BATI TÜRKİYE'DE HELYUM-3 DAĞILIMI GİRİŞ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BATI TÜRKİYE'DE HELYUM-3 DAĞILIMI GİRİŞ"

Transkript

1 MTA Dergisi, 108, , 1988 BATI TÜRKİYE'DE HELYUM- DAĞILIMI Nilgün GÜLEÇ* ÖZ. Bu çalışmada, Batı Türkiye'deki manto-kabuk ilişkisinin araştırılması amacıyle çeşitli yörelerden toplanan jeotermal akışkanlar, He/ He oranlan açısından analiz edilmiştir. Sonuçlar, mantosal ve (kıtasal) kabuksal helyum bileşenleri arasındaki bir karışımı ortaya koymaktadır. Yüksek He/ 4 He değerleri ile karakterize edilen mantosal helyumun dağılımı, bölgedeki volkaniklerin zamansal ve/veya mekânsal dağılımına bir uygunluk göstermemekte, fakat daha çok tektonik deformasyonun dağılımı ile kontrol ediliyor gibi gözükmektedir. Mantosal helyum ile yüzey volkaniklerinin dağılımı arasında bir ilişkinin bulunmayışı, bugün mantodan kaçmakta olan helyumun kabuğa, büyük bir olasılıkla, derin seviyelere yerleşen eriyikler yoluyle girdiğini ima etmektedir. Güncel gerilme tektoniğine ilişkin fay sistemlerinin helyumun kabuğun kırılgan kesimleri boyunca yüzeye kaçmasında etken rol oynadığı düşünülmektedir. GİRİŞ Kıtasal ortamlardaki akışkanlar üzerinde He/ He oranlarının tespiti, manto-kabuk ilişkilerinin anlaşılmasına önemli katkılar sağlamaktadır. He esas olarak ilksel kökenlidir, yani yeryuvarının oluşumu (güneşten yığışımı) sırasında içerisinde hapsedilmiştir (Ozima ve Podosek, 198). Bu nedenle yeryüzeyinde He fazlalığı uçucuların mantodan taşınmış olduğunu işaret eder.mantosal helyum, 10-5 civarındaki He/ 4 He oranlan ile temsil edilir (Mamyrin ve Tolstikhin, 1984). öte yandan 4 He, 28,25 U ve 22 Th izotoplarının 06-parçalanması sonucu ortaya çıkmaktadır. U ve Th mantodan çok kıta kabuğunda deriştiğinden ve kıta kabuğunda tutulan ilksel He çok az miktarda olduğundan, kıtasal kabuk radyojenik 4 He açısından zengindir ve (kıtasal) kabuksal-helyum He/ 4 He= oranlarıyle temsil edilmektedir. (Andrews, 1985). Helyumun atmosferdeki izotop bileşimi yeryuvarının hemen her kesiminde oldukça sabit bir değere sahiptir ( He/ 4 He=1.4 x 10-6 (Craigve Lupton, 1981; Lupton, 198). Bu sabit değeri dolayısıyle atmosferik helyum bugün pek çok laboratuvarda standart olarak kullanılmaktadır ve He izotop bileşimlerinin atmosferik He bileşimine oranlanarak açıklanması gelenek haline gelmiştir = ( He/ 4 He) örnek / ( He/ 4 He) atmosfer). * Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Ankara. Mantodan He kaybının büyük bir kısmı, okyanus litosferinin oluşumu ve soğuması süreçlerine ilişkin olarak, okyanus basenlerinde gerçekleşmektedir. Bununla birlikte az miktarda He güncel deformasyon geçirmekte olan kıta kabuğu boyunca da kaybolmaktadır. Helyumun mantodan kabuğa taşınma mekanizması iyi anlaşılamamakla birlikte (manto kökenli eriyikler?, manto kökenli akışkanlar?), çeşitli ortamlarda mantosal helyum ile volkaniklerin mekânsal beraberliği (Craig ve diğerleri, 1978; Condomines ve diğerleri, 198; Kurz ve diğerleri, 198), manto eriyikleri ile mantosal helyumun taşınımı arasındaki bir ilişkiyi göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, jeotermal akışkanlar üzerinde He izotop analizleri ile Batı Türkiye'deki mantokabuk ilişkisinin araştırılmasıdır. Bir sondaj kuyusundan alınan tek bir örneğin haricinde (Ömerbeyli Germencik), tüm örnekler su ve/veya su içerisindeki gaz kabarcıklan şeklinde doğal çıkışlı kaynaklardan toplanmıştır, örneklerin büyük çoğunluğu Batı Türkiyedeki ana grabenleri sınırlayan faylar boyunca çıkış yapan yeraltı sulandır. Bu yeraltı suları, olasılıkla, derin seviyelerde dolaşım yapan hidrotermal sistemler ile grabenleri dolduran sedimanlara süzülen soğuk, meteorik suların bir karışımıdır (IUTF, 1971,1975). Akışkanların sıcaküklan 5 C ile 100 C arasında değişmektedir, örneklerin alındığı yöreler ve ilişkin He izotop bileşimleri Şekil l de gösterilmiştir.

2 HELYUM- DAĞILIMI 99 Şek.l Batı Türkiye'de, fay sistemleri ve yüzey volkaniklerinin dağılımı ile karşılaştırmalı olarak, He dağılımı. ANALİZ METOTLARI örnek toplama örnekler, 10 mi lik "Weiss" tipi (Weiss, 1969) bakır tüplere toplanmıştır. Bakır tüpler her iki ucunda menteşeli keskin uçlu kenetler yardımıyle kapanmaktadır. Örnek toplama sırasında bakır tüpler kaynaklara plastik (PTFE) tüpler aracılığıyle bağlanmıştır. İçerisin-

3 100 Nilgün GÜLEÇ deki olasıl hava kabarcıklarının boşaltılması için bakır tüpler, örnek alımından önce, bağlandığı kaynaktan gelen akışkanlar ile birkaç sefer yıkanmıştır. Gaz örnekleri, gaz kabarcıklarının yükseldiği kaynaklara ters olarak yerleştirilerek olabildiğince derine batırılan ve bakır tüplere bağlanan huniler yardımıyle toplanmıştır. He analizleri He izotop analizleri (He ve Ne içeriklerinin ölçümleri ile birlikte), Cambridge üniversitesi Yerbilimleri Bölümünün Nadir Gazlar Laboratuvarında VG MM 000 seri numaralı kütle spektrometresi ile yapılmıştır. He/ 4 He oranları ( = R a ) hava örnekleri üzerindeki ölçümleri (=R a ) standart alarak yapılmış ve Çizelge l de R/Ra değerleri olarak gösterilmiştir. He ve Ne içerikleri gene hava standartında elde edilenlerle karşılaştırmak suretiyle bulunmuştur, örnek alımı veya ölçümü sırasında, örneklerin hava ile teması ve atmosferik He bulaşımına maruz kalabileceği düşüncesiyle değerleri, He/Ne oranları kullanılarak düzeltilmiştir (=( ) c). Bu düzeltme işlemi, örneklerdeki Ne gazının tamamiyle atmosferik kökenli olduğu kabul edilerek yapılmıştır; bunun nedeni ise kabuktaki radyojenik süreçlerin radyojenik helyuma oranla çok az miktarda neon oluşturması ve manto kaynaklarının 10 den daha yüksek He/Ne oranları ile temsil edildiğidir. Düzeltme işleminde kullanılan formül Çizelge l in dip notunda gösterilmiştir. Analizlerdeki hata payları şu faktörler göz önüne alınarak hesaplanmıştır : 1) ölçümler sırasında kütle spektrometresinin performansına ilişkin kesinlik; 2) ölçümlerin tekrarlanabiliriliği; ) boş okumalarına ilişkin düzeltmeler. He izotop ölçümlerine ait hata payı %10, He ve Ne içeriklerinin ölçümüne ait hata payı ise ± %20 olarak belirlenmiştir. AKIŞKANLARIN He-İZOTOP BİLEŞİMİ Batı Türkiye'deki jeotermal akışkan örneklerinin He-izotop bileşimleri Çizelge l de, He/Ne oranları ve He Ne içerikleri ile birlikte verilmiştir. Batı Türkiye'- deki He dağılımı Şekil l de, fay sistemleri ve yüzey volkaniklerinin dağılımı ile karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Şekil 2, Türkiye'deki akışkanların He izotop bileşimini çeşitli ortamlardaki akışkanlarınki ile karşılaştırmaktadır. Çalışmada kaydedilen ( ) c değerleri,0.05 den 2.52 ye kadar değişmektedir. Bu değerlerin, mantosal helyum (okyanus ortası sırtları ve sıcak noktalara ilişkin örneklerle belirlenmektedir) ve (kıtasal) kabuksal helyum için karakteristik olan değerlerle karşılaştırılması (Şek.2), Batı Türkiye'de mantosal helyum bileşeninin varlığını ortaya koymaktadır. Ancak bu mantosal helyumun izotop bileşimi, kabuksal helyum ile karışmak suretiyle değişmiştir. Ortalama değerlerini mantosal helyum için 8, kabuksal helyum için 0.02 kabul ederek, Batı Türkiye'de mantodan gelen helyumun herhangi bir örnekteki toplam He içeriğinin en fazla % 0 unu oluşturduğu görülmüştür. Çeşitli tektonik ortamlardaki örnek analizleri ile karşılaştırıldığında, Batı Türkiye'deki değerlerin aktif riftleşme zonları için belgelenen değer aralığı içinde yer aldığı ve özellikle Ren grabeni ile Panoniyan basenindeki oranlarına son derece benzediği dikkati çekmektedir (Şek.2). Şekil l den, Batı Türkiye'de He dağılımının, güncel gerilme rejimine ilişkin fay sistemlerinin dağılımına paralel olarak geniş bir alan kapsadığı görülmektedir. Bu açıdan, Türkiye'deki He dağılımı, Ren grabeninde görülen sınırlı-yörsel dağılımın aksine Panoniyan baseninde izlenen yaygın dağılıma benzemektedir (Oxburgh ve diğerleri, 1986 da Şek.2). He dağılımı ile tektonik deformasyon arasındaki ilişkiye bağlı olarak not edilmesi gereken önemli bir nokta, Kuzey Anadolu Fay zonunun uzantısında, yanal atılımlı hareketlerin normal faylanma ile birleştiği bölgede yer alan Gemlik'ten elde edilen düşük değerleridir. Yüksek oranları, kuzey-güney gerilmenin çok daha belirgin olduğu Batı Türkiye'deki normal fay sistemlerinde toplanmış durumdadır, öte yandan, genç volkanizma ile Q He dağılımı arasında bir ilişki gözlenememiştir. Genel olarak, genç volkanik aktivitelere bağlı jeotermal sistemlerin en yüksek He/ 4 He oranlanna sahip olmaları beklenir, çünkü oranlar zamanla radyojenik He birikiminin etkisiyle düşecektir. Oysa Batı Türkiye'de durum böyle değildir; en yüksek değeri Kuvaterner yaşlı Kula volkaniklerinden ziyade Pliyosen yaşh Denizli volkanikleri civarından elde edilmiştir. Bu durumda, ya Denizli mantodan yüksek derecede helyum sızıntısının olduğu (ve bu helyumun

4 HELYUM- DAĞILIMI 101

5 102 Nilgün GÜLEÇ R / R a Şek.2 Değişik tektonik ortamlardaki He izotop bileşimlerinin Batı Türkiye akışkanlarında elde edilen değerlerle karşılaştırılması. Veri kaynakları : 1) Kennedy ve diğerleri, 1985 (Yellowstone Park); 2) Hookerve diğerleri, 1985 (Ren grabeni ve Kuzey Deniz rifti); ) Oxburgh ve diğerleri, 1986 (Panoniyan baseni); 4) Smith ve Kennedy, 1985 (diğerleri). Çizgiler, l, 2, ve 4 için R/R & değer aralığını, 5 için ise log-dağılımının % 95 lik sınırlarını göstermektedir. Pliyosenden bugüne değin kabukta muhafaza edilebilmesi için kabuktaki sızıntının az olduğu) bir alanı temsil etmektedir, ya da He dağılımı yüzey volkanizması aracılığıyle gerçekleşmemiştir. TARTIŞMA Bu çalışma, Batı Türkiye'de normal kabuk litolojilerinden beklenenin üzerinde bir He zenginleşmesi olduğunu saptamıştır. Burada sunulan tartışma aşağıda belirtilen soruları cevaplamaya yöneliktir : 1 He zenginleşmesi mutlaka mantodan gelen bir katkıyı mı ima etmektedir? 2 Eğer böyle ise, mantosal helyumun yüzeye taşınma mekanizmaları nelerdir?

6 HELYUM- DAĞILIMI 10 He ve olasıl kaynaklar Her ne kadar He esasen ilksel kökenli ise de, 6 Li ve He izotoplarının radyoaktif parçalanma ürünü olarak da ortaya çıkabilmektedir. 6 U izotopundan oluşan H radyojenik He, Heizotopundan oluşan He ise trityujenik He olarak bilinmektedir. Radyojenik He oluşum miktarı malzemenin Li içeriğine bağlıdır. Ancak, kayaçların pek çoğunda Li içerikleri 50 ppm in altında olduğu için, 6 Li parçalanması ile oluşan helyumda değerleri 0.02 yi geçmemektedir (Mamyrin ve Tolstikhin, 1984; Andrews, 1985). Bu nedenle radyojenik He, Batı Türkiye'deki akışkanlarda gözlenen He için yeterli bir kaynak teşkil edemez. Trityujenik He, nükleer testler sırasında oluşarak atmosfere giren trityumun ( H) radyoaktif bozuşumu ile oluşmaktadır. Eğer yeraltı suları 1950 lerden sonra (nükleer testlerin başlamasından sonra) yerüstü sulan ile beslenmiş ise, içerisinde atmosferik gazlan çözündürmüş bulunan bu yüzey suları yeraltı sularında zamanla H kökenli He birikimine sebep olacaktır. Nükleer testler sırasında oluşan trityumun Türkiye'deki dağılımı konusunda veya yeraltı sularının yaşları hakkında bir bilgimiz olmadığından, trityujenik He oluşumunun etkilerini değerlendirmek oldukça güçtür. Ancak not edilmesi gereken bir nokta, Batı Türkiye su örneklerinde He içeriklerinin gayet düşük olması (10~ 1 cc STP g -1 ) nedeniyle olasıl He bozuşumlannın He/ 4 He oranlarını önemli ölçüde yükseltebilmiş olacağıdır, öte yandan, su ve gaz örneklerinin He içerikleri arasında bir karşılaştırma yapılacak olursa, gaz örneklerinin su örneklerine oranla yaklaşık on kat fazla He içerdiği görülür (Çizelge 1). Su örneklerinin düşük He içeriklerinin nedeni, asal gazların pek çoğunu bünyesine almış olan bir gaz fazının su fazından ayrılmış olmasıdır. Ancak, He içerikleri farklı olmakla birlikte, gaz ve su örneklerinin He/ 4 He oranlan birbirine benzerdir. Eğer trityum yeraltı sulanna girmiş olsaydı, gaz ve su fazlarının ayrılması sonucu, suların He/ 4 He oranlarının gaz fazına oranla yükselmesi beklenirdi (çünkü bu ayrılma sırasında prensip olarak He gaz fazıo na geçer, H ise su molekülünün ( H 1 HO) bir parçası olarak suda tutulur. Suda tutulan bu H zamanla bozuşarak He oluşturur ve suyun He/ 4 He oranını yükseltir). Dolayısıyle trityujenik He katkısı durumunda, sulardaki düşük He içeriklerinin yüksek He/ 4 He oranlan ile bütünleşmesi gerekir. Batı Türkiye örneklerinde sulann gazlara oranla yüksek He/ 4 He oranı gösterdikleri söylenemez (Çizelge 1). Bu nedenle Türkiye'deki He zenginleşmesi, H bozuşumuna bağlı olarak gelişmiş olamaz. Yukarıda sunulan tartışmadan görüldüğü üzere ne radyojenik ne de trityujenik He, Batı Türkiye örneklerindeki He için yeterli kaynak teşkil edebilecek durumdadır; örneklerdeki He esas olarak mantodan gelmektedir. Mantosal helyumun taşınma mekanizmaları Helyumun mantodan kabuğa taşınma mekanizması genelde iyi anlaşılamamakla birlikte, manto kökenli eriyikler veya akışkanlarla bir ilişkinin varlığı düşünülmektedir. Eğer Batı Türkiye'de mantosal helyum kabuğa manto magmatizması ile taşınıyorsa, volkanikler ile He dağılımı arasında bir ilişkinin gözlenememesi, bölgede yaygın bir plütonik aktivitenin var olabileceğini işaret etmektedir. Eğer helyum manto kökenli akışkanlar ile taşınıyorsa bu akışkanların geniş bir alan boyunca kabuğa enjekte edilmesi gerekmektedir. Sıcak kaynakların ana fay yapılarıyle olan ilişkisi, fay zonlarının akışkanların taşınmasında kanal görevi yaptığını imâ etmektedir. Mantosal helyumun kabuğa taşınma mekanizmasının saptanması ile ilgili problemlerden biri, helyumun kabuğa ne zaman girdiğinin bilinmemesidir. Miyosen (veya daha yaşh) volkanizmanın olasıl bir mekanizma teşkil etmesi, helyumun kabukta uzun süre (10 7 yıl gibi) muhafaza edilebilmesi şartını getirmektedir. Isı akımı ile He izotop bileşimleri arasındaki ilişki (Polyak ve Tolstikhin, 1985) ve kıta kabuğunun termal dengesine 10 8 yıl gibi bir süre içerisinde eriştiği gözlemi (Sclater ve diğerleri, 1981) helyumun kıta kabuğunda söz konusu süre kadar muhafazasının olasıl olduğunu göstermektedir. Ancak, helyumun kabuğa ne zaman yerleştiğine dair herhangi bir veri yoktur; bazı yörelerde bu yerleşim çok yakın zamanlarda olmuş olabilir. Daha önceki bölümde de belirtildiği gibi, yüksek R/Ra değerlerinin Pliyosen yaşh Denizli volkanikleri ci-

7 104 Nilgün GÜLEÇ varında gözlenmesi, ya Denizli'de mantodan yüksek ölçüde He sızıntısının olduğunu ve bu helyumun kabukta hâlâ muhafaza edildiğini, ya da He dağılımının volkanizma ile ilişkin olmadığını işaret etmektedir, tkinci durumda, mantodan He taşınması volkanizmadan çok daha genç olan plütonik aktiviteler veya manto-kökenli akışkanlar tarafından gerçekleştirilmiştir. Bugün gerilme tektoniğinin etkisi altındaki bölgelerde kıta kabuğuna mantodan eriyik eklendiğine dair güçlü veriler elde edilmektedir. Gerilme basenlerinin bazılarında gerçekleştirilen jeofizik araştırmaları (örneğin; Ren grabeni, Baykal rifti, Rio Grande rifti), kıta kabuğu tabanlarında (ve/veya kabuk içi seviyelerde) magma birikim zonları olarak nitelendirilen son derece iletken, düşük-hız zonlan saptamıştır (Hermance, 1982 ve orada değinilen belgeler). Bu verilerden yola çıkarak, üst Miyosenden bu yana gerilme tektoniğinin etkisi altında bulunan Batı Türkiye'de helyumun kabuğa taşınmasında manto eriyiklerinin etkin bir rol oynadığına inanılmaktadır. Mantosal helyumun Batı Türkiye'de yaygın bir alanda izlenmesi, yöresel plütonik aktivitelerden ziyade, geniş ölçüde kabuk tabanına yerleşen eriyiklerin varlığını işaret etmektedir. Helyumun, kabuğun kırılgan kesimleri boyunca yüzeye kaçmasında, fay sistemlerinin yardımcı olduğu düşünülmektedir. SONUÇLAR Bu çalışmadan çıkarılan ana sonuçlar şöyle sıralanabilir : 1 Jeotermal akışkanların He-izotop bileşimleri mantosal helyum ve kabuksal helyum bileşenleri arasındaki bir karışımı ortaya koymaktadır. 2 Mantosal helyumun dağılımı yüzey volkaniklerinin dağılımına uygunluk göstermemekte, fakat daha çok ana fay yapılarının dağılımı ile kontrol ediliyor gibi gözükmektedir. Yüzey volkanikleri ile mantosal helyum arasında bir ilişkinin bulunmaması, helyumun kabuğun alt seviyelerine yerleşen eriyiklerden sızdığını işaret etmektedir. 4 Güncel gerilme rejimine ilişkin fay sistemlerinin, mantosal helyumun kabuktan yüzeye kaçmasında kanal görevi yaptıkları düşünülmektedir. KATKI BELİRTME Bu araştırma, İngiltere'de Cambridge Üniversitesi, Yerbilimleri Bölümünde yürütülen doktora çalışmalarının kapsamında gerçekleştirilmiştir. Sağlamış olduğu doktora bursu ve arazi çalışmalarına olan maddi desteğinden ötürü TÜBİTAK'a teşekkürü borç bilirim. Prof. R.K. O'Nions ve Prof. E.R. Oxburgh'ya bu çalışmalar sırasındaki danışmanlıklarından dolayı teşekkür ederim. Analizler sırasındaki yardımları için Dr. J. Stone'a ayrıca teşekkür ederim. Arazi çalışmaları sırasında gösterdikleri kolaylıklarından ötürü MTA Söke-Germencik kampı personeline en içten teşekkürlerimi sunarım. yayına verildiği tarih, 21 Ağustos, 1987 DEĞİNİLEN BELGELER Andrews, J.N., 1985, The isotopic composition of radiogenic He and its use to study groundvvater movement in confined aquifer: Chem.Geol., 49, Benson, B.B. ve Krause, DJ., 1976, Empirical lavvs for dilute aqueous solutions of non-polar gases:j. Chem.Phys.,64,, Condomines, M.; Gronvold, K.; Hooker, P.J.; Muehlenbachs., K.;O'Nions, R.K.;Oskarsson, N. ve Oxburgh, E.R.,198, Helium, oxygen, strontium, and neodymium isotopic relationships in Icelandic volcanis: Earth Planet. Sci. Lett., 66, Craig, H. ve Lupton.J.E., 1981, Helium and mantle volatiles in the ocean and oceanic crust; in: The Sea, vol.7: The oceanic Lithosphere : C. Emiliani ed., J.Wiley and Sons, ; Lupton, J.E. ve Horibe, Y., 1978, A mantle He component in circum Pacific Volcanic gases : Hakone, the Marianas, and Mt. Lassen; in: Advances in Earth and Planetary Sciences, Jr. E.C. Alexander and Ozima eds., Japan Sci.Soc.Press, 16, Tokyo. Hermance, J.F., 1982, Magnetotelluric and geomagnetic deepsounding studies in the crust and upper manüe, in : Continental and Oceanic Rifts, G.Palmason ed., Geodynamic Series, v.8, American Geophysical Union, Washington, D.C., Geol.Soc.Am.Boulder, Colorado,

8 HELYUM- DAĞILIMI 105 Hooker, PJ.;O'Nions, R.K. ve Oxburgh, E.R., 1985, Helium isotopes in North Sea gas fields and the Rhine Rift : Nature, 18, İÜTF (İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi), 1971, Türkiye Maden Sulan 2, Marmara Bölgesi : İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi, Hidroklimatoloji Kürsüsü, 5., 1975, Türkiye Maden Sulan, Ege Bölgesi : İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi, Hidroklimatoloji Kürsüsü, 5. Kennedy.B.M.; Lync, M.A.; Reynolds, J.H. ve Smith, S.P.,1985 Intensive sampling of noble gasses in fluids at Yellowstone : I. Early overview of the data; regional pattems: Geochim.Cosmochim.Acta, 49, Kurz, M.D.; Jenkins, W.J., Hart, S.R. ve Clauge, D. 198, Helium isotopic variations in Volcanic rocks from Loihi Sea mount and the island of Hawaii : Earth and Planet. Sci.Lett., 66, Lupton, J.E., 198, Terrestrial inert gases : Isotope tracer studies and clues to primordial components in the mantle : Ann.Rev. Earth Planet.Sci.Lett., 11, Mamyrin, B.A. ve Tolstikhin, I.N., 1984, Helium isotopes in Nature : Elsevier, 27, Amsterdam. Oxburgh, E.R.; O'nions, R.K. ve Hill, R., 1986, Helium isotopes in Sedimentary basins : Nature, 24, Ozima, M. ve Podosek, F.A., 198, Noble Gas Geochemistry: Cambridge University Press, 67, Cambridge. Polyak, B.G. ve Tolstikhin, I.N., 1985, isotopic composition of the Earth's helium and the problem of the motive forces of tectogenesis:chem.geol., 52, 9. Sclater, J.G.; Parsons, B. ve Japuart, C., 1981, Oceans and continents : similarities and differences in the mechanisms of heat loss: J.Geophys.Res., 86, B12, Smith, S.P. ve Kennedy, B.M., 1985, Noble gas evidence for two fluids in the Baca (Valles Caldera) geothermal reservoir : Geochim.Cosmochim.Acta, 49, Weiss, R.F., 1969, Piggyback sampler for dissolved gas studies in sealed water samples : Deep Sea Res., 15,

BÖLÜM BEŞ LEVHA SINIRLARI

BÖLÜM BEŞ LEVHA SINIRLARI BÖLÜM BEŞ LEVHA SINIRLARI 5.1 YERKABUĞU ÜZERİNDEKİ LEVHA SINIRLARI Levha tektoniğine göre dünyayı saran yerkabuğu üzerinde 8 büyük (Avrasya, Afrika, Pasifik, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Antartika, Avustralya)

Detaylı

ASAL GAZ İZOTOPLARI YENİ JEOTERMAL KAYNAKLARIN KEŞFİNDE ÖNCÜ OLABİLİR Mİ?

ASAL GAZ İZOTOPLARI YENİ JEOTERMAL KAYNAKLARIN KEŞFİNDE ÖNCÜ OLABİLİR Mİ? 37 ASAL GAZ İZOTOPLARI YENİ JEOTERMAL KAYNAKLARIN KEŞFİNDE ÖNCÜ OLABİLİR Mİ? Halim MUTLU Nilgün GÜLEÇ Duru ARAL ÖZET Jeotermal enerjinin büyük bir bölümü volkanizmanın aktif olduğu bölgelerde yoğunlaşmıştır.

Detaylı

NEOTEKTONİK 6.2.3. EGE GRABEN SİSTEMİ. Doç.Dr. Yaşar EREN

NEOTEKTONİK 6.2.3. EGE GRABEN SİSTEMİ. Doç.Dr. Yaşar EREN 6.2.3. EGE GRABEN SİSTEMİ Ege bölgesinin en büyük karakteristiği genel olarak doğu-batı gidişli pek çok graben yapısı içermesidir. Grabenlerle ilgili fay düzlemi çözümleri genellikle kuzeygüney yönlü

Detaylı

MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI

MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI Altan İÇERLER 1, Remzi BİLGİN 1, Belgin ÇİRKİN 1, Hamza KARAMAN 1, Alper KIYAK 1, Çetin KARAHAN 2 1 MTA Genel Müdürlüğü Jeofizik

Detaylı

Yeryuvarı Şekil 1.2

Yeryuvarı  Şekil 1.2 Sunum Akışı - Giriş - Jeoloji Nedir? - Evrenin ve Güneş Sisteminin Oluşumu ile Yer in Güneş Sistemindeki Yeri - Yeryuvarı Neden Dinamik ve Gelişen Bir Gezegendir? - Levha Tektoniği Kuramı - Kayaç Döngüsü

Detaylı

BÖLÜM YEDİ DEPREM TÜRLERİ

BÖLÜM YEDİ DEPREM TÜRLERİ BÖLÜM YEDİ DEPREM TÜRLERİ 7.1 DEPREM TÜRLERİ Bölüm6 da deprem nedir, nasıl oluşur ve deprem sonucunda oluşan yer içinde hareket eden sismik dalgaların nasıl hareket ettiklerini ve yer içinde nasıl bir

Detaylı

KARADENİZ ÇÖKELLERİNDEKİ NANNOPLANKTONLAR İLE URANYUM KONSANTRASYONU İLİŞKİSİ

KARADENİZ ÇÖKELLERİNDEKİ NANNOPLANKTONLAR İLE URANYUM KONSANTRASYONU İLİŞKİSİ KARADENİZ ÇÖKELLERİNDEKİ NANNOPLANKTONLAR İLE URANYUM KONSANTRASYONU İLİŞKİSİ Vedia TOKER* ÖZ. Karadeniz'in güney bölgesindeki 23 durak noktasında elde edilen karotlardan ahnan 62 örnekte Nannoplankton'-

Detaylı

AMİK HAVZASNDAKİ (HATAY) ÇÖZÜNMÜŞ VE SERBEST HALDEKİ GAZLARIN JEOKİMYASI VE TEKTONİK YAPI İLE İLİŞKİSİ

AMİK HAVZASNDAKİ (HATAY) ÇÖZÜNMÜŞ VE SERBEST HALDEKİ GAZLARIN JEOKİMYASI VE TEKTONİK YAPI İLE İLİŞKİSİ AMİK HAVZASNDAKİ (HATAY) ÇÖZÜNMÜŞ VE SERBEST HALDEKİ GAZLARIN JEOKİMYASI VE TEKTONİK YAPI İLE İLİŞKİSİ G.Yüce 1, F.Italiano 2, T.Yang 3, T.H. Yalçın 4, B.Rojay 5, V. Karabacak 6, A.H. Gülbay 7, D.U.Yasin

Detaylı

Yerkabuğu Hakkında Bilgi:

Yerkabuğu Hakkında Bilgi: Yerkabuğu Hakkında Bilgi: Dünyamız dıştan içe veya merkeze doğru iç içe geçmiş çeşitli katlardan oluşmuştur. Bu katların özellikleri birbirinden farklıdır.dünyayı veya yerküreyi meydana getiren bu katlara

Detaylı

SICAK SU İLE SIĞ SOĞUK SUYUN KARIŞMASINDAN MEYDANA GELEN SUDA KARIŞMADAN ÖNCE BUHAR VE ISI KAYBININ OLUP OLMADIĞININ SAPTANMASI

SICAK SU İLE SIĞ SOĞUK SUYUN KARIŞMASINDAN MEYDANA GELEN SUDA KARIŞMADAN ÖNCE BUHAR VE ISI KAYBININ OLUP OLMADIĞININ SAPTANMASI SICAK SU İLE SIĞ SOĞUK SUYUN KARIŞMASINDAN MEYDANA GELEN SUDA KARIŞMADAN ÖNCE BUHAR VE ISI KAYBININ OLUP OLMADIĞININ SAPTANMASI Makale Fournier ve Truesdell (1974)'den kısmen tercüme edilmiştir. Mert ARSLAN*

Detaylı

Ders 13: Isı Makineleri Olarak Gezegenler

Ders 13: Isı Makineleri Olarak Gezegenler Ders 13: Isı Makineleri Olarak Gezegenler Güneş Sistemi nin oluşumunun ilk günlerinde, bütün Yeryuvarı-benzeri gezegen ve uydular son derece sıcaktırlar. Muhtemelen çoğunlukla bütünüyle ergimiştiler. Yalnızca

Detaylı

İçerdikleri 87Rb ve 87Sr, 86Sr miktarına göre kayaçların ve minerallerin i yaşlarının tespiti Rubidyum Stronsiyum izotop sisteminin kullanımının

İçerdikleri 87Rb ve 87Sr, 86Sr miktarına göre kayaçların ve minerallerin i yaşlarının tespiti Rubidyum Stronsiyum izotop sisteminin kullanımının Rubidyum Stronsiyum yaş tayini Radyometrik yaş tayini tekniği İçerdikleri 87Rb ve 87Sr, 86Sr miktarına göre kayaçların ve minerallerin i yaşlarının tespiti Rubidyum Stronsiyum izotop sisteminin kullanımının

Detaylı

KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ

KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ Konya İl Koordinasyon Kurulu 26-27 Kasım 2011 KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ Yrd.Doç.Dr.Güler GÖÇMEZ. Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. gulergocmez@selcuk.edu.tr 1.GĐRĐŞ Jeotermal

Detaylı

EN BÜYÜK OLASILIK YÖNTEMİ KULLANILARAK BATI ANADOLU NUN FARKLI BÖLGELERİNDE ALETSEL DÖNEM İÇİN DEPREM TEHLİKE ANALİZİ

EN BÜYÜK OLASILIK YÖNTEMİ KULLANILARAK BATI ANADOLU NUN FARKLI BÖLGELERİNDE ALETSEL DÖNEM İÇİN DEPREM TEHLİKE ANALİZİ EN BÜYÜK OLASILIK YÖNTEMİ KULLANILARAK BATI ANADOLU NUN FARKLI BÖLGELERİNDE ALETSEL DÖNEM İÇİN DEPREM TEHLİKE ANALİZİ ÖZET: Y. Bayrak 1, E. Bayrak 2, Ş. Yılmaz 2, T. Türker 2 ve M. Softa 3 1 Doçent Doktor,

Detaylı

Soru Takımı #1 in Çözümleri

Soru Takımı #1 in Çözümleri Soru Takımı #1 in Çözümleri Jeokronoloji ve Güneş Sistemi nin Yaşı 1. Patterson un klasik 1956 makalesini okuyunuz: Patterson, C. (1956) Age of meteorites and the earth. Geochimica et Cosmochimica Acta

Detaylı

DENiZLi JEOTERMAL ALANLARINDA JEOFİZİK ÇALIŞMALAR

DENiZLi JEOTERMAL ALANLARINDA JEOFİZİK ÇALIŞMALAR DENiZLi JEOTERMAL ALANLARINDA JEOFİZİK ÇALIŞMALAR M.E. ÖZGÜLER*; M.I. TURGAY* ve H. ŞAHİN* ÖZ. MTA tarafından yürütülen Jeotermal Enerji Arama Projesi kapsamında, Denizli yöresinde özdirenç ve gravite

Detaylı

O genellikle kayaç rezervuarlannda daha yüksek miktarda bulunmaktadır (Clark and Fritz, 1997). 8

O genellikle kayaç rezervuarlannda daha yüksek miktarda bulunmaktadır (Clark and Fritz, 1997). 8 TR0300077 JEOTERMAL SİSTEMLERDE YAPILAN İZOTOP HİDROLOJİSİ ÇALIŞMALARI:AFYON ÖMER-GECEK JEOTERMAL SİSTEMİ ISOTOPE HYDROLOGY STUDIES IN GEOTHERMAL SYSTEMS: AFYON-ÖMER-GECEK GEOTHERMAL SYSTEM Berrin AKAN

Detaylı

ASFALTİT VE ASFALTİT KÜLLERİNDE MOLİBDEN, NİKEL, VANADYUM VE TİTAN ELEMENTLERİNİN X IŞINLARI FLORESANS SPEKTROSKOPİSİ İLE TAYİNLERİ

ASFALTİT VE ASFALTİT KÜLLERİNDE MOLİBDEN, NİKEL, VANADYUM VE TİTAN ELEMENTLERİNİN X IŞINLARI FLORESANS SPEKTROSKOPİSİ İLE TAYİNLERİ ASFALTİT VE ASFALTİT KÜLLERİNDE MOLİBDEN, NİKEL, VANADYUM VE TİTAN ELEMENTLERİNİN X IŞINLARI FLORESANS SPEKTROSKOPİSİ İLE TAYİNLERİ Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara ÖZET. Güneydoğu Anadolu asfaltitleri

Detaylı

MADEN TETKİK ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HİDROJEOKİMYA LABORATUVA- RINDA BAZI ANALİTİK YÖNTEMLERİN İSTATİSTİKSEL DEĞERLENDİRİLMESİ

MADEN TETKİK ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HİDROJEOKİMYA LABORATUVA- RINDA BAZI ANALİTİK YÖNTEMLERİN İSTATİSTİKSEL DEĞERLENDİRİLMESİ MADEN TETKİK ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HİDROJEOKİMYA LABORATUVA- RINDA BAZI ANALİTİK YÖNTEMLERİN İSTATİSTİKSEL DEĞERLENDİRİLMESİ A Gülay ATAMAN*; Süheyla TUNCER*: Ersin ŞEN*; Muzaffer SÖNMEZ*; Vedat ÖZTÜRK*

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

KLOROFLOROKARBON (CFC) GAZLARININ YERALTISUYU ÇALIŞMALARINDA KULLANIMI

KLOROFLOROKARBON (CFC) GAZLARININ YERALTISUYU ÇALIŞMALARINDA KULLANIMI KLOROFLOROKARBON (CFC) GAZLARININ YERALTISUYU ÇALIŞMALARINDA KULLANIMI Ozon tabakasında yarattığı inceltisi etkisi ile yakından bilinen Kloroflorokarbon (CFC) grubu gazlar yeraltısuyu geçiş süresi hesaplamasında

Detaylı

... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU

... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE... (İL)... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU HAZIRLAYAN TEKNİK SORUMLU Adı Soyadı JEOLOJİ MÜHENDİSİ Oda Sicil No AY-YIL 1 İLETİŞİM İLE İLGİLİ BİLGİLER

Detaylı

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU AR TARIM SÜT ÜRÜNLERİ İNŞAAT TURİZM ENERJİ SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇESİ SÜLEYMANİYE KÖYÜ TEPELER MEVKİİ Pafta No : ÇANAKKALE

Detaylı

Topoğrafik rölyef. Yaşar EREN-2003

Topoğrafik rölyef. Yaşar EREN-2003 Topoğrafik rölyef İzostasi Yeryüzündeki kütlelelerin gravitasyonal dengesidir DAĞ OLUŞUMU Denge kütlelerin yoğunluk farklılığına dayanır. Kabuk mantodan daha az yoğundur Izostasi Airy Modeli Pratt Modeli

Detaylı

SİVAS İLİNİN JEOTERMAL. Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS

SİVAS İLİNİN JEOTERMAL. Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS SİVAS İLİNİN JEOTERMAL SULARI Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS JEOTERMAL ENERJİ Jeotermal Enerji, yerkabuğunun çeşitli

Detaylı

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ İlke ÇELİK 1, Seda Aslan KILAVUZ 2, İpek İMAMOĞLU 1, Gürdal TUNCEL 1 1 : Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

Detaylı

B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE.

B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. ULUSAL DEPREM İZLEME MERKEZİ 23 OCAK 2015 UĞURLUPINAR-MUSTAFAKEMALPAŞA (BURSA) DEPREMİ BASIN BÜLTENİ 23 Ocak 2015 tarihinde Uğurlupınar-Mustafakemalpaşa da (Bursa) yerel

Detaylı

JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN ARAMA/REVİZE ARAMA PROJE FORMATI İLÇE (İL) ARAMA/REVİZE ARAMA PROJESİ

JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN ARAMA/REVİZE ARAMA PROJE FORMATI İLÇE (İL) ARAMA/REVİZE ARAMA PROJESİ JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN ARAMA/REVİZE ARAMA PROJE FORMATI İLÇE (İL) ARAMA/REVİZE ARAMA PROJESİ HAZIRLAYAN/TEKNİK SORUMLU (1) (Jeoloji Mühendisi) : Adı Soyadı : Oda Sicil No (*) : AY-YIL Talep/Ruhsat Sahibinin:

Detaylı

Deprem Nedir? DEPREM SİSMOLOJİ

Deprem Nedir? DEPREM SİSMOLOJİ Deprem Deprem Nedir? Yerkabuğu içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin, dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yeryüzeyini sarsma olayına "DEPREM" denir. Depremin

Detaylı

Gezegenimizin bir uydusudur Güneş sistemindeki diğer gezegenlerin uydularıyla karşılaştırıldığı zaman büyük bir uydudur

Gezegenimizin bir uydusudur Güneş sistemindeki diğer gezegenlerin uydularıyla karşılaştırıldığı zaman büyük bir uydudur AY Ay Gezegenimizin bir uydusudur Güneş sistemindeki diğer gezegenlerin uydularıyla karşılaştırıldığı zaman büyük bir uydudur Çapı 3476 km Kütlesi 7.349 x 10 22 kg. Dünyaya ortalama uzaklığı 384,400 km

Detaylı

ANKARA OFİYOLİTLİ MELANJ KUŞAĞI İÇİNDEKİ OFİYOLİTİK KAYAÇLARIN TEKTONİK OLUŞUM ORTAMLARINA JEOKİMYASAL BİR YAKLAŞIM

ANKARA OFİYOLİTLİ MELANJ KUŞAĞI İÇİNDEKİ OFİYOLİTİK KAYAÇLARIN TEKTONİK OLUŞUM ORTAMLARINA JEOKİMYASAL BİR YAKLAŞIM MTA Dergisi 110, 17-28, 1990 ANKARA OFİYOLİTLİ MELANJ KUŞAĞI İÇİNDEKİ OFİYOLİTİK KAYAÇLARIN TEKTONİK OLUŞUM ORTAMLARINA JEOKİMYASAL BİR YAKLAŞIM Ayla TANKUT* ÖZ. Ankara melanjının Kretase yaşlı en genç

Detaylı

SULTANHİSAR-AYDIN 260 ADA 1,2,3,4 PARSEL JEOTERMAL ENERJİ SANTRALİ İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

SULTANHİSAR-AYDIN 260 ADA 1,2,3,4 PARSEL JEOTERMAL ENERJİ SANTRALİ İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU SULTANHİSAR-AYDIN 260 ADA 1,2,3,4 PARSEL JEOTERMAL ENERJİ SANTRALİ İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU PLANLAMA ALANININ KONUMU: Planlama Alanı Türkiye'nin Batısında Ege Bölgesinde Aydın ili,sultanhisar ilçesi

Detaylı

Yerbilimlerinde Gaz Jeokimyası Uygulamaları Gas Geochemistry Applications in Earth Sciences

Yerbilimlerinde Gaz Jeokimyası Uygulamaları Gas Geochemistry Applications in Earth Sciences Yerbilimlerinde Gaz Jeokimyası Uygulamaları Gas Geochemistry Applications in Earth Sciences Oturum Yürütücüsü / Convener: Nilgün Güleç 62. Türkiye Jeoloji Kurultayı, 13 17 Nisan 2009, MTA Ankara Türkiye

Detaylı

JEOTERMAL ARAŞTIRMALARDA ELEKTRİK/EM YÖNTEMLER. Prof. Dr.O.Metin İlkışık Anadolu Yerbilimleri Ltd.Şti

JEOTERMAL ARAŞTIRMALARDA ELEKTRİK/EM YÖNTEMLER. Prof. Dr.O.Metin İlkışık Anadolu Yerbilimleri Ltd.Şti JEOTERMAL ARAŞTIRMALARDA ELEKTRİK/EM YÖNTEMLER Prof. Dr.O.Metin İlkışık Anadolu Yerbilimleri Ltd.Şti İstanbul 2013 JEOTERMİK Yerin ısıl yapısının incelenmesi JEOTERMAL ARAŞTIRMALAR Yerdeki ısıl enerjinin

Detaylı

Veysel Işık Türkiye deki Tektonik Birlikler

Veysel Işık Türkiye deki Tektonik Birlikler JEM 404 Ders Konusu Türkiye Jeolojisi Orojenez ve Türkiye deki Tektonik Birlikler Ankara Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Tektonik Araştırma Grubu 2012 Dağ Oluşumu / Orojenez Orojenez genel anlamda

Detaylı

MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. KONYA İLİ JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİNİN TURİZM AMAÇLI DEĞERLENDİRİLMESİ ve YATIRIM OLANAKLARI

MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. KONYA İLİ JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİNİN TURİZM AMAÇLI DEĞERLENDİRİLMESİ ve YATIRIM OLANAKLARI MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KONYA İLİ JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİNİN TURİZM AMAÇLI DEĞERLENDİRİLMESİ ve YATIRIM OLANAKLARI MAYIS-2012 İÇİNDEKİLER KONYA İLİ JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI... 3 1.

Detaylı

PİZA JEOTERMİK ENERJİ SİMPOZYUMU NETİCELERİ VE KIZILDERE SAHASININ DEĞERLENDİRİLMESİ

PİZA JEOTERMİK ENERJİ SİMPOZYUMU NETİCELERİ VE KIZILDERE SAHASININ DEĞERLENDİRİLMESİ PİZA JEOTERMİK ENERJİ SİMPOZYUMU NETİCELERİ VE KIZILDERE SAHASININ DEĞERLENDİRİLMESİ Sırrı KAVLAKOĞLU Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara Birleşmiş Milletler, Piza'da (İtalya) «Jeotermal Kaynakların

Detaylı

FAYLARDA YIRTILMA MODELİ - DEPREM DAVRANIŞI MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİNE ve RİSKİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM

FAYLARDA YIRTILMA MODELİ - DEPREM DAVRANIŞI MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİNE ve RİSKİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM FAYLARDA YIRTILMA MODELİ - DEPREM DAVRANIŞI MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİNE ve RİSKİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM Ramazan DEMİRTAŞ Afet İşleri Genel Müdürlüğü Deprem Araştırma Dairesi, Aktif Tektonik

Detaylı

BİLGİ DAĞARCIĞI 15 JEOTERMAL ÇALIŞMALARDA UYGU- LANAN DOĞRU AKIM YÖNTEMLERİ

BİLGİ DAĞARCIĞI 15 JEOTERMAL ÇALIŞMALARDA UYGU- LANAN DOĞRU AKIM YÖNTEMLERİ BİLGİ DAĞARCIĞI JEOTERMAL ÇALIŞMALARDA UYGU- LANAN DOĞRU AKIM YÖNTEMLERİ Hayrettin KARZAOĞLU* Jeotermal kaynakların ülke ekonomisine kazandırılmasında jeolojik ve jeofizik verilerin birlikte değerlendirilmesinin

Detaylı

AKTİF TEKTONİK 1. GİRİŞ

AKTİF TEKTONİK 1. GİRİŞ 1. GİRİŞ AKTİF TEKTONİK Tektonik, dünya kabuğunun deformasyonu ile ilgili her türlü süreç, yapı ve yüzey şekilleri ile ilgilenir. Geniş anlamda bu yapıların ve yüzey şekillerinin zaman içindeki evrimi

Detaylı

LEVHA HAREKETLERĠNĠN ETKĠLERĠ Alfred WEGENER 1915 yılında tüm kıtaların bir arada toplandığını,sonra farklı yönlere kayarak dağıldığını ileri

LEVHA HAREKETLERĠNĠN ETKĠLERĠ Alfred WEGENER 1915 yılında tüm kıtaların bir arada toplandığını,sonra farklı yönlere kayarak dağıldığını ileri LEVHA HAREKETLERĠNĠN ETKĠLERĠ Alfred WEGENER 1915 yılında tüm kıtaların bir arada toplandığını,sonra farklı yönlere kayarak dağıldığını ileri sürmüģtür. KITALARIN KAYMASI TEORĠSĠ olarak anılan bu teoriye

Detaylı

Türkiye de Jeotermal Enerji ve Potansiyeli

Türkiye de Jeotermal Enerji ve Potansiyeli Temiz Enerji Günleri İTÜ Elektrik Mühendisliği Kulübü 6-7 Mart 2013 Türkiye de Jeotermal Enerji ve Potansiyeli Abdurrahman SATMAN İTÜ Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği Bölümü İTÜ Enerji Enstitüsü Konvansiyonel

Detaylı

TOKAT İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

TOKAT İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI TOKAT İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Tokat ili, Karadeniz Bölgesinde Orta Karadeniz bölümünün iç kısımlarında yer alır. Tokat ili Devecidağ ile Köroğlu Dağı arasında uzanan tektonik hattın kuzey ve güneyinde

Detaylı

ANADOLU UOB PASİF ÖRNEKLEYİCİSİNİN TİCARİ PASİF ÖRNEKLEYİCİLERLE PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA ÇALIŞMALARI

ANADOLU UOB PASİF ÖRNEKLEYİCİSİNİN TİCARİ PASİF ÖRNEKLEYİCİLERLE PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA ÇALIŞMALARI 6.ULUSAL HAVA KİRLİLİĞİ VE KONTROLÜ SEMPOZYUMU (HKK2015) 7-9 Ekim 2015, İzmir ANADOLU UOB PASİF ÖRNEKLEYİCİSİNİN TİCARİ PASİF ÖRNEKLEYİCİLERLE PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA ÇALIŞMALARI Özlem ÖZDEN ÜZMEZ, Akif

Detaylı

TÜRKİYE'DEKİ JEOTERMAL ALANLARIN ARAŞTIRILMASINDA JEOFİZİK ÇALIŞMALAR

TÜRKİYE'DEKİ JEOTERMAL ALANLARIN ARAŞTIRILMASINDA JEOFİZİK ÇALIŞMALAR TÜRKİYE'DEKİ JEOTERMAL ALANLARIN ARAŞTIRILMASINDA JEOFİZİK ÇALIŞMALAR Çetin ŞENER*; A. Remzi ERDOĞAN* ve M. Emin ÖZGÜLER** ÖZ. Türkiye genç volkanik etkinliklerin sık rastlandığı orojenik, aktif, tektonik

Detaylı

16 NİSAN 2015 GİRİT (YUNANİSTAN) DEPREMİ

16 NİSAN 2015 GİRİT (YUNANİSTAN) DEPREMİ 16 NİSAN 2015 GİRİT (YUNANİSTAN) DEPREMİ 16 Nisan 2015 günü Türkiye saati ile 21:07 de Akdeniz de oldukça geniş bir alanda hissedilen ve büyüklüğü M L : 6,1 (KRDAE) olan bir deprem meydana gelmiştir (Çizelge

Detaylı

Şekil 6. Kuzeydoğu Doğrultulu SON-B4 Sondaj Kuyusu Litolojisi

Şekil 6. Kuzeydoğu Doğrultulu SON-B4 Sondaj Kuyusu Litolojisi SON-B4 (Şekil 6) sondajının litolojik kesitine bakıldığında (inceleme alanının kuzeydoğusunda) 6 metre ile 13 metre arasında kavkı ve silt bulunmaktadır. Yeraltı su seviyesinin 2 metrede olması burada

Detaylı

25 OCAK 2005 HAKKARİ DEPREMİ HAKKINDA ÖN DEĞERLENDİRME

25 OCAK 2005 HAKKARİ DEPREMİ HAKKINDA ÖN DEĞERLENDİRME 25 OCAK 2005 HAKKARİ DEPREMİ HAKKINDA ÖN DEĞERLENDİRME Ömer Emre, Ahmet Doğan, Selim Özalp ve Cengiz Yıldırım Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Jeoloji Etütleri Dairesi Yer Dinamikleri Araştırma ve

Detaylı

İnsanlar var olduklarından beri levha hareketlerinin nedenini araştırıyorlar!!!

İnsanlar var olduklarından beri levha hareketlerinin nedenini araştırıyorlar!!! BÖLÜM DÖRT LEVHA TEKTONİĞİ KURAMININ OLUŞUMU VE GELİŞİMİ (http://ergunaycan.googlepages.com/ders5_levhatektoniginingenelprensipl.pdf) İnsanlar var olduklarından beri levha hareketlerinin nedenini araştırıyorlar!!!

Detaylı

Hidrotermal Sistemler 1. Beslenme 2. Isı kaynağı 3. Rezervuar (hazne kaya) Kırıklı çatlaklı birimler 4. Örtü kaya Killi birimler, filiş.

Hidrotermal Sistemler 1. Beslenme 2. Isı kaynağı 3. Rezervuar (hazne kaya) Kırıklı çatlaklı birimler 4. Örtü kaya Killi birimler, filiş. JEOTERMAL ENERJİ Enerji Kaynakları Geri Dönüşü Olmayan Enerji Kaynakları Fosil enerji kaynakları (petrol, doğalgaz, kömür, bitümlü şist) Güncel organik İnorganik Yenilenebilir Enerji Kaynakları Hidrolik

Detaylı

Akıntı Yönünde süreç geçişi (f (gs) = 1) Drenaj alanı m^2

Akıntı Yönünde süreç geçişi (f (gs) = 1) Drenaj alanı m^2 Kanal Gradyanı (m/m) Akıntı Yönünde süreç geçişi (f (gs) = 1) Ayrılma Sınırlı Rasgele değişken Ayrılma Sınırlı Denge Eğimi Taşınma Sınırlı Taşınma Sınırlı Denge Eğimi Drenaj alanı m^2 Gradyan Karışık temel

Detaylı

B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE.

B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. ULUSAL DEPREM İZLEME MERKEZİ 10 ŞUBAT 2015 GÖZLÜCE-YAYLADAĞI (HATAY) DEPREMİ BASIN BÜLTENİ 10 Şubat 2015 tarihinde Gözlüce-Yayladağı nda (Hatay) yerel saat ile 06:01 de

Detaylı

FAYLARI ARAZİDE TANIMA KRİTERLER TERLERİ TEKTONİK IV-V. V. DERS. Doç.. Dr. Sabah YILMAZ ŞAHİN

FAYLARI ARAZİDE TANIMA KRİTERLER TERLERİ TEKTONİK IV-V. V. DERS. Doç.. Dr. Sabah YILMAZ ŞAHİN FAYLARI ARAZİDE TANIMA KRİTERLER TERLERİ JEOFİZİK K MÜHENDM HENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEKTONİK IV-V. V. DERS Doç.. Dr. Sabah YILMAZ ŞAHİN Fayları Arazide Tanıma Kriterleri Fay düzleminin karakteristik özellikleri

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

DÜNYA YI ARAŞTIRMAYA HOŞGELDİNİZ

DÜNYA YI ARAŞTIRMAYA HOŞGELDİNİZ DÜNYA YI ARAŞTIRMAYA HOŞGELDİNİZ Jeoloji Mühendisliği programının amacı, bu alanda ülkemizin ihtiyaç duyduğu problemlere çözüm konusunda bilimsel ve teknolojik donanımını uygulamayla birleştirebilen, çevreye

Detaylı

12.113 Yapısal Jeoloji. 5. Bölüm: Doğrultu atımlı faylar. Güz 2005

12.113 Yapısal Jeoloji. 5. Bölüm: Doğrultu atımlı faylar. Güz 2005 MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 12.113 Yapısal Jeoloji 5. Bölüm: Doğrultu atımlı faylar Güz 2005 Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için http://ocw.mit.edu/terms

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) BACAGAZI EMİSYON (TS CEN/TS 15675 ve TS EN 15259 Şartlarına Uygun) Deney Laboratuvarı Adresi :Necatibey Cad. Gümrük Sok. Küçük Han No:4 Karaköy - Beyoğlu 34425

Detaylı

tmmob makina mühendisleri odası kocaeli şubesi Enerji Çalışma Grubu

tmmob makina mühendisleri odası kocaeli şubesi Enerji Çalışma Grubu tmmob makina mühendisleri odası kocaeli şubesi Enerji Çalışma Grubu Mart - 2011 Yahya Kaptan Toplu Konut Alanının Isı Yalıtımı Açısından Değerlendirilmesi Hazırlayan : Ünal ÖZMURAL, Alpaslan GÜVEN, Yavuz

Detaylı

JEOTERMAL ENERJİ KAYNAKLARI

JEOTERMAL ENERJİ KAYNAKLARI JEOTERMAL ENERJİ KAYNAKLARI Doç. Dr. Ahmet YILDIZ Afyon Kocatepe Üniversitesi Jeotermal-Mineralli Sular ve Maden Kaynakları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü e-posta: ayildiz@aku.edu.tr 1. GİRİŞ Ülkemizin

Detaylı

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ Bilim adamlarınca, geçtiğimiz yıllarda insan faaliyetlerindeki artışa paralel olarak, küresel ölçekte çevre değişiminde ve problemlerde artış olduğu ifade edilmiştir. En belirgin

Detaylı

GÜLBAHÇE KÖRFEZİNDEKİ JEOTERMAL AKTİVİTENİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE ARAŞTIRILMASI ÖZET

GÜLBAHÇE KÖRFEZİNDEKİ JEOTERMAL AKTİVİTENİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE ARAŞTIRILMASI ÖZET 6. Ulusal Kıyı Mühendisliği Sempozyumu 413 GÜLBAHÇE KÖRFEZİNDEKİ JEOTERMAL AKTİVİTENİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE ARAŞTIRILMASI Bade Pekçetinöz Cem Günay Mustafa Eftelioğlu Erdeniz Özel Jeof. Yük. Müh. Dr. Dr.

Detaylı

Doğum tarihi ve yeri: 23 Ağustos 1969 / Ankara. Yüksek Lisans: Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir, 1996-1998

Doğum tarihi ve yeri: 23 Ağustos 1969 / Ankara. Yüksek Lisans: Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir, 1996-1998 Doç. Dr. Fuat Erkül Akdeniz Üniversitesi, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Dumlupınar Bulvarı, Kampüs - ANTALYA Telefon: 0505 750 69 23 e-posta: fuaterkul@akdeniz.edu.tr Kişisel bilgiler Doğum tarihi

Detaylı

DEPREM BÖLGELERİ HARİTASI İLE İLGİLİ BAZI BİLGİLER. Bülent ÖZMEN* ve Murat NURLU**

DEPREM BÖLGELERİ HARİTASI İLE İLGİLİ BAZI BİLGİLER. Bülent ÖZMEN* ve Murat NURLU** DEPREM BÖLGELERİ HARİTASI İLE İLGİLİ BAZI BİLGİLER Bülent ÖZMEN* ve Murat NURLU** *Gazi Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi e-mail: bulentozmen@gazi.edu.tr ** Afet İşleri Genel Müdürlüğü,

Detaylı

DOĞAL MİNERALLİ SULAR İÇİN ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE (İL)... NUMARALI RUHSATA İLİŞKİN... DÖNEM (*) ARAMA FAALİYET RAPORU

DOĞAL MİNERALLİ SULAR İÇİN ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE (İL)... NUMARALI RUHSATA İLİŞKİN... DÖNEM (*) ARAMA FAALİYET RAPORU DOĞAL MİNERALLİ SULAR İÇİN ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE (İL)... NUMARALI RUHSATA İLİŞKİN... DÖNEM (*) ARAMA FAALİYET RAPORU TEKNİK SORUMLUNUN (Jeoloji Mühendisi) Adı Soyadı : Oda Sicil No (**) : AY-YIL

Detaylı

DOĞRULTU ATIMLI FAYLAR KIRIKLAR VE FAYLAR. Yaşar ar EREN-2003

DOĞRULTU ATIMLI FAYLAR KIRIKLAR VE FAYLAR. Yaşar ar EREN-2003 DOĞRULTU ATIMLI FAYLAR KIRIKLAR VE FAYLAR Yaşar ar EREN-2003 6.DOĞRULTU ATIMLI FAYLAR Bu faylar genellikle dikçe eğimli, ve bloklar arasındaki hareketin yatay olduğu faylardır. Doğrultu atımlı faylar (yanal,

Detaylı

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek GÜNEŞ 1- Büyüklük Güneş, güneş sisteminin en uzak ve en büyük yıldızıdır. Dünya ya uzaklığı yaklaşık 150 milyon kilometre, çapı ise 1.392.000 kilometredir. Bu çap, Yeryüzünün 109 katı, Jüpiter in de 10

Detaylı

JEOTERMAL ENERJİ. Temiz Enerji Günleri 2012 İTÜ Elektrik Mühendisliği Kulübü 16 Şubat 2012

JEOTERMAL ENERJİ. Temiz Enerji Günleri 2012 İTÜ Elektrik Mühendisliği Kulübü 16 Şubat 2012 Temiz Enerji Günleri 2012 İTÜ Elektrik Mühendisliği Kulübü 16 Şubat 2012 JEOTERMAL ENERJİ Abdurrahman SATMAN İTÜ Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği Bölümü İTÜ Enerji Enstitüsü Konvansiyonel ABD İÇERİK Jeotermal

Detaylı

Projeleri destekleyen ve yürüten kuruluslar Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Kurumu (National Aerounatics and Space Administration (NASA))

Projeleri destekleyen ve yürüten kuruluslar Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Kurumu (National Aerounatics and Space Administration (NASA)) TÜRKİYE İ ULUSAL JEODEZİ İ KOMİSYONU İ (TUJK) 2006 YILI BİLİMSEL İ İ TOPLANTISI Tektonik ve Jeodezik Ağlar Çalıştayı 2 San Andreas Fayında Yapılan Jeodezik ve Yer Dinamiği Çalışmaları Mualla YALÇINKAYA

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ AUZEF

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ AUZEF İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ AUZEF Tüm yayın ve kullanım hakları İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesine aittir. Hiçbir şekilde kopyalanamaz, çoğaltılamaz ya

Detaylı

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN 1-1 YARDIMCI DERS KİTAPLARI VE KAYNAKLAR Kitap Adı Yazarı Yayınevi ve Yılı 1 Hidroloji Mehmetçik Bayazıt İTÜ Matbaası, 1995 2 Hidroloji Uygulamaları Mehmetçik Bayazıt Zekai

Detaylı

Deprem bir doğa olayıdır. Deprem Bilimi ise bilinen ve bilinmeyen parametreleriyle, karmaşık ve karışık teoriler konseptidir

Deprem bir doğa olayıdır. Deprem Bilimi ise bilinen ve bilinmeyen parametreleriyle, karmaşık ve karışık teoriler konseptidir DEPREM VE ANTALYA NIN DEPREMSELLİĞİ 1. BÖLÜM DEPREM Deprem bir doğa olayıdır. Deprem Bilimi ise bilinen ve bilinmeyen parametreleriyle, karmaşık ve karışık teoriler konseptidir 1.1. DEPREMİN TANIMI Yerkabuğu

Detaylı

Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Projeleri. TÜBİTAK Projeleri

Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Projeleri. TÜBİTAK Projeleri Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Projeleri Baraj Tipi Büyük Yapılarda Kayaçlardaki Ayrışmaya Bağlı Direnç Azalmasının İyileştirilmesi, 2003 (97K12048), Ayhan Koçbay, R.Pelin Bilgehan. Özet: Obruk baraj

Detaylı

Temel Kayaçları ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ GİRİŞ ÇALIŞMA ALANININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ

Temel Kayaçları ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ GİRİŞ ÇALIŞMA ALANININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ İlker ŞENGÜLER* GİRİŞ Çalışma alanı Eskişehir grabeni içinde Eskişehir ilinin doğusunda, Sevinç ve Çavlum mahallesi ile Ağapınar köyünün kuzeyinde

Detaylı

Laboratuvar 1: Gerilme, Mohr dairesi ÇÖZÜM ANAHTARI. Güz 2005

Laboratuvar 1: Gerilme, Mohr dairesi ÇÖZÜM ANAHTARI. Güz 2005 Laboratuvar 1: Gerilme, Mohr dairesi ÇÖZÜM ANAHTARI Güz 2005 1 Gerilme için Mohr daireleri Mohr dairesi çizimini kullandığınız problemler için ilgili düzlemlere karşılık gelen noktaları çizim üzerinde

Detaylı

TAHTALI BARAJI HAVZASI ALT YÖRESİ

TAHTALI BARAJI HAVZASI ALT YÖRESİ TAHTALI BARAJI HAVZASI ALT YÖRESİ 5.6. TAHTALI BARAJI HAVZASI ALT YÖRESİ (THAY) İzmir kentinin içme ve kullanma suyu ihtiyacının karşılanması amacıyla gerçekleştirilen Tahtalı Barajı nın evsel, endüstriyel,

Detaylı

HİDROJEOLOJİ MÜHENDİSİ

HİDROJEOLOJİ MÜHENDİSİ TANIM İçme, kullanma, sulama, hidrolik ve jeotermal enerji üretimi amacıyla istenilen miktar ve kalitede yüzey ve yeraltı suyunun araştırılması ve suların kirletici etkilerden korunması konularında teknik

Detaylı

KAFZ genellikle geniş, çok sayıda bazen paralel bazen de saç örgüsü şeklindeki kollardan oluşan bir sağ yönlü doğrultu atımlı faydır.

KAFZ genellikle geniş, çok sayıda bazen paralel bazen de saç örgüsü şeklindeki kollardan oluşan bir sağ yönlü doğrultu atımlı faydır. KAFZ genellikle geniş, çok sayıda bazen paralel bazen de saç örgüsü şeklindeki kollardan oluşan bir sağ yönlü doğrultu atımlı faydır. Canıtez in (1962) sismik ve gravite çalışmaları fay zonunun altındaki

Detaylı

KONYA DA DEPREM RİSKİ

KONYA DA DEPREM RİSKİ 1 KONYA DA DEPREM RİSKİ Yaşar EREN, S.Ü. Müh.-Mim. Fakültesi Jeoloji Müh. Bölümü, Konya. ÖZ: Orta Anadolu nun en genç yapılarından olan kuzey-güney gidişli Konya havzası, batıda Konya Fay Zonu, kuzeyde

Detaylı

BOLU İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

BOLU İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI BOLU İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Karadeniz Bölgesinin Batı Karadeniz bölümünde yer alan Bolu ili, ülkemizin en önemli tektonik yapılarından biri olan Kuzey Anadolu Fay Zonu (KAFZ) üzerinde bulunmaktadır.

Detaylı

Doğal Gypsum (CaSO 4.2H 2 O) Kristallerinin Termolüminesans (TL) Tekniği ile Tarihlendirilmesi. Canan AYDAŞ, Birol ENGİN, Talat AYDIN TAEK

Doğal Gypsum (CaSO 4.2H 2 O) Kristallerinin Termolüminesans (TL) Tekniği ile Tarihlendirilmesi. Canan AYDAŞ, Birol ENGİN, Talat AYDIN TAEK Doğal Gypsum (CaSO 4.2H 2 O) Kristallerinin Termolüminesans (TL) Tekniği ile Tarihlendirilmesi Canan AYDAŞ, Birol ENGİN, Talat AYDIN TAEK 2 3 4 Termolüminesans (TL) Tekniği TL Tekniği ile Tarihlendirme

Detaylı

AFYONKARAHİSAR DİNAR DOMBAYOVA LİNYİT SAHASI

AFYONKARAHİSAR DİNAR DOMBAYOVA LİNYİT SAHASI AFYONKARAHİSAR DİNAR DOMBAYOVA LİNYİT SAHASI Yılmaz BULUT* ve Ediz KIRMAN** 1. GİRİŞ MTA Genel Müdürlüğü tarafından ülkemizde kömür arama çalışmalarına 1938 yılında başlanılmış ve günümüzde de bu çalışmalar

Detaylı

TMMOB JEOTERMAL KONGRE PROGRAMI

TMMOB JEOTERMAL KONGRE PROGRAMI TMMOB JEOTERMAL KONGRE PROGRAMI 21 KASIM 2007 ÇARŞAMBA 09:00-10:00 KAYIT 10:00-10:45 AÇILIŞ 10:45-11:00 ARA I.OTURUM 11:00-11:20 Yenilenebilir Enerji ve Jeotermal Kaynaklarımız Hayrullah Dağıstan-Enerji

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

İNM 106 İnşaat Mühendisleri için Jeoloji

İNM 106 İnşaat Mühendisleri için Jeoloji Hafta_1 İNM 106 İnşaat Mühendisleri için Jeoloji Giriş: Jeolojinin tanımı ve alt disipleri Yrd.Doç.Dr. İnan KESKİN inankeskin@karabuk.edu.tr, inankeskin@gmail.com Dersin Amacı Yer bilimlerinin temel kavramlarını

Detaylı

11 MART 2011 BÜYÜK TOHOKU (KUZEYDOĞU HONSHU, JAPONYA) DEPREMİ (Mw: 9,0) BİLGİ NOTU

11 MART 2011 BÜYÜK TOHOKU (KUZEYDOĞU HONSHU, JAPONYA) DEPREMİ (Mw: 9,0) BİLGİ NOTU MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 11 MART 2011 BÜYÜK TOHOKU (KUZEYDOĞU HONSHU, JAPONYA) DEPREMİ (Mw: 9,0) BİLGİ NOTU JEOLOJİ ETÜTLERİ DAİRESİ Yer Dinamikleri Araştırma ve Değerlendirme Koordinatörlüğü

Detaylı

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK Ülkemizde 2010-2011 yılı itibari ile çeşitli

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM - 169 - İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM Cemalettin Dönmez * Özet Türkiye de inşaat mühendisliğinde lisans sonrası eğitimin hacim ve temel uzmanlık

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Prof. Dr. Halim Mutlu

ÖZGEÇMİŞ. Prof. Dr. Halim Mutlu Sayfa1 ÖZGEÇMİŞ Prof. Dr. Halim Mutlu İş Adresi: : Ankara Üniversitesi, Jeoloji Müh. Bölümü, Tandoğan, Ankara, 06100 İş Telefonu : 312-203 34 91 E-posta : halimmutlu@ankara.edu.tr Doğum Tarihi : 14 Mart

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MENDERES MASİFİ KITASAL RİFT ZONLARINDA YERALAN JEOTERMAL SULARDAKİ YÜKSEK BOR DEĞERLERİNİN KÖKENİ DİLEK YAMAN DOKTORA TEZİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ

Detaylı

İZMİR VE ÇEVRESİNİN ÜST-KABUK HIZ YAPISININ BELİRLENMESİ. Araştırma Görevlisi, Jeofizik Müh. Bölümü, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir 2

İZMİR VE ÇEVRESİNİN ÜST-KABUK HIZ YAPISININ BELİRLENMESİ. Araştırma Görevlisi, Jeofizik Müh. Bölümü, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir 2 İZMİR VE ÇEVRESİNİN ÜST-KABUK HIZ YAPISININ BELİRLENMESİ Ç. Özer 1, B. Kaypak 2, E. Gök 3, U. Çeken 4, O. Polat 5 1 Araştırma Görevlisi, Jeofizik Müh. Bölümü, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir 2 Doçent Doktor,

Detaylı

Faz ( denge) diyagramları

Faz ( denge) diyagramları Faz ( denge) diyagramları İki elementin birbirleriyle karıştırılması sonucunda, toplam iç enerji mimimum olacak şekilde yeni atom düzenleri meydana gelir. Fazlar, İç enerjinin minimum olmasını sağlayacak

Detaylı

MEVZİİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU

MEVZİİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU SINIRLI SORUMLU KARAKÖY TARIMSAL KALKINMA KOOP. MEVZİİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU ÇANAKKALE İLİ BAYRAMİÇ İLÇESİ KARAKÖY KÖYÜ Pafta No : 1-4 Ada No: 120 Parsel No: 61 DANIŞMANLIK ÇEVRE

Detaylı

ETKiLERi ^CİurA HAREKETLERİNİN VaLKANLARN VE DEPREMLERN DAĞlLlŞ \ N$:NN \ N] NNtş yoğun depren ve vollçanizmantn yer kabuğu bütün okyanuslarn altnda devam eden karalar meydana getiren ve aynl zamanda Bu

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1177 KAHRAMANMARAŞ DOLAYINDAKİ OFİYOLİTİK KAYAÇLARIN JEOLOJİK AÇIDAN ÖNEMİ VE KROM İÇERİKLERİ

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1177 KAHRAMANMARAŞ DOLAYINDAKİ OFİYOLİTİK KAYAÇLARIN JEOLOJİK AÇIDAN ÖNEMİ VE KROM İÇERİKLERİ KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1177 KAHRAMANMARAŞ DOLAYINDAKİ OFİYOLİTİK KAYAÇLARIN JEOLOJİK AÇIDAN ÖNEMİ VE KROM İÇERİKLERİ Ender Sarrfakıoğlu* Özet Kahramanmaraş'ın kuzeybatısındaki Göksun ve güneyindeki Ferhuş-Şerefoğlu

Detaylı

KAMP STAJI HAZIRLIK NOTU (SP)

KAMP STAJI HAZIRLIK NOTU (SP) İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KAMP STAJI HAZIRLIK NOTU (SP) Araş. Gör. Gülten AKTAŞ İstanbul, Ağustos, 2014 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. Doğal Gerilim Yöntemi

Detaylı

ÇOK EVRELİ KIVRIMLAR. Yaşar EREN-2003 ÜSTELENMIŞ KIVRIMLAR (ÇOK EVRELI KIVRIMLANMA)

ÇOK EVRELİ KIVRIMLAR. Yaşar EREN-2003 ÜSTELENMIŞ KIVRIMLAR (ÇOK EVRELI KIVRIMLANMA) ÜSTELENMIŞ KIVRIMLAR (ÇOK EVRELI KIVRIMLANMA) Çok evreli kıvrımlanmanın nedenleri 1-Bir çok orojenik zonlarda, kıvrımlar geometrik olarak oldukça karmaşık bir yapı sunar. Çoğu kez bu karmaşıklık daha

Detaylı

Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Bölümü JEM304 JEOKİMYA UYGULAMA

Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Bölümü JEM304 JEOKİMYA UYGULAMA Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Bölümü JEM304 JEOKİMYA UYGULAMA Arazi Çalışmaları ve örnek alımı Örneklerin makro ve optik incelemeleri Analiz için örneklerin seçimi Analiz

Detaylı

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Mahmut KAYHAN Meteoroloji Mühendisi mkayhan@meteoroloji.gov.tr DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Türkiye'de özellikle ilkbahar ve sonbaharda Marmara bölgesinde deniz sularının çekilmesi

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEKKEHAMAM (DENİZLİ) VE YAKIN ÇEVRESİ JEOTERMAL SULARININ HİDROJEOLOJİK, HİDROJEOKİMYASAL VE İZOTOP JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ Elif Ece YILMAZ Danışman

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı