Botulinum toksini günümüzde birçok tıbbi sorun ve kozmetik problemin çözümünde

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Botulinum toksini günümüzde birçok tıbbi sorun ve kozmetik problemin çözümünde"

Transkript

1 DERLEME Hacettepe T p Dergisi 2006; 37:43-48 Serebral palsi tedavisinde botulinum toksini uygulamalar Ak n Çil 1, M. Cemalettin Aksoy 1, Reyhan Çeliker 2 1 Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı, Ankara 1 Doç. Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı, Ankara 2 Prof. Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Ankara Botulinum toksini günümüzde birçok tıbbi sorun ve kozmetik problemin çözümünde oldukça yaygın olarak kullanılan bir ilaç olarak pazarda yer almaktadır. Kolay uygulanabilirliği, pratik uygulamada yan etkilerinin az ve elde edilen tatminin fazla olması nedeniyle sık olarak tercih edilmektedir. Serebral palsi tedavisinde de botulinum toksini sık olarak kullanılan bir terapötik araç haline gelmiştir. Botulinum toksini hastalıkta temel olarak tonus artışının kontrol edilmesinde kullanılan bir lokal metot olarak yerini almaktadır. Botulinum toksini dışında tonus artışının tedavisinde kullanılabilecek lokal veya sistemik terapötik ajanlar mevcuttur. Ayrıca, tonus artışının kontrolünde cerrahi metotlar da kullanılabilir. Bu nedenle botulinum toksini spastisitesi olan her hasta için ideal bir metot olarak tanımlanamaz. Bu bağlamda doğru hasta seçimi ve gerektiğinde metotların kombinasyonu tedavi başarısını arttırabilir. Günümüzde değişkenlik göstermekle birlikte serebral palsi tedavisinde botulinum toksini uygulamasında temel kurallar belirlenmiştir. BOTUL NUM TOKS N: TEMEL B L M Clostridium botulinum un toksijenik suşları serolojik olarak farklı yedi çeşit nörotoksin üretmektedir. Bu nörotoksinler A dan G ye kadar adlandırılmaktadır. Nörotoksinlerin çoğu tek inaktif zincir olarak üretilmektedir ve molekül ağırlığı 150 kda dur. Ancak salınırken zincirler arası disülfit bağları doku proteinazları tarafından kırılarak ağır zincir (H) ve hafif zincir (L) olmak üzere iki zincire ayrılır [1]. C. botulinum nörotoksinleri LD 50 leri ng/kg olan oldukça zehirli proteinlerdir [2]. Botulizm denilen ve nörolojik bozukluk ve flask paraliziyle birlikte giden nöroparalitik sendromdan sorumludur. Botulinum nörotoksini nöromusküler kavşakta asetilkolin salgılanmasını bloke ederek flask paraliziye yol açmaktadır [3]. Botulinum nörotoksinleri AB (aktivasyon-bağlanma) proteinleri olarak sınıflandırılmaktadır. Dolayısıyla ağır zincir B (bağlanma) alanını, hafif zincir ise A (aktivasyon) alanını içermektedir [4]. Toksinlerin hedef hücreler üzerindeki etkileri birçok toksinde olduğu gibi ölüm değil, ekzositozun önlenmesidir [5]. Nörotoksinler çinko-endopeptidazları olarak adlandırılmaktadır, çünkü hafif zincirin ortalarına denk gelen bölge çinko bağlayan bir yapıya sahiptir [6,7]. Sitozoldeki ekzositozun nörotoksinlerce önlenmesi, nöroekzositoz aparesinin bazı parçalarının çinko-bağımlı spesifik proteolizi ile olmaktadır. Her nörotoksinin saldırdığı hedefler mevcuttur: B, D, F, G özellikle vezikül-ilgili membran proteini (VAMP); A ve E sinaptozomal-ilgili proteini (SNAP) ve C nörotoksini ise syntaxin i parçalar [8-13]. Eğer çinko ortamda bulunmazsa ekzositoz önlenemez. Cilt 37 Say

2 Çil, Aksoy ve Çeliker BOTUL NUM TOKS N: FARMAKOLOJ Nörotoksinin paralitik etkisinin oluşması için öncelikle her toksine özel periferik kolinerjik sinir uçlarında bulunan yüksek afiniteli ve satüre edilebilen reseptörlere bağlanması gerekmektedir [14-17]. Daha sonra ısıya duyarlı, enerji bağımlı endositozla sinir ucuna girer. Endozomun içerisinden sitozole transloke olur ve ekzositozu düzenleyen proteinleri parçalamasıyla asetilkolin salgılanmasını inhibe eder [18-20]. BOTUL NUM TOKS N: TEDAV AMAÇLI KULLANIM İlk kez Alan Scott adlı göz doktoru tarafından maymunlarda yapılan deneyler sonrası klinik olarak strabismus ve blepharospazmı olan hastalarda kullanılmaya başlanmıştır [21]. Botulinum toksin A ya, Food and Drug Administration (FDA) tarafından Aralık 1989 tarihinde lisans verilmiş ve blepharospazm ve strabismus tedavisinde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Aralık 2000 tarihinde ise FDA, botulinum toksin A ve B yi servikal distoni tedavisinde kullanılmak üzere onaylamıştır. Botulinum toksinin etkinliği klinisyenler tarafından fark edildikçe tedavi amaçlı kullanım araştırmaları da büyümüş ve şu anda düz kas (gastrointestinal ve genitoüriner) hastalıklardan çeşitli çizgili kas hastalıklarına ve kozmetik olarak yaşlanmanın sebep olduğu kırışıklıkların tedavisine kadar geniş bir alanda kullanılmaya başlanmıştır [21,22]. SEREBRAL PALS DE BOTUL NUM TOKS N Serebral palsi her 1,000 canlı doğumda 2-3 görülme sıklığı ile çocuklardaki en sık motor bozukluktur [23]. Serebral palsi esasında tek bir hastalık olmayıp, serebral kaynaklı bir grup motor bozukluğun klinik tanımlamasıdır. Dolayısıyla motor bozukluğa yol açan ve bulguları çocukluktan itibaren ortaya çıkan geniş bir aralıktaki serebral bozukluğu tanımlayan bir terim şemsiyesidir [24]. Serebral palsili hastalarda aynı zamanda başka nörolojik problemler de mevcut olabilmektedir: görme-işitme-konuşma problemleri, duyu kayıpları, mental retardasyon, epilepsi ve davranış bozuklukları [25-29]. Beyin hasarı statik olarak kabul edilse de nörolojik semptomların etkileri dinamik ve ilerleyici olabilmektedir [30]. Serebral palsili hastaların çoğunda kas güçsüzlüğüne eşlik eden hipertoni bulunmaktadır. Hipertoni bulguları spastisite (hıza bağımlı olarak ekstremitenin pasif harekete karşı gösterdiği direnç), distoni veya rijidite (hıza bağımlı olmayan pasif harekete karşı gösterilen direnç) olarak sayılabilir. Rijidite çocuklarda nadiren görülmektedir. Serebral palsili çocukların çoğunda spastisite ve distoninin karışık bir resmiyle karşı karşıya kalınmaktadır. Crothers ve Paine serebral palsiyi üç gruba ayırmaktadır: spastik, ekstrapiramidal ve mikst [31]. Anatomik dağılım olarak ise hemipleji (vücudun bir yarısı), dipleji (alt ekstremitelerin üst ekstremitelere göre daha fazla etkilenmesi), paraparezi (sadece alt ekstremitelerin etkilenmesi), tripleji (üç ekstremitenin etkilenmesi), quadripleji (dört ekstremitenin de etkilenmesi) olarak tanımlanmıştır. Güçsüzlük ve hipertoni, agonist ve antagonist kasların asimetrik kasılmasına yol açarak başlangıçta dinamik yani pasif manipülasyonla düzeltilebilen ancak zamanla kontraktürlere yol açan bir tabloya neden olur. Zaten anormal olan motor hareket, kontraktürlerin gelişimiyle daha fazla fonksiyonel kayba yol açmaktadır. Zamanla kontraktürler ilerleyici deformitelere yol açar ve torsiyonel kemik deformiteleri, eklem dislokasyonları ve omurga deformiteleri ortaya çıkar [32]. Serebral palsili birçok hastada eşlik eden proprioseptif duyu kaybı, motor bozukluğu daha da karmaşıklaştırmaktadır [33]. Bazı hastalarda zayıf motor kontrol, güçsüzlük ve duyu kayıpları hipertoniden daha fazla hasara neden olmaktadır [34]. Son yılda, hipertoni tedavisi için çeşitli tedavi yöntemleri geliştirilmiştir. Bunlar benzodiazepinler, baklofen, tizanidin gibi oral ilaçlar; selektif dorsal rizotomy gibi cerrahi girişimler; intratekal baklofen pompası gibi her iki tedavi modalitesinin birlikte uygulandığı durumlar olarak sayılmaktadır. Bu tedavi yöntemleri jeneralize hipertonik semptomların tedavisinde kullanılmaktadır. Fokal hipertoni veya jeneralize hipertoninin fokal tedavisinde fenol veya alkol kullanılarak kimyasal denervasyon da uygulanan yöntemler arasındadır. Ancak günümüzde artık tercih edilen bir metot değildir. Son 10 yılda botulinum nörotoksin tip A ise geriye dönen nöromusküler blokaj yapması nedeniyle fokal hipertonisite için kullanılmaya başlanmıştır. İlk kez 1993 yılında serebral palsili hastaların tedavisinde botulinum toksin tip A kullanımı yayınlanmıştır [35]. Günümüze kadar birçok vaka takdimi veya klinik çalışma ile serebral palsili hastaların botulinum toksiniyle tedavisinin etkinliği ve güvenilirliği gösterilmiştir [36-45]. Botulinum toksin tip A nın dinamik deformitelerde ve daha genç hastalarda daha etkili olduğu gösterilmiştir [46,47]. Tedavinin optimum zamanının, bir ile beş-yedi yaş arasında, henüz kontraktürün gelişmediği zamanlarda yapılması gerekmektedir. Aynı zamanda bu erken girişimin büyümekte olan çocukta ortopedik girişimleri hem geciktireceği hem de azaltacağı umulmaktadır [47]. Aileler de genellikle enjeksiyonun zararsız olacağını düşünerek bu yönteme oldukça sıcak bakmaktadır. Henüz botulinum toksin tip B veya diğer serotiplerle serebral palsili çocukların tedavisine yönelik bir yayın bulunmamaktadır. 44 H ACETTEPE T IP D ERG S

3 Serebral palsi tedavisinde botulinum toksini uygulamalar END KASYONLAR Serebral palsi, multidisipliner yaklaşım gerektiren komplike bir motor bozukluktur. Botulinum toksin tedavisi tedavinin sadece bir yönünü oluşturmaktadır. Hastaların tedavisi için oral medikasyonlar, cerrahi gevşetmeler, baklofen pombası uygulamaları ve selektif dorsal rizotomi gibi yöntemler akılda tutularak botulinum toksini tedavisi planlanmalıdır. Ayrıca, botulinum toksini uygulaması sonrasında gerekirse tedavi yöntemi değiştirilmelidir. Serebral palsili hastalarda botulinum toksin kullanımının amaçları: 1. Fonksiyonun ve hareketin arttırılması (daha az makaslama, düşme ve daha büyük adımlama), 2 Postürün iyileştirilmesi; a. Orteze daha iyi uyum, b. Hijyenin sağlanması (el ve perine), c. Kişisel bakımın iyileştirilmesi (giyinme, oturma), d. Kozmetik olarak iyileşme (dirsek, el-bilek hiperfleksiyonunun düzelmesi). 3. Hipertoniye eşlik eden ağrının giderilmesi ve postoperatif ağrıda azalma sağlama. DOZAJ Ticari olarak iki botulinum toksin preparatı bulunmaktadır: Botox ve Dysport. Her ikisi de serebral palsili hastaların tedavisinde kullanılmaktadır. Dozaj her iki ürün için de LD 50 ünite olarak bilinmektedir. Ancak ünite cinsinden her iki ürün karşılaştırılmamalıdır. Botox/Dysport ünite değişimi 1:2.5-5 ünite olarak bildirilmiştir [48]. Kas grubu için bakılacak olunursa genel kabul gören dozaj [47] (Botox için): 1. Alt ekstremitede 3-6 U/kg/kas, 2. Üst ekstremitede dirsek yukarısı için 2-3 U/kg/kas, 3. Üst ekstremitede dirsek altı için ve tibialis posterior kası için U/kg/kas, 4. El ve ayaktaki küçük kaslar için 5-10 U. Genel olarak 12 U/kg/seans veya toplam 300 U/seans, verilebilecek maksimum dozu oluşturmaktadır. Genel uygulama da buna paralellik göstermekte ve U/kg/seans ortalama doz genel olarak yazılarda bildirilmektedir [49]. Ancak gün geçtikçe dozajın üst limiti, enjeksiyon yapılan kas sayısı ve tedavi amaçları genişlemektedir. Genelde uygulama sırasında 100 U luk botulinum toksin 1 veya 2 cc serum fizyolojik ile dilüe edilmekte ve enjeksiyon alanı başına 50 U dan fazla uygulanmamaktadır. Ancak kas başına uygulanabilecek optimum enjeksiyon sayısı halen kesin olarak belirlenmemiştir. Genelde büyük kaslar (gastrosoleus veya medial hamstring u Cilt 37 Say ler) için iki-dört enjeksiyon alanı, orta boyutta kaslar (kalça adduktorları, biseps brachii) için iki enjeksiyon alanı ve daha küçük kaslar için (fleksor karpi radialis, adduktor pollisis) ise bir enjeksiyon alanı kullanılmaktadır. Dysport için ise genellikle 25/U/kg/seans veya toplam 900 U yu geçmemek tavsiye edilmektedir [48]. Genelde uygulanan ortalama Dysport dozajı 22.9 U/kg/seans olarak bildirilmektedir [45]. Bu belirtilen doz ve uygulama alanlarının klinikler ve uygulayıcılar arasında geniş bir değişkenlik gösterdiği de hatırlanmalıdır. ETK SÜRES Genellikle tedavinin etkinliğinin başlaması enjeksiyondan saat sonra olmaktadır ve üç-altı ay kadar etkinliğin sürdüğü kabul edilmektedir. Ancak nadiren cevabın aya kadar uzadığı hastalar bildirilmiştir. Genel olarak kabul edilen, spastisitesi olan çocuklarda etkinliğin distonisi olanlara göre daha uzun sürdüğüdür. YAN ETK LER Genelde dikkatli kullanım sonrası yan etkiler az ve hafif olarak bildirilmektedir. Juvenil primatlarda yapılan deneysel çalışmalarda 12 U/kg/kas Botox dozu aşıldığında sistemik toksisitenin (kilo almada güçlük) başladığı bildirilmiştir [47]. Bu nedenle insanlarda genel olarak 6-7 U/kg/kas dozajı aşılmamaktadır. Randomize, çift-kör, plasebo kontrollü bir çalışmada ise Botox uygulanan 145 çocuğun %17 sinde yan etki oluştuğu bildirilmiştir. Bu hasta grubu 2-4 U/kg/kas Botox u gastrosoleus kası içerisine iki enjeksiyon alanına uygulanarak almışlardır. Bu doz dört hafta sonra tekrarlanmış ve böylece uygulanan toplam doz 4-8 U/kg/kas olmuştur. Ancak plasebo uygulananların ancak %4 ünde yan etki bildirilmiştir. Çalışmadaki bütün yan etkiler hafif-orta olarak bulunmuş ve hiçbir hasta yan etki yüzünden çalışmayı bırakmamıştır. En sık görülen problemler ise bacak güçsüzlüğü, bacak ağrısı ve artan düşme oranları (hastaların %3 ünde) bildirilmiştir. Yine bildirilen yan etkiler arasında hafif şiddette ateş ve kabızlık da yer almaktadır [50]. Yine Dysport ile bildirilen yan etkilere bakılacak olunursa basit analjezi gerektirecek şiddette bacak ağrısı, enjeksiyon sonrası artan düşme, hırıltılı solunum, artmış nöbet bildirilmiş ve bütün yan etkilerin kendiliğinden geçtiği rapor edilmiştir. Ayrıca, literatürde Dysport uygulanması sonrası üriner inkontinans, jeneralize güçsüzlük, yorgunluk, uykuya meyil, grip benzeri semptomlar, ateş ve kaşıntılı cilt döküntüsü bildirilen yan etkiler arasındadır [45]. 45

4 Çil, Aksoy ve Çeliker YARDIMCI TEDAV LER Kas veya kasların botulinum toksin ile zayıflatılması hiçbir zaman serebral palsi tedavisinde tek başına kullanılmamalıdır. Esasen bu geçici zayıflık dönemi, hasta üzerindeki eksiklikler üzerinde çalışacak bir pencere açmaktadır. Botulinum toksin tedavisine yardımcı olarak sıkça uygulanan tedavi modaliteleri: 1. Fizik tedavi: amaçlar, temel fonksiyonel gelişim aile ile tartışılmalıdır. Özel aktif-asiste, aktif, rezistif egzersizler aileye anlatılmalı ve böylece botulinum toksin enjeksiyonundan sonra günlük bazda uygulanması sağlanmalıdır [36]. Özellikle antagonist kasların bu sürede güçlendirilmesi sağlanarak, enjeksiyonun etkisinin geçmesinden sonra spastik kasa karşı daha güçlü bir direnç oluşturulması hedeflenmektedir. 2. Ortezler: ortez kullanım amacı [52]; a. Eklemi veya vücut segmentini korumak, b. Deformiteyi engellemek, c. Stabilite sağlamak, d. Fonksiyonu arttırmaktır. Hayvan deneylerinde kasların çeşitli uzunluğa adapte olabildiği gösterilmiştir. Sebep olarak sarkomerlerin eklenmesi veya çıkarılması gösterilmiştir [53]. Botulinum toksin enjeksiyonundan sonra ortez uygulanmasının temel amacı tedavi edilen kasın gergin olarak tutulabilmesi ve bununla kasın büyümesinin sağlanması ve kontraktürün engellenmesidir. Gergin tutulmanın soleus kasında günde altı saat boyunca uygulandığında kontraktürü engellediği bildirilmiştir [54]. Dolayısıyla en az altı saat olacak şekilde ortez hastanın üzerinde tutulmalıdır. Ayrıca, bu yolla enjeksiyonların arasının açılmasının da sağlanabileceğine inanılmaktadır. 3. Alçılama: Genelde hafif kontraktür eğer eklemi nötral pozisyona getirmeyi engelliyorsa yaklaşık iki haftalık bir alçılama gerekebilmektedir. Hemen alçılama yapılabileceği gibi alçılama iki hafta kadar ertelenip botulinum toksinin etkilemesi de beklenebilir. BOTUL NUM TOKS N UYGULANMASI DÜfiÜNÜLEN HASTADA DE ERLEND RME [47] Serebral palsi hasta tedavisi yapılırken hastaların bir bütün olarak değerlendirilmesi ve eşlik eden hastalıklarının belirlenmesi önemlidir. Değerlendirmede amaç hastanın nörolojik, ortopedik ve diğer sistemik fiziksel ve psikolojik sorunlarının belirlenmesidir. Unutulmamalıdır ki serebral palsi hastalarında tek sorun tonus artışı değildir. Bu nedenle sadece tonus artışına yönelik yapılacak lokal veya sistemik uygulamalar 46 beklenen sonucu vermeyecektir. Hastaların denge, koordinasyon, iletişim becerileri gibi birçok özelliği mutlaka uygulama öncesi değerlendirilmelidir. Ayrıca, ailenin beklentileri de göz önünde tutulmalıdır. Botulinum toksini tedavisinin lokal tonus azaltıcı bir yöntem olduğu mutlaka ifade edilmelidir. Bu esaslar göz önünde tutularak aşağıdaki temel özellikler de hatırlanmalıdır: 1. Motor ve duyu defisitleri ortaya koyacak detaylı bir nörolojik muayene. Güçsüzlük, zayıf motor kontrol ve proprioseptif duyu defisitlerinin hiçbirisi motor bozukluk yaptığı halde botulinum toksin tedavisine cevap vermemektedir. 2. Pasif hareket genişliğinin ölçülmesi. Hem kontraktürlerin belirlenmesinde hem de pasif kas uzunluğunun belirlenmesinde yardımcı olmaktadır. 3. Hareketin biyomekaniğinin iyi kavranması hastanın anormal hareketine neden olan hiperaktif kasların belirlenmesinde gerekmektedir. Genelde hareketin videoya alınması ve yavaş gösterimde tekrar edilmesi yardımcı olmaktadır. Ancak kimi hastalarda yürüme analizi gerekmektedir. 4. Anormal harekete sebep olan bir veya iki seviye kas grubu belirlenmelidir. 5. Amaçlanan kesin fonksiyonel gelişim ortaya konulmalı ve aile ile tartışılmalıdır. 6. Botulinum toksin uygulamasının yanı sıra gerekli olabilecek diğer tedavi yöntemleri ortaya konulmalıdır. 7. Botulinum toksin enjeksiyonundan iki-dört hafta sonra yeniden değerlendirme ve stratejide değişikliğe (seri alçılama, ortezin ayarlanması gibi) gerek olup olmadığına karar verilmesi. 8. Tanımlanmış objektif skalalar kullanılarak hastaların gelişimi değerlendirilmelidir. SONUÇ Fokal veya segmental hipertonisi bulunan serebral palsi hastalarında botulinum toksin tip A uygulanması iyi tolere edilen, güvenli ve etkili bir tedavi yöntemidir. Başarı için doğru hasta ve kas seçimi önemlidir. Tedavi yöntemi belirlenirken serebral palsi takımının tüm üyelerinin (pediatrik nörolog, pediatrik ortopedik cerrah, fizik tedavi uzmanı, fizyoterapist,) hasta değerlendirmesini yapması önemlidir. Çünkü her hasta botulinum toksini tedavisi için ideal bir aday olmayabilir. Örneğin; tüm vücut tutulumlu, deformiteleri mevcut ileri derecede spastik bir hasta tedavi için uygun değil iken, lokal tutulumu olan ve az sayıda kası belirgin derecede etkilenmiş küçük yaştaki bir hasta botulinum toksini tedavisi için uygun bir aday olabilir. Ayrıca, te- H ACETTEPE T IP D ERG S

5 Serebral palsi tedavisinde botulinum toksini uygulamalar davi dozunun toplam ve kas başına düşecek miktarının doğru belirlenmesi önemlidir. Yetersiz dozda ilaçla birçok kasın tedavi edilmesi başarısız tedaviye yol açacaktır. Bu nedenle uygulanacak kas sayısı ve hastanın kilosu önem kazanmaktadır. Yeterli dozda bütün spastik kaslara enjeksiyon yapılması günümüzde kabul edilen dozların aşımına neden olabilir. Botulinum toksini tedavisi dışında lokal veya sistemik tonus artışına yönelik tedavi metotlarının tek veya kombine olarak kullanılabileceği de akılda tutulmalıdır. Aile görüşmesinde açık tedavi hedefleri ortaya konularak, aile ve hastanın tedavisinde görevli diğer takım arkadaşlarına anlatılmalıdır. Serebral palsi tedavisinde başarılı sonuç için multidisipliner yaklaşım ve hedeflerin doğru belirlenmesi prensibinin botulinum toksini için de aynı şekilde geçerli olduğu unutulmamalıdır. Kaynaklar 1. Sathyamurthy V, Dasgupta BR. Separation, purification, partial characterization and comparison of the heavy and light chains of botulinum neurotoxin types A, B, and E. J Biol Chem 1985; 260: Schiavo G, Rossetto O, Montecucco C. Clostridial neurotoxins as tools to investigate the molecular events of neurotransmitter release. Semin Cell Biol 1994; 5: Simpson LL. Molecular pharmacology of botulinum toxin and tetanus toxin. Annu Rev Pharmacol Toxicol 1986; 26: Montecucco C, Papini E, Schiavo G. Bacterial protein toxins penetrate cells via a four-step mechanism. FEBS Lett 1994; 346: Schantz EJ, Johnson EA. Properties and use of botulinum toxin and other microbial neurotoxins in medicine. Microbiol Rev 1992; 56: Schiavo G, Rossetto O, Santucci A, et al. Botunilum neurotoxins are zinc proteins. J Biol Chem 1992; 267: Blasi J, Chapman ER, Link E, et al. Botunilum neurotoxin A selectively cleaves the synaptic protein SNAP-25. Nature 1992; 365: Schiavo G, Shone CC, Rossetto O, et al. Botunilum neurotoxin type F is a zinc-endopeptidase specific for VAMP/ synaptobrevin. J Biol Chem 1993; 268: Schiavo G, Benfenati F, Poulain B, et al. Tetanus and botunilum-b neurotoxins block neurotransmitter release by a proteolytic cleavage of synaptobrevin. Nature 1992; 359: Blasi J, Chapman ER, Yamasaki S, et al. Botulinum neurotoxin C blocks neurotransmitter release by means of cleaving HPC-1/syntaxin. EMBO J 1993; 12: Schiavo G, Santucci A, Dasgupta BR, et al. Botulinum neurotoxin serotypes A and E cleave SNAP-25 at distinct COOHterminal peptide bonds. FEBS Lett 1993; 335: Schiavo G, Rossetto O, Catsicas S, et al. Identification of the nerve terminal targets of botulinum neurotoxin serotypes A, D, and E. J Biol Chem 1993; 268: Schiavo G, Malizio C, Trimble WS, et al. Botulinum G neurotoxin cleaves VAMP/synaptobrevin at a single Ala-Ala peptide bond. J Biol Chem 1994; 269: Cilt 37 Say Dolly JO, de Paiva A, Foran P, et al. Probing the process of transmitter release with botulinum and tetanus neurotoxins. Semin Neuro Sci 1994; 6: Ashton AC, de Paiva AM, Poulain B, et al. Factors underlynig the characteristic inhibition of neuronal release of transmitters by tetatnus and various botulinum toxins. In: Dasgupta BR, ed. Botulinum and tetanus neurotoxins neurotransmission and biomedical aspects. New York: Plenum Publishing, 1993; Dolly JO, Black J, Williams RS, et al. Acceptors for botulinum neurotoxin reside on motor nerve terminals and mediate its internalization. Nature 1984; 307: Black JD, Dolly JO. Interaction of 125I-labelled botulinum neurotoxins with nerve terminals. I. Ultrastructural autoradipographic localization and quantitation of distinct membrane acceptors for types A and B on motor nerves. J Cell Biol 1986; 103: Simpson LL, Dasgupta BR. Botulinum neurotoxin type E. Studies on mechanism of action and on structure-avtivity relationships. J Pharmacol Exp Ther 1983; 224: Black JD, Dolly JO. Interaction of 125I-labelled botulinum neurotoxins with nerve terminals. II. Autoradiographic evidence for its uptake into motor nerves by acceptor-mediated endocytosis. J Cell Biol 1986; 103: Schiavo G, Matteoli M, Monteccuco C. Neurotoxins affecting neuroexocytosis. Physiol Rev 2000; 80: Jankovic J, Hallet M, eds. Therapy with botulinum toxin. New York: Marcel Decker, Moore P, ed. Handbook of botulinum toxin treatment. Oxford: Blackwell Science, Anonymous. Surveillance of cerebral palsy in Europe (SSPE). Dev Med Child Neurol 2000; 42: Badawi N, watson L, Petterson B, et al. What constitute cerebral palsy. Dev Med Child Neurol 1998; 40: Shapiro BK, Palmer FB, Wachtel RC, et al. Associated dysfunction In: Thomson GH, Rubin IL, Bilenker RM, eds. Comprehensive management of cerebral palsy. New York: Grune and Stratton, 1983; Yekutiel M, Jariwala M, Strech P. Sensory deficit in the hands of children with cerebral palsy: a new look at assesment and prevalance. Dev Med Child Neurol 1994; 36: Nicholson A, Alberman E. Cerebral palsy- an increasing contributor to severe mental retardation? Arch Dis Child 1992; 67: Zafeiriou DI, Kontopoulos EE, Tisikoulas I. Characteristics and prognosis of epilepsy in children with cerebral palsy. J Child Neurol 1998; 14: Mc Dermott S, Coker AL, Mani S, et al. A population based analysis of behaviour problems in children with cerbral palsy. J Pediatr Psychol 1996; 21: Hoffer MM, Knoevel RT, Robert R. Contractures in cerbral palsy. Clin Orthop 1987; 219: Crothers B, Paine RS. Classification of cerebral palsies. In: Crothers B, Paine RS, eds. The natural history of cerebral palsy. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1959; Dabney KW, Lipton GE, Miller F. Cerbral plasy. Curr Opin Pediatr 1997; 9: Cooper J, Majnemer A, Rosenblatt B, et al. The determination of sensory deficits in children with hemiplegic cerebral palsy. J Child Neurol 1995; 10:

6 Çil, Aksoy ve Çeliker 34. Russman BS. Cerebral plasy. Current treatment options. Neurology 2000; 2: Koman LA, Mooney JF 3 rd, Smith B, et al. Management of cerbral plasy with botulinum-a toxin: preliminary investigation. J Pediatr Orthop 1993; 13: Cosgrove AP, Corry I, Graham HK. Botulinum toxin in the management of the lower extremity in cerebral palsy. Dev Med Child Neurol 1994; 36: Calderon-Gonzalez R, Calderon-Sepulveda R, Rincon-Reyes M, et al. Botulinum toxin A in the management of cerebral palsy. Pediatr Neurol 1994; 10: Denslic M, Meh D. Botulinum toxin in the treatment cerebral palsy. Neuropediatrics 1995; 26: Garcia Ruiz PJ, Sanchez Bernardos V, Urcelay V, et al. Botulinum A toxins in the tratment of spasticity in cerebral palsy during childhood. Neurologia 1996; 11: Gooch JL, Sandell TV. Botulinum toxin for spasticity and adhetosis in children with cerebral palsy. Arch Phys Med Rehabil 1996; 77: Arens LJ, Leari PM, Goldschmidt RB. Experience with botulinum toxin in the treatment of cerebral palsy. S Afr Med J 1997; 87: Sanchez Carpintero N, Marbona J. Botulinum toxin in spastic infantile cerebral palsy: results in 27 cases during a year. Rev Neurol 1997; 25: Wong V. Use of botulinum toxin in 17 children with spastic cerebral palsy. Pediatr Neurol 1998; 18: Friedman A, Diamond M, Johnston MV, et al. Effects of botulinum toxin A on upper limbs spasticity in children with cerebral palsy. Am J Phys Med Rehabil 2000; 79: Bakheit AM, Severa S, Cosgrove A, et al. Safety profile of botulinum toxin (DYSPORT) in children with muscle spasticity. Dev Med Child Neurol 2001; 43: Eames NW, Baker R, Hill N, et al. The effect botulinum toxin a on gastrocinemius length: magnitude and duration of response. Dev Med Child Neurol 199; 41: Graham HK, Aoki KR, Autti-Ramo I, et al. Recommendations for the use of botulinum to xin type A in the managemetn of cerebral palsy. Gait Posture 2000; 11: Carr LJ, Cosgrove AP, Gringrass P, et al. Position paper on the use of botulinum toxin in cerbral palsy. Arch Dis Child 1998; 79: Gormley ME, Gaebler-Spira D, Delgado MR. Use of botulinum toxin type A in pediatric patients with cerebral palsy: a three center retrospective chart review. J Child Neurol 2001; 16: Delgado MR. The use of botulinum toxin type A in children with cerebral palsy: a retrospective study. Eur J Neurol 1999; 6(Suppl 4): Leach J. Children undergoing treatment with botulinum toxin: the role of physical therapist. Muscle Nerve 1997; 20(Suppl 6): Drennan JC, Gage JR. Orthotics in cerebral palsy. In: Thomson GH, Rubin IL, Blinker RM, eds. Comprehensive management of cerebral palsy. New York: Grune and Stratton, 1983; Tabary JC, Tabary C, Tardieu C, et al. Physiological and structural changes in the cat s soleus muscle due to immobilization at different lengths by plaster casts. J Physiol 1972; 224: Tardieu C, Lespargot A, Tabary C, et al. For how long must the soleus muscle be stretched each day to prevent contracture? Dev Med Child Neurol 1988; 30: H ACETTEPE T IP D ERG S

Serebral palsi tedavisinde yüksek doz botulinum toksini tip-a tedavisinin etkinliği

Serebral palsi tedavisinde yüksek doz botulinum toksini tip-a tedavisinin etkinliği JCEI / 2014; 5 (1): 93-97 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2014.01.0366 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Serebral palsi tedavisinde yüksek doz botulinum toksini

Detaylı

Üst Ekstremite Spastisitesinin Tedavisinde Botulinum A Toksini

Üst Ekstremite Spastisitesinin Tedavisinde Botulinum A Toksini Üst Ekstremite Spastisitesinin Tedavisinde Botulinum A Toksini Gülçin KAYMAK KARATAŞ, Jale MERAY, Vesile SEPİCİ Gazi Üniversitesi T p Fakültesi, Fiziksel T p ve Rehabilitasyon Anabilim Dal, ANKARA ÖZET

Detaylı

Serebral Palsi Hastalarının Genel Özellikleri GENERAL CHARACTERISTICS OF CEREBRAL PALSY PATIENTS

Serebral Palsi Hastalarının Genel Özellikleri GENERAL CHARACTERISTICS OF CEREBRAL PALSY PATIENTS Araştırma 75 Serebral Palsi Hastalarının Genel Özellikleri GENERAL CHARACTERISTICS OF CEREBRAL PALSY PATIENTS Özlem EL 1, Özlen PEKER 1, Özgür BOZAN 2, Haluk BERK 3, Can KOŞAY 3 1 Dokuz Eylül Üniversitesi

Detaylı

Serebral Paralizide Ortopedik Tedavi Prensipleri: Genel Bakış

Serebral Paralizide Ortopedik Tedavi Prensipleri: Genel Bakış Serebral Paralizide Ortopedik Tedavi Prensipleri: Genel Bakış Cemil Yıldız*, Volkan Kılınçoğlu**, Yüksel Yurttaş**, Mustafa Başbozkurt*** Serebral paralizi (SP) tanımlama olarak ilerleyici olmayan bir

Detaylı

Spinal Kord Yaralanmaları ve Ağrı. Dr. Ayşegül Ketenci İstanbul Tıp Fak. FTR AD

Spinal Kord Yaralanmaları ve Ağrı. Dr. Ayşegül Ketenci İstanbul Tıp Fak. FTR AD Spinal Kord Yaralanmaları ve Ağrı Dr. Ayşegül Ketenci İstanbul Tıp Fak. FTR AD SKY- Sıklık 1 275 000 Kişi 259 000 Kişi Ağrı % 48-94 Yaşamı sınırlayan şiddetli ağrı % 11-34 Yaşam kalitesini en fazla düşüren

Detaylı

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokullarının veya Yüksekokul ve Fakültelerin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

ESNEKLİK GELİŞTİRME VE PROGRAMLAMA

ESNEKLİK GELİŞTİRME VE PROGRAMLAMA ESNEKLİK GELİŞTİRME VE PROGRAMLAMA 1 ESNEKLİK Tanımlar Esneklik Bir eklem ya da bir dizi eklemin kendi hareket genişliğinde tamamen hareket edebilmesi Ya da bir eklemin ya da eklem dizisinin hareket genişliği

Detaylı

Akılcı İlaç Kullanımı

Akılcı İlaç Kullanımı Akılcı İlaç Kullanımı Botulinum Toksin Komplikasyonları ve Kontrendikasyonları IV. DOD Dermatoloji Gündemi 3-6 Eylül 2015-Eskişehir Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ Celal Bayar Üniversitesi Deri ve Zührevi Hastalıklar

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Yetişkinde Gergin Omurilik Sendromu ve Eşlik Eden Toraks Deformitesi Gergin omurilik, klinik bir durumdur ve zemininde sebep olarak omuriliğin gerilmesi sonucu

Detaylı

Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doktora

Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doktora ÖZGEÇMİŞ Kişisel Bilgiler Adı soyadı: Saime Nilay BAYDOĞAN Doğum tarihi: 08.11.1986 Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı Mez. Yılı İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doktora 2012-devam

Detaylı

İliotibial Bant Sendromu

İliotibial Bant Sendromu İliotibial Bant Sendromu Doç. Dr.Tahsin Beyzadeoğlu Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Snapping Hip Kalça hareketlerinde ağrılı veya ağrısız atlama hissi, ses duyma

Detaylı

Serebral Palsili 132 Olgunun Demografik Verileri ve Klinik Özellikleri

Serebral Palsili 132 Olgunun Demografik Verileri ve Klinik Özellikleri Özgün Araştırma / Original Investigation nun Demografik Verileri ve Klinik Özellikleri Demografic Data and Clinical Characteristics of 132 Cerebral Palsy Cases Ebru Köseoğlu, Belgin Karaoğlan, Murat Zinnuroğlu

Detaylı

Neden Çankaya Ortopedi?

Neden Çankaya Ortopedi? Neden Çankaya Ortopedi? www.cankayaortopedi.com Tedaviniz ortopedinin alt dallarında uzmanlaşmış bir ekip tarafından bilimselliği kanıtlanmış yöntemlerle yapılır Artroskopi ve Spor Yaralanmaları Artroplasti

Detaylı

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji AD Maslak Hastanesi Cephalalgia. 2010 Jul;30(7):793-803. doi: 10.1177/0333102410364676.

Detaylı

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Çalışmaları

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Çalışmaları Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Çalışmaları Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon (FTR) çalışmaları içinde bütün kas-iskelet-sinir sistemi hastalıklarının tanı ve tedavilerinin düzenlenmesi, romatizmal hastalıklar

Detaylı

Botulinum Toksini nin Yap s ve Etki Mekanizmas

Botulinum Toksini nin Yap s ve Etki Mekanizmas Nöropsikiyatri Arflivi, 2006; 43(1-4): 15-19 Botulinum Toksini nin Yap s ve Etki Mekanizmas Haflmet A. Hana as * The Structure and Mechanism of Botulinum Toxin. Botulinum Toksini (BT) insanlarda 20 y l

Detaylı

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ DR. FZT. AYSEL YILDIZ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI Talasemi; Kalıtsal bir hemoglobin hastalığıdır. Hemoglobin

Detaylı

SAKRAL NÖROMODÜLASYON

SAKRAL NÖROMODÜLASYON SAKRAL NÖROMODÜLASYON Dr. Ali Ergen Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Refrakter Aşırı Aktif Mesane Alternatif tedavilerin uygun zamanda kullanılması için RAAM nin daha spesifik

Detaylı

H 1 FTR ve Romatoloji alanında temel konularda ve güncel gelişmeleri içeren bir seminer programı tıpta uzmanlık öğrencileri tarafından sunulur

H 1 FTR ve Romatoloji alanında temel konularda ve güncel gelişmeleri içeren bir seminer programı tıpta uzmanlık öğrencileri tarafından sunulur FTR 28 FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON Dr. Sevim ORKUN / 1 Dr. Işık KELEŞ /2 Dr. Gülümser AYDIN /3 Dr. Elem İNAL /4 KOD DERS ADI ÖÜ T P KREDİ AKTS FTR 7001 MAKALE SAATİ Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ve

Detaylı

Spastisitede Medikal Tedavi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker

Spastisitede Medikal Tedavi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Spastisitede Medikal Tedavi Prof. Dr. Reyhan Çeliker İçerik l Sistemik medikal tedaviler l l l l l Baklofen Diazepam Tizanidin Dantrolen Diğer farmakolojik ajanlar l İntratekal Uygulamalar l Lokal farmakolojik

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OMURİLİK YARALANMALARI HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OMURİLİK YARALANMALARI HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OMURİLİK YARALANMALARI HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ Omurilik yaralanmaları, omurganın içinde bulunan sinir dokusunun, travma ya da

Detaylı

PROF. DR. TÜLİN TANER

PROF. DR. TÜLİN TANER Uyku Apne Sendromunda Diş Hekimliği Uygulamaları PROF. DR. TÜLİN TANER Hacettepe Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Ortodonti AnaBilim Dalı TTD Okulu Uyku Bozuklukları Merkezi Kursu Ankara 26 27 Mart

Detaylı

CURRICULUM VITAE BIOGRAPHICAL INFORMATION

CURRICULUM VITAE BIOGRAPHICAL INFORMATION CURRICULUM VITAE BIOGRAPHICAL INFORMATION Name and Adress: Name and Surname Adress Nilay ÇÖMÜK BALCI Baskent University Faculty of Health Sciences Department of Physical Therapy and Rehabilitation Eskisehir

Detaylı

Botulinum Toksininin Nörolojide Kullanım Alanları

Botulinum Toksininin Nörolojide Kullanım Alanları Botulinum Toksininin Nörolojide Kullanım Alanları Zeliha MATUR, Yeşim GÜLŞEN PARMAN İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Nöroloji Anabilim Dalı, İstanbul Botulinum toksini (BoNT), gram pozitif

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir.

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir. ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI ETACİD % 0,05 Nazal Sprey 2. BİLEŞİM Etkin madde: Mometazon furoat 50 mikrogram/püskürtme 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ETACİD erişkinler, adolesanlar ve 6-11 yaş arasındaki çocuklarda

Detaylı

Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Acile Başvuru Şikayetleri ve Gözümüzden Kaçanlar. Doç. Dr. Evvah Karakılıç MD, PhD.

Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Acile Başvuru Şikayetleri ve Gözümüzden Kaçanlar. Doç. Dr. Evvah Karakılıç MD, PhD. Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Acile Başvuru Şikayetleri ve Gözümüzden Kaçanlar Doç. Dr. Evvah Karakılıç MD, PhD. SSS Enfeksiyonları Amaç; SSS enfeksiyonları; Klinik tabloyu tanımak Yaşamı tehdit

Detaylı

DÖNEM V - C. GRUBU Ortopedi ve Travmatoloji Stajı Ders Programı 1. Hafta 09/09/2015. ÇARŞAMBA Doğuştan çarpık ayak. Kongenital Pes Ekuinovarus

DÖNEM V - C. GRUBU Ortopedi ve Travmatoloji Stajı Ders Programı 1. Hafta 09/09/2015. ÇARŞAMBA Doğuştan çarpık ayak. Kongenital Pes Ekuinovarus DÖNEM V C. GRUBU Ortopedi ve Travmatoloji Stajı Ders Programı. Hafta 08.0 09: 09:0 0: 0.0. :0. :00 :. 6.00 6. 7.00 07/09/0 Bel ve Boyun Ağrıları Neck and Back Pain BORD(Bornova A blok. Kat Osteokondrozlar

Detaylı

Enjeksiyona Bağlı Siyatik Sinir Hasarında Mentamove Uygulaması Sonuçları. Olgu Sunumu Op. Dr. Mustafa AKGÜN Nöroşirürji Uzmanı ve Mentamove Eğitmeni

Enjeksiyona Bağlı Siyatik Sinir Hasarında Mentamove Uygulaması Sonuçları. Olgu Sunumu Op. Dr. Mustafa AKGÜN Nöroşirürji Uzmanı ve Mentamove Eğitmeni Enjeksiyona Bağlı Siyatik Sinir Hasarında Mentamove Uygulaması Sonuçları Olgu Sunumu Op. Dr. Mustafa AKGÜN Nöroşirürji Uzmanı ve Mentamove Eğitmeni 44 yaş Erkek (İşçi) Şikayeti: Sağ Bacağında Şiddetli

Detaylı

Serebral beyinle ilgilidir Palsi fiziksel karışıklıkla ilgilidir (örnek kas kontrolü eksikliği)

Serebral beyinle ilgilidir Palsi fiziksel karışıklıkla ilgilidir (örnek kas kontrolü eksikliği) Hazırlayan: Dr. Mehmet Ata Öztürk Marmara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu mehmet.ozturk@marmara.edu.tr Tanım Yaygınlık & Oranlar Sebepler Risk Faktörleri Teşhis Tipler Nörolojik sınıflandırma

Detaylı

PEDĠATRĠK REHABĠLĠTASYONDA DEĞERLENDĠRME, FĠZYOTERAPĠ VE EGZERSĠZ UYGULAMALARI, CĠHAZLAMA

PEDĠATRĠK REHABĠLĠTASYONDA DEĞERLENDĠRME, FĠZYOTERAPĠ VE EGZERSĠZ UYGULAMALARI, CĠHAZLAMA PEDĠATRĠK REHABĠLĠTASYONDA DEĞERLENDĠRME, FĠZYOTERAPĠ VE EGZERSĠZ UYGULAMALARI, CĠHAZLAMA Çocuğun rehabilitasyonu, erişkinle bazı benzerlikler ve farklar içerir. Pediatrik rehabilitasyon, normal çocuk

Detaylı

AMBULASYONA YARDIMCI CİHAZLAR

AMBULASYONA YARDIMCI CİHAZLAR AMBULASYONA YARDIMCI CİHAZLAR DOÇ. DR. MEHMET KARAKOÇ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi FTR AD. Diyarbakır 30.10.2013 1 YARDIMCI CİHAZLAR Mobilitenin sağlanması rehabilitasyonun en önemli hedeflerinden

Detaylı

Uygulama yirmi dakika sürüyor ve hemen normal yaşamınıza dönebiliyorsunuz. "Kaşlarımın arasındaki çizgi beni aslında olmasamda, kızgın gösteriyor.

Uygulama yirmi dakika sürüyor ve hemen normal yaşamınıza dönebiliyorsunuz. Kaşlarımın arasındaki çizgi beni aslında olmasamda, kızgın gösteriyor. Yüzümüzde aşırı çalışan mimik kasları dinamik yüz çizgilerine yol açıyor ve bizi olduğumuzdan daha yaşlı gösteriyor. Bu çizgilerin cerrahi ile giderilmesi çok zahmetli olabiliyor. Botoks maddesini yüzdeki

Detaylı

AAM de ikinci düzey tedavi

AAM de ikinci düzey tedavi Hasta Bilgilendirme Formu Türkçe 35 AAM de ikinci düzey tedavi Altı çizili terimler sözlükte listelenmiştir. Bazen reçete edilen ilaçlar semptomlarınızı gidermez. Bu vakalarda diğer tedavi opsiyonları

Detaylı

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde EPİLEPSİ Basitleştirilmiş şekliyle epilepsi nöbeti kısa süreli beyin fonksiyon bozukluğuna bağlıdır, ve beyin hücrelerinde geçici anormal deşarjlar sonucu ortaya çıkar. Epilepsi nöbetlerinin çok değişik

Detaylı

Esneklik. Bir eklemin ya da bir dizi eklemin tüm hareket genişliğinde hareket edebilme yeteneğidir

Esneklik. Bir eklemin ya da bir dizi eklemin tüm hareket genişliğinde hareket edebilme yeteneğidir ESNEKLİK 1 ESNEKLİK Hareketleri büyük bir genlikte uygulama yetisi Hareketlilik olarak da bilinmektedir Bir sporcunun becerileri büyük açılarda ve kolay olarak gerçekleştirmesinde önde gelen temel gerekliliktir

Detaylı

Foot Drop Gelişen Olguda EMG Tetiklemeli Elektrostimulasyon (Mentamove Metodu) ile Fonksiyonel İyileşme

Foot Drop Gelişen Olguda EMG Tetiklemeli Elektrostimulasyon (Mentamove Metodu) ile Fonksiyonel İyileşme Foot Drop Gelişen Olguda EMG Tetiklemeli Elektrostimulasyon (Mentamove Metodu) ile Fonksiyonel İyileşme Olgu Sunumu Dr. Mustafa Akgün*, Dr. Zehra Akgün**, Dr. Christoph Garner**** Bursa Devlet Hastanesi,

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

SINIRLI YÜZEY DEĞİŞTİRME BAŞARILI MI?

SINIRLI YÜZEY DEĞİŞTİRME BAŞARILI MI? SINIRLI YÜZEY DEĞİŞTİRME BAŞARILI MI? Doç. Dr. Tahsin Beyzadeoğlu Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji AD. tbeyzade@superonline.com Diz Osteoartriti Kıkırdak Lezyonları A la Carte

Detaylı

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU ICSD-2 (International Classification of Sleep Disorders-version 2) 2005 Huzursuz bacaklar sendromu Uykuda periyodik hareket bozukluğu Uykuyla

Detaylı

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği Hemofili/Hemostaz/Tromboz Alt Çalışma grubu tarafından 25 Eylül 2010 tarihinde düzenlenen

Detaylı

EK-2 CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAK/YO/MYO. BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU

EK-2 CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAK/YO/MYO. BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU EK-2 CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAK/YO/MYO. BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU Bölüm Nöroloji Yıl/yarıyıl 5/1-2 Dersin adı Ders düzeyi (önlisans, lisans,vb) Dersin türü (Z/S) Dersin dili Kodu Nöroloji Lisans

Detaylı

Motor Nöron ve Kas Hastalıkları. Uzm Dr Pınar Gelener

Motor Nöron ve Kas Hastalıkları. Uzm Dr Pınar Gelener Motor Nöron ve Kas Hastalıkları Uzm Dr Pınar Gelener Genel Bilgiler Vücudun herhangi bir bölümünde kas kuvveti azalması: parezi Tam kaybı (felç) : paralizi / pleji Vücudun yarısını tutarsa (kol+bacak)

Detaylı

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI Dr. Evren Özdemir Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Ankara 05.04.2014 Akılcı İlaç Kullanımı İçin Sorumluluk Sahibi Taraflar Hekim Eczacı Hemşire Diğer sağlık personeli

Detaylı

KOMPARTMAN SENDROMU. Patofizyoloji. KS Nedenleri. Ödem

KOMPARTMAN SENDROMU. Patofizyoloji. KS Nedenleri. Ödem KOMPARTMAN SENDROMU 10.08.2010 Dr.Günay YILDIZ Kompartman Sendromu (KS),damar ve sinir içeren kapalı boşluklarda doku basıncının, perfüzyonu engelleyecek kadar artması sonucu ortaya çıkan hipoksiyle birlikte

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dokuz Eylül Üniversitesi 1998

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dokuz Eylül Üniversitesi 1998 1. Adı Soyadı : Feyzan CANKURTARAN 2. Doğum Tarihi : 26.07.1977 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4.Öğrenim Durumu : Doktora 5.Çalıştığı Kurum : Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

Detaylı

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Risk Yüksek riskli gebeliklerin sonucu dünyaya gelenler Özel sağlık gereksinimi olan

Detaylı

ALLERJİ AŞILARI. Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi

ALLERJİ AŞILARI. Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi ALLERJİ AŞILARI Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi Allerji aşıları Allerjen immunoterapi Allerjik bir hastaya giderek artan miktarlarda allerjen

Detaylı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Doç. Dr. Betül ULUKOL AKBULUT Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ateş Hipotalamik set-point in yükselmesi Çevre ısısının çok artması Ektodermal

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEKOKULU GÜZ DÖNEMİ DERS TANITIM FORMU FZR 3035 PEDİATRİK FİZYOTERAPİ I

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEKOKULU GÜZ DÖNEMİ DERS TANITIM FORMU FZR 3035 PEDİATRİK FİZYOTERAPİ I DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEKOKULU GÜZ DÖNEMİ DERS TANITIM FORMU FZR 3035 PEDİATRİK FİZYOTERAPİ I Dersi Veren Birim(ler): Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dersi Alan Birim(ler):

Detaylı

Tularemi Tedavi Rehberi 2009. Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği

Tularemi Tedavi Rehberi 2009. Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Tularemi Tedavi Rehberi 2009 Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği 1 Rehber nasıl hazırlandı? Güncel kaynaklar 5 rehber, İnternet

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALARINA YAKLAŞIM NASIL OLMALIDIR? A) ANAMNEZ (ÖYKÜ,

Detaylı

SEREBRAL PALSİDE MEDİKAL TEDAVİ. Dr. Gül Serdaroğlu Ege Üniversitesi Çocuk Nörolojisi B.D

SEREBRAL PALSİDE MEDİKAL TEDAVİ. Dr. Gül Serdaroğlu Ege Üniversitesi Çocuk Nörolojisi B.D SEREBRAL PALSİDE MEDİKAL TEDAVİ Dr. Gül Serdaroğlu Ege Üniversitesi Çocuk Nörolojisi B.D Sunum Planı Oral tedavide kullanılan ilaçlar Baklofen Diazepam Dantrolen Tizanidin Botulinum toksin A İntratekal

Detaylı

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Bir vertebra cisminin alttaki üzerinde öne doğru yer değiştirmesidir. Spondilolizis Pars interartikülaristeki lizise verilen isimdir. Spondilolistezis

Detaylı

Diastomatomiyeli Ameliyatı Sonrası Mentamove İle Tedavi

Diastomatomiyeli Ameliyatı Sonrası Mentamove İle Tedavi Diastomatomiyeli Ameliyatı Sonrası Mentamove İle Tedavi Dr. Mustafa Akgün, Dr. Zehra Akgün, Dr. Christoph Garner Mentamove Eğitim Merkezi Bursa Turkiye Keyword: mentamove, diastomatomiyeli, postoperative

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

BEL AĞRISI. Dahili Servisler

BEL AĞRISI. Dahili Servisler BEL AĞRISI Dahili Servisler İnsan omurgası vücut ağırlığını taşımak, hareketine izin vermek ve spinal kolonu korumak için dizayn edilmiştir. Omurga kolonu, birbiri üzerine dizilmiş olan 24 ayrı omur adı

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

Yaşlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen değişiklikler gibi vücut duruşunda ve yürüyüşünde de değişiklikler meydana

Yaşlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen değişiklikler gibi vücut duruşunda ve yürüyüşünde de değişiklikler meydana Yazar Ad 111 Prof. Dr. Selçuk BÖLÜKBAŞI Yaşlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen değişiklikler gibi vücut duruşunda ve yürüyüşünde de değişiklikler meydana gelir. Kas-iskelet sistemi vücudun destek

Detaylı

ALS Hastasının Bakım Standartları

ALS Hastasının Bakım Standartları ALS Hastasının Bakım Standartları Amerikan Nöroloji Akademisi Kalite Standartları Alt Komisyon Raporu 17 Ekim 2009 Kanıtlara dayalı bir bakış (Evidence-based review) Çeviri ve uyarlama: Dr. Alper Kaya*

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde endikedir.

ÜRÜN BİLGİSİ. 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde endikedir. ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI ALZAMED 5 mg Film Tablet 2. BİLEŞİM Etkin madde: Donepezil hidroklorür 5 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ALZAMED hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi demansın semptomatik tedavisinde

Detaylı

VIII. FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU BÖLÜM ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013

VIII. FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU BÖLÜM ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ VIII. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KALITSAL FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ Dr. M. Cem Ar ve THD Hemofili Bilimsel

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ

SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ Uzm. Dr. Lütfi AKGÜN Afyonkarahisar Halk Sağlığı Müdürlüğü İnsanlara; mevcut sağlık durumları başta olmak üzere sosyoekonomik durumları ve istekleri göz önünde

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Fizyoterapi ve. Başkent Üniversitesi

ÖZGEÇMİŞ. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Fizyoterapi ve. Başkent Üniversitesi ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Nilay ÇÖMÜK BALCI Doğum Tarihi: 05.01.1984 Unvanı: Öğretim Görevlisi Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Fizyoterapi ve 2006 Lisans Rehabilitasyon Bölümü Başkent Üniversitesi

Detaylı

Dersin I.Sınıf 2.Yarıyıl (02) I. st Year 2. nd Semester Teorik/Theory Lab./Lab. Uyg./Practice Toplam/Total Kredi/Credit ECTS

Dersin I.Sınıf 2.Yarıyıl (02) I. st Year 2. nd Semester Teorik/Theory Lab./Lab. Uyg./Practice Toplam/Total Kredi/Credit ECTS T.C. ISTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU ISTANBUL BILIM UNIVERSITY SCHOOL OF HEALTH FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON BÖLÜMÜ DEPARTMENT OF PHYSICAL THERAPY AND REHABILITATION MÜFREDAT DERS PROGRAMI

Detaylı

Değerlendirme. Seksüel Anamnez Detaylı bir medikal ve psikolojik anamnez Partnerle görüşme Medikal anamnez Seksüel anamnez

Değerlendirme. Seksüel Anamnez Detaylı bir medikal ve psikolojik anamnez Partnerle görüşme Medikal anamnez Seksüel anamnez Dr. MANSUR DAĞGÜLLİ Epidemiyoloji Memnun edici seksüel performansa izin verecek yeterli ereksiyonu sağlamak ve devam ettirmedeki kalıcı yetersizlik Hem etkilenen kişiler hem de onların partner ve ailelerinin

Detaylı

Serebral Palsi'de Görülen Ortopedik Problemler ve Tedavileri

Serebral Palsi'de Görülen Ortopedik Problemler ve Tedavileri Orijinal rvlakaleler Serebral Palsi'de Görülen Ortopedik Problemler ve Tedavileri Doç. Dr. Selim YALÇIN Dr. Bülent EROL Dr. Banş KOCAOĞLU Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabiiim

Detaylı

ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR

ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR HAREKET SİSTEMİ Üç ana yapı taşı Kemikler Kaslar Eklemler Oynamaz eklemler (Kafa tası) Yarı oynar eklemler (Omurga) Oynar eklemler

Detaylı

Postür Analizi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker. Acıbadem Maslak Hastanesi

Postür Analizi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker. Acıbadem Maslak Hastanesi Postür Analizi Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Maslak Hastanesi Postür nedir? Postür l Vücut kısımlarının pozisyonu veya dizilimidir. l STATİK: Oturma, ayakta durma ve yatma sırasındaki postür l DİNAMİK:

Detaylı

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen ZTB Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gelişimsel Pediatri Ünitesi Obstetrik tahminlerdeki belirsizliklere

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Prof.Dr. M.Pamir ATAGÜNDÜZ Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı 11 Nisan 2014 Ana Başlıklar

Detaylı

Tetanoz Acil Serviste Tanı Yaralanmalarda Profilaksi. Uzm.Dr.İlhan UZ

Tetanoz Acil Serviste Tanı Yaralanmalarda Profilaksi. Uzm.Dr.İlhan UZ Tetanoz Acil Serviste Tanı Yaralanmalarda Profilaksi Uzm.Dr.İlhan UZ Tetanoz Latince gerilme anlamına gelir. İstemli kasların tonik spazmıyla karakterize akut bir toksemidir. Etken: Clostridium tetani

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU. Hasta Kitapçığı PROF.

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU. Hasta Kitapçığı PROF. EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU Hasta Kitapçığı PROF.DR ARZU YAĞIZ ON POLİOMYELİT (ÇOCUK FELCİ) NEDİR? Poliomyelit, çocukluk çağında görülen

Detaylı

TFF Sağlık Eğitim Programı Bilgi Yenileme Kursu 27-28 Aralık 2010 The Green Park Hotel Pendik

TFF Sağlık Eğitim Programı Bilgi Yenileme Kursu 27-28 Aralık 2010 The Green Park Hotel Pendik 27 Aralık 2010 Pazartesi 08:00-09:00 KAYIT 09:00-09:30 KAHVE İKRAMI 09:30-10:00 AÇILIŞ 10:00-11:30 PANEL TFF Sağlık Eğitim Programı DOKTOR PROGRAMI 11:30-12:30 Tedavi Amaçlı Kullanım İstisnası (TAKİ):

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Yıldız Erdoğanoğlu. İletişim Bilgileri. 2. Doğum Tarihi: 27/07/1975. 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4.

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Yıldız Erdoğanoğlu. İletişim Bilgileri. 2. Doğum Tarihi: 27/07/1975. 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Yıldız Erdoğanoğlu İletişim Bilgileri 2. Doğum Tarihi: 27/07/1975 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hacettepe

Detaylı

Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların düzeltilmesi

Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların düzeltilmesi Bölüm 17 Astım Tedavisinde Yapılan Yanlışlar Astım Tedavisinde Yapılan Yanlışlar Dr. Gülhan AYHAN ve Dr. Ömer AYTEN Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların

Detaylı

5. SINIF 1.KURUL 3.Döngü

5. SINIF 1.KURUL 3.Döngü 5. SINIF 1.KURUL 3.Döngü DERS PROGRAMI H A R E K E T S İ S T E M İ H A S T A L I K L A R I 1 5. S I N I F - 1. D E R S K U R U L U - 3. D Ö N G Ü H A R E K E T S İ S T E M İ H A S T A L I K L A R I ( 0

Detaylı

Serebral Palsi. Neonatal Prematürite(36.haftadan önce gerçekleşen doğum), Düşük doğum ağırlığı(<2500 gr), Büyüme geriliği, DERMAN.

Serebral Palsi. Neonatal Prematürite(36.haftadan önce gerçekleşen doğum), Düşük doğum ağırlığı(<2500 gr), Büyüme geriliği, DERMAN. Kitap Bölümü DERMAN Özgür Baysal Prenatal (gebeliğin başlangıcından doğum eylemine kadar olan süreci), Perinatal (doğum eyleminin başlangıcı ile yaşamın ilk yedi günü), Neonatal dönem ilk 7-28 gününü,

Detaylı

SNARE proteinler ve mikroorganizma iliflkisi. Anahtar Kelimeler: SNARE proteinler, ekzositoz, botulizm, tetanoz.

SNARE proteinler ve mikroorganizma iliflkisi. Anahtar Kelimeler: SNARE proteinler, ekzositoz, botulizm, tetanoz. DERLEME REVIEW Hacettepe T p Dergisi 2011; 42:133-140 SNARE proteinler ve mikroorganizma iliflkisi Asl Çakar 1, Cumhur Özkuyumcu 2 1 Uzm. Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim

Detaylı

Demans ve Alzheimer Nedir?

Demans ve Alzheimer Nedir? DEMANS Halk arasında 'bunama' dedigimiz durumdur. Kişinin yaşından beklenen beyin performansını gösterememesidir. Özellikle etkilenen bölgeler; hafıza, dikkat, dil ve problem çözme alanlarıdır. Durumun

Detaylı

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi)

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi) Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi (Nöro-Onkolojik Cerrahi) BR.HLİ.018 Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanan ya

Detaylı

TFD NÖROLOJİK FİZYOTERAPİ GRUBU BÜLTENİ. Cilt/Vol:2 Sayı/Issue:5 Mayıs/May 2016 www.norofzt.org

TFD NÖROLOJİK FİZYOTERAPİ GRUBU BÜLTENİ. Cilt/Vol:2 Sayı/Issue:5 Mayıs/May 2016 www.norofzt.org TFD NÖROLOJİK FİZYOTERAPİ GRUBU BÜLTENİ Cilt/Vol:2 Sayı/Issue:5 Mayıs/May 2016 www.norofzt.org 4. NÖROLOJİK FİZYOTERAPİ SEMPOZYUMU TFD NÖROLOJİK FİZYOTERAPİ GRUBU VE PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ, FİZİK TEDAVİ

Detaylı

Prof. Dr. Semih KESKİL

Prof. Dr. Semih KESKİL Yazar Ad 55 Prof. Dr. Semih KESKİL Larson un 1960 larda veciz olarak belirttiği gibi, yaşlıların acil hastalıkları diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceğimiz yaşlılar arasındaki acil

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS NEDİR? Omurga, omur adı

Detaylı

Rehabilitasyon Teknikleri, Eğitim ve Sağlık Bakım Sistemleri

Rehabilitasyon Teknikleri, Eğitim ve Sağlık Bakım Sistemleri Modül 6 EĞİTİM KILAVUZU Rehabilitasyon Teknikleri, Eğitim ve Sağlık Bakım Sistemleri Editör Miguel Santos Yazarlar Mintaze Kerem Günel Akmer Mutlu Özgün Kaya Kara Ayşe Livanelioğlu TÜRKİYE Bu proje, Hayatboyu

Detaylı

ZERONA : Yağlardan kurtarır cm bazında inceltir

ZERONA : Yağlardan kurtarır cm bazında inceltir ZERONA : Yağlardan kurtarır cm bazında inceltir ZERO Cerrahi - ZERO Ağrı - ZERO İyileşme süresi Hastalar Zerona sonuçlarından övgüyle bahsetmektedir Dirençli yağlardan kurtulunuz: Karın Sırt Kalça Baldırlar

Detaylı

FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı

FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı Programa Kabul Koşulları: Yüksek Lisans: Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü veya Fizik

Detaylı

ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY)

ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY) TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY) EĞİTİM MODÜLÜ I Kodlama İlkeleri 1 21-23 Haziran 2012 ANKARA UKAY KAPSAMI Ulusal Kaza Yaralanma

Detaylı

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ HASTA VE YAKINLARININ EĞİE ĞİTİMİ Hazırlayan Cihan Arabacı Eğitim Hemşiresi PROSEDÜRÜ 1 HASTA VE YAKINLARININ EĞİTİMİ Hasta ve yakınlarının tedavi ve bakım süreçlerine katılımı, hem hastanın kendisini

Detaylı

08.10.2013 DEFORMİTE. Sagittal Plan Analizleri (Diz Kontraktürleri) DEFORMİTE (Tedavi Endikasyonlari) DEFORMİTE. Tedavi Endikasyonlari (klinik)

08.10.2013 DEFORMİTE. Sagittal Plan Analizleri (Diz Kontraktürleri) DEFORMİTE (Tedavi Endikasyonlari) DEFORMİTE. Tedavi Endikasyonlari (klinik) DEFORMİTE Ekstremitenin normal anatomisinden sapması Sagittal Plan Analizleri (Diz Kontraktürleri) Uzunluk farkı Angulasyon Rotasyon Translasyon Eklem kontraktürleri Dr. Mustafa KURKLU GATA Ort. ve Trav.

Detaylı

Genel Önlemler. Dr. Bülent Çiftçi Sanatoryum Hastanesi Keçiören-Ankara

Genel Önlemler. Dr. Bülent Çiftçi Sanatoryum Hastanesi Keçiören-Ankara Genel Önlemler Dr. Bülent Çiftçi Sanatoryum Hastanesi Keçiören-Ankara OSAS tedavisinde altın standart tedavi yöntemi PAP tedavisidir. Yaşam tarzı değişikliği Obezite Alkol Sigara Egzersiz(aşırı yorgunluk!!!)

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

SPASTÝSÝTE - ÝLAÇ TEDAVÝLERÝ VE GÝRÝÞÝMSEL TEDAVÝLER

SPASTÝSÝTE - ÝLAÇ TEDAVÝLERÝ VE GÝRÝÞÝMSEL TEDAVÝLER Eðitim / Education SPASTÝSÝTE - ÝLAÇ TEDAVÝLERÝ VE GÝRÝÞÝMSEL TEDAVÝLER SPASTICITY-MEDIKAL AND INTERVENTIONAL TREATMENTS Yeþim Kirazlý * Bir kiþideki spastisitenin farkedilmesi spastisitenin karakterize

Detaylı