINDA GENEL BİLGİLER. www.yf.com.tr

OPSİYON HAKKINDA GENEL BİLGİLER. www.yf.com.tr OPSİYON HAKKINDA GENEL BİLGİLER www.yf.com.tr 1 Opsiyon Nedir? Opsiyon, satın alan tarafa herhangi bir ürünü bugünden belirlenen bir fiyat (kullanım fiyatı) üzerinden ileride bir vadede satın alma ya da

Detaylı

Sermaye Yedekleri. Yasal Yedekler. Transfer 1.040.688 2.949.476 (10.087.353) 6.097.189 0. Sermaye Yedekleri. Yasal Yedekler

Sermaye Yedekleri. Yasal Yedekler. Transfer 1.040.688 2.949.476 (10.087.353) 6.097.189 0. Sermaye Yedekleri. Yasal Yedekler BİLANÇO (YTL) Bağımsız Denetim'den (SERİ:XI, NO:25 - KONSOLİDE) Geçmiş Geçmiş Referansları 31.12.2007 31.12.2006 VARLIKLAR Cari / Dönen Varlıklar 428.809.920 395.453.587 Hazır Değerler 4 71.608.033 17.756.494

Detaylı

Tek Düzen Hesap Planı, Muhasebe Hesap Kodları 1. DÖNEN VARLIKLAR 10. Hazır Değerler 100. Kasa 101. Alınan Çekler 102. Bankalar 103.

Tek Düzen Hesap Planı, Muhasebe Hesap Kodları 1. DÖNEN VARLIKLAR 10. Hazır Değerler 100. Kasa 101. Alınan Çekler 102. Bankalar 103. Tek Düzen Hesap Planı, Muhasebe Hesap Kodları 1. DÖNEN VARLIKLAR 10. Hazır Değerler 100. Kasa 101. Alınan Çekler 102. Bankalar 103. Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri(-) 108. Diğer Hazır Değerler 11. Menkul

Detaylı

VARLIKLAR. Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmiş I- Cari Varlıklar

VARLIKLAR. Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmiş I- Cari Varlıklar VARLIKLAR Sınırlı I- Cari Varlıklar A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 226.230.862 208.419.503 1- Kasa 14 4.723 4.295 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 14 201.568.745 177.740.692 4- Verilen Çekler Ve Ödeme

Detaylı

VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmiş Dipnot 30 Eylül 2015 31 Aralık 2014

VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmiş Dipnot 30 Eylül 2015 31 Aralık 2014 VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız I Cari Varlıklar A Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 153.735.677 147.648.170 1 Kasa 2 Alınan Çekler 3 Bankalar 2.12, 14 141.629.618 137.321.333 4 Verilen Çekler ve Ödeme

Detaylı

VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmiş Dipnot 31 Mart 2015 31 Aralık 2014

VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmiş Dipnot 31 Mart 2015 31 Aralık 2014 VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 154.232.766 147.648.170 1- Kasa - - 2- Alınan Çekler - - 3- Bankalar 2.12, 14 142.884.508 137.321.333 4- Verilen

Detaylı

Bölüm 4. Tahviller. Tahvil Fiyatlaması BD = + + + ... Tahvil Değerleme. İşletme Finansının Temelleri

Bölüm 4. Tahviller. Tahvil Fiyatlaması BD = + + + ... Tahvil Değerleme. İşletme Finansının Temelleri İşletme Finansının Temelleri Bölüm 4 Tahvil Değerleme İşlenecek Konular Tahvil Piyasası Faiz Oranları ve Tahvil Fiyatları Cari Getiri ve Vadeye Kadar Getiri Tahvil Getiri Oranları Getiri Eğrisi Şirket

Detaylı

DEMİR HAYAT SİGORTA A.Ş. 30 EYLÜL 2014-30 EYLÜL 2015 TARİHLİ KARŞILAŞTIRMALI BİLANÇOSU (TL.)

DEMİR HAYAT SİGORTA A.Ş. 30 EYLÜL 2014-30 EYLÜL 2015 TARİHLİ KARŞILAŞTIRMALI BİLANÇOSU (TL.) DEMİR HAYAT SİGORTA A.Ş. 30 EYLÜL 2014-30 EYLÜL 2015 TARİHLİ KARŞILAŞTIRMALI BİLANÇOSU (TL.) VARLIKLAR I- Cari ( Dönen ) Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar ( Hazır Değerler ) 46.524.971,56 44.485.342,44

Detaylı

Finans Matematiği. Paranın zaman değeri Faiz kavramı Gelecek ve Şimdiki Değer Anüiteler İskonto

Finans Matematiği. Paranın zaman değeri Faiz kavramı Gelecek ve Şimdiki Değer Anüiteler İskonto Finans Matematiği Paranın zaman değeri Faiz kavramı Gelecek ve Şimdiki Değer Anüiteler İskonto Paranın Zaman Değeri Finansın temel prensibi Elimizde bugün bulunan 1000 YTL bundan bir yıl sonra elimize

Detaylı

FİBA SİGORTA A.Ş. BİLANÇO

FİBA SİGORTA A.Ş. BİLANÇO FİBA SİGORTA A.Ş. BİLANÇO VARLIKLAR I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 253,305,608 110,848,280 1- Kasa - - 2- Alınan Çekler - - 3- Bankalar 178,350,609 46,043,483 4- Verilen Çekler ve

Detaylı