Ülkemizde ve dünyadaki örnekleri ile hekim mesleki sorumluluk sigorta sisteminin de erlendirilmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ülkemizde ve dünyadaki örnekleri ile hekim mesleki sorumluluk sigorta sisteminin de erlendirilmesi"

Transkript

1 DERLEME REVIEW Hacettepe T p Dergisi 2011; 42:34-41 Ülkemizde ve dünyadaki örnekleri ile hekim mesleki sorumluluk sigorta sisteminin de erlendirilmesi Ali R za Tümer 1, Ramazan Akçan 2, Emre Karacao lu 3 1 Doç. Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı, Ankara 2 Öğretim Görevlisi Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı, Ankara 3 Araştırma Görevlisi Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı, Ankara ÖZET Türkiye de yeni bir uygulama olan hekim mesleki sorumluluk sigortası, sağlık kamuoyunda yoğun bir biçimde tartışılmaktadır. Tartışmaların bir kısmı bu sigorta sisteminin sağlık sistemine katkı sağlayacağı, diğer bir kısmı ise mesleksel hata (malpractice) iddialarını artıracağı ve sağlık çalışanlarına dolayısıyla sağlık sistemine zarar vereceği yönündedir. Bu yazıda, mesleki sorumluluk sigortası sisteminin ülkemizdeki gelişim sürecinin irdelenmesi, ülkemizde ve dünyadaki uygulamaların kıyaslanması amaçlandı. Anahtar Kelimeler: Mesleksel hata, malpraktis, hekim mesleki sorumluluk sigortası, sağlık sistemi. ABSTRACT Evaluation of the medical liability insurance system and its applications in Turkey and in the world Medical liability insurance system, a novel application in Turkey, is intensively discussed by health professionals and authorities. The system is claimed to enhance or attribute national health system, while health professionals advocate that current system would increase the number of medical malpractice claims and consequently cause deterioration of health care system. This article aims to determine developmental process of medical liability insurance in our country and compare current related-applications in the world. Key Words: Malpractice, medical liability insurance, healthcare system. Mesleki sorumluluk sigortası; mesleki uygulamalar sırasında oluşan ve hizmet alan kişiyi zarara uğratan uygulama hataları, ihmal veya özen eksikliği nedeniyle, ödenmesi gereken tazminata yönelik sigortalama işlemidir. Hekim mesleki sorumluluk sigortaları hekim günümüzde sağlık kamuoyunda yoğun bir biçimde tartışılmaktadır. Tartışmaların bir kısmı hekim mesleki sorumluluk sigortalarının sağlık sistemine katkı sağlayacağı, diğer bir kısmı ise hekim mesleki sorumluluk sigortalarının mesleksel hata iddialarını artıracağı ve hekimlik mesleğine dolayısıyla sağlık sistemine zarar vereceği yönündedir. Bu yazıda, söz konusu tartışmalara katkı sağlama açısından, mesleki sorumluluk sigortası kavramı ve sisteminin ülkemizdeki gelişim basamaklarının irdelenmesi, ülkemizdeki hekim mesleki sorumluluk sigortası ve dünyadaki benzeri hekim mesleki sorumluluk sigortaları uygulamalarını kıyaslamayı, mevcut sisteme 34 H ACETTEPE T IP D ERG S

2 Ülkemizde ve dünyadaki örnekleri ile hekim mesleki sorumluluk sigorta sisteminin de erlendirilmesi alternatif uygulamalar bağlamında önerilerde bulunulması amaçlanmıştır. HEK M MESLEK SORUMLULUK S GORTASI MEVZUATININ KRONOLOJ K GEL fi M [1,2] Ülkemizde sigortaların genel şartlarını düzenleme yetkisini elinde bulunduran Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü, 2004 yılında hekim, avukat, mimar-mühendis ve muhasebeci-mali müşavir meslek grupları temsilcileri ile Mesleki Sorumluluk Sigortaları İhtisas Komitesi ni oluşturmuştur yılında başlayan toplantılarda öncelikle mesleki sorumluluk sigortalarının genel şartları belirlenmeye çalışılmış ve 2005 tarihinde genel şartlar son şeklini almıştır. Bazı değişiklikler Bakanlık makamınca onaylanarak 16 Mart 2006 tarihinde Sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır [3]. Mesleki Sorumluluk Sigortaları İhtisas Komitesi tarafından Hazine Müsteşarlığına Ocak 2006 sonunda Hekim Mesleki Sorumluluk Sigortası Ek Şartları Taslağı sunulmuş ve Hekim Mesleki Sorumluluk Sigortası Klozu ise 21 Eylül 2006 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur [4] yılının sonundan itibaren bir kısım sigorta şirketleri tarafından hekim mesleki sorumluluk sigortası poliçeleri hazırlanarak hekimler sigortalanmaya başlanmıştır. Bu süreç hekimlerin isteğine bağlı olarak sigortalanması şeklinde gelişirken 30 Ocak 2010 tarihli sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5947 nolu Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun un 12. ek maddesi ile [5]; a. Mesleki sorumluluk sigortasının tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar için yaptırılmasının zorunlu olduğu; b. Kamuda çalışan sağlık personelinin sigorta priminin yarısının kendisi tarafından, diğer yarısının ise döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödenmesini, mesleklerini serbest olarak icra edenlerin kendileri, özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışanlar için ilgili özel sağlık kurum ve kuruluşları tarafından yaptırılması; c. Sigorta yaptırmayanlara, mülki idare amirince sigortası yaptırılmayan her kişi için 5000 TL idari para cezası verileceği, d. Zorunlu sigortalara ilişkin teminat tutarlarının Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Hazine Müsteşarlığınca belirleneceği belirtilmiştir. 21 Temmuz 2010 Tarihli Sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Kurum Katkısına Tablo 1. Prim tutarları Risk grubu Prim miktarı (TL) I. grup 150 II. grup 300 III. grup 500 IV. grup 750 İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ de tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortası primine yapılacak kurum katkısına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Bu tebliğe göre; a. Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında her bir olay için azami teminat tutarı 300,000 TL olarak tespit edilmiştir. b. Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası primlerine ilişkin risk grupları belirlenmiş ve buna uygun prim tutarları saptanmıştır (Tablo 1). Zorunlu mesleki sorumluluk sigortası ele alınırken; konunun ilk ortaya atıldığı Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ndeki uygulamalar ile aday ülke konumunda olduğumuz Avrupa Birliğindeki uygulamaların irdelenmesi ve bu bağlamda mevcut sistemlerdeki doğru uygulamalarla birlikte aksaklıkların ortaya konması gerekmektedir. D ER ÜLKELERDE MESLEK SORUMLULUK S GORTASI UYGULAMALARI ABD de mesleki sorumluluk sigortası, birçok ülkede olduğu gibi kusura dayalı tazmin olarak tanımlanmaktadır. Bu sistemde mesleki sorumluluk kapsamındaki bütün olgular mahkemeler tarafından değerlendirilmektedir. Sigortalama işlemlerinin tamamının -bir kısmını hekim gruplarının yönettiği- özel sigortalama şirketlerince yapıldığı bilinmektedir. ABD de sigorta primlerinin sigorta şirketleri tarafından belirlenmesi ve ödenmesi gereken tazminatlarda üst sınır konmamış olması nedeniyle primlerin ve tazminat oranlarının her yıl çok ciddi oranlarda yükseldiği dikkati çekmektedir [6]. Diğer yandan, hekim grupları, hastalar ve sigorta şirketleri mevcut sistemi; öngörülemeyen, pahalı, aleyhte işleyen ve faydasız olarak eleştirmektedir. Bu sistemin salık verdiği ekonomik kayıplar nedeniyle, hekimlerin çok katı şekilde çekinik tıp uygulayarak hastalara müdahale yapmadıkları, çalışmak için daha kabul edilebilir uygulamaları olan eyaletlere veya yurt dışına gittikleri görülmektedir. ABD de temelde birbirine benzer olmakla birlikte hemen hemen her eyalette detay- Cilt 42 Say

3 Tümer, Akçan ve Karacao lu larda farklı prim ödemeleri uygulandığı ve tazminat miktarlarına karar verildiği bilinmektedir. Mevcut sorunların kaynağının tespiti açısından inceleme yapan General Accounting Office (GAO) in 2003 yılında hazırladığı raporla, sistemin iyileştirilmesi noktasında -diğer ülkelere de örnek olabilecek- önemli önerilerde bulunmuştur. Bunun yanı sıra birtakım eyaletlerde de mesleki sorumluluk reformu ile mevcut kısır döngünün önüne geçilmeye çalışılmıştır [7]. GAO raporuna ve eyalet bazındaki sistem reformu basamaklarına tartışma kısmında değinilecektir. Avrupa Birliğinde, sağlık personelinin mesleki sorumluluk sigortası uygulamalarına ilişkin bütün üye ülkeleri bağlayan özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Bütün üye ülkelerce uygulanması talep edilen doğrudan bir düzenleme olmaması nedeniyle, birbirine benzer uygulamalar olmakla birlikte, her ülke konuya kendi ulusal ve hukuki düzenlemeleriyle özel yaklaşım sergilemiştir. Sağlık sektörü ve mesleki sorumluluk sigortası ilişkisine bakıldığında; Almanya, Hollanda ve Lüksemburg da özel sektörde çalışan hekimlere sigorta yaptırmadıkları takdirde çalışma ruhsatı verilmemekte, hastanelerin de hizmet verebilmeleri için mesleki sorumluluk sigortası yaptırmaları şart koşulmaktadır. Diğer yandan, Avusturya, Belçika, Çek Cumhuriyeti, Yunanistan, Polonya, İspanya ve Slovakya gibi ülkelerde mesleksel hata kaynaklı hasarın tazminatının ilgili sağlık hizmet sunucuları, kısmen de özel bir sigorta poliçesi tarafından ödendiği ifade edilmektedir [8,9]. Meslek hatası sonucu ortaya çıkan hasarın varlığının ve düzeyinin tespiti ve tazminatın belirlenmesi noktasında Avrupa Birliğinde İsveç/İskandinav sistemi ve mahkeme sistemi şeklinde iki farklı yaklaşım göze çarpmaktadır. İskandinav modeli (Scandinavian Compensation System) olarak tanımlanan sistemde; İskandinav ülkeleri ve Fransa ONIAM uygulamalarında olgular mahkemeye yansıtılmadan özel bir yasa ile işletilen -bilirkişi ve taraflardan oluşan- bir heyet tarafından değerlendirilmektedir. İtalya, Almanya, Fransa Sigorta, Portekiz, İsviçre, Litvanya, Gürcistan, Moldovya, Birleşik Krallık, Slovakya ve Ukrayna da ise ülkemizdeki gibi mahkeme sistemi uygulanmaktadır [9,10]. Ülke bazında mesleki sorumluluk sigortası ile ilgili uygulamalara aşağıda değinilmiştir. İsveç İskandinav modelinin kökeni bu sisteme dayanmaktadır. İsveç te ilk olarak 1975 yılında No-Fault Hasta Sigorta Sistemi (No-Fault Patient Insurance System) ortaya atılmıştır. Buna göre, vergi sistemi ve özel doktor, diş hekimi ve fizyoterapistleri temsil eden kuruluşların katkıları ile oluşturulan fon kaynağı ile hastalara uğradıkları zararlar nedeniyle tazminat ödemeleri yapılmıştır. İlerleyen aşamalarda, yapılan yasalarla 1997 yılından bu yana, bütün sağlık kuruluşları kurumun tüzel kişiliğine ve bünyelerinde çalışan sağlık personelinin tıbbi müdahalesi sonucu oluşabilecek zarara karşı mesleki sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlü kılınmıştır. Kamuda çalışan sağlık çalışanlarının sigorta primleri bölge meclisleri tarafından ödenmektedir. Bunun yanında, özel sektörde çalışan hekimler ve diş hekimleri bireysel poliçe kapsamında prim ödemektedirler [8,11]. İsveç, meslek hatası/mesleki sorumluluk sigortası uygulaması konusunda çok başarılı bir örnek olarak karşımıza çıkmaktadır. No-Fault System (Kusurlunun aranmadığı sistem) uygulamasına dayanan İsveç modeli, diğer İskandinav ülkelerince de kabul görmüştür. Nofault sistem adı verilen bu uygulama ile İsveç te, hekimin ya da sağlık personelinin meslek hatası uygulaması sonucunda, hatalı personelin cezalandırılması değil meslek hatasına neden olan şartların düzeltilmesi öngörülmektedir [8,11]. Bir diğer tabirle; Kim? sorusu yerine Neden? sorusu sorulmakta ve sağlık sisteminde kusurlara neden olan aksaklıkların giderilmesi amaçlanmaktadır [10]. Bu sistemde, mahkeme sisteminden farklı olarak; 1. Karar verici konumundakiler, bilirkişi heyeti ve taraflardır. 2. Sistem kurulduğundan beri işlemlere dahil olan tek avukat sigorta şirket personeli veya hastaya iddiaları yazma konusunda yardımcı olan kişidir. 3. Hekim ve hasta için ek ekonomik kayıp (mahkeme giderleri) riski bulunmamaktadır. 4. İddiaların çok önemli bir kısmı iki ay içinde, geriye kalan tamama yakın kısmı altı ay içerisinde sonuçlandırılırken, dosyaların çok az bir kısmının karara bağlanması iki yıl kadar zaman almaktadır. 5. Hekim için ceza yaptırımı veya disiplin soruşturması öngörülmemesi nedeniyle hekimin hastaya tazminat talep sürecinde dahi yardımcı olduğu görülmektedir. 6. Tazminat miktarı olarak üst sınır belirlenmektedir. Hastada ekonomik kayıp olması durumunda tazminat miktarının tamamı, ekonomik kayıp olmaması durumunda ise daha az bir kısmı ödenmektedir. 7. Sadece yetkin bir uzmanın sakınabileceği zararların oluşması durumunun ele alındığı ifade edilmektedir [10,12]. 36 H ACETTEPE T IP D ERG S

4 Ülkemizde ve dünyadaki örnekleri ile hekim mesleki sorumluluk sigorta sisteminin de erlendirilmesi Danimarka Mesleki sorumluluk sigortası ile ilgili 1997 yılında yapılan düzenleme Danimarka da 2004 yılında yürürlüğe giren Hasta Sigorta Kanunu ile kapsamca genişletilmiştir. Bu kapsamda kamu ve özel sektörde çalışan bütün sağlık çalışanları sigorta yaptırmakla yükümlüdür [8,13]. Bazı ülkelerden farklı olarak Danimarka da sadece fiziksel değil, psikolojik zararların da tazmini öngörülmektedir. Hastane veya sağlık personelinin kusuru aranmaksızın, hastaların uğradığı zararı karşılamak için, hastanın ispatlayacağı zarar nispetinde, no-fault sistemi kapsamında devlet, sigorta şirketleri veya işveren/iş yeri tarafından ayrılan bütçeden ödeme yapılmaktadır. Tazminat talep dosyaları mahkemeye yansıtılmaksızın, sigorta şirketleri ile kendi sigorta bütçelerini belirleyen kuruluşların oluşturduğu hasta sigorta heyeti tarafından karara bağlanmaktadır. Son yıllarda primlerin artması nedeniyle ülkedeki birçok hastane, sigortadan vazgeçip, ortaya çıkan zararların tazminini kendi bütçelerinden karşılama yoluna gitmişlerdir [8,12,13]. Finlandiya Finlandiya da da diğer İskandinav ülkelerindeki gibi malpraktis kaynaklı tazminat talepleri no-fault sistemi esaslarına göre değerlendirilmektedir. Sağlık hizmeti sunan bütün kuruluşlar, 1987 yılında yayınlanan Hastanın Zarar Görmesi Hakkındaki Kanun (Patient Injuries Act) kapsamında mesleki sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlü kılınmıştır. Sigorta yaptırma sorumluluğu kuruluşlara yüklendiğinden dolayı, sağlık çalışanlarının kendi sigorta sözleşmelerini yaptırmalarına ya da sigorta şirketlerine prim ödemelerine gerek olmadığı ifade edilmektedir [8,13]. Fransa Fransa da hem İskandinav modeli hem de klasik sigorta ve tazminat sistemi (mahkeme sistemi) olarak ikili bir karma sistem uygulanmaktadır. Bu ülkede, 2002 yılında yürürlüğe giren bir yasa ile bütün sağlık kuruluşlarının ve hekimlerin mesleki sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunlu kılınmıştır. Ancak, Paris teki devlet hastaneleri bunun dışında tutulmuştur. Bu ülkede, kamuda çalışan hekimlerin mesleki sorumluluk sigortası primleri çalıştıkları kurum tarafından, özel sektörde çalışan hekimlerin sigorta primleri ise kendileri tarafından ödenmektedir [8,13]. Cilt 42 Say Hollanda Hollanda kendine özgü bir sorumluluk sigortası sistemine sahiptir. Hastanelerin sigorta yaptırmasını zorunlu kılan bir yasa bulunmamakla birlikte; hastanelere çalışma izinleri verilirken mesleksel hata sigortası varlığı şart koşulmaktadır. Akademik nitelikli hastanelerin yüksek miktarlarda prim ödeyerek kendilerini sigorta ettirdikleri dikkat çekmektedir. Kendi hesabına çalışan hekimlerin tıbbi sorumluluk sigortasının primleri; kar amacı gütmeyen ve bu konuda uzmanlaşmış sağlık meslek odaları tarafından ödenmektedir [8,13]. İngiltere İngiltere de meslek hatası sonucu tazminatı gerektiren klinik bir zarar meydana gelmesi durumunda, Ulusal Sağlık Sistemi (National Health System; NHS) kurumları çalışanlarının tüm sorumluluğunu üstlenmektedir. Serbest çalışanların ise hatalı uygulamalarının tazminine ilişkin bir sözleşme yapması zorunlu tutulmuştur [8,13]. İskoçya da ise yine NHS tarafından 01 Nisan 2000 tarihinde CNORIS (Clinical Negligence and Other Risk Indemnity Scheme) diye bilinen bir düzenleme yapılmıştır. Bütün hastanelerin bu sisteme üye olması ve oluşturulan prim havuzuna her yıl ödeme yapması zorunlu kılınmıştır. Bu noktada, sağlık çalışanlarının uygulama hatalarından doğan ve üst sınırı 450,000 paund olarak belirlenen, tazminat giderleri hastaneler tarafından ödenmektedir [13]. İrlanda İrlanda da yılları arasında uygulanan mesleki sorumluluk sigortası sistemi 01 Temmuz 2002 tarihinde kurulan Klinik Tazminat Sistemi (Clinical Indemnity Scheme) kapsamında yenilenerek Kamu Alacakları Kurumu (State Claims Agency) yönetimine devredilmiştir. Maliyetlerin yüksek olması nedeniyle devlet kaynakları ile finanse edilen bir sistem oluşturulmuştur. Ülkede özel sigorta şirketleri malpraktis sigortası yapmamaktadır. Özel sektör çalışanları ve doğumla ilgili risklere ele alan özel bir düzenleme yapılarak, kadın doğum uzmanlarının olağandışı ödemeler yapmasının önüne geçilmiştir [8,13]. Macaristan Macaristan da sağlık hizmetlerinin çoğu kamu tarafından verilmektedir. Ülkedeki tüm sağlık çalışanlarının mesleki sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunlu tutulmuştur. Kamuda görev alan sağlık çalışanlarının primleri devlet tarafından, hatalı uygulamalardan do- 37

5 Tümer, Akçan ve Karacao lu ğan tazminat yükümlülükleri ise çalıştıkları kurum tarafından ödenmektedir ve meslek hatası sonucu bütün sorumluluk kuruma ait olduğundan sağlık çalışanlarının tıbbi yanlış uygulamalardan korkmadıkları tespit edilmiştir [8,14]. Avusturya Avusturya da konuya ilişkin olarak müstakil düzenleme bulunmamakta, konu, sosyal sigorta sistemi içerisinde çözümlenmektedir. Sosyal güvenlik sistemi içerisinde hasta başına günlük 0,73 Euro kesinti (toplamda 5 milyon Euro ya ulaşmaktadır) yapılmaktadır. Hastanenin doğrudan veya açık bir kusuru olmayan olgular için güvenlik sisteminden, hastanenin açık kusurunun tespit edildiği durumlarda ise doğrudan hastane tarafından ödeme yapılmaktadır. Bu durumda, hastanelerin hasta ile bir anlaşma zemini aradığı görülmektedir [8,13]. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Güney Kıbrıs Rum Yönetimi nde, doktorların kişisel sorumluluğu söz konusu olup hastane temelli bir uygulama bulunmamaktadır. Ancak kamu hastanelerinden sigorta yaptırmaları beklenmediği gibi, kamuda çalışan doktorlardan kaynaklanan zararların tazmini de devlet güvencesi altına alınmıştır [13]. Malta Malta da, Kıbrıs Rum Kesimi ne benzer bir sistem uygulanmakta olup, farklı olarak konu haksız fiil kapsamında değerlendirilmektedir. Devlet burada sigorta konumunda olup, kamu hastanelerinde çalışan doktorların işlemlerinden doğan tazminat yükümlülüğünü üstlenmektedir. Ancak, özel sektörde çalışan hekimler için herhangi bir sigorta sistemi olmayıp, kapsam dışında bırakılmışlardır [8,13]. Estonya Estonya da sağlık hizmeti sunucuları için bireysel mali sorumluluk sigortası yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak çoğu hastane ve mesleki kuruluşların büyük sigorta şirketleri tarafından sunulan sorumluluk sigortaları bulunduğu dikkati çekmektedir [8]. İspanya Kamuya ait sağlık kurumları özel sigorta şirketleri tarafından sigortalanmış olup özel sektörde çalışan hekimlere yönelik bir sigorta sistemi bulunmamaktadır. Portekiz Portekiz de, mesleki sorumluluk sigortası sistemi kapsamında bütün meslek hataları dosyaları için mahkemeler tek çözüm merciidir. TARTIfiMA Ülkemizde, mesleki sorumluluk ve mesleki uygulama hatası (malpraktis) kavramlarının neredeyse sadece sağlık hizmetleri alanında kullanıldığı ve mesleki sorumluluk sigortasının da günümüz itibariyle sağlık çalışanları için zorunlu kılındığı dikkati çekmektedir. Sağlık çalışanları için mesleki sorumluluk sigortasının zorunlu kılınmasının amacı, Sağlık Bakanlığı tarafından sağlık personelinin koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici standart tıbbi uygulamayı yapmaması, mesleki bilgi ve beceri eksikliği veya hastaya tedavi vermemesi ile oluşan zararlar ile ilgili sorumluluğa ilişkin usul ve esaslar ile bu zararları önleyici ve sağlık hizmetlerini geliştirici mekanizmaları düzenlemektir şeklinde ifade edilmektedir. Mesleki sorumluluk sigorta sisteminin uygulandığı ülkelerin başında gelen ABD de geçen 40 yıllık süreye bakıldığında bu sürecin krizlerle geçtiğini görmekteyiz. İlk kriz 1970 li yılların başlarında olup; bu dönemde mesleksel hata iddiası ile açılan dava sayısı ve ödenen tazminatların artmasına bağlı olarak sigorta şirketleri birçok hekimi sigorta etmeyi reddetmiştir. İkinci kriz 1980 li yıllarda ortaya çıkmış olup, birçok hekim sigorta şirketlerinin talep ettikleri primleri karşılayamaz duruma gelmiştir yılında başlayıp günümüze kadar gelen dönemde ise sigorta şirketlerinin artan tazminat oranlarını karşılamada yaşadığı sıkıntı ve dolayısıyla hekimlerden yüksek sigorta primlerini talep etmesi ve bazı hekimleri sigorta etmeyi reddetmesi ile ortaya çıkmıştır [15]. ABD de sigorta sisteminin 40 yılı aşkın uygulamasında ortaya çıkan olumsuz sonuçlar aşağıda özetlenmiştir [6,16-19]. 1. Hastaneler ve hekimler aleyhine açılan davalarda önemli bir artış görülmektedir. 2. Ciddi zarara uğradığı belirlenen 14 hastadan ancak birinin zararı sigorta tarafından tam olarak karşılanmaktadır. 3. Kaliforniya eyaleti dışında, sigorta primlerinde 1975 yılından itibaren her yıl yaklaşık %12 lik bir artış olduğu, tazminat oranlarında da ciddi artışlar olduğu görülmektedir yılından bu yana mahkeme kararı ile belirlenen tazminat oranlarında %43 lük bir artışla 700,000 dolardan 1,000,000 dolara kadar yükseldiği dikkati çekmektedir. 38 H ACETTEPE T IP D ERG S

6 Ülkemizde ve dünyadaki örnekleri ile hekim mesleki sorumluluk sigorta sisteminin de erlendirilmesi 5. Mesleksel hata iddiaları ve buna bağlı yüksek mesleki sorumluluk sigortası tazminatları sağlık sistemine doğrudan veya dolaylı etki yaparak maliyetin artmasına neden olmaktadır. Bu maliyet kalemlerinden olan çekinik tıp uygulamalarının Amerika Tabipler Birliği (American Medical Association) ne göre sağlık sistemine maliyeti yıllık 84 ile 151 milyar dolar arasında değişmektedir. 6. Sigorta sistemindeki paranın %50 si hastalar yerine avukatlık, bilirkişi ve diğer hukuki giderlere ayrılmaktadır. 7. Mesleksel hata davalarının karara bağlanması üç ila beş yıl gibi uzun süreler almakta, bunun sonucunda zarar görenlerin tazmin süreleri uzamaktadır. 8. Sigorta sisteminin, tazminat açısından sigortalı hekimler aleyhine karar verilmesine yol açtığı; hatta jüri üyelerinin, hekimlerin sigortalı olduğunu bilmeleri durumunda, ödemenin sigorta tarafından yapılacağını göz önünde bulundurarak davalıdan yana taraf oldukları belirtilmektedir. Bu nedenle bazı eyaletlerde (Ohio) mahkemeler, savunmacıya sigortalı olduğu bilgisini saklı tutma hakkı tanımaktadır. 9. Mesleksel hata davalarında davacı avukatının, jüriyi hekimin herhangi bir ekonomik kayba uğramayacağını ve bütün tazminatın sigorta şirketince ödeneceğini açıktan ifade etmeyip ima etmesinin bile, tazminatın ödenmesi yönündeki jüri kararını etkilediği ifade edilmektedir. 10. Sigorta primlerinin yüksek tutarı hekimler ve dolayısıyla hastalara büyük bir maddi yük getirmekte, bu yük Amerika Tabipler Birliğinin iddiasına göre 20 eyalette kriz yaşanmaktadır. Diğer 30 eyalet ise kriz sinyali vermektedir. Amerika Tabipler Birliği, buradaki krizi sıkıntıdaki bir gebe kadının gidecek kadın hastalıkları ve doğum uzmanı bulamaması veya dokuz yaşında kafa travması geçiren bir çocuğun yaşadığı bölgede beyin cerrahı olmaması olarak tanımlamaktadır. Bu bağlamda mevcut sistem krizinin yüzlerce olumsuz sonuçlarından birkaçı örnek verilerek durumun ciddiyetine dikkat çekilmesinde fayda bulunmaktadır. a. Mesleki sorumluluk maliyetinden dolayı geçen yaz Güney Philadelphia daki tek doğumhane de kapanmış bulunmaktadır. b. Gebe bir kadın, takiplerini yapan hekimin doğum gerçekleştirmemeye karar vermesi üzerine 80 mil araba kullanarak doğumdan 10 dakika önce başka bir ildeki doğumhaneye ulaşmıştır. c. New York taki kadın doğum uzmanlarının %16 sı kriz nedeniyle doğumla ilgili işlemleri yapmama kararı almıştır. Bu eyaletteki kasabaların %40 ında beşten az kadın doğum uzmanı bulunmakta, yıllık 300 doğumun gerçekleştiği yedi şehirde kadın doğum uzmanı çalışmamaktadır. d. Ohio da sorumluluk sigortası maliyeti nedeniyle emekli olmaya karar veren bir onkoloğun hastaları, priminin 40,000 dolarını kendileri karşılayarak, doktorun çalışmaya devam etmesini sağlamışlardır. e. Mississippi eyaletinin 80 şehrinden 27 sinde 1990 yılındakinden daha az sayıda doktor çalışmakta olup, bunların 21 inde toplam hekim sayısı 10 dan azdır. Bunun yanında sigorta sisteminin sağlık kuruluşlarına ve hekimlere getirdiği büyük maddi yükün karşısında, sistemin yüksek tazminat oranlarına karşılık hekimleri koruduğuna yönelik görüşler de mevcuttur [20]. ABD de mevcut aksaklıkların ve tarif edilen sorunların önüne geçilmesi amacıyla GAO tarafından birtakım düzenleme önerilerinde bulunulmuş ve bazı eyaletlerde mesleki sorumluluk sisteminde reform niteliğinde çeşitli düzenlemeler yapılmıştır [21]. GAO tarafından yapılan öneriler aşağıda özetlenmiştir. Özel tıbbi meslek hataları mahkemelerinin kurulmasıyla konuya bütün ayrıntıları ile hakim olan yargı mensuplarının karar verici konumda olmalarının gerekliliği, Hak kayıplarının önlenmesi açısından davaların kısa sürece sonuçlandırılması, Hastanın ekonomik kayba uğramadığı durumlarda tazminat oranlarına sınırlandırma getirilmesi önerilmiştir. Bu noktada, Texas ta 2003 yılında (non-economic damage) ekonomik kayıp bulunmayan olgularda tazminat oranı 250,000 dolar ile sınırlandırılırken, bu oran Wisconsin de 2006 yılında 750,000 dolar, North Carolina da ise 2007 yılında 1 milyon dolar ile sınırlandırılmıştır. Meydana gelen meslek hataları olayından sonra belirlenmiş bir süreye kadar dava açma hakkı bulunması, bu sürenin kısıtlanması önerilmiştir. Kaliforniya Mesleki Sorumluluk Reformu [California s Medical Injury Compensation Reform Act (MICRA)] [22] Bu reform, 1975 yılında, mesleki sorumluluk sigorta prim artışlarına bir sınırlandırma getirmek, hatta bu primleri azaltmak amacıyla yapılmıştır. Bu yöntemle aynı zamanda sağlık giderlerinin kısıtlanması ve sağlık hizmetine ulaşımdaki aksaklıkların giderilmesi amaçlanmıştır. Buna göre yasa sorumluluk sigorta giderlerini düzenlemek zorundadır. Reform kapsamında yapılan düzenlemeler aşağıda özetlenmiştir. Cilt 42 Say

7 Tümer, Akçan ve Karacao lu Hasarlanma başlığı: Bu başlık altında hastada ekonomik kayıp meydana getirmeyen durumlarda tazminatın sınırı -enflasyondan etkilenmeyecek şekilde- 250,000 dolar ile sınırlandırılmıştır. Avukatlık ücreti başlığı: Avukatlık ücretlerinin önemli ölçüde kısıtlanması sağlanmıştır. Dava açma süresi başlığı: Dava açma süresi kısıtlanmıştır. Tazminat taksitlendirme: Hekimler tarafından ödenmesine karar verilen tazminatların taksitlendirilmesi sağlanmıştır. Bu reform sonucunda; a. Hekim ve diğer sağlık çalışanlarını sistemde tutma ve hastanelerin kapanmasına engel olması nedeniyle hastaların sağlık hizmetine ulaşmaları kolaylaşmıştır. b. ABD de sigorta primleri en düşük olan bölgelerin başında Kaliforniya gelmektedir ve Amerika Tabipler Birliği MICRA yı model olarak göstermektedir. c. Kadın doğum kliniklerinin sayısında düşme olması engellenerek, kadınların daha kapsamlı ve kaliteli bir üreme sağlığı hizmeti alması sağlandı. d. MICRA sayesinde Kaliforniya sağlık sistemi her yıl milyarlarca dolar kaybından kurtulmaktadır. e. Reformu uygulamayan bölgelere göre, hastalar tazminatlarını %26 oranında çok daha kısa sürede elde etmektedirler. f. Tazminatın en büyük oranını, avukatlar yerine zarara uğrayan hastalar almaktadır. Teksas Mesleki Sorumluluk Reformu [7] Bu reform, Kaliforniya reformunun kazanımları göz önüne bulundurularak yapılmıştır ve aynı başlıkları kapsamaktadır. Sistemin Teksas ta uygulanmaya başlamasından sonra mesleki sorumluluk sisteminde -aşağıda özetlenen- ciddi iyileşmeler olduğu dikkati çekmektedir. a. ABD nin her yerinden hekimler bu bölgeye taşınmayı ve burada çalışmayı düşünmektedir. b yılından bu yana hekimlerin Teksas ta çalışma lisansı başvurularında %58 oranında bir artış olduğu görülmektedir. c. Bu eyalette, diğer uzmanlık alanları ile paralel olarak, kadın doğum uzmanlarının sayısında yılları arasında %7.2 oranında artış dikkati çekmektedir. d ile 2008 yılları arasında sigorta primlerinde %25 oranında bir azalma olduğu görülmektedir. e yılları arasında hekim hatası iddialarında %60 oranında düşme ve bununla beraber tazminat oranlarında da olgu başına 1/3 oranında düşme olduğu görülmektedir. İskandinav modeli ve diğer sistemlerin karşılaştırılması Yukarıda tarif edilen İskandinav modeli ile Avrupa ve Amerika daki uygulamalar ile mahkeme sistemi arasındaki farklar aşağıda özetlenmiştir. a. İskandinav sisteminde, hastanın zararının tazmin edilmesinin yanı sıra hekimin ekonomik ve mesleki açıdan zarar görmemesi, sistemdeki aksaklığın giderilmesi amaçlanmaktadır. b. İskandinav modelinde tazminatın %80 den fazlasının hastaya ödenmesi sağlanırken, %20 den az bir kısmının işlemlere ve avukatlığa ayrılması öngörülürken, Amerika daki uygulamada ise tazminatın önemli bir kısmı avukatlık ve mahkeme giderlerine ayrılmaktadır. c. ABD ve Avrupa daki tazminat dava sürecinin İskandinav modelindeki heyet sistemine göre 20 kat daha pahalı olduğu dikkati çekmektedir. d. Hekim ve hasta için ek ekonomik kayıp (avukatlık ve mahkeme giderleri) riski bulunmamaktadır. e. İddiaların çok önemli bir kısmı iki ay içinde, geriye kalan tamama yakını altı ay içerisinde sonuçlandırılırken, dosyaların çok az bir kısmının karara bağlanması iki yıl kadar uzayabilirken bu süreler mahkemelerde görülen davalarda 5-10 yıla kadar uzayabilmektedir. f. ABD de sistemde reform yapan eyaletlerdeki gibi tazminat miktarı için üst sınır belirlenmiştir. g. Sadece yetkin bir uzmanın sakınabileceği zararların oluşması durumunun ele alındığı ifade edilmektedir. Ülkemizde yeni olan mesleki sorumluluk sigortası sisteminin sonuçları, sağlık çalışanları ve sağlık sistemini ne şekilde etkileyeceği hususları henüz netleşmemiştir. Diğer yandan, hekim hataları sonucunda ortaya çıkan istenmeyen durumların tazmini yönünde talep edilen ücretler açısından ülkemiz 2005 yılından itibaren bir değişim göstermiştir yılına kadar, Yargıtay ın verdiği kararlar ile de desteklenen bir hukuk anlayışı mevcut idi [23]. Bu anlayışa göre mağdur kişiye verilecek tazminat oranı kişinin zenginleşmesine olanak sağlamayacak, zarara uğrayan kişiye huzur hissi- tatmin duygusu oluşturacak bir miktar verilmesini uygun kılmakta idi. Cumhuriyetin kurulmasından 2005 yılına kadar, hekim hatalarından kaynaklanan istenmeyen durumlar için yüksek tazminat oranları görülmezken, 2005 yılından sonra bazı mahkeme kararlarında ve talep edilen tazminat oranlarında fahiş artışlar görülmüştür. Talep edilen ve bazı mahkemeler tarafından uygun görülen yüksek tazminat 40 H ACETTEPE T IP D ERG S

8 Ülkemizde ve dünyadaki örnekleri ile hekim mesleki sorumluluk sigorta sisteminin de erlendirilmesi oranları açık olarak kişilerin zenginleşmesine katkı sağlayıcı oranlara ulaşmış, mesleksel hata yapan hekim açısından da bir ceza ya dönüşmüştür. Söz konusu yüksek tazminat oranları karşısında hekimler kendilerini güvence altına almak amacıyla sigorta yaptırmaktan başka çözüm bulamamaktadır. Türkiye 9. kalkınma planında 103,000 hekim olduğu belirtilmekte olup bu rakamın 2013 yılında 120,000 olması beklenmektedir. Tüm hekimlerinin ödediği sigorta primleri esas alınarak yapılan hesaplamada toplam sigortalama bedelinin 41 milyon TL yi aştığı, Sağlık Bakanlığı Hukuk Müşavirliğinin ve Sağlık Bakanlığı tarafından bir soru önergesine verilen cevabi yazıda hekim hatalarından dolayı Sağlık Bakanlığının kişilere ödediği tazminat miktarı 5,7 milyon TL olarak bildirdiği dikkate alındığında; yaklaşık 35 milyon TL nin sağlık bütçesine değil sigorta şirketlerinin gelir hanesine geçtiği dikkati çekmektedir. Bu duruma alternatif olarak, mesleki sorumluluk sigortalama işlemlerinin Sağlık Bakanlığı tarafından yapılması ile söz konusu sigorta gelirinin sağlık bütçesine aktarılması sağlanabilecektir. Diğer yandan, ülkemizde yeni kurulan mesleki sorumluluk sigortası sisteminin alternatifsiz olmadığı gerçeği göz önünde bulundurulmalıdır. Mesleki sorumluluk sigortası sistemi nedeniyle, birçok ülkede yaşanılan ve sağlık sisteminin çökmesi olarak tanımlanabilecek olumsuz durumların ülkemizde de yaşanmaması için, yukarıda tarif edilen ve sağlık sistemi açısından sorun oluşturmadığı ifade edilen İskandinav modeli ile ABD Kaliforniya ve Teksas eyaletlerindeki sistem reformu başlıklarının irdelenerek ülkemizdeki sisteme entegre edilmesi önerilmektedir. Kaynaklar 1. Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Hekim Mesleki Sorumluluk Sigortası Klozu. Resmi Gazete, sayı: Tarih: Erişim Adresi: <http://rega.basbakanlik. gov.tr/eskiler/2009/02/ htm> Erişim Tarihi: Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Kurum Katkısına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ. Resmi Gazete, Sayı: Tarih: Erişim Adresi: <http://rega.basbakanlik.gov.tr/eskiler/2010/07/ htm> Erişim Tarihi: Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. Resmi Gazete, Sayı: Tarih: Erişim Adresi: <http://www. tsrsb.org.tr/sayfa/mesleki-sorumluluk-sigortasi-genel-sartlari> Erişim Tarihi: Türk Hukuk Sitesi. Mesleki Sorumluluk Sigortası Nedir? Erişim Tarihi: Erişim Adresi: <http://www.turkhukuksitesi.com/showthread.php?t=18941> 5. Üniversite ve sağlık personelinin tam gün çalışmasına ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun. Resmi Gazete, Sayı: Tarih: Erişim Adresi: <http://rega.basbakanlik.gov.tr/eskiler/2010/01/ htm> Erişim Tarihi: Türk Tabipleri Birliği. Mesleki sorumluluk sigortalanmalı mıdır? Evet ama nasıl? Erişim Tarihi: Erişim Adresi: <http://www.ttb.org.tr/kutuphane/ malpraktis. pdf> 7. Medical Malpractice. Erişim Tarihi: Erişim Adresi: <http://en.wikipedia.org/wiki/medical_malpractice> 8. Sağlık Bakanlığı. Ekmen A. Avrupa Birliği Ülkeleri nde malpraktis sigortası uygulamaları. Erişim Tarihi: Erişim Adresi: <http://www.saglik.gov.tr/imid /belge /1-7108/arastirma---ab-de-malpraktis-sigortasi-uygulamalari---a-.html> 9. Insurance coverage of medical malpractice in OECD countries, revised analytical report, Organisation for economic co-operation and development (OECD), Essinger K. Swedish system: right to compensation for damage caused by health care. Erişim Tarihi: Erişim Adresi: <http://www.patientforsakring.se /resurser/dokument/engelska_artiklar/swedish_system_right_to_compensation.pdf> 11. Adelman HS, Westerlund L. Swedish patient compensation system: a viable alternative to the U.S. Tort System. Bull Am Coll Surg 2004; 89: Glenngård AH, Hjalte F, Svensson M, Anell A, Bankauskaite V. Health systems in transition: Sweden. Copenhagen, WHO regional office for Europe on behalf of the European observatory on health systems and policies, Insurance and malpractice. Final report of HOPE s subcommittee on co-ordination. Brussels, April 12, Gaál P. Health care systems in transition: Hungary. Copenhagen, WHO regional office for Europe on behalf of the European observatory on health systems and policies, Tahouni MR, Khan JH. Professional liability insurance. Emerg Med Clin North Am 2009; 27: Bednar MC. Medical expert witness bias due to commonality of insurance. J Leg Med 2002; 23: Starnes WS. Professional liability coverage, transparency, and your future. WMJ 2009; 108: Russell AL, Lawthers AG, Brennan TA, Laird NM, Hebert LE, Peterson LM, et al. Relation between malpractice claims and adverse events due to negligence-results of the Harvard Medical Practice Study III. N Engl J Med 1991; 325: Kaminski JL. Medical malpractice-massacusetts reform intiative. OLR Research Report. Sept 16, Abbott RL, Weber P, Kelley B. Medical professional liability insurance and its relation to medical error and healthcare risk management for the practicing physician. Am J Ophthalmol 2005; 140: United States General Accounting Office. Report to congressional requesters. medical malpractice insurance: multiple factors have contributed to increased premium rates, June, California s Allied for Patient Protection. MICRA History. Erişim Tarihi: Erişim Adresi: <http://www.micra.org/about-micra/micra-history.html> 23. T.C. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu, Esas: 1966/7 Karar: 1966/7 Karar Tarihi: Cilt 42 Say

Zorunlu meslek sigortası bizleri koruyor mu?

Zorunlu meslek sigortası bizleri koruyor mu? Zorunlu meslek sigortası bizleri koruyor mu? Doç. Dr. Mustafa Serinken Pamukkale Üniversitesi Acil Tıp AD. 1972 2010 1 Hekimler Hastalar 2 Hekimler Hekimler Hastalar Sigortacılar Hastalar Sigortacılar

Detaylı

TIBBİ ZARAR VE SORUMLULUK HUKUKU

TIBBİ ZARAR VE SORUMLULUK HUKUKU TIBBİ ZARAR VE SORUMLULUK HUKUKU (NORDİK EKSENLİ) KARŞILAŞTIRMALI SAĞLIK HUKUKU HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME Doç. Dr. MÜSLÜM AKINCI ODAK DEĞER: Hasta Hakları Hukuk düzeninde bir şeyin hak olarak tanımlanması

Detaylı

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI 1 AB de Özel Sağlık Sigortası Uygulamaları Geçtiğimiz dönemlerde sağlık harcamalarında kaydedilen artış, kamu sağlık sistemlerinin sürdürülmesinde sorun yaşanmasına

Detaylı

MALİ SORUMLULUK SİGORTASI İLE İLGİLİ AÇIKLAMA / SORU VE CEVAPLAR

MALİ SORUMLULUK SİGORTASI İLE İLGİLİ AÇIKLAMA / SORU VE CEVAPLAR MALİ SORUMLULUK SİGORTASI İLE İLGİLİ AÇIKLAMA / SORU VE CEVAPLAR Tam Gün Kanunu ile sadece vatandaşlarımıza değil hekimlerimize de çeşitli imkânlar sunulmaktadır. Bu yenilik ve imkânlardan birisi de; insanımıza

Detaylı

Av. Mustafa ULU Sağlık Bakanlığı Hukuk Müşaviri

Av. Mustafa ULU Sağlık Bakanlığı Hukuk Müşaviri Av. Mustafa ULU Sağlık Bakanlığı Hukuk Müşaviri MESLEKİ MALİ SORUMLULUK SİGORTASI 1219 Sayılı Kanun Ek 12.madde 21/1/2010-5947/8 md Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve

Detaylı

ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN

ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN Almanya; Orta Avrupa da bir ülkedir. Kuzeyinde Kuzey denizi, Danimarka, ve Baltık denizi; doğusunda Polonya ve Çek cumhuriyeti; güneyinde Avusturya ve İsviçre;

Detaylı

SEYAHAT SAĞLIK SİGORTALARI. *vize için seyahat. *geniş kapsamlı keyf seyahat. Başa Dön

SEYAHAT SAĞLIK SİGORTALARI. *vize için seyahat. *geniş kapsamlı keyf seyahat. Başa Dön SEYAHAT SAĞLIK SİGORTALARI *vize için seyahat *geniş kapsamlı keyf seyahat Başa Dön Vize Sağlık Seyahat Sigortası Teminatları Acil Tıbbi Tedavi Acil Diş Teminatı Tıbbi Nakil Daimi İkametgaha Nakil Vefat

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Komşular SUNAR T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Asgari Ücretin Tanımı Çalışan bir kişinin en azından temel ihtiyaçlarını

Detaylı

GENEL SORUMLULUK SİGORTALARI 05.11.2015

GENEL SORUMLULUK SİGORTALARI 05.11.2015 GENEL SORUMLULUK SİGORTALARI 05.11.2015 2 SORUMLULUK SİGORTALARI KAPSAMINDAKİ POLİÇELER: A. ZORUNLU SORUMLULUK SİGORTALARI 1. Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atıklar Sorumluluk 2. Tüpgaz Sorumluluk 3.

Detaylı

15.10.2014/2-1 1. İZİNLE TÜRK VATANDAŞLIĞINI KAYBEDENLERE BORÇLANMA HAKKI GETİRİLDİ

15.10.2014/2-1 1. İZİNLE TÜRK VATANDAŞLIĞINI KAYBEDENLERE BORÇLANMA HAKKI GETİRİLDİ 15.10.2014/2-1 11.09.2014 TARİH VE 29116 (MÜKERRER) SAYILI RESMİ GAZETE DE YAYIMLANAN 6552 SAYILI KANUN İLE YURTDIŞI BORÇLANMAYA İLİŞKİN BAZI DÜZENLEMELER YAPILDI 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu

Detaylı

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi Büyükdere Cad. No. 106 34394 Esentepe - İstanbul AçıkDeniz Telefon Bankacılığı: 444 0 800 www.denizbank.com Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi 2013 Mali Verileri DenizBank bir Sberbank

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2013/2014 Şubat)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2013/2014 Şubat) Rapor No: 1/ Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (13/1 Şubat) Şubat 1 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (7) ve EFTA ülkelerinde otomobil pazarı 13 yılı Şubat ayında

Detaylı

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ 3 Ocak 2017 Pazar 2016 yılı Kasım ayında AB ve EFTA ülkeleri toplamına göre ticari araç pazarı 2015 yılı aynı ayına göre yüzde 12,8 artış göstererek 211 bin adet seviyesinde

Detaylı

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Recep Kapar Muğla Üniversitesi recepkapar@sosyalkoruma.net www.sosyalkoruma.net Sosyal Güvenlik Harcamaları Yüksek Değildir Ülke İsveç Fransa Danimarka Belçika

Detaylı

19-20 Eylül 2013 - İstanbul

19-20 Eylül 2013 - İstanbul 19-20 Eylül 2013 - İstanbul Sağlık hizmetlerinin finansmanı ve sağlık harcamalarının ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeyinden aldığı pay her ülkede tartışılmakta ve sağlık politikalarını belirleyenlerin

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI TÜRKİYE VE DÜNYADA ALACAK SİGORTASI

İZMİR TİCARET ODASI TÜRKİYE VE DÜNYADA ALACAK SİGORTASI İZMİR TİCARET ODASI TÜRKİYE VE DÜNYADA ALACAK SİGORTASI HAZIRLAYAN: EKİN SILA ÖZSÜMER AB VE ULUSLARARASI ORGANİZAYONLAR MASASI UZMAN YARDIMCISI 1 TİCARİ ALACAK SİGORTASI Ticari alacak sigortası, alıcılar

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com Özel okul anlayışı, tüm dünyada olduğu gibi Avrupa Birliği ülkelerinde de farklı uygulamalar olmakla birlikte vardır ve yaygınlık

Detaylı

TIBBĠ KÖTÜ UYGULAMAYA ĠLĠġKĠN ZORUNLU MALĠ SORUMLULUK SĠGORTASI

TIBBĠ KÖTÜ UYGULAMAYA ĠLĠġKĠN ZORUNLU MALĠ SORUMLULUK SĠGORTASI TIBBĠ KÖTÜ UYGULAMAYA ĠLĠġKĠN ZORUNLU MALĠ SORUMLULUK SĠGORTASI Mehmet KALKAVAN Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği Genel Sekreter Yardımcısı 2011 MESLEKĠ UYGULAMALARDAN DOĞAN SORUMLULUKLAR

Detaylı

Uz. Nuri ŞAŞMAZ Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Maliyet Şube Müdür V.

Uz. Nuri ŞAŞMAZ Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Maliyet Şube Müdür V. Uz. Nuri ŞAŞMAZ Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Maliyet Şube Müdür V. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 18.10.1983 tarihli ve 18195 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 8

HABER BÜLTENİ xx Sayı 8 HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 Konya inşaat sektörü güven endeksi, geçen aya göre yükseldi: Mart 2014 ten beri düşmeye devam eden Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Mayıs 2014 te kısmen yükselerek -5

Detaylı

2011-2012 ÖĞRETİM YILI ERASMUS ÖĞRENCİ STAJ HAREKETLİLİĞİ 3. EK HİBE DUYURUSU İLAN TARİHİ: 11 MAYIS 2012 SON BAŞVURU TARİHİ: 17 MAYIS 2012

2011-2012 ÖĞRETİM YILI ERASMUS ÖĞRENCİ STAJ HAREKETLİLİĞİ 3. EK HİBE DUYURUSU İLAN TARİHİ: 11 MAYIS 2012 SON BAŞVURU TARİHİ: 17 MAYIS 2012 2011-2012 ÖĞRETİM YILI ERASMUS ÖĞRENCİ STAJ HAREKETLİLİĞİ 3. EK HİBE DUYURUSU İLAN TARİHİ: 11 MAYIS 2012 SON BAŞVURU TARİHİ: 17 MAYIS 2012 Üniversitemizin 2011-2012 öğretim yılında Erasmus Hareketlilik

Detaylı

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ 30 Mart 2016 Pazar 2016 yılı Ocak-Şubat döneminde AB ve EFTA ülkeleri toplamına göre ticari araç pazarı, 2015 yılındaki pozitif performansını sürdürdü ve yüzde 15 artış

Detaylı

GENEL SAĞLIK SİGORTALISININ TESCİLİ, PRİMLERİN ÖDENMESİ, BİLDİRİM VE İTİRAZ

GENEL SAĞLIK SİGORTALISININ TESCİLİ, PRİMLERİN ÖDENMESİ, BİLDİRİM VE İTİRAZ GENEL SAĞLIK SİGORTALISININ TESCİLİ, PRİMLERİN ÖDENMESİ, BİLDİRİM VE İTİRAZ Ufuk ÜNLÜ * I. GİRİŞ Sosyal güvenlik sistemi dışında kalan yüz binlerce insanı 1 Ocak 2012 tarihinden itibaren bu sisteme dâhil

Detaylı

Avukat sorumluluk sigortası nedir?

Avukat sorumluluk sigortası nedir? Avukat sorumluluk sigortası nedir? Sigortalı nın Mesleki Hizmetleri nelerdir? Avukatlık Kanunu uyarınca yasal merciler önünde yürütülen bilirkişilik ve benzeri görevler... Görev Aksatma Hata Yanlış, Hatalı,

Detaylı

01/05/ /05/2016 TARİHLERİ ARASINDAKİ EŞYA TAŞIMA GEÇİŞLERİ

01/05/ /05/2016 TARİHLERİ ARASINDAKİ EŞYA TAŞIMA GEÇİŞLERİ 01/05/2016 31/05/2016 TARİHLERİ ARASINDAKİ EŞYA TAŞIMA GEÇİŞLERİ Geçici Plaka İzni Geçiş Abd Minor Outlying Adaları 03 08 03 Almanya 03 03 02 18 26 93 50 53 89 Arnavutluk 02 Avusturya 02 03 01 02 Belçika

Detaylı

ERASMUS PLUS ÖĞRENCİ HAREKETLİLİĞİ PROGRAMI (STUDENT MOBILITY) 2014-2015 AKADEMİK DÖNEMİ 1 Haziran 2014-30 Eylül 2015

ERASMUS PLUS ÖĞRENCİ HAREKETLİLİĞİ PROGRAMI (STUDENT MOBILITY) 2014-2015 AKADEMİK DÖNEMİ 1 Haziran 2014-30 Eylül 2015 ERASMUS PLUS ÖĞRENCİ HAREKETLİLİĞİ PROGRAMI (STUDENT MOBILITY) 2014-2015 AKADEMİK DÖNEMİ 1 Haziran 2014-30 Eylül 2015 Erasmus plus programı nedir? Nereden bilgi alabilirim? Başvuru tarihleri nedir? Kimler

Detaylı

En az 8 saat ders vermek şartı ile en az 2 iş günü ve en fazla 2 ay (seyahat süresi hariç).

En az 8 saat ders vermek şartı ile en az 2 iş günü ve en fazla 2 ay (seyahat süresi hariç). 2016 / 2017 DÖNEMİ ERASMUS+ DERS VERME HAREKETLİLİĞİ BAŞVURULARINA İLİŞKİN AÇIKLAMA Erasmus+ Ders Verme Hareketliliği Faaliyetine başvurmak isteyen AKADEMİK personelin; 05 Haziran 2017 25 Haziran 2017

Detaylı

ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ 13 MART 2015

ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ 13 MART 2015 ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ 13 MART 2015 2014-2015 ÖĞRETİM YILI ERASMUS+ STAJ HAREKETLİLİĞİ BAŞVURU KILAVUZU SON BAŞVURU TARİHİ 30 MART 2015 1 Erasmus Stajı Nedir? Staj, bir yararlanıcının programa katılan

Detaylı

HDI Sigorta, Alman sigorta grubu HDI Gerling International AG nin Türkiye deki temsilcisidir.

HDI Sigorta, Alman sigorta grubu HDI Gerling International AG nin Türkiye deki temsilcisidir. HDI SİGORTA A.Ş. HDI Sigorta, Alman sigorta grubu HDI Gerling International AG nin Türkiye deki temsilcisidir. 110 YILLIK SİGORTA TECRÜBESİ ALMAN SİGORTA DEVİNİN MALİ GÜCÜ HDI International AG (Talanx):

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış!

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Tarih: 19.05.2013 Sayı: 2013/09 İSMMMO nun Türkiye de Tatil ve Çalışma İstatistikleri raporuna göre Türkiye tatil günü sayısında gerilerde Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Türkiye, 34 OECD ülkesi arasında

Detaylı

Sağlık Yönetimi / Health Management. Tıbbi Malpraktis ve Hekim Mesleki Sorumluluk Sigortası

Sağlık Yönetimi / Health Management. Tıbbi Malpraktis ve Hekim Mesleki Sorumluluk Sigortası DERLEME / REVIEW Sağlık Yönetimi / Health Management Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Cilt: 6 Sayı: 3 Temmuz 2015 Tıbbi Malpraktis ve Hekim Mesleki Sorumluluk Sigortası İsmail Yıldırım Hitit

Detaylı

167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ

167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ 167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Barış ÖZTUNA Çankırı Karatekin Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri

Detaylı

EURO BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK

EURO BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK EURO BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK MAYIS 2012 ANKARA EURO BÖLGESİNDE İŞSİZLİK 2 Mayıs 2012 tarihinde Eurostat tarafından açıklanan verilere göre Euro bölgesinde işsizlik oranı, Mart sonu itibariyle 1999 yılında

Detaylı

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI.

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. 28 Şubat 2014 BASIN BÜLTENİ AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. AB (28) ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomotiv pazarı 2014 yılı Ocak ayında 2013 yılı aynı ayına göre %5 büyüdü ve toplam

Detaylı

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 Konya hizmetler sektörü güven endeksi, 4 ayın ardından pozitif değer aldı: Şubat 2014 ten bu yana negatif değer alan Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Haziran 2014

Detaylı

DANIġTAY BAġKANLIĞI NA. :Türk Dişhekimleri Birliği Ziya Gökalp Caddesi 37/11 Kızılay / Ankara

DANIġTAY BAġKANLIĞI NA. :Türk Dişhekimleri Birliği Ziya Gökalp Caddesi 37/11 Kızılay / Ankara MUSTAFA GÜLER AVUKAT ĠVEDĠLĠKLE YÜRÜTMENĠN DURDURULMASI ĠSTEMLĠDĠR DANIġTAY BAġKANLIĞI NA DAVACI :Türk Dişhekimleri Birliği Ziya Gökalp Caddesi 37/11 Kızılay / Ankara VEKĠLĠ :Avukat Mustafa GÜLER (Ankara

Detaylı

6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER Bekir AKTÜRK* 52 1. GİRİŞ Türkiye Büyük Millet Meclisinin 7 Haziran 2015 Pazar günü yapılacak olan 25 inci dönem milletvekili

Detaylı

ÖĞRENCİ İŞLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI DIŞ İLİŞKİLER ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ

ÖĞRENCİ İŞLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI DIŞ İLİŞKİLER ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ ÖĞRENCİ İŞLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI DIŞ İLİŞKİLER ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ STAJ YERİ BULMA Öğrenciler, Easmus+ Erasmus Programı Staj Hareketliliği kapsamında Öğrenim hareketliliğinde olduğu gibi Staj hareketliliğinde

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 9

HABER BÜLTENİ Sayı 9 HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 Konya inşaat sektörü güven endeksi, geçen aya göre yükselmeye devam ediyor: Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Haziran 2014 te bir önceki aya göre 1,2 puan yükselerek -3,8

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM... 1 KAYIT DIŞI İSTİHDAM... 1 I. KAYIT DIŞI EKONOMİ...

BİRİNCİ BÖLÜM... 1 KAYIT DIŞI İSTİHDAM... 1 I. KAYIT DIŞI EKONOMİ... İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM... 1 KAYIT DIŞI İSTİHDAM... 1 I. KAYIT DIŞI EKONOMİ... 1 A. Kayıt Dışı Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 B. Kayıt Dışı Ekonominin Nedenleri... 4 C. Kayıt Dışı Ekonominin Büyüklüğü...

Detaylı

Ücretler yüzde 12 eridi, çalışan yoksullaştı

Ücretler yüzde 12 eridi, çalışan yoksullaştı 25.10.2009 2009/21 Ücretler yüzde 12 eridi, çalışan yoksullaştı Ekonomik krizden en fazla etkilenen ülkeler arasında yer alan Türkiye, bu süreçte işsizler ordusunu en fazla büyüten ülkelerden biri olurken

Detaylı

Konu : Bireysel Emeklilik Sistemine Otomatik Katılım ile İlgili 2016/26 Sayılı Başbakanlık Genelgesi

Konu : Bireysel Emeklilik Sistemine Otomatik Katılım ile İlgili 2016/26 Sayılı Başbakanlık Genelgesi Konu : Bireysel Emeklilik Sistemine Otomatik Katılım ile İlgili 2016/26 Sayılı Başbakanlık Genelgesi Sayı : 2016 / 42 Tarih : 30.11.2016 26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete de Bireysel Emeklilik

Detaylı

TEMEL SİGORTACILIK. Gerçekleşen hasar oranı, sigorta tarifesinde öngörülen hasar oranından daha düşük olursa aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?

TEMEL SİGORTACILIK. Gerçekleşen hasar oranı, sigorta tarifesinde öngörülen hasar oranından daha düşük olursa aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur? TEMEL SİGORTACILIK SORU 1: Gerçekleşen hasar oranı, sigorta tarifesinde öngörülen hasar oranından daha düşük olursa aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur? A) Toplam Risk Primi, Toplam Ödenen Tazminat

Detaylı

Öğrenci Öğrenim Hareketliliği nden Yararlanma Süresi: En az 3 ay En fazla 12 ay

Öğrenci Öğrenim Hareketliliği nden Yararlanma Süresi: En az 3 ay En fazla 12 ay 2014-2015 ÖĞRETİM YILI BAHAR DÖNEMİ ERASMUS+ ÖĞRENİM HAREKETLİLİĞİ 1 Erasmus programı, yükseköğretim kurumlarının birbirleri ile işbirliği yapmalarını tevsik etmeye yönelik bir Avrupa Birliği programıdır.

Detaylı

AB de Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma

AB de Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB de Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB Eşleştirme Projesi, Ankara Kursun 6. Haftası Carin Lindqvist-Virtanen Genel Müdür Yardımcısı Sigorta Bölümü AB Sosyal Politikası Sınırlı Yetkinlik Serbest

Detaylı

Erasmus+ Programı Avrupa Birliğinin yılları arasında eğitim, gençlik ve spor alanlarında uyguladığı hibe destek programıdır.

Erasmus+ Programı Avrupa Birliğinin yılları arasında eğitim, gençlik ve spor alanlarında uyguladığı hibe destek programıdır. Erasmus+ Programı Avrupa Birliğinin 2014-2020 yılları arasında eğitim, gençlik ve spor alanlarında uyguladığı hibe destek programıdır. İZÜ ve Erasmus+ Yükseköğretim Hareketlilik KA-103 Projesi Personel

Detaylı

UZUN VADELİ HAYAT SİGORTALARI ÜRÜNLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ

UZUN VADELİ HAYAT SİGORTALARI ÜRÜNLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ UZUN VADELİ HAYAT SİGORTALARI ÜRÜNLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ 10. Kalkınma Planının 3. Programı olan Yurtiçi Tasarrufların Arttırılması Ve İsrafın Önlenmesi Programı kapsamında 4. bileşen, Tamamlayıcı Sigortacılığın

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KARYAĞDI TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 22956/04) KARAR STRAZBURG 8 Ocak 2008 İşbu karar AİHS nin

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ SAYI:15 NİSAN 2004/2

AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ SAYI:15 NİSAN 2004/2 Hazırlayan: Müge ÇAKAR İÇİNDEKİLER 1. AB- TÜRKİYE SON DAKİKA 1.1. AB-Türkiye İlişkileri nde Kıbrıs 2. AB den ÖNEMLİ BAŞLIKLAR 2.1. Avrupa Birliği nde Tarihi Genişleme AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ

Detaylı

İLAN TARİHİ 3 Mart 2014. SON BAŞVURU TARİHİ: 25 Mart 2014

İLAN TARİHİ 3 Mart 2014. SON BAŞVURU TARİHİ: 25 Mart 2014 2013-2014 ÖĞRETİM YILI ERASMUS ÖĞRENCİ STAJ HAREKETLİLİĞİ BAŞVURU DUYURUSU İLAN TARİHİ 3 Mart 2014 SON BAŞVURU TARİHİ: 25 Mart 2014 Erasmus Stajı Nedir? Staj (yerleştirme), bir yararlanıcının programa

Detaylı

SON DÜZENLEMELERLE UYGULAMALI İŞ HUKUKU VE SOSYAL SİGORTALAR MEVZUATI İLE ÜCRET HESAP PUSULASI (BORDRO) BİLGİLENDİRMESİ

SON DÜZENLEMELERLE UYGULAMALI İŞ HUKUKU VE SOSYAL SİGORTALAR MEVZUATI İLE ÜCRET HESAP PUSULASI (BORDRO) BİLGİLENDİRMESİ SON DÜZENLEMELERLE UYGULAMALI İŞ HUKUKU VE SOSYAL SİGORTALAR MEVZUATI İLE ÜCRET HESAP PUSULASI (BORDRO) BİLGİLENDİRMESİ (25.02.2011 tarih ve 27857 sayılı 1. Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 13.02.2011

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 22

HABER BÜLTENİ Sayı 22 HABER BÜLTENİ 04.08.2015 Sayı 22 Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Türkiye genelinden ve AB-28 den daha düşük: Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Temmuz 2015 te hem bir önceki aya hem de bir önceki

Detaylı

Öğrenci Öğrenim Hareketliliği nden Yararlanma Süresi: En az 3 ay En fazla 12 ay

Öğrenci Öğrenim Hareketliliği nden Yararlanma Süresi: En az 3 ay En fazla 12 ay 2014-2015 ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ ERASMUS+ ÖĞRENİM HAREKETLİLİĞİ 1 Erasmus+ Programı Erasmus programı, yükseköğretim kurumlarının birbirleri ile işbirliği yapmalarını tevsik etmeye yönelik bir Avrupa Birliği

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 14

HABER BÜLTENİ xx Sayı 14 HABER BÜLTENİ xx.12.2014 Sayı 14 Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, bir önceki aya göre yükseldi: Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Kasım 2014 te bir önceki aya göre artarken geçen yılın aynı dönemine

Detaylı

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre yükselirken, geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda hizmetlere

Detaylı

Araştırma ve Geliştirme Dünyasında Klinik Araştırmalar ve Teknoloji Geliştirme Bölgeleri

Araştırma ve Geliştirme Dünyasında Klinik Araştırmalar ve Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Araştırma ve Geliştirme Dünyasında Klinik Araştırmalar ve Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kore Şehitleri Cad. 17 Zincirlikuyu 34394 İstanbul, Turkey T: +90 (212) 354 00 00 F: +90 (212) 274 20 95 E: gun@gun.av.tr

Detaylı

SİRKÜLER İstanbul, Sayı: 2016/205 Ref: 4/205

SİRKÜLER İstanbul, Sayı: 2016/205 Ref: 4/205 SİRKÜLER İstanbul, 29.11.2016 Sayı: 2016/205 Ref: 4/205 Konu: BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNE OTOMATİK KATILIM İLE İLGİLİ 2016/26 SAYILI BAŞBAKANLIK GENELGESİ YAYINLANMIŞTIR 26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA GÜNDEM Türkiye - Genel Bilgiler Orijinal - Jenerik İlaç Türkiye İlaç Sektörü Diğer Ülkeler ile Karşılaştırma Değerlendirme ve

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

TIBBİ KÖTÜ UYGULAMAYA İLİŞKİN ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI 1

TIBBİ KÖTÜ UYGULAMAYA İLİŞKİN ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI 1 TIBBİ KÖTÜ UYGULAMAYA İLİŞKİN ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI 1 A. SİGORTANIN KAPSAMI A.1. Sigortanın Konusu Bu sigorta sözleşmesi ile 1219 sayılı Kanunun Ek 12 nci maddesi çerçevesinde,

Detaylı

SAĞLIK SİGORTALARI SINAVI WEB-ARALIK 2015

SAĞLIK SİGORTALARI SINAVI WEB-ARALIK 2015 SAĞLIK SİGORTALARI SINAVI WEB-ARALIK 2015 Soru-1: Sosyal Güvenlik Kurumu altında sağlık güvencesi olan ve ayrıca AA Sigorta şirketinden 04.05.2015 başlangıç tarihli sağlık sigortası yaptıran Ali Bey, 10.05.2015

Detaylı

2014-2015 ERASMUS+ PERSONEL HAREKETLİLİĞİ BAŞVURUSU

2014-2015 ERASMUS+ PERSONEL HAREKETLİLİĞİ BAŞVURUSU 2014-2015 ERASMUS+ PERSONEL HAREKETLİLİĞİ BAŞVURUSU Değerli Öğretim Elemanlarımız ve İdari Personelimiz, Cumhuriyet Üniversitesi Dış İlişkiler Birimi ERASMUS+ Kurum Koordinatörlüğü 2014-2015 akademik yılında

Detaylı

Sayfa 1 Kasım 2016 ULUSLARARASI SIRALAMALARINDA BELARUS UN YERİ

Sayfa 1 Kasım 2016 ULUSLARARASI SIRALAMALARINDA BELARUS UN YERİ Sayfa 1 Kasım 2016 ULUSLARARASI SIRALAMALARINDA BELARUS UN YERİ Dünya Bankası tarafından yayınlanan İş Yapma Kolaylığı (Doing Business) 2017 yılı raporuna göre Belarus, iş yapma kolaylığı açısından 190

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 506.S.SSK/39

İlgili Kanun / Madde 506.S.SSK/39 609 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2013/1 T.C YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2011/891 Karar No. 2012/6510 Tarihi: 07.02.2012 İlgili Kanun / Madde 506.S.SSK/39 SİGORTALININ TARAFİK KAZASINDA

Detaylı

BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 -

BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 - BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 - (OECD ve Avrupa Birliği işbirliğinde hazırlanan Bir Bakışta Sağlık-Avrupa 2010 adlı yayının özetidir) AĞUSTOS 2011 ANKARA İçindekiler ÖZET 1 BÖLÜM 1- SAĞLIĞIN DURUMU...

Detaylı

İŞVERENLERE YÖNELİK OTOMATİK KATILIM SİSTEMİ TANITIM KILAVUZU. T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü

İŞVERENLERE YÖNELİK OTOMATİK KATILIM SİSTEMİ TANITIM KILAVUZU. T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü İŞVERENLERE YÖNELİK OTOMATİK KATILIM SİSTEMİ TANITIM KILAVUZU Otomatik Katılım Nedir? İşyeri bazlı özel emeklilik planlarına yönelik bir uygulama olan otomatik katılım, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf

Detaylı

Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (Bu Genel Şartlar 21.07.2010 tarihli ve 27648 sayılı Resmi Gazete de yer alan Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 19

HABER BÜLTENİ xx Sayı 19 HABER BÜLTENİ xx.05.2015 Sayı 19 Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, bir önceki aya göre değişmedi: Mart ayında düşen Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Nisan 2015 te bir önceki aya göre değişmedi. Geçen

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SOSYAL GÜVENLİK KURUMU Dr. Mümine Nurdan DOĞUKAN GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ POLİTİKA VE PROJE DAİRE BAŞKANLIĞI 07 Kasım 2014 Sunum Planı Tanımlar Özel Sağlık Sigortası Çeşitleri Tamamlayıcı

Detaylı

MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI. Yrd. Doç. Dr. A. Taner Güven Adli Tıp Anabilim Dalı

MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI. Yrd. Doç. Dr. A. Taner Güven Adli Tıp Anabilim Dalı MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI Yrd. Doç. Dr. A. Taner Güven Adli Tıp Anabilim Dalı DÜNYA DA Kusura dayalı Kusura dayanmayan Karma sistemler ABD İSVEÇ FRANSA ALMANYA YENİ ZELANDA AVUSTRALYA İTALYA İNGİLTERE

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 38

HABER BÜLTENİ Sayı 38 HABER BÜLTENİ 14.12.2016 Sayı 38 KONYA İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN SATIŞ FİYATI BEKLENTİSİ DÜŞTÜ Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi geçen aya göre yükselirken, geçen yılın aynı dönemine göre düştü. Mevcut siparişler

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 11

HABER BÜLTENİ xx Sayı 11 HABER BÜLTENİ xx.09.2014 Sayı 11 Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre yükseldi: Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Ağustos 2014 te bir önceki aya göre 6,1 puan yükselerek 7 puan değerini

Detaylı

AİHM İçtihatları Kapsamında Medeni Haklar ve Yükümlülükler

AİHM İçtihatları Kapsamında Medeni Haklar ve Yükümlülükler AİHM İçtihatları Kapsamında Medeni Haklar ve Yükümlülükler Mülkiyet Hakları *Mülkiyet davalarına ilişkin yargılamalar özel haklar ve yükümlülükler açısından belirleyici olması nedeniyle m.6/1 kapsamındadır.

Detaylı

İŞVERENLERE YÖNELİK OTOMATİK KATILIM SİSTEMİ TANITIM KILAVUZU. T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü

İŞVERENLERE YÖNELİK OTOMATİK KATILIM SİSTEMİ TANITIM KILAVUZU. T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü İŞVERENLERE YÖNELİK OTOMATİK KATILIM SİSTEMİ TANITIM KILAVUZU Otomatik Katılım Nedir? İşyeri bazlı özel emeklilik planlarına yönelik bir uygulama olan otomatik katılım, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf

Detaylı

Uludağ Üniversitesi Uluslararası İlişkiler / Erasmus Ofisi

Uludağ Üniversitesi Uluslararası İlişkiler / Erasmus Ofisi 1 2 Erasmus+ Programı, Avrupa Birliği tarafından 2007-2013 yılları arasında uygulanmış olan «Hayatboyu Öğrenme ve Gençlik» programı yerine, 2014-2020 yıllarında uygulanacak olan yeni programdır. 3 4 Ana

Detaylı

Hastane atıkları yönetiminde ADR Uygulaması. HÜSEYİN DİLAVER Tehlikeli madde Güvenlik Danışmanı/Eğitimcisi

Hastane atıkları yönetiminde ADR Uygulaması. HÜSEYİN DİLAVER Tehlikeli madde Güvenlik Danışmanı/Eğitimcisi Hastane atıkları yönetiminde ADR Uygulaması HÜSEYİN DİLAVER Tehlikeli madde Güvenlik Danışmanı/Eğitimcisi BİRLEŞMİŞ MİLLETLER UNITED NATIONS (UN) NEW YORK BİRLEŞMİŞ MİLLETLER EKONOMİK VE SOSYAL KONSEYİ

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ

AVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ AVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ NİSAN 2016 ANKARA İçindekiler GİRİŞ... 2 AVRUPA BİRLİĞİ BÜTÇESİ... 2 I. AB BÜTÇESİNİN GELİRLERİ... 2 II. AB BÜTÇESİNİN HARCAMALARI... 4 1. Akıllı ve Kapsayıcı Büyüme... 4 2. Sürdürülebilir

Detaylı

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE. ZEYTİNLİ/TÜRKİYE (Başvuru no. 42952/04) KARAR STRAZBURG. 26 Ocak 2010

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE. ZEYTİNLİ/TÜRKİYE (Başvuru no. 42952/04) KARAR STRAZBURG. 26 Ocak 2010 COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE ZEYTİNLİ/TÜRKİYE (Başvuru no. 42952/04) KARAR STRAZBURG 26 Ocak 2010 İşbu karar AİHS nin 44/2 maddesinde belirtilen koşullar

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 24 KONYA İNŞAAT SEKTÖRÜ GÜVEN ENDEKSİ GEÇEN AYA GÖRE DÜŞTÜ:

HABER BÜLTENİ Sayı 24 KONYA İNŞAAT SEKTÖRÜ GÜVEN ENDEKSİ GEÇEN AYA GÖRE DÜŞTÜ: HABER BÜLTENİ 02.10.2015 Sayı 24 KONYA İNŞAAT SEKTÖRÜ GÜVEN ENDEKSİ GEÇEN AYA GÖRE DÜŞTÜ: Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi (KOİN) geçen aya ve geçen yılın aynı dönemine göre düştü. Konya da inşaat sektöründe

Detaylı

2011-2012 YEKDEM UYGULAMALARI

2011-2012 YEKDEM UYGULAMALARI 2011-2012 YEKDEM UYGULAMALARI Nezir AY TEİAŞ Elektrik Piyasaları İşletme Dairesi Başkanı 07 Kasım 2012 İstanbul 1 Dünya da yenilenebilir enerji kaynakları için uygulanan bazı teşvik mekanizmaları Dünyada,

Detaylı

MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI PRİMLERİNİN İNDİRİM KONUSU YAPILIP YAPILMAYACAĞI SORUNU

MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI PRİMLERİNİN İNDİRİM KONUSU YAPILIP YAPILMAYACAĞI SORUNU MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI PRİMLERİNİN İNDİRİM KONUSU YAPILIP YAPILMAYACAĞI SORUNU 1. GİRİŞ Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı İzmir Vergi Dairesi Başkanlığınca verilmiş bulunan ve örneği Mevzuattaki

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 13

HABER BÜLTENİ xx Sayı 13 HABER BÜLTENİ xx.11.2014 Sayı 13 Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi geçen aya ve geçen yıla göre düştü: Ağustos 2014 te yükselişe geçen Konya hizmetler sektörü güven endeksi, ekim ayında bir önceki

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 10

HABER BÜLTENİ Sayı 10 HABER BÜLTENİ 04.02.2015 Sayı 10 Konya Sanayi Odası (KSO) ve Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) işbirliğinde gerçekleştirilen Konya İmalat Sanayi Güven Endeksi Anketi, Türkiye nin, yerel

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

2016 / 2017 YILI ERASMUS+ EĞİTİM ALMA HAREKETLİLİĞİ BAŞVURULARINA İLİŞKİN AÇIKLAMA

2016 / 2017 YILI ERASMUS+ EĞİTİM ALMA HAREKETLİLİĞİ BAŞVURULARINA İLİŞKİN AÇIKLAMA 2016 / 2017 YILI ERASMUS+ EĞİTİM ALMA HAREKETLİLİĞİ BAŞVURULARINA İLİŞKİN AÇIKLAMA Erasmus+ Eğitim Alma Hareketliliği Faaliyetine başvurmak isteyen İDARİ personelin; 05 Haziran 2017 25 Haziran 2017 tarihleri

Detaylı

MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI R A P O R 07/39-40-41-42 15 EYLÜL 2007 21

MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI R A P O R 07/39-40-41-42 15 EYLÜL 2007 21 MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI 21 MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI I. GİRİŞ İlgili Devlet bakanlığı tarafından, 16 Mart 2006 Tarihli, 26110 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel

Detaylı

İstanbul Üniversitesi

İstanbul Üniversitesi İstanbul Üniversitesi ADLİ BİLİMCİLER DERNEĞİ 1.ULUSAL SAĞLIK HUKUKU KONGRESİ SAĞLIK HUKUKUNDA SİGORTA KURSU SİGORTACILIK KAVRAMLARI, TÜRLERİ VE UYGULAMALARI 2 Mayıs 2014 Doç. Dr. S. Haluk ÖZSARI İstanbul

Detaylı

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 Ulusal Emisyon Tavanlarının Belirlenmesi Ülkemizin, Ø Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi (CLRTAP)

Detaylı

TRAFİK SİGORTASINDA SİGORTA ETTİRENİN SİGORTACISINA RÜCU HAKKI ÇELİK AHMET ÇELİK

TRAFİK SİGORTASINDA SİGORTA ETTİRENİN SİGORTACISINA RÜCU HAKKI ÇELİK AHMET ÇELİK TRAFİK SİGORTASINDA SİGORTA ETTİRENİN SİGORTACISINA RÜCU HAKKI ÇELİK AHMET ÇELİK 1- Bildirim (ihbar) yükümlülüğü Uygulamada sigorta ettirenin (poliçe sahibinin), kendi sigortacısına karşı dava açması az

Detaylı

6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNUN BAZI MADDELERİ DEĞİŞİYOR

6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNUN BAZI MADDELERİ DEĞİŞİYOR 6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNUN BAZI MADDELERİ DEĞİŞİYOR Son torba yasanın yayınlanması ile birlikte 6331 sayılı İSGK bazı maddeleri yeniden revize ediliyor. **İŞYERİ HEKİMİ VE İŞ GÜVENLİĞİ

Detaylı

ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ İLAN TARİHİ 20 OCAK 2017

ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ İLAN TARİHİ 20 OCAK 2017 ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ 2016-2017 ÖĞRETİM YILI ERASMUS+ DERS VERME HAREKETLİLİĞİ BAŞVURU KILAVUZU İLAN TARİHİ 20 OCAK 2017 SON BAŞVURU TARİHİ 25 ŞUBAT 2017 Üniversitemiz, ERASMUS+ Hareketlilik Faaliyetleri

Detaylı

Yönetim Kurulu Üyeleri ve Yönetici Sorumluluk Teminatı. GÖZDE KARATOPAK Manager, FINPRO Practice

Yönetim Kurulu Üyeleri ve Yönetici Sorumluluk Teminatı. GÖZDE KARATOPAK Manager, FINPRO Practice Yönetim Kurulu Üyeleri ve Yönetici Sorumluluk Teminatı GÖZDE KARATOPAK Manager, FINPRO Practice Program Türkiye de yöneticinin sorumluluğu Yeni TTK Neden Yönetici Sorumluluk Sigortası? Poliçe işleyişi

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

OECD, Avrupa Birliği Sağlık İstatistikleri ve Türkiye

OECD, Avrupa Birliği Sağlık İstatistikleri ve Türkiye İzleme Ölçme ve Değerlendirme Kurum Başkan Yardımcılığı Editor Aziz KÜÇÜK Hazırlayanlar H. Erkin SÜLEKLİ Alper MORTAŞ OECD, Avrupa Birliği Sağlık İstatistikleri ve Türkiye Hastanelerde Beşeri ve Fiziki

Detaylı

2012-2013 Akademik Yılı Erasmus Öğrenci Öğrenim Hareketliliği ve 2011-2012 Akademik Yılı Staj Hareketliliği Başvuru Duyurusu

2012-2013 Akademik Yılı Erasmus Öğrenci Öğrenim Hareketliliği ve 2011-2012 Akademik Yılı Staj Hareketliliği Başvuru Duyurusu 2012-2013 Akademik Yılı Erasmus Öğrenci Öğrenim Hareketliliği ve 2011-2012 Akademik Yılı Staj Hareketliliği Başvuru Duyurusu Öğrenci Seçim Takvimi 20 Şubat 8 Mart 2012: Adayların online başvuru sürecini

Detaylı