ESNEKLİGİN İŞLETME VERİMLİLİGİ ÜZERİNE ETKİLERİ:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ESNEKLİGİN İŞLETME VERİMLİLİGİ ÜZERİNE ETKİLERİ:"

Transkript

1 ÇALIŞMA HAYATıNDA ESNEKLİGİN İŞLETME VERİMLİLİGİ ÜZERİNE ETKİLERİ: KARŞıLAŞTıRMALı BİR ÇALIŞMA Şevki ÖZGENER " Özet: Bu makalenin amacı, çalışma hayatında esnekliğin işletme verimliliği üzerine etkilerini ortaya koymaktır. Çalışma hayatında esneklik gereksinimini doğuran temel 01 gulardan hareketle, yılları arasındaki Türk işgücü piyasası verileri, bazı ülkelerin işgücü piyasası verileriyle karşılaştırılarak, bu piyasada esnekliğin Türk işletmelerinin verimliliği üzerindeki etkileri incelenecektir. Türkiye 'de işgücü piyasası ile ilgili eğilimleri ve sorunları ortaya koymak için 2002 yılının ilk dönemindeki verilerden de yararlanılmıştır. Ayrıca, bilgi toplumunda yeniden şekillenen çalışma ilişkileri çerçevesinde, esnek çalışmanın değişik görünümleri, hem Türkiye hem de çeşitli Batı ülkelerindeki işgücü verileriyle desteklenerek ele alınmaktadır. Bu çalışmada Türkiye 'de son on beş yılda ortalama işsizlik oranı ve eksik istihdam ın birçok Avrupa ülkesine göre yüksek olduğu tespit edilmiştir. Toplam işgücü içerisinde son yıllarda kısmi süreli çalışanların oranında da önemli bir artış olmuştur. Ayrıca Avrupa ülkelerindeki rakiplerine göre Türk işletmelerinde işgücü maliyetlerinin çok yüksek ve dolayısıyla işgücü verimliliğinin çok düşük olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durum, uluslararası pazarlarda Türk işletmelerinin rekabet gücünü azaltmaktadır. Dolayısıyla gelişmiş ülkelerin deneyimlerinden yola çıkarak, işsizliğin azaltılmasında ve işgücü maliyetlerinin düşük düzeyde tutulmasında esnek çalışma biçimlerinin iyi bir çözüm olabileceği düşünülmektedir. Aynı zamanda, hızlı teknolojik gelişme, hizmet sektöründe istihdam edilen işgücü oranındaki artış, toplam işgücü içerisinde kadınların ve öğrencilerin oranındaki artış esnekliği ön plana çıkaran yeni istihdam biçimlerini gerekli kılmaktadır. Anahtar Sözcükler: Esneklik, esnek çalışma, esnek işgören, esnek firma, verimlilik. GİRİş Artan küresel rekabet, yaşanan ekonomik krizler, bilgi ekonomisi, hızlı değişen teknoloji ve pazar koşullan işletmeleri re-organizasyona zorlamaktadır. Bu durum, çalışma hayatında da önemli değişiklikleri gündeme getirmiştir. İşgücünün değişen yapısı ve özellikle nitelikli işgücü oranının artması, işgücü piyasalannın bu gelişmelere uyumunu gerekli kılmaktadır. Uyum yeteneğini sağlamanın etkin yolu, esnekliktir. Hem sürekli gelişen teknoloji, esneklik potansiyeli Doç. Dr., Erciyes Üniversitesi, Nevşehir ttbf Ö~etim Üyesi. Amme İdaresi Dergisi, Cül 38 Sayı 3 Eylül 2005, s

2 52 Amme idaresi Dergisi taşımakta hem de uluslararası rekabet ortamındaki eğilimler, esnek uygulamalara gelecekte bugünden çok daha fazla gereksinim duyulacağının işaretlerini vermektedir. Bilgi teknolojilerine bağlı olarak farklı nitelikler gerektiren yeni meslekler ortaya çıkmakta, bu değişim temelde sanayi işgörenlerinden bilgi işgörenlerine doğru bir temel dönüşüme neden olmaktadır. Sanayi toplumunda hakim olan standart istihdam biçimleri, yerini bilgi toplumunda standart olmayan istihdam biçimlerine (kısmi süreli ya da geçici sözleşmeli işlere) bırakmaktadır. Bu nedenle, işletmeler sürekli değişen pazar koşullanna uyum sağlamak ve işgücü verimliliğini artırmak amacıyla esnek çalışma sistemlerine gereksinim duymaktadırlar. Aynca, küreselleşen dünyada esnek işgörenler ve esnek firma modelleri, değişime hızlı bir biçimde tepki göstermede ve değişimi yönlendirmede işletmelere rekabetçi üstünlük sağlamaktadır. İşletmeler açısından hem ulusal hem de uluslararası düzeyde rekabetin en önemli unsurlanndan birisi, toplam verimliliğin artınlmasıdır. Bu bağlamda, Türk işletmelerinin verimliliği, yüksek işsizlik oranı ve işçilik maliyetleri gibi faktörlerin yanı sıra çalışma mevzuatının katılığından da olumsuz etkilenmektedir. Bu nedenle, hem çalışma süreçlerinin organizasyonunda hem de istihdam biçimlerinde ortaya çıkan değişimleri kavrayan nitelikte bir çalışma mevzuatının hazırlanmasına gereksinim duyulmaktadır. Bu bağlamda, çalışma mevzuatlannı esnek bir yapıya kavuşturan ülkeler, ekonomilerini güçlendirerek, uluslararası piyasalarda rekabet güçlerini artırmışlardır. Bu çalışmada esneklik kavramı çerçevesinde, çalışma hayatında esneklik gereksinimini doğuran temelolgular, esneklik türleri, esnek işgücü ve esnek işletme, esnek çalışmanın değişik görünümleri ve esnekliğin Türkiye'de işletme verimliliği üzerindeki etkileri incelenmektedir. Özellikle, dönemi dikkate alınarak, Türk işgücü piyasası ile çeşitli Batı ülkelerinin işgücü piyasası karşılaştırmalı olarak alınmakta ve esneklik faktörünün işgücü piyasası üzerindeki etkileri ortaya konmaktadır. Buradan hareketle Türk işgücü piyasasındaki sorunlann giderilmesi ve uluslararası alanda Türkiye'nin rekabet gücünün yükseltilmesine yönelik çözüm önerileri geliştirilmektedir. ÇALIŞMA HAYATıNDA ESNEKLİK KAVRAMı Sanayi toplumuna geçiş sürecinde tanm toplumunda insanın kol gücünün yerini mekanik düşüncenin ürünü olan makineler almıştır. Bu bağlamda, sanayileşme, modem çalışma ilişkilerinde etkileşimi hızlandırmıştır. Sanayileşme süreci ve sanayi toplumunun getirdiği köklü değişim ve dönüşümlere oranla daha hızlı ve evrensel bir süreç de günümüzde yaşanmaktadır. Diğer değişim süreçlerine oranla daha hızlı olan ve bilgi toplumu olarak nitelendirilen bu değişim süreci, toplumsal yapının bütün alt sistemlerini etkilemektedir. Bu bağlamda, toplumun tüm kesimlerini etkileyen bilgi toplumunun dinamikleri karşısında, gele

3 Çalışma Hayatında Esnekliğin İşletme Verimliliği Üzerine Etkileri 53 nelesel istihdam modellerinde, işgücünün homojenliğinde ve işgören-işveren i lişkilerinde köklü bir etkileşim gözlenmeye başlamıştır (Benli ve Gümüş, 2002: 579). Bu etkileşim, çalışma hayatında da önemli yenilikleri ortaya çıkarmaktadır. Esnek çalışmanın değişik tanımlan yapılmaktadır. Genelolarak esnek çalışma, bir merkezi büroda yoğunlaşan işgücünün kullanımına ilişkin geleneksel yaklaşımlara karşı yeni alternatifler olarak ifade edilmektedir. Çalışma hayatında esneldik, işletmelerin değişen pazar koşullan ve üretim kapasitelerine göre taraflara çalışma sistemlerini düzenleyebilme serbestisi tanıması şeklinde tanımlanabilir (Ekonomi, 1993: 60). Esneklik, devletin işgörenişveren ilişkilerinde giderek daha az rol almasını, çalışma mevzuatının katı ve ayrıntılı hükümlerden anndınlmasını, sosyal taraflara toplu iş sözleşmeleri ve hizmet akitleriyle çalışma şartlannı düzenleme serbestisi tanınmasını öngörmektedir (DPT, 2001: 38). Yeni olmamakla birlikte, esnek çalışma hızlı gelişme göstermektedir. Teknoloji bu gelişmeyi sağlamakla beraber, temel sürükleyiciler ekonomik ve sosyal yapıdadır. Çalışma hayatında esneklik açısından işveren ve işgörenlerin gereksinimleri ve işin doğası önem arz etmektedir. Global rekabet, teknolojik, ekonomik ve sosyal faktörlere bağlı olarak işin nerede, ne zaman ve nasıl yapılacağına ilişkin kurallar ve sınırlar sürekli değişmektedir. İşgücü piyasasında esneklik hem işgörenler hem de işverenler açısından ö nem arz etmektedir. İşverenler açısından esneklik, işletmelerin hızlı değişen e konomik, sosyal, teknolojik ve piyasa koşullanna göre çalışma biçimlerini, sürelerini ve koşullannı istedikleri gibi belirleyebilme serbestisidir. İşgörenler açısından esneklik ise, işgörenlerin çalışma koşullan ve türlerini kendi gereksinimlerine göre belirleyebilme serbestisidir. ÇALIŞMA HAYATıNDA ESNEKLİK GEREKSİNİMİNİ DOGURAN TEMEL OLGULAR Teknolojik, ekonomik ve sosyal alandaki gelişmelere bağlı hayatına yansıyan esnekleştirmenin nedenleri şu şekilde açıklanabilir: Küresel Rekabet ve Hızlı Değişen Teknoloji olarak çalışma Rekabetin yoğunlaştığı günümüz ekonomilerinde, işletmelerin başanlan müşteri tabanı üzerindeki performanslanna bağlıdır. Yeni teknolojiler ve sosyopolitik değişimlerle birlikte, dünya çapında hızlı karar değiştirebilen, daha katılımcı ve talepleri farklılaşan tüketiciler, global seçim olanağı elde etmektedir. Küreselleşme eğilimlerine bağlı olarak işletmelerin global sunum yapabilmesi, bilgi teknolojilerinin kullanımını gerektirmektedir. "Yaşanan hızlı teknolojik değişim, arz-talep değişiklikleri ve konjonktürel dalgalanmalann olağan hale geldiği bir ortamda işletmeler, değişime uyum sağlayabilmek ve hatta onu yön

4 54 Amme idaresi Dergisi lendirmek için artık Fordist üretim yapısının benimsendiği tam zamanlı standart istihdam biçimini terk ederek, Post-Fordist üretim yapısının hakim olduğu esnek istihdam biçimlerini benimseme gereği duymaktadır" (Ekonomi, 1993: 58). Üretimde yeni teknolojilerin kullanılmaya başlanmasıyla birlikte, faaliyet sürelerinin uzatılması ve kullanım zamanlannın optimal şekilde ayarlanması suretiyle makinelerin en yüksek verimle çalıştınlmalan, tüm organizasyon ve çalışma düzeninde esnekliği gerekli kılmaktadır. Yeni teknolojilerle birlikte, işgörenler uzmanlaşmaya yönelmekte ve işin yapılmasında işverenin talimatlan, gücünü kaybetmektedir. Bu durum işin yürütümünde esnekliğin artmasına ve çalışma sürelerinin azaltılmasıyla çalışanlann boş zamanlannın artmasına ve yaratıcı olmalanna neden olmaktadır. Uzmanlaşma ve yeni bilgi teknolojisinin kullanımı, iş bölümünün artmasına ve ışin yürütümünün ademi merkezileştirilmesine yol açarken, çalışma sürelerinin esnekleştirilmesini, farklılaştınlmasını ve bireyselleştirilmesini de beraberinde getirmektedir (Ekonomi, 1993: 58-59). İşgücü piyasalannın az esnek olduğu ekonomilerde bu teknolojilerin kullanımı, sınırlı ölçüde fayda sağlayacaktır. İşgörenlerin yeni teknolojileri kullanmayı öğrenmesi, kendilerini geliştirmesi ve karşılıklı etkileşim içine girmesi bir zorunluluk haline gelmiştir. "Amerika Birleşik Devletleri 'nde (ABD) yapılan bir a raştırmaya göre, işgücünün yeni teknolojiler karşısındaki uyum sorunu %2 oranında bir verim kaybına yol açmıştır" (DTM, 2001). Eğitimli işgücünün hareket esnekliğinin artması ve yaratılan yeni iş alanlan, işgücü piyasalan ve dolayısıyla işletmelerin maliyetleri üzerinde önemli değişiklikler meydana getirmektedir. İşsizlik Sorunu İşsizlik, birçok az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkede olduğu gibi Türkiye'de de çözülmesi gereken önemli bir sosyo-ekonomik sorundur. Özellikle son yirmi yılda düşük büyüme ve istihdam performansı gösteren Türkiye'de 2002 yılı ilk döneminde işsizlik oranı %11.8 düzeyinde gerçekleşmiştir. Aynca, aynı dönemde eğitimli gençlerde işsizlik oranının %29.4'e tırmanmış olması, yetişmiş genç işgücüne iş yaratılamadığını ifade etmektedir (Tınar, 2002 ve DİE, 2002). Son yıllarda pek çok ülkede ekonomik durgunluk ve işsizlik sorunu yaşanmıştır. Bu sebeple hükümetler, yeni istihdam türleri ile birlikte çalışma sürelerinde esnekliği, istihdamı teşvik ve iş sizliği önleyici bir çözüm olarak görmektedirler. Örneğin; Hollanda, iş güvencesi konusunda katı düzenlemelere sahip olmasına rağmen, kısmi süreli çalışmanın ve sosyal taraflar arasında uzun vadeli ücret anlaşmalannın ağırlık kazandığı esnekleştirme çabalanyla işsizliğe çözüm bulma konusunda oldukça başanh olmuştur (Tınar, 2002) yılında % 11.1 olan işsizlik oranı 2001 yılında % 2.4 düzeyine inmiştir. Aynca, bu başannın gerisinde Hollanda'daki kurumsallaşmış düzenli sosyal diyalog yatmaktadır. Bu nedenle, Türkiye'de işsizliği azaitacak ve yeni iş sahalan açacak gerçekçi çö

5 Çalışma Hayatında Esnekliğin İşletme Verimliliği Üzerine Etkileri 55 zümler aranırken, ekonomik tabanı zayıf, katı bir sosyal korumanın yeri mutlaka sorgulanmalıdır Katı Çalışma Mevzuatı 1990'lı yıllardan itibaren Türk çalışma hayatı yeni bir arayış içine girmiştir. Türk sanayiinin dışa açılmasıyla birlikte esnek olmayan çalışma mevzuatı, işletmelerin gereksinimlerini karşılayamaz duruma gelmiştir. Buna ilaveten, yüksek işsizlik oranı ve işçilik maliyetleri gibi etmenler de Türk şirketlerini rekabet koşullannda dezavantajlı duruma getirmektedir. Esneklik düzenlemelerine yer vermeden hazırlanan "İş Güvencesi Yasa Tasansı" darboğazdan çıkmaya çalışan Türk Sanayiinin üzerinde onanlması güç etkiler bırakabilir (Centel, 2002). Çalışma mevzuatındaki değişiklikler, çalışma sürelerinde esnekliği ve yeni istihdam türlerini kapsamalıdır. Esneklik, işveren gibi işgörene de çalışma koşullannı bizzat belirleme hakkı vermelidir. Amaç üretimi canlandırmak ve işsizliği azaltmak ise, buna uygun hukuki zeminin de yaratılması gerekmektedir. Günümüzde çalışma mevzuatlannı, esnek bir yapıya kavuşturan ülkeler, istikrarlı e konomik yapıya kavuşarak uluslararası piyasalarda rekabet güçlerini artırmışlardır. Sendikal Hareketin Doğası Esnek çalışma düzenlemelerine ihtiyaç duyulmasının önemli nedenlerinden biri de işgören sendikalannın daha kısa çalışma süreleri, daha yüksek ücret ve daha iyi çalışma koşullan yönünde yaptığı baskılardır. Ancak, bazı endüstriyel ilişkiler uzmanlan, işletmelerde esnek çalışma modelleri ve atipik istihdam sözleşmelerinin önemli ölçüde sendikasızlaşmaya neden olduğunu savunmaktadırlar. Esnek çalışma sistemlerinin ortaya çıkması, gelecekteki eğilimler tahmin edildiğinde kaçınılmaz olacaktır. Bu nedenle, sendikalar toplu pazarlıldarda çatışmacı ve paylaştıncı olmaktan çok, birleştirici-bütünleştirici yönü ağır basan bir rol üstlenebilmelidirler. Sendikalar, işgören çıkarlannı göz önüne alarak, küresel ekonomide rekabet gücünü artırabilmek amacıyla geleneksel çalışma sistemlerinin değişmesinde aktif rol oynamalıdırlar. "Artık sendikalann hedefi, bireysel istihdan:ı haklannı güçlendirmek olmalıdır. Çünkü, bilgi teknolojileri, bireysel becerileri ön plana çıkaran bireysel akitler dönemine geri dönüşü başlatmıştır" (Çolak ve Gençler, 2002: ). Dolayısıyla, yeni teknolojik gelişmelerle birlikte sendikalaşma eğilimlerinin zayıflayacağı tahmin edilmektedir. Örneğin; yeni teknolojilerin yaygın olarak kullanıldığı Japonya'da 1974 yılında sendikalaşma oranı %33.9 iken, 1990'lı yıllarda bu oran %25.2'ye düşmüştür (Güloğlu, 2002: 602). Sendikal örgütlenmedeki düşüşün diğer önemli sebepleri, küçük ölçekli işletmelerde istihdamın artması, kadınlann işgücüne katılım oranının artması ve istihdamın sektörel dağılımındaki değişme olmaktadır. Özellikle istihdam bile

6 56 Amme idaresi Dergisi şimindeki sektörel yer değiştirmelerin, Batı Avrupa'da yıiian arasında sendika üyeliğinde gözlenen azalmayı %>40 oranında etkilediği tahmin e dilmektedir (Çolak ve Gençler, 2002: 660). Rekabetçi ve Dinamik İşgücü Pazarı Günümüzde istihdamın sektörel dağılımı açısından bilgi toplumuna geçiş sürecini yaşayan ülkelerde sanayi sektörü giderek daralırken, hizmet sektörü ise, genişlemektedir. Hızlı teknolojik gelişmeler ve artan müşteri talepleri nedeniyle, hizmet üretiminin çeşitlenmesi ve hizmetin doğası itibanyla bu sektörün 24 saat hizmet vermesi (turizm, taşımacılık, iletişim, sağlık, bankacılık, mali piyasa işlemleri vb...) esnek çalışmanın ortaya çıkmasında etkili olan bir diğer neden olmuştur (DPT, 2001: 38). Yine, esnek çalışma seçeneklerinin kullanımı hükümetlerin baskısı ve işyerindeki demografik değişimleri kapsayan bir dizi faktörden de etkilenmektedir. Ek gelir sağlama ve diğer faaliyetlere zaman ayırma arayışı içinde olan gruplar (evli kadınlar, öğrenciler gibi) açısından yeni istihdam türleri öncelik kazanmaktadır. Çift-gelirli veya çift-kariyerli ailelerin ortaya çıkışıyla, çalışan aileler taleplerini uzlaştırmak zorundadırlar. Dengeli ve aile dostu iş ortamı yaratabilen işverenler, nitelikli kadrolara sahip olmak suretiyle etkinliğin ve yüksek düzeyde moralin anahtannı ellerinde tutmaktadırlar. Gelişmiş ülkelerde uzun vadede esnek çalışma, nüfusun yaşlanması ve gelecekteki eğilimler nedeniyle bir zorunluluk olarak ortaya çıkmaktadır. Bugün ABD, Japonya, İngiltere gibi gelişmiş ülkelerde işgücü giderek yaşlanmaktadır. Söz konusu ülkelerde esnek çalışma, potansiyelolarak kadınlan ve yaşlı gruplan işgücüne katılmaya teşvik etmekte ve kullanışlı işgücünden en üst düzeyde yararlanmayı mümkün kılmaktadır. "Bugün ABD'de yaşlı işgörenlerin 0/062'si part-time (kısmi) çalışma yapmaktadır. Aynca, 2001 yılında toplam part-time çalışan işgücü içindeki kadınlann oranı ise, Hollanda'da 0/071.3, İrlanda'da %45.4 ve İngiltere'de %44.4'tür" (u.s. Bureau oflabor Statistics, 2002a ve Eurostat, 2002). Metropollerdeki gürültü, trafik gibi sorunlar nedeniyle işe geç kalma ve işe devamsızlık oranını azaltmaya yönelik olarak çalışanlara işe giriş ve çıkışlarda çeşitli alternatifler sunmak, çalışma ortamındaki karmaşıklığı azaltmak, aşın yorgunluğu ve monotonluğu önlemek ve işgörenlerin kendilerini çalışmaya hazır hissettiği anda çalışmasına ortam hazırlamak için çalışma hayatının kalitesini artıncı ve toplumsal sorunlara çözüm getiri ci gibi nedenler de esnek çalışma sistemlerinin benimsenmesinde etkili olmaktadır (Ekonomi, 1993: 59). ÇALIŞMA HAYATıNDA ESNEKLİK TÜRLERİ Esnek işgücü piyasasını uygulayabilmek, sözleşmelerde (atipik sözleşmeler), çalışma saatlerinde, ödeme sistemlerinde ve iş organizasyonlannda değişikliği

7 Çalışma Hayatında Esnekliğin İşletme Verimliliği Üzerine Etkileri 57 gerektinnektedir. Çalışma hayatında esneklik türleri aşağıdaki gibi açıklanabilir (Wailes and Lansbury, 1999: 1): Dış Sayısal Esneklik Dış sayısal esneklik, işletmelerin değişen ekonomik, teknolojik ve piyasa koşullanna ve aynca yeni üretim tekniklerine göre işgücü girdi düzeyini ayarlama yetenekleriyle ilişkilidir. İşletmelerin işgücünü işe alma ve işten çıkanna konusundaki sınırlamalannı ortadan kaldıran veya bunlarla ilişkili olarak maliyetleri en düşük düzeye indiren dış sayısal esneklilik, dış kaynaklardan yararlanma stratejilerinin ortaya çıkışında olduğu gibi geçici çalışma, iş paylaşımı, kısa vadeli ve kısmi süreli (part-time) çalışma ile ilgili düzenlemelerin gelişimini kolaylaştıran değişimleri desteklemektedir (Wailes and Lansbury, 1999: 1). Örneğin, ABD'de Silikon Vadisi'ndeki nüfusun %40'1 durumsal işgörenlerden (geçici, part-time işgörenler gibi) oluşmaktadır (Rios, 2002). Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde ise, 1994 yılında geçici işlerin toplam istihdam içindeki oranı % 11.2 iken, 1999'da bu oran %13.2 olarak gerçekleşmiştir. OECD verilerine göre, geçici çalışmada gençler öne çıkmaktadır (Brown, 1998: 1). Bu tür esnekliğin çalışanlar açısından dezavantajlan; iş güvencesi sorunu ile karşılaşmalan, eğitim şanslannın az olması ve kendilerine kariyer yolu geliştirememeleridir (Kenar, 2002). İç Sayısal Esneklik İç sayısal esneklik, talepteki değişmelere cevap verebilmek için işgören sayısını değiştinnekten ziyade çalışma saatlerinin sayısını ve yapısını değiştirerek, bir işletmenin işgücü miktannı ve çalışma zamanını ayarlama yeteneğini ifade eder. Fazla mesai ve değişik çalışma düzenlerine ilişkin uyarlamalann, iç sayısal esneklik düzeyi üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu ileri sürülmektedir. Eğer işgücü piyasası katı değil ise, geçici çalışma yerine kısmi zamanlı çalışma tercih edilmektedir. Bu esnekliği uygulayan ülkeler grubunda Almanya, Japonya, Hollanda, Norveç, İsveç ve ABD bulunmaktadır. İşgücü piyasası çok esnek olan ABD'de işveren talepleri, çoğu kez kısmi zamanlı çalışmayla karşılanmaktadır. Ancak kısmi zamanlı çalışanlar, tam zamanlı çalışanlardan daha düşük ücret almaktadırlar. Aynı şekilde, AB ülkelerinde de kısmi zamanlı çalışma yaygındır (Wailes and Lansbury, 1999: 1). OECD ülkelerinde 1999 yılında kadın İstihdamının üçte biri kısmi zamanlı çalışanlardan oluşmuştur. Bu oran erkeklerde sadece %6'dır (Kenar, 2002). Üeret Esnekliği Ücret esnekliği, bir işletmenin ödeme gücü, verimlilik düzeyi ve değişen işgücü piyasası koşullanna göre, ücret yapısı ve düzeylerini değiştirebilme veya ayarlayabilme yeteneğidir. İşlevsel ve sayısal esnekliğin uygulanmasını destekleyen ücret esnekliği vasıtasıyla üstün yetenekler ve başanlar, maliyetlerde ö

8 58 Amme İdaresi Dergisi nemli bir artış olmaksızın ödüllendirilerek, hem verimli çalışmalan teşvik edilmekte hem de üretim artışı sağlanmaktadır (Wai1es and Lansbury, 1999: 1). Aynca, ücret esnekliği talep ve üretimde azalma olduğu durumlarda işçi çıkanlmasının önüne geçmektedir. Ücret maliyetlerini minimize etmeye yönelik aşağı doğru ücret esnekliği ile işletmelerin verimlilik düzeyini iyileştirmeye yönelik ödeme gücüyle bağlantının kurulduğu yukarı doğru ücret esnekliği arasındaki temel farklılık, ücret endeksleri, asgari ücret düzeyleri, bir ekonomideki ücretlerin düzeyi (girişim, endüstri ve ulusal), farklı dereceler ve beceri yapılan, ödeme gücü ve performansa dayalı ödemelerle (kazancı paylaşma, özel ikramiye programlan vb.) ilişkilendirilmesinden kaynaklanmaktadır. "Aslında Türkiye' de yaşanan son ekonomik krizler, işgücü piyasasında (özellikle ücretlerde) esnekliğin yüksek düzeyde olduğunu ortaya koymaktadır. Çünkü, yüksek işsizlik, iş güvencesi ve işsizlik sigortasının olmayışı, işgörenleri işlerini korumak için reel ücretlerindeki aşınmaya boyun eğmeye itmekte ve esnek bir işgücü piyasasını kendiliğinden ortaya çıkarmaktadır" (Onaran, 2000: ). İşlevsel Esneklik işlevsel esneklik, iş tanımlannın değişen üretim yöntemlerine, talepteki değişmelere, teknolojik düzey ve iş yüküne bağlı olarak değiştirilebilmesi veya işletmede işgörenlerin değişik alanlarda görev ve sorumluluk yüklenebilmesi demektir. İşlevsel esneklik işgücünün sayısıyla değil, onun nitelik ve yetenekleriyle ilgilidir. Bu esneklik iki faktöre bağlı olmaktadır. Bunlardan ilkinde, işlevsel esneklik, işgörenlerin yapabileceği işlerin kapsamına ve düzenine bağlıdır. Bu ile ilişkili bağlamda işgörenlerin eğitimi ve sahip olduklan becerilerin çeşitliliği değişimler işlevsel esnekliği etkileyebilir. ikincisinde ise, işlevsel esneklik, talepteki değişmeleri karşılayabilmek için işgücünü farklı işlere kaydırına yeteneğiyle ilişkilidir (Wailes and Lansbury, 1999: 1). İşletmenin iç çalışma organizasyonu ile ilgili olan işlevsel esneklik, işletmenin iç hareketliliğini artıncı tedbirleri kapsamaktadır. Yüksek düzeyde vasıflı işgücü talep eden işlevsel esneklik açısından eğitim büyük önem kazanmaktadır. "Esnek fırma" modelinin kuramcısı Atkinson (1985) da işgörenlerin birbirlerinin işlevlerini üstlenebilecek gruplara bölünmelerini ve böylelikle vasıflann çeşitlendirilebileceğini belirtmektedir. işgücünün etkin ve verimli bir şekilde kullanımının önem kazandığı işlevsel esneklikte, işyerine yeni işçi almadan, mevcut çalışanlarla yeni üretim tekniklerine uyum sağlanarak değişik görevler ifa edilebilmektedir. Ancak, çok detaylı iş tanımlamalan, işlevsel esnekliğin uygulanmasını zorlaştırmaktadır. Dış Kaynaklardan Yararlanma Stratejileri Yeni teknolojilerin, küresel pazarlann ve küresel şirketlerin yükselişiyle birlikte, kitle üretimine uygun üretim/yönetim biçimlerinden esnek üretim/yönetim

9 Çalışma Hayatında Esnekliğin İşletme Verimliliği Üzerine Etkileri 59 biçimlerine yönelme olmuştur. Dış kaynaklardan yararlanma stratejileri de bu yönetim biçimlerinden biridir. Esneklik türleri içinde farklı bir yapıya sahip olan dış kaynaklardan yararlanma stratejileri, işletmelerdeki bazı işlerin asıl işveren tarafından yapılmayıp, taşeronluk gibi yöntemlerle başka kişi veya kurumlarca yapılmasıdır. Başka bir ifadeyle, "Dış Kaynaklardan Yararlanma (Outsourcing); işletmelerin kendilerine rekabet avantajı sağlamak için öz yetenekleriyle ilgili işleri kendilerinin yapması, bunun dışındaki bütün işleri öz yetenekleri kendilerininkinden yüksek işletmelere yaptırarak tedarik etmeleri biçiminde tanımlanabilir. Bu strateji sayesinde işletmeler hem kaynaklarını etkili bir biçimde kullanmakta hem yapısal küçülme (aynı zamanda güçlenme) elde ederek daha yalın hale gelmekte, hem de kendilerinin çok iyi bildiği ve yaptığı iş üzerinde yoğunlaşma fırsatı bulmaktadırlar" (Ertürk, 1998: 266). Diğer esneklik türlerinin aksine dış kaynaklardan yararlanmada, istihdam ilişkilerinin yerini ticari ilişkiler almaktadır. Dış kaynaklardan yararlanma stratejilerinin son yıllarda ülkemizde yaygınlaşmasının en önemli nedeni, küreselleşme ve bilgi teknolojisindeki gelişmelerin yanında işletmelerin rekabet yeteneklerini yükseltme endişeleridir. Dış kaynaklardan yararlanma stratejileri, insan kaynaklan açısından iş yükünü azaltmakta, kaynakların etkin kullanımına imkan sağlamakta ve maliyetleri düşürmektedir. Aynca, teknoloji yatınmı gerektirmeyen, gerektiği zaman hizmet alınan ve uzmanlık gerektiren işlerde işgücü gereksinimini karşılayan bu stratejiler, işletmelere rekabet üstünlüğü sağlamaktadır. ESNEK işgücü VE ESNEK işletme Günümüzde çalışma hayatı ekonomik, sosyal ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak sanayi toplumundan çok farklı bir görünüm sergilemektedir. Geçiş toplumlannda giderek daha az sayıdaki birey, geleneksel (standart) iş ilişkisi içinde çalışmaktadır. Tek işverene bağlı, ömür boyu istihdam ve haksız feshe karşı koruma özelliklerine sahip olan ve 1975 'lere kadar ileri sanayileşmiş ülkelerde istihdam ilişkilerini düzenleyen standart veya geleneksel istihdam biçimi, atipik istihdam (esnek çalışma) biçimlerinin baskısı altına girmektedir (Benli ve Gümüş, 2002: 589). 1980'li yıllann ortalarında esneklik tartışması, Atkinson (1985) tarafından ortaya atılan "esnek fırma" modeliyle iş dünyasında yeniden ilgi çekici hale gelmiştir. Bu modelde işletmelerde işgücü, "çekirdek" ve "geçici" işgörenlerden 01 uşmaktadır. Çekirdek işgörenler, iş güvencesi ve yüksek kazanca sahip olan, tam gün çalışan ve daimi İşgücüdür. Geleneksel beceri sınırlannı aşacak şekilde esnek bir dizi görevi ifa eden çekirdek işgörenler, işlevselolarak esnektirler. İşlevsel esneklik, işgörenler açısından yüksek düzeyde beceri ve dolayısıyla zenginleştirilmiş iş şekillerini ifade eder. İşletmeler bu işgörenlere eğitim yatırımı yapar ve

10 60 Amme İdaresi Dergisi onlar da dışsal işgücü pazanndan kendilerini farklı kılan yeni beceriler geliştirirler. Bu grubun tipik üyeleri, yönetsel ve profesyonel kadro ve çok yönlü becerilere sahip olan işgörenlerdir. İş güvencesine sahip ve yasalar tarafından korunan bu işgörenlerin gerek bireysel gerekse toplu olarak işten çıkartılması zor olmaktadır. Bu da sayısal esnekliğin uygulanmasını zorlaştırmaktadır. Geçici veya dışsal işgörenler ise, çoğunlukla iş güvencesinden yoksun, yetersiz kariyer fırsatlan ve düşük kazanca sahip işgörenlerdir. Esas itibariyle, geçici işgörenler için kullanılan sayısal esneklik, birçok işgören açısından düşük iş güvenliği ve daha düşük ücreti kabul etmeye yönelik bir baskıyı ifade eder. Bu nedenle, esneklik bireyler açısından önemli ekonomik ve sosyal etkilere sahiptir. Genelde kısmen beceriye dayalı spesifik işlerde çalışan geçici işgörenler, kolayca ikame edilebilmekte veya işten çıkanlabilmektedirler. İşletmeler çok rutin işleri (temizlik, güvenlik gibi) veya yüksek düzeyde uzmanlık isteyen görevleri (bilgisayar, mühendislik vs.) yapan geçici işgörenlerin sayısını faaliyet düzeylerine göre değiştirebilir. Bu işgörenler işletmelerin belirsiz gelişmelerin üstesinden gelmesini ve pngörülebilir "tehlikelerle" baş edebilmesini sağlayabilir. Aslında, dışsal (geçici) işgörenlerin işletmeye sayısal ve işlevsel esneklikten ziyade finansal esneklik sağladığını söylemek daha doğru olacaktır. Bu işgörenler bir işletmenin finansal bağımlılığını azaltmaktadır. Çünkü "son yıllarda daha düşük beceri isteyen rutin hizmetlerde işgörenlerin alt sözleşmelere tabi tutulması, ödeme ve maliyetlerde bir düşüşü beraberinde getirmektedir. Aynca, işgörenler üzerindeki yoğun rekabetçi baskılarla birlikte günümüzün işgücü kompozisyonundaki dramatik gelişmeler, işletmeleri işgörenlerinin iş sorumluluklannı nerede, ne zaman ve nasıl yerine getireceklerine ilişkin yeni yapılandırma yöntemlerini aramaya zorlamaktadır. Pek çok insan kaynaklan yöneticisi, esnek çalışma düzenlemelerini işgörenlerin iş ve özel yaşamı arasında sağlıklı bir denge oluşturma açısından stratejik bir araç olarak görmektedir" (Tödtling, 2000: 67). Çünkü, esnek bir işyeri, işverenlerin daha rekabetçi olmasını sağlarken, işgörenlere de kendisine ve ailesine istediği yaşamı yaratma imkanı tanımaktadır. İşgücü talebi açısından esnek çalışma, esnek üretim biçiminin kaçınılmaz bir sonucu olmaktadır. Esneklik, işletmelerin rekabet gücünü olumlu etkileyerek istihdamı teşvik etmektedir. Bu yönüyle esnek çalışmanın amacı, değişen piyasa koşullanna uyum sağlayarak çalışmak, işten çıkarmalar olmadan üretim daralmalannı atlatmak ve yüksek maliyetlerin oluşmasını önlemektir. İş organizasyonu, işletmenin gereksinimlerine göre düzenlenerek, rekabetçi bir avantaj elde edilmeye çalışılmaktadır. Oysa, işgücü arzı açısından bakıldığında, esnek çalışma şekilleri, işgörenlerin örgütlenme ve sosyal haklannı sınırlamaktadır. Bu durum, işveren-işgören ilişkilerini etkilemektedir. İş güvencesi, kamusal haklann korunması, sendikaya üye olma gibi kavramlar artık yerini bireysel düzeydeki pazarlıklara bırakmaktadır. Son yıllarda özellikle ABD ve AB ülkelerinde ö

11 Çalışma Hayatında Esnekliğin İşletme Verimliliği Üzerine Etkileri 6 ı nemli bir artış gösteren atipik istihdam biçimleri hem işletme düzeyinde işverenler hem de makro ekonomik düzeyde hükümetler tarafından teşvik edilmektedir (Benli ve Gümüş, 2002: 589 ve DPT, 2001: 39). Esnek çalışma biçimlerinin çalışma mevzuatına girmesi ve belli kurallann geliştirilmesi için sosyal uzlaşma önem taşımaktadır. Çalışma hayatında esneklik sağlanırken, ulusal ve uluslararası düzeyde belirli sosyal standartlann korunması ve geliştirilmesi bir zorunluluk haline gelmektedir. ÇALIŞMA HAYATıNDA ESNEK ÇALıŞMANıN DEGİşİK GÖRÜNÜMLERİ Türkiye'de çalışma hayatında esnekliğin gerekli olduğunu ortaya koymak bakımından gelişmiş ülkelerdeki esnek çalışmanın değişik görünümleri ve bu konudaki gelişme trendleri üzerinde durmak faydalı olabilir. Gelecekte tüm işlerin ancak yansı tam zamanlı işler olacaktır (Drucker, 2001). Özellikle hizmet sektöründe istihdam edilen işgücü içinde kısmi çalışma yapanlann oranı yükselmektedir. Gelecekteki eğilimleri öngören birçok işletme, esnek kadrolamadan hareket ederek kendi yapılannı yeniden tasarlamaktadır. Bugün işgörenlerin ev ile iş yaşamını birlikte yürütebilmesine yönelik gereksinimlerinin karşılanması bir zorunluluk olarak ortaya çıkmıştır. Örneğin, ABD'de 2001 yılında tam zamanlı ve maaşlı işgörenlerin %28.8'i esnek çalışma programlanna sahiptir. Bu işgörenlerin %11.1 'i, işverenin desteğinde böyle bir çalışmayı yürütmüştür. Esnek çalışma programlanndan yararlanan erkeklerin oranı %30 iken, kadınlarda bu oran %27.4'tür. Öte yandan, konuya mesleki açıdan bakıldığında, yöneticilerin %45.5'i ve satış elemanlannın o/040.7'si esnek çalışma programlarını benimsemektedir (U.S. Department of Labor, 2002b). Aynca, 1997 yılında ABD'de bir çocuklu işgörenlerin yaklaşık %31'i ve 6 yaşın altında çocuğu olan işgörenlerin %27'si esnek çalışma programlanndan yararlanmıştır (U.S. Department of Labor, 1999). Bu rakamlar, gelecekteki eğilimlerin esnek iş seçeneklerinin ortaya çıkışını hızlandıracağına işaret etmektedir. Bu nedenle, Türkiye' de işletmelerin değişen koşullara uyum sağlayabilmesi için çalışma mevzuatında esnek çalışma sistemleri ile ilgili düzenlemelerin yapılması önemli bir adım olacaktır. Esnek çalışma seçeneklerinin uygulanması, işi kimin yapacağı, ne zaman ve nerede yapılacağı, nasıl organize edileceği ve nasıl yönetileceğini kapsayan genel iş tasanmına ilişkin değişimlere bağlı olabilir. Uygulamada değişik görünümleri olan esnek çalışma, tam-zamanlı esnek iş seçenekleri v.e kısmi süreli esnek iş seçenek/eri olmak üzere iki grupta incelenebilir. Tam-Zamanlı Esnek İş Seçenekleri Tam-zamanlı iş seçeneklerinin yoğunlaştınlmış iş haftası, yıllık iş süreleri, esnek vardiya sistemleri, emekliliğe yumuşak geçiş, ödünç iş ilişkisi, tele çalış

12 62 Amme idaresi Dergisi ma, evde çalışma ve geçici çalışma gibi türleri bulunmaktadır. ayrıntılı olarak açıklanmaktadır. Bunlar aşağıda a) Yoğunlaştırılmış İş Haftası: Yoğunlaştınlmış iş haftası, çalışma süresinin klasik 5 veya 6 işgününe değil, daha az sayıda (3 veya 4) işgününe sıkıştınlması suretiyle dağıtılmasınt ifade eder. Bu çalışma biçiminde haftalık çalışma süresi azaltılmamaktadır. Günlük çalışma sürelerinin eşit olarak bölünmesi veya farklı şekilde dağıtılması (15 günlük ya da 10 veya 20 güne toplanması) söz konusu olabilmektedir. Özellikle, bilgi teknolojilerinin çalışma hayatına girmesiyle görülen "tele-çalışma" ile ortaya çıkan, birden fazla işletme tarafından ortaklaşa kurulan ve birden çok işyerine bağlı işgörenlerin hizmet gördükleri "komşu büro"lardan her bir işverenin işgörenlerden tam ve verimli yararlanabilmesine olanak sağlamak için böylesi bir çalışma türüne gereksinim duyulmuştur. Yoğunlaştınlmış iş haftası işgörene daha fazla serbest zaman veriyorsa da, günlük çalışma sürelerinin çok uzun olması işgören sağlığı ve iş güvenliği açısından eleştirilmektedir (Eyrenci, 1993: 168) yılı verileri itibarıyla, Kanada 'daki işgörenlerin %3 'ü yoğunlaştırılmış iş haftası seçeneğinden yararlanmaktadır (Canadian Policy Research Network, 2001). b) Yıllık İş Süreleri: Periyodik olarak yılın belli dönemlerinde iş hacminin arttığı veya asgari düzeye indiği bazı işyerlerinde, ortalama iş süresi bir yıllık dönem içinde yapılan tam ve fazla çalışmalar ile asgari çalışma süreleri dengelenmek suretiyle hesap edilmektedir. Bu tür çalışmada işgörenin ücreti, fiilen çalışılan süreye göre değil, ortalama iş süresine göre ve daha ziyade maktu aylık ücret olarak belirlenmektedir. Bu şekilde asgari ücret dönemlerinde işgörenin ücretinde azalma olmamaktadır (Eyrenci, 1993: 169). Finlandiya, İsveç ve İngiltere gibi ülkelerde saat imalatında, yayıncılık ve gazete sektöründe yaygındır. Ayrıca, İngiltere'de finans ve sağlık sektörü gibi hizmet organizasyonlannda da çok yaygındır. Örneğin: İngiltere 'de Pedigree Petfoods yıllık olarak saatlik bir sözleşme yapmakta ve müşterekyönetimlpersonel konseyi işgörenlerin isteğine uygun olarak seçenekler tasarlamaktadır (Bush, 2000: 24-34). c) Esnek Vardiya Sistemleri: İşyerinde iki veya üç vardiya sistemleri yerine, ya kayan esnek vardiya sistemleri uygulanmakta ya da çok sayıda kısmi süreli vardiya gruplan oluşturularak, bu gruplann çalışma süreleri, yapı taşlan gibi yan yana yerleştirilmek suretiyle işyerindeki vardi ya çalışmasında bir bütün 0 luşturolmaktadır. Bu vardiya sistemleri, özellikle işyerinde üretim kapasitesinde bir artışın planlandığı dönemlerde ya da vardiyalı işgörenlerin de kısmi süreli çalışmak istemeleri halinde yararlı olmaktadır (Eyrenci, 1993: 169). Örneğin: ABD İşgücü İstatistikleri Bürosu verileri dikkate alındığında, 1997 yılında 15 milyondan fazla işgören esnek vardiya sistemiyle çalışmaktadır. Tüm tam zamanlı ve maaşlı çalışan işgörenlerin %16.8'i akşam 06:00 ve sabah 06:00 saatleri arasında genellikle alternatif vardiya sistemlerinden yararlanmaktadır. Bu oranın r04.6'sı akşam vardiyası (Gündüz saat 14:00 ve gece yarısı), %3.9'u

13 Calışma Hayatında Esnekliğin İşletme Verimliliği Üzerine Etkileri 63 düzensiz vardiya (İşgörenin belli bir süreyi işletmenin gereksinimine göre düzenlediği vardiya), %3.5'i gece vardiyası (Akşam saat 09:00 ve sabah saat 08:00), %2.9'u değişken vardiya (periyodik olarak bazen gündüz bazen de akşam veya gece vardiyası) ve %1.8'i diğer vardiya sistemlerine göre çalışmaktadır (Beers, 2000: 33-40). d) Emekliliğe Yumuşak Geçiş: İşgörenin birden bire emekliye ayrılmasına bir alternatif olarak ortaya çıkan emekliliğe yumuşak geçişte, belirli bir yaştan sonra işgörenin tedricen azalan sürelerde istihdam edilmesi amaçlanmaktadır. Bununla birlikte, emekli yaşına az kalan işgörene kayan (esnek) iş süreleri sisteminde çok daha geniş imkanlar verilmektedir. Bu esnek çalışma türünün amacı, işgörenin yaşlanmasına bağlı olarak azalan çalışma gücüne uygun bir şekilde iş sürelerini azaltmak ve işgöreni emeklilik şokundan kurtarmaktır. Son yıllarda ABD üniversitelerinde emekliliğe yumuşak geçiş uygulamalarının yaygınlaştığı gözlenmektedir. Gelişmiş ülkelerde yaşlı işgücünün çalışma potansiyelinden önemli ölçüde yararlanılmaktadır yılında İşgören Yararlarını Araştırma Enstitüsü (Employee Benefit Research Institute) tarafından ABD'de yapılan bir araştırmada mevcut emeklilerin %26'sı ya tam zamanlı ya da yarı-zamanlı işlerde çalışmaktadır (Scahill and Forman, 2002: 1). e) Ödünç İş Rişkisi: Ödünç iş ilişkisi, işverenin kendisine hizmet akdi ile bağlı olan işgörenin işgörme edirnini belirli ve geçici bir süreyle diğer bir işverenin emrine vermesidir. Çalışma yaşamının esnekleşmesinde, ödünç işgörenlerin mesleki geçici devrinin önemi, sanayileşmiş ülkeler için büyüktür. Birçok işletme; işgören gereksiniminin giderilmesi için yeni işgören almak yerine, süreli çalışan işletmelerden para karşılığında bu işe uygun kişileri ödünç alma yoluna gitmektedir. Bu süreli çalışan işletmeler, kendi işgörenini sadece ödünç alan işletmeye "ödünç vermek" suretiyle istihdam etmektedir. Ödünç işgören kullanımı, belirli iş sözleşmelerinde olduğu gibi, "sayısal e sneklik"i yükseltir. Böylece kullanıcı işletme her an el atabileceği kısa süreyle çağrılabilir ve genişleyebilir-bölünebilir nitelikteki bir esnek işgücü rezervini hazır bulundurmuş olur (Blomeyer, 1993: 207). Ödünç iş ilişkisinde, bir işveren bazı güçlüklerle karşılaşmasına rağmen işgörenini işten çıkarmak istemediğinde ve gereksinim duyduğu işgörenleri diğer bir işverene geçici bir süre için vermek suretiyle yükünü hafifletmeyi amaçladığında yararlı olabilmektedir. Türkiye'de ö zellikle işverenler, mevsimlik ve uzmanlık gerektiren işlerde diğer işverenlerden işgörenleri ödünç alma yoluna gitmektedir (Centel, 1993: 249). f) Tele Çalışma: İçinde bulunduğumuz bilgi çağının sağladığı kolaylıklar, çalışma hayatında köklü değişiklikler yaratmaya başlamıştır. Tele çalışmanın ortaya çıkışı bilgisayar teknolojisinin ve haberleşme ağlannın gelişimiyle olmuştur. Tele çalışma, bireysel çalışma alanlarının fiziksel düzenlenmesine dayahdır. Yani, iş alanlarının yeniden düzenlenmesiyle, işe esneklik kazandınlması hedeflenmektedir. Tele çalışma, işgücünün yayılma ve dinamizm koşullannın

14 64 Amme İdaresi Dergisi tasanmı ile ilgilidir (Dibben, 2000). Teknolojideki hızlı gelişme (özellikle network teknolojileri, internet vs.) işletmede çalışanlann aynı zamanda sürekli bir arada bulunma zorunluluğunu ortadan kaldırmıştır. Tele çalışmanın, evde büro, uydu büro, komşu büro, gezici büro, dağınık çalışma sistemleri gibi değişik organizasyonlan bulunmaktadır (Güloğlu, 2002: 602). ABD'de danışmanlık, pazarlarna, seyehat acenteliği, basım-yayım, muhasebe, bankacılık, bilgisayar programcılığı, sigorta acenteliği gibi faaliyet sahalannda tele çalışma giderek yaygınlaşmaktadır. Örneğin, IBM'de tele çalışma yapan personel işletme biriminin tümünü oluşturmaktadır. Peoplesojt şirketinde ise, tele çalışma işletmenin bütününde baskın çalışma biçimidir (Dibben, 2000: 1-16; Lee, 2001). Yine, çizelge l'de görüldüğü gibi ABD ve AB ülkeleri gibi gelişmiş ülkelerde esnek işyeri düzenlemelerinden tele çalışma büyük rağbet görmektedir yılı Avrupa Tele Çalışma Raporu'na göre yaklaşık 6.7 milyon Avrupalı tele çaiışma yapmaktadır (toplam işgücünün %4.5). ABD'de ise, günümüzde işgücünün yaklaşık %12.9'u tele çalışma yapmaktadır. Ülkeler Çizelge ı Yılında Avrupa'da Tele Çalışma Yapan İşgörenlerin Durumu 1997 Yılında Tele Çalışma Yapan İşgörenlerin Toplam İşgücü İçindeki Oranı (%) Döneminde Tele Çalışma Yapan İşgören Sayısı ('000) Döneminde Tele Çalışma Yapan İşgörenlerin Toplam İşgücü İçindeki Oranı (%) 1997 Yılına Göre Dönemindeki Artış Oranı (%) Avusturya Belçika& Lüksemburg Danimarka Finlandiya Fransa Almanya Yunanistan İrlanda İtalya Hollanda Portekiz İspanya İsveç İngiltere Toplam AB ABD Kaynak: Jeremy Millard, European Telework, European Te/ework Report-/999. s.8.

15 Çalışma Hayatında Esnekliğin İşletme Verimliliği Üzerine Etkileri 65 g) Evde Çalışma: Çalışmanın işyeri dışına taşınması suretiyle işgören kendi iş süresini tamamen veya büyük oranda kendisi belirleyebilme olanağına sahip olmaktadır. yüz yıldan fazla süredir bilinen bir olgu olan evde çalışma; evde bir işveren veya aracı için işgörenin, onların denetimi olmaksızın bir sözleşme gereğince bir mal veya hizmet üretmesi şeklinde tanımlanabilir. Uygulamada işgören günlük çalışma süresinin uzunluğunu, başlangıç ve bitiş zamanını tümüyle kendisi belirlemektedir. Evde çalışma için gerekli donanım çoğu zaman işveren tarafından sağlanır. Çalışanlann, işletme içerisinde bir büro alanının tahsis edilmeyip kendi evlerinde çalışmalannın beklendiği bir uygulamadır. Bu esnek çalışma düzenlemesi, geleneksel işyerinin yerini almaktan çok onu tamamlayıcı bir nitelik taşımaktadır (Hueck, 1993: 119). İşgörene zamanını düzenlemede büyük bir serbesti sağlamakta ve bunun da ötesinde ev içindeki çalışma yerinde işini aile yaşamı ile uyumlu hale getirebilme olanağı verilmektedir. Çalışma saatlerinde ve düzenlemelerindeki esneklik, ulaşım sorununu ortadan kaldırmaktadır. Fakat, evde çalışmanın kesintiye uğraması, evdeki donanımın bakım ihtiyacının ortaya çıkması ve ekip ruhunun eksik olması önemli dezavantajları arasındadır. Aynca "işgörenin işyerindeki çalışma arkadaşlarıyla sosyal ilişkisinin bulunmaması, bir sosyal izolasyona sebep olabilir. İşverene çalışma alanı açısından önemli bir avantaj sağlar. Bazı şirketler, çalışanlannın bir kısmına kendi istekleriyle ve masraflannı üstlenmek koşuluyla evde çalışma olanağı sağlamaktadır. Bazı şirketler ise, çalışanlarına yalnızca eksiksiz teknik destek sağlamaktadır. Örneğin; AT&T, IBM gibi şirketler çalışanlarına diz üstü bilgisayarlar, özel telefon hatları ve teknik destek hizmeti sunmaktadır" (Dibben, 2000; Lee, 2001). Ayrıca JG Penney şirketi yaklaşık tele pazarlama personeli istihdam etmektedir. Müşteri hizmeti, şirket ekipmanının olduğu evlerde {ton-line" olarak yürütülmektedir (Bush, 2000: 34). Yine, İngiltere'de 1999 yılı bahar dönemi itibariyle yaklaşık 1.2 milyon kişi bir işveren veya alıcıya bağlı olarak bir bilgisayar veya telefon hattı üzerinden temel işlerini haftada en az bir gün evde yapmışlardır. Bu rakam 2000 yılında bahar döneminde 1.5 milyona çıkmıştır. Bu toplam işgücünün %5.5'ini temsil etmektedir (Huws, 2000). Türkiye'de evde çalışma ile ilgili yasal düzenleme yapılmamıştır. Ancak gelecekte bu çalışma türünün ülkemizde de yaygınlaşacağı öngörülmektedir. h) Geçici Çalışma: Son yıllarda sanayileşmiş ülkelerde geçici işgörenlerin toplam işgücü içindeki oranı %2'ye yükselmiştir. Geçici işgören çalıştırma, işletmelere değişen pazar koşullanna hızlı tepki gösterınede esneklik avantajı sağlamaktadır. Dünyada Milwaukee merkezli Manpower ve İsviçre merkezli Adecco gibi şirketler geçici çalışma hizmeti vermektedir. Bu şirketler, bir stratejik ortak olarak pek çok tanınmış kuruluşa geçici işgücü temin etmektedir. Bugün geçici işgörenleri, üretkenliği artırmak için kullanan şirketler büyük kazanç elde etmektedirler. Örneğin, San Diego'da katot tüpleri ve bilgisayar parçaları alanında faaliyet gösteren Sony Technology Center piyasa koşullarında

16 66 Amme İdaresi Dergisi yaşanan değişimler, yeni ürün sunumlanndan kaynaklanan belirsizlikler ve ürün döngüleri nedeniyle geçici işgörenlerden yararlanmaktadır. Bu işgörenler toplam işgücünün yaklaşık %15'ini oluşturmaktadır. Benzer şekilde, Volvo ve Mitsubishi ortaklığıyla kurulan ve Hollanda'nın güneyinde faaliyet gösteren NedCar şirketinde de çalışanlann büyük çoğunluğu geçici işgörenlerden oluşmaktadır yılında bu şirkette başlangıçta toplam işgücünün %76' sı geçici işgörenlerden oluşmakta idi. Ancak yeni modelotomobilin satışlarına göre geçici işgörenlerin sayısında azalma olmuştur (Prewitt, 1998: 8-9). Yine, Hewlett Packard çalışanlannın yaklaşık %12'si geçici işgörenlerden oluşmaktadır (Brown, 1998: 1). Kısmi Süreli Esnek İş Seçenekleri Kısmi süreli çalışma, işveren ile işgörenin aralannda anlaşarak kabul ettikleri, normal çalışma sürelerinden az olan ve düzenli olarak yapılan çalışmadır. Türk çalışma mevzuatında kısmi süreli çalışma düzenlenmemiştir, ancak uygulanmasına engel bir durum da yoktur. Ancak ülkemizde kısmi süreli çalışmanın pek geliştiği söylenemez. Bununla birlikte, işgücü piyasasında esnekliğin arttıniması için gerekli olduğu ileri sürülmektedir. Kısmi süreli çalışmayı diğer çalışma modellerinden ayıran üç unsur bulunmaktadır. Bunlardan ilki, kısmi süreli çalışma, süresi azaltılmış bir çalışmadır. Kısmi süreli çalışmadan söz edebilmek için işgörenin kısmi süreli çalışma süresinin, çalıştığı işyerinde uygulanan normal çalışma süresinden kısa olması gerekir. İkincisi, kısmi süreli çalışma, süreklilik arz etmelidir. Bu husus, kısmi süreli çalışmayı kısa süreli çalışmadan ve belirli süreli çalışmadan ayırt eden bir unsurdur. Üçüncüsü ise, kısmi süreli çalışmanın serbest iradeye bağlı olmasıdır. Ancak bu unsur tartışmaya açıktır. Kısmi süreli çalışmanın işverence kararlaştınldığı durumlarda, işgörenin bu tip çalışma biçimini serbest iradesi dışında, sadece işsiz kalmamak için kabul ettiği durumlar da olmaktadır. ABD'deki toplam işgücü 134 milyon 45 bindir. Bu işgörenlerin 27 milyon 134 bini kısmi süreli (part-time) çalışma yapmaktadır. Özellikle 6 milyon profesyonelin kısmi çalışma yapması ve bu eğilimin artan bir şekilde devam etmesi dikkat çekmektedir (U.S. Bureau of Labor Statistics, 2002a). Yine, 2001 yılı verilerine göre, AB'de ise, toplam işgücünün %19.8'i kısmi süreli işlerde çalışmaktadır. Bu oran kadın işgörenlerde %33.8 düzeyindedir. Bu verilere göre, kısmi süreli işlerde çalışanlann oranı Hollanda'da %19.0, İngiltere'de %18.8 ve Yunanistan' da %21.4 olarak gerçekleşmiştir. Özellikle Hollanda' da kısmi süreli çalışanların %71.3'0000 kadın işgörenler olması ilgi çekicidir (Eurostat, 2001). Günümüzde AB ülkelerinde istihdamda görülen artışın büyük çoğunluğunu, yükselme oluşturmaktadır. kısmi süreli çalışma türlerinde meydana gelen hızlı Türkiye'de kısmi süreli işlerde çalışanlann oranı yaklaşık 0/08.0 düzeyindedir.

17 Çalışma Hayatında Esnekliğin Işletme Verimliliği Üzerine Etkileri 67 Bu oran Türkiye'de kadın işgörenlerde yaklaşık olarak %57.8 düzeyinde hesaplanmaktadır (OECD, 2002). Kısmi süreli çalışmanın bazı türleri aşağıdaki gibi açıklanabilir: a) İş Paylaşımı: İş paylaşımı, tam gün çalışmanın avantajlan ile kısmi süreli çalışmanın yararlannı birleştiren bir esnek çalışma biçimidir. Bu çalışma biçiminde, iki veya daha fazla sayıdaki işgören tek bir işi, gerektiğinde de iki ya da daha çok işi paylaşmaktadır. Bunlar, daha önce belirlenmiş iş süresi planı çerçevesinde oraya yerleştirilmiş diğer işgören ya da işgörenlerin onayıyla işyerindeki mutat iş süresi boyunca faaliyette bulunmayı, sözleşmeyle yüklenmektedirler. İşi paylaşanlar, çalışma süresi içinde işin kesintisiz sürdürülmesini üstlenmektedirler. İş paylaşımında üç önemli koşul aranmaktadır. Bunlar; iş süresinin işgören tarafından belirlenebilmesi, iş paylaşımına giren işgörenlerin ekip oluştunnası ve tüm ekip üyelerinin birbirinin yerini alma yükümlülüğü olmaktadır (Blomeyer, 1993: 204). Çalışma süreleri, işveren ve işgörenlerin kişisel gereksinimlerine göre paylaşılmaktadır. 1980'li yıllarda İngiltere'de iş paylaşımı çok yaygın bir çalışma biçimi idi. 1990'h yıllardan itibaren de ABD'de kamu sektöründe ve eğitim kuruluşlannda iş paylaşımı artış göstenniştir. Bu ülkede şirketlerin üçte birinden fazlası işgörenlerine işi paylaşma imkanı vennektedir. Örneğin, 1999 yılında ABD'de bir tanınmış global yönetim danışmanlık firması olan Hewitt Associates tarafindan işveren üzerinde yapılan bir araştırmada işverenlerin %28'i çalışanlarına işi paylaşma seçeneğini sunduğunu belirtmiştir. Aynca Almanya, Kanada ve Fransa' da iş paylaşımı ile ilgili örneklere rastlanmaktadır (Preston, 2002). b) Kayan (Esnek) İş Süresi: Esnek kısmi çalışma türlerinin en eskilerinden biri olan kayan (esnek) iş süresi, işgörenlerin blok süre olarak belirlenen sürede zorunlu olarak çalışmak koşuluyla, günlük işe başlama ve işi bitinne zamanını veya belli bir zaman dilimi içinde ortalama günlük çalışma süresini aşmadan günlük çalışma süresi uzunluğunu da kendilerinin belirlediği bir çalışma modeli olarak tanımlanabilir. Kayan iş süresi, kuralolarak büro ve idari çalışmalann bütün türlerinde uygulama alanı bulabilir. Kayan iş süresinin iki türü vardır: (l) Basit kayan iş süresi; işgörenin günlük iş süresi kesin olarak belirlenmiştir. İşgören sadece işe başlama ve işin bitiş saatlerini serbestçe belirlemektedir. (2) Vasıjlz kayan iş süresi ise, işgören sadece işe başlama ve bitiş saatleri üzerinde değil, günlük çalışma süresinin uzunluğu konusunda da serbestçe karar verebilmektedir. Burada işgören, günlük çekirdek süre muhafaza edilmek koşuluyla günlük çalışma fazlasını veya açığını belirli bir zaman dilimi içinde (hafta, ay) daha az ya da daha fazla çalışmak suretiyle denkleştinne olanağına sahip olmaktadır. Bu şekilde işgören, çalışılmayan süreleri zaman içinde telafi edebilmekte veya fazla çalışılan süreleri serbest zaman olarak kullanabilmektedir (Hueck, 1993: ). ABD İşgücü İstatistikleri Bürosu verileri incelendiğinde, toplam işgücünün %15.1'i esnek iş süresi uygulamalarından yararlanmak

18 68 Amme Idaresi Dergisi tadır. Örneğin; 1994 yılı itibarıyla ABD 'deki işletmelerin %54'ü bu uygulamadan yararlanmıştır. Bu uygulama imalat ve hizmet sektöründeki çalışanlardan ziyade yöneticiler, profesyoneller, teknik elemanlar ve satış uzmanları arasında daha çok yaygındır (Bush, 2000: 25) c) çağrı Üzerine Çalışma (Kapovaz): Kısmi süreli çalışmanın özel bir şekli olan çağrı üzerine çalışma, Almanya'da, "kapasiteye bağlı değişken iş süresi (Kapovaz)" olarak adlandınlmaktadır. Burada, işgören ile işveren arasında hizmet akdi ile önceleri belli bir zaman dilimi içinde çalışılacak iş süresi saat olarak belirlenmekte ve işverene söz konusu zaman dilimi içinde çalışma saatlerinin ne zaman olacağını ihtiyaca göre çağrı suretiyle belirleme olanağı tanınmaktadır. Çağırma zaman dilimi, hafta, ay veya daha uzun bir süre olabilmektedir (Hueck, 1993: 121). Bu tür çalışma şeklinin yeni olmadığı, özellikle 1970'li yıllarda uygulamanın hızla arttığı ve 1986 yılı sonunda Almanya'da kısmi süreli çalışanların %10'u (yaklaşık 1.4 milyon işgören) çağrı üzerine çalışma yapmakta idi. Bugün Almanya'da çağrı üzerine çalışma yapan işgörenlerin sayısı daha da artmıştır. Bu gelişme, arz ve talebin ileri bilgisayar teknolojileri sayesinde tam olarak hesaplanması sayesinde olmuştur. Bunun sonucunda üretim ve personel planlaması yapılmakta, talep daralması yaşandığı zamanlarda iş sürelerinin azaltılması, veya aksine sadece talebin genişlediği dönemlerde çağrı üzerine çalıştırma olanaklı hale gelmektedir (Eyrenci, 1993: 166). Çağrı üzerine çalışmanın iki türü mevcuttur. Çağrı üzerine çalışmanın birinci türünde, taraflar önceden belirli bir zaman dilimi içinde (hafta, ay, yıl) işgörenin toplam ne kadar süre çalışacağını (çalışma süresini) saptayabilir. Böylece işverene, işgörenin iş edimini ne zaman yerine getireceğini çağrı yoluyla belirleme olanağı tanınmaktadır. Çağrı üzerine çalışmanın ikinci türünde ise, işgörenin belirlenen zaman dilimi içinde (hafta, ay, yıl) toplam ne kadar süre çalışacağını belirleme hakkının tamamı işverene bırakılmaktadır. Kapovaz salt işverenin çıkanna hizmet etmektedir. Bu tür iş sürelerinde esnekleştirme, aslında işverenin gereksinimlerine göre ve henüz mevcut olmayan iş hacmine bağlı olarak yapılmaktadır (Eyrenci, 1993: 166). Bu çalışmada ele alınan esnek çalışma biçimlerinin yanı sıra esnek zaman, mevsimlik çalışma, fazla mesai ve kısa dönemli çalışma gibi esnek çalışma biçimleri de arz ve talep durumuna göre işletmelerce yaygın olarak kullanılmaktadır. ÇALIŞMA HAYATıNDA ESNEKLİGİN İŞLETME VERİMLİLİ(;İ ÜZERİNE ETKİLERİ Çalışma hayatında esnekliğin işletmelerin verimliliği üzerindeki etkilerine değinmeden önce, Türkiye' de işgücü piyasasındaki gelişmeler hakkında kısaca bilgi vermekte fayda vardır. İşgücü piyasasındaki gelişmeler izlendiğinde, Türkiye'de son 14 yılın işsizlik oranı ortalama %7.8 ve eksik istihdamdan kaynak

19 ! İngiltere Çalışma Hayatında Esnekliğin İşletme Verimliliği Üzerine Etkileri 69 lanan atıl işgücü oranı yıllık ortalama %6.9 düzeyinde gerçekleşmiştir (DİE, 2002). Bir kıyaslama yapma açısından döneminde Türkiye ve bazı ülkelerdeki işsizlik oranlan çizelge 2'de düzenlenmiştir. Çizelge 2. Ülkelere Göre İşsizlik Oranları: (0/0) Ülkeler İşsizlik Oranı (OM ABD Almanya Belçika Danimarka Finlandiya Fransa İrlanda Hollanda İspanya İsveç İtalya Kanada Lüksemburg Norveç Portekiz YWlanistan b Türkiye" Kaynak: OECD, Labour Force Statistıcs, a.die 2001 verileridir. b.eurostat 2001 verileridir ım ı ı IEE Çizelge 2'de görüldüğü gibi 2001 yılı itibanyla Avrupa'da işsizlik oranının en yüksek olduğu ülkeler İspanya (%10.7), Yunanistan (%10.5), İtalya (%9.4), Finlandiya (%9.1) ve Türkiye (%8.5)'dir. İşsizlik oranınuı en düşük olduğu ülkeler ise Lüksemburg (%2.0) ve Hollanda (%2.4)'dır yılının ilk döneminde ILO tanımlan esas alınarak DİE tarafından yapılan "Hane Halkı İşgücü Anketi"ne göre, Türkiye'deki toplam işgücü 20 milyon 929 bin kişi olarak hesaplanmıştır. Bu işgücünün 18 milyon 467 bini istihdam edilmektedir. Bu dönemde toplam istihdam, geçen yılın ayn~ dönemine göre 755 bin kişilik bir azalış göstermiştir. Bu gösterge istihdamda \ bir daralma yaşandığı anlamına gelmektedir. İş gücüne katılma oranı ise, %45.2 olarak gerçekleşmiştir yılında %8.5 olan işsizlik oranı 2002 yılının ilk döneminde %11.8'e çıkmıştır. Türkiye genelinde eğitimli gençlerde işsizlik oranı ise, %29.4 olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde işsizlik kadar önemli olan eksik istihdamın toplam

20 70 Amme idaresi Dergisi işgücü içindeki oranı %5.9 olarak gerçekleşmiştir. Türkiye genelinde eksik istihdam oranı erkeklerde % 7.3 iken, kadınlarda % 2.1 düzeyinde olmuştur yılı ilk döneminde Türkiye genelinde istihdam edilenlerin sadece %10.4'ü üniversite mezunudur. Bu dönemde istihdam edilenlerin %47.7'si herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı olmadan çalışmaktadır. Kayıt dışı istihdam, toplam istihdamın yansına yakındır. Bu dönemde istihdam edilenlerin %26.4'ünü kadınlar oluşturmaktadır. Türkiye genelinde istihdam edilen kadınlann %43.7'si ücretsiz aile işçisi olarak çalışmaktadır. İstihdam edilen kadınlann %53.2'si tanm sektöründe çalışırken, bu sektördeki kadınlann %76.4 'ünü ücretsiz aile işçileri oluşturmaktadır yılı itibanyla Türkiye'de toplam istihdam içinde tanm sektörünün %30.4, sanayi sektörünün %24 ve hizmetler sektörünün payı %45.6 düzeyinde gerçekleşmiştir. OECD verilerine göre, yılları arasında hizmetler sektöründe istihdam edilen işgücünün oranı artış göstermiştir. Bilgi toplumunda bu eğilimin artan oranda devam edeceği öngörülmektedir (Çizelge 3). Çizelge 3. Sektörlere Göre İşgücü İstihdamının Dağılımı: ÜLKELER TARIM(%) SANAYİ(%) HizMETLER(%) ABD Almanya Belçika Danimarka Finlandiya Fransa Hoııanda İngiltere İrlanda İspanya i 62.2 İsveç İtalya Kanada Lüksemburg Norveç Portekiz Yunanİstan Türkiye Kaynak: OECD, Labour Foree Slatislies ( ),2001.

TÜRK İŞ HUKUKU VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNDA GÜVENCELİ ESNEKLİK

TÜRK İŞ HUKUKU VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNDA GÜVENCELİ ESNEKLİK TÜRK İŞ HUKUKU VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNDA GÜVENCELİ ESNEKLİK Yrd. Doç. Dr. S. Alp LİMONCUOĞLU İzmir 2010 TÜRK İŞ HUKUKU VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNDA GÜVENCELİ ESNEKLİK BİRİNCİ BÖLÜM İŞGÜCÜ PİYASASINDA

Detaylı

5. İşçi fazlasını, işveren fazlasını ve iş fazlasını şekil yardımıyla gösteriniz.

5. İşçi fazlasını, işveren fazlasını ve iş fazlasını şekil yardımıyla gösteriniz. 1. Emeğin marjinal ürününün formulü nedir? 2. İşçi fazlasının formulü nedir? 3. İşveren fazlasının formulü nedir? 4. İş fazlasının formulü nedir? 5. İşçi fazlasını, işveren fazlasını ve iş fazlasını şekil

Detaylı

Avrupa: bir ve bölünmemiş? Avrupa da Ekonomik Modeller

Avrupa: bir ve bölünmemiş? Avrupa da Ekonomik Modeller Avrupa: bir ve bölünmemiş? Avrupa da Ekonomik Modeller Konular Avrupa daki sosyoekonomik modeller: Rhineland Anglo-Saxon Akdeniz İskandinav Uygulama Modellerin performansı Türkiye nerede duruyor? 2 Avrupa

Detaylı

EMEK ARAŞTIRMA RAPORU-2

EMEK ARAŞTIRMA RAPORU-2 EMEK ARAŞTIRMA RAPORU-2 KAMU İSTİHDAM RAPORU (Aralık, 2015) Ø KAMU SEKTÖRÜNDE İSTİHDAM EDİLEN İŞÇİ SAYISI YÜZDE 3,4! GERİLEDİ. KADROLU İŞÇİ SAYISI İSE YÜZDE 4,6 DÜŞTÜ! Ø BELEDİYELERDE KADROLU İŞÇİ SAYISI

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Komşular SUNAR T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Asgari Ücretin Tanımı Çalışan bir kişinin en azından temel ihtiyaçlarını

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE TEMEL KAVRAMLAR İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) İKY Gelişimi İKY Amaçları İKY Kapsamı İKY Özellikleri SYS BANKASI ÖRNEĞİ 1995 yılında kurulmuş bir

Detaylı

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ TOBB Kadın Girişimciler Kurulu Kongresi Ankara, 25 Ağustos 2008 Y.Doç.Dr. İpek İlkkaracan İstanbul Teknik Üniversitesi Kadının

Detaylı

Başarılı Mesleki Beceri ve İstihdam Politikaları

Başarılı Mesleki Beceri ve İstihdam Politikaları Başarılı Mesleki Beceri ve İstihdam Politikaları Gösterge 2004 2008 2012 Nüfus (Bin Kişi) 66.379 69.724 73.604 15+ Nüfus (Bin Kişi) 47.544 50.772 54.724 Genç Nüfus (15-24 yaş) (Bin Kişi) 11.840 11.490

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

tepav OECD Beceri Stratejisi ve UMEM Projesi Aralık2011 N201161 POLİTİKANOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav OECD Beceri Stratejisi ve UMEM Projesi Aralık2011 N201161 POLİTİKANOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Aralık2011 N201161 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ayşegül Dinççağ 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri OECD Beceri Stratejisi ve UMEM Projesi Başta ABD ve Avrupa Birliği ülkeleri

Detaylı

Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma

Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB Eşleştirme Projesi, Ankara Kursun 6. Haftası Carin Lindqvist-Virtanen Genel Müdür Yardımcısı Sigorta Bölümü Sosyal refah ve sağlık bakım alanında idari

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU ESNEK GÜVENCE BAĞLAMINDA TÜRKİYE DE SOSYAL GÜVENCE Yasemin KARA Ağustos 2009 İÇERİK GİRİŞ TÜRKİYE HOLLANDA SONUÇ ve DEĞERLENDİRME 2 GİRİŞ 3 Matra Projesinin Temelleri Bu çalışma

Detaylı

Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler

Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler www.faktorgrup.com İşlerinizde Profesyonel Çözümler Değerli yöneticiler, Bildiğiniz gibi, içinde yaşadığımız yüzyılda modern işletmecilik kavramı beraberinde

Detaylı

KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE

KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE Türkiye Đşçi Sendikaları Konfederasyonu KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE Ankara Amaç Türkiye de kayıt dışı istihdam önemli bir sorun olarak gündemdedir. Ülkede son verilere göre istihdam edilenlerin yüzde

Detaylı

Toplumlar için bilginin önemi

Toplumlar için bilginin önemi Toplumlar için bilginin önemi İnsanlık tarihi günümüze kadar şu toplumsal aşamalardan geçmiştir: İlkel toplum Doğa, avlanma Tarım toplumu MÖ.800-1750 ler Toprak, basit iş bölümü Sanayi toplumu Makinalaşma

Detaylı

Esnek Güvence Kavramı ve Türk Sosyal Güvenlik Mevzuatındaki Yeri. Sosyal Güvenlik Uzmanı Varol DUR

Esnek Güvence Kavramı ve Türk Sosyal Güvenlik Mevzuatındaki Yeri. Sosyal Güvenlik Uzmanı Varol DUR Esnek Güvence Kavramı ve Türk Sosyal Güvenlik Mevzuatındaki Yeri Sosyal Güvenlik Uzmanı Varol DUR 1 İçerik o Esneklik ve Güvenlik Kavramları o Esnek Güvence Kavramı o Avrupa Birliği nde Esnek Güvence o

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu?

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Yrd. Doç. Dr. Elif UÇKAN DAĞDEMĠR Anadolu Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi 1. GĠRĠġ Avrupa Birliği (AB)

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

RAKAMLARLA KONYA İSTİHDAMI FEYZULLAH ALTAY

RAKAMLARLA KONYA İSTİHDAMI FEYZULLAH ALTAY Bugün, yükselen ekonomisi ve gelişmekte olan performansıyla ülkesi için önemli bir katma değer oluşturan sayılı merkezlerden birisidir. Gelişmekte olan ekonomisine paralel olarak birçok sektörde yeni iş

Detaylı

Sağlıkta Maliyet. B.Burcu TANER Mayıs.2015

Sağlıkta Maliyet. B.Burcu TANER Mayıs.2015 Sağlıkta Maliyet B.Burcu TANER Mayıs.2015 14 Mayıs 2015 tarihinde Acıbadem Üniversitesi nde yapılan ASG XV. Hemşirelik Haftası Etkinliklerinde sunulmuştur. Hedef Daha geniş kitleler için daha iyi sağlık

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa 1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa 1 27-11-2008 Küresel Kriz Çalışma Grubu Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ekonomik krizi fırsata dönüştürmenin yollarından biri: Kitlesel ölçekte işgücüne yeniden beceri kazandırma programları

Detaylı

İşletmelerarası Karşılaştırma Kıyaslama Benchmarking

İşletmelerarası Karşılaştırma Kıyaslama Benchmarking İşletmelerarası Karşılaştırma Kıyaslama Benchmarking Kıyaslama, bir işletmenin kendi performansını yükseltebilmek için, üstün performansı olan diğer işletmeleri incelemesi, bu işletmelerin iş yapma usulleri

Detaylı

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU:

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU: TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) (Ocak 2013 TÜİK HİA Verilerinin Değerlendirilmesi) Türkiye İstatistik Kurumu nun (TÜİK) Ocak 2013 Hanehalkı İşgücü İstatistikleri, 14 Nisan 2013 tarihli

Detaylı

TÜRKİYE CERN FIRSATINI KAÇIRDI

TÜRKİYE CERN FIRSATINI KAÇIRDI DEĞERLENDİRMENOTU Aralık2012 N201288 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Bilgi ASLANKURT 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri H. Ekrem CUNEDİOĞLU 2 Araştırmacı, Finans Enstitüsü TÜRKİYE CERN

Detaylı

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD, hükümetlerin sınır (gümrük dahil) prosedürlerini geliştirmeleri, ticaret maliyetlerini azaltmaları, ticareti artırmaları ve böylece uluslar

Detaylı

167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ

167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ 167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Barış ÖZTUNA Çankırı Karatekin Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri

Detaylı

T.C ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI ÇALIŞMA VE İŞ KURUMU KIRIKKALE İL MÜDÜRLÜĞÜ

T.C ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI ÇALIŞMA VE İŞ KURUMU KIRIKKALE İL MÜDÜRLÜĞÜ T.C ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI ÇALIŞMA VE İŞ KURUMU KIRIKKALE İL MÜDÜRLÜĞÜ } Türkiye İş Kurumu 2003 tarihinde 4904 sayılı kanun ile kurulmuştur. } 665 sayılı KHK ile Bölge Çalışma Müdürlükleri

Detaylı

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular PLATFORM NOTU'15 / P-3 Yayınlanma Tarihi: 05.02.2015 * Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular Cem Başlevent 1 YÖNETİCİ ÖZETİ Son yıllarda yaşanan olumlu gelişmelere rağmen, kayıtdışı

Detaylı

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret www.maviperde.com 1995 li yıllardan sonra Dünyada ve Türkiye'de elektronik ticaretin ön plana çıkmasıyla ve gelecek yıllarda mekanik perde sistemi pazarının çoğunu elektronik ticaretle olacağı varsayımı

Detaylı

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3]

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] Ek Karar 5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] KARAR NO Y 2005/3 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri Ülkemizin bilim ve teknoloji performansı, aşağıdaki

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

YÖNETİCİ ÖZETİ ÇALIŞMA YAŞAMINDA UZUN DÖNEMLİ EĞİLİMLER: EŞİTSİZLİKLER VE ORTA GELİR GRUPLARI ÜZERİNDEKİ ETKİLER

YÖNETİCİ ÖZETİ ÇALIŞMA YAŞAMINDA UZUN DÖNEMLİ EĞİLİMLER: EŞİTSİZLİKLER VE ORTA GELİR GRUPLARI ÜZERİNDEKİ ETKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ ÇALIŞMA YAŞAMINDA UZUN DÖNEMLİ EĞİLİMLER: EŞİTSİZLİKLER VE ORTA GELİR GRUPLARI ÜZERİNDEKİ ETKİLER Son dönemdeki uluslararası tartışmalar, giderek artan eşitsizliklere ve bu durumun toplumsal

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

2014 OCAK AYI İŞSİZLİK RAPORU

2014 OCAK AYI İŞSİZLİK RAPORU 2014 OCAK AYI İŞSİZLİK RAPORU HAZIRLAYAN 27.04.2014 RAPOR Prof. Dr. Halis Yunus ERSÖZ Prof. Dr. Mustafa DELİCAN Doç. Dr. Levent ŞAHİN 1. İşgücü Türkiye İşgücü Piyasasının Genel Görünümü Toplam nüfusun

Detaylı

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1 ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1- Genel Olarak Bir ekonominin başarı ölçütlerinden birisi de istihdam yaratma kapasitesidir.

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

AHZIRLAYANLAR. 2009463008 Cemre Benan Arslan 2008463095 Burcu Şahin 2005463066 A. Eren Öztürk

AHZIRLAYANLAR. 2009463008 Cemre Benan Arslan 2008463095 Burcu Şahin 2005463066 A. Eren Öztürk AHZIRLAYANLAR 2009463008 Cemre Benan Arslan 2008463095 Burcu Şahin 2005463066 A. Eren Öztürk Bu araştırmamızda size kurumsal ve geleneksel olarak yönetilen iki firmanın ücret, ücret belirleme ve ücretin

Detaylı

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin Türkiye Enerji Piyasasına Etkileri i 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin son kullanıcılara yararları somutları çeşitli sektörlerde kanıtlanmıştır Telekom Havayolu Liberalleşme öncesi > Genellikle

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU İLE GETİRİLEN YENİ İŞLEMLERİNE ETKİ EDECEK BAZI

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU İLE GETİRİLEN YENİ İŞLEMLERİNE ETKİ EDECEK BAZI 5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU İLE GETİRİLEN YENİ DÜZENLEMELERDEN ÜCRET HESAPLARINA VE MUHASEBE İŞLEMLERİNE ETKİ EDECEK BAZI KONULARIN AÇIKLANMASI 15 5510 SAYILI SOSYAL

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI UZMANI (YÖNETİCİSİ)

İNSAN KAYNAKLARI UZMANI (YÖNETİCİSİ) İNSAN KAYNAKLARI UZMANI (YÖNETİCİSİ) TANIM İşletmede çalışacak insan kaynağının sayısını ve niteliğini belirleyerek, insan kaynağının başarısını, moralini, motivasyonunu ve uyum düzeyini artırıcı çalışmaları

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ NAZİLLİ İİBF İKTİSAT BÖLÜMÜ VE AVRUPA ARAŞTIRMALAR MERKEZİ TARAFINDAN DÜZENLENEN GÜNCEL EKONOMİK SORUNLAR KONGRESİ NDE YAPACAĞI Açılış Konuşmasının

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

ERDOĞAN YÜKSEL KOSGEB Çanakkale Müdürü

ERDOĞAN YÜKSEL KOSGEB Çanakkale Müdürü ERDOĞAN YÜKSEL KOSGEB Çanakkale Müdürü 2011 Şubat 2012 Şubat Sayı % Sayı % Toplam 22.802 100,0 23.338 100,0 Ücretli veya yevmiyeli 14.001 61,4 14.668 62,9 İşveren 1.192 5,2 1.228 5,3 Kendi hesabına 4.685

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

İŞGÜCÜ VE İSTİHDAM Demografik Fırsat Penceresi

İŞGÜCÜ VE İSTİHDAM Demografik Fırsat Penceresi İŞGÜCÜ VE İSTİHDAM 1. Dünya Çalışma Örgütü nün 213 yılında yayınladığı Global İstihdam Trendleri -213 verilerine göre; 212 yılında dünya genelinde toplam işsiz sayısı 197 milyonu bulmuş ve projeksiyonlara

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II ÇALIŞMA EKONOMİSİ II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ (Taslak Rapor Özeti) Faruk Aydın Hülya Saygılı Mesut Saygılı Gökhan Yılmaz Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

Dünya Kadınlar Günü nde Kadın İstihdamına Genel Bir Bakış

Dünya Kadınlar Günü nde Kadın İstihdamına Genel Bir Bakış Dünya Kadınlar Günü nde Kadın İstihdamına Genel Bir Bakış Yrd. Doç. Dr. M. Engin SANAL Trakya Üniversitesi, İ.İ.B.F. Çalışma Eko. ve Endüstri İliş.Bl. Öğretim Üyesi Dünya Kadınlar Günü nü kutladığımız

Detaylı

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I)

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) Günümüzde bilişim ve iletişim teknolojilerindeki hızına erişilemez gelişme ve ilerlemelerin sonucunda özellikle

Detaylı

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu Doğu Avrupa, Orta Asya ve Türkiye de İnsana Yakışır İstihdamın Geliştirilmesi Alena Nesporova Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktör Yardımcısı Uluslararası Çalışma Ofisi, Cenevre Sunumun yapısı Kriz öncesi

Detaylı

Yeni kanun teklifi neden yeterli değildir?

Yeni kanun teklifi neden yeterli değildir? tepav Economic Policy Research Foundation of Turkey Yeni kanun teklifi neden yeterli değildir? Güven Sak 28 Şubat 2012 Çerçeve Ne yapmak istiyoruz? İnsan gücümüz dünyanın en büyük 10 uncu ekonomisi olma

Detaylı

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity

Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity İskender GÜMÜŞ* Nebi Sümer, Nevin Solak, Mehmet Harma İşsiz Yaşam: İşsizliğin

Detaylı

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 HÜKÜMETİN YAPISI VE BAKANLIKLAR EKONOMİ YÖNETİMİ; REFORMLAR İLE HIZLI EKONOMİK

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri 2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 2 Maliye Bakanlığının Yönetim Birimleri Limited Şirketler Kurumlar Ticari işletmeler ve fonlar HANSEL LTD SATIN ALMA KURUMU

Detaylı

KISMİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİYLE ÇALIŞANLARIN YILLIK ÜCRETLİ İZİN HAKKI

KISMİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİYLE ÇALIŞANLARIN YILLIK ÜCRETLİ İZİN HAKKI KISMİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİYLE ÇALIŞANLARIN YILLIK ÜCRETLİ İZİN HAKKI Umut TOPCU * 1- GİRİŞ Günümüzde ortaya çıkan ekonomik ve teknolojik gelişmeler iş hukukunu esnekleşme yönünde zorlamakta, bunun sonucunda

Detaylı

THE ROYAL BANK OF SCOTLAND PLC (MERKEZİ EDINBURGH) İSTANBUL MERKEZ ŞUBESİ 30 HAZİRAN 2015 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU Müdürler Kurulu Başkanı ve Genel Müdür ün Ara Dönem Faaliyetine İlişkin Değerlendirmeleri

Detaylı

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015 Elektrik Perakende Sektörü Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları 30 Eylül 2015 2015 Deloitte Türkiye. Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited 1 Elektrik perakende pazarında sektör içi/dışı oyuncularla

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

oranları genel yapıyla benzerlik göstermekte ve yüzde 24,4 ile Orta Doğu dışındaki ülkelere göre oldukça düşük bir seviyede bulunmaktadır.

oranları genel yapıyla benzerlik göstermekte ve yüzde 24,4 ile Orta Doğu dışındaki ülkelere göre oldukça düşük bir seviyede bulunmaktadır. YÖNETİCİ ÖZETİ Türkiye de kadınların işgücüne katılımı 2008 yılı itibariyle yüzde 24 tür. Bu oranla Türkiye, Ortadoğu ülkeleriyle aynı grupta yer alırken Güney Avrupa ile Latin Amerika ülkelerinin, hatta

Detaylı

Göç ve Serbest Dolaşım Eğilimler ve Engeller. Ayşegül Yeşildağlar 16.09.2010 Ankara, Turkey

Göç ve Serbest Dolaşım Eğilimler ve Engeller. Ayşegül Yeşildağlar 16.09.2010 Ankara, Turkey Göç ve Serbest Dolaşım Eğilimler ve Engeller Ayşegül Yeşildağlar 16.09.2010 Ankara, Turkey Türkiye den AB ne Göç 1961 den itibaren göçün değişen doğası 60 lar : Batı Avrupa da niteliksiz işgücü ihtiyacı

Detaylı

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ 1990 sonrasında peş peşe gelen finansal krizler; bir yandan teorik alanda farklı açılımlara hız kazandırırken bir yandan da, küreselleşme süreci ile birlikte,

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

28.02.2011 1. Çocuk Hakları Kongresi, 25-27 Şubat 2011, Istanbul

28.02.2011 1. Çocuk Hakları Kongresi, 25-27 Şubat 2011, Istanbul Okulöncesi Eğitimde Fırsat Eşitliği Uzm. Dilek EROL SAHĐLLĐOĞLU MEB Öğretmenim Anaokulu Müdür Yardımcısı 1 Sunu Planı Okulöncesi Eğitimin Tanımı Okulöncesi Eğitimin Önemi Eğitim Hakkı Sayılarla Okulöncesi

Detaylı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TUNCELİ İLİ 2008 YILI İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TUNCELİ İLİ 2008 YILI İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TUNCELİ İLİ 2008 YILI İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU ARAŞTIRMANIN KAPSAM VE AMACI İşgücü piyasasında ihtiyaç duyulan

Detaylı

İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI BATMAN İLİ SONUÇ RAPORU

İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI BATMAN İLİ SONUÇ RAPORU İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI BATMAN İLİ SONUÇ RAPORU 1 İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI BATMAN İLİ SONUÇ RAPORU İÇİNDEKİLER ARAŞTIRMANIN KAPSAM VE AMACI... 2 BATMAN İLİNİN TEMEL İŞGÜCÜ PİYASASI BİLGİLERİ...

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı (ŞUBAT 2014) Ankara 0 Avrupa 2020 Stratejisi ve Eğitim de İşbirliğinin Artan Önemi Bilimsel ve teknolojik ilerlemeler

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER

EKONOMİK GÖSTERGELER EKONOMİK GÖSTERGELER 1. özel SEKTÖRÜN YURTDIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİLER 2. HANE HALKI İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ 3. KISA VADELİ DIŞ BORÇLARIN GELİŞİMİ 4. SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ Dr. Adem KORKMAZ 1. ÖZEL SEKTÖRÜN

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İşletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirmesine ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamasına yönelik bilgi toplama, analiz, seçim, karar ve uygulama

Detaylı

ÜNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ ve İYİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ SEMİNERİ

ÜNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ ve İYİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ SEMİNERİ MESLEKİ ve TEKNİK EĞİTİMDE ÜNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ ve İYİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ SEMİNERİ 19 /04/ 2010 Azize Gökmen Genç Nüfus Yapısına Sahip Türkiye Bugün; GENÇ İŞSİZLER Sorununu Tartışmaktadır.

Detaylı

Sosyal Politikayı Yeniden Düşünmek! NEDEN?

Sosyal Politikayı Yeniden Düşünmek! NEDEN? Sosyal Politikayı Yeniden Düşünmek! NEDEN? -Nereden?- Sosyal Sorunlar? İşsizlik, yoksulluk, ayırımcılık. Sosyal sınıflar, tabakalar, gruplar? İşsiz, yaşlı, çocuk, engelli. Yasalar, kurumlar, araçlar? -Anayasa,

Detaylı

BANKA DIŞI FİNANS KESİMİNİN GELİŞİMİ VE GELECEĞİ DR. GÜRMAN TEVFİK KURUMSAL YATIRIMCI YÖNETİCİLERİ DERNEĞİ

BANKA DIŞI FİNANS KESİMİNİN GELİŞİMİ VE GELECEĞİ DR. GÜRMAN TEVFİK KURUMSAL YATIRIMCI YÖNETİCİLERİ DERNEĞİ BANKA DIŞI FİNANS KESİMİNİN GELİŞİMİ VE GELECEĞİ DR. GÜRMAN TEVFİK KURUMSAL YATIRIMCI YÖNETİCİLERİ DERNEĞİ SERMAYE PİYASASI KURUMU KONFERANSI 8 MAYIS 2003 1 FİNANSAL SİSTEMİN İŞLEVLERİ I Malların, hizmetlerin

Detaylı

ARA DÖNEM FAALIYET RAPORLARI BEKLENTİLER VE SORUNLAR. Uğur Saçmacıoğlu SPK Uzmanı -

ARA DÖNEM FAALIYET RAPORLARI BEKLENTİLER VE SORUNLAR. Uğur Saçmacıoğlu SPK Uzmanı - ARA DÖNEM FAALIYET RAPORLARI BEKLENTİLER VE SORUNLAR Uğur Saçmacıoğlu SPK Uzmanı - Ara dönem faaliyet raporlarının masaya yatırılması Soru işaretleri: Ara dönem faaliyet raporu neden gerekli? Bu gereklilikler

Detaylı

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler İşlevsel Stratejiler İşletmedeki yönetim düzeylerine göre yapılan strateji sınıflamasında orta veya alt yönetim düzeylerinde hazırlanmakta ve uygulanmakta olan stratejilerdir. KURUMSAL STRATEJİLER İş Yönetim

Detaylı

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ Musa Yaşar Bilimsel ve teknolojik faaliyetler, ülkelerin kalkınmasında büyük bir öneme sahip olup, ulusal gelirden bu tür faaliyetlere

Detaylı

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB ÜLKELERĠNDE YATIRIM ORTAMININ ÇEKĠCĠLĠK SIRALAMASI, 2005 Yeni Zelanda ABD Kanada Norveç Avusturalya Danimarka İngiltere

Detaylı

ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ

ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ ÖZGEÇMĠġ Adı Soyadı: Erol YENER Doğum Tarihi: 20/06/1970 Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ Derece Bölüm Üniversite Yıl Lisans İşletme Böl. Karadeniz Teknik Üniversitesi 1992 Y. Lisans İşletme

Detaylı

Hızlı Tüketim Ürünleri Perakendeciliğinde Dönüşüm ve Sektörün Geleceği. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı www.tepav.org.

Hızlı Tüketim Ürünleri Perakendeciliğinde Dönüşüm ve Sektörün Geleceği. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı www.tepav.org. Hızlı Tüketim Ürünleri Perakendeciliğinde Dönüşüm ve Sektörün Geleceği Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı www.tepav.org.tr Güven Sak Ankara, 29 Aralık 2005 Slide 3 Gündem Ekonomide yeni trendler

Detaylı

Basın Sohbet Toplantısı. 14 Temmuz 2009, İstanbul

Basın Sohbet Toplantısı. 14 Temmuz 2009, İstanbul Basın Sohbet Toplantısı 14 Temmuz 2009, İstanbul Kuruluş : 7 Ocak 2009 Internet Adresi : www.tuyid.org Posta Adresi : Nispetiye Cad. Levent İşhanı No: 6/2 34330 Levent - İstanbul Telefon : (212) 278 30

Detaylı

2014 Yılı SGK İş Kazası İstatistiklerinin Analizi

2014 Yılı SGK İş Kazası İstatistiklerinin Analizi Sayfa 1 / 6 2014 Yılı SGK İş Kazası İstatistiklerinin Analizi 1. Giriş Ülkemizde iş kazaları ve meslek hastalıklarına ait istatistiklerin toplanıp yayınlanması Sosyal Güvenlik Kurumu nun (SGK) sorumluluğundadır.

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ T.C. Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi vturker@marmara.edu.tr 10. DERS İKY - Teknik (Fonksiyonel) Kapsamı 6. Fonksiyon: KARİYER YÖNETİMİ (DEVAMI) Kariyer Aşamaları (4 Adet)

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER TABLOLAR Tablo 1. TR63 Bölgesi Doğum Sayısının Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 1 Tablo 2. Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)...

Detaylı

İŞKUR DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI

İŞKUR DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI İŞKUR DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI İŞKUR DESTEKLERİ A. AKTİF İSTİHDAM POLİTİKALARI Aktif İstihdam Politikaları İş Birliği Yapılan Kurum/Kuruluşlar: Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim

Detaylı

Türkiye İş Kurumu İşverenlere Sunulan Hizmetler Kadri KABAK İzmir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürü kadri.kabak@iskur.gov.tr

Türkiye İş Kurumu İşverenlere Sunulan Hizmetler Kadri KABAK İzmir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürü kadri.kabak@iskur.gov.tr Türkiye İş Kurumu İşverenlere Sunulan Hizmetler Kadri KABAK İzmir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürü kadri.kabak@iskur.gov.tr 28 Nisan 2015 İşgücü Piyasasının Fotoğrafını Çekiyoruz! Yılda en az 2 kez, tüm

Detaylı