TORBALI OVASI YÜZEYSEL AKİFERİNDEKİ YERALTI SUYU AKIMININ MATEMATİKSEL MODELLEME İLE TESPİTİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TORBALI OVASI YÜZEYSEL AKİFERİNDEKİ YERALTI SUYU AKIMININ MATEMATİKSEL MODELLEME İLE TESPİTİ"

Transkript

1 V. ULUSAL HİDROLOJİ KONGRESİ Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara 5 7 Eylül 2007 TORBALI OVASI YÜZEYSEL AKİFERİNDEKİ YERALTI SUYU AKIMININ MATEMATİKSEL MODELLEME İLE TESPİTİ Alper Elçi 1, Orhan Gündüz 2, Celalettin Şimşek 3 1 Dokuz Eylül Üniversitesi, Çevre Müh.Böl., Buca/İZMİR, 2 Dokuz Eylül Üniversitesi, Çevre Müh.Böl., Buca/İZMİR, 3 Dokuz Eylül Üniversitesi, Torbalı Meslek Yüksek Okulu, Sondaj Böl., Torbalı/İZMİR, Bu çalışma ile İzmir in Torbalı ilçesindeki alüvyon ovası yüzeysel akiferi için bir matematiksel akım modelinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. MODFLOW-2000 platformu üzerinde geliştirilen model tek katmanlı ve iki boyutlu olup, kış mevsimi kararlı akım koşullarını temsil edecek şekilde kurulmuştur. Bu kapsamda yürütülen arazi çalışmaları ile ovadaki yeraltı su seviyeleri 28 noktada ölçülmüştür. Başlıca kalibrasyon parametreleri olarak hidrolik iletkenlik değerleri ve akifer beslenme oranları kullanılarak, PEST otomatik kalibrasyon programı ile modelin kalibrasyonu yapılmıştır. Çalışma sahasındaki hidrojeolojik özellikler dikkate alınarak, modelleme alanı 5 farklı hidrolik iletkenlik ve akifer beslenme oranı bölgesine ayrılmıştır. Kalibrasyonu tamamlanmış akım modeli ile Torbalı Ovası yüzeysel akiferi için bir yeraltı su seviyesi dağılımı hesaplanmıştır. Aynı çözümü kullanarak yeraltı suyu akım yönleri tespit edilmiş ve Torbalı Ovası için yaklaşık bir su bütçesi hesaplanmıştır. Ayrıca ovada yer alan Küçük Menderes nehri, Fetrek ve Arapkahve derelerinin ve İzmir in önemli içme suyu kaynaklarından Tahtalı baraj gölünün alüvyon akiferle etkileşimleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Kalibrasyonu yapılmış modelin çalıştırılması sonucunda oluşan hataların standart sapması 5.19 m ve standart sapmanın ölçüm değerleri aralığına oranı da 0.09 m olarak saptanmıştır. Model ile hesaplanan seviye değerleri arazide ölçülen değerlerle kıyaslandığında oldukça makul bir uyum olduğu görülmektedir. Model sonuçlarına göre yeraltı suyu bakımından ova, yağışa bağlı yüzeyden sızmaya ek olarak güneydeki kireçtaşı birimlerinden ve Torbalı nın doğusunda yer alan ve yine kireçtaşlarından oluşan Gurgur dağından beslenmektedir. Aynı zamanda Tahtalı baraj gölünden alüvyon ovaya doğru belirgin bir yeraltı suyu akısı olduğu gözlenmiştir. Buna ilave olarak akım yönleri bölgeden bölgeye de büyük farklılıklar göstermektedir. Modelleme sonuçları yüzeysel yeraltı suyu etkileşimleri bakımından incelendiğinde, Küçük Menderes nehrinin modelleme alanı içinde kalan kısmının yeraltı suyu ile beslendiği görülmektedir. Arapkahve ve Fetrek derelerin bazı kısımları alüvyon akiferden su kazanmakta, bazı kısımları ise akifere su kaybetmektedir. Bu çalışma sonucunda elde edilen veriler, daha sonra yürütülecek Torbalı Ovası yeraltı suyu yönetimi ve kirletici taşınımı modelleme çalışmalarına da temel teşkil edebilecektir. Anahtar Sözcükler: Torbalı Ovası, Küçük Menderes nehri, modelleme, MODFLOW, PEST DETERMINATION OF UNCONFINED GROUND WATER FLOW AT THE TORBALI PLAIN USING MATHEMATICAL MODELING The goal of this study is to develop a mathematical flow model for the alluvial water table aquifer located in the county of Torbali-İzmir. The model is set up using MODFLOW-2000 as one-layered, two-dimensional and steady-state, so that it represents groundwater flow conditions for the winter season. In this extent, groundwater levels are measured on the field at 28 monitoring points. By using the main calibration parameters hydraulic conductivity and aquifer recharge rate, the model is calibrated with the automatic calibration code PEST. The hydrogeological properties of the study 509

2 area are considered to divide up the model domain into five different hydraulic conductivity and recharge rate zones. The groundwater level distribution for the Torbalı plain unconfined aquifer is calculated with the calibrated flow model. Using the same solution, groundwater flow directions are determined, and an estimated water budget for the Torbali plain is calculated. Furthermore, an attempt is made to estimate the interactions of the aquifer with the Kucuk Menderes river, Fetrek and Arapkahve streams and the Tahtali reservoir, which is an important drinking water resource of Izmir. After running the calibrated model, the residual standard deviation (RSD) and the ratio of RSD to the range of measured values are determined as 5.19 m and 0.09 m, respectively. The fit between field measured groundwater levels and the values calculated by the model is reasonable and acceptable. According to the modeling results, the plain receives groundwater influx from the limestone units in the south and the Gurgur Mountain in the east of Torbali in addition to surficial recharge originating from precipitation. At the same time, it is observed that there is also significant groundwater influx from the Tahtali reservoir. Furthermore, flow directions vary regionally in the study area. With respect to surface-groundwater interactions, the portion of the K.Menderes River that lies within the model domain gains groundwater. The Arapkahve and Fetrek streams on the other hand gain water from the aquifer in some portions, and lose water in other. The results obtained from this study can be utilized to support groundwater management studies for the Torbali plain. Also, this model forms a basis for future contaminant transport modeling studies. Keywords: Torbalı plain, Kucuk Menderes river, modeling, MODFLOW, PEST GİRİŞ Torbalı Ovası Küçük Menderes Nehri havzasının kuzeybatı kısmını oluşturan ve İzmir ili sınırları içerisinde yer alan bir alüvyon ovasıdır. İl merkezine 50 km mesafede bulunan ova, İzmir metropoliten alanına yakınlığı, çeşitli sanayi tesislerini barındırması ve verimli toprakları nedeniyle ilin ve bölgenin ekonomisi için büyük önem taşımaktadır. Ovaya adını veren Torbalı ilçesi, son yıllarda yapılan sanayi yatırımları ve önemli tarımsal üretim potansiyeli sayesinde giderek gelişen bir eğilim göstermektedir. Ekonomisindeki canlılığa bağlı olarak ilçe nüfusu da hızla artmaktadır. Tüm bu faktörler sonucu ovada içme ve kullanma, tarımsal sulama ve endüstriyel üretim amaçlı su tüketimi de paralel bir artış göstermektedir. Yüzeysel su kaynaklarının miktar olarak kısıtlı ve kalite olarak da doğrudan kullanıma uygun nitelikte olmaması nedeniyle ovada su temini amacıyla genellikle yeraltı suyunun kullanıldığı görülmektedir. Ovada akifer niteliği taşıyan en önemli formasyonun ortalama 80 m kalınlığındaki çok geçirimli bir alüvyon tabakası olduğu görülür. Buna ek olarak alanın güneyinde yer alan kireçtaşı birimleri de alansal olarak sınırlı olmakla birlikte yüksek su verimleri ile dikkat çekmektedir. Bu nedenlerle ovada açılan kuyuların büyük çoğunluğu bu iki formasyondan su çekecek şekilde planlanmaktadır. Özellikle alüvyon akiferi m/gün aralığındaki hidrolik geçirimlilik değerleri ile L/sn kapasiteli kuyuların açılmasına imkân tanımaktadır. Ovadaki kuyulardan yıllık çekilen toplam su miktarı net olarak bilinemese de, serbest yüzeyli akiferdeki yeraltı suyu seviyelerinin uzun yıllar ortalamalarında gözlenen yaklaşık 1 m/yıl mertebesindeki düşüm (Şakıyan ve Yazıcıgil, 2004), sistemden ciddi bir aşırı çekim olduğunu göstermektedir. Çoğunluğu kontrolsüz ve kaçak olarak açılan bu kuyular nedeniyle ovadaki yeraltı su kaynakları ciddi bir risk altındadır. Bu noktalardan hareketle sunulan çalışmada Torbalı Ovası yüzeysel akiferdeki yeraltı suyu akımını hesaplayabilen bir matematiksel yeraltı suyu akım modelinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Torbalı Ovası için geliştirilmekte olan bu modelin bölgede su kaynakları yönetiminde etkin bir araç olarak kullanılması amaçlanmıştır. Ayrıca model çıktıları ileride yapılabilecek kirletici taşınım modelleme çalışmalarına da temel teşkil edebilecektir. Bu kapsamda yürütülen modelleme çalışmalarında Torbalı Ovası serbest yüzeyli akiferi iki boyutlu olarak ve kış sezonu kararlı akım koşullarına göre 510

3 modellenmiştir. Bu amaçla yeraltı suyu modellemesinde yaygın olarak kullanılmakta olan MODFLOW-2000 sonlu farklar akım modeli kullanılmış ve Nisan ayında arazide ölçülmüş yeraltı su seviye verilerine göre modelin otomatik kalibrasyonu yapılmıştır. Kalibre edilmiş model ile yeraltı suyu akım yönlerinin yanı sıra Torbalı Ovası için yaklaşık bir su bütçesi de hesaplanmıştır. Buna ilave olarak ovada yer alan Küçük Menderes nehri, Fetrek ve Arapkahve derelerinin alüvyon akiferle etkileşimleri tespit edilmiştir. ÇALIŞMA ALANI Küçük Menderes havzasının kuzeybatı kısmını oluşturan ve İzmir ili sınırları içerisinde yer alan Torbalı Ovası çalışma alanı olarak seçilmiştir (Şekil 1). İzmir ilinin en büyük tarım alanlarından biri olan bu ova kuzeyde Nif Dağı, kuzeydoğuda Mahmut Dağı, güneyde Kocadindağı ve batıda ise İzmir metropoliten alanına içme suyu sağlayan Tahtalı baraj gölü ile çevrilidir. Torbalı Ovası alanının yaklaşık %65 i tarım alanı, %25 i sanayi ve yerleşim alanı, %10 u yeşil alan ve %5 i ise atık sahası olarak kullanılmaktadır. Toplam ilçe nüfusu 2000 nüfus verilerine göre 93,000 olup, bölgede sürekli gelişmekte ve büyümekte olan sanayi ve tarımsal faaliyetlerden dolayı yükselen bir eğilim göstermektedir. İzmir-Torbalı bölgesinin hidrolojik ve hidrojeolojik özellikleri Çalışma alanı ve çevresi iklim olarak tipik Akdeniz iklimi etkisi altındadır. Yıllık ortalama sıcaklık 17 C dir. 26 yıllık yağış gözlem verilerine göre ovada yıllık ortalama yağış 659 mm dir (DMİ, 2005). Torbalı Ovası içerisinde mevsimsel dere niteliğinde kuzey-güney yönlü uzanan ve K.Menderes nehri ile birleşen Fetrek ve Arapkahve dereleri yer almaktadır. Örneğin Fetrek deresindeki su debisi kış aylarında çok yüksek (ortalama 5.85 x 10 6 m 3 /ay) ve yaz aylarında ise çok düşük (ortalama 0.33 x 10 6 m 3 /ay) olduğundan yıl içerisinde büyük değişkenlik göstermektedir ve bu nedenle sulama amaçlı kullanım için yetersiz kalmaktadırlar. Çalışma alanının temelini Mesozoyik yaşlı Menderes Metamorfikleri oluşturur. Menderes Metamorfikleri temelde şistler ile başlar ve üst kısımlarda mermerlerle devam eder. Temel kayası üzerine bindirme fayı ile Üst Kretase-Paleosen yaşlı Bornova Filişi gelir. Çalışma alanının kuzeyinde mostra veren birim, filiş ve allokton kireçtaşlarından oluşur. Her iki birim üzerine açısal uyumsuzlukla alanda yaygın gözlenen Neojen yaşlı Vişneli formasyonu gelir. Vişneli formasyonu tabanda çakıltaşı ile başlar ve kumtaşı, kiltaşı ve üst kesimlerde killi kireçtaşı ile davam eder (Şimşek, 2002). Torbalı Ovasını oluşturan Kuvaterner yaşlı alüvyonlar tüm birimleri uyumsuzlukla örter. Torbalı ve çevresinde yer alan Mesozoyik yaşlı mermerler, Neojen yaşlı killi kireçtaşları ve Kuvaterner yaşlı alüvyonlar akifer kayalarını oluşturur. Özellikle çalışma alanının yüksek kesimlerinde gözlenen karstik akifer özelliğindeki kayalar, bulundukları kesimlerde önemli oranda yeraltı suyu sağlarlar. Ayrıca, bu akifer sistemleri ovadaki alüvyonla bağlantılı olup, alüvyon akiferi beslerler. Alüvyonun kalınlığı m arasında değişir ve topoğrafyanın yüksek olduğu kesimlerde alüvyon katmanı incedir, malzemesi ise iri tanelidir (Şimşek ve Filiz, 2005). Buna karşılık ovanın iç kesimlerinde alüvyon kalınlığı 80 m lere kadar ulaşmakta ve malzeme ise ağırlık olarak ince tanelidir. Alüvyon akiferi serbest akifer özelliğinde olup büyük oranda yüzeysel beslenmeli olarak bilinmektedir. Yüzeysel beslenmeye çalışma alanında yer alan Fetrek ve Arapkahve dereleri ve civardaki karstik akiferler önemli katkı sağlamaktadır. Alüvyon katmanının altında yer alan Vişneli formasyonunun kiltaşları geçirimsiz kaya özelliği taşımakta ve alüvyon içerisindeki yeraltı sularının oluşmasında büyük rol oynamaktadır. Torbalı Ovasının sulama ve içme suyunun çok büyük bir kısmı bu alüvyon akiferden karşılanır. Bu akiferden su çeken kuyuların derinlikleri 50 ~ 150 m olup, 5 ~ 25 L/s arasında değişen debilerle su çekilmektedir. 511

4 MODELLEME YÖNTEMİ Şekil 1. Model sınırları, çalışma alanı ve topoğrafyası Torbalı Ovası yüzeysel akiferdeki yeraltı suyu akımı MODFLOW-2000 (Harbaugh, 2000) modeli kullanılarak hesaplanmıştır. MODFLOW-2000 yeraltı suyu akımını tanımlayan kısmi diferansiyel denklemleri sonlu farklar yaklaşımıyla çözmektedir. Torbalı Ovası serbest yüzeyli akifer iki boyutlu olarak ve kararlı akım koşullarına göre modellenmiştir. Modelin sınırlarını belirlerken hem çalışma alanının tamamını kapsayacak hem de mümkün olduğunca Fetrek deresi alt havza sınırları ile çakışacak şekilde çalışılmıştır. Yüzeysel akifer modelde tek katman olarak temsil edilmiştir. Bu katmanın üstü zemin yüzeyini temsil ederken, altı geçirimsiz bir sınır olarak kabul edilmiştir. Model çözünürlüğü uniform olarak m olarak belirlenmiştir ve böylece toplam aktif sonlu farklar hücresi oluşturulmuştur. Daha sonra arazide ölçülen yeraltı su seviye değerlerine göre modelin otomatik kalibrasyonu yapılmıştır. Burada başlıca kalibrasyon parametreleri olarak hidrolik iletkenlik değerleri ve akifer besleme oranı kullanılmıştır. Son olarak kalibre edilmiş model ile yeraltı suyu akım yönlerinin yanı sıra Torbalı Ovası için yaklaşık bir su bütçesi hesaplanmıştır. 512

5 Şekil 2. Modelin sınır koşulları Sınır Koşulları Modelde kullanılan sınır koşulları Şekil 2 te gösterilmiştir. Sınır koşulları olarak sabit yük, genel yük (general head boundary-ghb), geçirimsiz, pınar ve nehir tipleri uygulanmıştır. Modelleme alanının batısında kalan Tahtalı baraj gölünün seviyesi sabit yük sınır koşulu olarak alınmıştır Nisan ayı için seviye m olarak ölçülmüştür (IZSU, 2006). Fetrek deresi alt havza sınırları ise geçirimsiz sınır olarak modellenmiştir. Ancak Tahtalı baraj gölü civarında ve çalışma alanının güneydoğusunda kalan bölge için havza sınır çizgisi geçirilemediğinden, bu kısımlara genel yük sınır koşulu konmuştur. Genel yük sınır koşulu, sabit yük sınır koşulunun bir türüdür; model sınırındaki yeraltı suyu akımı akiferdeki yük değeri ile modelcinin tanımlandığı bir değer arasındaki yük farkı ile orantılı olacak şekilde hesaplanmaktadır. Diğer taraftan Arapkahve ve Fetrek derelerinin içerisinde akış olan kısımlarında ve yeraltı suyu seviye ölçümlerine istinaden akifer ile etkileşimi olduğu bilinen kısımlara nehir sınır koşulları uygulanmıştır (Şekil 2). Benzer şekilde K.Menderes nehri de aynı tip sınır koşulu ile modelde hesaba katılmıştır. Çalışma alanındaki önemli kaynaklar da modele dahil edilmiştir; bunlar Torbalı Ovasının kuzeyindeki Nif dağının güney eteklerinde bulunan Başpınar ve Küçükpınar kaynakları ve ovanın kuzeybatısındaki Ayrancılar kaynaklarıdır. Bu kaynakların debileri kış dönemi için sırasıyla 256, 185 ve L/s olarak ölçülmüştür (Şimşek vd., 2007). 513

6 Torbalı Ovası yüzeysel akiferi için önemli bir yeraltı suyu batığı olan ovadaki içme suyu, sulama suyu ve endüstriyel kullanma suyu kuyuları da modelde tanımlanmıştır. Ova genelinde hesaba katılamayan çok sayıda kayıtlı ve kayıtsız kuyu bulunmakla birlikte, önemli büyüklükte debi çeken kuyuların tamamı (ör., bölgedeki belediyelerin içme suyu kuyuları) modele dahil edilmiştir. Eğer birden fazla kuyu m lik bir model hücresinin içine denk gelmişse, bu kuyuların debileri toplanarak tek bir kuyu olarak modellenmiştir. Böylece çekim debileri 2 ~ 75 L/s arası değişen toplam 41 adet kuyu hesaba katılmıştır. Kuyulardan çekilen toplam debi m 3 /gün olarak hesaplanmıştır. Bu debi Şimşek (2002) nin ova için yaptığı su bütçesi hesabı sonucu ovadan kuyularla yapılan toplam çekim için elde edilen 18 milyon m 3 /yıl değeri ile mertebe olarak tutarlıdır. Şekil 3. Modelde kullanılan hidrolik iletkenlik (K) bölgeleri ve yeraltı suyu seviye ölçüm noktalarını gösteren harita. K bölgeleri: 1- Kiltaşı, 2- Şist, 3- Filiş, 4- Kireçtaşı, 5- Alüvyon Modelin Kalibrasyonu Modelleme alanı akiferin jeolojisini dikkate alarak Şekil 3 te gösterildiği gibi 5 farklı hidrolik iletkenlik bölgesine ayrılmış ve modelde her bölge için ayrı bir hidrolik iletkenlik parametresi kullanılmıştır. Modelde kullanılan hidrolik iletkenlik değer aralıkları doğrudan literatürdeki değerlere dayanarak belirlenmiştir (Spitz ve Moreno, 1996). Benzer şekilde her bölge için bir de akifere beslenme oranı atanmıştır. Beslenme oranı net değer olarak kullanıldığından, modelde buharlaşma-terleme parametresi dahil edilmemiştir. Meteoroloji verilerine göre çalışma alanına ait yağış, yılın ıslak dönemi için 575 mm dir (Kasım 2004-Nisan 2005). Bu miktarın yaklaşık %70 inin yüzeysel akış ve buharlaşmaya geçeceğini varsayarak her bir bölge için olası akifer beslenme oranları belirlenmiştir. Yüksek kotlardaki beslenme oranı için, hem yeraltı suyu tablasının daha 514

7 derin olması, hem de dik arazi eğimlerinden dolayı, 2, 3 ve 4 nolu bölgelere nispeten daha düşük değerler atanmıştır. Modelde her bölge için kullanılan hidrolik iletkenlik parametreleri ve akifer beslenme oranları Tablo 1 de özetlenmiştir. Modelin kış sezonu kararlı akım koşullarına kalibre edilebilmesi amacıyla 2005 yılının Nisan ayında 28 kuyuda yeraltı su seviye ölçümleri yapılmıştır. Kalibrasyon sürecinde hedef, kalibrasyon parametrelerini verilen aralıklarda değiştirerek, ölçülen değerlerle modelin hesapladığı değerler arasındaki hataları en aza indirgemek ve optimum bir çözüm elde etmektir. Süreci daha etkin bir biçimde yürütebilmek için bu çalışmada PEST otomatik kalibrasyon programı kullanılmıştır. PEST, herhangi bir matematiksel modelin parametrelerini bir takım optimizasyon teknikleri ile tahmin etmeye yarayan bir araçtır (Doherty, 2004). Tablo 1 deki model parametreleri belirlenen aralıklarda sistematik olarak değiştirilerek, yine aynı tabloda verilen kalibre edilmiş değerlere ulaşılmıştır. Tablo 1: Modelde kullanılan kalibrasyon parametreleri ve aralıkları Parametre Kalibrasyon aralığı Kalibre edilen değer Hidrolik iletkenlik (m/gün) K xy -1 (Kiltaşı) ~ K xy -2 (Şist) ~ K xy -3 (Filiş) ~ K xy -4 (Kireçtaşı) 0.1 ~ K xy -5 (Alüvyon) 1 ~ Akifer beslenme oranı (mm/yıl) R ~ R ~ R ~ R-4 30 ~ R-5 30 ~ SONUÇLAR VE DEĞERLENDİRME Kalibrasyonu yapılmış modelin çalıştırılması sonucunda modelde oluşan ortalama ve mutlak ortalama hata değerleri sırasıyla ve 4.23 m olarak hesaplanmıştır (Hata = ölçülen yeraltı su seviyesi modelin hesapladığı seviye). Hataların standart sapması (RSD) 5.19 m ve standart sapmanın ölçüm değerleri aralığına oranı da 0.09 m olarak saptanmıştır. Şekil 4 te de görülebileceği gibi modellenen ve ölçülen değerler arasındaki fark birkaç ölçüm noktası dışında kabul edilebilir sınırlar içerisindedir. Ayrıca sistematik bir hatanın olmaması, başka bir deyimle hataların rastgele dağılmış olması, modelin doğruluğuna işaret etmektedir. Bazı ölçüm noktalarında hatanın göreceli olarak yüksek çıkmasının, arazide yapılan ölçüm hatasından veya ölçüm yapılan noktaya yakın kesimlerdeki çekimlerin modele dahil edilmemesinden kaynaklanabileceği düşünülmektedir. Ancak ölçüm hatasının kaynağı tam tespit edilemediğinden bu noktalardaki ölçümler yine de model sonuçların değerlendirilmesine dahil edilmiştir. Modelin hesapladığı yeraltı su seviyeleri ve akım yönleri Şekil 5 te gösterilmiştir. Genel olarak dağlardan ovaya doğru belirgin bir yeraltı suyu akısı olduğu gözlenmektedir. Yağışa bağlı yüzeyden sızmaya ek olarak, güneydeki kireçtaşı birimlerinden, Torbalı nın doğusunda yer alan ve yine kireçtaşlarından oluşan Gurgur dağından ve batıda Tahtalı gölünden ve civarından ovaya yatay bir yeraltı suyu girdisi olduğu da görülebilmektedir. Modelin su bütçesine göre, akifere beslenen toplam suyun %13 ü yağışa bağlı yüzeyden, %51 i model sınırlarına komşu akiferlerden ve geri kalan %36 lık kısım da yüzeysel sulardan gelmektedir. 515

8 Şekil 4. Model sonuçları - hesaplanan yeraltı su seviye değerlerinin ölçülen değerlerle kıyaslanması Modelleme sonuçları yüzeysel yeraltı suyu etkileşimleri bakımından değerlendirildiğinde, Küçük Menderes nehrinin modelleme alanı içinde kalan kısmının yeraltı suyu ile beslendiği görülmektedir. Arapkahve ve Fetrek derelerin bazı kısımlarında alüvyon akiferden su girdisi olmakta, bazı kısımlarında ise özellikle membaya yakın olan noktalarda dereden akifere su akmaktadır. Model sonuçlarına göre Tahtalı baraj gölünün akifere net olarak yaklaşık m 3 /gün yeraltı suyu sızmaktadır. Bu sonuç gölün sadece model sınırları içerisinde kalan ve Şekil 2 de de sabit yük sınırı ile gösterilen arakesit için dikkate alınmalı ve buradan gölün tamamının akifere sızıntı yoluyla su kaybettiği sonucu çıkarılmamalıdır. Ovadaki yeraltı suyu akım yönleri bölgeden bölgeye farklılıklar göstermektedir; örneğin Torbalı ilçe merkezi civarında hakim akım yönü güney-güneydoğu doğrultusunda iken, ovanın batısında Tahtalı baraj gölüne daha yakın yerlerde bu doğrultu kuzeydoğu-doğu olmaktadır. Yeraltı suyu akım hızlarının ise ovadaki alüvyon katmanı içerisinde Tahtalı gölünün doğusunda ve Kuşçuburnu köyü civarında en yüksek olduğu ve K.Menderes in aktığı bölgede en düşük olduğu gözlenmiştir. Yeraltı suyu akış hızının yüksek olduğu bölgelerin bilinmesi akifere olası bir kirletici girdisinin çevresel etki değerlendirmesi bakımından önemlidir. Örneğin bir tehlike atık depolama sahasının yer seçiminde model sonuçlarından yararlanılabilir. Bu durumda Kuşçuburnu civarında oluşabilecek bir kirletici sızıntısı çalışma sahasındaki diğer bölgelere göre ovaya daha hızlı yayılmasına neden olabilecektir. Gelecek İçin Çalışma Önerileri Burada sunulan model çalışması sadece kış dönemini temsil ettiği için su kaynakları yönetiminde bu modelin kullanım alanı kısıtlıdır. Mayıs ayında sulama sezonunun başlamasıyla bölgedeki su kaynakları daha farklı bir gözle değerlendirilmesi gerektiğinden, aynı modeli yaz aylarında oluşan koşullara uygun olarak da çalıştırmak faydalı olacaktır. Bunun için Eylül veya Ekim ayında yeni bir dizi yeraltı su seviye ölçümü yapılması ve elde edilecek verilerle modelin bu defa sadece beslenme oranları değiştirilerek yeniden kalibre edilmesi gerekmektedir. Ayrıca yaz ve kış nüfusundaki olası farklılıkları dikkate alarak, yaz sezonu için çalışma alanındaki kuyuların çekim debileri ayarlanmalıdır. Son olarak bu modelin sonuçları temel alarak, parçacık izleme yöntemiyle veya kirletici taşınım denklemlerini çözmek suretiyle çöp deponi sahalarından, olası endüstriyel kirletici kaynaklarından veya tarımsal faaliyetler sonucu oluşan yayılı kirleticilerden alıcılara taşınım süreleri ve madde akıları modellenebilir. 516

9 Şekil 5. Model sonuçları yeraltı suyu eşseviye eğrileri ve akım yönleri 517

10 TEŞEKKÜR Bu çalışma 2005-KB-FEN-037 nolu bilimsel araştırma projesi kapsamında Dokuz Eylül Üniversitesi tarafından desteklenmiştir. KAYNAKLAR DMİ, (2005), Devlet Meteoroloji İşleri, İzmir Bölge Müdürlüğü Verileri. Doherty, J., (2004), PEST - Model-Independent Parameter Estimation User Manual 5th Edition, Watermark Numerical Computing. Harbaugh, A. W., (2000), MODFLOW-2000 the U.S. Geological Survey modular ground-water model user guide to modularization concepts and the ground-water flow process, U.S. Dept. of the Interior, U.S. Geological Survey. Open-File Report 00-92, Reston, VA. İZSU, (2006), İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Tahtalı İçme Suyu Arıtma Tesisi ve Su Alma Yapısı Aylık Faaliyet Kayıtları. Şakıyan, J. ve Yazıcıgil, H., (2004), Sustainable development and management of an aquifer system in western Turkey, Hydrogeology Journal, 12(1), Şimşek, C., Elçi, A., Gündüz, O. ve Erdoğan, B., (2007), Hydrogeological and hydrogeochemical characterization of a karstic mountain region. Environmental Geology'de yayınlanması için kabul edildi. Şimşek C. ve Filiz Ş., (2005), Torbalı ovası ve çevresindeki akiferlerin hidrojeolojisi ve kirlenebilirliği, DEÜ Fen ve Mühendislik Dergisi, 7: Şimşek, C., (2002), Torbalı ovasının katı atık depolama tesisleri yer seçimine yönelik hidrojeoloji incelemesi, Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Izmir. Spitz, K. ve Moreno, J., (1996), A practical guide to groundwater and solute transport modeling, John Wiley, New York. 518

ĐZMĐR-TAHTALI BARAJ GÖLÜ KORUMA ALANI ĐÇĐN YERALTI SUYU KĐRLETĐCĐ TAŞINIMININ ARCGIS ĐLE MODELLENMESĐ

ĐZMĐR-TAHTALI BARAJ GÖLÜ KORUMA ALANI ĐÇĐN YERALTI SUYU KĐRLETĐCĐ TAŞINIMININ ARCGIS ĐLE MODELLENMESĐ TMMOB COĞRAFĐ BĐLGĐ SĐSTEMLERĐ KONGRESĐ 2009 02-06 Kasım 2009, Đzmir ĐZMĐR-TAHTALI BARAJ GÖLÜ KORUMA ALANI ĐÇĐN YERALTI SUYU KĐRLETĐCĐ TAŞINIMININ ARCGIS ĐLE MODELLENMESĐ D. Karadaş 1, A. Elçi 1 1 DEÜ,

Detaylı

Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları

Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları Türkiye Su Bütçesinin Belirlenmesi Çalıştayı 16 20 Mart 2015 / İstanbul A.Deniz

Detaylı

Baraj Yıkılması Sonrasında Taşkın Yayılımının Sayısal Modeli. Ürkmez Barajı

Baraj Yıkılması Sonrasında Taşkın Yayılımının Sayısal Modeli. Ürkmez Barajı Baraj Yıkılması Sonrasında Taşkın Yayılımının Sayısal Modeli [ve Fiziksel Model Kıyaslaması] Ürkmez Barajı Dr. İsmail HALTAŞ Zirve Üniversitesi, Gaziantep Dr. Gökmen TAYFUR Dr. Şebnem ELÇİ, İzmir Yüksek

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet APAYDIN DSİ 5. Bölge Müdürlüğü Jeotek. Hiz. ve Yeraltısuları Şube Müdürü

Doç. Dr. Ahmet APAYDIN DSİ 5. Bölge Müdürlüğü Jeotek. Hiz. ve Yeraltısuları Şube Müdürü Doç. Dr. Ahmet APAYDIN DSİ 5. Bölge Müdürlüğü Jeotek. Hiz. ve Yeraltısuları Şube Müdürü 1 Sunum İçeriği 1- DSİ Planlama Kademesi Hidrojeolojik Havza Etütleri 1970-1985 Dönemi ve sonraki dönem Yeşil Raporlar

Detaylı

Havza koruma alanlarının yeraltı suyu kirleticilerin taşınımı bakımından değerlendirilmesi

Havza koruma alanlarının yeraltı suyu kirleticilerin taşınımı bakımından değerlendirilmesi Havza koruma alanlarının yeraltı suyu kirleticilerin taşınımı bakımından değerlendirilmesi Alper ELÇİ a, Deniz KARADAŞ b, Orhan GÜNDÜZ a a Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Müh. Bölümü,

Detaylı

KENTİMİZ VE ÇEVRESİNİN YERALTISUYU KAYNAKLARI, YERALTISUYUNU KİRLETİCİ ETKENLER VE SU KITLIĞI RİSKİ

KENTİMİZ VE ÇEVRESİNİN YERALTISUYU KAYNAKLARI, YERALTISUYUNU KİRLETİCİ ETKENLER VE SU KITLIĞI RİSKİ 323 KENTİMİZ VE ÇEVRESİNİN YERALTISUYU KAYNAKLARI, YERALTISUYUNU KİRLETİCİ ETKENLER VE SU KITLIĞI RİSKİ Ertan KAZANASMAZ Jeoloji Mühendisi ertankzn@yahoo.com 1. GİRİŞ Bu çalışmada İzmir ve çevresinde yayılım

Detaylı

TEBLİĞ. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden: İÇME SUYU TEMİN EDİLEN AKİFER VE KAYNAKLARIN KORUMA ALANLARININ BELİRLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

TEBLİĞ. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden: İÇME SUYU TEMİN EDİLEN AKİFER VE KAYNAKLARIN KORUMA ALANLARININ BELİRLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ 10 Ekim 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28437 Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden: TEBLİĞ İÇME SUYU TEMİN EDİLEN AKİFER VE KAYNAKLARIN KORUMA ALANLARININ BELİRLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

10. ÇEVRE İSTATİSTİKLERİ

10. ÇEVRE İSTATİSTİKLERİ TR41 Bölgesi 2008 2010 10. ÇEVRE İSTATİSTİKLERİ 10.1. Atık İstatistikleri 10.1.1. Belediye- Atık Hizmeti Verilen Nüfus ve Atık Miktarı 2008,2010 Toplam nüfus Belediye Anket uygulanan Anket uygulanan Atık

Detaylı

REZERV DEĞĠġĠMĠNDEN FAYDALANILARAK YERALTISUYU REZERVĠNĠN BELĠRLENMESĠ

REZERV DEĞĠġĠMĠNDEN FAYDALANILARAK YERALTISUYU REZERVĠNĠN BELĠRLENMESĠ REZERV DEĞĠġĠMĠNDEN FAYDALANILARAK YERALTISUYU REZERVĠNĠN BELĠRLENMESĠ Hasan KIRMIZITAġ Etüt ve Değerlendirme ġube Müdürü 0CAK/2000 A N K A R A REZERV DEĞĠġĠMĠNDEN FAYDALANILARAK YERALTISUYU REZERVĠNĠN

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

10-11 Şubat 2014 DSİ ETLİK EĞİTİM TESİSLERİ ANKARA

10-11 Şubat 2014 DSİ ETLİK EĞİTİM TESİSLERİ ANKARA 10-11 Şubat 2014 DSİ ETLİK EĞİTİM TESİSLERİ ANKARA ÇALIŞMA GRUBU Adı Soyadı Görevi Çalıştığı Kurum Dr. Ozan DENİZ Başkan Çanakkale Onsekiz Mart Üni. Jeoloji Mühendisliği Bölümü Birol ÖZER Başkan Yardımcısı

Detaylı

KIZILIRMAK NEHRİ TAŞKIN RİSK HARİTALARI VE ÇORUM-OBRUK BARAJI MANSABI KIZILIRMAK YATAK TANZİMİ

KIZILIRMAK NEHRİ TAŞKIN RİSK HARİTALARI VE ÇORUM-OBRUK BARAJI MANSABI KIZILIRMAK YATAK TANZİMİ KIZILIRMAK NEHRİ TAŞKIN RİSK HARİTALARI VE ÇORUM-OBRUK BARAJI MANSABI KIZILIRMAK YATAK TANZİMİ Sunan Dr. Burak Turan NFB Mühendislik ve Müşavirlik Dr. Burak TURAN 1, Fayik TURAN 2, M. Denizhan BÜTÜN 3

Detaylı

Su seviyesi = ha Qin Kum dolu sütun Su seviyesi = h Qout

Su seviyesi = ha Qin Kum dolu sütun Su seviyesi = h Qout Su seviyesi = h a in Kum dolu sütun out Su seviyesi = h b 1803-1858 Modern hidrojeolojinin doğumu Henry Darcy nin deney seti (1856) 1 Darcy Kanunu Enerjinin yüksek olduğu yerlerden alçak olan yerlere doğru

Detaylı

1.GİRİŞ. Şevki İSKENDEROĞLU 1, Bahadır İbrahim KÜTÜK 2, Şerife Pınar GÜVEL 3, Aynur FAYRAP 4,Mehmet İrfan ASLANKURT 5

1.GİRİŞ. Şevki İSKENDEROĞLU 1, Bahadır İbrahim KÜTÜK 2, Şerife Pınar GÜVEL 3, Aynur FAYRAP 4,Mehmet İrfan ASLANKURT 5 SULAMA PROJELERİ TABANSUYU İZLEME FAALİYETİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİNDE İNCELENMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİNDE AŞAĞI SEYHAN OVASI SOL SAHİL SULAMA PROJESİ ÖRNEĞİ Şevki İSKENDEROĞLU 1, Bahadır İbrahim KÜTÜK

Detaylı

KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ

KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ Konya İl Koordinasyon Kurulu 26-27 Kasım 2011 KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ Yrd.Doç.Dr.Güler GÖÇMEZ. Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. gulergocmez@selcuk.edu.tr 1.GĐRĐŞ Jeotermal

Detaylı

5. YERALTISUYU & SIZMA BASINCI (SEEPAGE PRESSURE)

5. YERALTISUYU & SIZMA BASINCI (SEEPAGE PRESSURE) 5. YERALTISUYU & SIZMA BASINCI (SEEPAGE PRESSURE) Toprak içindeki su: Toprağa giren su, yerçekimi etkisi ile aşağı doğru harekete başlar ve bir geçirimsiz tabakayla karşılaştığında, birikerek su tablasını

Detaylı

Yüzeysel Akış. Giriş 21.04.2012

Yüzeysel Akış. Giriş 21.04.2012 Yüzeysel Akış Giriş Bir akarsu kesitinde belirli bir zaman dilimi içerisinde geçen su parçacıklarının hareket doğrultusunda birçok kesitten geçerek, yol alarak ilerlemesi ve bir noktaya ulaşması süresince

Detaylı

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Faaliyet Ön Bilgi Formu

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Faaliyet Ön Bilgi Formu Ek-3: Faaliyet Ön Bilgi Formu T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Faaliyet Ön Bilgi Formu Kod No:... Tarih:.../.../... Bu form, toprak kirliliği potansiyeli bulunan endüstriyel faaliyetler ile ilgili genel

Detaylı

MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI

MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI Altan İÇERLER 1, Remzi BİLGİN 1, Belgin ÇİRKİN 1, Hamza KARAMAN 1, Alper KIYAK 1, Çetin KARAHAN 2 1 MTA Genel Müdürlüğü Jeofizik

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU AR TARIM SÜT ÜRÜNLERİ İNŞAAT TURİZM ENERJİ SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇESİ SÜLEYMANİYE KÖYÜ TEPELER MEVKİİ Pafta No : ÇANAKKALE

Detaylı

16-20 Mart 2015-İstanbul 1/28

16-20 Mart 2015-İstanbul 1/28 16-20 Mart 2015-İstanbul 1/28 2/28 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 167 Sayılı Yeraltısuları Hakkında Kanun 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 1053 sayılı

Detaylı

BALÇOVA JEOTERMAL SAHASINDA BOR VE ARSENİK KİRLİLİĞİ

BALÇOVA JEOTERMAL SAHASINDA BOR VE ARSENİK KİRLİLİĞİ _ 361 BALÇOVA JEOTERMAL SAHASINDA BOR VE ARSENİK KİRLİLİĞİ Celalettin ŞİMŞEK ÖZET Bu çalışmada, Balçova jeotermal sahasındaki sularda, insan ve bitkiler için toksik etki gösteren bor (B) ve arsenik (As)

Detaylı

TAŞKIN YÖNETİMİNDE MODELLEME ÇALIŞMALARI

TAŞKIN YÖNETİMİNDE MODELLEME ÇALIŞMALARI T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN YÖNETİMİNDE MODELLEME ÇALIŞMALARI Tuğçehan Fikret GİRAYHAN Orman ve Su İşleri Uzmanı 17.11.2015- ANTALYA İÇERİK Taşkın Kavramı ve Türkiye

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN VE KURAKLIK YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ Prof. Dr. Erdem GÖRGÜN Dr. Bertan BAŞAK

Detaylı

EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI

EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI Hydrau-Tech Inc. 33 W. Drake Road, Suite 40 Fort Collins, CO, 80526 tarafından hazırlanmıştır

Detaylı

Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi

Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi Karadeniz ve Ortadoğu Bölgesel Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi Hayreddin BACANLI Araştırma Dairesi Başkanı 1/44 İçindekiler Karadeniz ve Ortadoğu Ani Taşkın Erken Uyarı Projesi. Gayesi. Model Genel Yapısı.

Detaylı

TAHTALI HAVZASI YERALTI SUYU KALİTESİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ DESTEKLİ DEĞERLENDİRİLMESİ

TAHTALI HAVZASI YERALTI SUYU KALİTESİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ DESTEKLİ DEĞERLENDİRİLMESİ 7. ULUSAL ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ KONGRESİ YAŞAM ÇEVRE TEKNOLOJİ 24-27 Ekim 2007 İZMİR TMMOB ÇEVRE MÜHENDİSLERİ ODASI TAHTALI HAVZASI YERALTI SUYU KALİTESİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ DESTEKLİ DEĞERLENDİRİLMESİ

Detaylı

SİVAS İLİNİN JEOTERMAL. Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS

SİVAS İLİNİN JEOTERMAL. Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS SİVAS İLİNİN JEOTERMAL SULARI Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS JEOTERMAL ENERJİ Jeotermal Enerji, yerkabuğunun çeşitli

Detaylı

CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon

CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Türkiye Çevre Durum Raporu 2011 www.csb.gov.tr/turkce/dosya/ced/tcdr_20 11.pdf A3 Su ve Su Kaynakları 3.4 Kentsel

Detaylı

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Su, tüm canlılar için bir ihtiyaçtır. Su Kaynaklarının

Detaylı

KONYA KENTSEL YERALTI SUYU KĐRLĐLĐK DURUMU VE KĐRLENEBĐLĐRLĐK POTANSĐYELĐ

KONYA KENTSEL YERALTI SUYU KĐRLĐLĐK DURUMU VE KĐRLENEBĐLĐRLĐK POTANSĐYELĐ Konya İl Koordinasyon Kurulu 26-27 Kasım 2011 KONYA KENTSEL YERALTI SUYU KĐRLĐLĐK DURUMU VE KĐRLENEBĐLĐRLĐK POTANSĐYELĐ M. Tahir NALBANTÇILAR Batman Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü BATMAN ÖZET:

Detaylı

22.03.2012. Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1)

22.03.2012. Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1) Yer altı Suyu Yeraltı Suyu Hidrolojisi Giriş Hidrolojik Çevrim Enerji Denklemleri Darcy Kanunu Akifer Karakteristikleri Akım Denklemleri Akım Ağları Kuyular Yeraltısuyu Modellemesi 1 Su, tüm canlılar için

Detaylı

Türkiye de Havza Su Bütçesi Hesaplamalarında Uzaktan Algılama ve Evapotranspirasyon Haritalama Tekniklerinin Kullanılma Olanakları

Türkiye de Havza Su Bütçesi Hesaplamalarında Uzaktan Algılama ve Evapotranspirasyon Haritalama Tekniklerinin Kullanılma Olanakları Türkiye de Havza Su Bütçesi Hesaplamalarında Uzaktan Algılama ve Evapotranspirasyon Haritalama Tekniklerinin Kullanılma Olanakları Eyüp Selim Köksal Ersoy Yıldırım Türkiye Su Bütçesinin Belirlenmesi Çalıştayı

Detaylı

Ergene Havzası nda Yağış ve Yeraltısuyu Seviye Verilerinin Değerlendirilmesi ÖZET

Ergene Havzası nda Yağış ve Yeraltısuyu Seviye Verilerinin Değerlendirilmesi ÖZET Ergene Havzası nda Yağış ve Yeraltısuyu Seviye Verilerinin Değerlendirilmesi Nurettin PELEN 1, Merve İŞLEK 2, Nuriye AYDIN 3 Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü, Jeoteknik Hizmetler ve Yeraltısuları

Detaylı

HEC serisi programlarla Ardışık barajların taşkın önleme amaçlı işletilmesi Seyhan Havzasında Çatalan-Seyhan barajları örneği

HEC serisi programlarla Ardışık barajların taşkın önleme amaçlı işletilmesi Seyhan Havzasında Çatalan-Seyhan barajları örneği HEC serisi programlarla Ardışık barajların taşkın önleme amaçlı işletilmesi Seyhan Havzasında Çatalan-Seyhan barajları örneği Prof. Dr. Osman Nuri Özdemir Gazi Üniversitesi-Mühendislik Fakültesi-İnşaat

Detaylı

AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI

AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI *Mehmet YÜCEER, **Erdal KARADURMUŞ, *Rıdvan BERBER *Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Tandoğan - 06100

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu HAFTALIK DERS PLANI Hafta Konular Kaynaklar 1 Zeminle İlgili Problemler ve Zeminlerin Oluşumu [1], s. 1-13 2 Zeminlerin Fiziksel Özellikleri [1], s. 14-79; [23]; [24]; [25] 3 Zeminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

SAMSUN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ YENİ HİZMET ALANI

SAMSUN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ YENİ HİZMET ALANI SAMSUN SAMSUN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ YENİ HİZMET ALANI 5216 sayılı yasadan önceki Belediye Hizmet Alanı (7.000 ha) 5747 sayılı yasadan sonra Büyükşehir Belediyesi Mücavir Alan Çizgisi (79.000 ha) 6360 sayılı

Detaylı

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN 1-1 YARDIMCI DERS KİTAPLARI VE KAYNAKLAR Kitap Adı Yazarı Yayınevi ve Yılı 1 Hidroloji Mehmetçik Bayazıt İTÜ Matbaası, 1995 2 Hidroloji Uygulamaları Mehmetçik Bayazıt Zekai

Detaylı

Esin Ö. ÇEVİK Prof. Dr. cevik@yildiz.edu.tr

Esin Ö. ÇEVİK Prof. Dr. cevik@yildiz.edu.tr İSTANBUL BOĞAZI NDA AKINTI İKLİMİ ÇALIŞMASI Yalçın, YÜKSEL Prof. Dr. yuksel@yildiz.edu.tr Berna AYAT bayat@yildiz.edu.tr M. Nuri ÖZTÜRK meozturk@yildiz.edu.tr Burak AYDOĞAN baydogan@yildiz.edu.tr Işıkhan

Detaylı

CBS DESTEKLİ TAŞKIN ALANLARININ BELİRLENMESİ: KAVAKÖZÜ DERESİ ÖRNEĞİ GIS AIDED DETERMINATION OF FLOOD AREAS: KAVAKÖZÜ CREEK CASE STUDY

CBS DESTEKLİ TAŞKIN ALANLARININ BELİRLENMESİ: KAVAKÖZÜ DERESİ ÖRNEĞİ GIS AIDED DETERMINATION OF FLOOD AREAS: KAVAKÖZÜ CREEK CASE STUDY CBS DESTEKLİ TAŞKIN ALANLARININ BELİRLENMESİ: KAVAKÖZÜ DERESİ ÖRNEĞİ Ü. TONBUL 1 1 Devlet Su İşleri 5. Bölge Müdürlüğü, Harita Mühendisi, Çorum, umittonbul@dsi.gov.tr Özet Bu çalışmanın amacı, Osmancık

Detaylı

ARAÇ HAVZASINDA FİZİKSEL BÜTÜNLEŞİK HİDROLOJİK MODEL ÇALIŞMASI. Koray K. Yılmaz Yağmur Derin

ARAÇ HAVZASINDA FİZİKSEL BÜTÜNLEŞİK HİDROLOJİK MODEL ÇALIŞMASI. Koray K. Yılmaz Yağmur Derin ARAÇ HAVZASINDA FİZİKSEL BÜTÜNLEŞİK HİDROLOJİK MODEL ÇALIŞMASI Koray K. Yılmaz Yağmur Derin Orta Doğu Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Türkiye Su Bütçesi Belirlenmesi Çalıştayı Türkiye Ulusal

Detaylı

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI ENVANTERİ ENV. NO. 58.01.0.02 ÇİMENYENİCE KÖYÜ, KÖROĞLU TEPELERİ, I39-a4 MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI İL SİVAS İLÇE HAFİK MAH.-KÖY VE MEVKİİ Çimenyenice Köyü GENEL

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Yeraltısu kirliliği, çöp alanı, katı atık, yeraltısuyu modellemesi, difüzyon denklemi

Anahtar Kelimeler: Yeraltısu kirliliği, çöp alanı, katı atık, yeraltısuyu modellemesi, difüzyon denklemi SİLİVRİ SİNEKLİ KUM OCAĞININ KATI ATIK DEPOSU OLARAK KULLANILMASI HALİNDE ÇEVRE ETKİSİNİN İNCELENMESİ HYDRODYNAMIC DISPERSION MODEL OF A LEAKAGE FROM AN HYPOTHETICAL SOLID WASTE STORAGE IN SINEKLI, SILIVRI,

Detaylı

DRENAJ KANALLARINDA MEVSİMSEL KİRLENMENİN BELİRLENMESİ, AŞAĞI SEYHAN ÖRNEĞİ *

DRENAJ KANALLARINDA MEVSİMSEL KİRLENMENİN BELİRLENMESİ, AŞAĞI SEYHAN ÖRNEĞİ * DRENAJ KANALLARINDA MEVSİMSEL KİRLENMENİN BELİRLENMESİ, AŞAĞI SEYHAN ÖRNEĞİ * Investigation About Seasonal Pollution Drainage Channels, Asagi Seyhan Samples Şevki İSKENDEROĞLU Çevre Mühendisliği Anabilim

Detaylı

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR AMAÇ Çorlu katı atık depolama sahası sızıntı sularının ön arıtma alternatifi olarak koagülasyon-flokülasyon yöntemi ile arıtılabilirliğinin değerlendirilmesi Arıtma alternatifleri

Detaylı

Ders Kitabı. Doç. Dr. İrfan Yolcubal Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü htpp:/jeoloji.kocaeli.edu.tr/

Ders Kitabı. Doç. Dr. İrfan Yolcubal Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü htpp:/jeoloji.kocaeli.edu.tr/ HİDROLOJİ Doç. Dr. İrfan Yolcubal Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü htpp:/jeoloji.kocaeli.edu.tr/ Ders Kitabı Hidroloji Mehmetçik Bayazıt Birsen Yayınevi 224 sayfa, 3. Baskı, 2004 Yardımcı

Detaylı

HİDROJEOLOJİ MÜHENDİSİ

HİDROJEOLOJİ MÜHENDİSİ TANIM İçme, kullanma, sulama, hidrolik ve jeotermal enerji üretimi amacıyla istenilen miktar ve kalitede yüzey ve yeraltı suyunun araştırılması ve suların kirletici etkilerden korunması konularında teknik

Detaylı

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ Dr. Bülent SELEK, Daire Başkanı - DSİ Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı, ANKARA Yunus

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 7 Sayı: 2 s. 39-56 Mayıs 2005

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 7 Sayı: 2 s. 39-56 Mayıs 2005 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 7 Sayı: 2 s. 39-56 Mayıs 2005 TORBALI (İZMİR) KATI ATIK DEPOLAMA SAHASININ JEOLOJİK VE HİDROJEOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ (INVESTIGATION

Detaylı

18. ESRI KULLANICILAR KONFERANSI

18. ESRI KULLANICILAR KONFERANSI 18. ESRI KULLANICILAR KONFERANSI SEL VE TAŞKINA DUYARLI ALANLARIN CBS İLE BELİRLENMESİ: İSTANBUL AVRUPA YAKASI ÖRNEĞİ Arş.Grv. Mustafa YALÇIN Afyon Kocatepe Üniversitesi İÇERİK Sel ve Taşkın Duyarlılık

Detaylı

BAŞKENT ANKARA NIN YERALTISUYU POTANSİYELİ VE YÖNETİMİ. Hasan KIRMIZITAŞ Jeoloji Mühendisi hasankirmizitas@yahoo.com

BAŞKENT ANKARA NIN YERALTISUYU POTANSİYELİ VE YÖNETİMİ. Hasan KIRMIZITAŞ Jeoloji Mühendisi hasankirmizitas@yahoo.com BAŞKENT ANKARA NIN YERALTISUYU POTANSİYELİ VE YÖNETİMİ Hasan KIRMIZITAŞ Jeoloji Mühendisi hasankirmizitas@yahoo.com Giriş Başkent Ankara, her geçen gün artan sanayi faaliyetleri ve aldığı yoğun göç nedeniyle

Detaylı

MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. KONYA İLİ JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİNİN TURİZM AMAÇLI DEĞERLENDİRİLMESİ ve YATIRIM OLANAKLARI

MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. KONYA İLİ JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİNİN TURİZM AMAÇLI DEĞERLENDİRİLMESİ ve YATIRIM OLANAKLARI MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KONYA İLİ JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİNİN TURİZM AMAÇLI DEĞERLENDİRİLMESİ ve YATIRIM OLANAKLARI MAYIS-2012 İÇİNDEKİLER KONYA İLİ JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI... 3 1.

Detaylı

Afyon mer-gecek jeotermal sisteminde reenjeksiyon uygulamalarýnýn rezervuar sýcaklýûý Ÿzerine etkilerinin modellenmesi

Afyon mer-gecek jeotermal sisteminde reenjeksiyon uygulamalarýnýn rezervuar sýcaklýûý Ÿzerine etkilerinin modellenmesi Yerbilimleri, 28 (2003), 81-97 Hacettepe niversitesi Yerbilimleri Uygulama ve AraßtÝrma Merkezi BŸlteni Bulletin of Earth Sciences Application and Research Centre of Hacettepe University Afyon mer-gecek

Detaylı

ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Yasemin Özdemir, İrfan Akar Marmara Üniversitesi Coğrafya Bölümü Marmara Üniversitesi

Detaylı

ISPARTA VE ÇEVRESI SU KAYNAKLARININ BELIRLENMESI, DEGERLENDIRILMESI VE KALITESININ KORUNMASI

ISPARTA VE ÇEVRESI SU KAYNAKLARININ BELIRLENMESI, DEGERLENDIRILMESI VE KALITESININ KORUNMASI ISPARTA VE ÇEVRESI SU KAYNAKLARININ BELIRLENMESI, DEGERLENDIRILMESI VE KALITESININ KORUNMASI Prof. Dr. Nevzat Özgür & Çalisma Grubu Süleyman Demirel Üniversitesi Jeotermal Enerji, Yeraltisuyu ve Mineral

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1 AMAÇ... - 2-2 KAPSAM... - 2-3 ÖNCEKİ ÇALIŞMALARIN TOPLANMASI... - 2-4 HİDROJEOLOJİK HARİTALAR... - 2 -

İÇİNDEKİLER 1 AMAÇ... - 2-2 KAPSAM... - 2-3 ÖNCEKİ ÇALIŞMALARIN TOPLANMASI... - 2-4 HİDROJEOLOJİK HARİTALAR... - 2 - İÇİNDEKİLER 1 AMAÇ... - 2-2 KAPSAM... - 2-3 ÖNCEKİ ÇALIŞMALARIN TOPLANMASI... - 2-4 HİDROJEOLOJİK HARİTALAR... - 2-5 BİLGİLERİN TOPLANMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ... - 3-6 JEOLOJİ... - 4-7 HİDROLOJİ... -

Detaylı

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ Ön çöktürme havuzlarında normal şartlarda BOİ 5 in % 30 40 ı, askıda katıların ise % 50 70 i giderilmektedir. Ön çöktürme havuzunun dizaynındaki amaç, stabil (havuzda

Detaylı

VAHŞİ DEPOLAMA SAHALARININ ISLAHI

VAHŞİ DEPOLAMA SAHALARININ ISLAHI VAHŞİ DEPOLAMA SAHALARININ ISLAHI Vahşi mi? Atıkların gelişigüzel tabiata dökülmesiyle Koku kirliliği Yüzey suyu kirliliği Yeraltı suyu kirliliği Atıkların çevreye dağılması Kirliliğin, atıklardan beslenen

Detaylı

Temel Kayaçları ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ GİRİŞ ÇALIŞMA ALANININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ

Temel Kayaçları ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ GİRİŞ ÇALIŞMA ALANININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ İlker ŞENGÜLER* GİRİŞ Çalışma alanı Eskişehir grabeni içinde Eskişehir ilinin doğusunda, Sevinç ve Çavlum mahallesi ile Ağapınar köyünün kuzeyinde

Detaylı

KENTSEL ALTYAPI SİSTEMLERİNİN HİDROLİĞİ 1. ÖDEVİ

KENTSEL ALTYAPI SİSTEMLERİNİN HİDROLİĞİ 1. ÖDEVİ KENTSEL ALTYAPI SİSTEMLERİNİN HİDROLİĞİ 1. ÖDEVİ Soru 1: Zemin boy kesiti şekilde verilen serbest yüzeyli akiferde açılacak bir d= 0.8 m çaplı bir kuyudan; a) Çekilebilecek optimum debiyi, b) Bu kuyunun

Detaylı

Harran Ovasında (Şanlıurfa) Sulama Sonrası Oluşan Taban Suyu Ve Tuzluluk Sorunlarının Nedenleri ve Çözüm önerileri

Harran Ovasında (Şanlıurfa) Sulama Sonrası Oluşan Taban Suyu Ve Tuzluluk Sorunlarının Nedenleri ve Çözüm önerileri Harran Ovasında (Şanlıurfa) Sulama Sonrası Oluşan Taban Suyu Ve Tuzluluk Sorunlarının Nedenleri ve Çözüm önerileri Hasan KIRMIZITAŞ Jeoloji Mühendisi DSİ 5. Bölge Müdürlüğü-ANKARA E.mail: hasankirmizitas@yahoo.com

Detaylı

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sosyoekonomik Etkiler Sağlık Etkileri 1. DOĞAL KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ

Detaylı

Kıyı Akiferlerinde Tuzlu Su Girişiminin Modellenmesi: Tunus Cote Orientale Akiferi Uygulaması

Kıyı Akiferlerinde Tuzlu Su Girişiminin Modellenmesi: Tunus Cote Orientale Akiferi Uygulaması 6 th International Advanced Technologies Symposium (IATS 11), 16-18 May 2011, Elazığ, Turkey Kıyı Akiferlerinde Tuzlu Su Girişiminin Modellenmesi: Tunus Cote Orientale Akiferi Uygulaması M. Kilit 1, A.

Detaylı

BÖLÜM-1 HİDROLOJİNİN TANIMI VE ÖNEMİ

BÖLÜM-1 HİDROLOJİNİN TANIMI VE ÖNEMİ BÖLÜM-1 HİDROLOJİNİN TANIMI VE ÖNEMİ 1.1 GİRİŞ Hidrolojinin kelime anlamı su bilimi olup böyle bir bilime ihtiyaç duyulması suyun doğadaki bütün canlıların yaşamını devam ettirebilmesi için gereken çok

Detaylı

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR Dr. Canan KARAKAġ ULUSOY Jeoloji Yüksek Mühendisi 26-30 Ekim 2015 12.11.2015 Antalya Kentsel Su Yönetiminin Evreleri Kentsel Su Temini ve Güvenliği

Detaylı

EĞİRDİR GÖLÜ SU KALİTESİ

EĞİRDİR GÖLÜ SU KALİTESİ EĞİRDİR GÖLÜ SU KALİTESİ Yrd. Doç. Dr. Şehnaz ŞENER Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Göl 482 km² yüzölçümü ile Türkiye nin 4. büyük gölü aynı zamanda 2.

Detaylı

RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Melih Tuğrul, Serkan Er Hexagon Studio Araç Mühendisliği Bölümü OTEKON 2010 5. Otomotiv Teknolojileri Kongresi 07 08 Haziran

Detaylı

BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ. Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü

BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ. Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü GÜNDEM Büyük Melen Havzası nın Konumu ve Önemi Büyük Melen Havzası ndan İstanbul a Su Temini Projesi

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ İLİNİN GENEL MEYVECİLİK DURUMU Mehmet SÜTYEMEZ*- M. Ali GÜNDEŞLİ" Meyvecilik kültürü oldukça eski tarihlere uzanan Anadolu'muz birçok meyve türünün anavatanı

Detaylı

3. Ulusal Taşkın Sempozyumu, 29-30 Nisan 2013, İstanbul

3. Ulusal Taşkın Sempozyumu, 29-30 Nisan 2013, İstanbul 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu, 29-30 Nisan 2013, İstanbul Taşkınların Sebepleri, Ülkemizde Yaşanmış Taşkınlar ve Zararları, CBS Tabanlı Çalışmalar Taşkın Tehlike Haritaları Çalışmaları Sel ve Taşkın Strateji

Detaylı

Niğde İli Köydes ve CBS çalışmaları

Niğde İli Köydes ve CBS çalışmaları 19. Esri Kullanıcıları Konferansı 22-23 Ekim 2014 ODTÜ, Ankara Niğde İli Köydes ve CBS çalışmaları Mustafa BOZDAĞ Esri UC 2014 Demo Niğde Niğde İli ülkemizin iç Anadolu bölgesinin güneydoğusundadır. Rakımı

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

TOPLAM DERS-PROGRAM ÇIKTILARI İLİŞKİSİ. Kodu Ders Adı T P AKTS 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

TOPLAM DERS-PROGRAM ÇIKTILARI İLİŞKİSİ. Kodu Ders Adı T P AKTS 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 TOPLAM DERS-PROGRAM ÇIKTILARI İLİŞKİSİ Kodu Ders Adı T P AKTS 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1. Yıl - 1. Yarıyıl CEV1001 Matematik-I 4 2 6 0 0 0 5 0 0 0 3 5 0 0 0 0 CEV1003 Fizik-I 3 1 5 0 0 0 5 0 0 0 3

Detaylı

ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ 1 Beytullah EREN, 1 Büşra SUROĞLU, 1 Asude ATEŞ, 1 Recep ĐLERĐ, 2 Rüstem Keleş ÖZET: Bu çalışmada,

Detaylı

TÜRKĠYE DEKĠ YERALTISULARININ ARAġTIRILMASI, ĠġLETĠLMESĠ Ve YÖNETĠMĠ ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME

TÜRKĠYE DEKĠ YERALTISULARININ ARAġTIRILMASI, ĠġLETĠLMESĠ Ve YÖNETĠMĠ ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME TÜRKĠYE DEKĠ YERALTISULARININ ARAġTIRILMASI, ĠġLETĠLMESĠ Ve YÖNETĠMĠ ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME Hasan KIRMIZITAŞ Jeoloji Mühendisi DSİ 5. Bölge Müdürlüğü-ANKARA TMMOB, JMO - Bilimsel Teknik Kurulu Hidrojeoloji

Detaylı

YENİŞEHİR/BURSA İLÇESİ YERLEŞİM ALANI DEPREM ÇEKİNCESİ

YENİŞEHİR/BURSA İLÇESİ YERLEŞİM ALANI DEPREM ÇEKİNCESİ YENİŞEHİR/BURSA İLÇESİ YERLEŞİM ALANI DEPREM ÇEKİNCESİ İ.Akkaya, M.Ö.Arısoy ve Ü. Dikmen Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü, 06100 Ankara-TÜRKİYE Tel: 312 203 34 05

Detaylı

Makina Mühendisliği Bölümü Makine Laboratuarı

Makina Mühendisliği Bölümü Makine Laboratuarı Makina Mühendisliği Bölümü Makine Laboratuarı Reynolds Sayısı ve Akış Türleri Deneyi 1. Genel Bilgi Bazı akışlar oldukça çalkantılıyken bazıları düzgün ve düzenlidir. Düzgün akım çizgileriyle belirtilen

Detaylı

sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma

sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma Prof. Dr. Şenol Kuşçu ÖZET Baraj, gölet, köprü ve menfezlerin; yol Bir dere ya da ırmağın yağış havzasının hendeklerinin, şehirlerde

Detaylı

KİRLİLİK YÜKÜ HESAPLAMALARI

KİRLİLİK YÜKÜ HESAPLAMALARI KİRLİLİK YÜKÜ HESAPLAMALARI Dr. Alpaslan EKDAL İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü ekdala@itu.edu.tr Kıyı Suları, Yer altı Suları ve Yüzeysel Suların Kalitesinin Belirlenmesi ve Yönetimi Hizmet İçi Eğitim Programı

Detaylı

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU 1/23 HEDEFLER Mühendislerimiz ve akademisyenlerimiz ile birlikte gelişmiş yöntem ve teknikleri kullanarak; su kaynaklarımızın planlama, inşaat ve işletme aşamalarındaki problemlere çözüm bulmak ve bu alanda

Detaylı

Su temini açısından en değerli sular atmosferden yağışla gelen, yer üstü ve yer altında bulunan tatlı sulardır.

Su temini açısından en değerli sular atmosferden yağışla gelen, yer üstü ve yer altında bulunan tatlı sulardır. Yer küresindeki su rezervi= yaklaşık 1.36 10 9 km 2. %97 si okyanuslarda %3 ü de göller, nehirler ve yer altı su yataklarında Su temini açısından en değerli sular atmosferden yağışla gelen, yer üstü ve

Detaylı

3.10. ÇEVRESEL SORUNLAR VE RİSK ALGISI

3.10. ÇEVRESEL SORUNLAR VE RİSK ALGISI 3.10. ÇEVRESEL SORUNLAR VE RİSK ALGISI 3.10.1. İstanbul da Çevresel Konular 3.10.1.1. Hava Kalitesi İstanbul un nüfusunun hızlı artışı ve kalitesiz yakıt kullanımı nedeniyle 1985 li yıllardan itibaren

Detaylı

DOĞAL MİNERALLİ SULAR İÇİN ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE (İL)... NUMARALI RUHSATA İLİŞKİN... DÖNEM (*) ARAMA FAALİYET RAPORU

DOĞAL MİNERALLİ SULAR İÇİN ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE (İL)... NUMARALI RUHSATA İLİŞKİN... DÖNEM (*) ARAMA FAALİYET RAPORU DOĞAL MİNERALLİ SULAR İÇİN ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE (İL)... NUMARALI RUHSATA İLİŞKİN... DÖNEM (*) ARAMA FAALİYET RAPORU TEKNİK SORUMLUNUN (Jeoloji Mühendisi) Adı Soyadı : Oda Sicil No (**) : AY-YIL

Detaylı

YAĞIŞ AKIŞ MODELLEMESİ (IHACRES); KONYA KAPALI HAVZASI, KOZANLI VE SAMSAM GÖLLERİ HAVZASI ÖRNEĞİ

YAĞIŞ AKIŞ MODELLEMESİ (IHACRES); KONYA KAPALI HAVZASI, KOZANLI VE SAMSAM GÖLLERİ HAVZASI ÖRNEĞİ YAĞIŞ AKIŞ MODELLEMESİ (IHACRES); KONYA KAPALI HAVZASI, KOZANLI VE SAMSAM GÖLLERİ HAVZASI ÖRNEĞİ İbrahim Gürer 1, Murat Öncü 2 Özet Konya Kapalı Havzası, kuraklık tehlikesi nedeniyle, su kaynaklarının

Detaylı

Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planının Hazırlanması Projesi

Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planının Hazırlanması Projesi T. C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planının Hazırlanması Projesi Taşkın ve Kuraklık Yönetimi Daire Başkanlığı 03 Aralık 2013 / Afyonkarahisar

Detaylı

ARAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI Atmosfer Modelleri Şube Müdürlüğü. 31 Ocak 1 Şubat 2015 tarihlerinde yaşanan TOZ TAŞINIMI. olayının değerlendirmesi

ARAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI Atmosfer Modelleri Şube Müdürlüğü. 31 Ocak 1 Şubat 2015 tarihlerinde yaşanan TOZ TAŞINIMI. olayının değerlendirmesi 31 Ocak 1 Şubat 2015 tarihlerinde yaşanan TOZ TAŞINIMI olayının değerlendirmesi Kahraman OĞUZ, Meteoroloji Mühendisi Cihan DÜNDAR, Çevre Yük. Mühendisi Şubat 2015, Ankara 31 Ocak 1 Şubat 2015 tarihlerinde

Detaylı

... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU

... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE... (İL)... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU HAZIRLAYAN TEKNİK SORUMLU Adı Soyadı JEOLOJİ MÜHENDİSİ Oda Sicil No AY-YIL 1 İLETİŞİM İLE İLGİLİ BİLGİLER

Detaylı

TEKİRDAĞ SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TESKİ

TEKİRDAĞ SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TESKİ TEKİRDAĞ SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TESKİ Tekirdağ Büyükşehir Belediyesine bağlı, müstakil bütçesi bulunan ve kamu tüzel kişiliğine haiz bir kuruluş olan Tekirdağ Su ve Kanalizasyon İdaresi

Detaylı

Değerli Öğrenciler, Yrd. Doç. Dr. Gökhan AYDIN

Değerli Öğrenciler, Yrd. Doç. Dr. Gökhan AYDIN Değerli Öğrenciler, Proje raporlarının hazırlanmasında, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü nün tez yazım kılavuzu referans alınacaktır. İlgili kılavuz sizlerle paylaşılacaktır. Raporlarınızın

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

ESTIMATION OF EFFLUENT PARAMETERS AND EFFICIENCY FOR ADAPAZARI URBAN WASTEWATER TREATMENT PLANT BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORK

ESTIMATION OF EFFLUENT PARAMETERS AND EFFICIENCY FOR ADAPAZARI URBAN WASTEWATER TREATMENT PLANT BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORK ESTIMATION OF EFFLUENT PARAMETERS AND EFFICIENCY FOR ADAPAZARI URBAN WASTEWATER TREATMENT PLANT BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORK ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ÇIKIŞ SUYU PARAMETRELERĐ VE VERĐM DEĞERLERĐNĐN

Detaylı

TOKAT İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

TOKAT İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI TOKAT İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Tokat ili, Karadeniz Bölgesinde Orta Karadeniz bölümünün iç kısımlarında yer alır. Tokat ili Devecidağ ile Köroğlu Dağı arasında uzanan tektonik hattın kuzey ve güneyinde

Detaylı

2015 YILI İÇME VE KULLANMA SUYU SONDAJ İŞLERİ, JEOTERMAL SONDAJ İŞLERİ, JEOTERMAL KUYU TEST VE ÖLÇÜM İŞLERİ BİRİM FİYAT CETVELLERİ

2015 YILI İÇME VE KULLANMA SUYU SONDAJ İŞLERİ, JEOTERMAL SONDAJ İŞLERİ, JEOTERMAL KUYU TEST VE ÖLÇÜM İŞLERİ BİRİM FİYAT CETVELLERİ İLLER BANKASI A.Ş. YATIRIM KOORDİNASYON DAİRESİ BAŞKANLIĞI 2015 YILI İÇME VE KULLANMA SUYU SONDAJ İŞLERİ, JEOTERMAL SONDAJ İŞLERİ, JEOTERMAL KUYU TEST VE ÖLÇÜM İŞLERİ BİRİM FİYAT CETVELLERİ Oğuzhan YILDIZ

Detaylı

Emisyon Envanteri ve Modelleme. İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik

Emisyon Envanteri ve Modelleme. İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik Emisyon Envanteri ve Modelleme İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik İçerik Emisyon Envanteri Emisyon Kaynaklarına Göre Bilgiler Emisyon Faktörleri ve Hesaplamalar Modelleme Emisyon Envanteri

Detaylı

KİŞİSEL BİLGİLER EĞİTİM BİLGİLERİ

KİŞİSEL BİLGİLER EĞİTİM BİLGİLERİ KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Dr. Nil KORKMAZ Ünvan Ziraat Yüksek Mühendisi Telefon (232) 832 10 02 E-mail nil.korkmaz@gthb.gov.tr Doğum Tarihi - Yeri 1962-İzmir Doktora Üniversite Adı EĞİTİM BİLGİLERİ Ege

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Hazırlayanlar

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Hazırlayanlar Hazırlayanlar Tıbbi Teknolog Sait ŞEN Uzman Biyolog Zinnet OĞUZ Çevre Sağlık Teknisyeni Barış HALİÇ Yüksek Gıda Mühendisi Figen ERBİL NAZ Dr. Dilek DİKMEN Giriş ve Amaç Avrupa Birliği Komisyonu tarafından

Detaylı

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım ÖLÇME BİLGİSİ Dersin Amacı Öğretim Üyeleri Ders Programı Sınav Sistemi Ders Devam YRD. DOÇ. DR. HAKAN BÜYÜKCANGAZ ÖĞR.GÖR.DR. ERKAN YASLIOĞLU Ders Programı 1. Ölçme Bilgisi tanım, kapsamı, tarihçesi. 2.

Detaylı