YEN YASALARIN IfiI INDA CRA VE FLAS SUÇLARI LE YARGILAMA YÖNTEM NE FARKLI BAKIfi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YEN YASALARIN IfiI INDA CRA VE FLAS SUÇLARI LE YARGILAMA YÖNTEM NE FARKLI BAKIfi"

Transkript

1 YEN YASALARIN IfiI INDA CRA VE FLAS SUÇLARI LE YARGILAMA YÖNTEM NE FARKLI BAKIfi MEHMET UYSAL (*) Borçludan alaca n r zas yla tahsil edemeyen alacakl, devlet kurumlar n n da yard m yla, alaca n zorla tahsil hakk na sahiptir. cra ve flas Yasas nda düzenlenen bu cebri icran n etkili k l nmas için ayr ca yasada borçluya birtak m yükümlülükler getirilmifltir. Borçlunun yükümlülüklerini yasada öngörülen biçim ve kapsamda yerine getirmemesi halinde de bir tak m yapt r mlar getirilmifltir ki bunlara icra iflas suçlar denilmektedir. Örne in, borçlunun mal beyan nda bulunmas için hapisle tazyik edilmesi ( Y md.76), süresinde mal beyan nda bulunmayan borçlunun cezaland r lmas (md.337/1), gerçe e ayk r mal beyan nda bulunan borçlunun cezaland r lmas (md.338/1), haciz ihbarnamesine karfl gerçe e ayk r beyanda bulunan üçüncü kiflinin cezaland r lmas (md.89/4 ve 338/1) ve alacakl s n zarara sokmak kast yla varl n eksiltme (md.331) v.s. (1) Ceza hukuku hem dar anlamda maddi ceza, hem de genifl anlamda ceza, usul ve infaz hukuku olarak temelden de ifltirilerek tarihi itibariyle yürürlü e girmifltir. cra ve flas suçlar ve yarg lama yöntemine iliflkin kurallarda da bu de iflikli e paralel de ifliklikler yap larak ayn tarihte yürürlü e girmifltir tarih ve 2004 say l cra ve flas Yasas n n ceza ve yarg lama yöntemi içeren maddelerinde ki en son de ifliklik tarih ve 5358 say l yasa ile yap larak tarihinde yürürlü e girmifltir. De ifliklikten önce cra ve flas suçlar a r hapis, hapis, a r para cezas, hafif hapis ve hafif para cezas olarak yapt r ma ba l yd. Bunlardan hileli iflas Y 311, eski TCY 506 maddesinde düzenlenip a r ceza mahkemelerinde görülmekte, taksirli iflas Y 310, eski TCY 507 maddesinde (*) Yarg ç (1) Kuru, Baki: cra ve flas Hukuku El Kitab. Sh. 61.

2 1014 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 düzenlenip asliye ceza mahkemesinde görülmekte idi. Yine yapt r m hapis ve a r para cezas olan ve cürüm say lan suçlar n da yarg lamas asliye ceza mahkemelerinde yap lmakta, yapt r m hafif hapis ve hafif para cezas olarak yer al p kabahat say lanlar ise icra mahkemelerinde görülmekte idi say l Yasa ile maddi hukukla ilgili konkordato komiserinin sorumlulu unu düzenleyen Y nin 334/a. maddesi, kendisine teslim edilen mallar vermeyen yeddieminin cezaland r lmas na iliflkin 336/a maddesi, usulle ilgili ceza kararnamesinin uygulanaca suçlar ve kararname yöntemine iliflkin 352/a maddesi ile cezalar n paraya çevrilip ertelenemeyece ine iliflkin 352/b maddesi yürürlükten kald r lm flt r. Yine bu de ifliklikten sonra da hileli iflas suçu yeni TCY nin l6l. maddesinde düzenlenip a r ceza mahkemesinin görevi kapsam nda kalan bir suç olarak varl n sürdürmüfl, taksirli iflas suçu ise yeni TCY nin l62. maddesinde eskisine benzer flekilde düzenlenip sulh ceza mahkemesinin görevi kapsam nda yer alm flt r. Bu suçlar n d fl nda kalan suçlar ise icra mahkemelerinin görevleri kapsam na al nm flt r. ( Y md. 346) Son de ifliklikle maddi ceza hükmü içeren yasa maddelerinde suçlar n yapt r m ; hapis, disiplin hapsi, tazyik hapsi ve adli para cezas olarak düzenlenmifltir. cra flas Yasas nda yer alan cra/ flas suçlar flunlard r. A- cra suçlar. 1- Alacakl s n zarara sokmak kast yla varl n eksiltme (md. 331) 2- Kendi eylemiyle aczine neden olma veya durumunu bilerek a rlaflt rma (md. 332) 3- Ticaret flirketlerinde yönetim yetkisine sahip olanlar n alacakl lar zarara u ratmak kast yla ticari iflletmenin borçlar n ödemeyerek alacakl lar n zarara sokma (md. 333/a) 4- Üzerinde kiralayan n hapis hakk bulunan eflyan n kaç r lmas ve tahliyesi gereken yerin baflkas na iflgal ettirilmesi (md. 335) 5- Mal beyan nda bulunmama (md. 337/1) 6- Ticareti terk hükümlerine ayk r davranma (md. 337/a) 7- Gerçe e ayk r beyanda bulunma (md. 338) 8- Mal beyan ndan sonra mal ve kazançta meydana gelen art fl bildirmeme (md. 339) 9- Taahhüdü ihlal (md. 340) 10- Çocuk tesliminden kaç nma (md. 341) 11- Hükmen teslim edilen tafl nmaza ve gemiye tekrar girme (md. 342)

3 Yeni Yasalar n Ifl nda cra ve flas Suçlar Mehmet Uysal lam hükümlerinin infaz na karfl koyma (md. 343) 13- Nafaka borcunu ödememe (md. 344) 14- Gerekti i halde sermaye flirketinin iflas n istememe (345/a) 15- Yarar sa lamak için art rmadan çekilme (345/b) B- flas suçlar. 1- flas ve konkordato ifllerinde kiflisel yarar sa lama (md. 333) 2- Konkordatoda yetkili kimseleri hataya düflürme (md. 334) 3- Müflisin mallar n iflas idaresine vermeme ve müflisin alacaklar n bildirmeme (md. 336) 4- stenilen mal teslim etmeme-defter tutulurken haz r bulunmamaiflas idaresinin emirlerine uymama (md. 337/2) Yapt r m türüne göre icra/iflas suçlar A- Yapt r m hapis, hapis ve adli para cezas olan suçlar 331. md: Alacakl s n zarara u ratmak kast yla mevcudunu azaltan borçlu alt aydan üç y la kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezas ile cezaland r l r. Tafl nmaz rehini eklentisini alacakl s n n zarar na olarak tafl nmaz d - fl na ç kar lmas halinde eklentinin zilyedi iki y ldan dört y la kadar hapis cezas ile cezaland r l r md: Kendi eylemiyle aczine neden olan ve durumunun kötülü- ünü bilerek a rlaflt ran borçlu on befl günden alt aya kadar hapis cezas yla cezaland r l r md: flas ve konkordato ifllerinde özel yarar sa layan veya vaat edenler alt aydan iki y la kadar hapis cezas yla cezaland r l r. 333/a. md: Ticaret flirketlerini idare edenlerin alacakl lar zarara u ratmak kast yla iflletmenin borçlar n ödemeyerek alacakl lar zarara soktuklar takdirde alt aydan iki y la kadar hapis ve befl bin güne kadar adli para cezas yla cezaland r l r. Birinci f kradaki suç taksirle ifllendi i takdirde fail iki bin güne kadar adli para cezas ile cezaland r l r md: Konkordatoda veya sermaye flirketleri ile kooperatiflerin yeniden yap land r lmalar nda yetkili kimseleri hataya düflürerek zarara sebebiyet veren borçlu alt aydan bir y la kadar hapis cezas ile cezaland r l r md: Üzerinde kiralayan n hapis hakk bulunan eflyay kaç ran ve tahliyesi gereken yerin baflkas na iflgal ettiren borçlunun TCY nin 289. maddesine göre cezaland r l r.

4 1016 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l /a. md: Ticareti Y nin 44. maddesindeki yükümlülükleri yerine getirmeden terk eden borçlu üç aydan bir y la kadar hapis cezas ile cezaland r l r. 338/1. md: Bu yasaya göre (md. 44, 74, 75, 89/4) istenen beyan gerçe e ayk r yapan kimse üç aydan bir y la kadar hapis cezas ile cezaland r l r md: cra dairesince teslim edilen tafl nmaza yada gemiye tekrar giren borçlu TCY nin 290. maddesi gere ince üç aydan bir y la kadar hapis cezas ile cezaland r l r. 345/a. md: Gerekti i halde sermaye flirketinin iflas n istemeyen temsilci veya tasfiye memuru on günden üç aya kadar hapis cezas ile cezaland r l r. 345/b. md: Yarar sa lamak için bu yasaya göre yap lan art rmadan çekilen kimse bir y la kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezas yla cezaland r l r. B- Yapt r m sadece adli para cezas olan suçlar: 336. md: Müflisin mallar n iflas idaresine vermeyen ve müflisin alacaklar n bildirmeyen doksan güne kadar adli para cezas yla cezaland r l r. C- Yapt r m tazyik hapsi olan suçlar: 338/2. md: Hakk nda aciz vesikas al nan borçlu asgari ücretin üzerinde bir geçim sürdü ünün mahkeme karar yla tespitinden itibaren aciz vesikas na ba l borcunu bir ay içinde borç ödeninceye kadar icra dairesine yat rmaz ise bir y la kadar tazyik hapsine karar verilir md: lll. madde gere ince yada alacakl n n r zas yla icra dairesinde kararlaflt r lan borcu ödeme koflulunu geçerli bir nedeni olmaks z n yerine getirmeyen borçlunun üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir md: Çocuk teslimi emrine karfl koyan kiflinin alt aya kadar tazyik hapsine karar verilir md: lam hükmüne (30. ve 31. maddeler hükmüne) karfl koyan borçlunun üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir md: Nafakaya iliflkin kararlar n gere ini yerine getirmeyen borçlunun üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. 76. md: Mal beyan nda bulunmayan borçlunun mal beyan nda bulunmaya zorlamak amac yla üç ay geçmemek üzere hapsan tazyik karar verilir. D- Yapt r m disiplin hapsi olan suçlar: 337. md: Usulüne uygun mal beyan nda bulunmayan borçlu on gün disiplin hapsi ile cezaland r l r.

5 Yeni Yasalar n Ifl nda cra ve flas Suçlar Mehmet Uysal 1017 stenilen mal teslim etmeyen (md. 162), defter tutulurken haz r bulunmayan (md. 209) ve iflas idaresinin emirlerine uymayan (md. 216) müflise de ayn ceza verilir md: Mal beyan ndan sonra kazanc nda ve gelirinde meydana gelen art fl bildirmeyen borçlu bir aya kadar disiplin hapsi ile cezaland r - l r. Maddi hukuka iliflkin yürürlükten kald r lan yasa maddeleri: 5358 say l Yasa n n 23. maddesiyle konkordato komiserinin sorumlulu u bafll kl 334/a maddesi ile Kendisine teslim edilen mallar vermeyenler hakk ndaki 336/a maddesi yürürlükten kald r lm flt r. Y n n 334/a maddesinde konkordato komiserleri iflledikleri suçlar bak m ndan 765 say l TCY nin 279. maddesi kapsam nda memur say lmakta, görevde yetkiyi kötüye kullanma, görevi savsaklama gibi memurlara özgü suçlar iflleyebilecekleri kabul edilmekteydi. Bu yasa maddesi 5237 say l TCY nin sistemine uygun düflmedi inden yürürlükten kald - r lm flt r. Yeni TCY de memuriyet görev ve s fat n n suçun unsuru olarak arand hallerde kamu görevlisi olmay bir unsur olarak düzenlemifl ve kamu görevlisini (6.) maddenin c bendinde tan mlam flt r. Bundan böyle konkordato komiserleri unsurlar ndan biri de memur yada kamu görevlisi olan bir suçun faili olamazlar. Y nin 336/a maddesinde kendisine muhafaza etmek üzere teslim edilen mallar icra dairesinin talebine ra men süresinde teslim etmeyenlerle ilgili yasa maddesi yürürlükten kald r lm flt r. 1 Haziran 2006 tarihinde yürürlü e giren 5237 say l TCY nin 289. maddesinde eylem muhafaza görevini kötüye kullanma suçu olarak düzenlenip sulh ceza mahkemesinin görevi kapsam na al nm flt r. Ancak 1 Haziran 2006 da önce ifllenen suçlar yönünden daha a r yapt r m öngören TCY nin 289. maddesi uygulanamayaca gibi yürürlükten kald r lan Y nin 336/a maddesinin de uygulanmas olanakl de ildir. En do ru çözümün eylemin icra flas Yasas nda suç olmaktan ç kart lmas nedeniyle san n 5271 say l CMY nin 223. maddesi gere ince beraat na karar vermek olacakt r. (2) cra Mahkemesine göre denk say lmayan alt mahkemeye görevsizlik verilemeyece i gibi durma karar verebilmenin de yasal bir dayana kalmam flt r cra/ flas suçlar na verilen cezalar n özellikleri: Toplumsal de erlerin ihlali niteli i tafl yan, hukuka ayk r ve haks zl k oluflturan insan davran fllar suç olarak tan mlanmaktad r (3). Bunun (2) San n kendisine teslim edilen hacizli mallar yap lan tebligata ra men yetkililere vermemek suretiyle..k'nun 336/a maddesindeki yaz l suçu iflledi i iddia edilmifl ise de; 01,06,2005 tarihinde yürürlü e giren 5358 say l yasan n 23. maddesiyle an lan yasa maddesi yürürlükten kald r p eylem..k'nun da suç olmaktan ç kart ld ndan san n beraatine karar vermek gerekmifl san n Beraatine dair hüküm kurulmufltur. st.10. cra Mah tarih. ve 1203/3862 E-K say l karar (3) Özgenç, zzet:türk Ceza Kanunu fierhi Sh.66

6 1018 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 do al sonucu olarak suç oluflturan eylemin bütün unsurlar yla yasada tan mlanm fl ve yapt r m n n da gösterilmifl olmas gerekir. Suç say lan haks zl klar 5237 say l Türk Ceza Yasas nda, kabahat say lan haks zl klar ise 5326 say l Kabahatler Yasas nda tan mlanm fl ve yapt r mlar gösterilmifltir. cra flas Yasas nda yer alan genel anlamda suçlar, cra flas Yasas - n n /b maddelerinde düzenlenmifltir. Bunlardan yukar da (A) ve (B) bafll alt nda s ralanan yapt r m hapis cezas, hapis ve adli para cezas ile sadece adli para cezas olan haks zl klar 5237 say l Türk Ceza Yasas n n sistemine göre birer suç oldu u anlafl lmakta, yapt r mlar da ayn sisteme uygun olarak düzenlendi i görülmektedir Yeni Türk Ceza Yasas nda suç kavram na yer verilmifl ve yapt r m olarak da hapis ve adli para cezas öngörülmüfltür. Hapis cezas sadece infaz koflullar bak m ndan; a rlaflt r lm fl müebbet hapis, müebbet hapis ve süreli hapis cezas olarak bir ayr ma tabi tutulmufltur (md.45) Süreli hapis cezas da uzun ve k sa süreli bir ayr ma tabi tutulmufltur. Hapis cezas yasada aksi belirtilmeyen hallerde bir aydan az, yirmi y ldan fazla olamaz. (md. 49.f.1) Bir y l ve daha az süreli hapis cezalar k - sa sürelidir. (md. 49.f.2) Tabi ki bu ayr m cezan n bireysellefltirilmesinde önemlidir. K sa süreli hapis cezalar ancak para yada di er seçenek yapt r ma (md.50) çevrilebilmekte, uzun süreli hapis cezas verilmesi halinde ise bu olanak tan nmamaktad r. Yeni Türk Ceza Yasas nda bir ceza hukuku yapt r m olarak para cezas, adli para cezas olarak isimlendirilmifltir. (md.52) Ceza Yasas nda para cezas yla ilgili önceki yasada oldu u gibi bir ayr ma gidilmeyerek eski sistem terk edilmifltir Say l Kabahatler Yasas nda ise kabahat say lan haks zl k karfl l nda idari para cezas öngörülmüfltür. Bu yasan n gerekçesinde idari para cezas n n bir ceza hukuku yapt r m olmad - bir idari yapt r m oldu u vurgulanm flt r. Her iki para cezas nda da hüküm olunan cezan n kifliden al n p devlet hazinesine ödenmesi esas ise de idari para cezas n n infaz edilememesi halinde 5275 Say l Yasan n 106. maddesinde ki düzenlemenin aksine hapse dönüfltürülememekte ve sab ka oluflturmamaktad r. Yeni sistemde suç karfl l nda yapt r m olarak hapis ve adli para cezas ayr ayr uygulanabilece i gibi hem hapis ve hem de adli para cezas öngören suçlarda birlikte de uygulanabilecektir. ( Y.md. 331, 333/a, 345/b) "Bir suç karfl l nda yasada ceza olarak sadece hapis öngörülebilece- i gibi, hapis cezas adli para cezas ile seçenek olarak veya bu cezan n her ikisi birlikte de öngörülebilir" (4) (4) 5237 s.yasan n 45 inci madde gerekçesi.

7 Yeni Yasalar n Ifl nda cra ve flas Suçlar Mehmet Uysal 1019 Yeni yasa gün para cezas sistemini benimsemifltir. Adli para cezas, befl günden az ve yasada aksine bir hüküm bulunmad hallerde yedi yüz otuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün say s n n, bir gün karfl l olarak takdir edilen miktar ile çarp lmas suretiyle hesaplanan mebla n hükümlü taraf ndan Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir. (md. 52.f.1) En az yirmi ve en fazla yüz Türk Liras olan bir gün karfl l adli para cezas n n miktar, kiflinin ekonomik ve di er flahsi halleri göz önünde bulundurularak takdir edilir. (md. 52.f.2) fleklinde düzenlenmifltir. Adli para cezas ilke olarak hapis cezas ile birlikte de il bu cezaya seçenek olarak uygulanacakt r (5) Adli para cezas na hükmederken yarg ç önce, gün karfl l olarak yasadaki s n rlar aras nda gün birimi say s n saptayacakt r. Toplam gün birimi say s belirlenirken cezan n bireysellefltirilmesindeki ölçüleri esas alarak bir sonuca varacakt r. Örne in yüz gün birimi gibi. kinci aflamada ise kiflinin, ekonomik ve di er flahsi halleri göz önünde tutularak bir gün biriminin parasal miktar tayin edilecektir. Bu miktar yarg ç, kiflinin mal varl n, bir günde kazand veya kazanmas gereken gelirini dikkate alarak takdir edecektir. Örne in elli Yeni Türk Liras gibi. Daha sonra toplam gün birimi say s ile bir gün biriminin parasal miktar çarp larak, adli para cezas n n miktar tespit edilecektir. Örnekte yüz (gün) ile elli (Yeni Türk Liras ) çarp ld nda adli para cezas n n miktar befl bin Yeni Türk Liras olarak bulunmaktad r. (6) Ceza yasas nda yer alan hapis ve adli para cezas n n d fl nda suç iflleyen kifli hakk nda eylemin a rl ile orant l olarak güvenlik tedbirine de hükmedilece i (md. 2 f.1) düzenlenmifltir. CMY nin 223. maddesinde de kiflinin yüklenen suçu iflledi inin sabit olmas halinde, belli bir cezaya mahkumiyet yerine veya mahkumiyetin yan s ra güvenlik tedbirine karar verilece i düzenlenmifltir. Buna göre suçlu hakk nda ceza verilebilece i gibi güvenlik tedbirine yada her ikisine de hükmedilebilecektir. Güvenlik tedbirleri suçun ifllenmesinden sonra ceza hukukunun amac na uygun olarak kiflinin korunmas ve iyilefltirilmesini hedefler. Çocuk ve ak l hastalar n n korunmas na yönelik önlemler (md. 56, 57), hükümlünün belli haklar kullanmaktan yoksun b rak lmas (md. 53), mükerrer suçlulardan toplumun korunmas (md 58), k sa süreli hapis cezas yerine bir meslek ve sanat edinmeyi sa lamak amac yla bir e itim kurumuna devem etmeye karar verilmesi (md. 50.f.1.bent c) birer güvenlik tedbiridir. cra/ flas suçlar bak m ndan uygulanmas olas güvenlik tedbirleri; k sa süreli seçenek yapt r m olarak güvenlik tedbirleri (md. 50), verilen cezan n neticesi olarak belli haklar kullanmaktan yoksun b rak lma md. (5) Bu genel kural n hem 5237 say l yasada istisnas hem de Y n n md.331,333/a ve 345/b maddelerinde istisnai düzenlemeler mevcuttur. (6) 5237 say l Türk Ceza Yasas n n 52. madde gerekçesi.

8 1020 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l ), ak l hastalar na özgü güvenlik tedbirleridir. Türk Ceza Yasas nda ve nfaz Yasas nda yer alan di er güvenlik tedbirlerinin uygulanma yerinin olamayaca düflünülmektedir. Yapt r m hapis, hapis ve adli para cezas olan icra/iflas suçlar ; 331. md: Alacakl s n zarara u ratmak kast yla varl n azaltmak (borçlu alt aydan üç y la kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezas ile cezaland r l r.) 332. md: Kendi eylemiyle aczine neden olan ve durumunun kötülü- ünü bilerek a rlaflt rmak. (borçlu on befl günden alt aya kadar hapis cezas yla cezaland r l r.) 333. md: flas ve konkordato ifllerinde özel yarar sa lamak veya vaat etmek. (alt aydan iki y la kadar hapis cezas yla cezaland r l r.) 333/a. md: Ticaret flirketlerini idare edenlerin alacakl lar zarara u ratmak kast yla iflletmenin borçlar n ödemeyerek alacakl lar zarara sokmak. (Alt aydan iki y la kadar hapis ve befl bin güne kadar adli para cezas yla cezaland r l r. Birinci f kradaki suç taksirle ifllendi i takdirde fail iki bin güne kadar adli para cezas ile cezaland r l r.) 334. md: Konkordatoda veya sermaye flirketleri ile kooperatiflerin yeniden yap land r lmalar nda yetkili kimseleri hataya düflürerek zarara sebebiyet vermek. (Borçlu alt aydan bir y la kadar hapis cezas ile cezaland r l r.) 335. md: Üzerinde kiralayan n hapis hakk bulunan eflyay kaç rmak ve tahliyesi gereken yeri baflkas na iflgal ettirmek. (Borçlu TCY nin 289. maddesine göre üç aydan iki y la kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezas ile cezaland r l r.) 337/a. md: Ticareti Y nin 44. maddesindeki yükümlülükleri yerine getirmeden terk etmek. (Borçlu üç aydan bir y la kadar hapis cezas ile cezaland r l r.) 338/1. md: Bu yasaya göre (md. 44, 74, 75, 89/4) istenen beyan gerçe e ayk r yapmak. (Fail üç aydan bir y la kadar hapis cezas ile cezaland r l r.) 342. md: cra dairesince teslim edilen tafl nmaza yada gemiye tekrar girmek. (Borçlu TCY nin 290. maddesi gere ince üç aydan bir y la kadar hapis cezas ile cezaland r l r.) 345/a. md: Gerekti i halde sermaye flirketinin iflas n istememek. (Yetkili temsilci veya tasfiye memuru on günden üç aya kadar hapis cezas ile cezaland r l r.) 345/b. md: Yarar sa lamak için bu yasaya göre yap lan art rmadan çekilmek. (Faile bir y la kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezas yla cezaland r l r.)

9 Yeni Yasalar n Ifl nda cra ve flas Suçlar Mehmet Uysal 1021 fleklindeki düzenlemeyle yeni ceza hukukumuzun sistemine göre birer suç ve madde karfl l klar nda yeni sisteme uygun olarak yapt r mlar da hapis ve hapisle birlikte adli para cezas gösterilmifltir. Ceza hukukuna göre suç say lan yukar da yaz l icra/iflas suçlar ile ilgili yarg ç Türk Ceza Yasas n n 61. maddesindeki yönteme göre, somut olayla ilgili; a) Suçun ifllenifl biçimini, b) Suçun ifllenmesinde kullan lan araçlar, c) Suçun ifllendi i zaman ve yeri, d) Suçun konusunun önem ve de erini, e) Meydana gelen zarar ve tehlikenin a rl n, f) Failin kast ve taksire dayal kusurunun a rl n, g) Failin güttü ü amaç ve saik, göz önünde bulundurarak, ifllenen suçun yasal tan m nda öngörülen cezan n alt ve üst s n r aras nda temel cezay belirlemesi gerekecektir. Maddenin yukar da yaz l birinci f kras na göre temel ceza (hapis yada birlikte adli para cezas ) belirlenecek, belirlenecek ceza üzerinden madenini beflinci f kras na göre de s ras yla, suça kalk flma, ifltirak, zincirleme suç, haks z k flk rtma, yafl küçüklü ü, ak l hastal ve cezada indirim yap lmas n gerektiren flahsi nedenlere iliflkin hükümler ile takdiri indirim nedenleri uygulanarak sonuç ceza belirlenecektir. (7) Belirlenen sonuç ceza k sa süreli (bir y ldan az) hapis cezas ise Türk Ceza Yasas n n 50. maddesi koflullar n n da varl halinde seçenek yapt r ma çevrilmesi olas d r. K sa süreli hapis cezas yerine seçenek yapt - r mlardan birine hükmetme, cezan n bireysellefltirilmesi enstrümanlar ndan birini oluflturmaktad r. (8) Kiflilerin mahkum olduklar cezan n infaz kurumunda çektirilmesi toplum bar fl aç s ndan zorunluluk göstermeyebilir. Ayr ca k sa süreli hapis cezas n n infaz kurumunda çektirilmesinin do uraca sak ncalar nedeniyle seçenek yapt r mlara hükmedilmesi de gerekebilir. (9) K sa süreli hapis cezas na seçenek yapt r mlar. TCY md. 50, (1) K sa süreli hapis cezas, suçlunun kiflili ine, sosyal ve ekonomik durumuna, yarg lama süresince duydu u piflmanl a ve suçun ifllenmesindeki özelliklere göre; a) Adli para cezas na, b) Ma durun veya kamunun u rad zarar n, aynen iade, suçtan önceki duruma getirme veya tazmin suretiyle, tamamen giderilmesine, (7) Bkz.5237 say l TCY nin 6l.maddesi. (8) Özgenç, zzet:ad geçen eser.sh.637 (9) 5237 say l TCY nin 50. madde gerekçesi.

10 1022 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 c) En az iki y l süreyle bir meslek veya sanat edinmeyi sa lamak amac yla gerekti inde bar nma imkan da bulunan bir e itim kurumuna devam etmeye, d) Mahkum olunan cezan n yar s ndan bir kat na kadar süreyle belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan yasaklanmaya, e) Sa lad hak ve yetkiler kötüye kullan lmak suretiyle veya gerektirdi i dikkat ve özen hükümlülü üne ayk r davran larak suç ifllenmifl olmas durumunda; mahkum olunan cezan n yar s ndan bir kat na kadar süreyle ilgili ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri al nmas na, belli bir meslek ve sanat yapmaktan yasaklanmaya, f) Mahkum olunan cezan n yar s ndan bir kat na kadar süreyle ve gönüllü olmak kofluluyla kamuya yararl bir iflte çal flt r lmaya, çevrilebilir. (2) Suç tan m nda hapis cezas ile adli para cezas n n seçenek olarak öngörüldü ü hallerde, hapis cezas na hükmedilmiflse; bu ceza art k adli para cezas na çevrilemez. (3) Daha önce hapis cezas na mahkum edilmemifl olmak kofluluyla,mahkum olunan 30 gün ve daha az süreli hapis cezas ile fiili iflledi i tarihte 18 yafl n doldurmam fl veya 65 yafl n bitirmifl bulunanlar n mahkum edildi i bir y l veya daha az süreli hapis cezas birinci f krada yaz l seçenek yapt r mlardan birine çevrilir. (10) Seçenek yapt r ma çevrilmeyen k sa süreli hapis cezas ile iki y la kadar olan hapis cezalar n n TCY nin 51. maddesine göre ertelenmesi de olanakl d r. Erteleme salt hapis cezas bak m ndan öngörülmüfltür. Ertelemenin hukuki niteli i ve uygulama koflullar itibariyle bir koflullu af olmaktan ç kart l p bir ceza infaz kurumu haline getirilmifltir. Baz hallerde de ma durun yada kamunun zarar n karfl lama kofluluna ba lanarak koflullu erteleme getirilmifl ve ayr ca denetimli serbestlik denilen yeni bir infaz kurumu hukukumuza girmifl ve etkin k lmak için bir tak m düzenlemeler getirilmifltir. (11) Hapis cezas öngören icra/iflas suçlar seçenek yapt r mlardan birine çevrilmedi i takdirde ço unlukla tayin edilecek ceza erteleme kapsam içersinde kalacakt r. Erteleme karar için ertelenecek hapis cezas n n iki y l ve daha az süreli olmas, daha önce üç aydan fazla özgürlü ü ba lay - c kas tl bir suçtan hapis cezas na mahkum olmamas ve suç iflledikten sonra yarg lama sürecinde gösterdi i piflmanl k dolay s yla tekrar suç ifllemeyece i konusunda mahkemede bir kanaatin oluflmas gerekir. (12) (10) TCY 50. maddesinin 4,5,6 ve 7. f kralar na bak n z. (11) TCY 51.madde gerekçesi. (12) TCY 51.maddesinin 1-8 inci f kralar na bak n z.

11 Yeni Yasalar n Ifl nda cra ve flas Suçlar Mehmet Uysal 1023 Tayin edilen ceza özgürlü ü ba lay c ceza olarak kalm fl ve ertelenmemifl ise TCY nin 53. maddesindeki haklardan da ceza süresince yoksun kalacakt r. TCY nin 53. maddesinde say l olan güvenlik tedbirleri, verilen cezan n bir sonucu olup suçun ve cezan n a rl yla orant l olarak mahkumiyetin kesinleflmesinden infaz n n tamamlanmas na kadar ceza süresini aflmamak kayd yla uygulan r. Güvenlik tedbiri bak m ndan TCY nin 53/2 maddesi uyar nca hapis cezas n n infaz tamamlan ncaya kadar ayn yasan n 53/1 a, b, c, d ve e f kralar nda gösterilen haklar kullanmaktan yoksun b rak lmas na fleklinde hüküm f kras nda yer verilmesinin aç kl k kurallar na göre yararl olaca n düflünmekteyiz. Verilen hapis ve adli para cezalar ile ilgili her bir suç ba ms zl n korudu undan hükmün kesinleflmesi üzerine ayr ayr ceza bildirim fifli düzenlenip bir ilamla birlikte Cumhuriyet Baflsavc l na verilmelidir. C. Baflsavc l kendi infaz defterine kayda al p verilen kay t numaras yla birlikte Adli Sicil Genel Müdürlü üne bildirecek ve koflullu sal verme hakk ndan yararlanan hükümlünün bu süreyi de tamamlad yani hakk yla sal verildi i tarihe göre C. Baflsavc l nca yerine getirme fifli doldurularak ilamla birlikte mahkemeye iade edilecektir. Mahkeme yerine getirme fiflini dosyas yla birlefltirip esas kayd n kapatacak ve böylelikle ceza süreci tamamlanm fl olacakt r. Befl y ldan fazla olmamak üzere hapis ve adli para cezas n gerektiren suçlarda dava zamanafl m TCY nin 66. md.1. f. e bendinde sekiz y l olarak düzenlenmifltir. Dava zamanafl m n kesen nedenler de TCY nin 67. maddesinde say lm fl ve dava zamanafl m n n en fazla yar oran nda uzayaca belirtilmifltir. Buna göre asli dava zamanafl m sekiz y l uzam fl dava zamanafl m süresi ise on iki y ld r. Türk Ceza Yasas ndaki sisteme göre cra ve iflas suçlar yla ilgili verilebilecek hapis ve adli para cezas n n süre ve miktar na göre ceza zamanafl m da TCY nin 68 md.1. f. e bendi gere ince befl y ld r. Ceza zamanafl m n kesen nedenler de TCY nin 71. maddesinde; hükümlüye yetkili merci taraf ndan usulüne göre yap lan tebligat veya hükümlünün bu maksatla yakalanmas ve üst s n r iki y ldan fazla hapis cezas n gerektiren kas tl bir suç ifllemesi halinde ceza zamanafl m n n kesilece i düzenlenmifltir. Ceza zamanafl m TCY nin 68. madde 5. f kras nda hükmün kesinleflti i veya infaz n kesintiye u rad günden itibaren ifllemeye bafllay p kalan ceza süresine göre hesap edece i ifade edilmifltir. Cezaya ba l hak yoksunluklar yada hükümde yer alan hak yoksunluklar n n süresi ceza zamanafl m süresi doluncaya kadar devem eder. md.69 cra/iflas suçlar yla ilgili verilen hapis cezalar ile para cezalar n n infaz 5275 say l nfaz Yasas na göre yap l r. Hapis cezas na hükümlü koflullu sal vermeden (md.107)yararlan r. Mükerrer suçlu ise mükerrerlere özgü infaz hükümleri (md.108) uygulan r. Hapisten dönüfltürülen adli

12 1024 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 para cezas ise otuz günlük yasal sürede ödenmedi inde infaz ifline bakan C.Savc l nca mahkemesinden tekrar hapse yada di er bir seçenek yapt r ma çevrilmesi için talepte bulunulur. Mahkemesince TCY nin 50/6 yada 7 f kras na göre karar verilir. Direk tayin edilen para cezas ise C.Savc s nca (md.106) tayin edilen gün para sistemine göre hapse dönüfltürülür. Dönüfltürülen bu cezada koflullu sal verme hükümleri uygulanmaz. Kalan para cezas n yat r rsa yatt süre cezas ndan say larak sal verilir. Bu ifllemler do rudan C.Savc s nca yerine getirilir. cra mahkemesince hüküm olunan hapis cezalar yla ilgili koflullu sal verme, eskiden oldu u gibi cezan n infaz edildi i yer mahkemesi yada hükmü veren mahkemece karara ba lanacakt r. Yeni 5237 say l Türk Ceza Yasas n n sistemine göre suç say lmayan ve 5326 say l Kabahatler Yasas na göre yapt r m idari para cezas olmad ndan kabahat say lmayan icra iflas suçlar da mevcuttur. Bunlar iki temel yasan n sisteminin d fl nda kal p yapt r m disiplin hapsi ve tazyik hapsi olarak düzenlenmifllerdir Yapt r m disiplin hapsi olan icra/iflas suçlar : 337. md: Usulüne uygun mal beyan nda bulunmamak. (borçlu on gün disiplin hapsi ile cezaland r l r.) stenilen mal teslim etmeyen (md.162), defter tutulurken haz r bulunmayan (md.209) ve iflas idaresinin emirlerine uymayan (md.216) müflise de ayn ceza verilir md: Mal beyan ndan sonra kazanc nda ve gelirinde meydana gelen art fl bildirmemek. (borçlu bir aya kadar disiplin hapsi ile cezaland - r l r.) Yapt r m disiplin hapsi olan haks zl klar Türk Ceza Yasas nda ve cra/ flas Yasas nda aç k ve belirgin bir flekilde tan mlanmam flt r. Sadece tarih ve 5271 say l Ceza Muhakemesi Yasas n n 2. maddesinde; "k smi bir düzeni korumak amac yla yapt r m alt na al nm fl olan fiil dolay s yla verilen, seçenek yapt r mlara çevrilmeyen ön ödeme uygulanmayan, flartla sal verme hükümleri uygulanmayan, ertelenmeyen ve adli sicil kay tlar na geçirilmeyen hapsi, ifade eder." fleklinde tan mlanmaktad r. Bir kamusal faaliyetin yürütülmesine iliflkin var olan kurallara ayk - r davran fllar kamusal faaliyetin aksamas na yol açmaktad r. Bu kurallara ayk r davrananlara, kurallara uygun davranmalar n sa lamak amac yla disiplin yapt r m uygulanmaktad r. Disiplin hapsi bu yapt r mlardan birini oluflturmaktad r. Yani bir disiplin cezas d r. (13) Bir yükümlülü- ün yerine getirilmemesinin yapt r m olarak yasalarda yer alm flt r. (13) Özgenç, zzet: ad geçen eser. Sh.621

13 Yeni Yasalar n Ifl nda cra ve flas Suçlar Mehmet Uysal 1025 Y nin md. 337 de düzenlenen mal beyan nda bulunmayan borçlunun, iflas na karar verilen müflisin istenilen mal teslim etmemesi, defter tutulurken istenilmesine karfl n haz r olmamas ve iflas idaresinin emirlerine uymamas halinde müflisin on gün disiplin hapsi verilece ine iliflkin suç ile md.339 da düzenlenen mal beyan ndan sonra, mal ve kazançta yer alan art fl bildirmeyen borçlunun bir aya kadar disiplin hapsiyle cezaland r laca na iliflkin suç cra ve flas yasas nda yer alan disiplin suçlar d r. Bunlardan birincisinin cezas maktu olup on gündür. kincisinin cezas ise üst s n r gösterilmifl olup bir aya kadar disiplin hapsi öngörülmüfltür. Ancak temel cezan n tayininde yasalarda bir aç kl k bulunma ndan hangi ölçünün esas al naca belirsizdir say l CMY nin 203/3 maddesinde düzenlenen mahkemenin duruflma düzenini bozmak da bir disiplin suçudur. CMY nin 60. maddesinde yasal bir neden olmaks z n tan kl ktan ve yeminden kaç nan tan a tan kl n n gerçeklefltirilmesi için üç aya kadar verilecek hapis de disiplin hapsidir. Askeri suç say lmayan ve askerlik disiplinine ayk r eylemler örne in; nöbette uyumak, nöbette sigara içmek, sakal t rafl olmamak gibi suçlar da birer disiplin suçu olup suç failleri askeri disiplin mahkemeleri yada s ral komutanlar nca disiplin cezas ile cezaland r lmaktad r. Disiplin hapsinin özellikleri: Disiplin hapsi TCYnin 50. maddesine göre para yada seçenek yapt - r mlardan birine çevrilemez. Disiplin hapisleri TCY nin 51. maddesine göre ertelenemez. Disiplin hapsinde takdiri indirim hükümleri uygulanmaz. Disiplin hapsine iliflkin mahkumiyetler TCY nin 58. maddesine göre tekerrüre esas al nmaz ve 5275 say l infaz yasas n n mükerrerlere iliflkin 108. maddesi hükmü uygulanmaz. Disiplin hapsi öngörülen suçlar flikayete ba l olmakla birlikte mevcut yasal durum uzlaflmadan daha genifl olanak sa lad ndan TCY nin 73/8 maddesindeki uzlaflma hükümleri uygulanamaz. Disiplin hapsinin süresi üç aydan az olmakla birlikte TCY nin 75. maddesine göre ön ödeme hükümleri uygulanamaz. Disiplin hapsinde koflullu sal verme hükmü uygulanmaz ve verilen cezan n tamam n n çektirilmesiyle hüküm infaz edilir. Disiplin hapsi adli sicil kay tlar na geçirilmez ve disiplin cezalar ile ilgili ceza fifli düzenlenmez. Mal beyan nda bulunmamak suçunda borcu karfl lamaya yeterli haczin yap lmas, disiplin hapsi verilmesini gerektiren hallerde borcun ödenmesi yada müfltekinin flikayetinden vazgeçmesiyle dava ve disiplin cezas düfler. Disiplin hapsinde dava zamanafl m öngörülmemifltir.

14 1026 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 Disiplin hapsine iliflkin karar kesinleflti i tarihten itibaren iki y l geçtikten sonra yerine getirilmez. ( Y md.354/2) Yani ceza zamanafl m süresi iki y ld r. lkel toplumlarda kendili inden hak alma normal bir yoldu. Modern hukuk sistemleri kendili inden hak almay yasaklam fl ve suç saym flt r. (TCY. md. 158) Alacakl alaca n borçlunun r zas yla alamad takdirde alaca na kavuflmak için Devletin cebri icra organlar n n (icra dairesi) yard m yla borçlunun mallar na el koyarak alaca n tahsil eder. Cebri icra tedbirleri, salt borçlunun malvarl içindir. Eski hukuk sistemlerinde borçlunun borcunu ödeyinceye kadar hapsedilmesi, modern hukuk sistemlerinde mevcut de ildir. (14) cra ve flas Yasas nda düzenlenen suçlar ve öngörülen disiplin ve tazyik hapsi cezalar esas itibariyle cebri icray etkin k lmak için getirilmifl bir yükümlülü ün ihlali olarak kabullenmek zordur. Yapt r ma ba lanan (yeni söylemle) haks zl k, borcun ödenmesine kadar üst s n r üzerinden tazyik hapsi öngörülerek yapt r ma ba lanmas, hatta 338. maddede ki gibi (bir y l gibi) uzunca bir süre getirilmesi,yasayla getirilen özgürlü ü ba lay c cezan n! bir yükümlülü ün yapt r m olarak aç klanamaz. Bu yapt r m n amac n n esas itibariyle borcun tahsilini sa lamaya yönelik oldu u aç kt r. cra/iflas suçlar yla ilgili yap lan de ifliklik yeni ceza hukuku sistemine uyum sa lamak amac yla getirildi denilmesine karfl n, sonuç itibariyle l9. yüzy l hukuk anlay fl na geri dönülmüfltür. (15) Disiplin hapsinin uygulanmas nda; Y nin 337. maddesinde düzenlenen mal beyan nda bulunmama suçu ile ilgili maktu olarak on gün disip- (14) Kuru. Baki: cra ve flas Hukuku El Kitab. sh. 61 (15) Mal beyan nda bulunmama ( Y md.337) nedeniyle öngörülen disiplin hapsinin Anayasa ya ayk r - l k gerekçesi özetle afla dad r. Borçludan alaca n r zas yla alamayan alacakl, devlet kurumlar n n yard m yla alaca n zorla tahsil etme olana na sahiptir. Cebri icran n d fl nda borçlunun ayr ca hapisle cezaland r lmas evrensel hukuk kurallar ile ba daflmaz. Özel hukuktan do an alacakla ilgili yanlar birbirlerinin ödeme gücünü bilebilecek durumdad rlar. Basiretli tacir öngörüsüyle hareket etmeleri beklenir. cra takibi ve mal beyan nda bulunulmamas yla ihlal edilen de er toplumsal olmay p bireyseldir. Ülkemizin de kat lmay hedefledi i Avrupa Birli i ülkelerine gönderilen ve hapis uyar s içeren icra ve ödeme emirleri ile ilgili adli yard mlaflma talepleri iç hukuklar nda benzer bir suç bulunmad ndan kabul görmemektedir. Mal beyan nda bulunmama nedeniyle borçlunun hapisle cezaland r lmas evrensel hukuk ilkelerine, A HS hükümlerine ve Anayasan n hukuk devleti ilkesine ayk r d r. Anayasan n 2 inci maddesinde tan mlanan hukuk devleti" her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup gelifltirmeyi hedefledi ini "ifade etmektedir. Anayasaya ayk r oldu u düflünülen yasa maddesi ve maddede yapt r m olarak düzenlenen disiplin hapsinin tan m ; suç say lan eylem,verilecek cezan n türü, süresi ve miktar n belirlemede takdir yetkisi gibi ceza hukukunun temel ilkelerine de ayk r d r. Türk Ceza Yasas nda disiplin hapsine göre daha a r yapt r m olan bir y la kadar hapis cezas n n para yada seçenek yapt r ma çevrilebilmesi, iki y la kadar hapis cezas n n ertelenmesi, dava zaman afl m süresinin belirli olmas, koflullu sal vermeden yararland r lmas olanakl iken; disiplin hapsinde ceza hukuku kurumlar n n uygulanmayaca düzenlenmifl ve s n rs z dava zamanafl m öngörülmüfltür. Buna yasal ve takdiri indirim hükümleri ile ön ödeme ve uzlaflma kurumu da dahildir. Bu Anayasan n onuncu maddesinde düzenlenen hukuksal eflitlik ilkesine de ayk r d r.

15 Yeni Yasalar n Ifl nda cra ve flas Suçlar Mehmet Uysal 1027 lin hapsi verilmekte, cezan n bireysellefltirilmesinde, kiflinin flahsi ve eyleminin bir özelli i aranmamakta, yarg ca da Anayasan n l38. maddesine ayk r olarak bir takdir hakk tan nmamaktad r. Y nin 339. maddesinde düzenlenen mal beyan ndan sonra mal ve kazançta meydana gelen art fl bildirmemek suçunda bir aya kadar disiplin hapsi verilece i öngörülmüfl, bir temel ceza belirlenmemifltir. Temel cezan n hangi ölçü ve kritere göre tayin ve tesbit edilece i belirlenmemifltir. Örne in hapis cezas n n asgari hatt bir ayd r. Disiplin hapsi ceza hukuku yapt r m kabul edilmedi ine göre bu cezan n asgari hatt n n belirlenmesinde bir kural konulmam flt r. Disiplin hapsinin CMY nin 2. madde 3. f kra l bendindeki tan m dikkate al nd nda: para yada di er seçenek yapt r mlara çevrilmesi, ön ödemeye tabi tutulmas, tekerrüre esas al nmas, koflullu sal verme hükümlerinin uygulanmas ve ertelenmesi olanakl de ildir. Verilen ceza süresi kadar kifli özgürlü ünden yoksun kalacakt r. Cezada orant l l k ilkesi göz ard edilmifltir. Daha vahim suçlara verilen k sa süreli hapisler para yada seçenek yapt r ma çevrilirken, iki y la kadar süreli cezalar ertelenirken, koflullu sal verme olana ndan ve ön ödeme kurumundan yararlan lmas olanakl yken daha az vahim say lan bir disiplinsizli e daha a r sonuçlar getirmenin mant n anlamak güçtür. Öte yandan disiplin ve tazyik hapsi öngörülen eylemlerle ilgili bir dava zaman afl m süresi de öngörülmemifltir. Takip dosyas borcu kapand ana kadar kifli ceza tahdidi alt nda bulundurulacakt r. Burada yapt r m n amac anlafl lmaktad r. Yasa gerekçesi ve ö retide ileri sürüldü ü gibi, ceza, bir yükümlülü e ayk r davranman n yapt r m olarak konulmay p borcu tahsil etmenin arac olarak getirilmifltir ki bu anlay fl bu ça n hukuk anlay fl olamaz. Disiplin suçunun tan m n n yap lmas gereken yer, TCY veya nfaz Yasas olmal yd. Disiplin amac yla olsa dahi, disiplin hapsi, kiflilerin özgürlüklerini s n rlad için bir nevi özgürlü ü ba lay c cezad r. (16) Kifli öz- Yasalar; Anayasaya, Anayasan n de iflik doksan nc maddesi karfl s nda ülkemizin taraf oldu u uluslar aras sözleflmelere ve evrensel hukuk ilkelerine ayk r olamaz. Olaya uygulanmas gereken yasalar Anayasan n ba lay c l ve üstünlü ü ilkesini düzenleyen on birinci maddesine de ayk r d r. Devlet toplum düzenini sa lamak için ceza verme yetkisini istedi i biçim ve kapsamda kullanamaz. Hak ve özgürlüklerin demokratik toplum düzeninin gereklerine ayk r s n rland r lamayaca na iliflkin Anayasan n on üçüncü maddesindeki düzenlenen hak ve özgürlüklerin s n rland r lmas ndaki ilkeye, suç ve cezalara iliflkin esaslar düzenleyen otuz sekizinci maddesine de ayk r d r. Ça dafl ceza hukukunda eylemden baflka, failde, cezaland r lman n konusunu oluflturmakta, failin kiflilik özellikleri de dikkate al narak seçimlik cezalar ve güvenlik önlemleri uygulanmaktad r. Her bir san a maktu on gün disiplin hapsi öngörülmesi temel cezan n tayin ve takdirinde (cezan n flahsilefltirilmesinde) yarg ca takdir yetkisi veren Anayasan n 138 inci maddesinde tan m n bulan ilkeye de ayk r d r. Y n n 337 inci maddesi ile Ceza Muhakeme Yasas n n 2/1 inci maddesinin Anayasan n 2, 10, 11, 13, 38 ve 138 inci maddeleri hükümlerine ayk r görüldü ünden iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine baflvurulmas na,onayl dosya örne inin Anayasan n l52 ve 2949 say l Anayasa Mahkemesinin Kurulufl ve Yarg lama Usulü Hakk ndaki Yasan n 28 inci maddesi uyar nca Anayasa Mahkemesine gönderilmesine karar verilmifltir. st. 10. cra Mah.sinin 2005/1889 E.ve 2006/1 D. fl say l karar (16) Donay, Süheyl: Aç klamal Ceza Muhakemesi Yasas.

16 1028 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 gürlü ünden yoksun b rak ld ktan sonra ismi ne olursa olsun sonuç de- iflmeyece ine göre hapis ve disiplin hapsi ayr m yapayd r. Yapt r m tazyik hapsi olan icra/iflas suçlar ; "338/2. md: Hakk nda aciz vesikas al nan borçlunun asgari ücretin üzerinde bir geçim sürdü ünün mahkeme karar yla tespitinden itibaren aciz vesikas na ba l borcunu bir ay içinde borç ödeninceye kadar icra dairesine yat rma yükümlülü üne ayk r davranmak. (borçlunun bir y la kadar tazyik hapsine karar verilir.) 340. md: lll. madde gere ince yada alacakl n n r zas yla icra dairesinde kararlaflt r lan borcu ödeme koflulunu geçerli bir nedeni olmaks z n yerine getirmemek (taahhüdü ihlal) (borçlunun üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir.) 341. md: Çocuk teslimi emrine karfl koymak. (Failin alt aya kadar tazyik hapsine karar) verilir md: lam hükmüne (30. ve 31.maddeler hükmüne) karfl koymak. (Borçlunun üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir.) 344. md: Nafakaya iliflkin kararlar n gere ini yerine getirmemek.(borçlunun üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir.) 76. md: Mal beyan nda bulunmayan borçlunun mal beyan nda bulunmaya zorlamak amac yla üç ay geçmemek üzere hapsen tazyik karar verilir" fleklinde gösterilmifltir say l Yasan n de iflik 60. maddesinde de borçlunun üç aydan fazla olmamak üzere mal bildiriminde bulununcaya kadar (icra mahkemesince) hapsen tazyikine karar verilece i düzenlenmifltir. Tazyik hapsinin ise yasalar n hiç birinde tan m yap lmam flt r. Y nin 76. maddesinde "mal beyan nda bulunmayan borçlu, alacakl n n talebi üzerine beyanda bulununcaya kadar icra hakimi taraf ndan bir defaya mahsus olmak üzere hapisle tazyik olunur" denilmektedir. Maddenin amac borçluyu mal beyan nda bulunmaya zorlamakt r. Evrak üzerinde karar verilen bu suçla ilgili Yarg tay 8.CD.nin bir karar nda "son hüküm niteli inde bulunmayan, tedbir niteli inde olan ve temyiz niteli i bulunmayan..." (17) demek suretiyle tazyik hapsinin bir tedbir niteli inde oldu unu vurgulamaktad r Yasada üst s n r n uygulanaca na yönelik bir hüküm yoktur. Ancak yasan n gerekçesi ve konulufl amac ndan üst s n ra kadar tazyik hapsine karar verilmesi anlafl lmaktad r. Tazyik hapsi olarak yapt r ma ba lanan suçlar n n yapt r m n n üç ay, alt ay ve bir y l oldu u düflünüldü ünde, (17) Yarg tay 8.CD , EK.say l karar.

17 Yeni Yasalar n Ifl nda cra ve flas Suçlar Mehmet Uysal 1029 hele birde tedbir niteli inde bir disiplin suçu say l p ceza hukuku kurumlar olan, erteleme ve seçenek yapt r ma çevrilmeme, koflullu sal vermeden ve ön ödeme kurumundan yararlan lmamas da dikkate al nd nda sonuçlar itibariyle a rl n bir daha düflünmemek elde de ildir Y n n md. 338/2, md. 340, md. 341, md. 343 ve md.344 de yükümlülü ünü yerine getirmeyen borçlunun tazyik hapsi ile cezaland r laca düzenlenmifltir say l yasan n 106. maddesinde ise adli para cezas n n ödenmesini sa lamak amac na yönelik tazyik hapsi öngörülmüfltür. Adli para cezas ndan çevrilen hapis cezas n n infaz ertelenemez, koflullu sal verme hükümleri uygulanamaz ve hapse çevrilmifl olmas na ra men hak yoksunluklar bak m ndan adli para cezas esas al n r. (18) Tazyik hapsi Türk Ceza Yasas nda düzenlenen güvenlik tedbirlerinden de farkl d r. Güvenlik önlemi esas itibariyle bir ceza hukuku yapt r - m d r. fiüphelinin yafl küçüklü ü halinde 5395 say l Çocuk Koruma Yasas na göre verilen koruma karar, ak l hastalar yla ilgili güvenlik tedbiri md. 32, belli haklar kullanmaktan yoksun b rak lma md. 53, mükerrer suçlularla ilgili güvenlik tedbirleri md. 58, k sa süreli hapis cezas yerine uygulanan seçenek yapt r mlar md. 50 ve di erleri TCY nin 2. madde kapsam nda uygulanan güvenlik önlemi olup disiplinel önlem kabul edilen tazyik hapsinden farkl düzenlemelerdir. Disiplin hapsiyle ilgili yasada daha çok sonuçlar bak m ndan bir tan mlama getirilmifl ve esas itibariyle düzenlenen yükümlülüklere ayk r bir tedbir cezas denilmifl ise de tazyik hapsiyle ilgili teorik bir alt yap oluflturulmam flt r. Hatta bu en son yasa de iflikli ine kaynakl k eden bilim adamlar disiplin hapsi ile tazyik hapsini birbirleriyle kar flt rm fllar ayn yapt r md r diyememifller ancak bunu demek istediklerini vurgulam fllard r. Bununla birlikte tazyik hapsinin; borçlunun takibe konu yükümlülüklerini yerine getirmek amac yla, yükümlülü ünü yerine getirdi- inde tahliye edilmek üzere belirli bir süreye kadar özgürlü ünden yoksun b rak lmas olarak tan mlanabilir. Ceza hukuku fonksiyonu olarak; suç ifllenmesinin önlenmesi, suçlunun usland r lmas, onun yeniden sosyallefltirilerek topluma uyumunun sa lanmas n amaçlar. Tazyik hapsiyle ise amaçlanan takip konusu borcun ödenmesidir. Ödeme için zorlamad r. Bunu hukuk devleti kavram yla aç klamak zordur. (19) Öte yandan tazyik hapsi Türk Ceza Yasas nda yer alan bir suç olmad ndan ceza hukuku kurumlar n n uygulanmas da düflünülemez. (18) Özgenç, zzet: ad geçen eser. Sh.624 (19) Taahhüdü ihlal suçu ( Y md.340) nedeniyle öngörülen tazyik hapsinin Anayasaya ayk r l k gerekçesi özetle afla dad r. San k hakk nda suçunun sabit görülmesi halinde 2004 say l Y n n 31/05/2005 tarih ve 5358 say l Yasa ile de iflik 340. maddesinin uygulanmas söz konusudur.

18 1030 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 Tazyik hapsinin özellikleri; Tazyik hapsi TCY nin 50. maddesine göre para yada di er seçenek yapt r mlara çevrilemez, Tazyik hapsi iki y ldan az bir süre olmakla birlikte TCY nin 51. maddesine göre ertelenemez, Tazyik hapsinde TCY nin 62. maddesine göre takdiri indirim hükmü uygulanmaz. Tazyik hapsi, flikayete ba l bir suç olmakla birlikte yasada daha etkin düzenleme bulundu undan TCY nin 73/8 maddesinde düzenlenen uzlaflma hükümleri uygulanamaz. Y n n 340. maddesinde suçun" Y n n 111. madde mucibince veya alacakl n n muvafakati ile icra dairesinde kararlaflt r lan borcu ödeme flart n, makbul bir sebep olmaks z n ihlal eden borçlunun, alacakl n n flikayeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir.hapsin tatbikine baflland ktan sonra borçlu borcun tamam n veya o tarihe kadar icra veznesine yat rmak zorunda oldu u mebla öderse tahliye edilir; ödemelerini tekrar keserse,hakk nda tazyik hapsine yeniden karar verilir. Ancak, bir borçtan dolay tazyik süresi üç ay geçemez."fleklinde tan mlanarak yapt r m gösterilmifltir. Uygulanmas olas yasa maddesinin TC. Anayasas na ayk r oldu u kanaatine var lm flt r. Borçludan alaca n r zas yla alamayan alacakl, alaca n cebri icra yolunu da kullanarak tahsil etme olana na sahiptir. Özel hukuktan do an alacakla ilgili yanlar birbirlerinin ödeme gücünü bilebilecek durumdad rlar. Basiretli tacir öngörüsüyle hareket etmeleri beklenir. Borcunu ödemeyen, Y n n 111. maddesine göre takip içi yap lan ödeme sözleflmesindeki taksitle ödeme yükümlülü ünü yerine getirmeyen borçlunun ayr ca cezaland r lmas evrensel hukuk kurallar yla ba daflmaz. Ödeme sözleflmesi yükümlülü ünü yerine getirmemekle ihlal edilen de er, toplumsal olmay p bireyseldir. Bu düzenleme cezaland rman n temel ilke ve esaslar na uygun de ildir. Zira hapis cezas n n amac bir yükümlülü ün ihlalinin yapt r m olmaktan ziyade borcun tahsiline yöneliktir. Özel hukuktan do an bir edimin yerine getirilmemesi nedeniyle borçlunun cezaland r lmas evrensel hukuk ilkelerinin yan s ra A HS. hükümlerine ve Anayasan n hukuk devleti ilkesine de ayk r d r. Anayasan n 2. maddesinde tan mlanan hukuk devleti "...her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup gelifltirmeyi hedefledi ini..." ifade etmektedir. Anayasaya ayk r oldu u düflünülen yasa maddesi ve maddede yapt r m olarak düzenlenen tazyik hapsi; suç say lan eylem, verilecek cezan n türü, süresi ve miktar n belirlemede takdir yetkisi gibi ceza hukukunun temel ilkelerine de ayk r d r. Türk ceza yasas na göre daha a r yapt r m olan bir y la kadar hapis cezas para yada seçenek yapt r ma çevrilebilmesi, iki y la kadar olan hapis cezalar n n ertelenmesi, dava zamanafl m süresinin belirli olmas ve koflullu sal vermeden yararland r lmas olanakl iken; tazyik hapsinde bu ceza hukuku kurumlar n n uygulanmamas öngörülmüfltür. Buna yasal ve takdiri indirim hükümleri ile ön ödeme ve uzlaflma kurumu da dahildir. Suçta ve cezada orans zl k Anayasan n 10.maddesinde düzenlenen hukuksal eflitlik ilkesine de ayk r d r. Yasalar; Anayasaya, Anayasan n de iflik 90. maddesi karfl s nda ülkemizin taraf oldu u uluslararas sözleflmelere ve evrensel hukuk ilkelerine ayk r olamaz. Olaya uygulanmas gereken yasa Anayasan n ba lay c l ve üstünlü ü ilkesini düzenleyen 11. maddesine de ayk r d r. Devlet toplum düzenini sa lamak için ceza verme yetkisini istedi i biçim ve kapsamda kullanamaz. Hak ve özgürlüklerin demokratik toplum düzeninin gereklerine ayk r s n rland r lamayaca na iliflkin Anayasan n 13. maddesindeki düzenlenen hak ve özgürlüklerin s n rland r lmas ndaki ilkeye de ayk r görülmektedir. Ça dafl ceza hukukunda eylemden baflka failde cezaland r lman n konusunu oluflturmakta, failin kiflilik özellikleri de dikkate al narak seçimlik cezalar ve güvenlik önlemleri uygulanmaktad r. Her bir san a üç aya kadar tazyik hapsi öngörülmesi temel cezan n tayin ve takdirinde yarg ca takdir yetkisi veren, suç ve cezalara iliflkin esaslar düzenleyen Anayasan n 38. maddesine de ayk r d r. Sunulan nedenlerle yasa maddesinin Anayasaya ayk r oldu u düflünüldü ünden iptali istemiyle Anayasa mahkemesine baflvurulmas yoluna gidilmifltir. st 10. cra Mah.nin 2005/1647 E.ve 2006/ 62 D. fl say l karar.

19 Yeni Yasalar n Ifl nda cra ve flas Suçlar Mehmet Uysal 1031 Tazyik hapsinin süresi üç ay olsa da TCY nin 75. maddesindeki ön ödeme hükümleri uygulanmaz. Tazyik hapsine iliflkin mahkumiyetler tekerrüre esas al nmaz. Tazyik hapsi kaç gün süre verilmiflse (yükümlülü ünü yerine getirmedikçe) o kadar süre ceza çektirilmek suretiyle infaz edilir. Koflullu sal verme hükümleri uygulanmaz. Tazyik hapsi adli sicil kayd na da geçirilmez. Tazyik hapsi cezas borcun ödenmesi halinde resen düflürülür. Tazyik hapsinde dava zamanafl m süresi öngörülmemifltir. Tazyik hapsi karar Y nin 354/2 maddesine göre kesinleflti i tarihten itibaren iki y l geçmifl olmakla zamanafl m na u rar. Yerine getirilmez. Tazyik hapsinde belirli bir temel ceza yoktur. Hüküm kurulurken azami hadde kadar tazyik hapsine karar verilir. Yükümlülü ünü yerine getirdi inde örne in, ödeme sözleflmesinde ki ihlal etti i ilk taksit borcunu ödedi inde tahliye edilir. K saca özetlemek gerekirse, Türk Ceza Yasas nda yer alan bir suç say lmad ndan ceza hukuku kurumlar n n tazyik hapsinde uygulama olana yoktur. Bu tespit Y nin bugüne kadar süre gelen uygulamas, ö reti ve Yarg tay içtihatlar ndan anlafl lmaktad r. 1 Haziran 2005 tarihinden önce ifllenen suçlar bak m ndan lehe yasan n uygulanmas ; Genel anlamda ceza hukukunu oluflturan yasalar temelden de ifltirilmifltir say l Türk Ceza Yasas, 5271 say l Ceza Muhakemesi Yasas, 5326 say l Kabahatler Yasas ve 5275 say l Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin nfaz Hakk ndaki Yasalar önceden kabul edilerek yay nlanm fl ve tarihinde yürürlü e girmifltir. Ayn tarihte 765 say l Türk Ceza Yasas ile 825 say l Meriyet Yasas yürürlükten kald r lm flt r. Türk Ceza Yasas n n uygulamas na yönelik usul ve esaslar belirlemek amac yla kabul edilen 5252 say l Türk Ceza Yasas n n Yürürlük ve Uygulama fiekli Hakk ndaki Yasa ve bu yasan n baz hükümlerini de ifltiren tarih ve 5349 say l Yasa da tarihinde yürürlü e girmifltir tarih ve 5358 say l cra ve flas Yasas nda De ifliklik Yap lmas na Dair Yasa da tarihli Resmi Gazetenin mükerrer say s nda yay nlanarak ayn gün yürürlü e girmifltir. Bu yasa de iflikli i ile getirilen cezalar, de ifliklikten önceki cezalardan daha a r olup lehte de- ifltirilen hiçbir yasa hükmü bulunmamaktad r ten sonra ifllenen suçlar bak m ndan esasen bir sorun yoktur. Ancak o tarihe kadar ifllenmifl olup kesin hükme ba lanmam fl davalar ve kesin hükme ba lanm fl olmakla birlikte infaz edilememifl ce-

20 1032 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 3 Y l 2006 zalar bak m ndan yasalardan hangisi yani suçun ifllendi i tarihte yürürlükte olan yasa m yoksa suçtan sonra yürürlü e giren yasa m uygulanacakt r? Suçta ve cezada kanunilik ilkesine göre kimseye suçun ifllendi i tarihte yürürlükte bulunan yasadaki cezadan daha a r ceza verilemez. Genel ilke bu olmakla birlikte 5349 say l Yasa ile de iflik 5252 say l Yasan n 7/1. maddesi ile "Yasalarda hafif hapis veya hafif para cezas olarak öngörülen yapt r mlar, idari para cezas na dönüfltürülmüfltür. dari para cezas n n hesab nda 5237 say l Türk Ceza Yasas n n 52. maddesi hükümleri uygulan r" hükmü getirilmifltir say l Kabahatler Yasas n n 24. maddesinde ise "kovuflturma konusu eylemin kabahat oluflturdu unun anlafl lmas halinde mahkeme taraf ndan idari yapt r m karar verilir" hükmüne yer verilmifltir say l Yasan n 9/3 ve TCY nin 7/2 maddeleri de suçun ifllendi- i tarihteki yasa ile sonradan yürürlü e giren yasa hükümleri farkl ise lehe yasan n belirlenerek uygulanmas n amir hüküm olarak düzenlemifltir. Yukar daki yasal de iflikliklere göre suçun bir tarihinden önce ifllenmifl olmas ve yapt r m n n hafi hapis ve hafif para cezas olarak yer almas halinde 5252 say l Yasan n 5349 say l Yasa ile de iflik 7. maddesi ve 5326 say l Kabahatler Yasas n n 24. maddesine göre idari para cezas verilmesi gerekecektir. Önceki tarihli suçlar bak m ndan en lehe olan idari para cezas d r. (20) Esasen yerel mahkemeler lehe kanun uygulamas nda 5358 say l yasa ile getirilen disiplin hapsi ve tazyik hapsine göre idari para cezas n n lehe oldu unu benimseyerek hafif hapis ve hafif para cezas olarak verilen hükümleri idari para cezas na dönüfltürmekte, sonuçlanmayan davalarda da idari yapt r m karar vermektedir. (21) (20) cra/ flas suçlar n temyizen inceleyen Yarg tay 16 ve 17 inci H.D.leri oluflturduklar format kararlarda "1 Haziran 2005 tarihinde yürürlü e giren 5252 say l Yasan n de iflik 7. maddesinin yasalarda hafif hapis ve hafif para cezas olarak öngörülen yapt r mlar n idari para cezas na dönüfltürülmesine iliflkin hükmüne göre, 5358 say l Yasa ile getirilen de ifliklikteki disiplin ve tazyik hapsi öngören yapt r mlara göre bir hazirandan önceki suçlarla ilgili san n lehine oldu undan lehe olan yapt r m n idari para cezas oldu u belirlenip" uygulanmaktad r. (21) Mahkememizin 16/06/2003 tarih ve 2003/284 esas, 2004/2995 karar say l ilam infaza verilmifl, henüz ilam infaz edilmemifltir. Suçtan sonra uygulan p 01,06,2005 tarihinde yürürlü e giren 5349 say l yasan n 3. maddesi ile kanunlardaki hafif hapis ve hafif para cezas olarak öngörülen yapt - r mlar idari para cezas na dönüfltürülmüfltür."hükmü getirilmifltir" Yine suçtan sonra yürürlü e giren 5358 say l yasa 31,05,2005 tarihinde kabul edilip 01,06,2005 günü Resmi Gazetenin mükerrer say s nda yay nlanarak yürürlü e girmifltir. Bu yasada suçun yapt r m üç aya kadar tazyik hapsidir. Her iki yasa da suçtan sonra yürürlü e girmekle birlikte bunlardan 5349 say l yasa en lehe olan - d r. TCY nun 7/2 maddesi ve cezan n kanunili i prensibine göre lehe olan yasan n uygulanmas gerekti inden disiplin hapsinin idari para cezas na dönüfltürülmesine karar vermek gerekmifltir. Lehe kanun uygulanmas nda hükmün niteli ini de ifltirecek flekilde cezan n flahsilefltirilmesinde,yarg ca takdir hakk tan nmad ndan 5252 say l yasan n 9.maddesine göre duruflma yap lmaks z n dosya üzerinden karar verilmifltir.

KABAHATLER HUKUKUNDA SORUfiTURMA ZAMANAfiIMI

KABAHATLER HUKUKUNDA SORUfiTURMA ZAMANAfiIMI KABAHATLER HUKUKUNDA SORUfiTURMA ZAMANAfiIMI Cüneyd ALTIPARMAK Genel Olarak Kabahatleri suç olmaktan ve ceza kanunlar n n kapsam d fl na ç - karma e iliminin bir sonucu olarak; çeflitli hususlarda düzenleme

Detaylı

ALT fiveren N fiç YA DA BAZI fiç LER N GEÇ C fi L fik S LE BAfiKA fiverene DEVRETMES :

ALT fiveren N fiç YA DA BAZI fiç LER N GEÇ C fi L fik S LE BAfiKA fiverene DEVRETMES : ALT fiveren N fiç YA DA BAZI fiç LER N GEÇ C fi L fik S LE BAfiKA fiverene DEVRETMES : Selahattin BAYRAM* I- G R fi: As l iflveren-alt iflveren iliflkisi 1936 y l nda 3008 say l ifl yasas ile mevzuat m

Detaylı

DANIfiTAY 10. HUKUK DA RES

DANIfiTAY 10. HUKUK DA RES DANIfiTAY 10. HUKUK DA RES DANIfiTAY ONUNCU DA RE E: 2005/6392 K: 2007/948 T: 13.03.2007 ADL VE ÖNLEME ARAMALARI YÖNETMEL ARAMADA LG L N N RIZASI ÜST ARAMASINDA YÖNTEM (5271 S. CMK, 2559 SK) Özet:Adli

Detaylı

MEDEN YASA DA Z NA NEDEN NE DAYALI BOfiANMA VE SONUÇLARI

MEDEN YASA DA Z NA NEDEN NE DAYALI BOfiANMA VE SONUÇLARI MEDEN YASA DA Z NA NEDEN NE DAYALI BOfiANMA VE SONUÇLARI NC B ÇK N (*) 1.G R fi Aile denilen en küçük sosyal birimlerin bir araya gelmesiyle toplum oluflur. Aile toplumun temelidir sözü, bu yap dan kaynaklan

Detaylı

ADL TEBL GATLA LG L SORUNLAR

ADL TEBL GATLA LG L SORUNLAR ADL TEBL GATLA LG L SORUNLAR Av. NEZ H SÜTÇÜ Tebligat, adli ifllemlerin yap lmas nda bafllang ç teflkil eden ve bu ifllemlerin hukuki sonuçlar n n do mas n sa layan flekli bir ifllemdir. Tebligat ifllemi

Detaylı

Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun

Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 168 2010/10 Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun Kapak Tasar m Savafl Çak r Tasar m / Uygulama Referans Ajans Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

HUKUK GENEL KURULU KARARLARI

HUKUK GENEL KURULU KARARLARI HUKUK GENEL KURULU KARARLARI YARGITAY HUKUK GENEL KURULU E: 2005/14-386 K: 2005/419 T: 29.06.2005 TAfiINMAZ HUKUKU KAT KARfiILI I NfiAAT SÖZLEfiMES YÜKLEN C N N HAKLARI* (BK m. 162) Özet: Kural olarak

Detaylı

Av. HAL DE SAVAfi (1)

Av. HAL DE SAVAfi (1) ÖZEL HASTANELER N VE DOKTORLARIN TIBB FAAL YETLERDEN DO AN HUKUK SORUMLULUKLARININ RDELENMES (YARGITAY 13. HUKUK DA RE S N N 8.7.2005 TAR HL KARARI ÇERÇEVES NDE) Av. HAL DE SAVAfi (1) KARAR ÖZET Yarg tay

Detaylı

9 7 8 6 0 5 5 8 6 7 0 1 0

9 7 8 6 0 5 5 8 6 7 0 1 0 SAĞLIK HİZMETİ SUNUMUNDA REKLAM VE TANITIM Dr. Verda Ersoy Av. Mustafa Güler Dr. Hakan Giritlioğlu SAĞLIK HİZMETİ SUNUMUNDA REKLAM VE TANITIM Birinci Baskı, Mayıs 2008, Ankara Türk Tabipleri Birliği Yayınları

Detaylı

TAZM NAT VE ALACAK DAVALARINDA DAVA DE ER N N ARTIRILMASI

TAZM NAT VE ALACAK DAVALARINDA DAVA DE ER N N ARTIRILMASI TAZM NAT VE ALACAK DAVALARINDA DAVA DE ER N N ARTIRILMASI (YEN B R DAVA DE LD R) Çelik Ahmet ÇEL K SAVUNULAN GÖRÜfiLER (ÖZET) 1- Haks z eylemden zarar görenler için, hukuk ve yarg, özel bir koruma sa lamak

Detaylı

LEAS NG SÖZLEfiMES ÜZER NDEK ETK VE SONUÇLARI

LEAS NG SÖZLEfiMES ÜZER NDEK ETK VE SONUÇLARI KONUT F NANSMAN KANUNU NUN LEAS NG SÖZLEfiMES ÜZER NDEK ETK VE SONUÇLARI Av. Cengiz Topel ÇEL KO LU G R fi Hukukumuzda 10.06.1985 T. ve 3226 Say l Kanunla düzenlenen Leas ng Finansal Kiralama Sözleflmesinden,

Detaylı

YA DA MORTGAGE POTE E DAYALI KONUT F NANSMANI

YA DA MORTGAGE POTE E DAYALI KONUT F NANSMANI POTE E DAYALI KONUT F NANSMANI YA DA MORTGAGE Av. IfiIL EGEMEN (1) G R fi Son zamanlarda s kça duydu umuz ve baflta inflaat sektörü, sermaye piyasas olmak üzere genel olarak ekonomiye getirece i yararlardan

Detaylı

T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2646 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1613 ÖZEL VERG HUKUKU-I

T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2646 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1613 ÖZEL VERG HUKUKU-I T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2646 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1613 ÖZEL VERG HUKUKU-I Yazarlar Prof.Dr. Nurettin B L C (Ünite 1, 2, 6-8) Doç.Dr. Adnan GERÇEK (Ünite 3-5) Editör Yrd.Doç.Dr. Do

Detaylı

ESNAF VE SANATKARLAR MESLEK KURULUfiLARININ OLA AN GENEL KURUL TOPLANTILARINDA YAPILACAK fi VE filemler REHBER

ESNAF VE SANATKARLAR MESLEK KURULUfiLARININ OLA AN GENEL KURUL TOPLANTILARINDA YAPILACAK fi VE filemler REHBER ESNAF VE SANATKARLAR MESLEK KURULUfiLARININ OLA AN GENEL KURUL TOPLANTILARINDA YAPILACAK fi VE filemler REHBER ANKARA - 2013 TESK Tunus Cad. No: 4 Bakanl klar - ANKARA Tel: (0.312) 418 32 69-70 - 71-72

Detaylı

DAREN N TARAF OLDU U SÖZLEfiMELERDEN DO AN ALACAKLARIN 6183 SAYILI AATUHK KARfiISINDAK DURUMU

DAREN N TARAF OLDU U SÖZLEfiMELERDEN DO AN ALACAKLARIN 6183 SAYILI AATUHK KARfiISINDAK DURUMU mali ÇÖZÜM 253 DAREN N TARAF OLDU U SÖZLEfiMELERDEN DO AN ALACAKLARIN 6183 SAYILI AATUHK KARfiISINDAK DURUMU Av. Dr. Filiz KESK N I. Girifl darenin taraf oldu u sözleflmelerden do an alacaklar n AATUHK

Detaylı

FARAB DE fi M PROGRAMI EL K TABI

FARAB DE fi M PROGRAMI EL K TABI FARAB DE fi M PROGRAMI EL K TABI 6.1.3. 2011-2012 E itim-ö retim Y l... 61 6.1.4. 2012-2013 E itim-ö retim Y l... 62 6.2. Ö retim Üyesi De iflimi statistikleri... 63 6.2.1. 2009-2010 ve 2010-2011 E

Detaylı

Mevcut yay nc lar ma dur edilmeyecek

Mevcut yay nc lar ma dur edilmeyecek Ayfle Kulin den RTÜK üyelerine flikâyet var sayfa 14 te BU GECEN N KORSAN I YOK! RATEM N korsana karfl düzenledi i Akl ma Bir Fikir Geldi iletiflim fikirleri yar flmas nda muhteflem final. Kültür ve Turizm

Detaylı

T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2654 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1620 GENEL MUHASEBE-I

T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2654 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1620 GENEL MUHASEBE-I T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2654 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1620 GENEL MUHASEBE-I Yazarlar Prof.Dr. Sait Y. KAYGUSUZ (Ünite 1, 2, 3, 4) Yrd.Doç.Dr. Ümmühan ASLAN (Ünite 5, 6) Doç.Dr. Nazl

Detaylı

YARGITAY 7. HUKUK DA RES

YARGITAY 7. HUKUK DA RES YARGITAY 7. HUKUK DA RES 2260 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 5 Y l 2007 YARGITAY 7. HUKUK DA RES E: 2006/1028 K: 2006/1293 T: 24.04.2006 T CARET HUKUKU T CAR DAVA KAVRAMI HAKSIZ EYLEMDEN DO AN DAVA

Detaylı

Mesle imize, Haklar m za Sahip Ç k yoruz!

Mesle imize, Haklar m za Sahip Ç k yoruz! Bas n Aç klamas Mesle imize, Haklar m za Sahip Ç k yoruz! De erli Meslektafl m z; Merkezi idare taraf ndan gündeme getirilen yasa taslaklar ile yürürlü e konulan yasalar ve yönetmelikler; bir yandan ülkemizdeki

Detaylı

TÜPGAZ ZORUNLU SORUMLULUK S GORTASI GENEL fiartlari

TÜPGAZ ZORUNLU SORUMLULUK S GORTASI GENEL fiartlari TÜPGAZ ZORUNLU SORUMLULUK S GORTASI GENEL fiartlari Sigortan n Kapsam Madde 1 Bu sigorta, likit petrol gaz (LPG) tüpleyen firmalar n, doldurduklar veya doldurttuklar ve yetkili bayileri vas tas yla veya

Detaylı

MENKUL KIYMETLEfiT RME & MORTGAGE: Genel ve Hukuki Esaslar

MENKUL KIYMETLEfiT RME & MORTGAGE: Genel ve Hukuki Esaslar MENKUL KIYMETLEfiT RME & MORTGAGE: Genel ve Hukuki Esaslar YAYIN KURULU* (Editorial Board) Prof. Dr. Hakan Pekcan tez Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Usul ve cra flas Hukuku Anabilim Dal

Detaylı

ADSL ABONELİK SÖZLEŞMESİ 1-TARAFLAR

ADSL ABONELİK SÖZLEŞMESİ 1-TARAFLAR TTNet ADSL ABONEL K SÖZLE MES 1-TARAFLAR Bu Sözle me, merkezi Büyükdere Caddasi No: 71 Nurol Plaza A Blok Kat:3 Maslak/ i li 34398 STANBUL adresinde bulunan TTNet Anonim irketi ile......adresinde mukim...aras

Detaylı

GAZZE DRAMINDA TEK YÜREK OLDUK...

GAZZE DRAMINDA TEK YÜREK OLDUK... Mersin Tabip Odas Bülteni GAZZE DRAMINDA TEK YÜREK OLDUK... server tan ll mers n de Aile Hekimli i Nereye? hek ml k mesle nde türk kad n Mersin ve Çevresinin Arkeolojik Zenginli i L KYA YOLU Evliya Çelebi

Detaylı

GİRİŞ. B R HMAL HAYATINIZI NASIL DE fit R R?

GİRİŞ. B R HMAL HAYATINIZI NASIL DE fit R R? internet kurulu GİRİŞ B R HMAL HAYATINIZI NASIL DE fit R R? İNTERNET KULLANIMINDA FARKINDALIK Teknolojinin her geçen gün h zla ilerledi i ça m zda, biliflim teknolojilerinin toplumsal ve ekonomik süreçlerdeki

Detaylı

ÖNSÖZ. Turgay DURAK CEO. Rev: 0.0

ÖNSÖZ. Turgay DURAK CEO. Rev: 0.0 Tüm iliflkilerimizde adilane, karfl l kl yarar sa lamak amac yla, iyi niyet ve anlay flla davranmak, yasalara ve ahlak kurallar na daima uymak ilkemizdir. Vehbi Koç ÖNSÖZ fiirketimiz, Cumhuriyet tarihi

Detaylı

U ygulama ve ö retide, 1475 say l kanunda gösterilen fesih hallerinden birinin

U ygulama ve ö retide, 1475 say l kanunda gösterilen fesih hallerinden birinin KIDEM TAZM NATINA DAH L OLAN ÖDEMELER VE KIDEM TAZM NATI TAVAN TUTARI Resul KURT Sigorta Müfettifli I. GENEL B LG LER U ygulama ve ö retide, 1475 say l kanunda gösterilen fesih hallerinden birinin bulunmas

Detaylı

Ça da Bir Denetim Organizasyonu Olarak Ombudsmanl k (Kamu Denetçili i)

Ça da Bir Denetim Organizasyonu Olarak Ombudsmanl k (Kamu Denetçili i) Ça da Bir Denetim Organizasyonu Olarak Ombudsmanl k (Kamu Denetçili i) Do an KESTANE * ÖZET sveç te do an ve idarenin denetim türlerinden birisi olan ombudsmanl k müessesesi di er denetim usullerinin eksikliklerini

Detaylı

T ÜRK T CARET KANUNU TASARISI HAKKINDA TASLAK ta yer

T ÜRK T CARET KANUNU TASARISI HAKKINDA TASLAK ta yer TÜRK T CARET KANUNU TASARISI HAKKINDA TASLAK TA YER ALAN fi RKETLER N DENET M VE MUHASEBE STANDARTLARINA L fik N HÜKÜMLER N DE ERLEND R LMES Fatih DURAL Yeminli Mali Müflavir T ÜRK T CARET KANUNU TASARISI

Detaylı

B ilindi i üzere KDV Kanunu nun 9 uncu maddesi, yurt d fl ndan hizmet ithal

B ilindi i üzere KDV Kanunu nun 9 uncu maddesi, yurt d fl ndan hizmet ithal KDV SORUMLULU U YER NE GET R LMEZSE (2 No.lu KDV Beyannamesi verilmezse) NE OLUR? Mehmet MAÇ Yeminli Mali Müflavir B ilindi i üzere KDV Kanunu nun 9 uncu maddesi, yurt d fl ndan hizmet ithal edildi inde

Detaylı