Bahçe Bitkileri Derneği nin Haber Bültenidir. Cilt: 3 Sayı:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bahçe Bitkileri Derneği nin Haber Bültenidir. Cilt: 3 Sayı: 2 2014"

Transkript

1 Bahçe Bitkileri Derneği nin Haber Bültenidir. Cilt: 3 Sayı: w w w. b a h c e d e r. o r g. t r

2 İÇİNDEKİLER Dernekten Haberler Sofralık Üzüm Endüstrisine Küresel Bakış Bahçe Bitkileri Derneği nin yılda iki kez yayınlanan haber bültenidir. Bahçe Bitkileri Derneği adına sahibi: Yönetim Kurulu Başkanı Ayşe GÜL Sayfa Düzeni: Özlem TUNCAY Tarımın Büyüyen Gücü: Fide Sektörü Emeklilik 2014 Yılında Yapılacak Olan Ulusal Toplantılar 2014 Yılında Yapılacak Olan Uluslararası Toplantılar Kayıplarımız Bahçe Bitkileri Derneği Yönetim Kurulu Ayşe GÜL Gülay BEŞİRLİ Fatih ŞEN Özlem TUNCAY Emrah ZEYBEKOĞLU Bahçe Bitkileri Derneği Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Bornova-İZMİR Bültende yayınlanan yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir. Tel: Fax: Kapak resmi: Kamil YELBOĞA

3 Dernekten Haberler... B AHÇE HABER dergimizin 7. sayısına ulaştık. Hepinize sağlıklı günler dileriz. Geçen sayımızda da duyurduğumuz şekilde Dernek web sayfasını yenilemeye çalıştık. Web sayfamızda BAHÇE HABER bültenleri PDF formatında yer alıyor. Ayrıca düzenlenen bilimsel toplantıların özetlerine de yer vermek istiyoruz. Bu nedenle şimdiye kadar organize ettiğiniz toplantıların özet kitaplarını PDF formatında göndermenizi rica etmiştik, ancak şimdiye kadar sizlerden yanıt alamadık. Bu konuda yardımlarınızı bekliyoruz. Bu yıl üye sayımızı artırmayı ve farklı nedenlerle üyeliği kesintiye uğrayan arkadaşlarımızın üyeliklerini aktif hale getirmeyi amaçlamaktayız. Derneğimizin 2009 yılı Genel Kurulunda alınan karar uyarınca, aidatlar 2009 yılından itibaren düzenli olarak toplanmaya çalışılmıştır. Ancak bu tarihten sonra yapılan çağrılara yanıt vermeyen ve aidatlarını ödemeyen üyelerimizin üyelikleri aktif hale getirilmemiş, bu üyelerimize Dernek Haber Bülteni veya sembolik hediyeler gönderilmemiş, Dernek Haber Bülteni nde yayınlanan üye listelerinde isimlerine yer verilememiştir. Üyeliği kesintiye uğramış olan arkadaşlarımıza üyeliklerini aktifleştirmeleri çağrısında bulunduk, çağrımıza yanıt veren arkadaşlarımızın üyelikleri aktifleştirildi. Geleneksel hale gelen Bahçe Bitkileri Bölüm Başkanları Toplantıları, üniversitelerimizden Bahçe Bitkileri Derneği ne aktif üye sayısını artırmada bize çok yardımcı olmaktadır. Bu yıl T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı nda çalışan üye sayımız da gittikçe artmaktadır. Yönetim Kurulu olarak, Bahçe Bitkileri Ailesinin tüm bireylerini Dernek çatısı altında görmeyi arzu etmekte, farklı fikirler ve farklı yetenekler ile Derneğimizin başarılı olabileceği inancını taşımaktayız. Bu sonbaharda, üyelerimiz farklı illerde yapılacak toplantılarda (Sebze Tarımı Sempozyumu, Tekirdağ; Bahçe Ürünlerinde Muhafaza ve Pazarlama Sempozyumu, Bursa; Türkiye Tohumculuk Kongresi, Diyarbakır; Kestane Çalışma Grubu Toplantısı, Bursa) bir araya gelecekler. Başarılı toplantılar diliyoruz. BAHÇE HABER in bu sayısında Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Nuray Sivritepe tarafından hazırlanan SOFRALIK ÜZÜM ENDÜSTRİSİNE KÜRESEL BAKIŞ ve Fide Üreticileri Birliği Genel Sekreteri Zir. Yük. Müh. Kamil Yelboğa tarafından hazırlanan TARIMIN BÜYÜYEN GÜCÜ: FİDE SEKTÖRÜ başlıklı iki makaleye yer verdik. Yazarlarımıza teşekkür ediyoruz. Esen kalın Yönetim Kurulu 3

4 SOFRALIK ÜZÜM ENDÜSTRİSİNE KÜRESEL BAKIŞ Nuray SİVRİTEPE Giriş Bağcılık sadece ülkemizde değil, dünyada da önemli bir tarım sektörüdür. Kuzey ve güney yarım kürelerde C izotermleri arasında toplam 7,086,027 hektarlık bir bağ alanında 69,654,926 ton yaş üzüm üretilmektedir (FAO 2013). Üretimi gerçekleştirilen yaş üzüm, bağcılığa dayalı farklı sektörlerce değerlendirilmektedir. Bugün dünyada, toplam yaş üzüm üretiminin yaklaşık %32 sinin taze tüketim amaçlı olarak, sofralık üzüm endüstrisinde kullanıldığı görülmektedir. Üstelik son yirmi yılda, değişen dünya koşullarıyla birlikte, bağcılığa dayalı bu endüstri alanında da önemli gelişmeler meydana gelmiştir yıllarında dünyada ortalama 11.8 milyon ton sofralık üzüm üretimi varken, son istatistiki veriler bu rakamın 22.3 milyon tona ulaştığını göstermektedir. 21. yüzyılda artan sofralık üzüm üretiminin temel sebebi, tüketim talebidir. Zira 1991 yılından bu yana dünyada sofralık üzüm tüketiminin hızla artarak, 11.7 milyon tondan 20.5 milyon tona ulaştığı belirtilmektedir (OIV, 2013). Sofralık Üzüm Üretimi Dünyada sofralık üzüm üretiminin yaklaşık %58.3 ü Asya, %17.5 i Avrupa, % 12.8 i Amerika kıtasında yapılmaktadır (Tablo 1). Asya kıtasında üretici ülkeler Çin, Türkiye, Hindistan ve İran şeklinde sıralanmaktadır (Tablo 2). Bununla birlikte ilk üç ülke hariç, İran sofralık üzüm küresel pazarında yer almamaktadır. Avrupa da sofralık üzüm üreticileri Akdeniz havzasına lokalize olmuştur. Kıtada üretimin %90 dan fazlası, AB de, İtalya (% 70), İspanya (%15) ve Yunanistan da (%8) yapılmaktadır. Amerika kıtasında en önemli üreticiler güneyde Şili, kuzeyde ise ABD ve Meksika dır. Dünyada sofralık üzüm üretiminde %11 lik pay ile dördüncü sırada yer alan Afrika kıtasında, en büyük üretici Güney Afrika dır ve Şili den sonra güney yarımkürenin ikinci büyük üreticisi konumundadır (OIV, 2013). İstatistiki veriler incelendiğinde Asya kıtasındaki üç büyük üretici ülkenin dünya sıralamasında da mevcut durumlarını korudukları görülmektedir. 21. yy da sofralık üzüm üretimindeki artış bakımından en büyük sıçrama Çin de gözlenmiş ve Çin dünyanın en büyük üreticisi konumuna gelmiştir. Çin de bağcılığa sofralık üzüm yetiştiriciliği hakimdir (toplam üretimin %80 i) yılında 1.32 milyon ton olan sofralık üzüm üretiminin, 2009 yılında 5.54 milyon tona yükseldiği bildirilmektedir. Türkiye 1995 yılında dünyada ilk sırayı alırken bugün Çin in ardından ikinci sırada gelmekte- Uludağ Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü BURSA 4

5 dir (OIV, 2013). Ülkemizde 4.6 milyon dekar alanda, yaklaşık 4.2 milyon ton yaş üzüm üretimi yapılmaktadır. Toplam bağ alanlarının %57 sinde sofralık üzüm çeşitleri yer almakta ve yaş üzüm üretiminin %52 sini bu çeşitler oluşturmaktadır. İstatistiki veriler incelendiğinde 2004 yılından bu yana sofralık üzüm yetiştirilen bağ alanlarında önemli bir azalma olduğu, bununla birlikte birim alandaki verime bağlı olarak, üretim miktarımızın arttığı görülmektedir (Tablo 3) yılında 2.6 milyon dekar alanda yaklaşık 2.2 milyon ton sofralık üzüm üretimi gerçekleşmiştir. Sofralık üzüm üretiminde verim, ortalama 830 kg/ da dır ve ülkemizdeki üretime çekirdekli çeşitler hakimdir yılı itibarı ile sofralık üzüm üretim alanlarının sadece %13 ünde çekirdeksiz çeşitlerin yetiştirildiği ve bu çeşitlerin sofralık üzüm üretiminde %27 lik bir paya sahip olduğu görülmektedir. Bununla birlikte çekirdeksiz üzüm çeşitlerinin yetiştiriciliğinde ortalama verim (1746 kg/da), çekirdekli çeşitlere oranla (713 kg/da) çok daha yüksektir. Çekirdekli sofralık üzüm çeşitleri, sırası ile, Akdeniz (627,852 da), Güney Doğu Anadolu (595,244 da), İç Anadolu (389,025 da), Marmara (215,081 da) ve Ege (205,344 da) bölgelerinde yetiştirilmektedir yılında yaklaşık 344 bin dekar alanda 600 bin ton olarak gerçekleştirilen çekirdeksiz sofralık üzüm yetiştiriciliğinin %97 si tek başına Ege bölgesine aittir (TÜİK, 2013). Dünyada binlerce üzüm çeşidi bulunmasına rağmen, küresel pazarda yaklaşık yirmi çeşidin önem kazandığı görülmektedir. Dünyada en çok üretilen ve uluslararası pazarda yer alan sofralık üzüm çeşidi, yaklaşık %40 lık bir pay ile Sultani Çekirdeksizdir. Sultanina, Sultani, Sultana, Kishmish ya da Thompson Seedless olarak da adlandırılan bu çeşit, sıklıkla yeni sofralık üzüm çeşitlerinin elde edilebilmesi için ebeveyn olarak da değerlendirilmektedir. Flame Seedless ve Crimson Seedless bunun en popüler örnekleridir. Zira bu üç üzüm çeşidi ile birlikte Red Globe (hasat sonrası performansı ve yüksek verimi ile benimsenen çekirdekli bir çeşit) dünyada yetiştiriciliği yapılmakta olan en önemli sofralık üzüm çeşitleridir (Hinrichsen ve ark., 2004). Bu dört üzüm çeşidi kendi içinde değerlendirildiğinde küresel olarak sofralık üzüm yetiştiriciliğine öncelikle çekirdeksiz sonra da kırmızı ve siyah renkli üzüm çeşitlerinin hakim olduğunu söylemek mümkündür. Sofralık Üzüm Tüketimi Dünyada sofralık üzüm üretimine paralel olarak tüketiminin de en yüksek olduğu kıta (% 59.71) Asya dır. Kıtada tüketimi en yüksek olan ülke Çin dir. Onu sırası ile Hindistan, Türkiye ve İran izlemektedir. Bununla birlikte, kıta genelinde tüketimin artış eğiliminde olduğu, yıl boyu tüketim talebinin arttığı bildirilmektedir (Anonymous, 2013a). Sofralık üzüm tüketimi bakımından 4.14 milyon ton ile Avrupa ikinci sırada yer almaktadır. Kıtada tüketim açısından lider ülke İtalya dır. Onu Almanya, İngiltere, Fransa ve İspanya izlemektedir. Amerika ve Afrika kıtalarında ise sofralık üzüm tüketimi diğer iki kıtaya oranla oldukça azdır (Tablo 1). Bununla birlikte özellikle ABD de 1970li yıllarda kişi başına 1.3 kg olan sofralık üzüm tüketimi, 2008 yılında 3.9 kg a yükselmiştir. Kuzey ve Güney Amerika da tüketim trendinin 2006 yılından bu yana değişmediği, Afrika da ise artış 5

6 eğiliminde olduğu bildirilmektedir (Anonymous, 2013b). Güney yarımkürenin üretici ülkelerine bakıldığında ise Şili (toplam üretimin %10 u kadar) ve Güney Afrika da (toplam üretimin %5 i kadar) iç tüketimin çok düşük olduğu, sofralık üzüm endüstrisinin ihracat odaklı yürütüldüğü görülmektedir (Anonymous, 2013a). Sofralık Üzüm Ticareti Dünyada üretimi yapılan sofralık üzümlerin yaklaşık % 15 i uluslararası piyasalarda işlem görmektedir. Son 10 yılda sofralık üzüm ticaret hacmi yaklaşık %40 artarak, 2009 yılında 3.8 milyon tona ulaşmıştır (OIV, 2013). Tablo 1 de görüleceği gibi dünyada sofralık üzüm ihracatının %39 u Amerika kıtasından, %32.7 si de Avrupa kıtasından yapılmaktadır. Asya kıtasının ihracattaki payı %15, Afrika nın ise %11 dir. Uluslararası sofralık üzüm piyasalarına bakıldığında, piyasa oyuncularının tamamının üretici ülkeler olmadığı (örneğin, Hollanda) görülmektedir. O nedenle burada sofralık üzüm üretim potansiyeli bakımından ilk on ülke seçilerek, bu ülkelerin son 50 yılda ihracat hacimleri ve birim fiyatlarında meydana gelen değişimler verilmiştir (Tablo 4-5). Seçilen ülkeler 2011 yılındaki ihracat hacimlerine göre sıralanarak tablolara yerleştirilmiştir. Sunulan veriler son elli yılda dünyada sofralık üzüm ticaretindeki artışı vurgulamak açısından önemlidir. Zira 1961 yılından bu yana üretici on ülkenin toplam ihracat hacmi, yaklaşık 397 bin ton dan 2.78 milyon tona yükselmiştir. 20 yy. da ihracat potansiyeli en yüksek ilk beş ülke İtalya, İspanya, ABD, Yunanistan ve Güney Afrika iken, 1990 lardan itibaren durum değişmiştir. 21. yy da sofralık üzüm ticaretindeki liderlik, sadece kıtalar arasında değil, yarım küreler arasında da el değiştirmiştir yılından beri ihracat potansiyeli en yüksek ilk beş ülke Şili, İtalya, ABD, Güney Afrika ve Türkiye dir. Sofralık üzüm satın alan ülkeler incelendiğinde küresel bazda en büyük ithalatçının Avrupa kıtası olduğu görülmektedir (Tablo 1). Kıtanın küresel ithalattaki payı %59.02 dir. Onu % pay ile Amerika ve %14.21 lik pay ile Asya kıtaları izlemektedir. Üzüm üreten ama tüketimi çok düşük olan Afrika kıtasının ithalattaki payı (%0.58) ise çok düşüktür. Tablo 6 da görüleceği gibi Avrupa kıtasının en büyük ithalatçısı Avrupa Birliği ve Rusya dır. Amerika kıtasından ABD, Kanada ve Meksika, Asya da ise Çin in ilk on ithalatçı ülke arasında yer aldığı görülmektedir. Sofralık üzüm ihracatçısı ülkelerin bu pazarlardan hangisinde yer aldığı önemlidir. Küresel bazda pazarın üçte birine sahip olan Şili nin ihracatının %50 sini ABD ye gerçekleştirdiği görülmektedir. Şili nin ikinci büyük ihracat pazarı AB dir. Son yıllarda ABD pazarında ihracat potansiyelinin artıyor olması, AB ve Rusya daki pazar kayıplarını dengelemektedir (Anonymous, 2008; 2013a; Hennicke, 2011). Dünyada sofralık üzüm üreticisi ülkelerden ihracat hacmi en yüksek olan ikinci ülke İtalya dır (Tablo 5). Bununla birlikte 2002 yılından itibaren sahip olduğu pazarın üçte birini kaybetmiştir. İtalya da sofralık üzüm ihracatının %90 dan fazlası AB üyesi diğer ülkelere (özellikle Almanya, Fransa ve Polonya ya) yapılmaktadır. AB dışında ihracat yapılan ülkeler İsviçre, Norveç ve Rusya dır. Ancak son yıllarda Rusya pazarında ( 6

7 Şili ile artan bir rekabet ile karşı karşıyadır (Leishman ve Monros, 2006; Bettini, 2012; Anonymous, 2013a). ABD de üretilen sofralık üzümlerin yaklaşık üçte biri ihraç edilmektedir ve ülkenin ihracat hacminin her geçen yıl arttığı görülmektedir yılında 280 bin ton olan ihracat hacmi, 2011 yılında %49 artarak 498 bin tona yükselmiştir (Tablo 4 ve 5). On beş farklı ülkeye gerçekleştirilen ihracatta, sırasıyla, Kanada, Meksika, Hong Kong, Çin ve Malezya en büyük ilk beş markettir. Bunlara ilave olarak son yıllarda Çin, Tayvan, Avustralya ve Endonezya da pazar paylarını arttırdıkları görülmektedir. Ancak, yıl boyu sofralık üzüm tüketimine yönelik talep artışı sebebi ile ABD de ithalat hacminin ihracatı aştığı belirtilmektedir. ABD nin en önemli ürün tedarikçileri, ölü sezonda pazara giren Şili, Meksika, Peru, Brezilya ve Güney Afrika şeklinde sıralanmaktadır (Boriss ve ark., 2006; Anonymous, 2008; 2013a) lardan itibaren ihracat hacmi hızla artan Güney Afrika nın gelenekselleşmiş pazarı AB dir. Güney yarım küredeki rakiplerinden daha kısa bir nakliye mesafesine sahip olması ve AB ile yapılan serbest ticaret anlaşması Güney Afrika ya avantaj sağlamaktadır. Son yıllarda sofralık üzüm endüstrisinin Asya ve Ortadoğu pazarlarına yöneldiği ve Hong Kong, Rusya ve Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere bu piyasalarda pazar paylarını arttırdıkları görülmektedir. AB ile kıyaslandığında bu piyasalarda uygulanan tarife dışı önlemlerin (etik; halk ve bitki sağlığı; ticarette teknik engeller) daha az zorlayıcı olması, Güney Afrika da sofralık üzüm endüstrisinin odak değiştirmesinin temel sebebi olarak bildirilmektedir (Pickelsimer, 2013). Türkiye, 239 bin ton ihracat hacmi ile Güney Afrika nın hemen ardından, beşinci sırada gelmektedir. Ülkemizin sofralık üzüm ihracat hacminin 2000 yılından bu yana yaklaşık 3.5 kat arttığı görülmektedir (Tablo 5). ABD Tarım Bakanlığı Dış Ülkeler Tarım Servisi Temmuz 2013 raporunda, AB, Rusya ve Ukrayna piyasalarındaki kuvvetli talebe bağlı olarak, Türkiye nin sofralık üzüm ihracatının son üç yılda % 30 arttığı bildirilmektedir. AB de sofralık üzüm ithalatının sadece üçte biri üye olmayan ülkelerden yapılmaktadır. Bu açıdan bakıldığında Türkiye, AB ye üzüm ihraç eden ülkeler arasında yaklaşık %10 luk pazar payı ile Güney Afrika (%39) ve Şili den (%25) sonra üçüncü sırada yer almaktadır. AB ülkelerinin sofralık üzüm ithalatında mevsimsel değişim izlendiğinde Aralık tan Mayıs sonuna kadar piyasalara Güney Afrika, Şili ve Arjantin in hakim olduğu, Ağustos-Kasım aylarında ise Türkiye nin ön plana çıktığı görülmektedir (Leishman ve Monros, 2006; Anonymous, 2013a). Bu periyot, aynı zamanda, Avrupa ve Asya daki diğer üretici ve ihracatçı ülkelerin hasat sezonuna rastlamaktadır. Tablo 5 de görüleceği gibi bu durum, Türkiye nin birim fiyatlardan taviz vermesine yol açmakta, sofralık üzüm ihracat geliri diğer ihracatçı ülkelerle kıyaslandığında oldukça düşük kalmaktadır. Türkiye için son yıllarda en önemli pazar Rusya dır. Rusya 400 bin ton ithalat kapasitesi ile dünyanın üçüncü büyük marketi konumundadır. Türkiye nin bu pazardaki payı yaklaşık olarak %40 tır (Anonymous, 2013a). İhracat potansiyeli bakımından Tablo 5 de altıncı sırada yer alan ülke İspanya dır. Son sırada yer alan Yunanistan ile birlikte İspanya, AB nin üye statüsündeki tedarikçileridir. İspanya da yerel üretimin üçte biri, Yunanistan da ise yaklaşık üçte ikisi AB ülkelerine ihraç edilmektedir (Leishman ve Monros, 2006). Amerika kıtasında da benzer durum Meksika için geçerlidir. Meksika da üretilen sofralık üzümlerin üçte ikisinin, tek pazar olarak, ABD ye ihraç edildiği görülmektedir (Flores, 2010). Çin, dünyanın en büyük sofralık üzüm üreticisi olmasına rağmen, ihracat potansiyeli oldukça düşüktür (2011 de 106 bin ton) yılında, Asya daki talebe bağlı olarak ihracat hacminin 125 bin tona çıkması beklenmektedir. Çin, sofralık üzüm pazarında, ihracattan çok son beş yıldır nerede ise üç kat genişleyen ithalat hacmi ile dikkat çekmektedir. Aslında Çin le birlikte Asya tüm ihracatçılar açısından cazip bir market haline gelmiştir (Anonymous, 2013a). Çin ve Türkiye ye benzer şekilde, dünyanın üçüncü büyük üreticisi olmasına rağmen, Hindistan ın da ihracat potansiyeli üretim potansiyeli ile paralellik göstermemektedir (Tablo 5). Sofralık üzüm üretiminin sadece %4.5 i Ortadoğu ve Avrupa ülkelerine ihraç edilmekte- 7

8 dir. Tüketici Tercihleri, Market Eğilimleri ve Alıcıların Koşulları Sofralık üzüm endüstrisinde buraya kadar anlatılan üretim ve ticaretin yanı sıra ıslah programlarının geliştirilmesi bakımından da tüketici tercihleri son derece önemli ve belirleyici bir faktördür. Üstelik 21. yy da tüketicilerin sofralık üzüm tercih sebepleri ve kriterlerinde önemli değişimler olduğu gözlenmektedir. California Sofralık Üzüm Komisyonu tarafından açıklanan son araştırmada, tüketicilerin yarısından fazlası üzüm satın alırken öncelikle fiyatına dikkat ettiklerini belirtmişlerdir. Komisyon, bu nedenle satıcıların üzüm için etiket fiyatı belirlerken orta gelir grubunu hedef almalarını tavsiye etmekte, fiyatın çok yüksek ya da çok düşük olması durumunda tüketicilerin üzüm satın almadığını bildirmektedir. Tüketici tercihlerinde fiyattan sonra en önemli kıstas, üzümün kalitesidir (kusursuz ve sağlam). Tüketicilerin %90 ı mümkün olan en iyi kalitede ve tüketebileceği makul miktarlarda üzüm satın almak istediğini, çünkü aldıkları ürünleri tüketmeden çöpe atma konusunda endişe duyduklarını belirtmişlerdir. Bu açıdan tüketicilerin önemsediği üçüncü kıstas ürünün görünümüdür. Hemen hemen tüm tüketiciler görünümün, özellikle de çekici görünüme sahip üzümlerin, kendileri için çok önemli olduğunu bildirmişlerdir. Kirli ya da tezgahta dağınık görünen üzümler ile ağzı açık ve yapışkan görünümlü ambalajların, satın alma açısından ciddi engeller olduğu belirlenmiştir. Dolayısı ile tüketiciler açısından dördüncü kıstas ürünün satışa sunuluş şeklidir. Tüketicilerin %38 i market tezgâhından elle seçerek üzüm satın almaya karşı çıkmazken, geriye kalan büyük çoğunluk bu şekilde ürün satışını kontaminasyon sebebi ile hijyenik bulmadıkları için reddederek, yasaklanması gerektiğini bildirmişlerdir. Yapılan araştırma tüketicilerin %74 ünün üzümü atıştırmalık bir besin olarak değerlendirdiğini ve bu nedenle satın aldığını göstermiştir. Hatta tüketicilerin %72 si cips, bisküvi vb. ürünler yerine, öğün arası atıştırmalık olarak üzüm satın aldıklarını belirtmişlerdir. Bunun altında yatan temel neden sağlıklı beslenme endişesidir. Tüketicilerin yaklaşık üçte ikisi (% 66) antioksidan içeren, hastalıklarla savaşan besinler tüketmek için çaba sarf ettiklerini, üzümü de antioksidan içeriği ve sağlık açısından faydalı diğer özellikleri sebebi ile satın aldıklarını belirtmişlerdir (Anonymous, 2013c). AB ülkelerinde yapılan araştırmalar da tüketicilerin yukarıdakilere benzer eğilimler sergilediğini göstermektedir. AB ne bağlı 25 ülkede yapılan araştırmada tüketicilerin besin maddesi satın alırken öncelikle ürünün kalitesine (% 42) ve fiyatına (%40) dikkat ettikleri belirlenmiştir (Anonymous, 2006). Piva ve ark. (2006) nın yaptıkları araştırmaya göre tüketiciler açısından sofralık üzümlerde kaliteyi belirleyen meyve özelliklerinin başında tat/lezzet (% 26.7) gelmektedir. Onu, sırası ile kabuk kalınlığı (%15.8), çekirdeklilik durumu (%10), tane iriliği (%8.9) ve meyvenin dokusal nitelikleri (% 5.1) hususundaki beklentiler izlemektedir. Bu özelliklere bağlı olarak tüketiciler, tatlı ve çok asidik olmayan, ince kabuklu, birkaç çekirdekli/çekirdeksiz, iri taneli, gevrek ve sulu üzümleri tercih ettiklerini bildirmişlerdir. Bununla birlikte günümüzde, sağlık ve sağlıklı yaşamla ilgili endişelerine bağlı olarak, tüketicilerin kalite konusundaki beklentilerine yeni kriterler eklenmiştir. AB kapsamında yapılan araştırmalar üye tüm ülkelerde tüketicilerin günlük yaşamlarında besin maddesi satın alırken en fazla taze meyve ve sebzelerdeki kalıntılar konusunda endişe duyduklarını göstermiştir. Bu açıdan günümüzde gıda güvenlik sertifikaları, pestisit kalıntıları (MRL), ürünün besin bileşenleri ve sağlık açısından fonksiyonel fitokimyasal içerikleri tüketici tercihlerini belirleyen önemli özelliklerin başında gelmektedir. Hijyenik olmayan koşullar ve kontaminasyon riski nedeni ile AB kapsamındaki tüketicilerin de, satış şekli ve paketlemeye çok önem verdiği görülmektedir. Hem bu nedenler hem de tüketim kolaylığı sebebi ile sofralık üzümleri yemeye hazır paketlerde ve küçük porsiyonlar halinde satın almayı tercih etmektedirler. Bunlara ilave olarak 21. yy da sürdürülebilir tarım, adil ticaret, çevre duyarlılığı vb. entelektüel yaklaşımlara bağlı olarak sofralık üzüm tüketicilerin, üreticilere yönelik başka beklenti ve talepleri olduğu görülmektedir (Hinrichsen ve ark., 2004; Anony- 8

9 mous, 2006; Crem ve Schotel, 2011). Sofralık üzüm tüketicilerinin tüm bu eğilim ve beklentilerine bağlı olarak gelişen satın alma tercihlerinin market trendleri ve alıcıların koşulları bakımından da belirleyici olduğu görülmektedir. Sofralık üzüm ticareti bakımından en büyük pazar olan AB de sofralık üzüm mevzuatında (UNECE STANDARD (EC) No 543/2011, 7 Haziran 2011) ekstra, I. ve II. sınıf olmak üzere üç kalite sınıfı belirtilmektedir. Son yıllarda bu pazarda, belirtilen mevzuata ilave olarak, yasal zorunluluğu olmayan koşulların uygulanmasında bir artış olduğu görülmektedir. Büyük perakende zincirlerin üzüm alımında, tedarikçi firmanın GlobalGAP ve/veya HACCP ya da BRC onaylı olması bir zorunluluk haline gelmiştir. Batı Avrupa ülkelerine GlobalGAP sertifikası olmayan ürünlerin neredeyse hiç satış şansı yoktur. Özellikle sofralık üzümlerde MRL kontrolü için ekstra talepler bulunmaktadır. Organik ve /veya adil ticaret (FLO-CERT) etiketli ürünler az olmasına rağmen, çok popülerdir. Aynı şekilde sürdürülebilirlik etiketleri ve eko-etiketlerine olan talep gittikçe artmaktadır. Üzümlerin tüketici ambalajları (örneğin İngiltere pazarında 500 g lık ambalajlar) ile pazara sunulması ve kompostlaştırılabilir ambalajlar kullanılması tercih sebebidir. Tüm bunların üreticiye katma değer sağladığı bildirilmektedir (Crem ve Schotel, 2011). Sonuç Buraya kadar yapılan değerlendirmeler, sofralık üzüm üretimi, tüketimi, tüketici tercihleri, piyasalar ve piyasalardaki alıcıların koşulları bakımından 20. yy dan bu yana önemli değişimler olduğunu göstermektedir. 21. yy da tüketimdeki talep artışına paralel olarak dünyada sofralık üzüm üretimi geçen yüzyılın sonuna göre %64 oranında artmıştır lı yıllardan itibaren güney yarım küreden kuzey yarım küreye doğru gelişen sofralık üzüm ticareti, güney yarım kürede üretim alanları ve miktarının arttırmakla kalmamış, sofralık üzüm ticaret hacminin 3.5 milyon tona ulaşmasını sağlamıştır. Bu durum, tüketiciler açısından sofralık üzümlerin yıl boyu tüketilebileceği algısını da yaratmıştır. Önceleri Avrupa ve Amerika kıtalarında gelişen bu algı, son yıllarda Asya kıtasında da görülmeye başlamıştır. Üretici ülkeler rekabet şanslarını ve pazar paylarını arttırarak var olabilmek için piyasaya arz sürelerini uzatmak zorunda kalmıştır. Bu açıdan, hasat öncesi ve sonrası tüm uygulama olanaklarını benimseyerek devreye soktukları gibi, geleneksel yetiştirme şekilleri ile birlikte yüzyıllardır kendi coğrafyalarında yetişen üzüm çeşitlerinden de vazgeçmek zorunda kalmışlardır. Bu durum farklı hasat dönemleri ve tüketici isteklerine uygun yeni üzüm çeşitlerinin ıslahı ve yetiştiriciliğine olan talebi arttırmıştır. Bu gün küresel olarak, sofralık üzüm yetiştiriciliği yapılan bağların çeşit profilinde önemli değişimler vardır. Yerel popülasyonlardan kaynaklanan genetik varyasyon hızla azalırken geçen yüzyılın son çeyreğinde ıslah edilen bazı sofralık üzüm çeşitleri nerede ise global bir hüviyet kazanmıştır. İklim değişikliğinin olumsuz etkilerine de bağlı olarak, son yıllarda diğer türlerde olduğu gibi sofralık üzüm yetiştiriciliğinde de, biyolojik çeşitlilik ve yerel genotiplere kuvvetli vurgular yapılmaktaysa da, sofralık üzüm endüstrisinin paydaşları henüz bu uyarıları dikkate almamaktadır. Tüketicilerin yeme kolaylığı bakımından çekirdeksiz üzüm çeşitlerini tercih ettiği belirtilse de, bunun hala sofralık üzüm piyasalarında hakim olan Sultani Çekirdeksiz üzüm çeşidinin arzı ve bu arzın yarattığı tüketici algısı ile ilgili olduğu anlaşılmaktadır. Zira 1980 yılında tescil edilerek üretimine başlanan Red Globe, tüketiciler tarafından kabul gördüğü için uluslararası pazarlara arz edilen dört önemli üzüm çeşidi arasında yer almaktadır. 21. yy da tüketici tercihleri haz alma duygusunun ötesine geçmiş, bu yüzyılda tüketici tercihlerine beslenme ve çevre bilincindeki değişimler damgasını vurmuştur. Tüketicilerin sağlık ve sağlıklı yaşam kaygısına, yaşanan ekonomik krizlerle birlikte maddi kaygılar da eklenmiştir. O nedenle tüketiciler için, sofralık üzümlerin maliyeti kadar gıda güvenliği de önemlidir. Tüketicilerin etik ve entelektüel yaklaşımları, sürdürülebilir tarım, çevre dostu üretim teknikleri, adil ticaret, kompostlaştırılabilir ambalajlar, üretimdeki karbon ve su ayak izleri gibi pek çok beklentiyi tetikle- 9

10 miştir. Bu durum kısa sürede market trendlerini değiştirmiş ve piyasa alıcılarının koşullarına yasal ve tarife dışı yeni koşullar eklenmiştir. Bu koşullara bağlı olarak dünyanın en büyük ithalatçısı olan AB pazarında tüm ihracatçı ülkelerin zorlandığı görülmektedir. Son yıllarda Türkiye dahil tüm ihracatçı ülkeler kuvvetli büyüme potansiyeline sahip Rusya, Asya ve Ortadoğu marketlerine yönelmiştir. Bu marketlerin cazip hale gelmesindeki en önemli sebep ise AB ile kıyaslandığında daha yumuşak olan tarife dışı kriterlerdir. Ancak bilişim teknolojilerinin bu kadar hızlı geliştiği günümüzde, farklı ülkelerin kamuoylarında ortak bilinç çok hızlı oluşabilmektedir. Bu pazarlardaki tüketici tercihlerinin yakın gelecekte, diğer pazarlardakine benzer yönde gelişebileceği ihtimali ciddiye alınması gereken önemli risklerdendir. Ülkemiz, rakamlarla da gösterildiği gibi, dünyada sofralık üzüm üretimi ve ihracatı bakımından önemli bir potansiyele sahiptir. Önemli olan bu potansiyelin korunmasından çok, daha iyi değerlendirilebilmesidir. Bu açıdan, yukarıda belirtilen tüm hususların gözden geçirilerek ülkemizdeki sofralık üzüm üretim ve pazarlama aşamalarındaki eksikliklerin iyileştirilmesi için vakit kaybetmeden harekete geçilmesi gerekmektedir. Bu hususta söz konusu endüstri içerisinde yer alan tüm paydaşların önemli sorumlulukları vardır. KAYNAKLAR Anonymous, Special Eurobarometer 230 Risk Issues Report, European Commission. docs/riskperceptionreport.pdf Anonymous, World Markets and Trade: Fresh Table Grapes. USDA Foreign Agricultural Service, Office of Global Analysis January 2008, 5pp. Anonymous, 2013a. Fresh Deciduous Fruit (Apples,Grapes, and Pears): World Markets and Trade. USDA Foreign Agricultural Service, Office of Global Analysis June 2013, 23 pp. decidwm/decidwm pdf Anonymous, 2013b. OIV Wine & Vine outlook ( ), OIV - 18, rue d Aguesseau F Paris, 86 pp. ISBN Anonymous, 2013c. Habits of Grape Shoppers. Cali- fornia Table Grape Commission. consumerresearch.php Bettini, O Italy Fresh Deciduous Fruit Annual USDA Foreigh Agricultural Servis Global Agricultural Information Network, Report Number: IT1234, 10 pp. Boriss, H., Brunke, H. And Kreith, M Commodity Profile: Table Grapes. Agricultural Marketing Resource Center, 8 pp. aic.ucdavis.edu/profiles/grapesfreshmarket pdf Crem B.V. and Schotel, P Fresh grapes in the United Kingdom CBI Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, 5 pp. marketintel/2011_fresh_grapes_in_the_united_kingdo m.pdf FAO, FAO Statistics Divisions Databeses. Flores, D Mexico Fresh Deciduous Fruit Annual 2010, Apple, Pear, and Grape Situation. USDA Foreigh Agricultural Servis Global Agricultural Information Network, Report Number: MX0080, 15 pp. Hennicke, L Chile Fresh Apples, Table Grapes and Pears Annual. USDA Foreigh Agricultural Servis Global Agricultural Information Network, Report Number: CI1041, 12 pp. Hinrichsen, P., Mejía, N., Prieto, H. and Munoz, C Biotechnological approaches for table grape breeding:the experience of INIA-ChileXII Congresso Brasileiro de Viticultura e Enologia17 a 20 de Agosto de 2004, Recife e Petrolina, PE, Brasil, pp Leishman, D. and Monros, C EU-25 Agricultural Situation, Table grapes situation in the European Union USDA Foreigh Agricultural Servis Global Agricultural Information Network, Report Number: E36094, 29 pp. OIV, StatOIV extracts. info/enstatoivextracts. Pickelsimer, C Republic o South Africa Fresh Deciduous Fruit Annual. USDA Foreigh Agricultural Servis Global Agricultural Information Network Report, 17 pp. Piva C. R., Garcia, J.L.L. and Morgan, W The 10

11 Ideal Table Grapes for the Spanısh Market. Rev. Bras. Frutic., Jaboticabal, 28 (2): TÜİK TÜİK Veritabanları, Bitkisel Üretim İstatistikleri. alt_id=

12 12

13 TARIMIN BÜYÜYEN GÜCÜ: FİDE SEKTÖRÜ Kamil Yelboğa GİRİŞ 1980 lerin ortasında Türkiye de örtü altı kesme çiçek üretimi ile birlikte gelişen damla sulama, aynı zamanda örtü altı sebzeciliğine de önemli bir ivme kazandırdı. Örtü altı sebzeciliğindeki bu hızlı gelişme beraberinde yüksek verimli ve hastalıklara dayanıklı hibrit tohumları ile Türk çiftçisini buluşturdu. Bu pahalı ve verimli hibrit tohumlarından fide üretimi de, başlangıçta çiftçiye daha sonra da hazır fide sektörüne kayıp vermeden özenle fide üretimi yapma zorunluluğu getirdi ve sektör hızla gelişmeye başladı. Türkiye yılından başlayan ve bu günlere uzanan modern fidecilik, üretim kapasitesi itibariyle Avrupa nın önde gelen ülkeleri içinde yer aldı. Bu hızlı gelişme 2008 yılında sektör örgütlenmesini de beraberinde getirdi. TÜRKİYE FİDE ÜRETİCİLERİ BİRLİĞİ 2006 Yılında 5553 Sayılı Tohumculuk Kanununun yürürlüğe girmesi ile birlikte tarım sektörü içinde yer alan tohum, fide, fidan gibi çoğaltım materyali ıslah eden ve üreten kuruluşlar, tohum yetiştiricileri ile bunların ticaretini yapan bayiler, birlik ve kooperatifler söz konusu kanun doğrultusunda örgütlendiler. Bunlardan sebze, çilek ve aromatik fide üreticilerini bir araya getiren bir birlik olan FİDE- BİRLİK, 2008 yılında 41 üye ile kuruldu yılı mayıs ayı itibariyle üye sayısı 86 ya ulaşan FİDEBİR- LİK, dinamik bir sektörün temsilcisi haline geldi. FİDEBİRLİK in kuruluş yılı olan 2008 yılında üyelerinin % 90 ı Antalya Bölgesinde faaliyet göstermekte idi yılına gelindiğinde ise, Tablo 1 den de görüleceği gibi hazır fide sektörü Türkiye nin Doğu Anadolu Bölgesi hariç bütün bölgelerinde üretim yapar hale geldi. Fide Üreticileri Birliği Genel Sekreteri 13

14 TÜRKİYE FİDE SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER 1995 Yılında 1 işletme ve 10 milyon fide üretimi ile start alan fide sektörü, 2012 yılında 100 ün üzerinde işletme ile resmi olmayan veriye göre 3.2 milyar civarında fide üretir hale gelmiştir (Tablo 2). Bu hızlı gelişmenin öncüleri ise, pahalı hibrit tohumlarının sahibi olan tohum sanayicisi kuruluşlar olmuştur yılı sonu itibariyle sektörün ürettiği sebze ve çilek fidesi miktarının 3.5 milyar adedi bulduğu tahmin edilmektedir. Türkiye sebze üretiminde hazır fide kullanımı, başlangıçta sadece örtü altında kısmen kabul görmüşken bugün örtü altı sebzeciliğinin tamamı ve açık tarla sebze üretiminin de yaklaşık yüzde 70 i hazır fide kullanır duruma gelmiştir. mukabil yeşil yapraklı sebze türlerinde fide üretimi toplam üretim içinde yüzde 19 a ulaşmıştır Yılına gelindiğinde ise, toplam hazır fide üretimi içinde domates fidesinin oranı yüzde 41 e düşerken yeşil yapraklı sebze fidesine talep ise yüzde 25 e yükselmiştir (Tablo 3). AŞILI FİDEYE TALEP HIZLA ARTIYOR Dünyanın pek çok ülkesinde uzun yıllardır uygulanan ancak ülkemizde 2001 yılından itibaren ticari anlamda üretilmeye başlayan FARKLI SEBZE TÜRLERİNDE HAZIR FİDE TALEBİ Fide sektörünün ilk kuruluş yıllarında hazır fide olarak sadece domates fidesine talep vardı. Takip eden yıllarda diğer örtü altı ve açık tarla sebze türlerine de giderek talep arttı yılında domates fidesi üretimi, toplam üretim içinde % 60 ın altına düşmüş, buna aşılı fideye talep, geçtiğimiz on yılda yaklaşık 400 katı bir üretim artışı göstermiştir. Tablo 4 den de görüleceği gibi 2012 yılı sonu itibariyle aşılı fide üretiminde yıllık 110 milyonu aşan bir üretim miktarına ulaşılmıştır. Aşılı fide üretiminin üretici açısından sağlayacağı yararları şöyle sıralayabiliriz: Aşılı fide, birim alanda kullanılan fide adedi açısından tasarruf sağlar. Aşılı fidede kullanılan anaçlar, pek çok toprak kökenli hastalıklara dayanıklıdır. 14

15 Bu nedenle de üreticiye daha az ilaç kullanımı ile ekonomi ve yüksek kalitede verim sağlar. Aşılı fidede kullanılan anaçlar çok güçlü bir kök yapısına sahiptir. Bu nedenle aşılı fide topraktan su ve besin maddesi alımında büyük avantaj sağlar. FİDE SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI Son 10 yılda çok hızlı bir büyüme gösteren fide sektörünün başta çok önemli bir girdi olan tohum kaynaklı olmak üzere bazı sorunları bulunmaktadır. Bunlar sırasıyla; 1. Tohumdan kaynaklanan sorunlar: Tohum kökenli bazı hastalıklar zaman zaman bazı işletmelerde epidemi yapabilmekte ve bu durum da çiftçi ile fide işletmeleri arasında hukuki davalara neden olabilmektedir. İşletmelerde görülen bu tür hastalıkları hızlı ve doğru bir yöntemle teşhis edecek akredite bir laboratuarın olmayışı, hukuki davalarda sektörün önüne çıkan önemli sorunlardan biridir. Yerli üretilen tohumlarda analiz zorunluluğunun olmaması bu tohumlarda riski ithal tohumlara göre daha da artırmaktadır. Minimum çimlenme oranları ile kademeli çimlenmeden kaynaklanan sorunlar, zaman zaman fide üreticilerini sıkıntıya sokmaktadır. 2. Toprak ve diğer bulaşma kaynaklı sorunlar: Bazı durumlarda bir önceki yetiştirme sezonundan kalan hastalıklı bitki artıkları, toprağa karışarak hastalığı takip eden yetiştirme sezonundaki bitkilere bulaştırabilmektedir. Diğer yandan işçiler ve sulama suyu yolu ile de yakın çevredeki seralardan hastalık olmayan seralara hastalık bulaşması olasıdır. Üreticiler hastalığın kaynağını bilmediğinden, açtığı hukuki davaların bedelini fide işletmeleri ödemek durumunda kalmaktadır. 3. Sektörün ürettiği fidelere gelir idaresi tarafından % 8-18 arasında KDV uygulanmaktadır. Sektörün beklentisi gerek tohumda ve gerekse fidede daha düşük ve tek bir KDV uygulamasına geçilmesidir. 4. Fide işletmeleri, bir sanayi kuruluşu olarak kabul edilmemekte ve bu nedenle de kobi kapsamına alınmamaktadır. Fide sektörünün kobi kapsamında olmayışı da kobi desteklerinden sektörü mahrum bırakmaktadır. 5. Fide işletmeleri, kullandığı elektrik enerjisini pahalı tarifeden almaktadır. Bu durum girdi maliyetleri içinde önemli bir yer tutmakta ve bu nedenle de yüksek tarifeden kullanılan enerji de fide üretim maliyetlerini artırmaktadır. Sonuç 150 milyon USD ın üzerinde bir değere sahip modern alt yapısı ve 200 milyon USD ın üzerinde bir ciroya sahip hazır fide işletmeleri, 20 yıllık geçmişe sahip ve hızla gelişen genç bir sektördür. Sektörün yıllık üretimi 3 milyar adedi aşmış bulunmaktadır. Halen örtü altı sebze üretiminin tamamına hitap eden sektör, yakın gelecekte açık tarla sebze üretiminin de tamamının talebini karşılayacak bir kapasiteye ulaşmış bulunmaktadır. Sektörün önde gelen sorunlarından biri tohumdan kaynaklanan sorunlardır. Bu nedenle de sektörün ihtiyaçlarına cevap verecek akredite bir tanı laboratuarına acil bir gereksinim bulunmaktadır. Tam bir sanayi kuruluşu özelliğine sahip sektör işletmeleri, kobi kapsamına alınmayı ve kobi desteklerinden de yararlanmayı beklemektedir. 15

16 16

17 EMEKLİLİK 2014 yılının ilk yarısında, Bahçe Bitkileri camiasından Prof. Dr. Ahsen Işık ÖZGÜVEN emekli oldu. Kendisine sağlıklı ve huzurlu bir yaşam diliyoruz. Prof. Dr. Ahsen Işık ÖZGÜVEN Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü nden 1981 yılında mezun oldu. Aynı bölümde 1982 yılında Araştırma Görevlisi olarak çalışmaya başladı. Çalışmaları ılıman iklim meyveleri konusunda yoğunlaştı, 1992 yılında Doçent ve 1997 yılında Profesör unvanını aldı. 17

18 2014 Yılında Yapılacak Olan Ulusal Toplantılar 10. Sebze Tarımı Sempozyumu 2-4 Eylül, 2014, Namık Kemal Üniversitesi, Tekirdağ VI. Bahçe Ürünlerinde Muhafaza ve Pazarlama Sempozyumu Eylül 2014, Uludağ Üniversitesi, Bursa V. Türkiye Tohumculuk Kongresi (Uluslararası katılımlı) Ekim 2014, Dicle Üniversitesi, Diyarbakır: 5. Kestane Çalışma Grubu Toplantısı 4-6 Kasım 2014, Uludağ Üniversitesi, Bursa 18

19 2014 Yılında Yapılacak Olan Uluslararası Toplantılar XIII Int. Symposium on the Processing Tomato - XI World Processing Tomato Congress June 08, 2014, Sirmione (Italy): V Int. Conference Postharvest Unlimited June 10, 2014, Lemesos (Cyprus): VIII Int. Symposium on Cemical and Non-Chemical Soil and Substrate Disinfestation July 13, 2014, Torino (Italy): XII Int. Pear Symposium July 14, 2014, Leuven (Belgium): XI Int. Conference on Grapevine Breeding and Genetics July 28, 2014, Beijing (China): Int. Go Nuts Symposium Int. Symposium on Consumer and Sensory Driven Improvements to the Quality of Fruits and Nuts Int. Symposium on Unravelling the Banana's Genomic Potential Int. Symposium on High Value Vegetables, Root and Tuber Crops and Edible Fungi - Production, Supply and Demand Int. Symposium on Biosecurity, Quarantine Pests and Market Access Int. Symposium on Physiology of Perennial Fruit Crops and Production Systems in a Changing Global Environment Int. Symposium on Horticulture to Improve the Livelihoods of Communities in Developing Countries Int. Symposium on Ornamental Horticulture in the Global Greenhouse Int. Symposium on Molecular Biology in Horticulture Int. Symposium on Abscission Processes in Horticulture and their Manipulation to Improve Crop Growth, Development and Quality XXIX Int. Horticultural Congress: IHC2014 XII Int. People Plant Symposium: Horticulture and Human Communities: People, Plants and Places VI Int. Symposium on Human Health Effects of Fruits and Vegetables - FAVHEALTH2014 Int. Symposium on the Non-destructive Assessment of Fruit Attributes Int. Symposium on Water Scarcity, Salination and Plant Water Relations for Optimal Production and Quality Int. Symposium on Postharvest Knowledge for the Future Int. Symposium on Eco-Efficiency in the Lifecycle of Horticultural Production and Footprinting Metrics Int. Symposium on Organic Waste to Horticultural Resource Int. Symposium on Mango 19

20 IV Int. Symposium on Papaya VII Int. Symposium on Education, Research Training and Consultancy V Int. Conference on Landscape and Urban Horticulture Int. Symposium on Plant Breeding in Horticulture III Int. Genetically Modified Organisms in Horticulture Symposium - Past, Present and Future Int. Symposium on Tropical Fruit Int. Symposium on Innovative Plant Protection in Horticulture Int. Symposium on Horticulture in Developing Countries and World Food Production Int. Symposium on Root and Tuber Crops: Sustaining Lives & Livelihoods into the Future Int. Symposium on Micropropagation and In Vitro Techniques Int. Symposium on Plants, as Factories of Natural Substances, Edible & Essential Oils XVII Int. Symposium on Horticultural Economics and Management & V Int. Symposium on Improving the Performance of Supply Chains in the Transitional Economies Int. Symposium on the Impact of Asia-Pacific Horticulture - Resources, Technology and Social Welfare IV Int. Symposium on Plant Genetic Resources: Genetic Resources for Climate Change Int. Symposium on Promoting the Future of Indigenous Vegetables Worldwide August 17, 2014,Brisbane (Australia): Int. Symposium on New Technologies in Protected Cultivation III Int. Jujube Symposium VIII Int. Pineapple Symposium VIII Int. Symposium on Kiwifruit September 18, 2014, Dujiangyan city, Chengdu (China): VI Balkan Symposium on Vegetables and Potatoes September 29, 2014, Zagreb (Croatia): III Asia Pacific Symposium on Postharvest Research, Education and Extension: APS2014 December 08, 2014, Hochiminh City (Vietnam): III International Symposium on Citrus Biotechnology November 11, 2014 Shimizu, Shizuoka (Japan) 20

TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU

TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU DÜNYADA YAŞ MEYVE VE SEBZE ÜRETİMİ FAO nun verilerine göre; 2012 yılında dünyada 57,2 milyon hektar alanda, 1,1 milyar ton yaş sebze üretimi yapılmıştır. Domates yaklaşık

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2010 yılı verilerine göre; dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke İran dır. Ancak

Detaylı

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton)

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton) NARENCİYE DOSYASI Kökeni Güneydoğu Asya olan turunçgillerin, çağdaş anlamda üretimi 19. yüzyılda ABD`de başlamış ve hızla yayılmıştır. Turunçgil yetiştiriciliği dünyada 40 derece kuzey enlemi ile 40 derece

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97 KOZMETİK SEKTÖRÜ HS No: 3301,3302, 3303, 3304, 3305, 3306, 3307 DÜNYA TİCARETİ Dünya kozmetik ürünler ihracatında ilk sırada güzellik/makyaj ve cilt bakımı için müstahzarları oluşturmaktadır. Bu ürün grubunun

Detaylı

Sıra Ürün Adı 2010 2011

Sıra Ürün Adı 2010 2011 YAŞ MEYVE VE SEBZE DÜNYA ÜRETİMİ Dünya Yaş Sebze Üretimi Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2011 yılı verilerine göre; 2011 yılında dünyada 56,7 milyon hektar alanda

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Tablo-1: Temizlik Maddeleri Sektöründe Yer Alan Ürünler GTİP Ürün Adı 3401 Sabunlar, Yüzey Aktif Organik Maddeler 3402 Yıkama, Temizleme Müstahzarları-Sabunlar Hariç 3403 Yağlama Müstahzarları,

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER - ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER SITC No : Alkolsüz içecekler : 111 Alkollü içecekler : 112 Armonize No : Sular : 2201 Meşrubat : 2202 Bira : 2203 Şarap : 2204 Konyak : 22082012, 22082062 Viski : 220830

Detaylı

Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejileri Literatür Araştırması Raporu

Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejileri Literatür Araştırması Raporu TÜBİTAK TÜRKİYE SANAYİ SEVK VE İDARE ENSTİTÜSÜ BİTKİSEL ÜRETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejileri Literatür Araştırması Raporu Uluslararası Pazar Analizi 17 Aralık

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

BAŞKANIN MESAJI. Osman BAĞDATLIOĞLU Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı

BAŞKANIN MESAJI. Osman BAĞDATLIOĞLU Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı 1 BAŞKANIN MESAJI Türkiye de süs bitkileri sektörü hem üretim hem ihracat yönünden hızla gelişen bir sektör. Bugün tüm dünya Türkiye deki bu potansiyelin farkında ve bizi önemli bir üretici/ihracatçı ülke

Detaylı

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI Sektörlerindeki ürünlerin, en son teknolojik gelişmelerin, dünyadaki trendlerin ve son uygulamaların sergilendiği, 25-28 Eylül 2014 tarihleri arasında

Detaylı

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013 Türkiye de Üretim Zeytin ağacında periyodisiteden dolayı zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemekte ve üretime bağlı olarak bir yıl düşük (yok yılı) bir yıl yüksek (var yılı) ürün

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Sektör Raporu Sayfa 2 / 11 İÇİNDEKİLER 1. ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER 2.TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ 3.1.İHRACAT 3.2.İTHALAT 3.DÜNYA TİCARETİ KAYNAKÇA Sayfa 3 / 11 1. ALKOLLÜ

Detaylı

Kuru Kayısı. Üretim. Dünya Üretimi

Kuru Kayısı. Üretim. Dünya Üretimi Kuru Kayısı Üretim Dünya Üretimi Türkiye, Dünya Yaş Ve Kuru Kayısı Üretiminde Birinci Sırada Yer Almaktadır. Uluslararası Sert Kabuklu Ve Kuru Meyve Konseyi nin Verilerine Göre Türkiye nin Toplam Kuru

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı Anadolu dan, önce Suriye ve Filistin e sonrasında buradan da Çin ve Hindistan a yayılmıştır. Dünya kuru incir üretimine

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Hazırlayan Cengiz KARABAYIR İGEME Uzmanı 2011 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SITC No : Alkolsüz içecekler : 111 Alkollü içecekler

Detaylı

atak@yalovabahce.gov.tr /atakarif@gmail.com Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı / 2010

atak@yalovabahce.gov.tr /atakarif@gmail.com Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı / 2010 KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Dr. Arif ATAK Unvan Dr.Mühendis Telefon 0226 814 25 20 (1220) E-mail atak@yalovabahce.gov.tr /atakarif@gmail.com Doğum Tarihi - Yeri 15.11.1972 Aksaray Fotoğraf Doktora Üniversite

Detaylı

GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası

GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası Haziran 2013 1 Genel kod bilgisi: VII PLASTİK VE PLASTİK ÜRÜNLERİ; KAUÇUK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ 39 Plastikler ve mamulleri 3924 Plastikten

Detaylı

Tekstil ve Makine Sektörüne Genel Bir Bakış

Tekstil ve Makine Sektörüne Genel Bir Bakış Tekstil ve Makine Sektörüne Genel Bir Bakış Teks'l Sektörüne Genel Bakış Teks%l Sektörü Teks'l sektörü ülkemizin geleneksel sanayi kollarından olup sanayi ve ihracaaa başarı öyküsünün mihenk taşlarından

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

MEYVE SULARI TÜRKİYE'DE ÜRETİM. Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları

MEYVE SULARI TÜRKİYE'DE ÜRETİM. Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912,200919

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Antakya/HATAY Güney Amerika kökenli bir bitki olan patates

Detaylı

İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı

İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı Sunu Planı Dünya da Tarım İlacı Kullanımı Türkiye de Tarım İlacı Kullanımı İlaç Alet

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ

ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ 31.12.2013 ANKARA 1 GİRİŞ TANIM Bu bölümde

Detaylı

GTİP 7323 Demir veya çelikten sofra, mutfak veya diğer ev işlerinde kullanılan eşya ve aksamı, yün, sünger, eldiven vb.

GTİP 7323 Demir veya çelikten sofra, mutfak veya diğer ev işlerinde kullanılan eşya ve aksamı, yün, sünger, eldiven vb. GTİP 7323 Demir veya çelikten sofra, mutfak veya diğer ev işlerinde kullanılan eşya ve aksamı, yün, sünger, eldiven vb. Temmuz 2013 1 Genel kod bilgisi: XV ADİ METALLER VE ADİ METALLERDEN EŞYA 73 Demir

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ I- DÜNYA DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ TİCARETİ 2013 yılında dünya değirmencilik sektörü ihracatı bir önceki yıla göre %2,8 oranında artış göstererek 18,6

Detaylı

TC. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GAP ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ. Diyarbakır Tarımsal Ticaret / Nüsha 4

TC. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GAP ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ. Diyarbakır Tarımsal Ticaret / Nüsha 4 Sayfa1 TC. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GAP ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ GAPUTAEM GÜNCEL Diyarbakır Tarımsal Ticaret / Nüsha 4 ARALIK 2013 - YIL:1 SAYI:1 / ISSN :2148-1962.

Detaylı

TÜRKİYE. PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 2010 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 2011 YILI BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci Genel Müdür

TÜRKİYE. PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 2010 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 2011 YILI BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci Genel Müdür TÜRKİYE PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 21 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 211 YILI BEKLENTİLERİ Barbaros Demirci Genel Müdür Firma Sayısı : Plastik ambalaj sektöründe 1152 firma mevcut olup, firmaların % 86 sı 1 şehirde

Detaylı

4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ

4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ 4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ Elektronik yan sanayi sektörünü bir araya getiren tek organizasyon Uluslararası Electronist Fuarı yerliyabancı birçok farklı şehir

Detaylı

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR T.C. Ekonomi Bakanlığının gerçekleştirdiği Küresel Ticarette Türkiye nin Yeniden Konumlandırılması-Dış Ticarette Yeni

Detaylı

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ HS No: 34.01, 34.02, 34.03, 34.04, 34.05, 34.06, 34.07 DÜNYA TEMİZİLİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ Temizlik maddeleri deterjanlar ve sabunlardan oluşmaktadır. Bu sektörün üretmekte olduğu

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u)

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u) 1.1. Ticaret Türkiye ye paralel olarak TR82 Bölgesi nde de hizmetler sektörünün ekonomideki payının artmasıyla öne çıkan alanlardan biri de ticarettir. 2010 TÜİK Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerine

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

TOPRAK MAHSULLERĠ OFĠSĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TOPRAK MAHSULLERĠ OFĠSĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK MAHSULLERĠ OFĠSĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ANKARA 2014 ĠÇĠNDEKĠLER 1. DÜNYADA FINDIK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ. 2 1.1. Üretim 2 1.2. İhracat 2 1.3. İthalat. 3 2. TÜRKİYE DE FINDIK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ 4 2.1. Üretim

Detaylı

TÜRK HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ VE PAMUK

TÜRK HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ VE PAMUK Shaping Cotton s Future COTTON USA CONFERENCE TÜRK HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ VE PAMUK CEM NEGRİN TGSD BAŞKANI TÜRK EKONOMİSİ GÖSTERGELER 2012 2013 2014 TAHMİNLERİ EKONOMİK BÜYÜME % 2,1 4,0 4,0 MİLLİ GELİR MİLYAR

Detaylı

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013 OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013 İÇERİK OECD Hakkında Genel Bilgi OECD Çalışma Şekli OECD Teşkilat Yapısı OECD Ticaret ve Tarım Direktörlüğü OECD ve Tarım 2 OECD HAKKINDA

Detaylı

TÜRKİYE NİN EN TEKNİK ELEKTRİK FUARI: 4. ULUSLARARASI ELEX FUARI 2015 YILINDA DA HEYECAN VERDİ

TÜRKİYE NİN EN TEKNİK ELEKTRİK FUARI: 4. ULUSLARARASI ELEX FUARI 2015 YILINDA DA HEYECAN VERDİ TÜRKİYE NİN EN TEKNİK ELEKTRİK FUARI: 4. ULUSLARARASI ELEX FUARI 2015 YILINDA DA HEYECAN VERDİ 4. ULUSLARARASI ELEX FUARI 01-04 EKİM 2015 TARİHLERİ ARASINDA İSTANBUL FUAR MERKEZİ NDE SEKTÖRÜN EN ÖNEMLİ

Detaylı

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI MART 2011 Tohumculuk Sanayisi Nedir? Tohumculuk Hangi İş ve Aşamalardan Oluşur? Tohumculuk İçin AR-GE

Detaylı

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi Sektörün genel özellikleri Kümes hayvanlarının etleri ve yenilen sakatatı Ürünler dünyada ortalama

Detaylı

ÖNSÖZ. Dr. Ahmet ALTIPARMAK Antalya Valisi BAKA Yönetim Kurulu Başkanı. Tuncay ENGİN BAKA Genel Sekreteri

ÖNSÖZ. Dr. Ahmet ALTIPARMAK Antalya Valisi BAKA Yönetim Kurulu Başkanı. Tuncay ENGİN BAKA Genel Sekreteri ÖNSÖZ Gelişmiş ülkelerde 1900 lü yılların başlarından itibaren kurulmuş olan kalkınma ajansları, ülkemizde yeni benimsenmiş bir modeldir. Kalkınma Ajansları; bölgesel düzeyde kamu kesimi, özel kesim ve

Detaylı

HALI SANAYİ. Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

HALI SANAYİ. Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi HALI SANAYİ Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ÜRÜNÜN TANIMI Armonize Sistem sınıflandırmasına göre halılar 4 ana gruba

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 ZEYTİNYAĞI SEKTÖRÜN TANIMI SITC NO : 421.4 ARMONİZE NO : 1509 Türkiye bulunduğu coğrafi konum ve sahip olduğu Akdeniz iklimi özellikleriyle, İtalya, İspanya,

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2013 HAZİRAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Temmuz 2013 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI

Detaylı

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO süt fiyat endeksi 184,3 ile Ekim ayında bir önceki aya göre %1,9 geriledi. Böylece geçen yıl aynı dönemin % 26,6 gerisinde kaldı. Tereyağı,

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ARICILIK

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ARICILIK A. ANAKARALARIN KOLONİ SAYILARI VE BAL ÜRETİMLERİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ARICILIK H. Vasfi GENÇER Yasin KAHYA A. Ü. Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Sayısı ve Bal Üretimi (2002) Gıda ve Tarım Örgütü (FAO)

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

plastik sanayi PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU TÜRKİYE Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği

plastik sanayi PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU TÜRKİYE Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği plastik sanayi 2013 TÜRKİYE PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri YÖNETİCİ ÖZETİ

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Şubat 2010 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. DÜNYA TAKIM TEZGAHLARI SEKTÖRÜ... 3 2.1. Dünya Takım Tezgâhları İhracatı... 3 2.2. Dünya Takım Tezgâhları

Detaylı

TOHUMLUK İHRACATI UYGULAMA GENELGESİ (2013/4)

TOHUMLUK İHRACATI UYGULAMA GENELGESİ (2013/4) TOHUMLUK İHRACATI UYGULAMA GENELGESİ (2013/4) Amaç MADDE 1 (1) Ülkemizden yapılacak tohumluk ihracatı ile ilgili usul ve esasları belirlemektir. Kapsam MADDE 2 (1) Bu Genelge, ülkemizde üretilen tohumlukların

Detaylı

Ürün Raporu. Kümes Hayvancılığı T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ

Ürün Raporu. Kümes Hayvancılığı T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Ürün Raporu Kümes Hayvancılığı 2014 T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Ürün Raporu KÜMES HAYVANCILIĞI

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

Brezilya Plastik Ambalaj Sanayi Araştırması

Brezilya Plastik Ambalaj Sanayi Araştırması Brezilya Plastik Ambalaj Sanayi Araştırması Brezilya Nüfus açısından, 205 milyon kişi ile dünyanın 5 nci büyük ülkesi olan Brezilya, son dönemde sağlanan ekonomik büyüme ve refah düzeyinin artması ile

Detaylı

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU 2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 OCAK / TÜRKİYE

Detaylı

AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ NDE BÜYÜK İYİLEŞME

AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ NDE BÜYÜK İYİLEŞME AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ NDE BÜYÜK İYİLEŞME 2013 yılında gelişen inşaat ve konut piyasası sayesinde ABD ekonomisi ve özellikle seramik kaplama malzemeleri endüstrisinde ilerleme kaydedilmiştir. Konut

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

USB - Ulusal Sistem Belgelendirme İTU (İYİ TARIM UYGULAMALARI) NESRİN SERİN Genel Müdür

USB - Ulusal Sistem Belgelendirme İTU (İYİ TARIM UYGULAMALARI) NESRİN SERİN Genel Müdür USB - Ulusal Sistem Belgelendirme İTU (İYİ TARIM UYGULAMALARI) NESRİN SERİN Genel Müdür 13 Aralık 2012 TARİHSEL SÜREÇ 1 MÖ 8000 Tarımın Başlangıcı MÖ 1200 İlk Herbisid Kullanımı MÖ 1000 İlk Kükürt Kullanımı

Detaylı

2000-2006 yılları arası Tekstil Makineleri Yatırım Durumu

2000-2006 yılları arası Tekstil Makineleri Yatırım Durumu 2000-2006 yılları arası Tekstil Makineleri Yatırım Durumu Entegre bir dünyada tekstilin rekabet gücü 2007 ITMF Yıllık Konferansının genel temasıydı. Global tekstil endüstrisi geçen on yılda özellikle (1)

Detaylı

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 AVRUPA'DA İNŞAAT ÜRETİMİ EKİMDE ARTTI Euro Bölgesinde inşaat üretimi yıllık yüzde 1,1 artış kaydetti Euro Bölgesinde inşaat üretimi ekim ayında aylık bazda yüzde 0,5,

Detaylı

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı İthalatı (Milyon $) 12.000 10.000 8.000 7.621 8.562 9.924 10.536 11.241 6.000 4.000 2.000 0 2002 2003

Detaylı

TMO FINDIK SEKTÖR RAPORU

TMO FINDIK SEKTÖR RAPORU TMO FINDIK SEKTÖR RAPORU A) DÜNYADA FINDIK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ: 1- ÜRETİM Fındık bademden sonra dünyada en yaygın yetiştiriciliği yapılan sert kabuklu meyvedir. Fındığın kültür çeşitleri Türkiye, İtalya,

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU 1 FİRMA SAYISI : PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU Barbaros Demirci Genel Sekreter PAGEV / PAGDER PAGEV bilgi bankası kayıtlarına göre,

Detaylı

DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ

DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ Nurel KILIÇ Dünya çelik sektöründe, 2011 yılının, kriz kayıplarının telafi edildiği bir yıl olması nedeniyle büyüme oranı % 15 ten % 6,8 e gerilemiştir. Bu nedenle Çin

Detaylı

TEKNİK TEKSTİL SEKTÖRÜNE İLİŞKİN GÜNCEL BİLGİLER

TEKNİK TEKSTİL SEKTÖRÜNE İLİŞKİN GÜNCEL BİLGİLER TEKNİK TEKSTİL SEKTÖRÜNE İLİŞKİN GÜNCEL BİLGİLER Türkiye nin Teknik Tekstil Dış Ticareti Ürün Grupları Bazında İhracat ve İthalat Dünya da Teknik Tekstil İhracat ve İthalatı Önemli İhracatçılar ve İthalatçılar

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

TÜRKİYE DE BU HAFTA 14 18 EYLÜL 2015

TÜRKİYE DE BU HAFTA 14 18 EYLÜL 2015 TÜRKİYE DE BU HAFTA 14 18 EYLÜL 2015 TARIMDAKİ BÜYÜME İŞSİZLİĞİ GERİLETTİ Tarım sektörü son 10 yılın 8 inde büyüyerek yakaladığı istikrarı, 2015 yılında da sürdürürken yarattığı istihdamla toplam işsizlik

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

SEKTÖRÜN BENİMSENEN FUARI ELEX

SEKTÖRÜN BENİMSENEN FUARI ELEX SEKTÖRÜN BENİMSENEN FUARI ELEX 3. ELEX FUARI 25-28 EYLÜL 2014 TARİHLERİ ARASINDA İSTANBUL FUAR MERKEZİ NDE SEKTÖRÜN EN ÖNEMLİ BULUŞMASINA İMZA ATTI 25-28 Eylül 2014 tarihleri arasında organize edilen ve

Detaylı