ABD nin Irak İşgaline Uluslararası Hukuk Açısından Eleştirel Bir Bakış

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ABD nin Irak İşgaline Uluslararası Hukuk Açısından Eleştirel Bir Bakış"

Transkript

1 Uluslararası Hukuk ve Politika Cilt: 9, Sayı: 34, ss.61-86, 2013 ABD nin Irak İşgaline Uluslararası Hukuk Açısından Eleştirel Bir Bakış M. Merdan HEKİMOĞLU* Özet Bu çalışma ABD nin Irak ı işgalinin uluslararası hukuk bakımından legal olup olmadığını incelemektedir. Bu amaçla önce uluslararası kamu hukukunun kaynakları ve temel karakteristikleri kısaca açıklanacaktır. Daha sonra, özellikle uluslararası ilişkilerdeki güç kullanma/tehdidi ve savaş açma yasağının uluslararası hukuktaki gelişimi konusu ele alınacaktır. Günümüz Birleşmiş Milletler uluslararası hukuk sistemi sadece işgalci bir güce karşı meşru müdafaa ile uluslararası barış ve güvenliği korumak için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi nin karar vermesi durumları için geçerli olmak üzere güç kullanımına izin vermektedir. Bu bakış açısını Irak ın işgalini meşru göstermek için ABD tarafından ifade edilen gerekçelere uyguladığımızda, mahut gerekçelerin kesinlikle uluslararası hukuka uygun olmadığı sonucu tartışılacaktır. Anahtar Kelimeler: Irak ın İşgali, Uluslararası Kamu Hukuku A Critical Look at the US Invasion of Iraq from the Perspective of International Law Abstract This study concerns itself with whether or not the invasion of Iraq by the U.S. was legal in terms of international public law. For that purpose, first the basics of international public law, like the sources and fundamental characteristics of it, will be shortly explained. Then, in particular, it will be discussed on the development of the prohibition in international law for waging war and the threat/use of force in international relations. The current system of international law of the United * Prof. Dr., İzmir Üniversitesi, Hukuk Fakültesi. 61

2 M. M. Hekimoğlu Nations allows use of force only in an act of legitimate defense against an occupying power and with an authorization by the United Nations Security Council to protect international peace and security. We apply for this view to the reasons for war mentioned by the U.S. as justifications for the invasion of Iraq and concludethat they are incompatible with international law. Keywords: Invasion of Iraq, International Public Law GİRİŞ Amerika nın 2003 te Irak a girmesiyle başlayan ve günümüze kadar devam eden işgal sürecinin, 2011 yılı sonunda, bu devletin bütün güçlerini adı geçen ülkeden çekmesiyle sonlandırılacağına dair haberler ulusal ve uluslararası basında yoğun bir şekilde yer almaya devam etmektedir. İnsani, siyasi, sosyal ve ekonomik açılardan işgalin yol açtığı sonuçlara ilişkin tartışmaların belirli bir niceliksel düzeyde yapıldığı gözlenmesine karşın, aynı tespiti, aynı ölçüde olmak üzere, uluslararası hukuk bakımından da yapmak henüz mümkün gözükmemektedir. Oysa konunun uluslararası hukukun temel ilkeleri açısından taşıdığı müstesna önem dikkate alındığında, bu tür eleştirel çalışmaların daha fazla oranda yapılmasının, söz konusu hukuk düzeninin saygınlığını ve etkinliğini devam ettirebilmesi bakımından ne kadar büyük bir önem taşıdığı daha iyi anlaşılacaktır. İşte biz bu makalemizle bu alandaki boşluğun doldurulmasına bir nebze de olsa katkıda bulunma çabası içerisinde olacağız. Bu amaçla önce bir hukuksal düzen olarak uluslararası hukukun tanımı, ortaya çıkışı, kaynakları, süjeleri ile genel ve temel ilkeleri konusunu ele alacağız. Bu bağlamda uluslararası hukukun zaman içerisinde nasıl bir gelişim izlediği ortaya konulacak ve özellikle II. Dünya Savaşı sonrasındaki uluslararası ilişkilerin istikrar, barış ve güvenlik içerisinde seyretmesindeki rolüne değinilecektir. Daha sonra ABD nin Irak ı işgalinin uluslararası hukukun açıklanan ilkeleri bakımından değerlendirilmesi yapılacak ve bunun uluslararası düzenin istikrarı bakımından ortaya çıkaracağı olası sonuçlar ortaya konulmaya çalışılacaktır. Bu tür işgallerin yeniden yaşanmaması için bundan böyle uluslararası hukuk bakımından alınması gerekli tedbirler ve yapılması gerekenlere dair önerilerle makale sonlandırılacaktır. Amaç, insan haklarına saygılı, adil, barışçıl, istikrarlı ve devletlerin eşitliğine dayalı bir uluslararası düzenin etkin bir uluslararası hukuk rejimi 62

3 ABD nin Irak İşgaline Uluslararası Hukuk Açısından Eleştirel Bir Bakış üzerinden pekiştirilmesini sağlamaktır. Büyük bir insani trajediye yol açan ABD nin Irak ı işgalinin, bu amacın önem ve değerinin anlaşılmasına önemli bir katkıda bulunması halinde, böyle bir gelişmenin, gelecekteki uluslararası ilişkilerin daha eşitlikçi ve barışçıl bir şekilde seyredebileceğine dair iyimser bakış bakımından ümit verici bir kazanım olacağı açıktır. ULUSLARARASI HUKUKUN TANIMI VE TEMEL KARAKTERİSTİĞİ Tarihsel yaklaşım uluslararası hukuku medeni devletlerin birbirleriyle olan ilişkilerine dair bağlayıcı eylem ilkeleri ile kurallar topluluğu olarak tanımlarken, modern anlayışta söz konusu hukuk dalının düzenleme alanına ilişkin konular sadece devletlerle ilgili olmayacak şekilde daha geniş tutulmaktadır. Buna göre uluslararası hukuk, devletlerin, uluslararası örgütlerin, devletlerle uluslararası örgütlerin aralarındaki ilişkiler yanında, insan haklarında olduğu üzere, gerçek ve tüzel kişilerin devletler veya uluslararası örgütlerle olan ilişkilerini de konu edinen bir hukuk alanı olarak tanımlanmaktadır. 1 Gerçi uluslararası ilişkilerde hukuken eşit egemen ulus devletlerin başat konumu devam etmektedir ama bunun yanında uluslararası örgütler ve bireylerin uluslararası ilişkilerde giderek kazandıkları öneme binaen bunlara da uluslararası hukukta ciddi bir yer verildiği görülmektedir. İç hukuklarına ve egemenlik yetkilerine bakılmaksızın devletler, uluslararası düzeyde uluslararası hukukla bağlıdırlar. 2 Bununla birlikte bu bağlılığın ortaya çıkaracağı doğal hukuki sonuçların, ulusal hukuk düzenlerindeki gibi, kesin ve kategorik bir anlam ifade etmediğinin belirtilmesi gerekir. Zira ağırlıklı olarak eşit ve egemen ulus devletler arasındaki yatay ilişkilerin hukuki rejimini düzenleme konusu edinen uluslararası hukuk, kamu yararını gerçekleştirmek için devlet ve bireyler arasındaki dikey egemenlik ilişkisi modeline dayalı bulunan iç hukuk düzenlerinden, bu özelliği bağlamında, farklılaşmaktadır. Merkezi ve hiyerarşik bir egemenlik ilişkisinin eksikliğinden kaynaklanan türdeş hukuki derlemelerin zayıflığı, zorunlu yargı yetkisinin mevcut olmaması ile yaptırımların uygulanması alanlarındaki zaafları nedeniyle uluslararası hukuk sistemi, bir hukuk düzeni olarak ciddi yapısal sorunları bünyesinde taşımaktadır. Ahlak, din ve adabı muaşeret gibi diğer sosyal düzen kurallarından hukuku ayıran temel özelliğin devlet destekli maddi yaptırım 1 Linda A., Malone, International Law, (New York: Aspen Publishers, 2008), s Graham Michael, Fry, et al., Guide to International Relations and Diplomacy,(Londra: Continuum International Publishing Group, 2002), s

4 M. M. Hekimoğlu gücüne sahip olması gösterilmektedir. Bu farklılaştırma ölçütünün yerindeliği özellikle iç hukuk düzenleri bakımından herhangi bir tartışma götürmezken, aynı saptamayı, aynı kesinlikte, uluslararası hukuk düzeni bakımından yapmak mümkün gözükmemektedir. Zira iç hukuk düzenlerinin kalbini oluşturan merkezi bir yasa koyucu ve yüksek mahkeme gibi hukuksal kurumlar uluslararası hukukta eksik bulunmakta, ayrıca uluslararası hukuk altında mevcut bulunan kurumların çoğunluğu, en iyi ihtimalle, sadece gevşek bir organizasyonla faaliyet göstermektedirler. 3 Hukuki kurumların merkezi rollerinden biri de hukukun etkinliğini ve uyumunu sürdürmek ve teşvik etmek olduğu için, uluslararası hukukun merkezi bir yasama ve yargı kolu yoluyla sistematik bir hukuki derleme eksikliğini içeren kurumsal zayıflığı, sistemin normatif bütünleşmesine ters etkide bulunmaktadır. 4 Şu halde itaat hukuku olan iç hukuk düzenlerinden farklı olarak uluslararası hukukun, başta bağımsız devletler olmak üzere, kendi amaçlarına ulaşmak için yine kendi süjeleri tarafından yaratılan ve uygulanan bir işbirliği hukuku olduğunu 5 ifade etmek yanlış bir tespit olmayacaktır. ULUSLARARASI HUKUKUN KAYNAKLARI Uluslararası hukukun bağlayıcı nitelikteki temel kaynakları Uluslararası Adalet Divanı Statüsü nün 38. maddesinin ilk fıkrasında şu şekilde sayılmıştır 6 : İhtilaf içerisinde bulunan devletlerin açık bir şekilde kabul ederek kurallar koydukları genel veya özel nitelikli uluslararası antlaşmalar; hukuk kuralı olarak kabul edilen ve genel bir uygulamaya delil niteliğindeki uluslararası örf ve adet kuralları; uygar uluslar tarafından tanınan hukukun genel ilkeleri. Ayrıca Statü nün mahut maddesi, yargı kararları ile çeşitli ulusların yetkin yazarlarının öğretide yazdığı eserlerin de hukuk kurallarının belirlenmesinde yardımcı kaynaklar olduğunu ifade etmiştir ki aralarında şekli olarak bir hiyerarşi bulunmamasına karşın, gerek uygar uluslar tarafından tanınan hukukun genel ilkelerinin gerekse de bu son iki kaynağın uluslararası antlaşmalara göre daha az önem taşıdığı 7 açıktır. 3 Yuval, Shany, The CompetingJurisdictions of International Courts and Tribunals, (New York:, Oxford University Press, 2003), s Ibid. 5 Tim, Hillier, Sourcebook on Public InternationalLlaw, (Londra: Cavendish Publishing Limited, 1998), s (Erişim Tarihi 22 Ocak 2011). 7 Anthony, Aust, Handbook of International Law, Second Edition, (Cambridge: Cambridge University Press, 2010), s

5 ABD nin Irak İşgaline Uluslararası Hukuk Açısından Eleştirel Bir Bakış Uluslararası hukuk sistemine ilişkin kurallar, çoğunlukla, devletlerin kendi aralarında yaptıkları uluslararası antlaşmalardan türemektedir. 8 İki veya daha fazla bağımsız, egemen devletin bir konuyu birlikte ele alıp, hukuksal geçerlilik verme niyetiyle o konu üzerinde anlaşmaya varmaları durumunda artık uluslararası hukuk bakımından bir antlaşmanın ortaya çıktığı 9 kabul edilmektedir. İki tür uluslararası antlaşmanın varlığından söz edilebilir: Genelde iki taraf arasında karşılıklı olarak yapılan ve taraf devletlerin menfaatlerine etkide bulunan belirli bir konuyu düzenleyen sözleşmesel antlaşmalar ile iç hukuktaki yasama faaliyeti usulünde olduğu üzere, çok sayıda devleti bağlayan ve genel kurallar koymak için tasarlanmış bulunan çok taraflı konvansiyonlar karakterindeki kural koyucu uluslararası antlaşmalar. 10 Uluslararası antlaşmaları taraflarının sayısına göre iki taraflı ve çok taraflı, konularına göre ise sosyal, ekonomik, kültürel ve ticari antlaşmalar olarak alt türlere ayırmak da pekâlâ mümkündür. Koymuş oldukları kuralların karakteri, taraflarının sayısı veya düzenleme konularının farklılığına karşın uluslararası bir antlaşmanın tabi olduğu hükümlerin 1969 tarihli Viyana Antlaşmalar Hukuku Konvansiyonu nda yer aldığı gerçeği gözden uzak tutulmamalıdır. Bununla birlikte bu saptama mahut Konvansiyon un yürürlüğe girme tarihi olan 1980 den sonra yapılan uluslararası antlaşmalar için geçerli olup, bu kapsamdaki antlaşmaların yapılması, yürürlüğe girmesi ve sona erdirilmesi bütünüyle Viyana Konvansiyonu hükümlerinin öngördüğü hukuki rejime uygun olarak yapılmak zorundadır. Bu kapsamda akdedilen uluslararası antlaşmaların taraf devletlerce dürüstlük kurallarına uygun olarak ifa edilmesi gerekmekte, aksi halde ilgili devletin, pacta sunt servanda (Viyana Konvansiyonu mad. 26) ilkesine göre, uluslararası hukuk bakımından sorumluluğu durumu söz konusu olmaktadır. Uluslararası hukukun hak ve yükümlülük yaratan kaynaklarından bir diğerini de uluslararası örf ve adet kuralları oluşturmaktadır. 11 Genel uygulamaların hukuk olarak kabul edilenleri şeklinde tanımlanan uluslararası örf ve adet kurallarının sonradan antlaşma formatında kodifiye edilebilmeleri mümkün olmakla beraber, söz konusu kurallar yazılı değildir. 12 Bütün devletler tarafın- 8 Helen, Duffy, The war on terror and the Framework of International Law, (Cambridge: Cambridge University Press, 2005), s Faustin, Z., Ntoubandi, Amnesty for Crimes against Humanity under International Law, (Leiden: Martinus Nijhoff Publishers, 2007), s Ibid. 11 Pieter, Boeles, Fair Immigration Proceedings in Europe, (Hague: Martinus Nijhoff Publishers, 1997), s Anne T., Gallagher, The International Law of Human Trafficking, (New York: Cambridge University Press, 2010), s

6 M. M. Hekimoğlu dan kabul edilmeleri şart olmasa da, genel ve tek düze devlet uygulamalarını yansıtan ve kendisine karşı hukuksal açıdan bağlayıcı olduğuna dair sübjektif bir duygunun mevcut olduğu kuralların örf ve adet kuralı niteliğinde olduğuna dair görüş uluslararası hukuk öğretisinde ifade edilmektedir. 13 Buna göre hukuksal yükümlülük taşıdıklarına dair bir algı yanında, devletlerin genel ve sürekli uygulamalara yine kendileri tarafından uyulması hususu uluslararası örf ve adet kurullarının tanımını oluşturmaktadır. 14 Uluslararası hukukun temel kaynaklarından sonuncusunu oluşturan uygar uluslar tarafından tanınan hukukun genel ilkeleri, diğer iki kaynak olan uluslararası antlaşmalar ile örf ve adet kurallarındaki boşlukları tamamlamayı amaçlamaktadır. 15 Söz konusu ilkeleri örf ve adet kurallarından ayıran temel farklılık, uluslararası hukuktan bu özellikleriyle ortaya çıkmak yerine, iç hukuktan, uluslararası organizasyonların uygulamalarından veya devletler ve özel kuruluşlar arasındaki ilişkilerden kaynaklanmalarıdır. 16 Anlamı ve kapsamı geniş tartışmalara konu olan ve üzerinde genel bir uzlaşıya varılmamış bulunan 17 mahut ilkelerden bazılarının şu şekilde ortaya konulması mümkündür: (Alternatif tipteki) yasalar arasında seçim yapabilme, yargının bağımsızlığı ve şeffaflığı, iyi niyet, pacta sunt servanda, exceptio non adimleti contractus (ödemezlik defi), estoppel (önceden verilmiş bulunan ifadenin, yapılacak olan yeni bir iddianın savunulmasına mani olması hali), akdi yükümlülüklerin yerine getirilmesindeki kusurlar nedeniyle ortaya çıkan bütün zararların tazmin edilmesi, sebepsiz zenginleşme, res judicata (kesin hüküm), delilleri ispat yükünün davacının omuzlarında olması Ibid. 14 Human Rights Watch, Human Rights Watch Report: Flight from Iraq: Attacks on Refugees and other Foreigner and Their Treatment in Jordan, (New York: Human Rights Watch, Mayıs 2003), s C. J., Cheng, New Sources of International Air Law, içinde Chia-Jui Cheng, (der.), The Use of Airspace and Outer Space for All Mankind in the 21st Century: Proceedings of the International Conference on Air Transport and Space Application in a New World, Tokyo from 2-5 June 1993, (The Hague: Martinus Nijhoff Publishers, 1995), s Yaraslau, Kryvoi, International Centre Settlement Investment Disputes, (Netherlands: Kluwer Law International, 2010), s Cheng, New Sources, s Kryvoi, International Centre Settlement, s

7 ABD nin Irak İşgaline Uluslararası Hukuk Açısından Eleştirel Bir Bakış ULUSLARARASI HUKUKTA GÜÇ KULLANMA YASAĞI Uluslararası hukukta güç kullanma yasağı ile ilgili dönüm noktasını oluşturan hadise II. Dünya Savaşı olduğu için, bu ölçüt bağlamında ve iki alt başlığa ayırmak suretiyle konuyu inceleyeceğiz. II. Dünya Savaşı ndan Önceki Dönem Cuius regio eius religio ilkesinin onaylanması üzerinden modern ulus devlet düzeninin temellerinin atıldığı 1648 tarihli Westphalia Antlaşması yla 19 birlikte savaş ve güç kullanmanın devletler arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde bir yol olarak kabul edilmeye devam ettiği görülmektedir. Buna koşut bir düşünceyle, Prusyalı General Carl von Clausewitz in ünlü aforizmasında da ifade edildiği üzere, 20 savaşın politikanın başka araçlarla devamı olarak görülmesi ilkesi de geniş bir uygulama alanı bulmuştur. I. Dünya Savaşı, Batı tarihinde, daha önceden bilinmeyen bir düzeyde katliama ve yıkıma yol açmıştır. 21 Böyle bir felaketin yeniden yaşanmasını önlemek için çare arayan devletlerin bu konudaki isteklerinin bir ürünü olarak Birleşmiş Milletler Misakı ortaya çıkmış ve Müttefik Devlet liderlerinin Savaş sonrasında toplanan 1919 tarihli Paris Konferansı ndaki onayıyla Milletler Cemiyeti kurulmuştur. 22 Üyelerini uzlaşmazlıklarının çözümü için müzakere, tahkim ve yargı gibi barışçıl çözüm yollarını aramaya zorlayan Birleşmiş Milletler Misakı savaşı yine de mutlak olarak yasa dışı ilan etmemiş, yalnızca onu önlemeye yönelik usulü engeller oluşturmuştur. 23 Buna göre, mezkûr Misak ın maddeleri arasında konulmuş bulunan usulü teminatlara uygun hareket edilmesi kaydıyla, bir devletin amaçlarına ulaşabilmesi için savaş yolunu kullanabilme yetkisi mevcuttur. 24 Gerçi imzacı devletler Misak ın Başlangıç Kısmı nda savaş yoluna başvurmama yükümlülüğünü kabul etmişlerdir; bununla birlikte örneğin 19 Shinasi, A., Rama, Continuity or Metamorphosis? Realist Theories and the Anomaly of Medieval International Politics, Albanian Journal of Politics: 2005, Cilt: 1, Sayı: 1, 2006, ss Nakleden Michael, Mandelbaum, Democracy s Good Name: The Rise and Risks of the World s Most Popular Form of Government, (New York: Public Affairs, 2007), s Lorraine, Sim, Virginia Woolf: The Patterns of Ordinary Experience, (Padstow Cornwall: Ashgate Publishing,, 2010), s Mohammad, Taghi, Karoubi, Just or Unjust War?: International Law and Unilateral Use of Armed Force by States at the Turn of the 20th Century, (Aldershot: Ashgate Publishing,., 2004), s Harkavi, Yehoshafat, Nuclear War and Nuclear Peace, (USA: Transaction Publishers, 2008), s Martin, Dixon, Textbook on International Law, 6th Edition, (New York: 2007), s

8 M. M. Hekimoğlu Misak ın 12. maddesinin ilk paragrafına göre, muhtemel uyuşmazlığa yol açacak bir sorunun taraf devletler arasında çıkması durumunda konu ya hakeme ya yargı kararına ya da Konsey in soruşturmasına sunulacak ve hakem kararı, yargı hükmü veya Konsey raporundan sonraki üç aylık zaman dilimine kadar ilgili devletler savaş yoluna başvurmayacaklardır. 25 Dolayısıyla üç aylık bir zaman diliminin ardından taraf devletlerin aralarındaki uyuşmazlıkları çözmek için savaş yolunu kullanmalarının önünde herhangi bir engel mevcut bulunmamaktadır. Özellikle hakem hükmüne veya yargı kararına, uyuşmazlığa taraf devletlerden birinin üç aylık moratoryum süresinin geçmesine karşın uygun hareket etmemesi durumunda artık savaş yasağına ilişkin yukarıda yer alan sınırlanmaların uygulanması da söz konusu olmayacaktır. 26 Ayrıca Misak ın 15. maddesinin 7. paragrafı hükmü gereği, uyuşmazlığa taraf olan devletlerin dışında kalan Konsey temsilcilerinin oy birliği ile konuya ilişkin bir raporu kabul edememeleri durumunda, üyelerin hukuka ve adaleti korumak için gerekli görecekleri davranışlarda bulunma hakkını ellerinde bulundurmaları da buna paralel bir düzenleme olarak düşünülmelidir. 27 İşte 28 Haziran 1919 tarihli Birleşmiş Milletler Misakı nın savaş yasağındaki bu eksiklikler, kapsamlı bir savaş yasağı getiren ve 10. madde hükmüyle kendi hükümlerini ihlal eden devleti saldırgan olarak kınayan 2 Ekim 1924 tarihli Cenevre Protokolü ile düzeltilmiştir. 28 Bununla birlikte yeterli sayıda onaylayan devletin mevcut olmaması nedeniyle mahut Protokol yürürlüğe girmemiş ve savaşların önlenmesi sisteminin bölgesel düzeyde genişletilmesi için 16 Ekim 1925 tarihli Locarno Antlaşması imzalanmıştır ki bu antlaşmayla taraf devletler, karşılıklı ilişkilerindeki uzlaşmazlıkların çözümünü barışçıl bir şekilde yapma taahhüdünde bulunmuşlar ve sadece Milletler Cemiyeti yaptırımları ve meşru müdafaa hakkı kapsamında güce başvurabilecekleri konusunda anlaşmışlardır Hirose, Kazuko, Kawaguchi, A Social Theory of International Law: International Relations as a Complex System, (Leiden: Brill Academic Publishers, 2003), s Ibid, ss Ibid, s Gerhard, Werle, The Crime of Aggression between International and Domestic Criminal Law, içinde Stefano Manacorda ve Adán Nieto Martín, (der.), Criminal Law Between War and Peace, (Spain: Ministerio de Justicia, 2009,) ss Ibid. 68

9 ABD nin Irak İşgaline Uluslararası Hukuk Açısından Eleştirel Bir Bakış Güç Kullanmanın genel olarak yasaklanması ilk defa Kellogg Briand Misakı ile formüle edilmiştir. 30 Bu nedenle, kapsamlı bir savaş yasağına yönelik kararlı bir adım olarak, Paris Misakı olarak da bilinen, Ağustos 1928 Kellogg Briand Misakı gösterilmektedir ki söz konusu Misak ın Başlangıç Kısmı nda, ulusal politika aracı olarak savaştan açık bir şekilde vazgeçme zamanının geldiği taraf devletlerce deklare edilmiştir. 32 Ayrıca uluslararası sorunlara çözüm yolu olarak savaşa başvurulmasının yasaklandığı da ilan edilmiştir. 33 Bununla birlikte meşru müdafaa hakkının varlığına izin vermeye devam eden mezkur Misak ın, bunun dışındaki haller için öngörülen savaş yasağının uygulanması bakımından zorlayıcı bir mekanizma içeren herhangi bir hükme bünyesinde yer vermemesi 34 eleştiriye açıktır. Paris Misakı nın diğer zayıf noktalarının bilhassa şöylece özetlenmesi mümkündür: 35 Milletler Cemiyeti Misakı nda olduğu üzere, oldukça dar ve biçimsel bir savaş anlayışına dayalı olarak savaş yasağı getirmesi; uluslararası değil de ulusal politika aracı olarak yasaklanması nedeniyle Milletler Cemiyeti nin kolektif tedbirleri bağlamında savaşa izin vermeye devam etmesi; hukuka uygun meşru müdafaa sebeplerinin tanımına yer vermemesi bağlamında meşru müdafaa hakkının kötüye kullanımına açık olması. 36 II. Dünya Savaşı ndan Sonraki Dönem İnsanlık tarihinde daha önce benzeri görülmemiş bir kıyım ve yıkıma yol açan II. Dünya Savaşı nın ortaya çıkarmış olduğu insani felaketin cesameti, uyuşmazlıkların çözümünde savaşların ve güç kullanmanın kategorik olarak yasaklanması arayışlarının ortaya çıkmasına yol açmıştır. San Francisco da Birleşmiş Millet Antlaşması hazırlanırken amaçlardan biri de, Kellogg Briand Misakı nın eksikliklerini düzeltmek olmuştur. 37 Bu bağlamda 1945 te imzala- 30 Kenneth, Manusama, The United Nations Security Council in the Post-Cold War Era: Applying the Principle of Legality, (Leiden:Martinus Nijhoff Publishers, 2006), ss S. Dennis, Cashman, America Ascendant: From Theodore Roosevelt to FDR in the Century of American Power, , (New York: New York University Press, 1998), s Werle, The Crime of Aggression, s V. N., Federov, Renunciation of Aggression, içinde Paul B. Stephan ve Boris Mikhaĭlovich Klimenko, (der.), International Law and International Security: Military and Political Dimensions: A U.S.-Soviet Dialogue, (New York: M. E. Sharpe, 1991), ss Charlotte, Hille, State Building and Conflict Resolution in the Caucasus, (Leiden: Brill, 2010), s Werle, The Crime of Aggression, s Ibid. 37 Yoram, Dinstein, War, Aggression and Self-Defence, Fourth Edition, (Cambridge: Cambridge University Press, 2005), s

10 M. M. Hekimoğlu nan Birleşmiş Milletler Antlaşması, Kellogg Briand Misakı nın savaşı yasaklayan hükmünü çok daha genelleştirmek suretiyle, bunu güç kullanma yasağı haline getirmiştir. 38 Böylece B.M. Antlaşması, II. Dünya Savaşı na neden olan çatışmaların tekrarının önlenmesine dair isteğin sonucu olarak uluslararası ilişkilerde güç kullanmayı katı bir şekilde sınırlandıran bir normatif hukuk düzeni oluşturmuştur. 39 Nitekim Antlaşma nın 2.(4) maddesi, bütün üyelerin uluslararası ilişkilerini yürütürlerken bir başka devletin ülkesel bütünlüğüne ya da politik bağımsızlığa karşı veya Birleşmiş Milletler in amaçları ile bağdaşmayacak diğer herhangi bir şekilde kuvvet kullanma tehdidinden ya da kuvvet kullanmaktan kaçınacaklarını ifade etmektedir. 40 Bu hükmü destekleyici mahiyette olmak üzere Antlaşma nın 1. maddesinin ilk paragrafında, uluslararası barışın ve güvenliğin korunması ile bunlara yönelik tehdit, saldırı gibi eylemlere karşı gerekli önlemlerin alınması ve uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümü Birleşmiş Milletler in amaçları arasında ifade edilmiştir. 41 Uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümüyle ilgili B.M. Antlaşması nın VI. Bölümü nde yer alan hükümler bütünüyle bu amaca hasredilmiştir. 42 Bununla birlikte, Antlaşma nın 33. maddesinin ilk fıkrasıyla, müzakere, soruşturma, arabuluculuk, uzlaşma, hakem ve yargı yolları üzerinden uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl şekilde çözümünde taraf devletlerin yükümlülüğünün devam etmesinin bütün uyuşmazlıklar için değil de sadece uluslararası barış ve güvenliğin muhafazasını muhtemelen tehlikeye atabilecek nitelikte olan uyuşmazlıklar için öngörülmesi 43 eleştirilmelidir. Uyuşmazlıkların barışçıl bir şekilde çözülmesi yükümlülüğünün VII. Bölüm de yer alan hükümlerle pekiştirilmesi ise olumlu bir düzenleme şekli olarak ifade edilmelidir. Buna göre, barışa yönelik bir tehdidin mevcut olması veya barışın bozulması veya saldırgan eylemin gerçekleştirilmesi durumlarında B.M. Antlaşması nın VII. Bölümü bağlamında alınacak tedbirlerin uyuşmazlıkların barışçıl çözümü ilkesinin ihlali sayılmayacağı açıktır. Zira B.M. Antlaşması nın 2(7) maddesi VII. Bölüm 38 Rauhan- ja, Konfliktintutkimuslaitos, Current Research on Peace and Violence, (Tampere: Tampere Peace Research Institute, 1990), s Müge, Kinacioğlu, Normative Development of Self-Defence and Pre-emptive Action:Implications for International Order, içinde Yannis A. Stivachtis, (der.), International Order in a Globalizing World, (Hampshire: Ashgate Publishing, Ltd., 2007), s Dinstein, War, Aaggression and, s Charter of the United Nations and Statute of the International Court of Justice, (New York: United Nations, International Court of Justice, 1974), s Peter, Malanczuk, Akehurst s Modern Introduction to International Law, Seventh Revised Edition, (New York: Routledge, 1997), s Ibid. 70

11 ABD nin Irak İşgaline Uluslararası Hukuk Açısından Eleştirel Bir Bakış kapsamındaki zorlayıcı tedbirlerin uygulanmasının, Birleşmiş Milletler in herhangi bir devletin kendi iç işleriyle ilgili yetki sahasına dahil bulunan meselelere müdahalede bulunmaması, diğer üye devletleri de bu konuları çözüme kavuşturmaya zorlayamamasına dair ilkenin ihlali sayılmayacağı, kesin bir şekilde ifade edilmiştir. Bununla birlikte madde 2(7) Antlaşma nın VII. Bölümü kapsamında alınacak tedbirlerden söz ederken, VII Bölüm ün sadece barışa yönelik bir tehdidin mevcut olması veya barışın bozulması veya saldırgan eylemin gerçekleştirilmesine göndermede bulunması 44 dikkat çekicidir. Bir görüşe göre, Güvenlik Konseyi nin VII. Bölüm kapsamındaki eylemleri, yalnızca barışa yönelik bir tehdidin mevcut olması veya barışın bozulması veya saldırgan eylemin gerçekleştirilmesine bağlı olan önleyici veya bastırıcı eylemler olarak kategorize edilebilir. 45 Uluslararası Adalet Divanı nın 1962 yılında verdiği danışma niteliğindeki hukuki bir mütalaasının da desteklediği diğer bir görüşe göre ise zorlayıcı eylemle kast edilen zora başvuran eylemdir ve sadece danışma niteliğinde olanların aksine en azından Güvenlik Konseyi nin bağlayıcı kararlarının sonucunda gerçekleşen VII. Bölüm kapsamındaki bütün eylemler zorlayıcı veya zora başvurucu niteliktedir. 46 Bununla birlikte Antlaşma, meşru müdafaa kapsamında bireysel veya ortaklaşa olarak kuvvet kullanılmasına izin vermiştir. Konuyu ilişkin 51. madde düzenlemesi, Antlaşma hükümlerinden hiçbirinin, Birleşmiş Milletlere üye devletlerden birinin silahlı saldırıya maruz kalması durumunda, Güvenlik Konseyi nin uluslararası barışı ve güvenliği korumak için gerekli tedbirleri almasına kadar, ilgili devletin bireysel veya kolektif olarak meşru müdafaa hakkına halel getirmeyeceğini ifade etmektedir. 47 Birleşmiş Millet Güvenlik Konseyi nin ortaklaşa güç kullanabilmesine imkan veren düzenlemesi ise Antlaşma nın 39. maddesinde yer almaktadır. Buna göre, barışa yönelik tehdit, ihlal veya saldırı fiilinin mevcut olması durumunda Güvenlik Konseyi, uluslararası barış ve güvenliğin yeniden tesisi için tavsiyelerde bulunabilecek veya madde 41 ve 42 uyarınca gerekli tedbirlerin alınmasına karar verebilecektir. 48 Antlaşma nın 41. maddesi, kararlarını tatbik ettirmek amacıyla Güvenlik 44 Andrea, Gioia et al., The United Nations and Regional Organizations in the Maintenance of Peace and Security, içinde Michael Bothe ve Natalino Ronzitti, Allan Rosas, (der.), The OSCE in the Maintenance of Peace and Security: Conflict Prevention, Crisis Management, and Peaceful Settlement of Disputes, (The Hague: Martinus Nijhoff Publishers, 1997), s Ibid. 46 Ibid. 47 Bkz. (Erişim Tarihi 30 Haziran 2011). 48 Ibid. 71

12 M. M. Hekimoğlu Konseyi ne silahlı kuvvet kullanımı dışında kalan tedbirlere ilişkin karar alma ve üye devletleri bunların uygulanmasına çağırma yetkisini vermektedir ki bu kapsamda sayılan tedbirler arasında ekonomik ilişkilerin ve demiryolu, deniz, hava, posta, telgraf, radyo ve diğer iletişim yolları ile diplomatik bağlantıların tümüyle ya da bir bölümüyle kesilmesi ifade edilmiştir. 49 Fakat konumuz bakımından asıl önemli olanı Antlaşma nın 42. maddesi kapsamında Konsey in alabileceği tedbirlerdir. Buna göre, 41. madde kapsamında alınan tedbirlerin yetersiz kaldığını görmesi durumunda Konsey, uluslararası barışı ve güvenliği korumak için, gösterileri abluka altına alma ve Birleşmiş Milletler üyelerinin hava, deniz ya da kara kuvvetlerince yapılacak diğer operasyonları da içerebilecek şekilde eylemlerde bulunabilme hakkına sahiptir. 50 Güç Kullanma Yasağının Uluslararası Hukuk Bakımından Önemi Güç kullanma yasağı halihazırda uluslararası toplumun evrensel bir ilkesi olarak nitelendirilmektedir. 51 Her ne kadar daha önceleri bir uluslararası örf ve adet hukuk kuralı olarak kabul görse de, 52 güç kullanma yasağı ile ilgili düzenlemelerin özellikle Birleşmiş Milletler Antlaşması nda yer almasının uluslararası hukuk bakımından önemi büyüktür. Zira mahut Antlaşma, Alfred Verdross ve Bruno Simma nın da veciz bir şekilde ifade ettikleri üzere, neredeyse bütün devletlerin Birleşmiş Milletler üyesi olması ve kalan devletlerin de temel ilkelerini kabul etmesi nedeniyle, mevcut evrensel uluslararası hukukun temel düzeni mertebesine ulaşmıştır. 53 Şu halde bütün devletlerin, Başlangıç Kısmı da dahil olmak üzere, Antlaşma da yer alan hükümlere uygun hareket etmeleri kendileri bakımından bir uluslararası hukuk yükümlülüğüdür. Üstelik adına jus cogens dediğimiz ve diğer bütün normların, kuralların ve ilkelerin hiyerarşik olarak en üstünde bulunan emredici hukuk kurallarına 54 açıklayıcı biri örnek oluşturan saldırgan güç kullanma yasağının 55, bu yükümlülüğü daha 49 Ibid. 50 Ibid. 51 Kawaguchi, A ssocial Theory of International Law, s Kinacioğlu, Normative Development of Self-Defence and Pre-emptive Action, s Nakleden Bardo, Fassbender, The United Nations Charter as the Constitution of theiinternational Community, (Leiden: Brill, 2009), s M. Cherif, Bassiouni et al., The Philosophy and Policy of International Criminal Justice, (The Hague: Martinus Nijhoff Publishers, 2003), s Stephanie, Wilson, Effectiveness, Legitimacy, and the Use of Force in Modern Wars: The Relentless Battle for Hearts and Minds in NATO s War Over Kosovo,(Wiesbaden: VS Verlag, 2009), s

13 ABD nin Irak İşgaline Uluslararası Hukuk Açısından Eleştirel Bir Bakış da pekiştirdiği açıktır. Gerçi işkence yasağı örneğinde görüldüğü gibi bazı jus cogens kuralları mutlak bir karakter arz ederken, tekil veya kolektif meşru müdafaa hali gibi istisnai durumları meşru kabul eden güç kullanma yasağına ilişkin kural bu anlamda ilkinden farklılaşmaktadır. 56 Bununla birlikte bir jus cogens kuralı olduğu genel olarak kabul gören güç kullanma yasağının da asgari bir takım sınırlayıcı güvenceler getirdiği inkar olunamaz tarihli Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi nin 53. ve 64. maddelerinde yer alan ve sırasıyla, akdedilmeleri sırasında genel uluslararası hukukun emredici kurallarıyla çelişen uluslararası antlaşmaların geçersiz sayılması ile yeni bir milletlerarası emredici hukuk normunun ortaya çıkması halinde bunun çatışan mevcut uluslararası antlaşmaları artık geçersiz hale getireceğine dair düzenlemelerin 57 de altı bu bağlamda önemle çizilmelidir. Şu halde bir antlaşmayla değiştirilmesi mümkün olmayan kurallar anlamındaki jus cogens karakteriyle güç kullanma yasağı, bu özelliği üzerinden, Birleşmiş Milletler üyesi olsun veya olmasın bütün devletlere uygulanacak bir ilkedir. 58 Dolayısıyla uluslararası toplumun kabul görmüş temel normlarından biri olarak şiddet kullanma veya tehdidi yasağının, herkes bakımından (erga omnes) yükümlülükler getirdiğinin 59 önemle vurgulanması gerekiyor. Özellikle B.M. Antlaşması na taraf olan devletler bakımından mahut yükümlülük çok daha somut, kesin ve bağlayıcı bir anlam ifade etmektedir. Bu çerçevede 2004 yılı itibarıyla sayıları 191 e baliğ olan Birleşmiş Milletlere üye bütün devletlerin, pacta sunt servanda ilkesi gereği, Başlangıcı nda ifade edilen amaç ve ilkeler ile ilk iki maddesinin de içerisinde yer aldığı Birleşmiş Milletler Antlaşması nın bütün hükümleriyle bağlı oldukları 60 hususu açık bir hukuksal gerçeği ifade etmektedir. Birleşmiş Millet Antlaşması ile hükümlerini çok daha önemli hale getiren diğer bir düzenleme olarak Antlaşma nın 103. maddesi ifade edilmelidir. 61 Söz konusu düzenlemeye göre, Birleşmiş Milletler üyesi devletlerin Birleşmiş Milletler Antlaşması ndan kaynaklanan yükümlülükleriyle diğer herhangi bir 56 Rosalyn, Higgins, Fundamental of International Law, içinde Nandasiri Jasentuliyana, (der.), Perspectives on International Law, (Londra: Martinus Nijhoff Publishers, 1995), ss Yoram, Dinstein, War, Aggression and Self-Defence, Fourth Edition, (New York: Cambridge University Press, 2005), s Kawaguchi, A Social Theory of International Law, s Nigel, D., White, Hierarchy in Organizations: Regional Bodies and the United Nations,, içinde Nikolaos K. Tsagourias, (der.), Transnational Constitutionalism: International and European Models, (New York: Cambridge University Press, 2007), s I. Sigrun, Skogly, Beyond National Borders:Sstates Hhuman Rights Obligations in International Cooperation, (Antwerpen: Intersentia, 2006), s Ibid. 73

14 M. M. Hekimoğlu uluslararası anlaşmadan kaynaklanan yükümlülükleri arasında çelişme olması halinde, Antlaşma dan kaynaklananların diğerlerine üstünlüğü kabul edilecektir. 62 Her ne kadar Birlemiş Milletlerin dayandığı (mad 2(1) ilkelerden biri olarak egemen eşitlik Birlemiş Milletler Antlaşması tarafından deklare edilmiş olsa da, Birlemiş Milletler Sistemi nin göze çarpan bir gerçeği olarak, belirli durumlarda kendi özgürlüklerini sınırlayanlar da dahil olmak üzere, üye devletler yükümlülükler üstlenebilmekte ve Birleşmiş Milletler yükümlülükleri diğer uluslararası yükümlülüklere üstün gelmektedir. 63 Yüksek hukuk olma vasfıyla Birleşmiş Milletler Şartı nın diğer sözleşmeler karşısında üstünlüğü 103. maddeye göre mevcut bulunmaktadır. 64 Birlemiş Miletler sistemiyle bu genişlikte yükümlülükleri kabul etmeyi tercih etmeyen devletler, Birleşmiş Miletler organizasyonuna katılmamalıdır. 65 ABD NİN IRAK I İŞGAL SÜRECİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ deki Basra Körfezi Savaşı ndan önceki dönemde Irak Devlet Başkanı Saddam Hüseyin, Irak lı Kürt azınlığa karşı kimyasal silah kullanmıştır. 66 Irak ın gerek 1980 lerin sonunda Kürt azınlığa gerekse de daha önceleri İran- Irak savaşı nedeniyle İran a karşı kimyasal silah kullanması, Irak ın Kuveyt e saldırısı sırasında ve sonrasında kendisine yönelik ABD politikasını açıklamadaki asli gerekçelerden birini oluşturmaktadır. 67 Bu bağlamda Birinci Irak Savaşı nı sona erdiren ateşkesin bir parçası olarak 1991 de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kendi bünyesinde özel bir Komisyon (UNSCOM) oluşturmuş ve bu komisyona Irak ın kimyasal-biyolojik silahları ve balistik füzeleri ile buna ilişki üretim altyapısını ortaya çıkarma ve imha yetkisi vermiştir Nisan 1991 tarihli ve 687 sayılı Güvenlik Konseyi nin bu kararı Irak tarafından 62 Ibid. 63 Sydney Dawson Bailey ve Sam Daws, The United Nations: A Concise Political Guide, Third Edition, (Londra: Macmillan Press Ltd., 1995), s Mohamed Sameh M. Amr, The Role of the International Court of Justice as the Principal Judicial Organ of the United Nations, (The Hague: Kluwer Law International, 2003), s Bailey ve Daws, The United Nations, s Stephen E. Atkins, The 9/11 Encyclopedia, Second Edition, (California: ABC-CLIO, 2011), s Zia, Mian, The American Problem: The United Staates and Noncompliance in the World of Arms Control and Nonproliferation, içinde Michael W. Doyle ve Edward C. Luck, (der.), International Law and Organization: Closing the Compliance Gap,( Lanham: Rowman & Littlefield, 2004), ss Ibid. 74

15 ABD nin Irak İşgaline Uluslararası Hukuk Açısından Eleştirel Bir Bakış kabul edilmiştir. 69 Bu tarihten itibaren UNSCOM denetimlerini başarıyla devam ettirmiştir. Ancak 31 Ekim 1998 tarihinde Irak ın UNSCOM la işbirliğini bütünüyle durduracağını bildirmesi üzerine ABD ve Birleşik Krallık, Aralık 1998 de ve 1999 yılının tamamı boyunca Irak ı bombalamışlardır Eylül 2001 tarihinde Usame Bin Ladin ve örgütü El Kaide nin yönlendirmesiyle New York taki Dünya Ticaret Merkezi ve Washington D.C. deki Pentagon un saldırıya uğraması 71 sonucu, yalnızca ABD değil, bütün bir Batı dünyasının emniyet ve güvenlik duygusu sarsıntı geçirmiştir. 72 Terörizme savaş ilan eden 73 dönemin ABD Başkanı George W. Bush söz konusu saldırıların savaş eylemleri olduğunu deklare etmiş ve Ekim 2001 de ABD önderliğinde kurulan koalisyon Ladin ve El-Kaide yi barındıran Afganistan ı bombalamışlardır. 74 Teröre destek vermekle suçladığı Kuzey Kore, Iran ve Irak ı şer ekseni olarak niteleyen Bush, Irak ı özellikle eleştirerek, bu ülkedeki rejimin kendi halkından binlerce insanı zehirli gaz kullanmak suretiyle öldürdüğünü, başlangıçta kabul ettiği uluslararası denetçileri daha sonra kovduğunu ve uygar dünyadan bir şeyler sakladığını ifade etmiştir. 75 Bu gerekçeleri bahane etmek suretiyle Irak a müdahalede bulunmak için gerek ülkesinde gerekse de bütün dünyada 11 Eylül saldırılarının ardından ortaya çıkan meşruiyet ortamının kendisine sağlayacağını düşündüğü olanaktan yararlanmak isteyen Bush, bu ülkeyi bir an önce vurmak istiyordu. B.M. Antlaşması nın VII Bölümü kapsamında hareket ederek 8 Kasım 2002 de oy birliğiyle 1441 sayılı Karara imza atan Güvenli Konseyi, Irak ın, 687 sayılı olanı da dâhil olmak üzere daha önceden konuyla ilgili olarak alınmış bulunan B.M. kararlarını maddi ihlal içeri- 69 Steven, P. Olson, The International Atomic Energy Agency, (New York: The Rosen Publishing Group, 2005), s David Schweigman, The Authority of the Security Council under Chapter VII of the UN Charter: Legal Limits and the Role of the International Court of Justice, (The Hague: Kluwer Law International, 2011), s Mary Jane Capozzoli Ingui, American History, 1877 to the Present, Second Edition, (New York: Barron s Educational Series, 2003), s Birgit, Haas, Modern German Political Drama, , (New York: Camden House, 2003), s Thomas M. Magstadt, Nations and Government: Comparative Politics in Regional Perspective, Sixth Edition, (Wadsworth: Cengage Learning, 2011), s Geoff Craighead, High-Rise Security and Fire Life Safety, Third Edition, (Burlington: Butterworth-Heinemann, 2009), ss Vladimir, Zhirinovsky, Iraq - The Sore of the Planet: Things Corporate Media Won t Tell You, (USA: Universal-Publishers, 2003), s

16 M. M. Hekimoğlu sinde bulunduğunu ve bunun devam ettiğini ifade etmiştir. 76 Silahsızlanma ile ilgili yükümlülükleri için Irak a son bir şans veren ve bunun için genişletilmiş bir denetim rejimi kuran Konsey, adı geçen ülkenin konuya ilişkin olan yükümlülüklerini ihlal etmeye devam etmesi halinde ciddi sonuçlarla karşılaşacağı konusunda defalarca uyarıda bulunmuştur. 77 Muhtemelen bu ülkeye saldırıda bulunma şansını kaybetmelerine yol açacak şekilde Birleşmiş Milletler ekibinin kitlesel imha silahlarının Irak ta mevcut olmadığını kısa sürede ortaya çıkaracağını bilen Bush yönetimi, Irak a saldırmak için daha fazla beklemek istemiyordu. 78 Fransa, Almanya, Kanada, Rusya ve Vatikan ın karşı çıkmasına karşın, Başbakan Tony Blair liderliğindeki Birleşik Krallık ın desteğini alan Başkan Bush 17 Mart 2003 tarihinde Saddam Hüseyin e verdiği ültimatomda, oğullarıyla birlikte Irak ı terk etmemesi durumunda savaşla karşı karşıya kalacağını bildirmiştir. 79 Kırk sekiz saatlik ültimatomun bitim tarihi olan 19 Mart 2003 te Irak a yönelik operasyonlar başlamış ve Irak rejiminin iktidardan düşmesinden iki gün sonrasına tekabül eden 11 Nisan 2003 tarihinde Başkan Bush, ABD nin zaferini ilan etmiştir. 80 ABD NİN IRAK I İŞGALİNİN ULUSLARARASI HUKUK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ABD nin Irak ı işgalinde ileri sürülen sebepler ve izlenen yöntem uluslararası hukuka aykırıdır. Zira öncelikle ifade edilmesi gerekir ki II. Dünya Savaşı sonrasında ABD nin de altına imza koyduğu B.M. Antlaşması na göre, ancak meşru müdafaa veya Güvenlik Konseyi nin bu konuda yetkilendirmesi durumlarında güç kullanmaya müsaade edilmiştir. 81 Üstelik bu iki durumda meşru güç kullanmanın nasıl bir yöntem dâhilinde ve hangi koşullarda gerçekleştirilebileceği B.M. Antlaşması nda ayrıntılarıyla ifade edilmiştir. Dolayısıyla bu iki istisnai hal dışında devletlerin aralarındaki uzlaşmazlıkları çözmek için güç kullanmalarına uluslararası hukuk bakımından kategorik bir yasak getirilmiştir. 76 Stefan, Talmon, et al., Changing Views on the Use of Force: The German Position, Baltic Yearbook of International Law, Vol. 5, 2005, s Ibid. 78 Adam, Azeez, Truth about September 11, (USA: Xlibris Corporation, 2010), s David, Seddon, A Political and Economic Dictionary of the Middle East, First Edition, (Londra: Taylor & Francis, 2004), s Kenneth, Katzman et. al., U.S. Policy, in Raymond W. Copson, ed., The Iraq War: Background and Issues,, (New York: Nova Publishers, 2003), s John, Yoo, The Powers of War and Peace: The Constitution and Foreign Affairs after 9/11, (Chicago: University of Chicago Press, 2005), s

17 ABD nin Irak İşgaline Uluslararası Hukuk Açısından Eleştirel Bir Bakış Söz konusu yasağın açıkça ifade edildiği B.M. Antlaşması nın 2. maddesinin 4. fıkrasında bir devletin diğerine karşı güç kullanması bir yana, güç kullanma tehdidinde bulunması bile yasaklanmıştır. Yine üye devletler bakımından pozitif bir yükümlülük olarak aralarındaki uluslararası uyuşmazlıkları uluslararası barışı ve güvenliği tehlikeye düşürmeyecek şekilde çözmelerini emreden 3. fıkra hükmünü de bu yasakla birlikte düşünmek gerekir. 82 Dolayısıyla ABD nin Irak a müdahalesine yönelik olarak verilmiş bulunan bir Güvenlik Konseyi kararı mevcut olmadığına ve Irak ın da ABD ye fiili bir saldırısı söz konusu olmadığına göre, ABD nin Irak ı işgali uluslararası hukuk bakımından tartışmasız bir aykırılık örneği ortaya çıkarmaktadır ki bu durumda toprakları illegal olarak işgal edilen Irak ın B.M. Antlaşması nın 51. maddesi üzerinden muhtemel bir meşru müdafaa hakkının doğduğundan bile söz edilebilir. 83 Esasen devletlerin eşit egemenliği ilkesini esas alan bir uluslararası hukuk düzeninde başka bir sonuca varmak mümkün değildir. Zira devletlerin egemen eşitliği, kapsamlı bir güç kullanma yasağının varlığı ile bunun uygulanması ve infazına bağlıdır. 84 Bir devletin kendi öznel gerekçelerine dayalı olarak başka bir devlete karşı güç kullanmasının meşru kabul edildiği bir ortamda artık devletlerin egemen eşitliğinden söz etmenin bir anlamı da kalmayacaktır. Aynı tespit devletlerin kendi kaderlerini tayin hakkı ilkesi bakımından da geçerlidir. Zira herhangi bir devletin siyasi bağımsızlığına karşı güç kullanma yasağının o devletin egemenliği yanında kendi kaderini belirleme hakkına ilişkin temel teminatlardan biri olduğu 85 gerçeği, bu bağlamda gözden uzak tutulmamalıdır. Dolayısıyla, ABD nin Irak a müdahalesi ulusların kendi kaderlerini belirleyebilmelerine ilişkin temel B.M. ilkelerinden birinin daha açık ihlali anlamına gelmektedir. Birleşmiş Milletler Antlaşması nın 1. maddesinde öngörülen ve taraf devletlere aralarındaki uzlaşmazlıkları barışçıl yollarla çözmeleri yükümlülüğü getiren düzenlemesi ile yine tarafların görüşme, müzakere, arabuluculuk, hakem ve yargı kararları gibi barışçıl yolları ihtilaflarının çözümünde kullanmalarını içeren 33. madde hükmü bakımından da ABD nin Irak ı işgalinin uluslararası 82 R. St. J. Macdonald et al., The Nicaragua Case: News Answers to Old Questions, Canadian Yearbook of International Law/Annuaire Canadien De Droit International, Vol. XXVI, (Canada: University of British Columbia Press,1987), s Milan Rai, War Plan Iraq: Ten Reasons againstwwar on Iraq, (Londra: Verso, 2002), s Bardo Fassbender, UN Security Council Reform and the Right of Veto: A Constitutional Perspective, (The Hague: Martinus Nijhoff Publishers, 1998), s Philip Bergmann, Self-determination: The Case of Czechoslovakia, , (Lugano- Bellinzona: Grassi, 1972), s

18 M. M. Hekimoğlu hukuka aykırı olduğu görülmektedir. 86 ABD bu yolları etkin bir şekilde kullanmak ve bunun sonuçlarını beklemek yerine, alelacele, doğrudan güç kullanma yolunu tercih etmiştir. Oysa B.M. silah denetçilerinin 2003 Sonbahar ındaki savaş öncesi denetimlerini tamamlayabilmeleri mümkün olsaydı, Başdenetçi Hans Blix in Irak ın silahsızlandırıldığını ve kitle imha silahlarından arındırıldığını açıklaması da söz konusu olabilecekti. 87 Bu durumda, ABD nin Irak ı işgali için öne sürdüğü en önemli gerekçenin ortadan kalkmasıyla, muhtemelen söz konusu savaşın yaşanmaması gibi bir sonuç ortaya çıkabilecekti. Genel olarak uluslararası hukuka aykırılığa ilişkin bu saptama, özel olarak uluslararası ceza hukuku bakımından da geçerlidir. Madem ki işgal öncesinde Irak ın ABD ye yönelik bir saldırısı veya saldırı tehdidi durumu söz konusu değildir; o halde, uluslararası ceza hukuku bakımından Irak a uygulanan önleyici savaş ın bir saldırgan savaş olarak 88 illegal nitelikte bulunduğu son derece açık bir gerçeği ifade etmektedir. Saldırgan savaşı, uluslararası antlaşmalar ve örf ve adet hukukuna göre devlet suçu kabul eden ve VI. ilkesi bağlamında, bütün savaş suçlarının kendisinden türemesi nedeniyle söz konusu savaş türünün başlatılmasını en üst bir uluslararası suç kabul eden Nürnberg Şartı nı da içererek genişleyen Uluslararası Ceza Hukuku na 89 göre bu sonuca varmak doğal kabul edilmelidir. Dolayısıyla, ABD nin Irak ı işgalini meşru göstermek için önleyici savaş doktrini gibi kendinden menkul gerekçeler ileri sürerek tek yanlı bir şekilde güç kullanımını meşru bir zemine oturtma çabalarının bütün bir uluslararası hukuk bakımından herhangi bir değeri ve önemi mevcut bulunmamaktadır. Bu nedenle uluslararası ceza hukuku bakımından Irak ın ABD tarafından işgalinin soruşturma konusu haline getirilmesi, hukukun olağan gereği olarak kabul edilmeli ve bu tür işgallerin tekrar yaşanmaması bakımından bu alandaki uluslararası yargısal soruşturma imkanlarından gecikmeli de olsa sonuna kadar yararlanılmalıdır. Gerçi Uluslararası Ceza Mahkemesi ni kuran 17 Temmuz 1998 tarihli Roma Statüsü ne Başkan Clinton ın attığı 31 Aralık 2000 tarihli imzayı Başkan Bush un 6 Mayıs 2002 tarihinde geçersiz 86 Elzbieta, Szumanska, Iraq Against the United States of America (Events ): A Proposal of a Judgment of the International Court of Justice, (Norderstedt: Grin Verlag, 2008), s William R. Clark, Petrodollar Warfare: Oil, Iraq and the Future of the Dolar, (Canada: New Society Publishers, 2005), s Scott A. Bonn, Mass Deception: Moral Panic and the U.S. War on Iraq, (Piscataway: Rutgers University Press, 2010), s Ibid. 78

19 ABD nin Irak İşgaline Uluslararası Hukuk Açısından Eleştirel Bir Bakış kılması nedeniyle 90 ABD nin bu Mahkeme önünde sorumluluğa sevk edilmesi mümkün gözükmese de, aynı şey, 30 Kasım 1998 te Statü ye imza koyan ve 4 Ekim 2001 de onaylayan 91 Birleşik Krallık için söylenemez. Birleşik Krallığın mahkumiyeti, aynı eylemi gerçekleştiren ABD nin de dolaylı olarak mahkum olması gibi bir sonuç yaratacağından, bu durumun, bundan böyle bu tür haksız işgal teşebbüsleri bakımından caydırıcı bir önetkide bulunması söz konusu olabilecektir. Aynı tespit ABD nin Irak ı işgalini haklı savaş gerekçesiyle meşrulaştırmaya çalışan görüş bakımından da geçerlidir. Öncelikle ifade edilmelidir ki geleneksel olarak meşru müdafaaya atıfta bulunmak için kullanılan haklı savaş ancak, uluslararası hukuk bakımından haklı bir nedene dayalı olması durumunda legaldir. Dolayısıyla haklı bir nedene dayalı olmayan bir haklı savaşın varlığından söz edilemeyeceğine göre, bu yol ancak, haksız bir saldırganı defetmek ve onun aldığını geri almak için askeri güç kullanımı durumunda meşruiyete sahip olacaktır. 92 İşte bu nedenle savunmacı devletin ulusal ülkesi dışında ve önleyici bir şekilde gerçekleştirilen Irak işgalinin haklı savaş gerekçesiyle meşrulaştırılması problemlidir. 93 İnsan haklarını korumak gerekçesiyle başka bir devletin işgalinin de uluslararası hukuk bakımından yine sorunlu olduğunun, bu bağlamda, ifade edilmesi gerekiyor. Devlet Başkanı Saddam Hüseyin in diktatoryal yönetiminin ve Irak ın kendi etnik ve dini topluluklarına yönelik baskılarının, ABD ve Birleşik Krallık tarafından adı geçen ülkenin işgali ve rejiminin ortadan kaldırılması bakımından onlara ek meşruiyet sebepleri verdiği öne sürülmüştür. 94 Oysa devletlerin egemen eşitliğini esas alan uluslararası hukuk düzeninde bir devletin diğerine kuvvet kullanmasının insan hakları gerekçesine dayandırılması ancak, Güvenlik Konseyi nin bu ko- 90 Aksar Yusuf, Implementing International Humanitarian Law: From the Ad Hoc Tribunals to a Permanent International Criminal Court, (Londra: Routledge, 2004), s Torrojan Hellena, Accountability for Crimes Against International Law in Canada: An Overview and a Comparison with UK Practices, içinde Christopher Peter Michael Waters, der., British and Canadian Perspectives on International Law, (Leiden: Martinus Nijhoff Publishers, 2006), ss Karoubi, Just or Unjust War?..., s Evelyn Goh, Power, Leadership and Legitimacy in the War on Terror: Meshing Soft and Hard Power in US Foreign and Security Policies, içinde Kumar Ramakrishna ve See Seng Tan,der., After Bali: The Threat of Terrorism in Southeast Asia, (Singapore: World Scientific, 2003), ss Javaid, Rehman, Islamic State Practices, International Law and the Threat from Terrorism: A Critique of the Clash of Civilizations in the New World Order, (Oregon: Hart Publishing, 2005), s

20 M. M. Hekimoğlu nuda karar alması durumunda mümkün olabilir. Oysa ortada verilmiş böyle bir karar mevcut olmadığına göre, Irak ın işgaline, uluslararası hukuk bakımından insan haklarına dayanılarak meşruiyet kazandırılması da mümkün olmayacaktır. Kaldı ki Uluslararası Af Örgütü nün rakamları, ABD ve Birleşik Krallık ın Irak ı işgalinden sonra öldürülen sivillerin sayısının korkunç boyutlarda olduğunu ortaya koymaktadır. Johns Hopkins Üniversitesi Bloomberg Kamu Sağlığı Okulu dan Baltimore Araştırma Ekibi nin 28 Ekim 2004 tarihinde yayınlanan raporuna göre, sadece ABD nin savaş aktivitesini başlatmasından 2004 Ekim ayına kadar geçen süre zarfında rakamının üzerinde Iraklı sivil ABD güvenlik güçlerince öldürülmüştür. 95 Oysa modern insan haklarının temelini de oluşturan B.M. Antlaşması nın 55. ve 56. maddeleri, üye devletlere, gerek birlikte gerekse de ayrı ayrı bir şekilde olmak üzere insan hak ve özgürlüklerine bütün dünyada saygı duyulmasını kolaylaştırmak için B.M. ile işbirliğinde bulunma yükümlülüğü getirmişlerdir 96 ki ABD nin Irak ı işgali nedeniyle ortaya çıkan sivil ölümlerin bu anlamda bir sorumluluğu da ABD nin omuzlarına yüklediği açıktır. Irak a demokrasi ve insan hakları getirme iddiasıyla gerçekleşen ABD işgalinin uluslararası hukuk bakımından bu bağlamda bir meşruiyeti mevcut bulunmadığı gibi, aksine yaşanan toplu sivil ölümler üzerinden adı geçen devletin B.M. Antlaşması nın ilgili hükümlerini ihlalden sorumlu tutulması gerekmektedir. SONUÇ Beş buçuk yıldan beri işgali altında bulunan Irak tan çekilme takvimi sonunda kesinleşen ABD nin, Irak Hükümeti ile gerçekleştirdiği zorlu müzakereler kapsamında varılan anlaşma hükümleri uyarınca nihai çekilme tarihi olarak 31 Aralık 2011 tespit edilmişti. 97 Büyük bir insani trajediye yol açan mahut işgalin uluslararası hukuk bakımından yeterli ölçüde irdelendiğini iddia etmek henüz mümkün gözükmüyor. Bu alandaki boşluğu bir nebze de olsun doldurma gayretiyle yazılan bu makalede varılan sonuç, Irak işgalinin kesinlikle uluslararası hukuka aykırı olduğudur. ABD nin Irak ı işgal ederken öne sürdüğü gerekçelerin hiçbiri adı geçen ülkeye uluslararası hukuk bakımından böyle bir yetki vermemektedir. Ortada verilmiş bir Güvenlik Konseyi kararı veya meşru 95 Rodney, Stich, Iraq, Lies, Cover-Ups, and Consequences, (Nevada: Silverpeak Enterprises, 2005), s Malone, International Law, s Sami Kohen, Irak tan Çıkış Yolu (Nihayet) Göründü, Milliyet, tr/-/sami-kohen/dunya/dunyayazardetay/ / /default.htm, (Erişim Tarihi 29 Temmuz 2011). 80

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ

YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ İÇİNDEKİLER Önsöz İçindekiler Kısaltmalar Giriş BİRİNCİ BÖLÜM: ULUSLARARASI TİCARİ SÖZLEŞMELERDEN KAYNAKLANAN UYUŞMAZLIKLARIN HUKUKİ

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Yard. Doç. Dr. SEMİN TÖNER ŞEN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi ULUSLARARASI HUKUKTA SOYKIRIM, ETNİK TEMİZLİK VE SALDIRI

Yard. Doç. Dr. SEMİN TÖNER ŞEN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi ULUSLARARASI HUKUKTA SOYKIRIM, ETNİK TEMİZLİK VE SALDIRI Yard. Doç. Dr. SEMİN TÖNER ŞEN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi ULUSLARARASI HUKUKTA SOYKIRIM, ETNİK TEMİZLİK VE SALDIRI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix KISALTMALAR...xv GİRİŞ...1 Birinci

Detaylı

Proceedings/Bildiriler Kitabı. siber silah fabrikas nda ve bir ya da birden fazla devlet. 20-21 September /Eylül 2013 Ankara / TURKEY 6.

Proceedings/Bildiriler Kitabı. siber silah fabrikas nda ve bir ya da birden fazla devlet. 20-21 September /Eylül 2013 Ankara / TURKEY 6. Hakan devlet- Anahtar Kelimeler Abstract In the last decade, it has become evident that states or state-sponsored actors are involved in large scale cyber attacks and that many States have been developing

Detaylı

Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri:

Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri: Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri: Yasal Statünün Belirlenmesine İlişkin Sorunlar Prof. Dr. Bülent ÇİÇEKLİ HSYK Sunum Planı 1) Terminoloji 2) Disiplin Olarak 3) Göç ve İltica Hukukunun Kaynakları

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR A V R U P A B İİ R L İİ Ğ İİ H U K U K U 1)) AVRUPPA TOPPLLULLUK HUKUKUNU OLLUŞŞTURAN TEEMEELL ANTLLAŞŞMALLAR BİRİNCİ İL HUKUK 1951-Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Antlaşması 18/3/1951 de Paris'de imzalandı.

Detaylı

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Konu sayfa Pratik - 1 2-10 1 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk

Detaylı

Gökçe TOPALOĞLU AVRUPA BİRLİĞİ NİN AVRUPA İNSAN HAKLARI KONVANSİYONU NA KATILIMI

Gökçe TOPALOĞLU AVRUPA BİRLİĞİ NİN AVRUPA İNSAN HAKLARI KONVANSİYONU NA KATILIMI Gökçe TOPALOĞLU AVRUPA BİRLİĞİ NİN AVRUPA İNSAN HAKLARI KONVANSİYONU NA KATILIMI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...VII KISALTMALAR LİSTESİ... XIII GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM KATILIM ÖNCESİ SÜREÇ ve KATILIM

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4 Aralık 2013. Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4 Aralık 2013. Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4 Aralık 2013 Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi K. Ahmet Sevimli Kimdir? 1972 yılında İstanbul da doğdu. 1990 yılında Bursa

Detaylı

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü)

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü) IV- KREDİ KARTI ÜYELİK ÜCRETİ İLE İLGİLİ GENELGELER 1. GENELGE NO: 2007/02 Tüketicinin ve Rekabetin Korunması lüğü GENELGE NO: 2007/02...VALİLİĞİNE Tüketiciler tarafından Bakanlığımıza ve Tüketici Sorunları

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti ve Yemen Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma

Türkiye Cumhuriyeti ve Yemen Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma Türkiye Cumhuriyeti ve Yemen Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma Bundan sonra "Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti ve Yemen Cumhuriyeti; Özellikle

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ DERS KATALOĞU

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ DERS KATALOĞU YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ DERS KATALOĞU BİRİNCİ SINIF 1. Yarıyıl/1. Term LAW101 Hukuk Başlangıcı / Introduction to Law 2 3 LAW103 Anayasa Hukuku Genel Teorisi /General Theory of Constitutional

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ (Güncelleme: 12 Eylül 2014)

ÖZGEÇMİŞ (Güncelleme: 12 Eylül 2014) 1. Adı Soyadı: Sait YILMAZ 2. Doğum Tarihi: 20.12.1961 3. Ünvanı: Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ (Güncelleme: 12 Eylül 2014) Derece Alan Üniversite Yıl LİSANS İşletme Kara Harp Okulu 1978-1982 YÜKSEK

Detaylı

Ad Soyad Umut KEDİKLİ İş Telefonu 0 370 4333198/2793 E-mail(ler) kedikliumut@hotmail.com umutkedikli@karabuk.edu.tr

Ad Soyad Umut KEDİKLİ İş Telefonu 0 370 4333198/2793 E-mail(ler) kedikliumut@hotmail.com umutkedikli@karabuk.edu.tr Ad Soyad Umut KEDİKLİ İş Telefonu 0 370 4333198/2793 E-mail(ler) kedikliumut@hotmail.com umutkedikli@karabuk.edu.tr İş Adresi Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler

Detaylı

Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmaları: Yatırım Kavramı ve En Çok Gözetilen Ulus Kayıtları

Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmaları: Yatırım Kavramı ve En Çok Gözetilen Ulus Kayıtları Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmaları: Yatırım Kavramı ve En Çok Gözetilen Ulus Kayıtları Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması (YKTK) Anlaşmaları veya dünyada bilinen diğer adıyla

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

DERS PROFİLİ. Uluslararası Hukuk II POLS 302 Bahar 6 3+0+0 3 5

DERS PROFİLİ. Uluslararası Hukuk II POLS 302 Bahar 6 3+0+0 3 5 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Uluslararası Hukuk II POLS 302 Bahar 6 3+0+0 3 5 Ön Koşul POLS 301 Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire Esas No : 2012/4237 Karar No : 2012/7610 Anahtar Kelimeler: Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi, Yatırım Teşvik Belgesi, Muafiyet Özeti: Yatırım teşvik mevzuatı koşullarına

Detaylı

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Yay n No : 3075 Hukuk Dizisi : 1512 1. Baskı Şubat 2014 İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-102 - 5 Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Volkan TATAR 2. Doğum Tarihi : 08.04.1977 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 Y.Lisans Uluslararası

Detaylı

KPSS 2007 GK (50) DENEME 3 / 52. SORU 50. Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri değildir? A) Yasal idare B) Devlet faaliyetlerinin belirliliği C) İdarenin mali sorumluluğu

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

Dr. Mehmet BAYKAL İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi. Hukuksal ve Kurumsal Bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ve. Doğrudan Yabancı Yatırımlar

Dr. Mehmet BAYKAL İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi. Hukuksal ve Kurumsal Bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ve. Doğrudan Yabancı Yatırımlar Dr. Mehmet BAYKAL İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Hukuksal ve Kurumsal Bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımlar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...

Detaylı

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır Doç. Dr. Tuğrul KATOĞLU* * Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ceza

Detaylı

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer)

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer) 25 Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkının Korunmasına ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemlerine İlişkin 151 Sayılı Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmî Gazete ile yayımı:

Detaylı

YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL

YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL Strazburg, 15.III. 1978 Bu Protokol ü imzalayan Avrupa Konseyi üyesi Devletler, 7 Haziran 1968 tarihinde Londra da imzaya

Detaylı

Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI

Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI İÇİNDEKİLER ESERİ TAKDİM...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR LİSTESİ...

Detaylı

AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ)

AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ) 439 AGİK Sonuç Bildirgesi AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ) 3 Temmuz 1973'te Helsinki'de açılan ve 18 Eylül 1973'ten 21 Temmuz 1985'e kadar Cenevre'de süregelen

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI KURULUŞLAR PSIR 331 5 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI KURULUŞLAR PSIR 331 5 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI KURULUŞLAR PSIR 331 5 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Sayı: Ankara, 24 /03/2014 ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA

Sayı: Ankara, 24 /03/2014 ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR. DURUŞMA TALEPLİDİR. ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA DAVACI VEKİLİ DAVALILAR : Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı : Oğuzlar Mah. Barış Manço Cad. Av. Özdemir Özok

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası Çatışmaların Çözümlenmesi PSIR 436 7 ve 8 3 + 0 3 5. Ön Koşul Dersleri -

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası Çatışmaların Çözümlenmesi PSIR 436 7 ve 8 3 + 0 3 5. Ön Koşul Dersleri - DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Uluslararası Çatışmaların Çözümlenmesi PSIR 436 7 ve 8 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli

Detaylı

Türk Ticaret Kanunu nda Kurumsal Yönetim (Corporate Governance)

Türk Ticaret Kanunu nda Kurumsal Yönetim (Corporate Governance) Yrd. Doç. Dr. Cafer EMİNOĞLU Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Türk Ticaret Kanunu nda Kurumsal Yönetim (Corporate Governance) İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII

Detaylı

Madde 2 Serbest dolaşım özgürlüğü

Madde 2 Serbest dolaşım özgürlüğü İNSAN HAKLARININ VE TEMEL ÖZGÜRLÜKLERİNİN KORUNMASINA İLİŞKİN SÖZLEŞME İLE BU SÖZLEŞME'YE EK BİRİNCİ PROTOKOL'DA TANINMIŞ BULUNAN HAKLARDAN VE ÖZGÜRLÜKLERDEN BAŞKA HAK VE ÖZGÜRLÜKLER TANIYAN Protokol No:

Detaylı

TEBLİĞ PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1)

TEBLİĞ PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1) 21 Ocak 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 28889 Sermaye Piyasası Kurulundan: TEBLİĞ PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1) Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, makul bir ekonomik veya finansal

Detaylı

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL I. Yarıyıl. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS 103 HISTR 211 101 105 107 TURK 111 ENG

Detaylı

Dr. Deniz Defne KIRLI AYDEMİR. Milletlerarası Usul Hukukunda İHTİYATİ TEDBİRLER

Dr. Deniz Defne KIRLI AYDEMİR. Milletlerarası Usul Hukukunda İHTİYATİ TEDBİRLER Dr. Deniz Defne KIRLI AYDEMİR Milletlerarası Usul Hukukunda İHTİYATİ TEDBİRLER (Brüksel I Tüzüğü, UNIDROIT İlkeleri ve Türk Yargılama Hukuku Çerçevesinde) İÇİNDEKİLER SUNUŞ...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...

Detaylı

Kira Sözleşmesinin Genel Hükümlere Göre Sona Ermesi (TBK m. 327-333)

Kira Sözleşmesinin Genel Hükümlere Göre Sona Ermesi (TBK m. 327-333) Gülşah Sinem AYDIN T.C. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Kira Sözleşmesinin Genel Hükümlere Göre Sona Ermesi (TBK m. 327-333) İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII TEŞEKKÜR... IX İÇİNDEKİLER...

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun Dallara Ayrılması (Kamu Hukuku-Özel Hukuk) Kamu Hukuku Özel Hukuk Ayrımı Hukuk kuralları için yapılan eski ayrımlardan biri, hukukun kamu

Detaylı

TARİH : 11 Nisan 2013

TARİH : 11 Nisan 2013 BİLGİ NOT U TARİH : 11 Nisan 2013 KONU : Libya da faaliyet gösteren Türk inşaat firmalarının sözleşmesel yükümlülüklerinin ifasına devam etmesi hususununda hukuki değerlendirme Bu bilgi notu, 2011 yılı

Detaylı

Uluslararası İlişkilere Giriş PSIR 211 3 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Ön Koşul Dersleri.

Uluslararası İlişkilere Giriş PSIR 211 3 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Ön Koşul Dersleri. DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Uluslararası İlişkilere Giriş PSIR 211 3 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

İNSANCIL MÜDAHALE VE KORUMA SORUMLULUĞU. Dr. Sercan REÇBER

İNSANCIL MÜDAHALE VE KORUMA SORUMLULUĞU. Dr. Sercan REÇBER İNSANCIL MÜDAHALE VE KORUMA SORUMLULUĞU Dr. Sercan REÇBER YAYIN NO: 563 İNSANCIL MÜDAHALE VE KORUMA SORUMLULUĞU Dr. Sercan Reçber ISBN 978-605-152-320-0 1. BASKI - İSTANBUL, OCAK 2016 ON İKİ LEVHA YAYINCILIK

Detaylı

Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için

Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için ÖN SÖZ Barış inşası, Birleşmiş Milletler eski Genel Sekreteri Boutros Boutros-Ghali tarafından tekrar çatışmaya dönmeyi önlemek amacıyla barışı sağlamlaştırıp, sürdürülebilir hale getirebilecek çalışmalar

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi Ümit GÜVEYİ Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Teorik Boyutuyla Genel Kavramsal Çerçeve

Detaylı

YAŞAR ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ 2015-2016 DERS MÜFREDATI

YAŞAR ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ 2015-2016 DERS MÜFREDATI YAŞAR ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ 2015-2016 DERS MÜFREDATI Tablo 1 1. Dönem (Güz) 2. Dönem (Bahar) Hukuka Giriş ve n HKUK 131 Temel Kavramları 4 0 4 4 HKUK 106 Aile 5 0 5 6 Medeni Hukuka Giriş ve Genel

Detaylı

Bildirge metninin geniş çapta dağıtımının arzu edilir olduğunu düşünerek,

Bildirge metninin geniş çapta dağıtımının arzu edilir olduğunu düşünerek, . BIRLEŞMIŞ MILLETLER ANTLAŞMASI DOĞRULTUSUNDA DEVLETLER ARASINDA DOSTÇA ILIŞKILER VE IŞBIRLIĞINE ILIŞKIN ULUSLARARASI HUKUK ILKELERI KONUSUNDAKI BILDIRGE VE EKI Genel Kurul, Devletler arasında dostça

Detaylı

Dr. ÖMER ÇINAR İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi TÜKETİCİ HUKUKUNDA HAKSIZ ŞARTLAR

Dr. ÖMER ÇINAR İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi TÜKETİCİ HUKUKUNDA HAKSIZ ŞARTLAR Dr. ÖMER ÇINAR İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi TÜKETİCİ HUKUKUNDA HAKSIZ ŞARTLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vii KISALTMALAR...xv GİRİŞ...1 Birinci Bölüm HAKSIZ ŞARTIN TARİHSEL

Detaylı

PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1)

PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1) Sermaye Piyasası Kurulundan: Amaç ve kapsam PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1) MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, makul bir ekonomik veya finansal bir gerekçeyle açıklanamayan, borsa ve teşkilatlanmış

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN i 1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ Ömer Faruk GÖRÇÜN ii Yayın No : 2005 Politika Dizisi: 1 1. Bası Ağustos 2008 - İSTANBUL ISBN 978-975 - 295-901 - 9 Copyright Bu kitabın bu basısı

Detaylı

İçindekiler. xiü Kısaltmalar xvü Üçüncü Basıya Önsöz xix İkinci Basıya Önsöz xxi Önsöz. 3 BİRİNCİ KESİM Giriş 5 I. Genel Bilgiler

İçindekiler. xiü Kısaltmalar xvü Üçüncü Basıya Önsöz xix İkinci Basıya Önsöz xxi Önsöz. 3 BİRİNCİ KESİM Giriş 5 I. Genel Bilgiler İçindekiler xiü Kısaltmalar xvü Üçüncü Basıya Önsöz xix İkinci Basıya Önsöz xxi Önsöz ı BİRİNCİ BÖLÜM GENEL BİLGİLER 3 BİRİNCİ KESİM Giriş 5 I. Genel Bilgiler 5 1. Yabancılar Hukukunun Varlık Nedeni 8

Detaylı

ELEKTRONİK İMZALARA İLİŞKİN UNCITRAL MODEL KANUN TASARISI

ELEKTRONİK İMZALARA İLİŞKİN UNCITRAL MODEL KANUN TASARISI ELEKTRONİK İMZALARA İLİŞKİN UNCITRAL MODEL KANUN TASARISI (2001) (UNCITRAL Elektronik Ticaret Çalışma Grubunun 18 19 Eylül 2000 tarihinde Viyana da yapılan 37. toplantısında onaylanan şekliyle) Uygulama

Detaylı

YAŞAR ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ 2013-2014 DERS MÜFREDATI

YAŞAR ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ 2013-2014 DERS MÜFREDATI YAŞAR ÜNİVERSİTESİ HUKUK FÜLTESİ 2013-2014 DERS MÜFREDATI *Tablo 1 1. Dönem (Güz) 2. Dönem (Bahar) Hukuka Giriş ve n HKUK 131 Temel Kavramları 4 0 4 4 HKUK 106 Aile 5 0 5 6 Medeni Hukuka Giriş ve HKUK

Detaylı

3. SUÇ POLİTİKASININ TEMEL İLKELERİ I. HUKUK DEVLETİ İLKESİ II. KUSUR İLKESİ III. HÜMANİZM İLKESİ

3. SUÇ POLİTİKASININ TEMEL İLKELERİ I. HUKUK DEVLETİ İLKESİ II. KUSUR İLKESİ III. HÜMANİZM İLKESİ CEZA HUKUKU GENEL HÜKÜMLER DERS PLANI BİRİNCİ BÖLÜM GİRİŞ, GENEL BİLGİLER, HUKUK DEVLETİ VE CEZA HUKUKU 1. CEZA HUKUKU KAVRAMI VE GÖREVİ I. CEZA HUKUKUNUN ANLAMI VE TANIMI II. MADDİ CEZA HUKUKU VE YAKIN

Detaylı

ve Öneriler Yrd. Doç. Dr. Cüneyt Yüksel

ve Öneriler Yrd. Doç. Dr. Cüneyt Yüksel Türkiye de Yasama Etiği Çalışmaları ve Öneriler Yrd. Doç. Dr. Cüneyt Yüksel MARDĐN MĐLLETVEKĐLĐ AK PARTi SĐYASĐ VE HUKUKĐ ĐŞLER BAŞKAN YARDIMCISI YARGI ETĐĞĐ VE YASAMA ETĐĞĐ ULUSLARARASI KONFERANSI 18

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KARAARSLAN TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 4027/05) KARAR STRAZBURG 27 Temmuz 2010 İşbu karar AİHS

Detaylı

Anılan rejimde ekonomik değeri olmayan atıklar ise fire olarak tanımlandığından bu atıklar dahilde işleme rejiminin konusunu oluşturmamaktadır.

Anılan rejimde ekonomik değeri olmayan atıklar ise fire olarak tanımlandığından bu atıklar dahilde işleme rejiminin konusunu oluşturmamaktadır. GÜMRÜK İŞLEMLERİNE TABİ TUTULMAKSIZIN SERBEST DOLAŞIMA SOKULAN İKİNCİL İŞLEM GÖRMÜŞ ÜRÜNE İLİŞKİN GÜMRÜK VERGİLERİ VE İDARİ PARA CEZALARINI ORTADAN KALDIRAN SÜRE (ZAMANAŞIMI) Bilindiği üzere Dahilde İşleme

Detaylı

1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır.

1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır. Esas Sayısı : 2015/109 Karar Sayısı : 2016/28 1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır. Anayasa nın 2. maddesinde

Detaylı

Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye

Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye 1944 Şikago/ICAO Sivil Havacılık Rejimi Avrupa Birliği Sivil Havacılık Düzenlemeleri - Tek Avrupa Hava Sahası I

Detaylı

BIRINCI BOLUM Sadakat Borcu Kavramı

BIRINCI BOLUM Sadakat Borcu Kavramı Giriş, Konunun Takdimi ve Sınırlama 1 BIRINCI BOLUM Sadakat Borcu Kavramı 1 Sadakat Borcunun Kaynağı ve Tarihi Gelişimi 2 I. Medeni Kanun Madde 2 3 1. Kaynaklan 3 A. Borçlar Hukuku 4 B. Eşya Hukuku 5 C.

Detaylı

Alman Federal Mahkeme Kararları. Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi

Alman Federal Mahkeme Kararları. Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi Alman Federal Mahkeme Kararları Çev: Alpay HEKİMLER * Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi Karar Tarihi : 24.03.2015 Sayısı : L 3 U 225/10 İşçiler, öğlen paydosu sırasında, sadece öğlen yemeğini yemek üzere

Detaylı

YENİ TÜRK TİCARET KANUNU

YENİ TÜRK TİCARET KANUNU YENİ TÜRK TİCARET KANUNU İsmail YÜCEL İç Ticaret Genel Müdür V. 8 Şubat 2012 Yeni Türk Ticaret Kanunu - Şeffaflık, - Hesap Verebilirlik, - Kurumsallaşma, - Elektronik Ortamda Hukuki İşlem Tesis Edebilme

Detaylı

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadî, ticarî ve malî sektörlerde üretim, tüketim ve hizmet

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

ABD NİN ULUSLARARASI HUKUK ÇIKMAZI: AFGANİSTAN MÜDAHALESİ

ABD NİN ULUSLARARASI HUKUK ÇIKMAZI: AFGANİSTAN MÜDAHALESİ 68 68 Afganistan müdahalesinin uluslararası hukuk açısından açık yönleri bulunuyor. Mehmet SAYDAM Abant İzzet Baysal Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü ABD NİN ULUSLARARASI HUKUK ÇIKMAZI: AFGANİSTAN

Detaylı

DIPLOMACY IN THE INFORMATION AGE: THE USE OF INFORMATION TECHNOLOGIES IN VERIFICATION. A Ph.D. Dissertation. by HAKAN FİDAN

DIPLOMACY IN THE INFORMATION AGE: THE USE OF INFORMATION TECHNOLOGIES IN VERIFICATION. A Ph.D. Dissertation. by HAKAN FİDAN DIPLOMACY IN THE INFORMATION AGE: A Ph.D. Dissertation by HAKAN FİDAN The Department of International Relations Ankara DIPLOMACY IN THE INFORMATION AGE: The Institute of Economics and Social Sciences of

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

T.C. YARGI KURUM İSİMLERİNİN İNGİLİZCE KARŞILIKLARI

T.C. YARGI KURUM İSİMLERİNİN İNGİLİZCE KARŞILIKLARI T.C. YARGI KURUM İSİMLERİNİN İNGİLİZCE KARŞILIKLARI ANAYASA MAHKEMESİ CONSTITUTIONAL COURT Genel Kurul General Assembly 1. Bölüm 1st Chamber 2. Bölüm 2nd Chamber Bölümler Başraportürlüğü Office of the

Detaylı

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ 1. "Azerbaycan Milli Güvenlik Stratejisi Belgesi", Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 23 Mayıs 2007 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

Detaylı

KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESI SÖZLEŞMESI EK İHTIYARI PROTOKOL

KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESI SÖZLEŞMESI EK İHTIYARI PROTOKOL KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESI SÖZLEŞMESI EK İHTIYARI PROTOKOL İşbu Protokol'e Taraf Devletler, Birleşmiş Milletler Şartı Andlaşması'nın temel insan haklarına, insanlık onuru ve insan

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI GENEL OLARAK Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 148. maddesinde yapılan değişiklik ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. 23 Eylül 2012

Detaylı

MEF ÜNİVERSİTESİ HUKUK LİSANS DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL. I. Yarıyıl II. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS HUK 103

MEF ÜNİVERSİTESİ HUKUK LİSANS DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL. I. Yarıyıl II. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS HUK 103 MEF ÜNİVERSİTESİ UK LİSANS DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL I. Yarıyıl. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS 103 HISTR 201 101 105 107 TURK 101 ENG 101 Roma Hukuku: Genel Hükümler Atatürk

Detaylı

A. Yasa Hükmünün Anlamı

A. Yasa Hükmünün Anlamı A. Yasa Hükmünün Anlamı 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun un 11.10.2011 günlü, 663 sayılı Kanun Hükmünde

Detaylı

ULUSLARARASI ÖRGÜTLERİN SORUMLULUĞU

ULUSLARARASI ÖRGÜTLERİN SORUMLULUĞU Yrd. Doç. Dr. SELMAN ÖĞÜT İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi BM Uluslararası Hukuk Komisyonunun 2011 Yılında Yayınladığı Taslak Maddeler Çerçevesinde ULUSLARARASI ÖRGÜTLERİN SORUMLULUĞU

Detaylı

FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR

FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR AB Göç politikalarında uyum ve koordinasyon için: Amsterdam Anlaşması 2.10.1997 Tampere Zirvesi 15-16.10.1999 GÖÇ VEGÖÇMEN POLİTİKALARININ

Detaylı

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER. Genel Kurul GENEL KURUL KARARI. [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/53/625/Add.2)]

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER. Genel Kurul GENEL KURUL KARARI. [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/53/625/Add.2)] BİRLEŞMİŞ MİLLETLER A Genel Kurul Dağıtım GENEL A/RES/53/144 8 Mart 1999 Elli üçüncü oturum Gündem maddesi 110 (b) GENEL KURUL KARARI [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/53/625/Add.2)] 53/144. Evrensel Olarak

Detaylı

Uluslararası Anlaşmalar İhtisas Komitesi

Uluslararası Anlaşmalar İhtisas Komitesi Uluslararası Anlaşmalar İhtisas Komitesi Sina Baydur UTMK Başkan Vekili Uluslararası Anlaşmalar İhtisas Komitesi Başkanı Komite Başkanı: Sina BAYDUR UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Yönetim Kurulu Üyesi,

Detaylı

1. İdam Cezası. I. Giriş

1. İdam Cezası. I. Giriş 1. İdam Cezası I. Giriş Birleşmiş Milletler in Uluslararası Siyasi ve Medeni Haklar Misakı (ICCPR), Çocuk Haklarına Dair Sözleşme (CRC) ve Ekonomik ve Sosyal Komitenin (ECOSOC) İdam Cezasına Mahkum Edilenlerin

Detaylı

I. Genel Bilgiler Ülkeler arasındaki hayat standartlarının farklılığı, bazı ülkelerde yaşanan ekonomik sorunlar, uygulanan baskıcı rejimler, yaşanan

I. Genel Bilgiler Ülkeler arasındaki hayat standartlarının farklılığı, bazı ülkelerde yaşanan ekonomik sorunlar, uygulanan baskıcı rejimler, yaşanan I. Genel Bilgiler Ülkeler arasındaki hayat standartlarının farklılığı, bazı ülkelerde yaşanan ekonomik sorunlar, uygulanan baskıcı rejimler, yaşanan iç savaşlar, coğrafi olumsuzluklar dolayısıyla insanlar,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. Aşkın İnci Sökmen

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. Aşkın İnci Sökmen ÖZGEÇMİŞ Yrd. Doç. Dr. Aşkın İnci Sökmen E Posta : incisokmen@gmail.com 1. Adı Soyadı : Aşkın İnci Sökmen - 2. Doğum Tarihi : 1970 3. Unvanı : Yard.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl

Detaylı

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM)

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) KURULUŞ RAPORLARI BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) Kuruluş adı Birleşmiş Milletler (BM) Kuruluş Tarihi 1945 Merkezi New York (ABD) Üye ülke sayısı 192 Genel Sekreter Ban Ki-mun Genel Bilgiler Dünya barışı ve sosyal

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 438 Bahar 8 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep

DERS PROFİLİ. POLS 438 Bahar 8 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Türk-Amerikan İlişkileri POLS 438 Bahar 8 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XXI Birinci Bölüm Çevre Hukukunun Temelleri I. Genel Olarak...1

Detaylı

Rapport national / National report / Landesbericht / национальный доклад

Rapport national / National report / Landesbericht / национальный доклад XVI e Congrès de la Conférence des Cours constitutionnelles européennes XVI th Congress of the Conference of European Constitutional Courts XVI. Kongress der Konferenz der Europäischen Verfassungsgerichte

Detaylı

İçindekiler. Önsöz. İkinci Baskıya Önsöz. Üçüncü Baskıya Önsöz. Kısaltmalar. Konunun Takdimi ve Sınırlandırılması 29

İçindekiler. Önsöz. İkinci Baskıya Önsöz. Üçüncü Baskıya Önsöz. Kısaltmalar. Konunun Takdimi ve Sınırlandırılması 29 İçindekiler Önsöz İkinci Baskıya Önsöz Üçüncü Baskıya Önsöz Kısaltmalar 7 9 1 3 2 5 Konunun Takdimi ve Sınırlandırılması 29 Birinci Bölüm MUVAZAA KURUMUNUN ETİMOLOJİSİ, TARİHÇESİ, TANIMI, UNSURLARI, TÜRLERİ

Detaylı

Tüketicilere sunulan ürünlerin fiyatlarının belirtilmesine ilişkin olarak tüketicinin korunması hakkında. 16 Şubat 1998 tarihli ve

Tüketicilere sunulan ürünlerin fiyatlarının belirtilmesine ilişkin olarak tüketicinin korunması hakkında. 16 Şubat 1998 tarihli ve Tüketicilere sunulan ürünlerin fiyatlarının belirtilmesine ilişkin olarak tüketicinin korunması hakkında 16 Şubat 1998 tarihli ve 98/6/AT sayılı AVRUPA PARLAMENTOSU VE KONSEY DİREKTİFİ AVRUPA PARLAMENTOSU

Detaylı

Karşılıksız Çek Suçu Yeni Çek Kanunu nda Ceza Sorumluluğu

Karşılıksız Çek Suçu Yeni Çek Kanunu nda Ceza Sorumluluğu Karşılıksız Çek Suçu Yeni Çek Kanunu nda Ceza Sorumluluğu Prof. Dr. Ersan Şen KARŞILIKSIZ ÇEK SUÇU YENİ ÇEK KANUNU NDA CEZA SORUMLULUĞU Ceza Hukukunun Fonksiyonu Yeni Suç Tipleri Ceza Sorumluluğu Bankaların

Detaylı

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol T.C. D A N I Ş T A Y Esas No : 2011/8665 Karar No : 2013/9005 Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol Özeti : İmar planında küçük sanayi

Detaylı

2010-2011 TÜBİTAK Bursu ile İngiltere nin Essex Üniversitesi nde bir yıl boyunca Doktora Sonrası Araştırması

2010-2011 TÜBİTAK Bursu ile İngiltere nin Essex Üniversitesi nde bir yıl boyunca Doktora Sonrası Araştırması Adı Soyadı : ABDURRAHMAN EREN Anayasa Hukuku Doçenti İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Türkiye İnsan Hakları Kurumu Üyesi E-mail:aeren70@hotmail.com Tel:

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 5393 Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederiz Umut Oran İstanbul Milletvekili (2)

Detaylı

ELEKTRONİK İMZA KANUNU

ELEKTRONİK İMZA KANUNU makaleler ÖZTÜRK / ERGÜN ELEKTRONİK İMZA KANUNU Av. Mehtap Yıldırım ÖZTÜRK * Av. Çağdaş Evrim ERGÜN ** I. GİRİŞ Son yıllarda elektronik ticarette (e-ticaret) ve elektronik iletişimde (e-iletişim) güvenlik

Detaylı